വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 0 952 4618790 4615696 2026-05-12T10:06:34Z ~2026-28443-31 217605 4618790 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Edasseri Govindan Nair}} {{Infobox person | name = ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ | image = <!-- just the filename, without the File: or Image: prefix or enclosing [[brackets]] -->ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ.jpg | alt = ഇടശ്ശേരി | caption = ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} -->[[1906]] [[ഡിസംബർ 23]] | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->[[1974]] [[ഒക്ടോബർ 16]] | death_place = | nationality = ഭാരതീയൻ | other_names =ശക്തിയുടെ കവി | known_for = [[കവി|കവിയും]] നാടകകൃത്തും | occupation = }} മലയാളകവിതയിൽ [[കാല്പനികത്വം|കാല്പനികതയിൽ]] നിന്നുള്ള വഴിപിരിയലിനു തുടക്കം കുറിച്ച [[കവി|കവിയും]] നാടകകൃത്തുമാണ് '''ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ'''. ([[ഡിസംബർ 23]], [[1906]] - [[ഒക്ടോബർ 16]], [[1974]]). [[പൂതപ്പാട്ട്‌]], [[കാവിലെ പാട്ട്|കാവിലെപ്പാട്ട്,]] [[പുത്തൻകലവും അരിവാളും]], ബുദ്ധനും നരിയും ഞാനും എന്നീ കവിതകളിലൂടെ വ്യത്യസ്തമായ ഭാവുകത്വം പ്രകടമാക്കി . ==ജീവിതരേഖ== ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ [[പൊന്നാനി|പൊന്നാനിക്കടുത്തുള്ള]] [[കുറ്റിപ്പുറം|കുറ്റിപ്പുറത്ത്‌]] 1906 ഡിസംബർ 23ന് പി .കൃഷ്ണക്കുറുപ്പിന്റെയും ഇടശ്ശേരിക്കളത്തിൽ കുഞ്ഞിക്കുട്ടിയമ്മയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. സാമാന്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം [[ആലപ്പുഴ]], [[പൊന്നാനി]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്തു. 1938ൽ ഇടക്കണ്ടി ജാനകിയമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്തു. [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെയും]] സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെയും ഭരണ സമിതി അംഗമായിരുന്നു. [[1974]] [[ഒക്ടോബർ 16]]-നു സ്വവസതിയിൽ വച്ച്‌ മരിച്ചു. കഥാകൃത്ത് [[ഇ. ഹരികുമാർ]], ഇ. മാധവൻ എന്നിവർ ഉൾപ്പടെ എട്ടുമക്കളുണ്ട് ഇടശ്ശേരിക്ക്. [[File:Edesshery Smrithi Ponnani 1.jpg|thumb|left|ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായരുടെ പേരിലുള്ള പൊന്നാനിയിലെ സ്മൃതിശേഖരം ]] 19 പുസ്തകങ്ങളും 10 സമാഹാരങ്ങളിലായി 300-ലധികം കവിതകളും 6 നാടകപുസ്തകങ്ങളും ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരവും ഇടശ്ശേരിയുടെ കൃതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മലയാള കവിതയിലെ കാല്പനികതയെ റിയലിസത്തിലേക്ക് മാറ്റിയ കവികളുടെ കൂട്ടത്തിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ''പൂതപ്പാട്ട്'', ''പണിമുടക്കം'', ''കല്യാണപ്പുടവ'', ''കറുത്ത ചെട്ടിച്ചികൾ'', ''കാവിലെ പാട്ട്'' തുടങ്ങിയ കവിതകളിലെ ആഖ്യാനശൈലി ശക്തമായ മാനവികതയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നവയാണ്. ===കവിതകൾ === *അളകാവലി(1940) *പുത്തൻ കലവും അരിവാളും (1951) *[[പൂതപ്പാട്ട്‌]] * കുറ്റിപ്പുറം പാലം *കറുത്ത ചെട്ടിച്ചികൾ *വായാടി *ഇടശ്ശേരിയുടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ (1966) *[[ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക (കവിത)|ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക]] (1968) *അന്തിത്തിരി (1977) *അമ്പാടിയിലേക്കു വീണ്ടും *ഹനൂമൽ സേവ തുഞ്ചൻ പറമ്പിൽ *തൊടിയിൽ പടരാത്ത മുല്ല *ഇസ്ലാമിലെ വന്മല *നെല്ലുകുത്തുകാരി പാറുവിന്റെ കഥ *കൊച്ചനുജൻ *ലഘുഗാനങ്ങൾ (1954) *ത്രിവിക്രമന്നു മുമ്പിൽ *കുങ്കുമപ്രഭാതം *അന്തിത്തിരി *പണിമുടക്കം === നാടകങ്ങൾ=== *നൂലുമാല (1947) *കൂട്ടുകൃഷി (1950) *കളിയും ചിരിയും (1954) *എണ്ണിച്ചുട്ട അപ്പം (1957) *ചാലിയത്തി (1960) *'ഇടശ്ശേരിയുടെ നാടകങ്ങൾ' (2001) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *[[കാവിലെ പാട്ട്|കാവിലെപ്പാട്ട്‌]] (1966) -[[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അവാർഡ് - 1969 *[[ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക (കവിത)|ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക]] (1968) - കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 1971 == ഇടശ്ശേരി പുരസ്കാരം == ഇടശ്ശേരി സ്മാരക സമിതി ഏർപ്പെടുത്തിയ അവാർഡ് 20,000 രൂപയും പ്രശസ്തിഫലകവുമടങ്ങിയതാണ് [[ഇടശ്ശേരി പുരസ്കാരം]] ==അവലംബം== {{reflist}} *[http://www.edasseri.org/galleries.htm ചിത്രങ്ങൾ] ==പുറം കണ്ണികൾ== [http://www.edasseri.org ഇടശ്ശേരിയുടെ പേരിലുള്ള വെബ് സൈറ്റ്] {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:1906-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1974-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 16-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] q0q5xq2da02drve5eot53j32f3s4b71 0 1356 4618631 4617516 2026-05-11T13:02:39Z Sreehari lijinas 209493 4618631 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|O. V. Vijayan}} {{Infobox Writer | name = ഒ.വി. വിജയൻ | image = O. V. Vijayan.jpg | imagesize = 200px | caption = ഒ.വി. വിജയൻ | pseudonym = | birthdate = [[ജൂലൈ 2]],[[1930]] | birthplace = [[മങ്കര]],[[പാലക്കാട് ജില്ല]] | deathdate = [[2005]] [[മാർച്ച് 30]] (വയസ്സ് 75) | deathplace = [[ഹൈദരാബാദ്]] | occupation = | nationality = [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]] | period = | genre = | subject = നോവൽ | movement = | debut_works = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = |almamater=പ്രസിഡൻസി കോളേജ് ചെന്നൈ|spouse=തെരേസ വിജയൻ}} '''ഓട്ടുപുലാക്കൽ വേലുക്കുട്ടി വിജയൻ''' ([[ജൂലൈ 2]],[[1930]]-[[മാർച്ച് 30]] [[2005]]) എന്ന '''ഒ.വി. വിജയൻ''' മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ ആധുനികതയ്ക്ക് അടിത്തറ പാകിയ എഴുത്തുകാരനും കാർ‍ട്ടൂണിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റും കോളമെഴുത്തുകാരനായ പത്രപ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു. <ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1799|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 770|date = 2012 നവംബർ 26|accessdate = 2013 മെയ് 19|language = മലയാളം}}</ref> കേന്ദ്ര, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ, വയലാർ മുട്ടത്തുവർക്കി അവാർഡുകൾ, എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം, [[പത്മശ്രീ]](2001)<ref>http://sify.com/news/fullstory.php?id=13705418</ref> എന്നീ ബഹുമതികൾ നേടിയ വിജയനെ 2003-ൽ രാഷ്ട്രപതി എ.പി.ജെ.അബ്ദുൽ കലാം പത്മഭൂഷൺ നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://world.rediff.com/news/article/www/news/2003/apr/03padma.htm</ref> == ജീവിത രേഖ== [[1931|1930]] [[ജൂലൈ 9|ജൂലൈ രണ്ടിന്]] [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] [[മങ്കര|മങ്കരയിലാണ്]] (വിളയഞ്ചാത്തന്നൂർ എന്നും കാണുന്നു)<ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/malayalam/ov-vijayan/557|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> ഓട്ടുപുലാക്കൽ വേലുക്കുട്ടി വിജയനെന്ന ഒ.വി.വിജയന്റെ ജനനം. അച്ഛൻ വേലുക്കുട്ടി, അമ്മ കമലാക്ഷിയമ്മ. ഭാര്യ ഡോക്ടർ തെരേസ ഗബ്രിയേൽ [[ഹൈദരാബാദ്]] സ്വദേശിയാണ്. ഏകമകൻ മധുവിജയൻ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] ഒരു പരസ്യക്കമ്പനിയിൽ ക്രീയേറ്റീവ് ഡയറക്ടറായി ജോലിചെയ്യുന്നു. പ്രശസ്ത കവയിത്രിയും ഗാ‍നരചയിതാവുമായ [[ഒ.വി. ഉഷ]], വിജയന്റെ ഇളയ സഹോദരിയാണ്.അവസാനകാലത്ത് [[പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം]] ബാധിച്ചിരുന്ന വിജയൻ<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/news/2005/mar/30ov2.htm|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> [[2005]] [[മാർച്ച് 30]]ന് ഹൈദരാബാദിൽ വെച്ച് അന്തരിച്ചു. == വിദ്യാഭ്യാസം == [[File:Vijayan.jpg|right|thumb|ഒ.വി. വിജയൻ]] [[മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസ്]] എന്ന എം.എസ്.പിയിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു വിജയന്റെ പിതാവ്. കുട്ടിക്കാലത്ത് അച്ഛൻ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന [[മലപ്പുറം (വിവക്ഷകൾ)|മലപ്പുറത്ത്]] എം.എസ്.പി ക്വാട്ടേഴ്സിൽ ആയിരുന്നു വിജയൻ താമസിച്ചിരുന്നത്. അനാരോഗ്യം കാരണം രണ്ടാം തരം മുതലേ സ്കൂളിൽ ചേർന്ന് പഠിക്കാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. കുറച്ചുകാലം [[അരീക്കോട്|അരീക്കോട്ടുള്ള]] ഹയർ എലിമെന്ററി സ്കൂളിൽ പഠിച്ചു. രണ്ടാം തരം കോട്ടയ്ക്കൽ രാജാസ് ഹൈസ്കൂളിലായിരുന്നു. മൂന്നാം തരം [[കൊടുവായൂര്]]‍ ബോർഡ് ഹൈസ്കൂളിൽ. നാലാം തരം മുതൽ ആറാം തരത്തിന്റെ മദ്ധ്യംവരെ പാലക്കാട് മോട്ടിലാൽ മുനിസിപ്പൽ ഹൈസ്കൂളിൽ (പാലക്കാട് എം.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്). ആറാം തരത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗം [[മദിരാശി|മദിരാശിയിലെ]] താംബരം കോർളി ഹൈസ്കൂളിൽ. ഇൻറർമീഡിയറ്റും ബി.എയും പാലക്കാട് [[വിക്ടോറിയ കോളേജ്‌|ഗവൺമെൻറ് വിക്ടോറിയ കോളേജിൽ]]. [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലെ]] [[പ്രസിഡൻസി കോളേജ് ചെന്നൈ|പ്രസിഡൻസി കോളേജിൽ]] നിന്നും ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ എം.എ ബിരുദം നേടി . == പ്രവർത്തനങ്ങൾ == [[പ്രസിഡൻസി കോളേജ് ചെന്നൈ|പ്രസിഡൻസി കോളേജിൽ]] നിന്ന് ഇംഗ്ളീഷിൽ എം.എ. ജയിച്ച ([[1954]]) ശേഷം കോളേജ് അദ്ധ്യാപകനായി. കോഴിക്കോട് [[മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്|മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ]] ആയിരുന്നു അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നത്. താനൊരു മോശം അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നുവെന്ന് പിൽക്കാലത്ത് വിജയൻ അനുസ്മരിക്കുന്നുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അക്കാലത്ത് കടുത്ത ഇടതുപക്ഷ അനുഭാവിയായിരുന്നു വിജയൻ. എഴുത്തിലും കാർട്ടൂൺ ചിത്രരചനയിലും അക്കാലത്ത് തന്നെ വിജയൻ താല്പര്യം പ്രകടമാക്കിയിരുന്നു. അദ്ധ്യാപകവൃത്തി ഉപേക്ഷിച്ച് [[ശങ്കേഴ്സ് വീക്കിലി]]യിലും (1958) [[പേട്രിയറ്റ് ദിനപത്രം|പേട്രിയറ്റ് ദിനപത്രത്തിലും]] (1963) കാർട്ടൂണിസ്റ്റായി ജോലി ചെയ്തു. 1967 മുതൽ സ്വതന്ത്ര പത്രപ്രവർത്തകനായി. ഫാർ ഈസ്റ്റേൺ ഇക്കണോമിക് റിവ്യൂ ([[ഹോങ്കോങ്ങ്]]), പൊളിറ്റിക്കൽ അറ്റ്‌ലസ്, [[ദി ഹിന്ദു]], [[മാതൃഭൂമി]], [[കലാകൗമുദി]] എന്നിവയ്ക്കു വേണ്ടി കാർട്ടൂൺ വരച്ചു. ഇത്തിരി നേരമ്പോക്ക് ഇത്തിരി ദർശനം (കലാകൗമുദിയിൽ) എന്ന കാർട്ടൂൺ പരമ്പരയും ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം എന്ന രാഷ്ട്രീയവിശകലനപരമ്പരയും ([[മലയാളനാട് വാരികയിൽ]]) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.[[ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം|മാതൃഭൂമി ]], [[ഇന്ത്യാ ടുഡെ]], എന്നിവയിലെഴുതിയ പരമ്പരകളും പ്രശസ്തമാണ്. [[1975]] ൽ ഇന്ത്യയിൽ ആഭ്യന്തര [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ നിശിതമായ വിമർശനം എഴുത്തിലൂടെയും കാർട്ടൂണുകളിലൂടെയും ആവിഷ്കരിച്ച ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരിൽ ഒരാൾ വിജയനാണ്. ഇത്തിരി നേരമ്പോക്ക് ഇത്തിരി ദർശനം ഇതിനു തെളിവാണ്. അടിയന്തരാവസ്ഥയെ പ്രവാചകതുല്യമായ ഉൾക്കാഴ്ചയോടെ ദീർഘദർശനം ചെയ്ത [[ ധർമ്മപുരാണം ]] എന്ന നോവൽ വിജയനെ മലയാളത്തിലെ എഴു‍ത്തുകാരിൽ അനന്വയനാക്കി. [[നോവൽ|നോവലുകളും]] കഥകളും സ്വയം [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക്]] വിവർത്തനം ചെയ്തു. [[File:Njaatupura thasrak.jpg|thumb|ഒ.വി വിജയൻ സ്മാരകത്തിലെ ഞറ്റുപുര, തസ്രാക്, പാലക്കാട്|400x400ബിന്ദു]] ==== നോവൽ ==== *[[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]] ([[1969]]) * [[ധർമ്മപുരാണം]] ([[1985]]) * [[ഗുരുസാഗരം]] ([[1987]]) *[[മധുരം ഗായതി]] ([[1990]]) * വർഗ്ഗസമരം * സ്വത്വം (1988) * കുറിപ്പുകൾ (1988) * ഒരു പാനീയത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1798|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 770|date = 2012 നവംബർ 26|accessdate = 2013 മെയ് 19|language = മലയാളം}}</ref> * ഒരു സിന്ദൂരപ്പൊട്ടിന്റെ ഓർമ്മ * സന്ദേഹിയുടെ സംവാദം * വർഗ്ഗസമരം, സ്വത്വം * ഹൈന്ദവനും അതിഹൈന്ദവനും * അന്ധനും അകലങ്ങൾ കാണുന്നവനും * പ്രവാചകന്റെ വഴി * ഒ.വി. വിജയന്റെ ലേഖനങ്ങൾ * ==== ആക്ഷേപഹാസ്യം ==== * എന്റെ ചരിത്രാന്വേഷണപരീക്ഷകൾ (1989) ==== കാർട്ടൂൺ ==== * ഇത്തിരി നേരംപോക്ക് ഇത്തിരി ദർശനം (1999) * ട്രാജിക് ഇടിയം ==== സ്മരണ ==== * സമുദ്രത്തിലേക്ക് വഴിതെറ്റിവന്ന പരൽമീൻ (1998) === ഇംഗ്ളീഷ് കൃതികൾ === *ആഫ്ടർ ദ ഹാങ്ങിങ്ങ് ആൻഡ് അദർ സ്റ്‍റോറീസ് *[[ധർമ്മപുരാണം|സാഗ ഓഫ് ധർമപുരി]] ([[ധർമ്മപുരാണം|ധർമപുരാണം]]) *[[:en:Khasakkinte_Itihasam|ലെജൻഡ് ഒഫ് ഖസാക്ക്]] ([[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]]) *[[:en:Gurusagaram|ഇൻഫിനിറ്റി ഓഫ് ഗ്രെയ്സ്]] ([[ഗുരുസാഗരം]]) *ഒ.വി. വിജയൻ സെലക്റ്റഡ് ഫിക്ഷൻ (ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം, [[ധർമ്മപുരാണം|ധർമപുരാണം]], ഗുരുസാഗരം - കഥകൾ) 1998 -ൽ [[:en:Penguin_Books|പെൻഗ്വിൻ ഇന്ത്യ]] (വൈക്കിങ്ങ്)യും [[ഡിസി ബുക്സ്|ഡിസി ബുക്സും]] ചേർന്ന് പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി. ==='''ഫ്രെഞ്ച് തർജ്ജമകൾ'''=== * [[:fr:Les_Légendes_de_Khasak|Les Légendes de Khasak]], tr. from Malayalam by Dominique Vitalyos, pub. Fayard, 2004. * L'Aéroport, tr. from Malayalam by Dominique Vitalyos, Revue Europe, nov-dec 2002, pp. 236-241. * Les Rochers, tr. from English by Valérie Blavignac, Revue Europe avril 2001, pp. 132-138. '''<big>ബാലസാഹിത്യം</big>''' * [[ഇടിമിന്നലിൻ്റെ നീളം]] ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== [[File:O.V Vijayan Smarakam Thasraak.jpg|thumb|398x398px|പാലക്കാട് തസ്രാക്കിൽ സ്ഥാപിതമായ കേരള സർക്കാറിന്റെ ഒ.വി വിജയൻ സമാരക കവാടം]] കേന്ദ്ര, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ, വയലാർ, മുട്ടത്തുവർക്കി അവാർഡുകൾ, എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം, [[പത്മശ്രീ]](2001)<ref>http://sify.com/news/fullstory.php?id=13705418</ref> തുടങ്ങി നിരവധി ബഹുമതികൾ വിജയനെ തേടിയെത്തി. 2003-ൽ രാഷ്ട്രപതി [[എ.പി.ജെ. അബ്ദുൾ കലാം|എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാമിൽനിന്ന്]] [[പത്മഭൂഷൻ|പത്മഭൂഷനും]] അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചു.<ref>http://world.rediff.com/news/article/www/news/2003/apr/03padma.htm</ref> * 1990 - ൽ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ([[ഗുരുസാഗരം]]) <ref name="ഖ.ഇ">{{cite book |title=[[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]] |last= |first=ഒ.വി. വിജയൻ |authorlink= |coauthors= |year=2007 |publisher=DC Books |location=[[കോട്ടയം]] |isbn=81-7130-126-6 |page=1 |pages= |month= ജൂൺ}}</ref> * 1990 - ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ([[ധർമ്മപുരാണം|ധർമ്മ പുരാണം]]) * 1991 - ൽ [[വയലാർ അവാർഡ്]] ([[ഗുരുസാഗരം]])<ref name="ഖ.ഇ"/> * 1992 - ൽ [[മുട്ടത്തുവർക്കി അവാർഡ്]] ([[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]])<ref name="ഖ.ഇ"/> * 1999 - ൽ [[എം പി പോൾ അവാർഡ്]] ([[തലമുറകൾ]])<ref name="ഖ.ഇ"/> * 2001 - ൽ [[എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]]<ref name="ഖ.ഇ"/> *2001 - ൽ [[പത്മശ്രീ]] *2003 - ൽ [[പത്മഭൂഷൺ]] == അവലംബം == <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|O. V. Vijayan}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} {{എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}} {{Stub Lit}} [[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 30-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുട്ടത്തു വർക്കി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] g893uj7gae76iezxcwt5g0bx3ix8zi4 4618632 4618631 2026-05-11T13:08:12Z Sreehari lijinas 209493 4618632 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|O. V. Vijayan}} {{Infobox Writer | name = ഒ.വി. വിജയൻ | image = O. V. Vijayan.jpg | imagesize = 200px | caption = ഒ.വി. വിജയൻ | pseudonym = | birthdate = [[ജൂലൈ 2]],[[1930]] | birthplace = [[മങ്കര]],[[പാലക്കാട് ജില്ല]] | deathdate = [[2005]] [[മാർച്ച് 30]] (വയസ്സ് 75) | deathplace = [[ഹൈദരാബാദ്]] | occupation = | nationality = [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]] | period = | genre = | subject = നോവൽ | movement = | debut_works = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = |almamater=പ്രസിഡൻസി കോളേജ് ചെന്നൈ|spouse=തെരേസ വിജയൻ}} '''ഓട്ടുപുലാക്കൽ വേലുക്കുട്ടി വിജയൻ''' ([[ജൂലൈ 2]],[[1930]]-[[മാർച്ച് 30]] [[2005]]) എന്ന '''ഒ.വി. വിജയൻ''' മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ ആധുനികതയ്ക്ക് അടിത്തറ പാകിയ എഴുത്തുകാരനും കാർ‍ട്ടൂണിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റും കോളമെഴുത്തുകാരനായ പത്രപ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു. <ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1799|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 770|date = 2012 നവംബർ 26|accessdate = 2013 മെയ് 19|language = മലയാളം}}</ref> കേന്ദ്ര, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ, വയലാർ മുട്ടത്തുവർക്കി അവാർഡുകൾ, എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം, [[പത്മശ്രീ]](2001)<ref>http://sify.com/news/fullstory.php?id=13705418</ref> എന്നീ ബഹുമതികൾ നേടിയ വിജയനെ 2003-ൽ രാഷ്ട്രപതി എ.പി.ജെ.അബ്ദുൽ കലാം പത്മഭൂഷൺ നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://world.rediff.com/news/article/www/news/2003/apr/03padma.htm</ref> == ജീവിത രേഖ== [[1931|1930]] [[ജൂലൈ 9|ജൂലൈ രണ്ടിന്]] [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] [[മങ്കര|മങ്കരയിലാണ്]] (വിളയഞ്ചാത്തന്നൂർ എന്നും കാണുന്നു)<ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/malayalam/ov-vijayan/557|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> ഓട്ടുപുലാക്കൽ വേലുക്കുട്ടി വിജയനെന്ന ഒ.വി.വിജയന്റെ ജനനം. അച്ഛൻ വേലുക്കുട്ടി, അമ്മ കമലാക്ഷിയമ്മ. ഭാര്യ ഡോക്ടർ തെരേസ ഗബ്രിയേൽ [[ഹൈദരാബാദ്]] സ്വദേശിയാണ്. ഏകമകൻ മധുവിജയൻ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] ഒരു പരസ്യക്കമ്പനിയിൽ ക്രീയേറ്റീവ് ഡയറക്ടറായി ജോലിചെയ്യുന്നു. പ്രശസ്ത കവയിത്രിയും ഗാ‍നരചയിതാവുമായ [[ഒ.വി. ഉഷ]], വിജയന്റെ ഇളയ സഹോദരിയാണ്.അവസാനകാലത്ത് [[പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം]] ബാധിച്ചിരുന്ന വിജയൻ<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/news/2005/mar/30ov2.htm|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> [[2005]] [[മാർച്ച് 30]]ന് ഹൈദരാബാദിൽ വെച്ച് അന്തരിച്ചു. == വിദ്യാഭ്യാസം == [[File:Vijayan.jpg|right|thumb|ഒ.വി. വിജയൻ]] [[മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസ്]] എന്ന എം.എസ്.പിയിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു വിജയന്റെ പിതാവ്. കുട്ടിക്കാലത്ത് അച്ഛൻ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന [[മലപ്പുറം (വിവക്ഷകൾ)|മലപ്പുറത്ത്]] എം.എസ്.പി ക്വാട്ടേഴ്സിൽ ആയിരുന്നു വിജയൻ താമസിച്ചിരുന്നത്. അനാരോഗ്യം കാരണം രണ്ടാം തരം മുതലേ സ്കൂളിൽ ചേർന്ന് പഠിക്കാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. കുറച്ചുകാലം [[അരീക്കോട്|അരീക്കോട്ടുള്ള]] ഹയർ എലിമെന്ററി സ്കൂളിൽ പഠിച്ചു. രണ്ടാം തരം കോട്ടയ്ക്കൽ രാജാസ് ഹൈസ്കൂളിലായിരുന്നു. മൂന്നാം തരം [[കൊടുവായൂര്]]‍ ബോർഡ് ഹൈസ്കൂളിൽ. നാലാം തരം മുതൽ ആറാം തരത്തിന്റെ മദ്ധ്യംവരെ പാലക്കാട് മോട്ടിലാൽ മുനിസിപ്പൽ ഹൈസ്കൂളിൽ (പാലക്കാട് എം.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്). ആറാം തരത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗം [[മദിരാശി|മദിരാശിയിലെ]] താംബരം കോർളി ഹൈസ്കൂളിൽ. ഇൻറർമീഡിയറ്റും ബി.എയും പാലക്കാട് [[വിക്ടോറിയ കോളേജ്‌|ഗവൺമെൻറ് വിക്ടോറിയ കോളേജിൽ]]. [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലെ]] [[പ്രസിഡൻസി കോളേജ് ചെന്നൈ|പ്രസിഡൻസി കോളേജിൽ]] നിന്നും ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ എം.എ ബിരുദം നേടി . == പ്രവർത്തനങ്ങൾ == [[പ്രസിഡൻസി കോളേജ് ചെന്നൈ|പ്രസിഡൻസി കോളേജിൽ]] നിന്ന് ഇംഗ്ളീഷിൽ എം.എ. ജയിച്ച ([[1954]]) ശേഷം കോളേജ് അദ്ധ്യാപകനായി. കോഴിക്കോട് [[മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്|മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ]] ആയിരുന്നു അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നത്. താനൊരു മോശം അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നുവെന്ന് പിൽക്കാലത്ത് വിജയൻ അനുസ്മരിക്കുന്നുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അക്കാലത്ത് കടുത്ത ഇടതുപക്ഷ അനുഭാവിയായിരുന്നു വിജയൻ. എഴുത്തിലും കാർട്ടൂൺ ചിത്രരചനയിലും അക്കാലത്ത് തന്നെ വിജയൻ താല്പര്യം പ്രകടമാക്കിയിരുന്നു. അദ്ധ്യാപകവൃത്തി ഉപേക്ഷിച്ച് [[ശങ്കേഴ്സ് വീക്കിലി]]യിലും (1958) [[പേട്രിയറ്റ് ദിനപത്രം|പേട്രിയറ്റ് ദിനപത്രത്തിലും]] (1963) കാർട്ടൂണിസ്റ്റായി ജോലി ചെയ്തു. 1967 മുതൽ സ്വതന്ത്ര പത്രപ്രവർത്തകനായി. ഫാർ ഈസ്റ്റേൺ ഇക്കണോമിക് റിവ്യൂ ([[ഹോങ്കോങ്ങ്]]), പൊളിറ്റിക്കൽ അറ്റ്‌ലസ്, [[ദി ഹിന്ദു]], [[മാതൃഭൂമി]], [[കലാകൗമുദി]] എന്നിവയ്ക്കു വേണ്ടി കാർട്ടൂൺ വരച്ചു. ഇത്തിരി നേരമ്പോക്ക് ഇത്തിരി ദർശനം (കലാകൗമുദിയിൽ) എന്ന കാർട്ടൂൺ പരമ്പരയും ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം എന്ന രാഷ്ട്രീയവിശകലനപരമ്പരയും ([[മലയാളനാട് വാരികയിൽ]]) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.[[ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം|മാതൃഭൂമി ]], [[ഇന്ത്യാ ടുഡെ]], എന്നിവയിലെഴുതിയ പരമ്പരകളും പ്രശസ്തമാണ്. [[1975]] ൽ ഇന്ത്യയിൽ ആഭ്യന്തര [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ നിശിതമായ വിമർശനം എഴുത്തിലൂടെയും കാർട്ടൂണുകളിലൂടെയും ആവിഷ്കരിച്ച ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരിൽ ഒരാൾ വിജയനാണ്. ഇത്തിരി നേരമ്പോക്ക് ഇത്തിരി ദർശനം ഇതിനു തെളിവാണ്. അടിയന്തരാവസ്ഥയെ പ്രവാചകതുല്യമായ ഉൾക്കാഴ്ചയോടെ ദീർഘദർശനം ചെയ്ത [[ ധർമ്മപുരാണം ]] എന്ന നോവൽ വിജയനെ മലയാളത്തിലെ എഴു‍ത്തുകാരിൽ അനന്വയനാക്കി. [[നോവൽ|നോവലുകളും]] കഥകളും സ്വയം [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക്]] വിവർത്തനം ചെയ്തു. [[File:Njaatupura thasrak.jpg|thumb|ഒ.വി വിജയൻ സ്മാരകത്തിലെ ഞറ്റുപുര, തസ്രാക്, പാലക്കാട്|400x400ബിന്ദു]] ==== നോവൽ ==== *[[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]] ([[1969]]) * [[ധർമ്മപുരാണം]] ([[1985]]) * [[ഗുരുസാഗരം]] ([[1987]]) *[[മധുരം ഗായതി]] ([[1990]]) * വർഗ്ഗസമരം * സ്വത്വം (1988) * കുറിപ്പുകൾ (1988) * ഒരു പാനീയത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1798|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 770|date = 2012 നവംബർ 26|accessdate = 2013 മെയ് 19|language = മലയാളം}}</ref> * ഒരു സിന്ദൂരപ്പൊട്ടിന്റെ ഓർമ്മ * സന്ദേഹിയുടെ സംവാദം * വർഗ്ഗസമരം, സ്വത്വം * ഹൈന്ദവനും അതിഹൈന്ദവനും * അന്ധനും അകലങ്ങൾ കാണുന്നവനും * പ്രവാചകന്റെ വഴി * ഒ.വി. വിജയന്റെ ലേഖനങ്ങൾ * ==== ആക്ഷേപഹാസ്യം ==== * എന്റെ ചരിത്രാന്വേഷണപരീക്ഷകൾ (1989) ==== കാർട്ടൂൺ ==== * ഇത്തിരി നേരംപോക്ക് ഇത്തിരി ദർശനം (1999) * ട്രാജിക് ഇടിയം ==== സ്മരണ ==== * സമുദ്രത്തിലേക്ക് വഴിതെറ്റിവന്ന പരൽമീൻ (1998) === ഇംഗ്ളീഷ് കൃതികൾ === *ആഫ്ടർ ദ ഹാങ്ങിങ്ങ് ആൻഡ് അദർ സ്റ്‍റോറീസ് *[[ധർമ്മപുരാണം|സാഗ ഓഫ് ധർമപുരി]] ([[ധർമ്മപുരാണം|ധർമപുരാണം]]) *[[:en:Khasakkinte_Itihasam|ലെജൻഡ് ഒഫ് ഖസാക്ക്]] ([[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]]) *[[:en:Gurusagaram|ഇൻഫിനിറ്റി ഓഫ് ഗ്രെയ്സ്]] ([[ഗുരുസാഗരം]]) *ഒ.വി. വിജയൻ സെലക്റ്റഡ് ഫിക്ഷൻ (ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം, [[ധർമ്മപുരാണം|ധർമപുരാണം]], ഗുരുസാഗരം - കഥകൾ) 1998 -ൽ [[:en:Penguin_Books|പെൻഗ്വിൻ ഇന്ത്യ]] (വൈക്കിങ്ങ്)യും [[ഡിസി ബുക്സ്|ഡിസി ബുക്സും]] ചേർന്ന് പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി. ==='''ഫ്രെഞ്ച് തർജ്ജമകൾ'''=== * [[:fr:Les_Légendes_de_Khasak|Les Légendes de Khasak]], tr. from Malayalam by Dominique Vitalyos, pub. Fayard, 2004. * L'Aéroport, tr. from Malayalam by Dominique Vitalyos, Revue Europe, nov-dec 2002, pp. 236-241. * Les Rochers, tr. from English by Valérie Blavignac, Revue Europe avril 2001, pp. 132-138. '''<big>ബാലസാഹിത്യം</big>''' * [[ഇടിമിന്നലിൻ്റെ നീളം]] <big>'''ചെറുകഥ'''</big> <big>• [[കടൽതീരത്തും കാറ്റ് പറഞ്ഞ കഥയും]]</big> • [[എൻ്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കഥകൾ]] ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== [[File:O.V Vijayan Smarakam Thasraak.jpg|thumb|398x398px|പാലക്കാട് തസ്രാക്കിൽ സ്ഥാപിതമായ കേരള സർക്കാറിന്റെ ഒ.വി വിജയൻ സമാരക കവാടം]] കേന്ദ്ര, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ, വയലാർ, മുട്ടത്തുവർക്കി അവാർഡുകൾ, എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം, [[പത്മശ്രീ]](2001)<ref>http://sify.com/news/fullstory.php?id=13705418</ref> തുടങ്ങി നിരവധി ബഹുമതികൾ വിജയനെ തേടിയെത്തി. 2003-ൽ രാഷ്ട്രപതി [[എ.പി.ജെ. അബ്ദുൾ കലാം|എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാമിൽനിന്ന്]] [[പത്മഭൂഷൻ|പത്മഭൂഷനും]] അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചു.<ref>http://world.rediff.com/news/article/www/news/2003/apr/03padma.htm</ref> * 1990 - ൽ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ([[ഗുരുസാഗരം]]) <ref name="ഖ.ഇ">{{cite book |title=[[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]] |last= |first=ഒ.വി. വിജയൻ |authorlink= |coauthors= |year=2007 |publisher=DC Books |location=[[കോട്ടയം]] |isbn=81-7130-126-6 |page=1 |pages= |month= ജൂൺ}}</ref> * 1990 - ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ([[ധർമ്മപുരാണം|ധർമ്മ പുരാണം]]) * 1991 - ൽ [[വയലാർ അവാർഡ്]] ([[ഗുരുസാഗരം]])<ref name="ഖ.ഇ"/> * 1992 - ൽ [[മുട്ടത്തുവർക്കി അവാർഡ്]] ([[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]])<ref name="ഖ.ഇ"/> * 1999 - ൽ [[എം പി പോൾ അവാർഡ്]] ([[തലമുറകൾ]])<ref name="ഖ.ഇ"/> * 2001 - ൽ [[എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]]<ref name="ഖ.ഇ"/> *2001 - ൽ [[പത്മശ്രീ]] *2003 - ൽ [[പത്മഭൂഷൺ]] == അവലംബം == <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|O. V. Vijayan}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} {{എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}} {{Stub Lit}} [[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 30-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുട്ടത്തു വർക്കി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] so6aegha83573bsrd62icxfwnek130s 4618633 4618632 2026-05-11T13:09:02Z Sreehari lijinas 209493 4618633 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|O. V. Vijayan}} {{Infobox Writer | name = ഒ.വി. വിജയൻ | image = O. V. Vijayan.jpg | imagesize = 200px | caption = ഒ.വി. വിജയൻ | pseudonym = | birthdate = [[ജൂലൈ 2]],[[1930]] | birthplace = [[മങ്കര]],[[പാലക്കാട് ജില്ല]] | deathdate = [[2005]] [[മാർച്ച് 30]] (വയസ്സ് 75) | deathplace = [[ഹൈദരാബാദ്]] | occupation = | nationality = [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]] | period = | genre = | subject = നോവൽ | movement = | debut_works = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = |almamater=പ്രസിഡൻസി കോളേജ് ചെന്നൈ|spouse=തെരേസ വിജയൻ}} '''ഓട്ടുപുലാക്കൽ വേലുക്കുട്ടി വിജയൻ''' ([[ജൂലൈ 2]],[[1930]]-[[മാർച്ച് 30]] [[2005]]) എന്ന '''ഒ.വി. വിജയൻ''' മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ ആധുനികതയ്ക്ക് അടിത്തറ പാകിയ എഴുത്തുകാരനും കാർ‍ട്ടൂണിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റും കോളമെഴുത്തുകാരനായ പത്രപ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു. <ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1799|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 770|date = 2012 നവംബർ 26|accessdate = 2013 മെയ് 19|language = മലയാളം}}</ref> കേന്ദ്ര, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ, വയലാർ മുട്ടത്തുവർക്കി അവാർഡുകൾ, എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം, [[പത്മശ്രീ]](2001)<ref>http://sify.com/news/fullstory.php?id=13705418</ref> എന്നീ ബഹുമതികൾ നേടിയ വിജയനെ 2003-ൽ രാഷ്ട്രപതി എ.പി.ജെ.അബ്ദുൽ കലാം പത്മഭൂഷൺ നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://world.rediff.com/news/article/www/news/2003/apr/03padma.htm</ref> == ജീവിത രേഖ== [[1931|1930]] [[ജൂലൈ 9|ജൂലൈ രണ്ടിന്]] [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] [[മങ്കര|മങ്കരയിലാണ്]] (വിളയഞ്ചാത്തന്നൂർ എന്നും കാണുന്നു)<ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/malayalam/ov-vijayan/557|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> ഓട്ടുപുലാക്കൽ വേലുക്കുട്ടി വിജയനെന്ന ഒ.വി.വിജയന്റെ ജനനം. അച്ഛൻ വേലുക്കുട്ടി, അമ്മ കമലാക്ഷിയമ്മ. ഭാര്യ ഡോക്ടർ തെരേസ ഗബ്രിയേൽ [[ഹൈദരാബാദ്]] സ്വദേശിയാണ്. ഏകമകൻ മധുവിജയൻ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] ഒരു പരസ്യക്കമ്പനിയിൽ ക്രീയേറ്റീവ് ഡയറക്ടറായി ജോലിചെയ്യുന്നു. പ്രശസ്ത കവയിത്രിയും ഗാ‍നരചയിതാവുമായ [[ഒ.വി. ഉഷ]], വിജയന്റെ ഇളയ സഹോദരിയാണ്.അവസാനകാലത്ത് [[പാർക്കിൻസൺസ് രോഗം]] ബാധിച്ചിരുന്ന വിജയൻ<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/news/2005/mar/30ov2.htm|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> [[2005]] [[മാർച്ച് 30]]ന് ഹൈദരാബാദിൽ വെച്ച് അന്തരിച്ചു. == വിദ്യാഭ്യാസം == [[File:Vijayan.jpg|right|thumb|ഒ.വി. വിജയൻ]] [[മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസ്]] എന്ന എം.എസ്.പിയിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു വിജയന്റെ പിതാവ്. കുട്ടിക്കാലത്ത് അച്ഛൻ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന [[മലപ്പുറം (വിവക്ഷകൾ)|മലപ്പുറത്ത്]] എം.എസ്.പി ക്വാട്ടേഴ്സിൽ ആയിരുന്നു വിജയൻ താമസിച്ചിരുന്നത്. അനാരോഗ്യം കാരണം രണ്ടാം തരം മുതലേ സ്കൂളിൽ ചേർന്ന് പഠിക്കാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ. കുറച്ചുകാലം [[അരീക്കോട്|അരീക്കോട്ടുള്ള]] ഹയർ എലിമെന്ററി സ്കൂളിൽ പഠിച്ചു. രണ്ടാം തരം കോട്ടയ്ക്കൽ രാജാസ് ഹൈസ്കൂളിലായിരുന്നു. മൂന്നാം തരം [[കൊടുവായൂര്]]‍ ബോർഡ് ഹൈസ്കൂളിൽ. നാലാം തരം മുതൽ ആറാം തരത്തിന്റെ മദ്ധ്യംവരെ പാലക്കാട് മോട്ടിലാൽ മുനിസിപ്പൽ ഹൈസ്കൂളിൽ (പാലക്കാട് എം.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്). ആറാം തരത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗം [[മദിരാശി|മദിരാശിയിലെ]] താംബരം കോർളി ഹൈസ്കൂളിൽ. ഇൻറർമീഡിയറ്റും ബി.എയും പാലക്കാട് [[വിക്ടോറിയ കോളേജ്‌|ഗവൺമെൻറ് വിക്ടോറിയ കോളേജിൽ]]. [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലെ]] [[പ്രസിഡൻസി കോളേജ് ചെന്നൈ|പ്രസിഡൻസി കോളേജിൽ]] നിന്നും ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ എം.എ ബിരുദം നേടി . == പ്രവർത്തനങ്ങൾ == [[പ്രസിഡൻസി കോളേജ് ചെന്നൈ|പ്രസിഡൻസി കോളേജിൽ]] നിന്ന് ഇംഗ്ളീഷിൽ എം.എ. ജയിച്ച ([[1954]]) ശേഷം കോളേജ് അദ്ധ്യാപകനായി. കോഴിക്കോട് [[മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്|മലബാർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ]] ആയിരുന്നു അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നത്. താനൊരു മോശം അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നുവെന്ന് പിൽക്കാലത്ത് വിജയൻ അനുസ്മരിക്കുന്നുണ്ട്{{തെളിവ്}}. അക്കാലത്ത് കടുത്ത ഇടതുപക്ഷ അനുഭാവിയായിരുന്നു വിജയൻ. എഴുത്തിലും കാർട്ടൂൺ ചിത്രരചനയിലും അക്കാലത്ത് തന്നെ വിജയൻ താല്പര്യം പ്രകടമാക്കിയിരുന്നു. അദ്ധ്യാപകവൃത്തി ഉപേക്ഷിച്ച് [[ശങ്കേഴ്സ് വീക്കിലി]]യിലും (1958) [[പേട്രിയറ്റ് ദിനപത്രം|പേട്രിയറ്റ് ദിനപത്രത്തിലും]] (1963) കാർട്ടൂണിസ്റ്റായി ജോലി ചെയ്തു. 1967 മുതൽ സ്വതന്ത്ര പത്രപ്രവർത്തകനായി. ഫാർ ഈസ്റ്റേൺ ഇക്കണോമിക് റിവ്യൂ ([[ഹോങ്കോങ്ങ്]]), പൊളിറ്റിക്കൽ അറ്റ്‌ലസ്, [[ദി ഹിന്ദു]], [[മാതൃഭൂമി]], [[കലാകൗമുദി]] എന്നിവയ്ക്കു വേണ്ടി കാർട്ടൂൺ വരച്ചു. ഇത്തിരി നേരമ്പോക്ക് ഇത്തിരി ദർശനം (കലാകൗമുദിയിൽ) എന്ന കാർട്ടൂൺ പരമ്പരയും ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം എന്ന രാഷ്ട്രീയവിശകലനപരമ്പരയും ([[മലയാളനാട് വാരികയിൽ]]) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.[[ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം|മാതൃഭൂമി ]], [[ഇന്ത്യാ ടുഡെ]], എന്നിവയിലെഴുതിയ പരമ്പരകളും പ്രശസ്തമാണ്. [[1975]] ൽ ഇന്ത്യയിൽ ആഭ്യന്തര [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ നിശിതമായ വിമർശനം എഴുത്തിലൂടെയും കാർട്ടൂണുകളിലൂടെയും ആവിഷ്കരിച്ച ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരിൽ ഒരാൾ വിജയനാണ്. ഇത്തിരി നേരമ്പോക്ക് ഇത്തിരി ദർശനം ഇതിനു തെളിവാണ്. അടിയന്തരാവസ്ഥയെ പ്രവാചകതുല്യമായ ഉൾക്കാഴ്ചയോടെ ദീർഘദർശനം ചെയ്ത [[ ധർമ്മപുരാണം ]] എന്ന നോവൽ വിജയനെ മലയാളത്തിലെ എഴു‍ത്തുകാരിൽ അനന്വയനാക്കി. [[നോവൽ|നോവലുകളും]] കഥകളും സ്വയം [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക്]] വിവർത്തനം ചെയ്തു. [[File:Njaatupura thasrak.jpg|thumb|ഒ.വി വിജയൻ സ്മാരകത്തിലെ ഞറ്റുപുര, തസ്രാക്, പാലക്കാട്|400x400ബിന്ദു]] ==== നോവൽ ==== *[[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]] ([[1969]]) * [[ധർമ്മപുരാണം]] ([[1985]]) * [[ഗുരുസാഗരം]] ([[1987]]) *[[മധുരം ഗായതി]] ([[1990]]) * വർഗ്ഗസമരം * സ്വത്വം (1988) * കുറിപ്പുകൾ (1988) * ഒരു പാനീയത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1798|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 770|date = 2012 നവംബർ 26|accessdate = 2013 മെയ് 19|language = മലയാളം}}</ref> * ഒരു സിന്ദൂരപ്പൊട്ടിന്റെ ഓർമ്മ * സന്ദേഹിയുടെ സംവാദം * വർഗ്ഗസമരം, സ്വത്വം * ഹൈന്ദവനും അതിഹൈന്ദവനും * അന്ധനും അകലങ്ങൾ കാണുന്നവനും * പ്രവാചകന്റെ വഴി * ഒ.വി. വിജയന്റെ ലേഖനങ്ങൾ *[[തലമുറകൾ]] ==== ആക്ഷേപഹാസ്യം ==== * എന്റെ ചരിത്രാന്വേഷണപരീക്ഷകൾ (1989) ==== കാർട്ടൂൺ ==== * ഇത്തിരി നേരംപോക്ക് ഇത്തിരി ദർശനം (1999) * ട്രാജിക് ഇടിയം ==== സ്മരണ ==== * സമുദ്രത്തിലേക്ക് വഴിതെറ്റിവന്ന പരൽമീൻ (1998) === ഇംഗ്ളീഷ് കൃതികൾ === *ആഫ്ടർ ദ ഹാങ്ങിങ്ങ് ആൻഡ് അദർ സ്റ്‍റോറീസ് *[[ധർമ്മപുരാണം|സാഗ ഓഫ് ധർമപുരി]] ([[ധർമ്മപുരാണം|ധർമപുരാണം]]) *[[:en:Khasakkinte_Itihasam|ലെജൻഡ് ഒഫ് ഖസാക്ക്]] ([[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]]) *[[:en:Gurusagaram|ഇൻഫിനിറ്റി ഓഫ് ഗ്രെയ്സ്]] ([[ഗുരുസാഗരം]]) *ഒ.വി. വിജയൻ സെലക്റ്റഡ് ഫിക്ഷൻ (ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം, [[ധർമ്മപുരാണം|ധർമപുരാണം]], ഗുരുസാഗരം - കഥകൾ) 1998 -ൽ [[:en:Penguin_Books|പെൻഗ്വിൻ ഇന്ത്യ]] (വൈക്കിങ്ങ്)യും [[ഡിസി ബുക്സ്|ഡിസി ബുക്സും]] ചേർന്ന് പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി. ==='''ഫ്രെഞ്ച് തർജ്ജമകൾ'''=== * [[:fr:Les_Légendes_de_Khasak|Les Légendes de Khasak]], tr. from Malayalam by Dominique Vitalyos, pub. Fayard, 2004. * L'Aéroport, tr. from Malayalam by Dominique Vitalyos, Revue Europe, nov-dec 2002, pp. 236-241. * Les Rochers, tr. from English by Valérie Blavignac, Revue Europe avril 2001, pp. 132-138. '''<big>ബാലസാഹിത്യം</big>''' * [[ഇടിമിന്നലിൻ്റെ നീളം]] <big>'''ചെറുകഥ'''</big> <big>• [[കടൽതീരത്തും കാറ്റ് പറഞ്ഞ കഥയും]]</big> • [[എൻ്റെ പ്രിയപ്പെട്ട കഥകൾ]] ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== [[File:O.V Vijayan Smarakam Thasraak.jpg|thumb|398x398px|പാലക്കാട് തസ്രാക്കിൽ സ്ഥാപിതമായ കേരള സർക്കാറിന്റെ ഒ.വി വിജയൻ സമാരക കവാടം]] കേന്ദ്ര, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ, വയലാർ, മുട്ടത്തുവർക്കി അവാർഡുകൾ, എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം, [[പത്മശ്രീ]](2001)<ref>http://sify.com/news/fullstory.php?id=13705418</ref> തുടങ്ങി നിരവധി ബഹുമതികൾ വിജയനെ തേടിയെത്തി. 2003-ൽ രാഷ്ട്രപതി [[എ.പി.ജെ. അബ്ദുൾ കലാം|എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാമിൽനിന്ന്]] [[പത്മഭൂഷൻ|പത്മഭൂഷനും]] അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചു.<ref>http://world.rediff.com/news/article/www/news/2003/apr/03padma.htm</ref> * 1990 - ൽ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ([[ഗുരുസാഗരം]]) <ref name="ഖ.ഇ">{{cite book |title=[[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]] |last= |first=ഒ.വി. വിജയൻ |authorlink= |coauthors= |year=2007 |publisher=DC Books |location=[[കോട്ടയം]] |isbn=81-7130-126-6 |page=1 |pages= |month= ജൂൺ}}</ref> * 1990 - ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ([[ധർമ്മപുരാണം|ധർമ്മ പുരാണം]]) * 1991 - ൽ [[വയലാർ അവാർഡ്]] ([[ഗുരുസാഗരം]])<ref name="ഖ.ഇ"/> * 1992 - ൽ [[മുട്ടത്തുവർക്കി അവാർഡ്]] ([[ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം]])<ref name="ഖ.ഇ"/> * 1999 - ൽ [[എം പി പോൾ അവാർഡ്]] ([[തലമുറകൾ]])<ref name="ഖ.ഇ"/> * 2001 - ൽ [[എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]]<ref name="ഖ.ഇ"/> *2001 - ൽ [[പത്മശ്രീ]] *2003 - ൽ [[പത്മഭൂഷൺ]] == അവലംബം == <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|O. V. Vijayan}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} {{എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}} {{Stub Lit}} [[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 30-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുട്ടത്തു വർക്കി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] hytm4dv0w6hf7aiv8dmbk1o6aw9nub9 0 2378 4618782 4121792 2026-05-12T08:41:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618782 wikitext text/x-wiki {{Short description|State in northern India}}{{Use Indian English|date=December 2019}} {{Use dmy dates|date=July 2022}} {{Infobox settlement | name = ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌ | native_name = | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 310 | image_style = | perrow = 2/2/1/2/1 | image1 = Kinnaur Kailash.jpg | image2 = Tosh View Parbati Kutla Trail Himachal Nov21 D72 21092.jpg | image3 = Khajjiar.jpg | image4 = Kee monastery Spiti Valley (edited).jpg | image5 = HPCA Stadium Dharamsala.jpg | image6 = Sarahan-Bhimakali-10-alter Turm-gje (edited).jpg | image7 = Kalpa (8512894537).jpg | image8 = Shimla night.jpg }} | image_caption = മുകളിൽ നിന്നും ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട്: കിന്നർ കൈലാഷ് പർവതനിരയുടെ ജോർക്കണ്ടൻ കൊടുമുടി, ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ തോഷിനടുത്തുള്ള പാർവതി താഴ്‌വര; ഖജ്ജിയാർ, സ്പിതിയിലെ പ്രധാന ആശ്രമം; ധർമ്മശാലയിലെ HPC സ്റ്റേഡിയത്തിൽ നിന്ന് കാണുന്ന ധൗലാധർ; സരഹനിലെ ഭീമകാളി ക്ഷേത്രം, കൽപ, ഹിമാചൽ പ്രദേശ്; ഷിംലയുടെ രാത്രി കാഴ്ച്ച. | native_name_lang = | image_blank_emblem = Himachal Pradesh seal.svg | blank_emblem_size = 100px | blank_emblem_type = [[Emblem of Himachal Pradesh|State Emblem]]<ref>{{cite web |last1=((Office of the Registrar General & Census Commissioner, India)) |first1=((Ministry of Home Affairs)) |title=Write Read Data - 1473243472 |url=https://himachal.nic.in/WriteReadData/l892s/201_l892s/1473243472.pdf |website=Census of India |publisher=Government of India}}</ref> | motto = '''[[Satyameva Jayate]]''' {{plainlist|IAST: ''{{IAST|satyam-eva jayate}}'' * ({{translation|Truth alone triumphs}}) }} | nickname = '''Devbhumi''' ({{translation|Land of God}}) and '''Veerbhumi''' ({{translation|Land of Braves}}) | etymology = | seal_alt = ഹിമാചൽ പ്രദേശ് | image_map = IN-HP.svg | map_alt = Himachal Pradesh | map_caption = ഇന്ത്യയിലെ സ്ഥാനം | image_map1 = | map_caption1 = | coordinates = {{coord|31|6|12|N|77|10|20|E|region:IN-HP_type:adm1st|display=inline}} | coor_pinpoint = [[Shimla]] | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = {{flag|India}} | established_title = കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം | established_date = 1 November 1956 | established_title1 = സംസ്ഥാനം | established_date1 = 25 January 1971{{ref|cap|†}} | seat_type = തലസ്ഥാനം | seat = {{plainlist|[[ഷിംല]] (വേനൽക്കാലം) * [[Dharamshala]] (ശീതകാലം)<ref>{{cite act | url =https://himachal.nic.in/WriteReadData/l892s/21_l892s/Dharamshala-50740507.pdf | title = Dharamshala, Distt. Kangra as Second Capital of the State of Himachal Pradesh | legislature = Government of Himachal Pradesh, General Administration Department B-Section. | date = 3 March 2017 | index = GAD-B-(A)-1-1I2017 | type = Notification of exercise of the executive power (Order)}}</ref><ref>{{Cite news|date=30 January 2017|agency=PTI [[Press Trust of India]]|url=https://www.thehindu.com/news/national/Dharamsala-to-be-2nd-capital-of-H.P./article17063260.ece|title=Dharamshala to be 2nd winter capital of HP|work=thehindu.com}}</ref> }} | parts_type = [[List of districts of Himachal Pradesh|12]] [[List of Indian districts|ജില്ലകൾ]] | parts_style = coll | p1 = {{bulleted list |[[Bilaspur district, Himachal Pradesh|Bilaspur]] |[[Chamba district|Chamba]] |[[Hamirpur district, Himachal Pradesh|Hamirpur]] |[[Kangra district|Kangra]] |[[Kinnaur district|Kinnaur]] |[[Kullu district|Kullu]] |[[Lahaul and Spiti district|Lahaul and Spiti]] |[[Mandi district|Mandi]] |[[Shimla district|Shimla]] |[[Sirmaur district|Sirmaur]] |[[Solan district|Solan]] |[[Una district|Una]] }} | governing_body = [[Government of Himachal Pradesh]] | leader_title = [[ഗവർണ്ണർ]] | leader_name = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]<ref>{{cite web| url = https://www.hindustantimes.com/india-news/new-himachal-governor-rajendra-arlekar-is-1st-goan-to-occupy-the-post-101625562314406.html| title = New Himachal governor Rajendra Arlekar is 1st Goan to occupy the post {{!}} Latest News India - Hindustan Times| date = 6 July 2021}}</ref> | area_total_km2 = 55673 | area_rank = [[List of states and territories of India by area|18th]]<ref name=area>{{citation | url = http://www.indianmirror.com/geography/geo9.html | title = Statistical Facts about India | access-date = 26 October 2006 | publisher = indianmirror.com | archive-url = https://web.archive.org/web/20061026055639/http://www.indianmirror.com/geography/geo9.html | archive-date = 26 October 2006 | url-status = dead | df = dmy-all }}</ref> | elevation_footnotes = | elevation_min_m = 350 | elevation_max_m = 6816 | elevation_max_point = [[Reo Purgil]]<ref>{{cite web| url = https://himachaltourism.gov.in/destination/mountaineering-rock-climbing#| title = Mountaineering & Rock Climbing - Himachal Tourism Official Website}}</ref> | population_total = 6864602 | population_as_of = 2011 | population_footnotes = <ref name="HPOP" /> | population_density_km2 = 123 | population_rank = [[List of states and union territories of India by population|21st]] | demographics_type1 = ഭാഷ | demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics1_info1 = [[ഹിന്ദി]]<ref name="langoff"/> | demographics1_title2 = അധിക ഔദ്യോഗികം | demographics1_info2 = [[സംസ്കൃതം]]<ref name="Sanskrit"/> | demographics1_title3 = Native | demographics1_info3 = {{hlist|[[Mahasu Pahari]]|[[Mandeali]]|[[Kangri language|Kangri]]|[[Kullui|Kullvi]]|[[Bilaspuri]]|[[Kinnauri language|Kinnauri]]|[[Lahuli-Spiti languages|Lahauli]]|[[Pattani language|Pattani]]|[[Chambeali]]|and others}} | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +05:30 | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-HP]] | type = [[States and union territories of India|സംസ്ഥാനം]] | leader_title1 = [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | leader_name1 = [[സുഖ്വിന്ദർ സിംഗ് സുഖു]] ([[Indian National Congress|കോൺഗ്രസ്]]) | leader_title2 = [[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]] | leader_name2 = [[Mukesh Agnihotri]] | leader_title3 = [[Vidhan Sabha|നിയമസഭ]] | leader_name3 = [[Himachal Pradesh Legislative Assembly|അസംബ്ലി]]<ref>{{cite web | url = http://hpvidhansabha.nic.in/ | title = Himachal Pradesh Vidhan Sabha | publisher = Hpvidhansabha.nic.in | date = 18 April 2011 | access-date = 15 June 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110720204236/http://hpvidhansabha.nic.in/ | archive-date = 20 July 2011 | url-status = live | df = dmy-all }}</ref> ([[List of constituencies of Himachal Pradesh Legislative Assembly|68 സീറ്റുകൾ]]) | leader_title4 = [[High courts of India|ഹൈക്കോടതി]] | leader_name4 = [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി]] | leader_title5 = [[Chief Secretary (India)|Chief Secretary]] | leader_name5 = Ram Dass Dhiman, [[Indian Administrative Service|IAS]]<ref>{{cite web |url=https://himachalservices.nic.in/hpcivil/moreInf.asp?link=50 |title=Chief Secretary of Himachal Pradesh |publisher=himachalservices.nic.in |date=7 August 2021 |access-date=15 July 2022}}</ref> | blank_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] {{nobold|(2019)}} | blank_info_sec1 = {{increase}}0.725<ref name="snhdi-gdl">{{cite web |title=Sub-national HDI – Area Database |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |website=Global Data Lab |publisher=Institute for Management Research, Radboud University |access-date=25 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |archive-date=23 September 2018 |url-status=dead }}</ref> ({{color|green|High}}) · [[List of Indian states and territories by Human Development Index|8th]] | blank_name_sec2 = [[സാക്ഷരത]] | blank_info_sec2 = 74.04%{{hairspace}}<ref name="lit Ind">{{citation |last1=((Office of the Registrar General & Census Commissioner, India)) |first1=((Ministry of Home Affairs))|title=2011 Census of India - Results|chapter=6. State of Literacy |chapter-url=https://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/india/Final_PPT_2011_chapter6.pdf |publisher=Government of India |access-date=13 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20150706191931/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/india/Final_PPT_2011_chapter6.pdf|archive-date=6 July 2015|url-status=live|quote=[Statement 22(a)] Effective literacy rates – persons: 74.04%; males: 82.14%; females: 65.46%}}</ref>{{rp|104}} | blank1_name_sec2 = ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ [[സാക്ഷരത]] | blank1_info_sec2 = 86.06% | website = {{URL|www.himachal.nic.in/}} | footnotes = {{note|cap|†}} It was elevated to the status of state by the State of Himachal Pradesh Act, 1970 {{Infobox place symbols | embedded = No | region = Himachal Pradesh | region_type= <!-- Type of state or region (default is State) --> | country = India | flag = | emblem = | anthem = | song = <!-- or | hymn = --> | language = | currency = | calendar = | dance = | instrument = | mammal = [[File:Irbis4.JPG|50px|left]] [[Snow leopard]] (''Panthera uncia'') | bird = [[File:Tragopan melanocephalus.jpg|50px|left]] [[Western tragopan]] (''Tragopan melanocephalus'') | fish = [[File:Golden_mahseer_(Tor_putitora)_Babai_River.jpg|50px|left]] Golden Mahseer (''[[Tor putitora]]'')<ref>{{citation|title=State Fishes of India |author=ICAR-National Bureau of Fish Genetic Resources (ICAR-NBFGR)|location= Lucknow, Uttar Pradesh |publisher=[[Indian Council of Agricultural Research]] (ICAR) |url=https://nfdb.gov.in/PDF/Fish%20&%20Fisheries%20of%20India/2.State%20Fishes%20of%20India.pdf}}</ref> | butterfly = <!-- or | insect = --> | flower = [[File:Pink Rhododendron Blossom Prashar Himachal Apr11 P1020872.jpg|50px|left]] Pink Rhododendron (''[[Rhododendron campanulatum]]'') | fruit = [[File:Mele stark.jpg|50px|left]] [[Apple]] (''Malus domestica'') | tree = [[File:Cedrus deodara India09.jpg|50px|left]] [[Deodar cedar]] (''Cedrus deodara'') | plant = | vegetable = | food = <!-- or | dish = --> | drink = | sweet = <!-- or | confectionery = --> | river = <!-- or | lake = --> | fossil = | mineral = | sport = <!-- or | game = --> | costume = <!-- or | dress = --> | colour = <!-- or | color = --> }} | official_name = | demonym = Himachali | population_est = 7,503,010 | pop_est_as_of = 2022 | pop_est_footnotes = <ref>{{cite web | url=https://www.indiacensus.net/states/himachal-pradesh | title=Himachal Pradesh Population 2022 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} {{prettyurl|Himachal Pradesh}}<div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[Himachal Pradesh|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/Himachal_Pradesh</span></div></div><span></span> '''ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌''' [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കൻ ഭാഗത്തുള്ള പതിനെട്ടാമത്തെ സംസ്ഥാനമാണ്‌. പടിഞ്ഞാറൻ [[ഹിമാലയം|ഹിമാലയൻ താഴ്‌വരയിൽ]] വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ ചെറു സംസ്ഥാനം നിരവധി [[കൊടുമുടി|കൊടുമുടികൾ]] നിറഞ്ഞതും ഒട്ടേറെ [[നദി|നദികളുടെ]] ഉത്ഭവ സ്ഥാനവും കൂടിയാണ്‌. വടക്കുഭാഗത്ത് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളായ [[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു കശ്മീ]]<nowiki/>ർ, [[ലഡാക്|ലഡാക്ക്]], പടിഞ്ഞാറ് [[പഞ്ചാബ്]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[ഹരിയാണ|ഹരിയാന]], തെക്ക് [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]], [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശ്]] എന്നിവയുമായി ഹിമാചൽ പ്രദേശ് അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. കിഴക്കുഭാഗത്ത് [[ചൈന|ചൈനയുടെ]] നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള [[തിബെത്ത്|ടിബറ്റ്]] സ്വയംഭരണ പ്രദേശവുമായി സംസ്ഥാനത്തിന് അതിർത്തിയുണ്ട്. [[ഷിംല|ഷിംലയാണ്‌]] സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനം. [[ഷിംല]], [[കുളു]], [[മനാലി]] എന്നിവ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ പ്രസിദ്ധമായ വിനോദ സഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളാണ്. പർവ്വതപ്രദേശങ്ങൾ പ്രബലമായ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശം ചരിത്രാതീത കാലം മുതൽക്കുതന്നെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മനുഷ്യ കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ഒന്നിലധികം തരംഗങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://hppanchayat.nic.in/About%20us.html|title=Prehistory and Protohistory|accessdate=29 December 2018|publisher=Official Website of Panchayati Raj Department, Government of Himachal Pradesh|archive-url=https://web.archive.org/web/20180830144826/http://hppanchayat.nic.in/About%20us.html|archive-date=30 August 2018|url-status=live}}</ref> ചരിത്രത്തിലുടനീളം ഈ പ്രദേശത്തെ കൂടുതലായും ഭരിച്ചിരുന്നത് പ്രാദേശിക രാജവംശങ്ങളായിരുന്നു. അവയിൽ ചിലത് വലിയ സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ മേധാവിത്വം സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാരിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലെ മലയോരമേഖലകളിലുൾപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം, മലയോര പ്രദേശങ്ങളിൽ പലതും ചീഫ് കമ്മീഷണറുടെ കീഴിലുള്ള ഹിമാചൽ പ്രദേശ് പ്രവിശ്യയായി സംഘടിപ്പിക്കപ്പെടുകയും പിന്നീട് ഇത് ഒരു യൂണിയൻ പ്രദേശമായി മാറുകയും ചെയ്തു. 1966-ൽ അയൽപ്രദേശമായ പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനത്തെ മലയോര പ്രദേശങ്ങൾ ഹിമാചലിൽ ലയിപ്പിക്കുകയും അന്തിമമായി 1971-ൽ പൂർണ സംസ്ഥാന പദവി ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. നിവധി ഉറവ വറ്റാത്ത [[നദി|നദികൾ]] ഒഴുകുന്ന ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ഹിമാലയൻ താഴ്‌വരകളിലാകമാനം വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 90 ശതമാനും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലാണ് അധിവസിക്കുന്നത്. [[കൃഷി]], ഹോർട്ടികൾച്ചർ, [[ജലവൈദ്യുതി]], [[വിനോദസഞ്ചാരം]] എന്നിവയാണ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഏതാണ്ട് സാർവത്രികമായി വൈദ്യുതീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ മലയോര സംസ്ഥാനത്ത്, 2016 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 99.5 ശതമാനം വീടുകളിലും വൈദ്യുതി ഉണ്ട്. 2016 ൽ സംസ്ഥാനത്തെ ഇന്ത്യയുടെ രണ്ടാമത്തെ തുറന്ന മലിനീകരണ രഹിത സംസ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/himachal-pradesh-open-defecation-free-state-world-bank-funding-3727500/|newspaper=[[The Indian Express]]|title=Himachal becomes India's second 'Open Defecation Free' state, to get Rs 9,000 cr funding from World Bank|date=28 October 2016|access-date=29 December 2018|author=Ashwani Sharma|place=Shimla|archive-url=https://web.archive.org/web/20181229171815/https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/himachal-pradesh-open-defecation-free-state-world-bank-funding-3727500/|archive-date=29 December 2018|url-status=live}}</ref> 2017 ലെ സി‌എം‌എസ് - ഇന്ത്യ അഴിമതി പഠന സർവേ പ്രകാരം ഹിമാചൽ പ്രദേശാണ് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും അഴിമതി കുറഞ്ഞ സംസ്ഥാനം.<ref name="leastcorrupt1">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/shimla/hp-least-corrupt-state-cms-india-study/articleshow/58439057.cms|title=HP least corrupt state: CMS-India study|newspaper=[[The Times of India]]|date=30 April 2017|accessdate=7 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180209123514/https://timesofindia.indiatimes.com/city/shimla/hp-least-corrupt-state-cms-india-study/articleshow/58439057.cms|archive-date=9 February 2018|url-status=live}}</ref><ref name="leastcorrupt2">{{cite web|url=http://zeenews.india.com/economy/corruption-on-decline-in-india-karnataka-ranked-most-corrupt-himachal-pradesh-least-survey-2000205.html|title=Corruption on decline in India; Karnataka ranked most corrupt, Himachal Pradesh least: Survey|accessdate=7 February 2018|date=28 March 2017|publisher=[[Zee News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180208064225/http://zeenews.india.com/economy/corruption-on-decline-in-india-karnataka-ranked-most-corrupt-himachal-pradesh-least-survey-2000205.html|archive-date=8 February 2018|url-status=live}}</ref> == ചരിത്രം == കോളി, ഹാലി, ഡാഗി, ധൌഗ്രി, ദാസ, ഖാസ, കനൗര, കിരാത്ത് തുടങ്ങിയ ഗോത്രവർഗക്കാർ ചരിത്രാതീത കാലഘട്ടം മുതൽക്കുതന്നെ ഈ പ്രദേശത്ത് അധിവസിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite book|title=Land and People of Indian States and Union Territories Vol. X|last1=Bhatt|first1=SC|last2=Bhargava|first2=Gopal|date=2006|publisher=Kalpaz publications|isbn=81-7835-366-0|page=2}}</ref> ആധുനിക സംസ്ഥാനമായ ഹിമാചൽ പ്രദേശിന്റെ താഴ്‌വരയിൽ [[സിന്ധു നദീതടസംസ്കാരം|സിന്ധുനദീതട നാഗരികതയിൽ]] നിന്നുള്ളവർ ബി.സി. 2250 നും 1750 നും ഇടയിൽ ഇവിടെ വളർന്നു പന്തലിച്ചിരുന്നു.<ref name="nichist">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> ഇന്നത്തെ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ കുന്നുകളിലേക്ക് ഭോതാസ്, കിരാത്താസ് എന്നിവരെ പിന്തുടർന്ന് കുടിയേറിയവരാണ് കോൾസ് അല്ലെങ്കിൽ മുണ്ടകൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="nichist2">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> [[വേദ കാലഘട്ടം|വേദ കാലഘട്ടത്തിൽ]] ജനപദ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അനവധി ചെറിയ റിപ്പബ്ലിക്കുകൾ ഇവിടെ നിലനിൽക്കുകയും അവയെ പിന്നീട് [[ഗുപ്തസാമ്രാജ്യം|ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യം]] കീഴടക്കുകയും ചെയ്തു. [[ഹർഷവർധൻ|ഹർഷവർധന]] രാജാവിന്റെ ആധിപത്യത്തിൻകീഴിലെ ഒരു ചെറിയ കാലയളവിനുശേഷം, ഈ പ്രദേശം പല [[രജപുത്രർ|രജപുത്ര]] നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ പല പ്രാദേശിക ശക്തികൾക്കിടയിലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. വലിയ അളവിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം അനുഭവിച്ചിരുന്ന ഈ നാട്ടു രാജ്യങ്ങൾ [[ദില്ലി സുൽത്താനത്ത്|ദില്ലി സുൽത്താനേറ്റിന്റെ]] നിരവധി ആക്രമണങ്ങൾക്കു വിധേയമായിരുന്നു.<ref name="nichist3">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ [[ഗസ്നിയിലെ മഹ്‌മൂദ്|മഹ്മൂദ് ഗസ്നി]] [[കാൻഗ്ര (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|കാൻഗ്രയെ]] കീഴടക്കി. [[തിമൂർ|തിമൂറും]] [[സിക്കന്ദർ ലോധി|സിക്കന്ദർ ലോധിയും]] സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നിമ്ന്നഭാഗത്തെ കുന്നുകളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് നിരവധി കോട്ടകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയും നിരവധി യുദ്ധങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.<ref name="nichist4">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> നിരവധി മലയോര നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ മുഗൾ ഭരണാധികാരിയെ അംഗീകരിക്കുകയും അവർക്ക് കപ്പം കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Verma|1995|pp=28–35, ''Historical Perspective''}} [[ഗൂർഖ]] സാമ്രാജ്യം നിരവധി നാട്ടു രാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കിക്കൊണ്ട് 1768 ൽ [[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളിൽ]] അധികാരത്തിലെത്തി. അവർ തങ്ങളുടെ സൈനിക ശക്തി ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും തങ്ങളുടെ അധീനതയിലുള്ള പ്രദേശം വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ക്രമേണ നേപ്പാൾ രാജ്യം സിർമോറിനെയും [[ഷിംല|ഷിംലയെയും]] കീഴടക്കി. അമർ സിംഗ് താപ്പയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നേപ്പാളി സൈന്യം [[കാൻഗ്ര (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|കാൻഗ്രയെ]] ഉപരോധിച്ചു. 1806 ൽ നിരവധി പ്രവിശ്യാ മേധാവികളുടെ സഹായത്തോടെ കാൻഗ്രയുടെ ഭരണാധികാരിയായ സൻസാർ ചന്ദ് കറ്റോച്ചിനെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ അവർക്ക് സാധിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, 1809 ൽ [[രഞ്ജിത് സിങ്|മഹാരാജ രഞ്ജിത് സിങ്ങിന്റെ]] കീഴിലായിരുന്ന കാംഗ്ര കോട്ട പിടിച്ചെടുക്കാൻ നേപ്പാളി സൈന്യത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല. തോൽവിക്ക് ശേഷം അവർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്തേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ പതിപ്പിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ആദ്യ ആംഗ്ലോ-സിഖ് യുദ്ധത്തിൽ 1846<ref name="nichist6">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> ലെ സംവാട്ടിലെ ലാഹോർ ദർബാറിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് സിബ നാട്ടു രാജ്യത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന രാജാ റാം സിംഗ് സിബ കോട്ട പിടിച്ചെടുത്തു. താരായ് ബെൽറ്റിനോടുചേർന്ന് നേപ്പാളി സൈന്യം ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി നേരിട്ട് കലഹത്തിലേർപ്പെട്ടതിനുശേഷം ബ്രിട്ടീഷുകാർ സത്‌ലജ് പ്രവിശ്യകളിൽ നിന്ന് അവരെ പുറത്താക്കി.<ref name="nichist5">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> ബ്രിട്ടീഷുകാർ ക്രമേണ ഈ മേഖലയിലെ പരമോന്നത ശക്തിയായി ഉയർന്നു.<ref name="nichist7">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരായ നിരവധി അന്യായങ്ങളിൽനിന്ന് ആവർഭവിച്ച [[ഒന്നാം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം (1857)|1857 ലെ കലാപത്തിൽ]] അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നാം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യയുദ്ധത്തിൽ,<ref name="nichist8">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> മലയോര സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലുള്ളവരെപ്പോലെ രാഷ്ട്രീയമായി സജീവമായിരുന്നില്ല.<ref name="nichist9">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> ബുഷഹർ ഒഴികെ, ഈ പ്രദേശത്തെ ഭരണാധികാരികൾ ഏറെക്കുറെ നിഷ്‌ക്രിയരായി തുടർന്നു.<ref name="nichist10">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> ചമ്പ, ബിലാസ്പൂർ, ഭാഗൽ, ധാമി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഭരണാധികാരികൾ ഉൾപ്പെടെ ചിലർ ലഹളയുടെ സമയത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിനു സഹായം നൽകിയിരുന്നു. 1858 ലെ [[വിക്ടോറിയ രാജ്ഞി|വിക്ടോറിയ രാജ്ഞിയുടെ]] വിളംബരത്തിനുശേഷം ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രദേശങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് കിരീടത്തിന് കീഴിലായി. [[ചമ്പ]], മാണ്ഡി, ബിലാസ്പൂർ എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് പല മേഖലകളിലും മികച്ച പുരോഗതി കൈവരിച്ചിരുന്നു.<ref name="nichist12">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്]], മലയോര സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ മിക്കവാറും ഭരണാധികാരികൾ ബ്രിട്ടീഷ് കിരീടത്തോട് വിശ്വസ്തത പുലർത്തുകയും ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ യുദ്ധശ്രമങ്ങൾക്ക് കാര്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകുകയും ചെയ്തു. കാംഗ്ര, [[ജസ്വാൻ]], [[ദത്തർപൂർ]], [[ഗുലർ]], [[രാജ്ഗഡ്]], [[നൂർപൂർ]], [[ചമ്പ]], [[സുകേത്]], മാണ്ഡി, ബിലാസ്പൂർ എന്നീ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ ഇവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="nichist13">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/tour/history.htm|title=History of Himachal Pradesh|accessdate=31 March 2008|publisher=National informatics center, Himachal Pradesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061121013200/http://himachal.nic.in/tour/history.htm|archivedate=21 November 2006}}</ref> സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം, ഫ്യൂഡൽ പ്രഭുക്കന്മാരും സിൽദാറുകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയത്തിലെ 28 ചെറുകിട നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ സംയോജനത്തിന്റെ ഫലമായി 1948 ഏപ്രിൽ 15 ന് ചീഫ് കമ്മീഷണറുടെ കീഴിൽ പ്രവിശ്യ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് പ്രവിശ്യ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. == ഭൂമിശാസ്ത്രവു കാലാവസ്ഥയും == പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയത്തിലാണ് ഹിമാചൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 55,673 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (21,495 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ള ഇത് ഒരു പർവതപ്രദേശമാണ്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ധൌലാധർ നിരയുടെ താഴ്‌വരയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 6,816 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള [[റിയോ പർഗിൽ]] ആണ് ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള പർവതശിഖരം.<ref name="wikimapia">{{cite web|url=http://wikimapia.org/1468421/Reo-Purgyil-6816-m|title=Reo Purgyil, 6816 m|access-date=25 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160101032609/http://wikimapia.org/1468421/Reo-Purgyil-6816-m|archive-date=1 January 2016|url-status=live}}</ref> ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ഡ്രെയിനേജ് സംവിധാനം [[നദി|നദികളും]] [[ഹിമാനി|ഹിമാനികളും]] കൂടിച്ചേർന്നതാണ്. പർവത ശൃംഖലകളെ മുഴുവൻ ഹിമാലയൻ നദികൾ മുറിച്ചുകടന്നുപോകുന്നു. സിന്ധു, ഗംഗാ തടങ്ങളെയാകെ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ നദികളാണ് ജലസമ്പന്നമാക്കുന്നത്. ചന്ദ്ര ഭാഗാ അല്ലെങ്കിൽ [[ചെനാബ് നദി|ചെനാബ്]], [[രാവി നദി|രാവി]], [[ബിയാസ് നദി|ബിയാസ്]], [[സത്‌ലുജ് നദി|സത്‌ലജ്]], [[യമുന]] എന്നിവയാണ് ഈ പ്രദേശത്തെ നദീതട സംവിധാനങ്ങൾ. ഈ നദികൾ ഉറവ വറ്റാത്തതും മഞ്ഞുവീഴ്ചയും മഴയും മൂലം വർഷംമുഴുവൻ ജലലഭ്യതയുള്ളതുമാണ്. പ്രകൃതിദത്ത സസ്യങ്ങളുടെ വിപുലമായ ഒരു ആവരണത്താൽ അവ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="geo3">{{cite web|url=http://www.webindia123.com/himachal/land/rivers.htm#R|title=Rivers in Himachal Pradesh|accessdate=28 April 2006|publisher=Suni Systems (P)|archive-url=https://web.archive.org/web/20051115160507/http://www.webindia123.com/himachal/land/rivers.htm#R|archive-date=15 November 2005|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> ഉയരത്തിലെ തീവ്രമായ വ്യതിയാനം കാരണമായി ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ കാലാവസ്ഥയിൽ കാര്യമായ വ്യതിയാനം സംഭവിക്കുന്നു. == സംസ്കാരം == സംസ്ഥാനത്തിൻറെ ദുർഘടമായ ഭൂപ്രകൃതി കാരണം, ബാഹ്യ ആചാരങ്ങളാൽ സ്പർശിക്കപ്പെടാത്ത ചുരുക്കം ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഹിമാചൽ പ്രദേശ്. ശ്രദ്ധേയമായ സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക പുരോഗതിക്കൊപ്പം, സംസ്ഥാനം അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മറ്റ് ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളെപ്പോലെ ഹിമാചൽ പ്രദേശും ഒരു ബഹുഭാഷാ സംസ്ഥാനമാണ്. ഹിമാചലി ഭാഷകൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന വെസ്റ്റേൺ പഹാരി (മണ്ടിയാലി, കാംഗ്രി, ചംബ്യാലി, ഡോഗ്രി, കുൽവി, കിനൗരി) ഭാഷകൾ സംസ്ഥാനത്ത് വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. കാംഗ്രി, മാണ്ഡ്യാലി, കുൽവി, ചംബേലി, ഭർമൗരി, കിന്നൗരി എന്നിവയാണ് സാധാരണയായി സംസാരിക്കുന്ന ചില പഹാഡി ഭാഷാഭേദങ്ങൾ.<ref name="dem2">{{cite web|url=http://123himachal.com/himachal/info.htm|title=The people and tribes|access-date=20 May 2007|publisher=www.123himachal.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110725003908/http://123himachal.com/himachal/info.htm|archive-date=25 July 2011|url-status=live}}</ref> ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ പ്രധാന ജാതി വിഭാഗങ്ങൾ രജപുത്രർ, ബ്രാഹ്മണർ, കാനറ്റുകൾ, കുലിന്ദകൾ, ഗിർഥുകൾ, റാവുമാർ, രതികൾ, താക്കൂർമാർ, കോലിസുകൾ, ഹോളിസുകൾ, ചാമർ, ഡ്രെയിനുകൾ, റെഹറുകൾ, ചനാലുകൾ, ലോഹറുകൾ, ബാരിസ്, ജുലാഹസ്, ധാഖികൾ, ടൂരികൾ, ബട്‌വാളുകൾ എന്നിവരാണ്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jl0qdJYU3LgC&q=Girth|title=Himachal Pradesh, Development Report|last1=Planning Commission|first1=India|publisher=Academic Foundation|year=2005|isbn=9788171884452}}</ref> ഹിമാചൽ പ്രദേശ് കരകൗശല വസ്തുക്കൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. == വിദ്യാഭ്യാസം == [[File:Indira_Gandhi_Medical_College_and_Hospital_at_Shimla.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Indira_Gandhi_Medical_College_and_Hospital_at_Shimla.jpg|ലഘുചിത്രം|ഷിംലയിലെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ.]] സ്വാതന്ത്ര്യസമയത്ത്, വെറും 8 ശതമാനം മാത്ര സാക്ഷരത ഉണ്ടായിരുന്ന ഹിമാചൽ പ്രദേശ് അക്കാലത്ത് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന സാക്ഷരതയുണ്ടായിരുന്ന സംസ്ഥാനമായിരുന്നു.<ref name="Planning Commission -2017">{{cite web|url=http://planningcommission.gov.in/plans/stateplan/sdr_hp/sdr_hpch7.pdf|title=Himachal Pradesh Development Report: Chapter 7 Education|access-date=26 April 2018|publisher=[[Planning Commission (India)]]|page=14|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215054945/http://planningcommission.gov.in/plans/stateplan/sdr_hp/sdr_hpch7.pdf|archive-date=15 February 2017|url-status=live}}</ref> 2011 ആയപ്പോഴേക്കും സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 82.8 ശതമാനം<ref name="HPOP">{{cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/stock/profiles/en/IND002_Himachal%20Pradesh.pdf|title=Himachal Pradesh Profile|access-date=27 May 2016|publisher=[[Census of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327080259/http://censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/stock/profiles/en/IND002_Himachal%20Pradesh.pdf|archive-date=27 March 2016|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite magazine|url=http://indiatoday.intoday.in/story/himachal-female-literacy-rate-touches-80-per-cent/1/273153.html|magazine=[[India Today]]|title=In Himachal, where 90 per cent people live in villages, female literacy rate touches 80 per cent|access-date=31 May 2016|date=26 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807035753/http://indiatoday.intoday.in/story/himachal-female-literacy-rate-touches-80-per-cent/1/273153.html|archive-date=7 August 2016|url-status=live}}</ref> ആയി ഉയർന്ന് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും സാക്ഷരതയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നായി ഹിമാചൽ മാറി. നിലവിൽ സംസ്ഥാനത്ത് പതിനായിരത്തിലധികം പ്രൈമറി സ്കൂളുകളും 1,000 സെക്കൻഡറി സ്കൂളുകളും 1,300 ലധികം ഹൈസ്കൂളുകളും ഉണ്ട്.<ref name="eduprofile22">{{cite web|url=http://himachal.nic.in/educ|title=Factual source on Education in Himachal|access-date=16 March 2007|publisher=Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20070430135006/http://himachal.nic.in/educ/|archive-date=30 April 2007}}</ref> പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നിർബന്ധമാക്കാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ ബാധ്യത നിറവേറ്റിക്കൊണ്ട്, സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പ്രാപ്യമാക്കുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാനമായി ഹിമാചൽ മാറി.<ref name="eduprofile32">{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2003/20030629/himachal.htm|title=Educational updates- Himachal|access-date=16 March 2007|last=Dua|first=H.K.|work=The Tribune Trust, 2006|publisher=The Tribune House|archive-url=https://web.archive.org/web/20070209173926/http://www.tribuneindia.com/2003/20030629/himachal.htm|archive-date=9 February 2007|url-status=live}}</ref> രാജ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ തലങ്ങളിലെ രാജ്യവ്യാപകമായ ലിംഗ പക്ഷപാതത്തിന് ഒരു അപവാദമാണ് ഈ സംസ്ഥാനം.<ref>De, Anuradha & Khera, Reetika & Samson, Meera & Shiva Kumar, A. K., 2011. ''"Probe Revisited: A Report on Elementary Education in India''", OUP Catalogue, Oxford University Press, number 9780198071570.</ref> സംസ്ഥാനത്തെ സ്ത്രീ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് ഏകദേശം 76% ആണ്.<ref>Government of India. Census of India (2011)</ref> കൂടാതെ, പെൺകുട്ടികളുടെ വിദ്യാലയ പ്രവേശനവും പങ്കാളിത്ത നിരക്കും പ്രാഥമിക തലത്തിൽ ഏതാണ്ട് സാർവത്രികമാണ്. ഉന്നതതല വിദ്യാഭ്യാസം ലിംഗാധിഷ്ഠിത അസമത്വത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽപ്പോളും, ഈ വിടവ് നികത്തുന്നതിൽ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ഇപ്പോഴും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളെക്കാൾ വളരെ മുന്നിലാണ്.<ref name="Dreze-1999">{{Cite journal|last=Dreze|first=J.|date=May 1999|title=A surprising exception. Himachal's success in promoting female education|journal=Manushi|issue=112|pages=12–17|issn=0257-7305|pmid=12295760}}</ref> ഹമീർപൂർ ജില്ല പ്രത്യേകിച്ചും എല്ലാ അളവുകോലുകളിലും ഉയർന്ന സാക്ഷരതാ നിരക്ക് കൊണ്ട് വേറിട്ടുനിൽക്കുന്നു.<ref name="eduprofile4">{{cite web|url=http://www.himachaleducation.net/EducationProfile/|title=Educational Profile of Himachal Pradesh|access-date=16 March 2007|work=General Overview of Education in Himachal|archive-url=https://web.archive.org/web/20080202005233/http://www.himachaleducation.net/educationprofile|archive-date=2 February 2008}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{HimachalPradesh-geo-stub}} {{ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങൾ}} {{ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌}} [[വർഗ്ഗം:ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും]] 78k1rli3hf1saohufhtwu5tpual8d02 0 4800 4618749 4577401 2026-05-12T05:31:59Z GV2010 217548 /* */ 4618749 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|C. H. Mohammed Koya}} {{Infobox officeholder | name = സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ | image = CHmohammedKoya.jpg | office = കേരളത്തിന്റെ രണ്ടാം ഉപമുഖ്യമന്ത്രി | 1blankname = മുഖ്യമന്ത്രി | 1namedata = [[കെ. കരുണാകരൻ]] | term_start = [[മേയ് 24]] [[1982]] | term_end = [[സെപ്റ്റംബർ 28]] [[1983]] | predecessor = ''Office Vacant'' | successor = [[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]] | 1blankname1 = മുഖ്യമന്ത്രി | 1namedata1 = [[കെ. കരുണാകരൻ]] | term_start1 = [[ഡിസംബർ 28]] [[1981]] | term_end1 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]] | successor1 = ''Office Vacant'' | predecessor1 = [[ആർ. ശങ്കർ]] | order2 = പത്താമത്തെ | office2 = കേരള മുഖ്യമന്ത്രി | governor2 = [[ജ്യോതി വെങ്കിടാചലം]] | term_start2 = 12 ഒക്ടോബർ 1979 | term_end2 = 1 ഡിസംബർ 1979 | predecessor2 = [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | successor2 = [[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]] | office3 = [[കേരളനിയമസഭയിലെ സ്പീക്കർമാരുടെ പട്ടിക|കേരളാ നിയമസഭാസ്പീക്കർ]] | term_start3 = 9 ജൂൺ 1961 | term_end3 = 11 നവംബർ 1961 | predecessor3 = [[കെ.എം. സീതി സാഹിബ്]] | successor3 = [[അലക്സാണ്ടർ പറമ്പിത്തറ]] | office4 = ലോക്സഭാംഗം | term_start4 = 25 ഫെബ്രുവരി 1962 | term_end4 = 21 ഫെബ്രുവരി 1967 | successor4 = [[ഇബ്രാഹിം സുലൈമാൻ സേട്ട്]] | predecessor4 = [[കെ.പി. കുട്ടിക്കൃഷ്ണൻ നായർ]] | constituency4 = [[കോഴിക്കോട് ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട്]] | term_start5 = 5 ഫെബ്രുവരി 1973 | term_end5 = 20 മാർച്ച് 1977 | successor5 = [[ഇബ്രാഹിം സുലൈമാൻ സേട്ട്]] | predecessor5 = [[മുഹമ്മദ് ഇസ്മായിൽ]] | constituency5 = [[മഞ്ചേരി ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|മഞ്ചേരി]] | office6 = കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency = | term_start6 = [[ഒക്ടോബർ 4]] [[1978]] | term_end6 = [[ഡിസംബർ 1]] [[1979]] | predecessor6 = [[യു.എ. ബീരാൻ]] | successor6 = [[ബേബി ജോൺ]] | term_start7 = [[മാർച്ച് 25]] [[1977]] | term_end7 = [[ഡിസംബർ 20]] [[1977]] | predecessor7 = [[ചാക്കീരി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] | successor7 = [[യു.എ. ബീരാൻ]] | term_start8 = [[മാർച്ച് 6]] [[1967]] | term_end8 = [[മാർച്ച് 1]] [[1973]] | predecessor8 = [[പി.പി. ഉമ്മർകോയ]] | successor8 = [[ചാക്കീരി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] | office9 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭാംഗം]] | term_start9 = 5 ഏപ്രിൽ 1957 | term_end9 = 6 മാർച്ച് 1962 | constituency9 = [[താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|താനൂർ]] | successor9 = [[സി. മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] | predecessor9 = | term_start10 = 6 മാർച്ച് 1967 | term_end10 = 17 സെപ്റ്റംബർ 1970 | constituency10 = [[മങ്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|മങ്കട]] | successor10 = [[എം. മൊയ്തീൻ കുട്ടി]] | predecessor10 = [[പി. അബ്ദുൾ മജീദ്]] | term_start11 = 17 സെപ്റ്റംബർ 1970 | term_end11 = 5 ഫെബ്രുവരി 1973 | constituency11 = [[കൊണ്ടോട്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊണ്ടോട്ടി]] | successor11 = [[പി. സീതി ഹാജി]] | predecessor11 = [[സയ്യിദ് ഉമ്മർ ബാഫക്കി]] | term_start12 = 25 മാർച്ച് 1977 | term_end12 = 3 ജനുവരി 1980 | constituency12 = [[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] | successor12 = [[യു.എ. ബീരാൻ]] | predecessor12 = [[യു.എ. ബീരാൻ]] | term_start13 = 26 മാർച്ച് 1980 | term_end13 = 28 സെപ്റ്റംബർ 1983 | constituency13 = [[മഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേരി]] | successor13 = [[ഇസ്ഹാഖ് കുരിക്കൾ]] | predecessor13 = [[എം.പി.എം. അബ്ദുള്ള കുരിക്കൾ]] | office14 = [[കേരളത്തിലെ ഗതാഗതമന്ത്രി]] | term_start14 = 12 ഒക്ടോബർ 1979 | term_end14 = 01 ഡിസംബർ 1979 | predecessor14 = [[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]] | successor14 = [[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]] | birth_date = {{Birth date|1927|7|15|df=y}} | birth_place = [[അത്തോളി]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1983|9|28|1927|7|15}} | death_place = [[ഹൈദരാബാദ്]] | spouse = കെ.കെ. ആമിന (കല്ല്യാണം ജൂൺ 1 1950)<ref>[http://loksabhaph.nic.in/writereaddata/biodata_1_12/1517.htm Loksabha Profile (1962)]</ref> | children = രണ്ട് പെൺമക്കളും (ഫൗസിയ, ഫരീദ) ഒരു മകനും ([[എം.കെ. മുനീർ]]) | party = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലിം ലീഗ്]] | footnotes = | date = 6 ജൂലൈ | year = 2021 | source = https://web.archive.org/web/20051219145038/http://www.keralacm.gov.in/mohammed.html കേരള സർക്കാർ }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] മുൻ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] ആയിരുന്നു '''ചെറിയൻ കണ്ടി മുഹമ്മദ് കോയ''' എന്ന '''സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ''' ([[ജൂലൈ 15]], [[1927]] - [[സെപ്റ്റംബർ 28]], [[1983]]). [[മുസ്ലീം ലീ‍ഗ്|മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഏക [[മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രിയും]] ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു. ഭരണാധികാരി, പത്രപ്രവർത്തകൻ, ഗ്രന്ഥകർത്താവ്, വാഗ്മിയും രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രഗാൽഭ്യം തെളിയിച്ചിരുന്നു. [[യൂനിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് കാലിക്കറ്റ്|കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]] സ്ഥാപിച്ചത് സി.എച്ചിന്റെ പരിശ്രമങ്ങൾ മൂലമാണ്. പത്താം ക്ലാസ്സ് വരെയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം സൗജന്യം ആക്കിയത് ഇദ്ദേഹമാണ്. ഏറ്റവും കുറച്ചുകാലം (54 ദിവസങ്ങൾ മാത്രം) കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായ വ്യക്തിയാണ് സി.എച്ച്.മുഹമ്മദ് കോയ. നിയമസഭ സ്പീക്കറും സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിയുമായ ഏക വ്യക്തിയും അദ്ദേഹമാണ്. കേരളത്തിൽ രണ്ടു തവണ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായും സി.എച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു. കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായ ശേഷം സംസ്ഥാന മന്ത്രിയായ ഏക വ്യക്തിയും സി.എച്ച് ആണ്. തുടർച്ചയായി ആറ് മന്ത്രിസഭകളിൽ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്ത മന്ത്രിയും കൂടിയാണ് സി.എച്ച്.മുഹമ്മദ് കോയ.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/m424.htm</ref> == ജീവിതരേഖ == 1927 ജൂലൈ 15ന് [[കോഴിക്കോട് ജില്ല]]യിലെ [[കൊയിലാണ്ടി താലൂക്ക്|കൊയിലാണ്ടി താലൂക്കിലെ]] [[അത്തോളി]]യിൽ ആലി മുസലിയാരുടേയും മറിയുമ്മയുടേയും മകനായി ജനിച്ചു. കൊങ്ങന്നൂർ എയ്ഡഡ് എലിമെന്ററി സ്കൂൾ, കൊയിലാണ്ടി ഹൈസ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. കോഴിക്കോട് സാമൂതിരി കോളേജിൽ ചേർന്നെങ്കിലും പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയില്ല. [[ചന്ദ്രിക ദിനപ്പത്രം|ചന്ദ്രിക ദിനപത്രത്തിൽ]] ലേഖകനായിട്ടാണ് ഔദ്യോഗിക ജീവിതമാരംഭിച്ചത് തുടർന്ന് മുഖ്യ പത്രാധിപരായി.<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/kozhikode/2020/11/10/kozhikode-ch-muhammed-koya-story.html</ref><ref>{{Cite web|url=http://keralamediaacademy.org/archives/?q=content/muhammed-koya-c-h|title=Muhammed Koya C. H {{!}} Kerala Media Academy|access-date=2021-08-19|archive-date=2021-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712072716/http://www.keralamediaacademy.org/archives/?q=content/muhammed-koya-c-h|url-status=dead}}</ref> === രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം === ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ് പ്രവർത്തകനായി രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച സി.എച്ച്.മുഹമ്മദ് കോയ 1951-ൽ ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിന്റെ ദേശീയ എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മറ്റിയിൽ അംഗമായി. 1957, 1960 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ താനൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു നിയമസഭാംഗമായ സി.എച്ച് സീതിസാഹിബ് അന്തരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് 1961 ജൂൺ 9ന് നിയമസഭ സ്പീക്കറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1961-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോഴിക്കോട് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് പാർലമെന്റ് അംഗമായതിനെ തുടർന്ന് 1961 നവംബർ 10ന് നിയമസഭ സ്പീക്കർ പദവി രാജിവച്ചു. 1967-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിയ സി.എച്ച് 1967-ൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മങ്കട മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ജയിച്ച് നിയമസഭാംഗമായി. 1973-ൽ മഞ്ചേരിയിൽ നടന്ന ലോക്സഭ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച് രണ്ടാമതും ലോക്സഭാംഗമായ സി.എച്ച് 1977 വരെ പാർലമെൻ്റ് അംഗമായിരുന്നു. 1977-ൽ മലപ്പുറത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു നിയമസഭയിലെത്തിയ സി.എച്ച്. 1979 ഒക്ടോബർ 12ന് കേരളത്തിന്റെ പത്താമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേറ്റെങ്കിലും 1979 ഡിസംബർ ഒന്നിന് രാജിവച്ചു. 1980, 1982 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ മഞ്ചേരിയിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച സി.എച്ച്. 1981-ൽ കെ.കരുണാകരൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായപ്പോൾ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. അവസാനമായി അംഗമായിരുന്ന 1982-ലെ ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലും സി.എച്ച് തന്നെയായിരുന്നു ഉപമുഖ്യമന്ത്രി. 1969-1970 കാലഘട്ടത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിനൊപ്പം ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/c_h_mohammed_koya.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-07-06 |archive-date=2021-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709185016/http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/c_h_mohammed_koya.php |url-status=dead }}</ref> സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്മന്ത്രിയെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനയാണ് കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല. ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം സൗജന്യമാക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം മുഖ്യപങ്ക് വഹിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സർവകലാശാലകളുടെ ഉന്നതാധികാര സമിതികളായ സെനറ്റ്, സിൻഡിക്കേറ്റ്, അക്കാദമിക് കൗൺസിൽ എന്നിവയിൽ പ്രാതിനിധ്യം ലഭിക്കുന്നതിനും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. പത്രപ്രവർത്തകൻ, എഴുത്തുകാരൻ, പ്രാസംഗികൻ, സംഘാടകൻ, പാർലമെൻ്ററിയൻ, ഭരണാധികാരി എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ.<ref>https://tv.mathrubhumi.com/en/news/kerala/leaders-workers-gather-at-nadakavu-in-remembrance-of-ch-mohammad-koya-1.29051</ref> === സ്വകാര്യ ജീവിതം === * ഭാര്യ : കെ.കെ. ആമിന * മക്കൾ * ഹൗസിയ * [[എം.കെ. മുനീർ]] മകൻ * ഫരീദ === പുസ്തകങ്ങൾ === സി.എച്ച്. ധാരാളം പുസ്തകങ്ങൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രധാന പുസ്തകങ്ങൾ ഇവയൊക്കെയാണ്. നിയമസഭ പ്രസംഗങ്ങൾ, ഹജ്ജ് യാത്ര, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ, ഞാൻ കണ്ട മലേഷ്യ, കോക്സ്-ലണ്ടൻ-കെയ്റോ ഇരുപത്തിയെട്ടാമത്തെ വയസ്സിലാണ് സി.എച്ചിന്റെ ആദ്യ പുസ്തകം പുറത്തിറങ്ങിയത്. 1955 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "ലിയാഖത്ത് അലീഖാൻ". 1960 ൽ ഹജ്ജ് യാത്രയെക്കുറിച്ച് "എന്റെ ഹജ്ജ് യാത്ര" എന്ന ഗ്രന്ഥവും പുറത്തിറക്കി. കേരള നിയമസഭ സമാജികനായിരിക്കെ 1962 ൽ "നിയമസഭാ ചട്ടങ്ങൾ" എന്ന ഗ്രന്ഥമെഴുതി. 1965 ലാണ് "ഞാൻ കണ്ട മലേഷ്യ" എന്ന ഗ്രന്ഥം എഴുതിയത്. 1961 ൽ "കൊ-ലണ്ടൻ കെയ്‌റോ" എന്ന യാത്രാ വിവരണ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ആദ്യപതിപ്പിറങ്ങി. 1973 ൽ "ശ്രീലങ്കയിൽ അഞ്ചു ദിവസം" 1974 ൽ "സോവിയറ്റ് യൂണ്യനിൽ" എന്ന പുസ്തകവും 1977 ൽ "ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ" എന്ന പുസ്തകവും പുറത്തിറങ്ങി. സി.എച്ചിന്റെ യാത്രാവിവരണഗ്രന്ഥങ്ങളെ അപഗ്രഥിച്ച് പത്രപ്രവർത്തകനായ റഹ്മാൻ തായലങ്ങാടി "സഞ്ചാര സാഹിത്യകാരനായ സി.എച്ച്". എന്ന പേരിൽ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1982 ൽ ലിബിയൻ യാത്രയെക്കുറിച്ച് "ലിബിയൻ ജമാഹിരിയയല" എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. "ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലീം ഭരണകാലം കഥകളിലൂടെ" എന്ന ഗ്രന്ഥവും 1982 ലാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്<ref>https://malayalam.webdunia.com/article/current-affairs-in-malayalam/%E0%B4%9C%E0%B4%A8%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%AF-%E0%B4%B8%E0%B4%BF-%E0%B4%8E%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%8D-107092800031_1.htm</ref> === മരണം === 1983 [[സെപ്റ്റംബർ 28|സെപ്റ്റംബർ 28-ന്]] 56-ആമത്തെ വയസ്സിൽ [[ഹൈദരാബാദ്|ഹൈദരാബാദിലെ]] സ്റ്റേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസിൽ വെച്ച് സി.എച്ച്. അന്തരിച്ചു. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം കേരളത്തിന്റെ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിയും പൊതുമരാമത്തുവകുപ്പുമന്ത്രിയുമായിരുന്നു. ഒരു പൊതുപരിപാടിയിൽ സംബന്ധിക്കാനായി ഹൈദരാബാദിലെത്തിയ അദ്ദേഹത്തിന് അവിടെ വച്ച് [[മസ്തിഷ്കാഘാതം]] ഉണ്ടാകുകയായിരുന്നു. കടുത്ത [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹരോഗിയായിരുന്ന]] അദ്ദേഹം, അമിതമായ അളവിൽ മധുരം കഴിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് ഉയർന്നതാണ് മസ്തിഷ്കാഘാതത്തിലേയ്ക്ക് വഴിവച്ചതെന്ന് പ്രമുഖ എഴുത്തുകാരനായിരുന്ന [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള|ഡോ. പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]] പിൽക്കാലത്ത് അഭിപ്രായപ്പെടുകയുണ്ടായി. മൃതദേഹം ജന്മനാട്ടിലെത്തിച്ച് പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ സംസ്കരിച്ചു. <ref>Balarama Digest 2011 June 11 issue കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:മുഹമ്മദ്കോയ}} {{commonscat|C. H. Mohammed Koya}} {{start box}} {{succession box | before = [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1979– 1979 | after = [[ഇ.കെ. നായനാർ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} {{Speakers of KLA}} {{First KLA}} {{Second KLA}} {{Third KLA}} [[വർഗ്ഗം:1927-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1983-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 15-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ സ്പീക്കർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഉപമുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോടിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ധനകാര്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭാംഗമായിരിക്കെ മരണപ്പെട്ടവർ]] ht4j8bnxnuznvvnd0c1h5cfkigos305 0 4801 4618655 4599211 2026-05-11T15:36:32Z GV2010 217548 /* */ 4618655 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] kmanebkeyxmd7d3e88yd4fhcnp2u32q 4618657 4618655 2026-05-11T15:38:25Z GV2010 217548 /* */ 4618657 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = | office1 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term1 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor1 = | successor1 = | constituency1 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] i3kwhisctg900hj8fipbjyri2mwslid 4618658 4618657 2026-05-11T15:39:43Z GV2010 217548 /* */ 4618658 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = | office1 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term1 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor1 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] | successor1 = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] | constituency1 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] gcazryyf5f6cow07igr323wbf4jhto6 4618659 4618658 2026-05-11T15:42:50Z GV2010 217548 /* */ 4618659 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = | office1 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term1 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor1 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] | successor1 = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] | constituency1 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | office2 =[[കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി മന്ത്രി ]] | term2 = [[11 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[25 ഏപ്രിൽ]], [[1977]] | predecessor2 = [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | successor2 = [[himself]] | constituency1 = | term3 = [[25 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1977]] | predecessor3 = [[himself]] | successor3 = | constituency3 = | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] 6x3ruaoybco0dve372eqmvs43v4sykm 4618661 4618659 2026-05-11T15:57:01Z GV2010 217548 /* */ 4618661 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = | office1 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term1 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor1 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] | successor1 = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] | constituency1 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | office2 =[[കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി മന്ത്രി ]] | term2 = [[11 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[25 ഏപ്രിൽ]], [[1977]] | predecessor2 = [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | successor2 = himself | constituency1 = | term3 = [[25 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1977]] | predecessor3 = himself | successor3 = | constituency3 = | office4 = [[കേരളത്തിലെ ടൂറിസം മന്ത്രി]] [[വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term4 = [[29 ഒക്ടോബർ]][[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]][[1979]] | predecessor4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor4 = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | chief minister4 = Himself | office5 = [[കേരളത്തിലെ വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term5 = [[11 ഏപ്രിൽ]][[1977]] -[[25 ഏപ്രിൽ]][[1977]] | predecessor5 = [[ടി.വി. തോമസ്]] | successor5 = Himself | term6 = [[27 ഏപ്രിൽ]][[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]][[1978]] | predecessor6 = Himself | successor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] 0tb4ffclkz21nhna8dawpezhvji4vrt 4618665 4618661 2026-05-11T16:06:19Z GV2010 217548 /* */ 4618665 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = | office7 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term7 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor7 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] | successor7 = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] | constituency7 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | term8 = 1957-1962 | constituency8 = [[തിരുവല്ല ലോക്സഭാമണ്ഡലം]] | term9 = 1962-1967 | term10 = 1967-1971 | office2 =[[കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി മന്ത്രി ]] | term2 = [[11 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[25 ഏപ്രിൽ]], [[1977]] | predecessor2 = [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | successor2 = himself | constituency1 = | term3 = [[25 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1977]] | predecessor3 = himself | successor3 = | constituency3 = | office4 = [[കേരളത്തിലെ ടൂറിസം മന്ത്രി]] [[വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term4 = [[29 ഒക്ടോബർ]][[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]][[1979]] | predecessor4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor4 = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | chief minister4 = Himself | office5 = [[കേരളത്തിലെ വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term5 = [[11 ഏപ്രിൽ]][[1977]] -[[25 ഏപ്രിൽ]][[1977]] | predecessor5 = [[ടി.വി. തോമസ്]] | successor5 = Himself | term6 = [[27 ഏപ്രിൽ]][[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]][[1978]] | predecessor6 = Himself | successor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] fvjc10zy69md9mnji4ej201d7cv05ai 4618667 4618665 2026-05-11T16:11:42Z GV2010 217548 /* */ 4618667 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = | office1 = [[കേരളത്തിലെ നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം ]] | term1 = 1977 - 1982 | predecessor1 = [[ടി.വി. തോമസ്]] | successor1 = | constituency1 = [[ആലപ്പുഴ നിയോജകമണ്ഡലം]] | office7 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term7 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor7 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] | successor7 = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] | constituency7 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | term8 = 1957-1962 | constituency8 = [[തിരുവല്ല ലോക്സഭാമണ്ഡലം]] | term9 = 1962-1967 | term10 = 1967-1971 | office2 =[[കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി മന്ത്രി ]] | term2 = [[11 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[25 ഏപ്രിൽ]], [[1977]] | predecessor2 = [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | successor2 = himself | constituency1 = | term3 = [[25 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1977]] | predecessor3 = himself | successor3 = | constituency3 = | office4 = [[കേരളത്തിലെ ടൂറിസം മന്ത്രി]] [[വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term4 = [[29 ഒക്ടോബർ]][[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]][[1979]] | predecessor4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor4 = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | chief minister4 = Himself | office5 = [[കേരളത്തിലെ വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term5 = [[11 ഏപ്രിൽ]][[1977]] -[[25 ഏപ്രിൽ]][[1977]] | predecessor5 = [[ടി.വി. തോമസ്]] | successor5 = Himself | term6 = [[27 ഏപ്രിൽ]][[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]][[1978]] | predecessor6 = Himself | successor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] 3r3edenbki6jlrx58kue7uf8id8age6 4618668 4618667 2026-05-11T16:12:03Z GV2010 217548 /* */ 4618668 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = | office1 = [[കേരളത്തിലെ നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം ]] | term1 = 1977 - 1982 | predecessor1 = [[ടി.വി. തോമസ്]] | successor1 = | constituency1 = [[ആലപ്പുഴ]] | office7 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term7 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor7 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] | successor7 = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] | constituency7 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | term8 = 1957-1962 | constituency8 = [[തിരുവല്ല ലോക്സഭാമണ്ഡലം]] | term9 = 1962-1967 | term10 = 1967-1971 | office2 =[[കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി മന്ത്രി ]] | term2 = [[11 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[25 ഏപ്രിൽ]], [[1977]] | predecessor2 = [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | successor2 = himself | constituency1 = | term3 = [[25 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1977]] | predecessor3 = himself | successor3 = | constituency3 = | office4 = [[കേരളത്തിലെ ടൂറിസം മന്ത്രി]] [[വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term4 = [[29 ഒക്ടോബർ]][[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]][[1979]] | predecessor4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor4 = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | chief minister4 = Himself | office5 = [[കേരളത്തിലെ വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term5 = [[11 ഏപ്രിൽ]][[1977]] -[[25 ഏപ്രിൽ]][[1977]] | predecessor5 = [[ടി.വി. തോമസ്]] | successor5 = Himself | term6 = [[27 ഏപ്രിൽ]][[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]][[1978]] | predecessor6 = Himself | successor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] s7s0d9rrifrew0bm6zfnsa1yc89ctav 4618669 4618668 2026-05-11T16:13:18Z GV2010 217548 /* */ 4618669 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = |office1 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] |term1 = 1977 - 1982 |predecessor1 = [[ടി.വി. തോമസ്]] |successor1 = |constituency1 = [[ആലപ്പുഴ നിയോജകമണ്ഡലം]] | office7 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term7 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor7 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] | successor7 = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] | constituency7 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | term8 = 1957-1962 | constituency8 = [[തിരുവല്ല ലോക്സഭാമണ്ഡലം]] | term9 = 1962-1967 | term10 = 1967-1971 | office2 =[[കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി മന്ത്രി ]] | term2 = [[11 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[25 ഏപ്രിൽ]], [[1977]] | predecessor2 = [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | successor2 = himself | constituency1 = | term3 = [[25 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1977]] | predecessor3 = himself | successor3 = | constituency3 = | office4 = [[കേരളത്തിലെ ടൂറിസം മന്ത്രി]] [[വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term4 = [[29 ഒക്ടോബർ]][[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]][[1979]] | predecessor4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor4 = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | chief minister4 = Himself | office5 = [[കേരളത്തിലെ വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term5 = [[11 ഏപ്രിൽ]][[1977]] -[[25 ഏപ്രിൽ]][[1977]] | predecessor5 = [[ടി.വി. തോമസ്]] | successor5 = Himself | term6 = [[27 ഏപ്രിൽ]][[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]][[1978]] | predecessor6 = Himself | successor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] p7tz1rjswvcmgfp3w6y8k08r8nqyrnk 4618670 4618669 2026-05-11T16:14:06Z GV2010 217548 /* */ 4618670 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = |office1 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] |term1 = 1977 - 1982 |predecessor1 = [[ടി.വി. തോമസ്]] |successor1 = |constituency1 =[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] | office7 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term7 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor7 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] | successor7 = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] | constituency7 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | term8 = 1957-1962 | constituency8 = [[തിരുവല്ല ലോക്സഭാമണ്ഡലം]] | term9 = 1962-1967 | term10 = 1967-1971 | office2 =[[കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി മന്ത്രി ]] | term2 = [[11 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[25 ഏപ്രിൽ]], [[1977]] | predecessor2 = [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | successor2 = himself | constituency1 = | term3 = [[25 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1977]] | predecessor3 = himself | successor3 = | constituency3 = | office4 = [[കേരളത്തിലെ ടൂറിസം മന്ത്രി]] [[വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term4 = [[29 ഒക്ടോബർ]][[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]][[1979]] | predecessor4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor4 = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | chief minister4 = Himself | office5 = [[കേരളത്തിലെ വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term5 = [[11 ഏപ്രിൽ]][[1977]] -[[25 ഏപ്രിൽ]][[1977]] | predecessor5 = [[ടി.വി. തോമസ്]] | successor5 = Himself | term6 = [[27 ഏപ്രിൽ]][[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]][[1978]] | predecessor6 = Himself | successor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] adzq4p4r25oqrrclgsyjsr95trixj2s 4618671 4618670 2026-05-11T16:19:33Z GV2010 217548 /* */ 4618671 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = |office1 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] |term1 = 1977 - 1982 |predecessor1 = [[ടി.വി. തോമസ്]] |successor1 = |constituency1 =[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] | office7 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term7 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor7 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] | successor7 = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] | constituency7 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | term8 = 1957-1962 | constituency8 = [[തിരുവല്ല ലോക്സഭാമണ്ഡലം]] | term9 = 1962-1967 | term10 = 1967-1971 | office11 =[[കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി മന്ത്രി ]] | term11 = [[11 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[25 ഏപ്രിൽ]], [[1977]] | predecessor11 = [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | successor11 = himself | constituency11 = [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | term12 = [[25 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1978]] | predecessor12 = himself | successor12 = himself | constituency12 = [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | term12 = [[25 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1977]] | term13 = [[29 ഒക്ടോബർ]] [[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]] [[1979]] | predecessor13 = himself | successor13 = [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള ]] | constituency13 = [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | office4 = [[കേരളത്തിലെ ടൂറിസം മന്ത്രി]] [[വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term4 = [[29 ഒക്ടോബർ]][[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]][[1979]] | predecessor4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor4 = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | chief minister4 = Himself | office5 = [[കേരളത്തിലെ വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term5 = [[11 ഏപ്രിൽ]][[1977]] -[[25 ഏപ്രിൽ]][[1977]] | predecessor5 = [[ടി.വി. തോമസ്]] | successor5 = Himself | term6 = [[27 ഏപ്രിൽ]][[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]][[1978]] | predecessor6 = Himself | successor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] s0eh2qpg5jpl1yc8an0jxyz3x9ublx5 4618672 4618671 2026-05-11T16:21:28Z GV2010 217548 /* */ 4618672 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = |office1 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] |term1 = 1977 - 1982 |predecessor1 = [[ടി.വി. തോമസ്]] |successor1 = |constituency1 =[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] | office7 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term7 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor7 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] | successor7 = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] | constituency7 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | term8 = 1957-1962 | constituency8 = [[തിരുവല്ല ലോക്സഭാമണ്ഡലം]] | term9 = 1962-1967 | term10 = 1967-1971 | office11 =[[കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി മന്ത്രി ]] | term11 = [[11 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[25 ഏപ്രിൽ]], [[1977]] | predecessor11 = [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | successor11 = himself | constituency11 = [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | term12 = [[27 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1978]] | predecessor12 = himself | successor12 = himself | constituency12 = [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | term12 = [[25 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1977]] | term13 = [[29 ഒക്ടോബർ]] [[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]] [[1979]] | predecessor13 = himself | successor13 = [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള ]] | constituency13 = [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | office4 = [[കേരളത്തിലെ ടൂറിസം മന്ത്രി]] [[വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term4 = [[29 ഒക്ടോബർ]][[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]][[1979]] | predecessor4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor4 = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | chief minister4 = Himself | office5 = [[കേരളത്തിലെ വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term5 = [[11 ഏപ്രിൽ]][[1977]] -[[25 ഏപ്രിൽ]][[1977]] | predecessor5 = [[ടി.വി. തോമസ്]] | successor5 = Himself | term6 = [[27 ഏപ്രിൽ]][[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]][[1978]] | predecessor6 = Himself | successor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] bfk31xruami536okqgkk07t14gpqo0j 4618747 4618672 2026-05-12T05:26:55Z GV2010 217548 /* */ 4618747 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. K. Vasudevan Nair}} {{Infobox Politician | name = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | image = P.K. Vasudevan Nair.jpg | imagesize = 150px | width = ? | height = | caption = പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ | birth_name = പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ | office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] 9-ആമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] | term = [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]] - [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]] | predecessor = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | constituency = |office1 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] |term1 = 1977 - 1982 |predecessor1 = [[ടി.വി. തോമസ്]] |successor1 = [[കെ.പി. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]] |constituency1 =[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] | office7 =[[ ലോക്സഭാംഗം]] | term7 = [[2004]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] | predecessor7 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] | successor7 = [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] | constituency7 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | term8 = 1957-1962 | constituency8 = [[തിരുവല്ല ലോക്സഭാമണ്ഡലം]] | term9 = 1962-1967 | term10 = 1967-1971 | office11 =[[കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി മന്ത്രി ]] | term11 = [[11 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[25 ഏപ്രിൽ]], [[1977]] | predecessor11 = [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | successor11 = himself | constituency11 = [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | term12 = [[27 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1978]] | predecessor12 = himself | successor12 = himself | constituency12 = [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | term12 = [[25 ഏപ്രിൽ]] [[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]] [[1977]] | term13 = [[29 ഒക്ടോബർ]] [[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]] [[1979]] | predecessor13 = himself | successor13 = [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള ]] | constituency13 = [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | office4 = [[കേരളത്തിലെ ടൂറിസം മന്ത്രി]] [[വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term4 = [[29 ഒക്ടോബർ]][[1978]] - [[7 ഒക്ടോബർ]][[1979]] | predecessor4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | successor4 = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | chief minister4 = Himself | office5 = [[കേരളത്തിലെ വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term5 = [[11 ഏപ്രിൽ]][[1977]] -[[25 ഏപ്രിൽ]][[1977]] | predecessor5 = [[ടി.വി. തോമസ്]] | successor5 = Himself | term6 = [[27 ഏപ്രിൽ]][[1977]] - [[27 ഒക്ടോബർ]][[1978]] | predecessor6 = Himself | successor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | majority = | birth_date = {{birth date|1926|3|2}} | birth_place = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = {{death date and age|2005|7|12|1926|3|2|def=yes}} | death_place = [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | residence = [[കിടങ്ങൂർ]], [[കോട്ടയം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | spouse = കെ.പി. ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |}} [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ഒൻപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ''പി.കെ.വി.'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''പി. കെ. വാസുദേവൻ നായർ''' അഥവാ '''പടയാട്ട് കേശവപിള്ള വാസുദേവൻ നായർ''' ([[മാർച്ച് 2]], [[1926]], [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] [[കിടങ്ങൂർ|കിടങ്ങൂരിൽ]] - [[ജൂലൈ 12]], [[2005]] എയിംസ് ആശുപത്രി, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]). [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു. അധികാരത്തിലും അല്ലാത്തപ്പോഴും ലളിതജീവിതമായിരുന്നു പി.കെ.വി നയിച്ചിരുന്നത്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനിടെ അദ്ദേഹം നാലു തവണ പാർലമെന്റംഗമായി ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്താണ് [[തിരുവിതാംകൂറിലെ ഉത്തരവാദപ്രക്ഷോഭം|തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം]] നടക്കുന്നത്. കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം താൽപര്യമുണ്ടായിട്ടും ദേശീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് [[സി.പി.ഐ|സി.പി.ഐ.യുടെ]] യുവജനസംഘടനയായ [[ഓൾ ഇന്ത്യാ സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫെഡറേഷൻ|എ.ഐ.എസ്.എഫിലൂടെ]] സജീവ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കിറങ്ങി. പാർട്ടി നിരോധനത്തെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽപോയി. [[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗത്തിന്റെ]] പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1957-ൽ [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും പാർമെന്റിലെത്തി. 1962-ലും 1967-ലും പാർമെന്റംഗമായിരുന്നു. 1978-ൽ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെതുടർന്ന് [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2004-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്ന്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, തദ്സ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2005 ജൂലൈ 12-ന് അന്തരിച്ചു.<ref name=kns1>{{cite web|title=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ലഘുജീവചരിത്രം|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=01-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://archive.today/20131001174301/http://www.niyamasabha.org/codes/members/m726.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1926 മാർച്ച് രണ്ടിന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കിടങ്ങൂരിൽ പാമ്പം വീട്ടിൽ കേശവപിള്ളയുടേയും, നാണിക്കുട്ടി അമ്മയുടേയും മകനായി വാസുദേവൻ ജനിച്ചു. ഈ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു വാസുദേവൻ. പിതാവ് കേശവപിള്ള ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[ഉഴവൂർ|ഉഴവൂരിലെ]] [[മോനിപ്പള്ളി]] സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും, കിടങ്ങൂർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലുമായിരുന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. [[പൊൻകുന്നം വർക്കി]] അക്കാലത്ത് വാസുദേവന്റെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. [[പൂഞ്ഞാർ]] ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂറിൽ ഉത്തരവാദഭരണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രക്ഷോഭം നടക്കുന്നത്. അച്ഛന്റെ കർക്കശ്ശമായ നിലപാടുകൾ മൂലം പി.കെ.വാസുദേവന് അത്തരം സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പത്മനാഭന്റെ]] അനുയായികളായിരുന്നു വാസുദേവന്റെ കുടുംബം മുഴുവൻ.<ref name=kcpap496>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ആദ്യപഥികർ|last=സി.|first=ഭാസ്കരൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|isbn=81-262-0482-6|page=496-497|quote=പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ - ആദ്യകാലജീവിതം}}</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസ കാലം== [[ആലുവ]] [[യൂനിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ്, ആലുവ|യു.സി.കോളേജിൽ]] പഠിക്കുന്ന കാലത്താണ് പി.കെ.വിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[എ. ഐ. എസ്. എഫ്.]] പ്രവർത്തകനായിട്ടാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു രംഗപ്രവേശം ചെയുന്നത്. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു അവിടെ സംഘടനാ നേതാവ്. അദ്ദേഹമാണ് വാസുദേവനെ സംഘടനയിൽ ചേർത്തത്. [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ]] അവസാന കാണ്ഡമായിരുന്നു അത്. [[ഊർജ്ജതന്ത്രം|ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിയമപഠനത്തിനായി തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നു. എ. ഐ. എസ്. എഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന കാലമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹം 1945-ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമായി. ഒരു വിദ്യാ‍ർത്ഥിനേതാവായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1947-ൽ [[തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1948-ൽ പി.കെ.വി. [[ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ|ഓൾ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] അദ്ധ്യക്ഷനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ‘വേൾഡ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജഭരണത്തിനെതിരായി പ്രസംഗിച്ചതിനായിരുന്നു പി.കെ.വി.യുടെ ആദ്യത്തെ അറസ്റ്റ്. ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധവിപ്ലവം ആഹ്വാനം ചെയ്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ [[കൽക്കത്താ തീസീസ്|കൽക്കത്താ തീസീസിനെ]] തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിന് കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ ഒളിവിൽ പോയി. അക്കൂട്ടത്തിൽ പി.കെ.വിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒളിവിലിരുന്ന് പാർട്ടിപ്രവർത്തനം തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തെ 1951-ൽ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. == രാഷ്ട്രീയം == [[തിരുവിതാംകൂർ]] സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയന്റെയും അഖില കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയന്റെയും അഖിലേന്ത്യാ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന ([[എ.ഐ.എസ്.എഫ്]]) യുടെയും സ്ഥാപകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പി.കെ.വി. 1964-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നതിനുശേഷം അദ്ദേഹം സി.പി.ഐയിൽ തുടർന്നു. 1982-ൽ പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1982 മുതൽ 2004 വരെ അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പുരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് പാർട്ടി പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു. സി.പി.ഐ. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. അദ്ദേഹം നാലുതവണ [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1957]] ([[തിരുവല്ല]]), [[1962]] ([[അമ്പലപ്പുഴ]]), [[1967]] ([[പീരുമേട്]]), [[2004]] ([[തിരുവനന്തപുരം]])). രണ്ടു തവണ [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്കും അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ([[1977]], [[1980]]). [[സി.പി.ഐ.]] നിയമസഭാകക്ഷി നേതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നീണ്ട ലോക്സഭാ ജീവിതത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[1970]]-ൽ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. തന്റെ ലോക്സഭയിൽ ചിലവഴിച്ച കാലഘട്ടത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം സി.പി.ഐ. യുടെ പാർലമെന്ററി പാർട്ടി സെക്രട്ടറി, അദ്ധ്യക്ഷൻ, എന്നിവരുടെ പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. [[1954]] മുതൽ [[1957]] വരെ പാർട്ടി ദിനപത്രമായ [[ജനയുഗം]] ദിനപത്രത്തിന്റെ ലേഖകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മുഖ്യമന്ത്രി == [[1977]] മുതൽ [[1978]] വരെ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിയുടെയും]] മന്ത്രിസഭകളിൽ വ്യവസായ മന്ത്രിയായിരുന്നു പി.കെ.വി. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിര]] [[ചിക്മംഗളൂർ|ചിക്മംഗളൂരിൽ]] നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചപ്പോൾ കോൺഗ്രസ് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ നിർത്താത്തതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണി]] 1978-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ഈ ഒഴിവിൽ പി.കെ.വി. [[കേരളം|കേരള]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി.<ref name=pkvcm1>{{cite web|title=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രമാർ|url=http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|publisher=കേരള നിയമസഭ|accessdate=03-ഒക്ടോബർ-2013|archive-date=2013-10-03|archive-url=https://archive.today/20131003155929/http://www.niyamasabha.org/codes/ginfo_5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> അദ്ദേഹം കേരളത്തിൽ [[സി.പി.എം.]] ഉം [[സി.പി.ഐ.]] യും കൂടിച്ചേർന്ന് സർക്കാർ രൂപവത്കരിക്കുന്നതിനു പാത തെളിക്കാൻ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]]-നു മുഖ്യമന്ത്രിപദം രാജിവെച്ചു. ലളിതമായ ജീവിതരീതിയുടെയും ലാളിത്യമാർന്ന പെരുമാറ്റത്തിന്റെയും ഉടമയായിരുന്നു പി.കെ.വി. മരിക്കുന്നതിന് ഒരുവർഷം മുൻപുവരെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[തമ്പാനൂർ]] ബസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബസ്സുകളിൽ പി.കെ.വി. യാത്രചെയ്യുമായിരുന്നു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2004 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == മരണം == ഏറെക്കാലം വാർദ്ധക്യസഹജവും അല്ലാത്തതുമായ രോഗങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ പി.കെ.വിയെ 2005 ജൂൺ അവസാനവാരത്തിൽ [[ദില്ലി]] ഓൾ ഇന്ത്യാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. രണ്ടാഴ്ചയോളം അതീവഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കിടന്ന അദ്ദേഹം, അവിടവച്ച് ജൂലൈ 12-ന് വൈകീട്ട് മൂന്നേമുക്കാലോടെ അന്തരിച്ചു. 79 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തുനിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച ശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. ഭാര്യയും മൂന്ന് ആൺമക്കളും രണ്ട് പെണ്മക്കളുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്. പി.കെ.വിയുടെ മരണത്തിനുശേഷം തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] വിജയിച്ചു. ==അവലംബം== {{commonscat|P. K. Vasudevan Nair}} {{reflist}} {{start box}} {{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 1978– 1979 | after = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]}} {{end box}} {{CMs_of_Kerala}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] oybirgtthm4o9aj2in2faiayj4df8f9 0 4952 4618647 4570386 2026-05-11T14:41:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618647 wikitext text/x-wiki {{തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം}} {{Prettyurl|Venus}} {{Infobox Planet | bgcolour = #EDD58B | name = ശുക്രൻ | symbol = [[പ്രമാണം:Venus symbol (fixed width).svg|20px|♀]] | image = [[പ്രമാണം:PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg|240px|alt=Venus in real color, a nearly uniform pale cream. The planet's disk is about three-quarters illuminated. Almost no variation or detail can be seen in the clouds.|Venus]]<!--Licensing conditions: Image processing by R. Nunes http://www.astrosurf.com/nunes--> | caption = ശുക്രൻ യഥാർത്ഥ നിറത്തിൽ | epoch = [[J2000]] | aphelion = 108,942,109&nbsp;km<br />0.728&nbsp;231&nbsp;28 [[Astronomical unit|AU]] | perihelion = 107,476,259&nbsp;km<br />0.718&nbsp;432&nbsp;70 AU | semimajor = 108,208,930 km<br />0.723&nbsp;332 AU | eccentricity = 0.006&nbsp;8 | period = 224.700&nbsp;69 [[day]]<br />0.615&nbsp;197&nbsp;0 [[julian year (astronomy)|yr]]<br />1.92 Venus [[solar day]] | synodic_period = 583.92 days<ref name=nssdc/> | avg_speed = 35.02&nbsp;km/s | inclination = 3.394&nbsp;71° to [[Ecliptic]]<br />3.86° to [[Ecliptic#Ecliptic and planets|Sun’s equator]]<br />2.19° to [[Invariable plane]]<ref name=meanplane>{{cite web |date=2009-04-03 |title=The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter |url=http://home.comcast.net/~kpheider/MeanPlane.gif |accessdate=2009-04-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090420194536/http://home.comcast.net/~kpheider/MeanPlane.gif |archivedate=2009-04-20 |url-status=live }} (produced with [http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ Solex 10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150524145440/http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ |date=2015-05-24 }} written by Aldo Vitagliano; see also [[Invariable plane]])</ref> | asc_node = 76.670&nbsp;69° | arg_peri = 54.852&nbsp;29° | satellites = None | physical_characteristics = yes | mean_radius = {{nowrap|6,051.8 ± 1.0 km}}<ref name=Seidelmann2007>{{cite journal | last= Seidelmann| first= P. Kenneth | coauthors= Archinal, B. A.; A’hearn, M. F.; ''et al.'' | title= Report of the IAU/IAGWorking Group on cartographic coordinates and rotational elements: 2006 | journal= Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy | volume=90 | pages=155–180 | year=2007 | doi=10.1007/s10569-007-9072-y | url=http://adsabs.harvard.edu/doi/10.1007/s10569-007-9072-y | accessdate=2007-08-28 }}</ref><br />0.949&nbsp;9 Earths | flattening = 0<ref name=Seidelmann2007/> | surface_area = 4.60{{e|8}} km²<br />0.902 Earths | volume = 9.38{{e|11}}&nbsp;km³<br />0.857 Earths | mass = 4.868&nbsp;5{{e|24}} kg<br />0.815 Earths | density = 5.204&nbsp;g/cm³ | surface_grav = 8.87&nbsp;[[Acceleration|m/s²]]<br />{{nowrap|0.904 ''[[g-force|g]]''}} | escape_velocity = 10.46&nbsp;km/s | sidereal_day = -243.018&nbsp;5&nbsp;day | rot_velocity = {{convert|6.52|km/h|m/s|abbr=on}} | axial_tilt = 177.3°<ref name=nssdc/> | right_asc_north_pole = {{nowrap|18 h 11 min 2 s}}<br />272.76°<ref>{{cite web | title=Report on the IAU/IAG Working Group on cartographic coordinates and rotational elements of the planets and satellites | publisher=International Astronomical Union | year=2000 | url=http://www.hnsky.org/iau-iag.htm | accessdate=2007-04-12 | archive-date=2011-08-10 | archive-url=https://www.webcitation.org/60qCIcHwA?url=http://www.hnsky.org/iau-iag.htm | url-status=dead }}</ref> | declination = 67.16° | albedo = 0.65 ([[Geometric albedo|geometric]]) or 0.75 ([[Bond albedo|bond]])<ref name=nssdc/> | magnitude = up to -4.6<ref name=nssdc/> (crescent)<br />-3.8<ref name=ephemeris/> (full) | angular_size = {{nowrap|9.7" – 66.0"}}<ref name=nssdc/> | temperatures = yes | temp_name1 = [[Kelvin]] | mean_temp_1 = 735&nbsp;K<ref name=nssdc/><ref>{{cite web | title=Venus: Facts & Figures | publisher=NASA | url=http://sse.jpl.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Venus&Display=Facts&System=Metric | accessdate=2007-04-12 | archive-date=2006-09-29 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060929003116/http://sse.jpl.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Venus&Display=Facts&System=Metric | url-status=dead }}</ref><ref name="compare">{{cite web|title=Space Topics: Compare the Planets: Mercury, Venus, Earth, The Moon, and Mars|publisher=Planetary Society|url=http://www.planetary.org/explore/topics/compare_the_planets/terrestrial.html|accessdate=2007-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060902180515/http://www.planetary.org/explore/topics/compare_the_planets/terrestrial.html|archivedate=2006-09-02|url-status=live}}</ref> | temp_name2 = [[Celsius]] | mean_temp_2 = 461.85&nbsp;°C | mean_name3 = [[Fahrenheit]] | mean_temp_3 = 863.33&ndsp;°F | pronounce = {{IPA-en|ˈviːnəs||en-us-Venus.ogg}} | adjectives = [[Venusian]] or (rarely) [[Cytherean]], Venerean | atmosphere = yes | surface_pressure = 93&nbsp;[[bar (unit)|bar]] (9.3&nbsp;[[Pascal (unit)|MPa]]) | atmosphere_composition = ~96.5% [[Carbon dioxide]]<br />~3.5% [[Nitrogen]]<br />0.015% [[Sulfur dioxide]]<br />0.007% [[Argon]]<br />0.002% [[Water vapor]]<br />0.001&nbsp;7% [[Carbon monoxide]]<br />0.001&nbsp;2% [[Helium]]<br />0.000&nbsp;7% [[Neon]]<br />trace [[Carbonyl sulfide]]<br />trace [[Hydrogen chloride]]<br />trace [[Hydrogen fluoride]] }} [[സൂര്യൻ|സൂര്യനിൽ]] നിന്നുള്ള ദൂരം മാനദണ്ഡമാക്കിയാൽ [[സൗരയൂഥം|സൗരയൂഥത്തിലെ]] രണ്ടാമത്തെ [[ഗ്രഹം|ഗ്രഹമാണ്]] '''ശുക്രൻ'''. 224.7 ഭൗമദിനങ്ങൾ കൊണ്ടാണ്‌ ഈ ഗ്രഹം സൂര്യനെ ഒരു തവണ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നത്. വലിപ്പം കൊണ്ട്‌ ആറാമത്തെ സ്ഥാനം. [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽ]] നിന്നു നോക്കുമ്പോൾ [[സൂര്യൻ|സൂര്യനും]] [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനും]] കഴിഞ്ഞാൽ ആകാശത്ത്‌ ഏറ്റവും പ്രഭയോടെ കാണുന്ന ജ്യോതിർഗോളം ശുക്രനാണ്‌, ഇതിന്റെ ദൃശ്യകാന്തിമാനം -4.6 ന്‌ അടുത്തുവരെയാകാം. ഭൂമിയേക്കാൾ സൂര്യനോട് അടുത്ത ഗ്രഹമായതിനാൽ സൂര്യനിൽ നിന്ന് വളരെ അകന്ന് ഇത് കാണപ്പെടില്ല, അതിനാൽ തന്നെ ഇത് പ്രത്യക്ഷമാകുന്ന പരമാവധി കോണിയ അകലം 47.8° ആണ്‌. സൂര്യോദയത്തിന്‌ അല്പംമുൻപും സൂര്യാസ്തമയത്തിന്‌ അല്പംശേഷവും ആണ്‌ ശുക്രൻ ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ളതായി കാണപ്പെടുക, ഇത് കാരണമായി ഇതിനെ പ്രഭാതനക്ഷത്രം എന്നും സന്ധ്യാനക്ഷത്രം എന്നും വിളിക്കുന്നു. റോമൻ സൗന്ദര്യ ദേവതയായ [[വീനസ്|വീനസിന്റെ]] പേരാണ് ഇംഗ്ലീഷുകാർ ഇതിന് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്‌. പാറഗ്രഹങ്ങളുടെ ഗണത്തിൽപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഇതിനെ ഭൂമിയുടെ "സഹോദര ഗ്രഹം" എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്, വലിപ്പം, ഗുരുത്വാകർഷണ ശക്തി, മൊത്തത്തിലുള്ള പദാർത്ഥ ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയിലെ സാമ്യം കാരണമായാണ്‌ ഇത്. അതാര്യവും പ്രകാശത്തെ നന്നായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതുമായ സൾഫ്യൂരിക്ക് അമ്ലത്തിന്റെ മേഘങ്ങളാൽ പൊതിയപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്‌ ശുക്രൻ. ഇതുകാരണം ബഹിരാകശത്തുനിന്നും ദൃശ്യപ്രകാശത്താൽ ഗ്രഹത്തിന്റെ ഉപരിതല വീക്ഷണം അസാധ്യമാണ്‌. ശുക്രനാണ്‌ മറ്റുള്ള എല്ലാ പാറഗ്രഹങ്ങളേക്കാളും കട്ടിയേറിയ അന്തരീക്ഷം ഉള്ളത്, അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും കാർബൺ‌ഡൈഓക്സൈഡാണ്‌, ശിലകളിലും ഉപരിതല പദാർത്ഥങ്ങളിലും കാർബണിനെ ആഗിരണം ചെയ്യിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ കാർബൺ ചക്രത്തിന്റെ അഭാവമുള്ളതിനാലും, കാർബണിനെ ജൈവപിണ്ഡങ്ങളിൽ ശേഖരിക്കുന്ന ജൈവപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യമില്ലാത്തതിനാലുമാണ്‌ ഇത്. ഭൂമിയിലേതു പോലെ മുൻപ് ശുക്രനിലും സമുദ്രങ്ങളുണ്ടായിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു,<ref>{{cite journal | author=Hashimoto, G. L.; Roos-Serote, M.; Sugita, S.; Gilmore, M. S.; Kamp, L. W.; Carlson, R. W.; Baines, K. H. | title=Felsic highland crust on Venus suggested by Galileo Near-Infrared Mapping Spectrometer data | journal=Journal of Geophysical Research, Planets | year=2008 | volume=113 | doi=10.1029/2008JE003134 | pages=E00B24 }}</ref> താപനില വർദ്ധിച്ചതുകാരണമായി അവ ബാഷ്പീകരിക്കപ്പെട്ടതായിരിക്കാം, ഇത് പ്രതലത്തിൽ വരണ്ടതും പാറഫലകങ്ങളുള്ളതുമായ മരുമേഖലകളെ ഉപരിതലത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തതുമാകാം. ഗ്രഹീയ കാന്തികക്ഷേത്രം ഇല്ലാത്തതു കാരണമായി ജല തന്മാത്രകൾ വിഘടിക്കുകയും സൗരവാതങ്ങൾ ഹൈഡ്രജനെ ഗ്രഹാന്തര മേഖലയിലേക്ക് വഹിച്ചു കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു.<ref name=solarwind>{{cite web | date=2007-11-28 | title=Caught in the wind from the Sun | publisher=ESA (Venus Express) | url= http://www.esa.int/SPECIALS/Venus_Express/SEM0G373R8F_0.html | accessdate=2008-07-12}}</ref> ശുക്രനിലെ അന്തരീക്ഷമർദ്ദം ഭൂമിയുടേതിന്റെ 92 മടങ്ങാണ്‌. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വ്യക്തമായ അറിവ് ലഭിക്കുന്നതുവരെ ശുക്രന്റെ ഉപരിതലത്തെ കുറിച്ച് വളരെയധികം അഭ്യൂഹങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. മഗല്ലൻ സംരംഭം വഴി 1990-91 കാലത്താണ് ഉപരിതലത്തെ അവസാനമായി മാപനത്തിനു വിധേയമാക്കിയത്. വലിയ തോതിലുള്ള അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യമുണ്ടെന്നതിന് തെളിവുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്, അടുത്ത കാലത്ത് അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നതിന്റെ തെളിവാണ് അന്തരീക്ഷത്തിലുള്ള സൾഫറിന്റെ സാന്നിധ്യമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite journal | first=Larry W. | last=Esposito | date=1984-03-09 | title=Sulfur Dioxide: Episodic Injection Shows Evidence for Active Venus Volcanism | journal=Science | volume=223 | issue=4640 | pages=1072–1074 | doi=10.1126/science.223.4640.1072 | url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/223/4640/1072 | accessdate=2009-04-29 | pmid=17830154 }}</ref><ref>{{cite journal | author=Bullock, Mark A.; Grinspoon, David H. | title=The Recent Evolution of Climate on Venus | journal=Icarus | volume=150 | issue=1 | month=March | year=2001 | pages=19–37 | doi=10.1006/icar.2000.6570 }}</ref> എന്നിരുന്നാലും ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉപരിതലത്തിലെ വിടവുകളിൽ നിന്നും പുറത്തേക്കൊഴുകുന്ന ലാവകളുടെ അസാന്നിധ്യം ഒരു പ്രഹേളികയായി അവശേഷിക്കുന്നു. ഉപരിതലത്തിൽ ഏതാനും ഉൽക്കാ ഗർത്തങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു, ഇത് ഉപരിതലം താരതമ്യേന പ്രായം കുറഞ്ഞതാണെന്ന - ഏതാണ്ട് 50 കോടി വർഷം മാത്രം പ്രായം - സൂചന നൽകുന്നു.<ref name="Strom1994"/> ടെക്റ്റോണിക് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്നതിനുള്ള തെളിവുകൾ ഇതുവരെ ലഭിച്ചിട്ടില്ല, ഉപരിതലത്തിൽ ജലത്തിന്റെ അഭാവവും പുറപാളിയുടെ കട്ടിയും കാരണമായിരിക്കാം ഇത്. ഇതിനൊക്കെ പകരമായി ഗ്രഹത്തിന്റെ ആന്തരിക താപം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നത് ചാക്രികമായി സംഭവിക്കുന്ന വലിയ തോതിലുള്ള ഉപരിതല പ്രവർത്തനങ്ങൾ വഴിയാണ്.<ref>{{cite journal | author=Nimmo, F.; McKenzie, D. | title=Volcanism and Tectonics on Venus | journal=Annual Review of Earth and Planetary Sciences | volume=26 | pages=23–53 | year=1998 | doi=10.1146/annurev.earth.26.1.23 | bibcode=1998AREPS..26...23N }}</ref> ==നിരുക്തം== ശുക്ര- (ശുക്‌ല-, ശുക്ല-) എന്ന സംസ്കൃതധാതുവിന് 'വെളുത്ത-' എന്ന് അർഥം. ശുക്രനിറമുള്ള ഗ്രഹമായതിനാൽ ശുക്രൻ. ദ്രാവിഡത്തിൽ 'വെൺ' എന്ന ധാതു വെണ്മയെ അഥവാ വെളുപ്പിനെ സുചിപ്പിക്കുന്നു. വെളുത്തുതിളങ്ങുന്ന ഗ്രഹമായതിനാൽ ശുക്രനെ (venus-നെ) ദ്രാവിഡഭാഷകളിൽ 'വെള്ളി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. == ഭൗതിക സവിശേഷതകൾ == സൗരയൂഥത്തിലെ നാല് പാറഗ്രഹങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്‌ ശുക്രൻ, അതായത് ശുക്രനും ഭൂമിയെപോലെ ഉറച്ച ശിലകളാൽ നിർമ്മിതമാണ്‌. വലിപ്പത്തിലും ആകെ പിണ്ഡത്തിലും ഇത് ഭൂമിയോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്‌. അതിനാൽ തന്നെ ഭൂമിയുടെ “സഹോദരൻ” എന്ന് ഇതിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite book | author=Lopes, Rosaly M. C.; Gregg, Tracy K. P. | title=Volcanic worlds: exploring the solar system's volcanoes | publisher=Springer | year=2004 | isbn=3540004319 | page=61 }}</ref> ശുക്രന്റെ വ്യാസം ഭൂമിയുടേതിൽ നിന്ന് 650 കി.മീറ്റർ മാത്രം കുറവാണ്‌, ഭാരം ഭൂമിയുടെ 81.5 ശതമാനവും. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാർബൺ‌ഡൈഓക്സൈഡിന്റെ ഉയർന്ന അളവ് കാരണമായി ഉപരിതലത്തിന്റെ അവസ്ഥ ഭൂമിയുടേതിൽ നിന്ന് വളരെ വിഭിന്നമാണ്. ശുക്രന്റെ അന്തരീക്ഷപിണ്ഡത്തിന്റെ 96.5 ശതമാനവും കാർബൺ‌ഡൈഓക്സൈഡിന്റെ പിണ്ഡമാണ്‌. ശേഷം വരുന്ന പ്രധാന ഘടകം 3.5% വരുന്ന നൈട്രജനാണ്‌.<ref>{{cite web | url=http://www.daviddarling.info/encyclopedia/V/Venusatmos.html | title=Atmosphere of Venus | work=The Encyclopedia of Astrobiology, Astronomy, and Spaceflght | accessdate=2007-04-29 | archive-date=2019-04-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190402130541/http://www.daviddarling.info/encyclopedia/V/Venusatmos.html | url-status=dead }}</ref> ===ആന്തരിക ഘടന=== സീസ്മിക് വിവരങ്ങളുടേയോ മൊമെന്റ് ഓഫ് ഇനേർഷ്യയെപ്പറ്റിയോ അറിവില്ലാത്തതിനാൽ തന്നെ ആന്തരികഘടനയെ കുറിച്ചും ഭൗമരാസഘടനയെ കുറിച്ചും കുറച്ചുമാത്രമേ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമായുള്ളൂ.<ref name="goettel">{{cite conference | last=Goettel | first=K. A. | coauthors=Shields, J. A.; Decker, D. A. | title=Density constraints on the composition of Venus | booktitle=Proceedings of the Lunar and Planetary Science Conference | publisher=Pergamon Press| location=Houston, TX | date=March 16–20, 1981 | pages=1507–1516 | url= http://adsabs.harvard.edu/abs/1982LPSC...12.1507G | accessdate=2009-07-12 }}</ref> വലിപ്പത്തിലും സാന്ദ്രതയിലും ഭൂമിയുമായുള്ള സാമ്യം കണക്കിലെടുത്ത് ആന്തരഘടന ഭൂമിയുടേതിന്‌ സമാനമായി കാമ്പ്, മാന്റിൽ, പുറംതോട് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഘടനയായിരിക്കും എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു. ഭൂമിയെപ്പോലെ ശുക്രന്റെ കാമ്പും കുറഞ്ഞത് ഭാഗികമായെങ്കിലും ദ്രാവകാവസ്ഥയിലായിരിക്കുമെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. ഭൂമിയേക്കാൽ അല്പം കുറഞ്ഞ വലിപ്പം കാരണം ഏറ്റവും അന്തർഭാഗങ്ങളിൽ മർദ്ദം ഭൂമിയിലുള്ളതിനേക്കാൾ കാര്യമായി കുറഞ്ഞതായിരിക്കും. രണ്ട് ഗ്രഹങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസം ശുക്രനിൽ ടെക്റ്റോണിക്ക് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇല്ല എന്നതാണ്‌, ഇത് ഉപരിതലത്തിന്റെ വരണ്ട സ്വഭാവം കാരണമായിരിക്കാം. ഇതിന്റെ ഫലമായി കുറഞ്ഞ താപനഷ്ടം മാത്രമേ ഗ്രഹത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നുള്ളൂ, ഇത് ഗ്രഹത്തിന്റെ തണുക്കൽ നിരക്ക് കുറക്കുന്നു, ഇതിനെ ഗ്രഹത്തിന്റെ കാന്തികക്ഷേത്രത്തിന്റെ അഭാവത്തിനുള്ള വിശദീകരണമായി കരുതുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite journal | author=Nimmo, F. | year=2002 | title=Crustal analysis of Venus from [[Magellan]] satellite observations at Atalanta Planitia, Beta Regio, and Thetis Regio | journal=Geology | volume=30 | pages=987–990 | doi=10.1130/0091-7613(2002)030<0987:WDVLAM>2.0.CO;2}}</ref> ===ഭൂമിശാസ്ത്രം=== [[File:Venus, Earth size comparison.jpg|thumb|right|200px|ശുക്രനും ഭൂമിയും തമ്മിലുള്ള വലിപ്പത്തിലുള്ള താരതമ്യം]] ശുക്രോപരിതലത്തിന്റെ 80 ശതമാനവും നിരപ്പായ അഗ്നിപർവ്വത സമതലങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണ്, ഇതിൽ 70 ശതമാനം ഭാഗത്തെ സമതലങ്ങളും മടക്കുകളും ഭ്രംശമേഖലകളും 10 ശതമാനം ഭാഗം ഒഴുക്കൻ സമതലങ്ങളും ഉള്ളവയാണ്.<ref>{{cite journal | author=Basilevsky, Alexander T.; Head, James W., III | title=Global stratigraphy of Venus: Analysis of a random sample of thirty-six test areas | year=1995 | journal=Earth, Moon, and Planets | volume=66 | issue=3 | pages=285–336 | bibcode=1995EM&P...66..285B | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1995EM&P...66..285B | accessdate=2009-08-03 }}</ref> ഉപരിതലത്തിന്റെ ബാക്കിയുള്ള ഭാഗം ഉയർന്ന ഭാഗങ്ങളായ രണ്ട് ‘ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ’ ആണ്, ഇതിൽ ഒന്ന് ഗ്രഹത്തിന്റെ ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തിലും മറ്റൊന്ന് മധ്യരേഖക്ക് തൊട്ട് തെക്കുവശവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഉത്തരഭാഗത്തെ ഭൂഖണ്ഡത്തെ ഇഷ്തർ ടെറ എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇതിന് ഏതാണ്ട് ആസ്ട്രേലിയയുടെ വലിപ്പം വരും, [[ബാബിലോണിയ|ബാബിലോണിയയിൽ]] സ്നേഹത്തിന്റെ ദേവതയായിരുന്നു ഇഷ്തർ. ശുക്രനിലെ ഉയരം കൂടിയ പർവ്വതമായ മാക്സ്‌വെൽ മോണ്ടെസ് ഇഷ്തർ ടെറയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇതിന്റെ അഗ്രഭാഗം ശുക്രനിലെ ശരാശരി നിരപ്പിൽ നിന്നും 11 കി.മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ദക്ഷിണ ഭാഗത്തെ ഭൂഖണ്ഡത്തെ ആഫ്രോഡിറ്റേ ടെറാ എന്ന് വിളിക്കുന്നു, പുരാതന ഗ്രീക്കിലെ സ്നേഹത്തിന്റെ ദേവതയായിരുന്നു ആഫ്രോഡിറ്റേ, രണ്ട് ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ വലുത് ഈ ഭൂഖണ്ഡമാണ്. ഏതാണ്ട് തെക്കേ അമേരിക്കയുടെ വലിപ്പം വരും ഇതിന്. വിണ്ടലുകളുടെ ഒരു ശൃംഖല തന്നെ ഈ ഭാഗത്തുണ്ട്.<ref name="Kaufmann">{{cite book | last=Kaufmann | first=W. J. | year=1994 | title=Universe | url=https://archive.org/details/universe0004kauf | publisher=W. H. Freeman | location=New York | page=[https://archive.org/details/universe0004kauf/page/204 204] | isbn=0716723794 }}</ref> [[പ്രമാണം:Map_of_Venus.png|thumb|left|250px|ശുക്രന്റെ ഭൂപടം, ഉയർന്ന് നിൽക്കുന്ന ‘ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ’ മഞ്ഞനിറത്തിൽ കാണാം: ഇഷ്ത്തർ ടെറ മുകളിലായും അഫ്രീഡിത്തെ ടെറ മധ്യരേഖയ്ക്ക് തൊട്ട് താഴെ അല്പം വലതുവശത്തായും കാണാം.]] ഉൽക്കാ ഗർത്തങ്ങൾ, പർവ്വതങ്ങൾ, താഴ്‌വരകൾ എന്നിവ ഈ പാറഗ്രഹത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു, ഏതാനും സവിശേഷ ഘടനകളും ശുക്രന്റെ ഉപരിതലത്തിലുണ്ട്. അഗ്നിപർവ്വതഫലമായുണ്ടാകുന്ന മുകൾഭാഗം പരന്ന സവിശേഷ ഘടനകളായ ഫറകൾ, പാൻ‌കേക്കുകളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഇവയുടെ വിസ്താരം 20 കി.മീറ്റർ മുതൽ 50 കി.മീ. വരെയാണ്, ഉയരം 100 മുതൽ 1000 മീറ്റർ വരെ കാണപ്പെടുന്നു; ആരീയവും നക്ഷത്ര സമാനവുമായ ആകൃതിയിലുള്ള വിണ്ടലുകളായ നോവകൾ; ആരീയവും ഏകകേന്ദ്രമുള്ളതുമായതും ചിലന്തിവലകളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതുമായ അരാക്നോയിഡുകൾ; വിണ്ടലുകളുടെ ചുറ്റിലുള്ള ഭ്രംശനങ്ങൾ കാരണമായുള്ള വളയങ്ങളായ കൊറോണകൾ എന്നിവ ഇത്തരം ഉപരിതല സവിശേഷശതകളിൽപ്പെട്ടതാണ്. ഈ സവിശേഷതകളെല്ലാം തന്നെ അഗ്നിപർവ്വതപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഫലമായുണ്ടായവയാണ്.<ref name="Frankel">{{cite book | first=Charles | last=Frankel| year=1996 | title=Volcanoes of the Solar System | url=https://archive.org/details/volcanoesofsolar0000fran | publisher=Cambridge University Press | isbn=0521477700 }}</ref> ശുക്രോപരിതലത്തിലെ സവിശേഷതകളിൽ കൂടുതലെണ്ണത്തിനും ചരിത്രത്തിലേയും ഐതിഹ്യങ്ങളിലേയും സ്ത്രീകളുടെ പേരുകളാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്.<ref>{{cite conference | author=Batson, R.M.; Russell J. F. | year=1991 | title=Naming the Newly Found Landforms on Venus | booktitle=Procedings of the Lunar and Planetary Science Conference XXII | date=March 18–22, 1991 | location=Houston, Texas | page=65 | url=http://www.lpi.usra.edu/meetings/lpsc1991/pdf/1033.pdf | format=PDF | accessdate=2009-07-12 }}</ref> [[ജെയിംസ് ക്ലാർക്ക് മാക്സ്‌വെൽ|ജെയിംസ് ക്ലെർക്ക് മാക്സ്‌വെല്ലിന്റെ]] സ്മരണാർത്ഥം പേര് നൽകപ്പെട്ട മാക്സ്‌വെൽ മോണ്ടെസ്, ഉന്നതതല മേഖലകളായ ആൽഫ റീഗിയോ, ബീറ്റ റീഗിയോ, ഓവ്ഡ റീഗിയോ എന്നിവയാണ് ഇതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കുന്നവ. [[അന്താരാഷ്ട്ര ജ്യോതിശാസ്ത്ര സംഘടന]] ഗ്രഹങ്ങളുടെ സവിശേഷതകൾക്കുള്ള നാമകരണരീതി നിശ്ചയിക്കുന്നതിനു മുൻപ് പേര് നൽകപ്പെട്ടവയാണ് അവസാനം വിവരിച്ച മൂന്ന് സവിശേഷ മേഖലകൾ.<ref name=jpl-magellan>{{cite book | editor=Young, C. | url=http://www2.jpl.nasa.gov/magellan/guide.html | month=August | year=1990 | title=The Magellan Venus Explorer's Guide | edition=JPL Publication 90-24 | publisher=Jet Propulsion Laboratory | location=California }}</ref> ശുക്രന്റെ ഉപരിതല സവിശേഷതകളുടെ രേഖാംശങ്ങളെല്ലാം അതിന്റെ പ്രധാന രേഖാംശത്തിന് അപേക്ഷികമായാണ് വിവരിക്കപ്പെടുന്നത്. ആൽഫാ റീഗിയോയുടെ തെക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈവ് എന്ന അണ്ഡാകാരമായ സവിശേഷ മേഖലയുടെ റഡാർ മാപ്പിൽ കാണപ്പെടുന്ന തെളിഞ്ഞ പൊട്ടായിരുന്നു മുൻപ് പ്രധാന രേഖാംശം കടന്നുപോകുന്നതായി കണക്കാക്കിയിരുന്നത്.<ref>{{Citation | author=Davies, M.E. ''et al.'' | title=Report of the IAU Working Group on Cartographic Coordinates and Rotational Elements of the Planets and Satellites | journal=Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy | volume=63 | issue=2 | year=1994 | doi=10.1007/BF00693410 | page=127 }}</ref> വെനീറ സംരംഭത്തിന്റെ പുർത്തീകരണത്തിനു ശേഷം പ്രധാന രേഖാംശം അരീയാഡ്നീ ഗർത്തത്തിന്റെ മധ്യത്തിലെ കൊടുമുടിയിലുടെ കടന്നുപോകുന്നതായി കണക്കാക്കുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://astrogeology.usgs.gov/Projects/WGCCRE/constants/iau2000_table1.html|title=USGS Astrogeology: Rotation and pole position for the Sun and planets (IAU WGCCRE)|accessdate=22 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www2.jpl.nasa.gov/magellan/guide8.html|title=The Magellan Venus Explorer's Guide|accessdate=22 October 2009}}</ref> ===ഉപരിതല ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം=== [[പ്രമാണം:Venus globe.jpg|thumb|alt=A false color image of Venus. Ribbons of lighter color stretch haphazardly across the surface. Plainer areas of more even colouration lie between.|ശുക്രന്റെ ഒരു പൂർണ്ണ ചിത്രം]] ശുക്രന്റെ ഉപരിതലത്തിന്റെ നല്ലൊരു ഭാഗത്തേയും അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങൾ സ്വാധീനിച്ചതായി മനസ്സിലാക്കുന്നു. ഭൂമിയിലുള്ളതിനേക്കാൾ പലമടങ്ങ് കൂടുതൽ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ ശുക്രനിലുണ്ട്, ഗ്രഹത്തിലുള്ള ഏതാണ്ട് 167 അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾക്കും 100 കിലോമീറ്ററിൽ കൂടുതൽ വിസ്താരമുണ്ട്. സമാന വലിപ്പത്തിൽ ഭൂമിയിലുള്ള ഒരേയൊരു അഗ്നിപർവ്വത മേഖല ഹവായിലെ ബിഗ് ഐലന്റിലുള്ളതാണ്.<ref name="Frankel"/> ഇതൊക്കെ ശുക്രന്റെ ഉപരിതലം ഭൂമിയേക്കാൾ അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനപരമായി കൂടുതൽ സജീവമാണ് എന്നതിനാലല്ല, മറിച്ച് അതിന്റെ പുറം തോടിന് കൂടുതൽ പഴക്കമുള്ളതിനാലാണ്. ഭൂമിയുടെ പുറതോടിലെ സമുദ്രങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഭാഗങ്ങൾ അവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ടെക്റ്റോണിക്ക് ഫലകങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായി ആഴ്ന്നുപോകലിന് വിധേയമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്, ഇത്തരം ഫലകങ്ങളുടെ ശരാശരി പഴക്കം 10 കോടി വർഷമാണ്,<ref>{{cite book | author=Karttunen, Hannu; Kroger, P.; Oja, H.; Poutanen, M.; Donner, K. J. | title=Fundamental Astronomy | url=https://archive.org/details/fundamentalastro0005unse | page=[https://archive.org/details/fundamentalastro0005unse/page/162 162] | publisher=Springer | year=2007 | isbn=3540341439 }}</ref> ഇതേസമയം ശുക്രന്റെ ഉപരിതലത്തിന് ഏതാണ്ട് 50 കോടി വർഷമാണ് പഴക്കം കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത്.<ref name="Frankel" /> ശുക്രനിൽ നിലവിൽ അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്നതിന് പലവിധത്തിലുള്ള തെളിവുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. സോവിയേറ്റ് യൂണിയന്റെ വെനീറ പദ്ധതിയിൽപ്പെട്ട വെനീറ 11, വെനീറ 12 പേടകങ്ങൾ തുടർച്ചയായ മിന്നൽ പ്രവാഹങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു, കൂടാതെ വെനീറ 12 ഗ്രഹത്തിൽ ഇറങ്ങിയതിന് തൊട്ട് ശേഷം ശക്തമായ ഇടിമുഴക്കവും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. യൂറോപ്യൻ ബഹിരാകാശ ഏജൻസിയുടെ വീനസ് എക്സ്പ്രെസ്സ് പേടകം ശുക്രന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ മുകൾ ഭാഗങ്ങളിൽ വലിയ അളവിൽ മിന്നലുകൾ ഉണ്ടാകുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തുകയുമുണ്ടായി.<ref name="Venus Express">{{cite web | url=http://www.cnn.com/2007/TECH/space/11/28/venus.lightning.ap/index.html | title=Venus also zapped by lightning | publisher=CNN | date=November 29, 2007 | accessdate=2007-11-29}}</ref> ഭൂമിയിൽ ഇടിമിന്നലോടുകൂടിയ മഴയും കൊടുങ്കാറ്റും ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ ശുക്രനിൽ സംഭവിക്കാറില്ല. സൾഫ്യൂരിക്ക് അമ്ലത്തിന്റെ മഴ ഉണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും ഉപരിതലത്തിന് 25 കിലോമീറ്റർ മുകളിൽ വച്ചുതന്നെ അവ ബാഷ്പീകരിക്കപ്പെട്ടുപോകുന്നു. മിന്നലുകൾക്ക് കാരണമായി ചൂണ്ടികാട്ടാവുന്ന ഒന്ന് അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിൽ നിന്നും പുറത്തുവരുന്ന ചാരമാണ്. മറ്റൊരു സാധ്യത അന്തരീക്ഷത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഉയർന്ന അളവിലുള്ള സർൾഫർഡൈഓക്സൈഡാണ്, ഇതിന്റെ അളവിന്റെ പത്തിലൊരു ഭാഗം 1978 നും 1986 നും ഇടയിൽ കുറഞ്ഞതായി കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ഇതു സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നത് വഴി മുൻപ് ഉയർന്നതായിരിക്കാം അവയുടെ അളവ് എന്നാണ്.<ref>{{cite journal | last=Glaze | first=L. S. | year=1999 | title=Transport of SO2 by explosive volcanism on Venus | journal=Journal of Geophysical Research | volume=104 | pages=18899–18906 | doi=10.1029/1998JE000619 | bibcode=1999JGR...10418899G | url=http://www.agu.org/pubs/crossref/1999/1998JE000619.shtml | accessdate=2009-01-16 | archive-date=2009-02-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090213135800/http://www.agu.org/pubs/crossref/1999/1998JE000619.shtml | url-status=dead }}</ref> [[പ്രമാണം:Mgn p39146.png|thumb|ശുക്രോപരിതലത്തിലെ ഉൽക്കാഗർത്തങ്ങൾ (റഡാറിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങളുപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്)]] ആകെ ഏതാണ്ട് ആയിരത്തോളം ഉൽക്കാഗർത്തങ്ങൾ ശുക്രനിലുണ്ട് അവയെല്ലാം തന്നെ ഏതാണ്ട് ഉപരിതലത്തിൽ വ്യാപിച്ച് കിടകുകയാണ്. ഭൂമി, ചന്ദ്രൻ എന്നിവയിലേതു പോലെതന്നെ വ്യത്യസ്ത തലത്തിൽ പ്രകൃതിനാശം സംഭവിച്ച ഗർത്തങ്ങൾ ഇവിടേയും കാണപ്പെടുന്നു. ചന്ദ്രനിലെ ഗർത്തങ്ങൾക്ക് പ്രകൃതിനാശം സംഭവിക്കുന്നത് അവ രൂപപ്പെട്ടതിനു ശേഷം സംഭവിക്കുന്ന ഉൽക്കാപതനങ്ങൾ മൂലമാണെങ്കിൽ ഭൂമിയിൽ ഇത് മഴ കാറ്റ് തുടങ്ങിയവ വഴിയാണ്. എങ്കിലും ശുക്രനിലെ 85 ശതമാനത്തോളം ഗർത്തങ്ങൾക്കും വലിയ നാശം സംഭവിച്ചിട്ടില്ല. ഗ്രഹത്തിന്റെ ഉപരിതലം 50 കോടിവർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് മാറ്റത്തിനു വിധേയമാകുകയും ശേഷം അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കുറവ് വരികയും ചെയ്തു എന്നാണ്‌ ഇത്ര അളവിൽ ഗർത്തങ്ങൾ വലിയ മാറ്റമൊന്നും കൂടാതെ നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന കാര്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name="Strom1994">{{cite journal | last=Strom | first=R. G. | coauthors=Schaber, G. G.; Dawsow, D. D. | year=1994 |title=The global resurfacing of Venus | journal=Journal of Geophysical Research | volume=99 | pages=10899–10926 | doi=10.1029/94JE00388 | bibcode=1994JGR....9910899S }}</ref><ref>{{cite journal | author=Romeo, I.; Turcotte, D. L. | year=2009 | title=The frequency-area distribution of volcanic units on Venus: Implications for planetary resurfacing | journal=Icarus | doi=10.1016/j.icarus.2009.03.036 }}</ref> ഭൂമിയുടെ പുറംതോട് തുടർച്ചയായ ചലനങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണ്, പക്ഷേ ഇത്തരത്തിൽ നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശുക്രന് നിലനിർത്താനാവില്ല. മാന്റിലിലെ താപം പുറത്തുവിടാൻ സഹായിക്കുന്നത് ഫലകങ്ങളുടെ ടെക്റ്റോണിക്ക് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കു പകരം പുറംതോടിനെ ദുർബലമാക്കുവാൻ മാത്രമുള്ള തലത്തിലേക്ക് മാന്റിലിലെ താപനില ഉയരുമ്പോൾ ചാക്രികമായി സംഭവിക്കുന്ന ഉപരിതലമാറ്റങ്ങളാണ്. ഏതാണ്ട് 10 കോടി വർഷങ്ങൾ കൂടുമ്പോൾ ഉപരിതലത്തിൽ വലിയ തോതിലുള്ള ആഴ്ന്നുപോകലുകൾ സംഭവിക്കുകയും അതുവഴി പുറംതോട് പൂർണ്ണമായും മാറ്റപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="Frankel" /> 3 കിലോമീറ്റർ മുതൽ 280 കിലോമീറ്റർ വരെ വിസ്താരമുള്ള ഗർത്തങ്ങൾ ശുക്രനിലുണ്ട്. സാന്ദ്രതയുള്ള അന്തരീക്ഷം അതിനെ കടന്ന് വരുന്ന വസ്തുക്കളുടെ മേൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതു കാരണം 3 കിലോമീറ്ററിൽ താഴെ വിസ്താരമുള്ള ഗർത്തങ്ങൾ അവിടെ കാണപ്പെടുന്നില്ല. ഒരു നിശ്ചിത ഗതികോർജ്ജത്തിൽ താഴെയുള്ള വസ്തുക്കളുടെ വേഗതയെ അന്തരീക്ഷം കുറക്കുന്നതിനാൽ അത്തരം വസ്തുക്കൾ ഗർത്തങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല.<ref>{{cite journal | last=Herrick | first=R. R. | coauthors=Phillips, R. J. | year=1993 | title=Effects of the Venusian atmosphere on incoming meteoroids and the impact crater population | journal=Icarus | volume=112 | pages=253–281 | doi=10.1006/icar.1994.1180 | bibcode=1994Icar..112..253H }}</ref> പതിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ 50 മീറ്ററിൽ താഴെ വ്യാസമുള്ളവയാണെങ്കിൽ ഉപരിതലത്തിലെത്തുന്നതിനു മുൻപ് ചിതറിപോകുകയും കത്തിക്കരിഞ്ഞ് പോകുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite book | title = The Planetary System | author = David Morrison | year = 2003 | publisher = Benjamin Cummings | isbn = 0-8053-8734-X}}</ref> ===അന്തരീക്ഷവും കാലാവസ്ഥയും=== [[പ്രമാണം:Venuspioneeruv.jpg|thumb|അൾട്രാവയലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ വെളിപ്പെട്ട ശുക്രോപരിതലെത്തിലെ മേഘങ്ങളുടെ ഘടന]] ഭൂരിഭാഗവും കാർബൺ‌ഡൈഓക്സൈഡ് അടങ്ങിയ കട്ടിയേറിയ അന്തരീക്ഷമാണ് ശുക്രന്റേത്, ബാക്കിവരുന്ന അന്തരീക്ഷഘടങ്ങളിൽ കൂടുതലും നൈട്രജനാണ്. ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ 93 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുണ്ട് ശുക്രന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിന്, ഉപരിതല അന്തരീക്ഷമർദ്ദം ഭൂമിയുടേതിന്റെ 92 മടങ്ങും, ശുക്രന്റെ ഉപരിതലത്തിലനുഭവപ്പെടുന്ന അന്തരീക്ഷമർദ്ദം ഭൂമിയിലെ സമുദ്രങ്ങളിൽ 1 കിലോമീറ്റർ താഴ്ചയിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന മർദ്ദത്തിനു തുല്യമാണ്. ഉപരിതലത്തിലെ അന്തരീക്ഷ സാന്ദ്രത 65 kg/m³ ആണ് (ജലത്തിന്റെ സാന്ദ്രതയുടെ 6.5 ശതമാനം). കാർബൺ‌ഡൈഓക്സൈഡിനാൽ സമ്പുഷ്ടമായ അന്തരീക്ഷവും കൂടെ സൾഫ്യൂരിക്ക് അമ്ലത്തിന്റെ മേഘങ്ങളും, ഇത് സൗരയൂഥത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തിയേറിയ ഹരിതഗൃഹ പ്രഭാവം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇത് ഉപരിതല താപനില 460 ഡിഗ്രി സെത്ഷ്യസ് ആയി ഉയർത്തുന്നു.<ref>{{cite web | url=http://filer.case.edu/sjr16/advanced/venus.html | title=Venus | publisher=Case Western Reserve University | date=September 14, 2006 | accessdate=2007-07-16 | archive-date=2009-09-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090911091043/http://filer.case.edu/sjr16/advanced/venus.html | url-status=dead }}</ref> ഇതുകാരണം ബുധനേക്കാൾ ഇരട്ടി ദൂരം സൂര്യനോട് അകലത്തിൽ നിൽക്കുന്നതും ബുധനിൽ ലഭിക്കുന്നതിന്റെ 25 ശതമാനം മാത്രം വികിരണം പതിക്കുന്നതുമായ ശുക്രനിലെ ഉപരിതല താപനില ബുധനിലേതിനേക്കാൾ കൂടുതലായി നിൽക്കുന്നു, ബുധനിലെ കുറഞ്ഞ താപനില -220 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസും കൂടിയ താപനില 420 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസുമാണ്.<ref>{{cite book | first=John S. | last=Lewis | year=2004 | title=Physics and Chemistry of the Solar System | url=https://archive.org/details/physicschemistry00lewi_384 | page=[https://archive.org/details/physicschemistry00lewi_384/page/n477 463] | edition=2nd | publisher=Academic Press | isbn=012446744X }}</ref> പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ശുക്രനിലെ അന്തരീക്ഷവും ഭൂമിയുടേതിന് സമാനമായിരുന്നു എന്നാണ്, ആ കാലഘട്ടത്തിൽ വലിയ അളവിൽ ജലവും ഉപരിതലത്തിലുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ വർദ്ധിച്ചുവന്ന ഹരിതഗൃഹ പ്രഭാവം ജലത്തെ ബാഷ്പീകരിക്കുകയും ഇത് വളരെ ഉയർന്ന അളവിലുള്ള ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങളെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ തങ്ങിനിർത്തുകയും ചെയ്തു.<ref> {{cite journal | last=Kasting | first=J. F. | year=1988 | title=Runaway and moist greenhouse atmospheres and the evolution of earth and Venus | journal=Icarus | volume=74 | issue=3 | pages=472–494 | doi=10.1016/0019-1035(88)90116-9 }}</ref> വളരെ കുറഞ്ഞ ഭ്രമണ നിരക്കായിട്ടുകൂടി താപജഡത്വവും അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ താഴ്ന്ന നിലകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന താപത്തെ വഹിക്കുന്ന വാതക പ്രവാഹങ്ങളും കാരണം ഗ്രഹത്തിന്റെ പകൽ വശത്തിനും രാത്രിവശത്തിനും ഇടയിൽ താപനിലയിൽ വലിയ വ്യത്യാസമില്ല. ഉപരിതലത്തോട് ചേർന്നുള്ള കാറ്റുകൾ വേഗം കുറഞ്ഞവയാണ്, മണിക്കൂറിൽ ഏതാനും കിലോമീറ്ററുകൾ മാത്രമാണ് അവയുടെ വേഗത, എങ്കിലും ഉപരിതലത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ കൂടിയ സാന്ദ്രത കാരണം ഇത്തരം കാറ്റുകൾ അവയുടെ ചലനത്തിന് തടസ്സം നിൽക്കുന്ന വസ്തുക്കളുടെ മേൽ വലിയ മർദ്ദം പ്രയോഗിക്കുകയും പൊടിപടലങ്ങളേയും ചെറിയ കല്ലുകളേയും നീക്കികൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടുത്തെ ചൂട് ഒരു പ്രശ്നമായി കരുതുകയില്ലെങ്കിൽ പോലും ഈ കാര്യം കൊണ്ടുമാത്രം അവിടെ മനുഷ്യന് നടന്നു നീങ്ങാൻ സാധിക്കില്ല.<ref> {{cite journal | title=Dust on the surface of Venus | author=Moshkin, B. E.; Ekonomov, A. P.; Golovin Iu. M. | journal=Kosmicheskie Issledovaniia (Cosmic Research) | volume=17 | pages=280–285 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1979KosIs..17..280M | accessdate=2009-07-12 | year=1979 | bibcode=1979CoRe...17..232M }}</ref> [[File:Maat Mons on Venus.jpg|thumb|left|200px|ശുക്രനിലെ [[മാറ്റ്മോൺസ്]] എന്ന [[അഗ്നിപർവ്വതം]]]] അന്തരീക്ഷത്തിലെ സാന്ദ്രമായ കാർബൺ‌ഡൈഓക്സൈഡിന്റെ അടുക്കിനുമുകളിൽ പ്രധാനമായും സൾഫർ ഡൈഓക്സൈഡിന്റെയും സൾഫ്യൂരിക്ക് അമ്ലകണങ്ങളുടെയും കട്ടിയേറിയ മേഘങ്ങളാണുള്ളത്.<ref> {{cite journal | title=Chemical composition of the atmosphere of Venus | url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1981-08-13_292_5824/page/610 | author=Krasnopolsky, V. A.; Parshev, V. A. | journal=Nature | volume=292 | pages=610–613 | year=1981 | doi=10.1038/292610a0 }}</ref><ref>{{cite journal | title=Chemical composition of Venus atmosphere and clouds: Some unsolved problems | first=Vladimir A. | last=Krasnopolsky | year=2006 | journal=Planetary and Space Science | volume=54 | issue=13–14 | pages=1352–1359 | doi=10.1016/j.pss.2006.04.019 }}</ref> ഈ മേഘങ്ങൾ സൂര്യനിൽ നിന്നും വരുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് 60 ശതമാനത്തെയും ബഹിരാകാശത്തേക്ക് തന്നെ പ്രതിഫലിപ്പിച്ചുകളയുന്നു, ഇത് ശുക്രോപരിതലത്തിന്റെ ദൃശ്യപ്രകാശം വഴി നേരിട്ടുള്ള നിരീക്ഷണത്തെ തടയുകയും ചെയ്യുന്നു. കട്ടിയേറിയ ഇത്തരം മേഘങ്ങൾ കാരണം ഭൂമിയേക്കാൾ സൂര്യനോട് അടുത്തായിട്ടുകൂടി ശുക്രോപരിതലം ഭൗമോപരിതലത്തിന്റെ അത്രത്തോളം പ്രകാശപൂർണ്ണമാകുന്നില്ല. ശുക്രനിൽ ഹരിതഗൃഹ പ്രഭാവത്തിനു കാരണമാകുന്ന കാർബൺ‌ഡൈഓക്സൈഡ് ഇല്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ ശുക്രനിലും ഭൂമിയിലെ താപനിലയിൽ നിന്ന് വലിയ വ്യത്യാസമില്ലാത്ത താപനിലയാകുമായിരുന്നു. മേഘങ്ങൾക്ക് മുകളിലെ മണിക്കൂറിൽ 300 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന കാറ്റുകൾ ഏതാണ്ട് നാലോ അഞ്ചോ ഭൗമദിനങ്ങൾകൊണ്ട് ഗ്രഹത്തെ ഒരു തവണ വലംവയ്ക്കുന്നു.<ref>{{cite journal | title=Cloud-tracked winds from Pioneer Venus OCPP images | author=W. B., Rossow; A. D., del Genio; T., Eichler | journal=Journal of the Atmospheric Sciences | volume=47 | issue=17 | pages=2053–2084 | year=1990 | doi=10.1175/1520-0469(1990)047<2053:CTWFVO>2.0.CO;2 | url=http://ams.allenpress.com/archive/1520-0469/47/17/pdf/i1520-0469-47-17-2053.pdf | format=PDF }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഫലത്തിൽ ശുക്രോപരിതലത്തിൽ പകലും രാത്രിയും, ധ്രുവങ്ങളിലും മധ്യരേഖയിലും ഏതാണ്ട് താപനില ഒരേ നിലയിലായിരിക്കും.<ref name=nssdc>{{cite web | url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/venusfact.html | title=Venus Fact Sheet | publisher=NASA | last=Williams | first=David R. | date=April 15, 2005 | accessdate=2007-10-12 | archive-date=2016-03-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160308174416/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/venusfact.html | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | title=Titan, Mars and Earth: Entropy Production by Latitudinal Heat Transport | author=Lorenz, Ralph D.; Lunine, Jonathan I.; Withers, Paul G.; McKay, Christopher P. | publisher=[[Ames Research Center]], University of Arizona Lunar and Planetary Laboratory | url=http://sirius.bu.edu/withers/pppp/pdf/mepgrl2001.pdf | year=2001 | accessdate=2007-08-21 | format=PDF | archive-date=2018-10-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181003224659/http://sirius.bu.edu/withers/pppp/pdf/mepgrl2001.pdf | url-status=dead }}</ref> ഭൂമിയുടെ അച്ചുതണ്ടിന്റെ ചരിവ് 23 ഡ്രിഗ്രിയോടടുത്താണെങ്കിൽ ശുക്രന്റേത് 177.3° ഡിഗ്രിയാണ്, ഇതും കാലാവസ്ഥ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതിനെ കുറക്കുന്നു.<ref>{{cite web | title=Interplanetary Seasons | work=NASA | url=http://science.nasa.gov/headlines/y2000/interplanetaryseasons.html | accessdate=2007-08-21 | archive-date=2007-10-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071016161443/http://science.nasa.gov/headlines/y2000/interplanetaryseasons.html | url-status=dead }}</ref> താപനിലയിൽ വലിയം മാറ്റം കാണപ്പെടുന്നത് വ്യത്യസ്ത തുംഗതലങ്ങളിൽ മാത്രമാണ്. 1995 നിരീക്ഷണം നടത്തിയ മഗല്ലൻ പേടകം പകർത്തിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ശുക്രനിലെ ഉയർന്ന കൊടുമുടികളിൽ ഭൂമിയിലെ മഞ്ഞിനു സമാനമായ പ്രകാശത്തെ നന്നായി പ്രതിഫലിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. ഉയർന്ന താപനിലയിലാണെങ്കിലും മഞ്ഞ് രൂപപ്പെടുന്നതിനു സമാനമായ പ്രക്രിയകൾ വഴി രൂപപ്പെടുന്നതാണ് ഇത്തരം വസ്തുക്കളെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. ഉപരിതലത്തിൽനിന്ന് പെട്ടെന്ന് ബാഷ്പീകരിക്കപ്പെട്ട് പോകുന്ന ഇവ ഉയർന്ന് ഉയർന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ എത്തുന്നതോടെ മഴയ്ക്ക് സമാനമായ രീതിയിൽ വർഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. ഏത് തരത്തിലുള്ളതാണ് ഈ വസ്തുവെന്ന് ശരിയായി മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിലും ശുദ്ധ ടെല്യൂറിയം, ഗലീന (ലെഡ് സൾഫൈഡ്) തുടങ്ങിയവയിൽ ഏതെങ്കിലുമായിരിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | title='Heavy metal' snow on Venus is lead sulfide | first=Carolyn Jones | last=Otten | publisher=Washington University in St Louis | url=http://news-info.wustl.edu/news/page/normal/633.html | year=2004 | accessdate=2007-08-21 | archive-date=2008-04-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080415000214/http://news-info.wustl.edu/news/page/normal/633.html | url-status=dead }}</ref> ശുക്രനിലെ മേഘങ്ങളും ഭൂമിയിലുള്ള മേഘങ്ങളേപോലെ തന്നെ മിന്നലുകൾ സൃഷ്ടിക്കുവാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്.<ref name=Russell2007/> സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ വെനീറ പേടകങ്ങൾ മിന്നലുകളെ രേഖപ്പെടുത്തിയതുമുതൽ അവ ചർച്ചാവിധേയമാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ, 2006-07 കാലഘട്ടത്തിൽ നിരീക്ഷണം നടത്തിയ വീനസ് എക്സ്പ്രസ്സ് മിന്നലുകളുടെ മുഖമുദ്രയായ വിസ്ലർ മോഡ് തരംഗങ്ങളെ കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. അവയുടെ ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള പ്രത്യക്ഷപ്പെടൽ ഭൂമിയിലെ കാലാവസ്ഥയിൽ കാണപ്പെടുന്ന പ്രതീതിയുളവാക്കുന്നതായിരുന്നു. കുറഞ്ഞത് ഭുമിയിലുണ്ടാകുന്നതിന്റെ പകുതി നിരക്കിലെങ്കിലും അവിടെ മിന്നലുകൾ ഉണ്ടാകുന്നുണ്ട്.<ref name=Russell2007>{{cite journal | last=Russell | first=S. T. | coauthors=Zhang, T.L.; Delva, M.; ''et al.'' | title=Lightning on Venus inferred from whistler-mode waves in the ionosphere | url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2007-11-29_450_7170/page/660 | journal=Nature | year=2007 | volume=450 | pages=661–662 | doi=10.1038/nature05930 }}</ref> 2007 ൽ നിരീക്ഷണം നടത്തിയപ്പോൾ വീനസ് എക്സ്പ്രസ്സ് ഗ്രഹത്തിന്റെ ദക്ഷിണ ധ്രുവത്തിൽ ഒരു വലിയ ഇരട്ട വായുസ്തംഭത്തെയും കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.<ref>{{cite journal | first=Eric | last=Hand |year=2007 | title=European mission reports from Venus | month=November | journal=Nature | issue=450 | pages=633–660 | doi=10.1038/news.2007.297 }}</ref><ref>{{cite web | author=Staff | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/7117303.stm | title=Venus offers Earth climate clues | accessdate=2007-11-29 | work=BBC News }}</ref> ===കാന്തികക്ഷേത്രവും കാമ്പും=== [[File:Venus structure.jpg|thumb|right|200px|മഞ്ഞനിറത്തിൽ കാണുന്നത് കാമ്പ്. ഏറ്റവും പുറത്തുള്ളത് ക്രസ്റ്റ്. നടുവിലുള്ളത് മാന്റിൽ]] 1980 ൽ നിരീക്ഷണം നടത്തിയ പയനീർ വീനസ് ഓർബിറ്റർ ശുക്രന്റെ കാന്തികക്ഷേത്രം ചെറുതും ദുർബലവുമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ഭൂമിയിലെ കാമ്പിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന ഡൈനാമോ പ്രതിഭാസത്തിൽ നിന്നാണ് ഭൂമിയുടെ കാന്തികമണ്ഡലം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതെങ്കിൽ ശുക്രന്റെ കാന്തികമണ്ഡലം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത് സൗരക്കാറ്റും ഗ്രഹത്തിന്റെ അയണോസ്ഫിയറും തമ്മിൽ പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുന്നതിൽ നിന്നാണ്.<ref>{{cite journal | author=Kivelson G. M., Russell, C. T. | title=Introduction to Space Physics | url=https://archive.org/details/introductiontosp0000unse_w5p3 | publisher=Cambridge University Press | year=1995 | isbn=0521457149 }}</ref> ശുക്രന്റെ ദുർബലമായ കാന്തമണ്ഡലം കോസ്മിക് വികിരണങ്ങളിൽ നിന്നും അതിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിന് അവഗണിക്കാവുന്ന തരത്തിലുള്ള ചെറിയ സംരക്ഷണം മാത്രമേ നൽകുന്നുള്ളൂ. ഈ വികിരണങ്ങൾ മേഘങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള മിന്നൽ പ്രവാഹങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുകയും ചെയ്തേക്കാം.<ref>{{cite journal | author=Upadhyay, H. O.; Singh, R. N. | title=Cosmic ray Ionization of Lower Venus Atmosphere | month=April | year=1995 | journal=Advances in Space Research | volume=15 | issue=4 | pages=99–108 | doi=10.1016/0273-1177(94)00070-H }}</ref> ഭൂമിയുടെ സമാന വലിപ്പത്തിലുള്ള ഗ്രഹമായതിനാൽ ശുക്രന്റെ അന്തർഭാഗത്ത് കാമ്പിൽ ഒരു ഡൈനാമോ ഉണ്ടാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു, അതിനാൽ തന്നെ ഗ്രഹത്തിന് സ്വതേ ഉണ്ടാകേണ്ട കാന്തികക്ഷേത്രത്തിന്റെ അഭാവം അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന കാര്യമായിരുന്നു. ഒരു ഡൈനാമോ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാൻ മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ സംഭവിക്കണം: ചാലകമായി വർത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ദ്രാവകം, ഭ്രമണം, സം‌വഹനം. ഭ്രമണം മന്ദഗതിയിലാണെങ്കിൽ കൂടി ഗ്രഹത്തിന്റെ കാമ്പ് വൈദ്യുതചാലകമാണെന്ന് കരുതുന്നു, ഇക്കാര്യങ്ങൾ ഒരു ഡൈനാമോ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാൻ മതിയാകുന്നതാണെന്ന് അനുകരണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നുമുണ്ട്.<ref>{{cite book | author=Luhmann J. G., Russell C. T. | editor=J. H. Shirley and R. W. Fainbridge | title=Venus: Magnetic Field and Magnetosphere | work=Encyclopedia of Planetary Sciences | publisher=Chapman and Hall, New York | year=1997 | url=http://www-spc.igpp.ucla.edu/personnel/russell/papers/venus_mag/ | accessdate=2009-06-28 | isbn=978-1-4020-4520-2 | archive-date=2010-07-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100714051425/http://www-spc.igpp.ucla.edu/personnel/russell/papers/venus_mag/ | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal | last=Stevenson | first=D. J. | year=2002 | title=Planetary magnetic fields | journal=Earth and Planetary Science Letters | volume=208 | issue=1–2 | pages=1–11 | doi=10.1016/S0012-821X(02)01126-3 | date=2003-03-15 }}</ref> ഇതിനാൽ തന്നെ കാമ്പിലെ സംവഹനത്തിന്റെ അഭാവമാണ് ഡൈനാമോ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാതിരിക്കുന്നതിന് കാരണമെന്ന് മനസ്സിലാകുന്നു. ഭൂമിയുടെ ദ്രാവകകാമ്പിന്റെ മുകളിലെ പാളിയിലാണ് സംവഹനം സംഭവിക്കുന്നത്, അതിനടിയിലെ ഭാഗത്തിന് മുകളിലെ പാളിയേക്കാൾ താപനില വളരെ കൂടിയിരിക്കുന്നതിനാലാണിത്. ശുക്രനിലെ ഉപരിതലത്തിന്റെ പുനഃക്രമീകരണങ്ങൾ ഫലകങ്ങളുടെ ടെക്റ്റോണിക് പ്രവർത്തനങ്ങളെ അമർച്ച ചെയ്തിരിക്കാം, ഇത് പുറംതോട് വഴിയുള്ള താപസംവഹനത്തെ കുറച്ചിരിക്കുകയുമാവാം. ഇത് മാന്റിലിന്റെ താപനില ഉയരുന്നതിനു കാരണമാകുകയും അതുവഴി കാമ്പിൽ നിന്നും പുറത്തേക്കുള്ള താപ അഭിവാഹകങ്ങൾ കുറഞ്ഞതുമാകാം. ഇക്കാരണങ്ങളാൽ ശുക്രന് കാന്തികക്ഷേത്രം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ ആന്തരിക ജിയോഡൈനാമോയില്ല. പകരം കാമ്പിൽ നിന്നുള്ള താപം പുറംതോടിനെ ആവർത്തിച്ചു ചൂടുപിടിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.<ref name="nimmo02">{{cite journal | first=Francis | last=Nimmo | year=2002 | title=Why does Venus lack a magnetic field? | journal=Geology | volume=30 | issue=11 | month=November | pages=987–990 | url=http://www2.ess.ucla.edu/~nimmo/website/paper25.pdf | format=PDF | accessdate=2009-06-28 | doi=10.1130/0091-7613(2002)030<0987:WDVLAM>2.0.CO;2 }}</ref> ഖരാവസ്ഥ പ്രാപിച്ച കാമ്പിന്റെ ഉപഭാഗം ശുക്രനുണ്ടായിരിക്കില്ല,<ref>{{cite journal | author=Konopliv, A. S.; Yoder, C. F. | title=Venusian ''k''₂ tidal Love number from Magellan and PVO tracking data | journal=Geophysical Research Letters | volume=23 | issue=14 | pages=1857–1860 | url=http://www.agu.org/pubs/crossref/1996/96GL01589.shtml | accessdate=2009-07-12 | archive-date=2011-05-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110512154523/http://www.agu.org/pubs/crossref/1996/96GL01589.shtml | url-status=dead }}</ref> അല്ലെങ്കിൽ നിലവിൽ ഇതിന്റെ കാമ്പ് തണുക്കലിന് വിധേയമാകുന്നുണ്ടാകില്ല, ഇതുവഴി ദ്രാവക കാമ്പിന്റെ എല്ലാ ഭാഗവും ഒരേ താപനിലയിലായിരിക്കാം നിലനിൽക്കുന്നത്. നിലവിൽ തന്നെ കാമ്പ് പൂർണ്ണമായും ഖരാവസ്ഥ പ്രാപിച്ചിരിച്ചിട്ടുണ്ടാകാമെന്നതാണ് മറ്റൊരു സാധ്യത. കാമ്പിന്റെ അവസ്ഥ സൾഫറിന്റെ അളവുമായി ഗാഢമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്ന കാര്യമാണ്, ഇതാണെങ്കിൽ നിലവിൽ അജ്ഞാതവുമാണ്.<ref name="nimmo02"/> ==പരിക്രമണവും ഭ്രമണവും== [[പ്രമാണം:Terrestrial planet size comparisons.jpg|thumb|right|250px|പാറഗ്രഹങ്ങളുടെ ആപേക്ഷിക വലിപ്പവ്യത്യാസം (ഇടത്തുനിന്നും): ബുധൻ, ശുക്രൻ, ഭൂമി, ചൊവ്വ.]] [[പ്രമാണം:VenusAnimation.ogg|thumb|250px|സൗരയൂഥത്തിലെ മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണങ്ങൾക്ക് വിപരീതമായാണ് ശുക്രന്റെ ഭ്രമണം.]] സൂര്യന്‌ ശരാശരി 10.8 കോടി കിലോമീറ്റർ (ഏതാണ്ട് 0.7 ആസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ്) അകലത്തിലാണ് ശുക്രൻ പരിക്രമണം നടത്തുന്നത്, ഒരു പരിക്രമണം പൂർത്തിയാക്കുവാൻ 224.65 ഭൗമദിനങ്ങൾ എടുക്കുന്നു. ഏതാണ്ട് മറ്റെല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളുടേയും പരിക്രമണ പാത ദീർഘവൃത്താകാരമാണെങ്കിൽ ശുക്രന്റെ പരിക്രമണപഥം ഏതാണ്ട് വൃത്താകാരമാണ്, 0.01 മാത്രമാണ് പരിക്രമണപാതയുടെ [[ഉത്കേന്ദ്രത]].<ref name=nssdc/> സൂര്യനും ഭൂമിക്കും ഇടയിലായിവരുന്ന അവസ്ഥയിൽ (ഇത് നീചയുതി എന്നറിയപ്പെടുന്നു) ശുക്രൻ ഭൂമിയോട് മറ്റേത് ഗ്രഹത്തേക്കാളും അടുത്ത് വരുന്നു, ഇത്തരം അവസരങ്ങളിൽ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ശരാശരി 4.1 കോടി കിലോമീറ്റർ അകലെമാത്രമായിരിക്കും ശുക്രൻ.<ref name=nssdc/> ശരാശരി 584 ദിവസങ്ങൾ കൂടുമ്പോൾ ഈ രീതിയിൽ ശുക്രൻ ഭൂമിയോട് അടുത്തായി വരുന്നു.<ref name=nssdc/> ഭൂമിയുടെയും ശുക്രന്റെയും പരിക്രമണപഥങ്ങളുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഉത്കേന്ദ്രത നിമിത്തം ഈ കുറഞ്ഞ ദൂരം കാലക്രമേണ വർദ്ധിച്ചുവരും. വർഷം 1 മുതൽ 5383 വരെ ആകെ 526 തവണ 4 കോടി കിലോമീറ്ററിൽ കുറഞ്ഞ ദൂരത്തിൽ ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ വരുന്നു, അതിനുശേഷം 60,200 വർഷത്തോട് ഇങ്ങനെ അടുത്ത് വരില്ല.<ref name=solex>{{cite web |title=Solex by Aldo Vitagliano |url=http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ |accessdate=2009-03-19 |archive-date=2015-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150524145440/http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ |url-status=dead }} (numbers generated by Solex)</ref> വലിയ ഉത്കേന്ദ്രതയുള്ള കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ശുക്രൻ ഭൂമിയോട് പരമാവധി 3.82 കോടി കിലോമീറ്റർ മാത്രം അകലത്തിലായി വരുന്നതാണ്.<ref name=nssdc/> സൂര്യന്റെ ഉത്തരധ്രുവത്തിനു മുകളിൽ നിന്നും വീക്ഷിക്കുകയാണെങ്കിൽ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും സൂര്യന്റെ അപ്രദക്ഷിണ ദിശയിൽ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നതായാണ് കാണാൻ സാധിക്കുക; മറ്റുള്ള ഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം അപ്രദക്ഷിണ ദിശയിൽ തന്നെ ഭ്രമണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു, എന്നാൽ ശൂക്രൻ പ്രദക്ഷിണ ദിശയിലാണ് ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നത്. നിലവിലെ ശുക്രന്റെ ഭ്രമണനിരക്ക് വളരെ കുറവും സൂര്യനുമായി ഗുരുത്വപരമായ ടൈഡൽ ലോക്കിംഗിന്റെ ഏതാണ്ട് തുലനാവസ്ഥയിലുമാണ്, ശുക്രന്റെ കട്ടിയേറിയ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ സൗരതാപീകരണം വഴിയുള്ള വലിവുബലങ്ങളും ഇതിൽ പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. സൗരനെബുലയിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ട അവസരത്തിൽ ശുക്രൻ വ്യത്യസ്തമായ ഭ്രമണനിരക്കോടേ ആയിരുന്നിരിക്കാം തുടങ്ങിയത്, ഇതിന്റെ കട്ടിയേറിയ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ചെലുത്തപ്പെട്ട ഗ്രഹാന്തര വലിവുബലങ്ങൾ കാരണമായുണ്ടായ ക്രമരഹിത ഭ്രമണനിരക്കിലെ മാറ്റങ്ങൾ വഴി ഭ്രമണ നിരക്ക് ഇന്നത്തെ നിലയിലേക്ക് ആയിത്തീർന്നതായിരിക്കാം. ഭ്രമണത്തിൽ ഈ തരത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചിരിക്കുക കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടായിരിക്കും.<ref>{{cite journal | author=Correia, Alexandre C. M.; Laskar, Jacques; de Surgy, Olivier Néron | title=Long-term evolution of the spin of Venus I. theory | journal=Icarus | volume=163 | issue=1 | pages=1–23 | year=2003 | month=May | url=http://www.imcce.fr/Equipes/ASD/preprints/prep.2002/venus1.2002.pdf | format=PDF | doi=10.1016/S0019-1035(03)00042-3 }}</ref><ref>{{cite journal | author=Correia, A. C. M.; Laskar, J. | year=2003 | title=Long-term evolution of the spin of Venus: II. numerical simulations | journal=Icarus | volume=163 | pages=24–45 | url=http://www.imcce.fr/Equipes/ASD/preprints/prep.2002/venus2.2002.pdf | format=PDF | doi=10.1016/S0019-1035(03)00043-5 }}</ref> ശുക്രൻ അതിന്റെ ഒരു ഭ്രമണം പൂർത്തിയാക്കുന്നത് 243 ഭൗമദിനങ്ങൾ കൊണ്ടാണ്, ഇത് മറ്റെല്ലാ പ്രധാനപ്പെട്ട ഗ്രഹങ്ങളുടേതിനേക്കാളും കുറവാണ്. മധ്യരേഖയിൽ ശുക്രന്റെ ഉപരിതലം പ്രതിമണിക്കൂറിൽ 6.5 കിലോമീറ്ററാണ് ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നത്, അതേസമയം ഭൂമിയുടേത് പ്രതിമണിക്കൂറിൽ 1,670 കിലോമീറ്ററും.<ref>{{cite book | author=Bakich, Michael E. | year=2000 | title=The Cambridge planetary handbook | publisher=Cambridge University Press | isbn=0521632803 | page=50 }}</ref> അതിനാൽ തന്നെ ശുക്രന്റെ ഒരു ഭ്രമണ ദിനം അതിലെ ഒരു വർഷത്തിലേക്കാൾ നീണ്ടതാണ് (ഒരു ശുക്ര ഭ്രമണ ദിനം 243 ഭൗമദിനങ്ങൾക്ക് തുല്യമാണ്, ഒരു ശുക്രവർഷം 224.7 ഭൗമദിനങ്ങൾക്ക് തുല്യവും). ഇങ്ങനെയെങ്കിലും മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നും വിഭിന്നമായി വിപരീത ദിശയിലുള്ള ഭ്രമണം കാരണം ശുക്രനിലെ ഒരു സൗരദിനത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം അതിലെ ദിനത്തിനേക്കാളും കുറഞ്ഞതാണ്. ശുക്രന്റെ ഉപരിതലത്തിലുള്ള ഒരു നിരീക്ഷകന് ഒരു സുര്യോദയം മുതൽ മറ്റൊന്ന് വരെയുള്ള സമയം ഏതാണ്ട് 116.75 ഭൗമദിനങ്ങൾക്ക് തുല്യമായ ദൈർഘ്യത്തോടെ അനുഭവപ്പെടും (ഇത് ബുധനിലെ 176 ഭൗമദിനങ്ങൾക്ക് തുല്യമായ സൗരദിനത്തിനേക്കാളും കുറഞ്ഞതാണ്).<ref name="compare"/> കൂടാതെ ശുക്രനിൽ സൂര്യൻ പടിഞ്ഞാറ് ഉദിച്ച് കിഴക്ക് അസ്തമിക്കുന്നതായാണ് അനുഭവേദ്യമാകുക. ദീർഘമാ ശുക്രന്റെ സൗരദിനം കാരമായി ശുക്രനിലെ ഒരു വർഷം 1.92 ശുക്രദിനങ്ങൾ അടങ്ങിയതാണ്.<ref name="compare"/> [[File:Venustransit 2004-06-08 07-49.jpg|thumb|left|200px|2004ലെ [[ശുക്രസംതരണം]]]] കൗതുകകരമായ ഒരു കാര്യം ശുക്രനും ഭൂമിയും അടുത്ത് വരുന്ന കാലദൈർഘ്യമായ 584 ദിവസം ഇത് ഏതാണ്ട് കൃത്യമായി ശുക്രനിലെ അഞ്ച് സൗരദിനങ്ങൾക്ക് തുല്യമാണ്. ഈ കൃത്യത യാദൃച്ഛികമായി സംഭവിച്ചതാണോ അതോ ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ തമ്മിൽ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ടൈഡൽ ലോക്കിംഗ് വഴി സംഭവിച്ചതാണോ എന്നതിനെപ്പറ്റി നിശ്ചയമില്ല.<ref>{{cite journal | author=Gold, T.; Soter, S. | year=1969 | title=Atmospheric tides and the resonant rotation of Venus | journal=Icarus | volume=11 | pages=356–366 | doi=10.1016/0019-1035(69)90068-2 }}</ref> നിലവിൽ ശൂക്രന്‌ ഉപഗ്രഹങ്ങളൊന്നുമില്ലെങ്കിലും<ref name="icarus202">{{cite journal | author=Sheppard, Scott S.; Trujillo, Chadwick A. | title=A survey for satellites of Venus | journal=Icarus | volume=202 | issue=1 | month=July | year=2009 | pages 12–16 | doi=10.1016/j.icarus.2009.02.008 }}</ref> 2002 VE₆₈ എന്ന ആസ്റ്റീറോയിഡ് ഇതുമായി പരിക്രമണത്തിൽ ബന്ധം പുലർത്തുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite journal | author=Mikkola, S.; Brasser, R.; Wiegert, P.; Innanen, K. | title=Asteroid 2002 VE68, a quasi-satellite of Venus | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=351 | page=L63 | month=July | year=2004 | doi=10.1111/j.1365-2966.2004.07994.x }}</ref> കാലിഫോർണിയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്ക്നോളജിയിലെ അലെക്സ് അലീമി, ഡേവിഡ് സ്റ്റീവെൻസൺ എന്നിവർ 2006 ൽ തയ്യാറാക്കിയ സൗരയൂഥത്തിന്റെ ആദ്യകാല മാതൃകയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ശുക്രന് ഏതെങ്കിലും കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതായ ഒരു ഉപഗ്രഹമെങ്കിലും ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news | publisher=Scientific American | date=October 31, 1994 | title=Double Impact May Explain Why Venus Has No Moon | author=Musser, George | url=http://www.sciam.com/article.cfm?articleID=0008DCD1-0A66-152C-8A6683414B7F0000&ref=sciam | accessdate=2007-08-03 }}</ref><ref>{{cite news | last=Tytell | first=David | publisher=SkyandTelescope.com | date=October 10, 2006 | title=Why Doesn't Venus Have a Moon? | url=http://www.skyandtelescope.com/news/home/4353026.html | accessdate=2007-08-03 | archiveurl=https://archive.today/20120530021412/http://www.skyandtelescope.com/news/home/4353026.html | archivedate=2012-05-30 | url-status=live }}</ref> പത്ത് ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം മറ്റൊരു കൂട്ടിയിടിയുടെ ഫലമായി ശുക്രന്റെ ഭ്രമണം വിപരീത ദിശയിലായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. അതോടെ ശുക്രന്റെ ഉപഗ്രഹം പതിയെ വർത്തുള പാതയിൽ ഉള്ളിലേക്ക്<ref>{{cite web | publisher=Aerospaceweb.org | last=Whitman | first=Justine | title=Moon Motion & Tides | url=http://www.aerospaceweb.org/question/astronomy/q0262.shtml | date=February 19, 2006 | accessdate=2007-08-03}}</ref> വലിയുകയും ഗ്രഹവുമായി കൂട്ടിയിടിക്കുകയും കൂടിച്ചേരുകയും ചെയ്തു. ഈ കൂട്ടിയിടിയിലും വല്ല ഉപഗ്രഹങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കാമെങ്കിലും അവയും ഇതേ രീതിയിൽ ഗ്രഹത്തിനോട് കൂടിച്ചേരുകയുണ്ടായി. ശുക്രന് ഉപഗ്രഹങ്ങളില്ലാത്തതിനുള്ള മറ്റൊരു വിശദീകരണം സൂര്യന്റെ ശക്തമായ വലിവുബലങ്ങളാണ്, ഇതിന് സൂര്യനോട് അടുത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗ്രഹങ്ങളെ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്ന വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥിരതയെ ഇല്ലാതാക്കാൻ കഴിയും.<ref name="icarus202"/> ==നിരീക്ഷണം== [[പ്രമാണം:Venus-pacific-levelled.jpg|thumb|alt=A photograph of the night sky taken from the seashore. A glimmer of sunlight is on the horizon. There are many stars visible. Venus is at the center, much brighter than any of the stars, and its light can be seen reflected in the ocean.|ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെക്കാൾ തിളക്കത്തിൽ ശുക്രനെ മാനത്ത് വീക്ഷിക്കുവാൻ സാധിക്കും.]] ഏറ്റവും തിളക്കമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെക്കാളും തിളക്കത്തിൽ ശുക്രനെ ആകാശത്തിൽ കാണാൻ സാധിക്കും, -3.8 മുതൽ -4.6 വരെ ദൃശ്യകാന്തിമാനത്തിൽ ഈ ഗ്രഹം മാനത്ത് കാണപ്പെടുന്നു.<ref name=ephemeris/> തിളക്കം കാരണം ചിലപ്പോൾ ഇതിനെ പകലും കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞേക്കാം, ചക്രവാളത്തിൽ സൂര്യൻ താഴ്ന്നിരിക്കുന്ന അവസരങ്ങളിൽ ഇതിനെ എളുപ്പത്തിൽ കാണാൻ കഴിയും. ഒരു അന്തർഗ്രഹമായതിനാൽ തന്നെ സൂര്യനുമായി പരമാവധി 47° കോൺ ദൂരത്തിലാണ് ശുക്രൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുക.<ref name=ephemeris>{{cite web | last=Espenak | first=Fred | year=1996 | url=http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/TYPE/venus2.html | title=Venus: Twelve year planetary ephemeris, 1995–2006 | work=NASA Reference Publication 1349 | publisher=NASA/Goddard Space Flight Center | accessdate=2006-06-20 | archiveurl=https://archive.today/20120717023942/http://eclipse.gsfc.nasa.gov/TYPE/venus2.html | archivedate=2012-07-17 | url-status=dead }}</ref> സൂര്യനെ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ ഭൂമിയെ 584 ദിവസങ്ങൾ കൂടുമ്പോൾ ശുക്രൻ മറികടക്കും.<ref name=nssdc/> ഇങ്ങനെയുള്ള സഞ്ചാരത്തിനിടയിൽ സൂര്യാസ്തമയത്തിനു ശേഷം കാണപ്പെടുന്ന സന്ധ്യാനക്ഷത്രമായും സൂര്യോദയത്തിനു മുൻപ് കാണപ്പെടുന്ന പ്രഭാതനക്ഷത്രമായും ഇത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. മറ്റൊരു അന്തർഗ്രഹമായ ബുധൻ പരാമവധി കോണകലം 28° വരെ മാത്രമെത്തുന്നതിനാൽ സന്ധ്യാസമയത്തേയും അസ്തമയസമയത്തേയും വെളിച്ചത്തിൽ അതിനെ തിരിച്ചറിയുവാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, ഏറ്റവും തിളക്കത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന അവസരങ്ങളിൽ ശുക്രൻ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോകില്ല. സൂര്യനിൽ നിന്ന് പരമാവധി കോണീയ അകലത്തിലായിരിക്കൂമ്പോൾ സൂര്യാസ്തമയത്തിനു ശേഷമുള്ള ഇരുണ്ട ആകാശത്തിലും ഇതിനെ കാണാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. ആകാശത്തിൽ തിളക്കമുള്ള വസ്തുവായി കാണപ്പെടൂന്നതിനാൽ ശുക്രൻ പലപ്പോഴും പറക്കുംതളികയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. 1969 അമേരിക്കൻ പ്രസിണ്ടന്റായിരുന്ന ജിമ്മി കാർട്ടർ ഒരു പറക്കുംതളികയെ കണ്ടതായി പറഞ്ഞിരുന്നു, പിന്നീട് നടത്തിയ വിശകലനങ്ങളിൽ അത് ഈ ഗ്രഹത്തിനെ തെറ്റിദ്ധരിച്ചതായിരിക്കുമെന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. മറ്റു പലരും ശുക്രനെ അന്യഗ്രഹത്തിൽ നിന്നുള്ളതെന്ന രീതിയിൽ തെറ്റിദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web | last=Krystek | first=Lee | url=http://www.unmuseum.org/ifonat.htm | title=Natural Identified Flying Objects | publisher=The Unngatural Museum | accessdate=2006-06-20 | archive-date=2006-06-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060615170719/http://unmuseum.org/ifonat.htm | url-status=dead }}</ref> [[പ്രമാണം:Phases Venus.jpg|thumb|left|ദൃശ്യമാകുന്ന വ്യാസത്തിനനുസരിച്ച് ശുക്രൻ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന കലകൾ.]] ശുക്രൻ അതിന്റെ പാതയിൽകൂടി പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ കലകൾ കാണിക്കുന്നു: സൂര്യന്റെ വിപരീത വശത്തായിരിക്കുമ്പോൾ പൂർണ്ണവും ചെറുതുമായ കല കാണിക്കുന്നു. സൂര്യനിൽ നിന്ന് പരമാവധി കോണീയ അകലത്തിലായിരിക്കുമ്പോൾ നാലിലൊന്ന് വലിപ്പമുള്ള കല പ്രദർശിപ്പിക്കും. സൂര്യന്റെ സമീപവശത്ത അതായത് ഭൂമിക്കും സൂര്യനുമിടയിലായിരിക്കുന്ന അവസരത്തിലാണ് ശുക്രൻ വലുതു നേരിയതുമായ ചന്ദ്രകലാകൃതിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുക. ഏറ്റവും വലിപ്പത്തിൽ കാണപ്പെടുക സൂര്യനും ഭൂമിക്കും ഇടയിലായിരിക്കുന്ന അവസരത്തിലാണ്. ശുക്രന് അന്തരീക്ഷമുള്ളതിനാൽ തന്നെ ടെലിസ്കോപ്പിലൂടെ നോക്കുന്ന അവസരത്തിൽ സൂര്യപ്രകാശത്തിന് അപവർത്തനം സംഭവിച്ചുണ്ടാകുന്ന പ്രഭാവലയം അതിന് ചുറ്റും കാണാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്.<ref name=ephemeris/> ഭൂമിയുടെ പരിക്രമണതലത്തിന് ആപേക്ഷികമായി ശുക്രന്റെ പരിക്രമണതലം അല്പം ചെരിഞ്ഞതാണ്; അതിനാൽ തന്നെ ഭൂമിക്കും സൂര്യനുമിടയിലായിരിക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലെല്ലായിപ്പോഴും അത് സൂര്യബിംബത്തെ മുറിച്ച് സഞ്ചരിക്കണമെന്നില്ല. 121.5 വർഷങ്ങൾ കൂടുമ്പോൾ എട്ട് വർഷത്തെ ഇടവേളയോടെയുള്ള രണ്ട് [[സംതരണം|ശുക്രസംതരണങ്ങൾ]] സംഭവിക്കുന്നു. ഏറ്റവും അടുത്ത് സംതരണം സംഭവിച്ചത് 2004 ജൂണിലും 2012 ജൂണിലുമായിരുന്നു. ഇതിനു മുൻപ് സംഭവിച്ച ജോഡി സംതരണങ്ങൾ 1874 ഡിസംബറിലും 1882 ഡിസംബറിലുമായിരുന്നു; ഇനി അടുത്ത ജോഡി സംതരണങ്ങൾ 2117 ഡിസംബറിലും 2125 ഡിംസംബറിലുമായിരിക്കും.<ref>{{cite web | last=Espenak | first=Fred | year=2004 | url=http://eclipse.gsfc.nasa.gov/transit/catalog/VenusCatalog.html | title=Transits of Venus, Six Millennium Catalog: 2000 BCE to 4000 CE | work=Transits of the Sun | publisher=NASA | accessdate=2009-05-14 }}</ref> ശുക്രസംതരണങ്ങൾ വളരെ പ്രധാന്യമർഹിക്കുന്നവയാണ്, കാരണം അവ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞരെ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് സൂര്യനിലേക്കുള്ള ദൂരം കണക്കാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു, കൂടാതെ സൗരയൂഥത്തിന്റെ വലിപ്പവും. ശുക്രന്റെ സംതരണം നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി 1768 ൽ താഹിതിയിലെക്കുള്ള യാത്രയ്ക്ക് ശേഷമായിരുന്നു ഓസ്ട്രേലിയയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്തേക്ക് ക്യാപ്റ്റൻ കുക്ക് സഞ്ചരിച്ചത്.<ref>{{cite journal | last=Hornsby | first=T. | year=1771 | title=The quantity of the Sun's parallax, as deduced from the observations of the transit of Venus on June 3, 1769 | journal=Philosophical Transactions of the Royal Society | volume=61 | pages=574–579 | url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k55866b/f617.chemindefer | doi=10.1098/rstl.1771.0054 }}</ref><ref>{{cite journal | first=Richard | last=Woolley | year=1969 | title=Captain Cook and the Transit of Venus of 1769 | journal=Notes and Records of the Royal Society of London | volume=24 | issue=1 | pages=19–32 | url=http://links.jstor.org/sici?sici=0035-9149%28196906%2924%3A1%3C19%3ACCATTO%3E2.0.CO%3B2-K | doi=10.1098/rsnr.1969.0004 | accessdate=2009-07-12 }}</ref> ചന്ദ്രകലാകൃതിയിലായിരിക്കുമ്പോൾ ഗ്രഹത്തിന്റെ ഇരുണ്ട വശം ചെറുതായി തെളിഞ്ഞു കാണപ്പെടുന്ന ആഷെൻ ലൈറ്റ് (Ashen light) പ്രതിഭാസം വളരെകാലം കൗതുകകരമായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു. ഈ പ്രതിഭാസം 1643 ൽ ഗിയോവന്നി ബാറ്റിസ്റ്റ റിക്കിയോളി നിരീക്ഷച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ അങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു എന്നതിന് ഇതുവരെ വ്യക്തമായ തെളിവുകളൊന്നും ലഭിച്ചിട്ടില്ല. ശുക്രന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ നടക്കുന്ന വൈദ്യുത പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാരണമാണിങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് ചില നിരീക്ഷകർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ ഇത് ചിലപ്പോൾ കലാകൃതിയിലുള്ള തിളക്കമുള്ള വസ്തു നിരീക്ഷിക്കുമ്പോൾ അനുഭവപ്പെടുന്നതുമാകാം.<ref>{{cite journal | last=Baum | first=R. M. | year=2000 | title=The enigmatic ashen light of Venus: an overview | journal=Journal of the British Astronomical Association | volume=110 | page=325 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000JBAA..110..325B | bibcode=2000JBAA..110..325B | accessdate=2009-01-16 }}</ref> ==പഠനങ്ങൾ== ===ആദ്യകാല പഠനങ്ങൾ=== [[പ്രമാണം:Phases-of-Venus.svg|thumb|250px|ശുക്രൻ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന കലകൾ അത് ഭൂമിയെയല്ല സൂര്യനെയാണ് വലംവയ്ക്കുന്നതെന്നതിന് തെളിവാണെന്ന് ഗലീലിയൊ കണ്ടെത്തി.]] [[പ്രമാണം:Venus pentagram.png|thumb|300px|ശുക്രന്റെ നീചയുതികൾ 13:8 എന്ന പരിക്രമണ അനുരണനത്തിൽ ആവർത്തിക്കുന്നു (ശുക്രൻ 13 തവണ പരിക്രമണം പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ ഭൂമി 8 പരിക്രമണങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നു)]] ഹിന്ദു ജ്യോതിഷത്തിൽ വളരെ കാലം മുൻപ് തന്നെ ശുക്രൻ എന്ന പേരിൽ ഈ ഗ്രഹം സ്ഥാനം പിടിച്ചിരുന്നു.<ref name="behari_frawley03">{{cite book | author=Behari, Bepin; Frawley, David | year=2003 | title=Myths & Symbols of Vedic Astrology | edition=2 | publisher=Lotus Press | isbn=0940985519 | pages=65–74 }}</ref><ref name="bhalla06">{{cite book | author=Bhalla, Prem P. | page=29 | title=Hindu Rites, Rituals, Customs and Traditions: A to Z on the Hindu Way of Life | year=2006 | publisher=Pustak Mahal | isbn=812230902X }}</ref> [[ദൂരദർശിനി]] കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിനു മുൻപ് പാശ്ചാത്യർക്കിടയിൽ ഇത് ‘അലയുന്ന നക്ഷത്രം’ എന്ന പേരിലായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. പഴയ പല സംസ്കാരങ്ങളും ശുക്രനെ പ്രഭാത നക്ഷത്രം, സന്ധ്യാ നക്ഷത്രം എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത വസ്തുക്കളായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു. ബി.സി. ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പൈത്തഗോറസാണ് ഇവ രണ്ട് വസ്തുക്കളല്ലെന്നും മറിച്ച് ഒന്നാണെന്നും കണ്ടെത്തിയത്, എങ്കിലും അദ്ദേഹം ശുക്രൻ ഭൂമിയെ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നു എന്നുതന്നെയായിരുന്നു വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്.<ref>{{cite book | author=Pliny the Elder | title=Natural History II:36–37 | others=translated by John F. Healy | publisher=Penguin | location=Harmondsworth, Middlesex, UK | year=1991 | pages=15–16 }}</ref> പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഗലീലിയോ ആദ്യമായി നിരീക്ഷിച്ചപ്പോൾ ഇത് ചന്ദ്രനെ പോലെ വൃദ്ധിക്ഷയങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്തി. ആകാശത്തിൽ ശുക്രൻ സൂര്യനിൽ നിന്ന് പരമാവധി അകലെയായിരിക്കുമ്പോൾ അത് പകുതി പ്രകാശിതമായ അവസ്ഥയിലായിരിക്കും, സൂര്യനോട് അടുത്തായിരിക്കുമ്പോൾ പൂർണ്ണമായും പ്രകാശിതമായോ അല്ലെങ്കിൽ നേരിയ കലാകൃതിയിലോ ആയിരിക്കും. ഇങ്ങനെ വരണമെങ്കിൽ ശുക്രൻ സൂര്യനെയായിരിക്കണം പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നത് എന്നദ്ദേഹം കണക്കുകൂട്ടി, ഇത് ടോളമിയുടെ ഭൂകേന്ദ്രമാതൃകയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ആദ്യത്തെ നിരീക്ഷണങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു.<ref>{{cite web | author=Anonymous | title=Galileo: the Telescope & the Laws of Dynamics | work=Astronomy 161; The Solar System | publisher=Department Physics & Astronomy, University of Tennessee | url = http://csep10.phys.utk.edu/astr161/lect/history/galileo.html | accessdate=2006-06-20}}</ref> 1761 ൽ റഷ്യൻ ബഹുശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന മീഖായീൽ ലൊമോണൊസോവ് (Mikhail Lomonosov) ആണ് ശുക്രന് അന്തരീക്ഷമുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയത്.<ref name=Marov2004>{{cite conference | last=Marov | first=Mikhail Ya. | editor=D.W. Kurtz | title=Mikhail Lomonosov and the discovery of the atmosphere of Venus during the 1761 transit | journal=Proceedings of IAU Colloquium #196 | location=Preston, U.K. | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005tvnv.conf..209M | year=2004| pages=209–219 | publisher=Cambridge University Press | doi=10.1017/S1743921305001390 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.britannica.com/eb/article-9048817/Mikhail-Vasilyevich-Lomonosov | work=Britannica online encyclopedia | publisher=Encyclopædia Britannica, Inc | title=Mikhail Vasilyevich Lomonosov | accessdate=2009-07-12 }}</ref> 1790 ൽ [[ജോഹാൻ ഷ്രോട്ടർ|ജൊഹൻ ഷ്രോട്ടർ]] (Johann Schröter) അന്തരീക്ഷത്തെ നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. ചന്ദ്രകലാകൃതിയിലായിരിക്കുമ്പോൾ രണ്ട് കൂർത്ത അഗ്രങ്ങൾ 180 ഡിഗ്രിയിൽ കൂടുതൽ അളവിലായിരിക്കുന്നതായി ഷ്രോട്ടർ കണ്ടെത്തി. ശുക്രന്റെ കട്ടിയുള്ള അന്തരീക്ഷത്തിൽ സൂര്യപ്രകാശത്തിന് സംഭവിക്കുന്ന വിസരണം കാരണമാണിങ്ങനെ കാണപ്പെടുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് മനസ്സിലാക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞു. സൂര്യന്റെ സമീപവശത്തായിരിക്കുമ്പോൾ ഇരുണ്ടഭാഗത്തിനു ചുറ്റും വളയം കാണുന്നതായി ഷെസ്റ്റെർ സ്മിത്ത് ലൈമൺ നിരീക്ഷിച്ചു, ഇത് അന്തരീക്ഷമുണ്ടെന്ന കാര്യത്തെ കൂടുതൽ ബലപ്പെടുത്തി.<ref>{{cite journal | last=Russell | first=H. N. | year=1899 | title=The Atmosphere of Venus | url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1899-05_9_5/page/284 | journal=Astrophysical Journal | volume=9 | pages=284–299 | doi=10.1086/140593}}</ref> ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണം കണക്കാക്കുന്നതിനെ അന്തരീക്ഷം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കിയിരുന്നു, ഗിയോവന്നി കാസ്സിനി, ഷ്രോട്ടർ തുടങ്ങിയ നിരീക്ഷകർ ഉപരിതലത്തിൽ കാണപ്പെട്ട അടയാളങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ച് ഭ്രമണദൈർഘ്യം 24 മണിക്കൂറാണെന്ന് തെറ്റായി കണക്കുകൂട്ടുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite journal | last=Hussey | first=T. | year=1832 | title=On the Rotation of Venus | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=2 | pages=78–126 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1832MNRAS...2...78H|bibcode=1832MNRAS...2...78H | accessdate=2009-07-12 }}</ref> ===ഭൗമോപരിതലത്തിൽ നിന്നുള്ള ഗവേഷണം=== ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ ഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച് കാര്യമായ വിവരങ്ങൾ ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. പ്രത്യേകതളൊന്നും ദൃശ്യമാകാത്തതിനാൽ ഉപരിതലം എങ്ങനെയായിരിക്കും എന്ന് വലിയ നിശ്ചയമുണ്ടായിരുന്നില്ല, സ്പെക്ട്രോസ്കോപ്പി, റഡാർ, അൾട്രാവയലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കണ്ടെത്തലുകളോടെയായിരുന്നു കൂടുതൽ രഹസ്യങ്ങൾ വെളിവായത്. 1920 ൽ ആണ് ആദ്യത്തെ അൾട്രാവയലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയത്, ഫ്രാങ്ക് ഇ. റോസ്സ് ആണ് അൾട്രാവയലറ്റ് ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളിൽ ദൃശ്യപ്രകാശത്തിലും ഇൻഫ്രാറെഡിലുമുള്ള ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയത്. അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ താഴെതട്ടിലുള്ള വളരെ കട്ടിയേറിയ മഞ്ഞ സിറസ് മേഘങ്ങൾ കാരണമാണിതെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref>{{cite journal | last=Ross | first=F. E. | year=1928 | title=Photographs of Venus | volume=68–92 | journal=Astrophysical Journal | page=57 | doi =10.1086/143130 }}</ref> 1900 കളിൽ നടത്തിയ സ്പെക്ട്രോസ്കോപ്പിക് നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണത്തെപ്പറ്റിയുള്ള ആദ്യത്തെ വിവരങ്ങൾ നൽകുകയുണ്ടായി. ശുക്രനിൽ നിന്നും വരുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ [[ഡ്രോപ്ലർ നീക്കം]] കണക്കാക്കുവാൻ വെസ്റ്റോ സ്ലിഫെർ ശ്രമിക്കുകയുണ്ടായി, പക്ഷേ അദ്ദേഹത്തിന്‌ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഭ്രമണം കണ്ടെത്തുവാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. മുൻപ് കണ്ടെത്തിയതിൽനിന്ന് വിഭിന്നമായി ഗ്രഹത്തിന് വളരെ നീണ്ട ഭ്രമണകാലയളവായിരിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite journal | last=Slipher | first=V. M. | year=1903 | title=A Spectrographic Investigation of the Rotation Velocity of Venus | journal=Astronomische Nachrichten | volume=163 | page=35 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1903AN....163...35S | doi=10.1002/asna.19031630303 }}</ref> 1950 കളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭ്രമണം ഭൂമിയുടേതിൽ നിന്നും വിപരീതദിശയിലാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. 1960 കളിലാണ് ശുക്രനെ ആദ്യമായി റഡാർ നിരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് വിധേയമാക്കിയത്, ആ അവസരത്തിൽ ഇന്നറിയുന്ന ഭ്രമണദൈർഘ്യത്തോട് അടുത്ത കാലദൈർഘ്യമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാനും സാധിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite journal | author=Goldstein, R. M.; Carpenter, R. L. | year=1963 | title=Rotation of Venus: Period Estimated from Radar Measurements | url=https://archive.org/details/sim_science_1963-03-08_139_3558/page/910 | journal=Science | volume=139 | pages=910–911 | doi=10.1126/science.139.3558.910 | pmid=17743054}}</ref> 1970 ൽ നടത്തിയ റഡാർ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ശുക്രോപരിതലത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ആദ്യമായി വെളിപ്പെടുത്തിത്തരികയുണ്ടായി. അരസിബോ നിരീക്ഷണശാലയിലെ (Arecibo Observatory) 300 മീറ്റർ റേഡിയോ ടെലിസ്കോപ്പുപയോഗിച്ച് റേഡിയോ തരംഗങ്ങളുടെ തുടിപ്പുകൾ ഗ്രഹത്തിന്റെ നേരെ അയക്കുകയും, പ്രതിധ്വനികൾ അവിടെ രണ്ട് നന്നായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന രണ്ട് മേഖലകളുണ്ടെന്ന് കാണിച്ചുതരികയും ചെയ്തു, ആ മേഖലകൾ ആൽഫ, ബീറ്റ മേഖലകൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ തെളിഞ്ഞ മേഖലകളും വെളിപ്പെടുകയുണ്ടായി അവ പർവ്വതങ്ങളാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടു, അവയെ മാക്സ്‌വെൽ മോണ്ടുകൾ (Maxwell Montes) എന്ന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite journal | author=Campbell, D. B.; Dyce, R. B.; Pettengill G. H. | year=1976 | title=New radar image of Venus | url=https://archive.org/details/sim_science_1976-09-17_193_4258/page/1122 | journal=Science | volume=193 | doi=10.1126/science.193.4258.1123 | pages=1123–1124 | pmid=17792750 }}</ref> ശുക്രനിലെ ഈ മൂന്ന് മേഖലകളുടെ നാമങ്ങൾ മാത്രമാണ് നിലവിൽ സ്ത്രീലിംഗനാമങ്ങളല്ലാത്താതായി ഉള്ളത്.<ref>{{cite web | editor=Carolynn Young | month=August | year=1990 | title=Chapter 8, What's in a Name? | work=The Magellan Venus Explorer's Guide | publisher=NASA/JPL | url=http://www2.jpl.nasa.gov/magellan/guide8.html | accessdate=2009-07-21 }}</ref> ==പര്യവേഷണം== ===ആദ്യകാല ശ്രമങ്ങൾ=== [[പ്രമാണം:Mariner 2.jpg|thumb|1962 ൽ വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട മാരിനർ 2]] ഒരു ഗ്രഹത്തിലേക്കുള്ള ആദ്യത്തെ റോബോട്ടിക്ക് പേടകമായ വെനീറ 1 പേടകം 1961 ഫെബ്രുവരി 12 ൽ ശുക്രനെ ലക്ഷ്യമാക്കി വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടു. സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ വെനീറ സംരംഭത്തിലെ ആദ്യത്തെ പേടകമായിരുന്നു ഇത്, ഗ്രഹത്തിന്റെ നേർ ദിശയായ പാതയിലൂടെയായിരുന്നു അത് വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്, പക്ഷേ ഏഴു ദിവസത്തിനു ശേഷം ഭൂമിയിൽ നിന്നും 20 ലക്ഷം കിലോമീറ്റർ അകലെ എത്തിയപ്പോൾ പേടകവുമായുള്ള ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടു. മേയ് മാസം മധ്യത്തോടെ ശുക്രനിൽ നിന്നും ഒരു ലക്ഷം കിലോമീറ്റർ അകലെയെത്താനായിരുന്നു കണക്കുകൂട്ടിയിരുന്നത്.<ref name=mitchell_1>{{Citation | first=Don | last=Mitchell | year=2003 | work=The Soviet Exploration of Venus | title=Inventing The Interplanetary Probe | url=http://www.mentallandscape.com/V_OKB1.htm | accessdate=2007-12-27 }}</ref> ശുക്രനിലേക്കുള്ള അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ പേടകമായ മാരിനറും ഇതുപോലെ നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു. അതിനെ തുടന്ന് വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട മാരിനർ 2 വലിയ വിജയമായിരുന്നു, 109 ദിവസത്തെ പരിക്രമണ പാതകളിലൂടെയുള്ള സഞ്ചാരത്തിനൊടുവിൽ 1962 ഡിസംബർ 14 ന് ശുക്രോപരിതലത്തിന് 34,833 കിലോമീറ്റർ മുകളിൽ അത് എത്തിച്ചേർന്നു, അങ്ങനെ അത് ആദ്യത്തെ വിജയകരമായ ഗ്രാഹന്തര വിക്ഷേപണമായിത്തീർന്നു. ശുക്രാന്തരീക്ഷത്തിലെ മേഘങ്ങളുടെ മുകൾ ഭാഗം തണുത്തതാണെങ്കിലും ഗ്രഹത്തിന്റെ ഉപരിതലം കുറഞ്ഞത് 425 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസെങ്കിലും താപനിലയിലാണുള്ളതെന്ന് പേടകത്തിലെ മൈക്രോവേവ്, ഇൻഫ്രാറെഡ് റേഡിയോമീറ്ററുകൾ വെളിപ്പെടുത്തിതന്നു, ഇത് അവിടെ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ജീവന്റെ കണിയുണ്ടാകുമെന്ന പ്രതീക്ഷയെ ഇല്ലാതാക്കി. ശുക്രന്റെ പിണ്ഡത്തെകുറിച്ചും സൗരദൂരത്തെക്കുറിച്ചും കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ മാരിനർ 2 നൽകി, പക്ഷേ അതിന് ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള കാന്തികക്ഷേത്രമോ വികിരണവലയമോ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.<ref>{{Cite paper | author=Jet Propulsion Laboratory | title=Mariner-Venus 1962 Final Project Report | publisher=NASA | year=1962 | version=SP-59 | url=http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19660005413_1966005413.pdf |format=PDF }}</ref> ===അന്തരീക്ഷ പ്രവേശനം=== 1966 മാർച്ച് 1 ന് സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ വെനീറ 3 പേടകം ശുക്രനിലേക്ക് ഇടിച്ചിറങ്ങുകയുണ്ടായി. അതായിരുന്നു ശുക്രാന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചതും ശുക്രോപരിതലം സ്പർശിച്ചതുമായ ആദ്യത്തെ മനുഷ്യനിർമ്മിതവസ്തു, എങ്കിലും ഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എന്തെങ്കിലും വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നതിനു മുൻപ് അതിലെ ആശയവിനിമയ സംവിധാനം തകരാറിലായി.<ref name=mitchell_2>{{Citation | first=Don | last=Mitchell | year=2003 | work=The Soviet Exploration of Venus | title=Plumbing the Atmosphere of Venus | url = http://www.mentallandscape.com/V_Lavochkin1.htm | accessdate=2007-12-27 }}</ref> പിന്നീട് വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട വെനീറ 4 പേടകം 1967 ഒക്ടോബർ 18 ന് ശുക്രന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ഏതാനും പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. 500 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസാണ് ഉപരിതല താപനിലയെന്ന് മാരിനർ 2 കണക്കുകൂട്ടിയതിലും കൂടുതലാണ് ശുക്രനിലെ താപനിലയെന്ന് വെനീറ 4 കണ്ടെത്തി, കൂടാതെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ 90 മുതൽ 95 വരെ ശതമാനവും കാർബൺ‌ഡൈഓക്സൈഡാണെന്നും മനസ്സിലാക്കുവാനായി. വെനീറ 4 രൂപകൽപ്പകർ ഉദ്ദേശിച്ചതിനേക്കാൾ സാന്ദ്രതയുള്ളതായിരുന്നു ശുക്രന്റെ അന്തരീക്ഷം, പാരച്യൂട്ടിൽ താഴെയിറങ്ങുവാനെടുത്ത കാലതാമസം കാരണം ഉപരിതലത്തിലെത്തുന്നതിനു മുൻപ് തന്നെ പേടകത്തിന്റെ ബാറ്ററികൾ തീർന്നിരുന്നു. 93 മിനുട്ടോളം നേരത്തേക്ക് താഴെയിറങ്ങുമ്പോൾ പെടകം വിവരങ്ങൾ അയച്ചിരുന്നു, അവസനം അയച്ച മാപന വിവരങ്ങളിൽ അന്തരീക്ഷ മർദ്ദം 18 ബാർ എന്നായിരുന്നു, ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് 24.96 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിലായിരുന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്നു ഇത്.<ref name=mitchell_2/> ഒരു ദിവസം കഴിഞ്ഞ് 1967 ഒക്ടോബർ 19 ന് എത്തിച്ചേർന്ന മറ്റൊരു പേടകമായ മാരിനർ 5 ശുക്രന്റെ മേഘകൂട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് 4000 കിലോമീറ്ററിൽ കുറഞ്ഞ ഉയരെ സഞ്ചരിക്കുകയുണ്ടായി. ബുധനെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള മരിനർ 4 ന് പിന്തുണയുമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതായിരുന്നു മാരിനർ 5, ആ ദൗത്യം വിജയകരമായപ്പോൾ പേടകത്തെ ശുക്രദൗത്യത്തിനു വേണ്ടി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. മാരിനർ 2 ൽ ഉണ്ടായിരുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ കൃത്യമായി മാപനം നടത്തുവാൻ കഴിയുമായിരുന്ന പേടകത്തിലെ മാപിനികൾ ശുക്രാന്തരീക്ഷത്തിലെ മർദ്ദം, അതിലെ ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയെ കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകുകയുണ്ടായി.<ref>{{Cite paper | author=Eshleman, V.; Fjeldbo, G. | title=The atmosphere of Venus as studied with the Mariner 5 dual radio-frequency occultation experiment | publisher=NASA | year=1969 | version=SU-SEL-69-003 | url=http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19690011426_1969011426.pdf |format=PDF }}</ref> ശേഷമുള്ള വർഷം വെനീറ 4, മാരിനർ 5 എന്നീപെടകത്തിൽ നിന്നും ലഭിച്ച വിവരങ്ങൾ സോവിയറ്റ്-അമേരിക്കൻ സം‌യുക്ത ശാസ്ത്രസംഘം വിശകലനത്തിനു വിധേയമാക്കി,<ref>{{cite conference | title=Report on the Activities of the COSPAR Working Group VII | page=94 | date=May 11–24, 1969 | location=Prague, Czechoslovakia | booktitle=Preliminary Report, COSPAR Twelfth Plenary Meeting and Tenth International Space Science Symposium | publisher=National Academy of Sciences }}</ref> ആദ്യത്തെ ബഹിരാകാശ സഹകരണങ്ങൾക്ക് ഒരു ഉദാഹരണമായിത്തീർന്നു ഈ സംഭവം.<ref>{{cite web | author=Sagdeev, Roald; Eisenhower, Susan | others=Logsdon, John | date=May 28, 2008 | title=United States-Soviet Space Cooperation during the Cold War | url=http://www.nasa.gov/50th/50th_magazine/coldWarCoOp.html | accessdate=2009-07-19 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225032051/https://www.nasa.gov/50th/50th_magazine/coldWarCoOp.html | url-status=dead }}</ref> വെനീറ 4 അയച്ചപ്പോഴുണ്ടായ അനുഭവങ്ങളും അതിൽനിന്നും ലഭിച്ച വിവരങ്ങളും ഉൾക്കൊണ്ട് 1969 ജനുവരിയിൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ അഞ്ചദിവസം ഇടവിട്ട് വെനീറ 5, വെനീറ 6 എന്നീ രണ്ട് പേടകങ്ങൾ വിക്ഷേപിച്ചു; ഒരു ദിവസത്തെ വ്യത്യാസത്തിൽ മേയ് 16 നും മേയ് 17 നുമായി അവ ശുക്രനിലെത്തിച്ചേർന്നു. 25 ബാർ മർദ്ദം വരെ താങ്ങാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു പേടകങ്ങൾ രൂപകല്പന ചെയ്യപ്പെട്ടത് കൂടാതെ അവ പെട്ടെന്ന് ഇറങ്ങുന്നതിനായി ചെറിയ പാരച്യൂട്ടുകൾ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. അന്നുമുതൽ ഉപരിതല അന്തരീക്ഷമർദ്ദം 75 നും 100 നും ഇടയിലായിരിക്കുമെന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു, രണ്ട് പേടകങ്ങളും ഇത്രയും മർദ്ദം താങ്ങാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലായിരുന്നില്ല നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഏതാണ്ട് അമ്പത് മിനുട്ടിൽ കൂടുതൽ നേരത്തേക്ക് അന്തരീക്ഷത്തിൽ പ്രവേശിച്ചതിനു ശേഷം വിവരങ്ങൾ അയച്ച രണ്ട് പേടകങ്ങളും ഉപരിതലത്തിലെത്തുന്നതിനു മുൻപ് ശുക്രന്റെ രാത്രിഭാഗത്ത് 20 കിലോമീറ്റർ ഉയരെവച്ച് തകരുകയായിരുന്നു.<ref name=mitchell_2/> ===ഉപരിതലത്തിന്റെയും അന്തരീക്ഷത്തിന്റേയും ഘടന=== [[പ്രമാണം:Pioneer Venus orbiter.jpg|thumb|alt=A stubby barrel-shaped spacecraft is depicted in orbit above Venus. A small dish antenna is located at the centre of one of its end faces|പയനിയർ വീനസ് ഓർബിറ്റർ]] ഗ്രഹത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുക എന്ന തീവ്രപരിശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായായിരുന്നു വെനീറ 7 സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്, അതിനാൽ തന്നെ ഇറങ്ങുമ്പോൾ 180 ബാർ മർദ്ദം വരെ താങ്ങാൻ ശേഷിയുള്ള മൊഡ്യൂൾ അതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പ്രവേശിക്കുന്നതിനു മുൻപ് ഈ മോഡ്യൂൾ തണുപ്പിച്ചിരുന്നു കൂടാതെ വേഗത്തിൽ 35 മിനുട്ട് കൊണ്ട് തന്നെ ഇറങ്ങുന്നതിനുവേണ്ടിയുള്ള പാരച്യൂട്ടും അതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. 1970 ഡിസംബർ 15 അന്തരീക്ഷത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ഇറങ്ങുമ്പോൾ തന്നെ പാരച്യൂട്ടിന്റെ ഒരു ഭാഗം വേർപ്പെട്ട് എന്ന് കരുതുന്നു, അതിനാൽ തന്നെ ഗുരുതരമല്ലെങ്കിലും ഉപരിതലത്തിലേക്ക് ശക്തിയായി ഇടിച്ചു വീഴുകയായിരുന്നു. വശം കുത്തിയായിരിക്കാം പേടകം വീണത് അതുവഴി 23 മിനുട്ട് നേരത്തേക്ക് താപനിലയെ കുറിച്ചുള്ള ദുർബലമായ സിഗ്നലുകൾ പേടകം അയക്കുകയുണ്ടായി, മറ്റൊരു ഗ്രഹത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് യാന്ത്രികമായി മാപനം ചെയ്യപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ആദ്യമായി ലഭിക്കുകയായിരുന്നു അതുവഴി സംഭവിച്ചത്.<ref name=mitchell_2/> വെനീറ 8, 9, 10 പേടകങ്ങൾ അയച്ചുകൊണ്ട് വെനീറ സംരംഭം തുടർന്നു, ഇതിൽ വെനീറ 8 പേടകം 50 മിനുട്ട് നേരത്തേക്ക് വിവരങ്ങൾ അയക്കുകയുണ്ടായി, വെനീറ 9 ഉം വെനീറ 10 ഉം ആദ്യമായി ശുക്രോപരിതലത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ അയച്ചുതരുകയും ചെയ്തു. വെനീറ 9, 10 പേടകങ്ങൾ ഇറങ്ങിയ മേഖലകൾ രണ്ടും വ്യത്യസത സ്വഭാവത്തിലുള്ളതായിരുന്നു: വെനീറ 9 ഇറങ്ങിയത് 20 ഡിഗ്രിയോളം ചെരിവുള്ളതും സമീപത്ത് 30-40 സെന്റീമീറ്റർ വലിപ്പത്തിലുള്ള പാറകൾ നിറഞ്ഞ പ്രദേശത്തായിരുന്നു; വെനീറ 10 ഇറങ്ങിയ പ്രദേശം ബസാൾട്ട് പാറകൾ ഉള്ളതായിരുന്നു.<ref name=mitchell_3>{{Citation | first=Don | last=Mitchell | work=The Soviet Exploration of Venus | title=First Pictures of the Surface of Venus | year=2003 | url= http://www.mentallandscape.com/V_Lavochkin2.htm | accessdate=2007-12-27 }}</ref> അതേസമയം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ അയച്ച മാരിനർ 10 ഗ്രാവിറ്റേഷനൽ സ്ലിംഗ്ഷോട്ടുവഴി ബുധനിലേക്കുള്ള സഞ്ചാരവഴിയേ ശുക്രനെ കടന്ന് സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു. 1974 ഫെബ്രുവരി 5 ന് മാരിനർ 10 ശുക്രന്റെ 5790 കിലോമീറ്റർ അരികിലൂടെ കടന്നുപോയി, ഇങ്ങനെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ പേടകം നാലായിരത്തിൽ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തി അയക്കുകയുണ്ടായി. അതുവരെ ലഭിച്ചവയിൽ മികച്ചവയായിരുന്നു ആ ചിത്രങ്ങൾ, ദൃശ്യപ്രകാശത്തിലുള്ളവ പ്രത്യേകിച്ച് പ്രത്യേകതകളൊന്നും കാണിച്ചിരുന്നില്ല, പക്ഷേ അൾട്രാവയലെറ്റിലെടുത്തവ ഗ്രഹത്തിലെ മേഘങ്ങളുടെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു അവ ഭൗമോപരിതലത്തിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭ്യമാകാത്ത തരത്തിലുള്ളതായിരുന്നു.<ref>{{Cite paper | author=Dunne, J.; Burgess, E. | title=The Voyage of Mariner 10 | publisher=NASA | year=1978 | version=SP-424 | url=http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19780019203_1978019203.pdf | format=PDF | accessdate=2009-07-12 }}</ref> രണ്ട് സംരംഭങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായിരുന്നു അമേരിക്കയുടെ പയനിയർ വീനസ് പദ്ധതി.<ref>{{cite journal | author=Colin, L.; Hall, C. | year=1977 | title=The Pioneer Venus Program | volume=20 | pages=283–306 | journal=Space Science Reviews | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1977SSRv...20..283C | doi=10.1007/BF02186467 | accessdate=2009-07-12 }}</ref> ശുക്രനു ചുറ്റുമുള്ള ഒരു ദീർഘവൃത്താകാര പാതയിലുടെ 1978 ഡിസംബർ 4 ന് പയനിയർ വീനസ് ഓർബിറ്റർ വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടു, ശേഷം പതിമൂന്ന് വർഷത്തോളം ശുക്രനെ പരിക്രമണം നടത്തി ഗ്രഹത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തെക്കുറിച്ചും റഡാർ ഉപയോഗിച്ച് മാപ്പിംഗ് നടത്തി അതിന്റെ ഉപരിതലത്തെ കുറിച്ചും പഠനങ്ങൾ നടത്തുകയുണ്ടായി. പദ്ധതിയുടെ രണ്ടാം ഭാഗമായി നാല് പേടകങ്ങൾ അടങ്ങിയ പയനിയർ വീനസ് മൾട്ടിപ്രോബ് 1978 ഡിസംബർ 9 ന് ശുക്രന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് കടക്കുകയും അതിന്റെ ഘടന, വാതങ്ങൾ, താപബലരേഖകൾ എന്നിവയെ കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web | first=David R. | last=Williams | date=January 6, 2005 | title=Pioneer Venus Project Information | publisher=NASA Goddard Space Flight Center | url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/pioneer_venus.html | accessdate=2009-07-19 | archive-date=2019-05-15 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190515084212/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/pioneer_venus.html | url-status=dead }}</ref> പിന്നീടുള്ള നാല് വർഷങ്ങളിൽ നാല് വെനീറ പേടകങ്ങൾ കൂടി വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടു, വെനീറ 11 ഉം വെനീറ 12 ഉം ശൂക്രനിലെ മിന്നലോടുകൂടിയ കൊടുങ്കാറ്റുകളെ തിരിച്ചറിയുവാൻ സഹായിച്ചു;<ref name=mitchell_4>{{Citation | first=Don | last=Mitchell | year=2003 | work=The Soviet Exploration of Venus | title=Drilling into the Surface of Venus | url=http://www.mentallandscape.com/V_Venera11.htm | accessdate=2007-12-27 }}</ref> വെനീറ 13 ഉം 14 ഉം 1982 മാർച്ച് 1 നും മാർച്ച് 5 നുമായി ശുക്രനിൽ ഇടങ്ങുകയും ആദ്യമായി ഗ്രഹോപരിതലത്തിന്റെ വർണ്ണചിത്രങ്ങൾ പകർത്തി അയച്ചുതരികയും ചെയ്തു. ഈ നാല് പേടകങ്ങളും അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ മുകൾതട്ടിലൂടെ ഊർന്നിറങ്ങുമ്പോൾ പാരച്യൂട്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, എങ്കിലും അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ താഴെതട്ടിന് കട്ടി കൂടിയതുകാരണം അവ പേടകങ്ങൾക്ക് മയത്തോടെ ഇറങ്ങാൻ സഹായിക്കുന്ന തരത്തിൽ ഘർഷണം ചെലുത്തുമെന്നതിനാൽ ഉപരിതലത്തിന് 50 കിലോമീറ്റർ മുകളിൽ പാരച്യൂട്ടുകൾ ഉപേക്ഷിച്ചിരുന്നു. വെനീറ 13 ഉം 14 ഉം മണ്ണിന്റെ സാമ്പിളുകൾ പേടകത്തിൽ തന്നെയുള്ള എക്സ്-റേ ഫ്ലൂറസൻസ് സ്പെക്ട്രോമീറ്റർ ഉപയോഗിച്ച് വിശകനം ചെയ്തു, കൂടാതെ കൂട്ടിയിടി പേടകം ഉപയോഗിച്ച് മണ്ണ് എത്രത്തോളം സമ്മർദ്ദവിധേയമാക്കാം എന്ന്ന് കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name=mitchell_4/> നിർഭാഗ്യവശാൽ വെനീറ 14 തന്നെ വിക്ഷേപിച്ച സ്വന്തം ക്യാമയുടെ ലെൻസിന്റെ ആവരണത്തെ ഇടിക്കുകയും മണ്ണിനെ സ്പർശിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref name=mitchell_4/> 1983 ഒക്ടോബറിന് വെനീറ 15 ഉം 16 ഉം സിന്തറ്റിക്ക് അപ്പേർച്ച്വർ റഡാറുപയോഗിച്ച് ശുക്രോപരിതല സവിശേഷതളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി ഗ്രഹത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള പരിക്രമണപാതയിൽ വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട് എത്തിച്ചേർന്നതോടെ വെനീറ സംരംഭം അതിന്റെ അന്ത്യത്തിലെത്തി.<ref>{{cite book | last=Greeley | first=Ronald | coauthors=Batson, Raymond M. | year=2007 | title=Planetary Mapping | page=47 | publisher=Cambridge University Press | isbn=9780521033732 | url=http://books.google.co.uk/books?id=ztodv66A1VsC&pg=PA47 | accessdate=2009-07-19}}</ref> 1985 ൽ സൗരയൂഥത്തിന്റെ ആന്തരഭാഗത്തിലുടെ ഹാലിയുടെ വാൽനക്ഷത്രം സഞ്ചരിച്ചപ്പോൾ അതിനെ നിരീക്ഷിക്കുവാനുള്ള സംരംഭങ്ങളെയും ശുക്രസംരംഭങ്ങളെയും ഒന്നിച്ചു നടത്തുവാൻ സോവിയറ്റ് യൂണിയന്‌ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഹാലിയെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള യാത്രാമധ്യേ വെയ്ഗ പദ്ധതിയിൽപ്പെട്ട രണ്ട് ബഹിരാകാശവാഹനങ്ങളും വെനീറ പദ്ധതിയിൽ ചെയ്തതുപോലെ രണ്ട് പേടകങ്ങളെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ മുകൾ തട്ടിലേക്ക് വിക്ഷേപിച്ചു, ഈ പേടകങ്ങൾ ബലൂൺ സഹായത്തോടെയുള്ള എയറോബോട്ടുകളെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ എത്തിച്ചു (ഇതിൽ വെയ്ഗ 1 ന്റേത് ഭാഗികമായി പരാജമായിരുന്നു). ശുക്രന്തരീക്ഷത്തിൽ ഭൗമോപരിതലത്തിലെ താപനിലയ്ക്കും മർദ്ദത്തിനും സമാനമായതും ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് 53 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ളതുമായ തലത്തിലേക്ക് ബലൂണുകൾ എത്തിച്ചേരുകയുമുണ്ടായി. ശേഷം 46 മണിക്കൂറോളം അവ പ്രവർത്തനനിരതമാകുകയും മുൻപ് കരുതിയിരുന്നതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ശുക്രന്റെ അന്തരീക്ഷം കൂടുതൽ പ്രക്ഷുബ്ധമാണെന്നും ശക്തമായ വാതകങ്ങളും ശക്തിയേറിയ സംവഹന സ്തംഭവും ഉള്ളതാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite journal | author=Linkin, V.; Blamont, J.; Preston, R. | title=The Vega Venus Balloon experiment | journal=Bulletin of the American Astronomical Society | year=1985 | volume=17 | page=722 | doi=10.1126/science.231.4744.1407 | pmid=17748079 }}</ref><ref>{{cite journal | title=The VEGA Venus Balloon Experiment | author=Sagdeev, R. Z.; Linkin, V. M.; Blamont, J. E.; Preston, R. A. | journal=Science | volume=231 | pages=1407–1408 | year=1986 | url=http://links.jstor.org/sici?sici=0036-8075%2819860321%293%3A231%3A4744%3C1407%3ATVVBE%3E2.0.CO%3B2-E | accessdate=2009-07-12 | doi=10.1126/science.231.4744.1407 | pmid=17748079}}</ref> ===റഡാർ മാപ്പിങ്ങ്=== [[പ്രമാണം:Venus2 mag big.png|thumb|ശുക്രന്റെ ഉപരിതലത്തിന്റെ വിന്യാസം കാണിക്കുന്ന മഗല്ലൻ പേടകത്തിലെ റഡാർ വഴി തയ്യാറാക്കിയ ചിത്രം (ഫാൾസ് കളർ).]] റഡാറുപയോഗിച്ച് ശുക്രന്റെ ഉപരിതലം മാപ്പ് ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 1989 മേയ് 4 ന് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ മഗല്ലൻ പേടകം വിക്ഷേപിച്ചു.<ref name="jpl-magellan"/> നാലര വർഷത്തെ പ്രവർത്തനം കൊണ്ട് അത് പകർത്തിയ ഉയർന്ന റസല്യൂഷനിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അതിനു മുൻപ് എടുത്ത ചിത്രങ്ങളേക്കാൾ മെച്ചമുള്ളതും മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങളുടെ ദൃശ്യപ്രകാശത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങളോട് കിടപിടിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ളതുമായിരുന്നു. മഗല്ലൻ പേടകം ശുക്രോപരിതലത്തിന്റെ 98 ശതമാനം റഡാറുപയോഗിച്ച് മാപനം നടത്തി<ref>{{cite journal | author=Lyons, Daniel T.; Saunders, R. Stephen; Griffith, Douglas G. | title=The Magellan Venus mapping mission: Aerobraking operations | journal=Acta Astronautica | volume=35 | issue=9–11 | date=May-June 1995 | pages=669–676 | doi=10.1016/0094-5765(95)00032-U }}</ref> കൂടെ ഗുരുത്വക്ഷേത്രത്തിന്റെ 95 ശതമാനവും മാപ്പിങ്ങ് നടത്തുകയുണ്ടായി. 1994 പദ്ധതിയുടെ അന്ത്യത്തോടെ മഗല്ലൻ പേടകത്തെ നശിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ശുക്രന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടു, അത് അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ സാന്ദ്രത മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു വഴികൂടിയായിരുന്നു.<ref>{{cite web | title=Magellan begins termination activities | work=JPL Universe | date=September 9, 1994 | url=http://www2.jpl.nasa.gov/magellan/status940909.html | accessdate=2009-07-30 }}</ref> മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങളിലേക്കുള്ള് യാത്രമധ്യേ ഗലീലിയോ, കാസ്സിനി പേടകങ്ങൾ ശുക്രനെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്, എങ്കിലും മഗല്ലൻ പേടകമാണ് ശുക്രനെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേകം നിയോഗിക്കപ്പെട്ട അവസാനത്തേത്.<ref>{{cite book | first=Michel | last=Van Pelt | year=2006 | title=Space invaders: how robotic spacecraft explore the solar system | url=https://archive.org/details/spaceinvadershow00pelt | pages=[https://archive.org/details/spaceinvadershow00pelt/page/n196 186]–189 | publisher=Springer | isbn=0387332324 }}</ref><ref>{{cite book | author=Davis, Andrew M.; Holland, Heinrich D.; Turekian, Karl K. | title=Meteorites, comets, and planets | page=489 | publisher=Elsevier | year=2005 | isbn=0080447201 }}</ref> ===നിലവിലെയും ഭാവിയിലെയും പദ്ധതികൾ=== യൂറോപ്യൻ ബഹിരാകാശ ഏജൻസി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു നിർമ്മിച്ച ബഹിരാകാശപേടകമാണ് വീനസ് എക്സ്പ്രസ്സ്. 2005 നവംബർ 9 ന് സ്റ്റാർസെം കമ്പനി നിർമ്മിച്ച സോയുസ്-ഫ്രീഗാറ്റ് റോക്കറ്റിലേറ്റി വിക്ഷേപിച്ച ഇത് ശുക്രന്റെ ധ്രുവങ്ങൾക്ക് മുകളിലൂടെയുള്ള പരിക്രമണപഥത്തിൽ 2006 ഏപ്രിൽ 11 ന് എത്തിച്ചേർന്നു.<ref name="venus express">{{cite web | title=Venus Express | work=ESA Portal | publisher=European Space Agency | url=http://www.esa.int/SPECIALS/Venus_Express/index.html | dateformat=dmy | accessdate=9 February 2008 }}</ref> നിലവിൽ പേടകം ശുക്രാന്തരീക്ഷത്തേയും അതിലെ മേഘങ്ങളെയും കുറിച്ച് വിശദമായ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്, ഗ്രഹത്തിന്റെ പ്ലാസ്മയും ഉപരിതല സവിശേഷതകളും അതിലെ താപനിലകളും ഇത് പഠനവിധേയമാക്കും. 500 ഭൗമദിനങ്ങൾക്ക് തുല്യമായ കാലദൈർഘ്യത്തേക്ക് പ്രവർത്തിക്കുവാൻ വേണ്ടി ഉദ്ദേശിച്ചായിരുന്നു പേടകം വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടത്, ഈ കാലയളവ് രണ്ട് ശുക്രവർഷത്തിനു തുല്യമാണ്.<ref name="venus express"/> ശുക്രന്റെ ദക്ഷിണധ്രുവത്തിൽ ഭീമാകാരമായ ഇരട്ട വായുസ്തംഭമുണ്ടെന്ന വിവരമാണ് വീനസ് എക്സ്പ്രസ് വിക്ഷേപണത്തെ തുടർന്ന ലഭിച്ച ആദ്യം ലഭിച്ചവയിലൊന്ന്.<ref name="venus express"/> നാസ വിക്ഷേപിച്ച മെസ്സഞ്ചർ പേടകം ബുധനിലേക്കൂള്ള സഞ്ചാരത്തിൽ 2006 ഒക്ടോബറിലും 2007 ജൂണിലുമായി രണ്ട് തവണ ശുക്രനടുത്തുകൂടി സഞ്ചരിച്ചിട്ടുണ്ട്, ബുധനരികെയുള്ള പരിക്രമണപഥത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനായി വേഗത കുറയ്ക്കാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു അത്. ഈ രണ്ട് സന്ദർഭങ്ങളിലും മെസ്സഞ്ചർ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite web | title=Timeline | work=MESSENGER | url=http://messenger.jhuapl.edu/the_mission/MESSENGERTimeline/TimeLine_content.html | dateformat=dmy | accessdate=9 February 2008 | archive-date=2013-05-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130513092921/http://messenger.jhuapl.edu/the_mission/MESSENGERTimeline/TimeLine_content.html | url-status=dead }}</ref> യൂറോപ്യൻ ബഹിരാകാശ ഏജൻസി ബുധനിലേക്ക് ഒരു പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്, 2019 ൽ ബുധനിലെത്തുമെന്ന് കരുതുന്ന ഇത് സഞ്ചാരമധ്യേ 2013 ഓഗസ്റ്റിൽ ശുക്രന് സമീപത്തുകൂടെ സഞ്ചരിക്കും.<ref>{{cite web | title=BepiColombo | work=ESA Spacecraft Operations | url=http://www.esa.int/SPECIALS/Operations/SEMYRMQJNVE_0.html | dateformat=dmy | accessdate=9 February 2008}}</ref> [[പ്രമാണം:Venus Rover.jpg|thumb|സ്റ്റിർലിങ്ങ് യാന്ത്രികത വഴി ശീതികരിക്കപ്പെടുന്ന നാസയുടെ വീനസ് റോവർ ശുക്രോപരിതലത്തിൽ ഇറങ്ങിയത് കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ.]] ഭാവിയിലും സംരംഭങ്ങൾ നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടുണ്ട്. ശുക്രനിലെ കാലാവസ്ഥയെ കുറിച്ച് പഠിക്കുവാൻ പ്ലാനെറ്റ്-സി (PLANET-C) എന്ന പേടകം 2010 ൽ വിക്ഷേപിക്കുന്നതിനായി ജപ്പാന്റെ ജാക്സ (JAXA) ഒരു പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web | title=Venus Climate Orbiter "PLANET-C" | work=JAXA | url=http://www.jaxa.jp/projects/sat/planet_c/index_e.html | dateformat=dmy | accessdate=9 February 2008 | archive-date=2012-05-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120513140027/http://www.jaxa.jp/projects/sat/planet_c/index_e.html | url-status=dead }}</ref> ഗ്രഹത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിലെ റീഗോലിത്തിന്റെ പദാർത്ഥഘടനയെകുറിച്ച് അറിയുന്നതിനായി നാസ അതിന്റെ ന്യൂ ഫ്രൊണ്ടിയർ പ്രോഗ്രാമിന്റെ കീഴിൽ വീനസ് ഇൻ-സിതു എക്സ്പ്ലോറർ (Venus In-Situ Explorer) എന്ന സംരംഭം മുന്നോട്ട് വച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉപരിതലത്തിൽ തുരക്കാനും പാറയുടെ സാമ്പിളെടുത്ത് പരിശോധിക്കുവാനുമുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ ഈ പേടകത്തിലുണ്ടാകും, അതുവഴി ശുക്രനിലെ വളരെ മോശമായി കാലാവസ്ഥയുടെ സ്വാധീനമേൽക്കാത്ത ഉപരിതലത്തിന്റെ ഭാഗം പരിശോധിക്കാനാകും. ശുക്രനിലേക്കയക്കാൻ റഷ്യ പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുന്ന പേടകമാണ് വെനീറ-ഡി (റഷ്യൻ: Венера-Д), 2016 ൽ വിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്ന ഇത് വിദൂരനിയന്ത്രണത്തോടെ ഗ്രഹോപരിതലത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതായിരിക്കും, മുൻ‌കാല വെനീറ പേടകങ്ങളെ മാതൃകയാക്കി നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഇത് ഉപരിതലത്തിൽ നീണ്ട സമയത്തേക്ക് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്നതായിരിക്കും. റോവറുകൾ, ബലൂണുകൾ, എയോപ്ലെയിനുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതും മുന്നോട്ട് വയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web | title=Atmospheric Flight on Venus | work=NASA Glenn Research Center Technical Reports | url=http://gltrs.grc.nasa.gov/Citations.aspx?id=1568 | dateformat=dmy | accessdate=18 September 2008 | archive-date=2011-07-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110720022756/http://gltrs.grc.nasa.gov/Citations.aspx?id=1568 | url-status=dead }}</ref> ==സംസ്കാരങ്ങളിൽ== പശ്ചാത്യസംസ്കാരത്തിൽ ശുക്രന് മാത്രമാണ് ഗ്രഹങ്ങളിൽ സ്ത്രീനാമമുള്ളത്,{{Ref_label|A|a|none}} എങ്കിലും കുള്ളൻ ഗ്രഹങ്ങളായ സീയറീസ്, ഈറിസ്, ഹൗമിയ എന്നിവയ്ക്കും ആദ്യം കണ്ടെത്തിയ പല ക്ഷുദ്രഗ്രഹങ്ങൾക്കും<ref>{{cite journal | last=Nicholson | first=Seth B. | year=1961 | title=The Trojan Asteroids | journal=Astronomical Society of the Pacific Leaflets | volume=8 | page=239 | bibcode=1961ASPL....8..239N }}</ref> സ്ത്രീനാമങ്ങളാണ് നൽകപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ===ആദ്യകാല ധാരണകൾ=== [[പ്രമാണം:Dresden Codex p09.jpg|thumb|upright|The Mayan ''[[Dresden Codex]]'', which calculates Venus's appearances]] ആകാശത്തിലെ തിളക്കമുള്ള വസ്തുക്കളിലൊന്നായതിനാൽ തന്നെ പുരാതനകാലം മുതലേ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഗ്രഹം മനുഷ്യസംസ്കാരങ്ങളിൽ സ്ഥിരപ്രതിഷ്ഠ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ബി.സി. 1600 ലേതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന അമ്മിസദൂഖയുടെ ശുക്രഫലകം (Venus tablet of Ammisaduqa) പോലെയുള്ള ബാബിലോണിയൻ ക്യൂണിഫോം ലിഖിതങ്ങളിൽ ശുക്രനെ കുറിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങളുണ്ട്.<ref>{{Citation | last=Sachs | first=A. | year=1974 | title=Babylonian Observational Astronomy | journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London | volume=276 | issue=1257 | pages=43–50 | doi=10.1098/rsta.1974.0008 }}</ref> ശുക്രനെ ബാബിലോണിയയിൽ ഇഷ്തർ എന്നുപേരായ ഗ്രഹമായിട്ടണ് (സുമേറിയനിൽ ഇനാന്ന) കാണപ്പെടുന്നത്, സ്ത്രൈണതയുടേയും, പ്രേമത്തിന്റേയും ദേവതയാണ് ഇത്.<ref>{{cite book | first=Betty De Shong | last=Meador | title=Inanna, Lady of Largest Heart: Poems of the Sumerian High Priestess Enheduanna | publisher=University of Texas Press | year=2000 | isbn=0292752423 | page=15 }}</ref> പുരാതന ഈജിപ്തുകാർ ശുക്രനെ പ്രഭാത നക്ഷത്രമായ തിമോത്തിരി (Tioumoutiri), സന്ധ്യാനക്ഷത്രമായ ഒയൈതി (Ouaiti) എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് വ്യത്യസ്തവസ്തുക്കളായാണ് കരുതിയിരുന്നത്.<ref>{{cite book | author=Cattermole, Peter John; Moore, Patrick | title=Atlas of Venus | url=https://archive.org/details/atlasofvenus0000catt | year=1997 | page=[https://archive.org/details/atlasofvenus0000catt/page/9 9] | publisher=Cambridge University Press | isbn=0521496527 }}</ref> അതുപോലെ തന്നെ പുരാതന ഗ്രീക്കുകാരും കരുതിയിരുന്നു, അവർ പ്രഭാത നക്ഷത്രമായ ഫോസ്ഫോറസ് (Phosphorus) എന്നും സന്ധ്യാനക്ഷത്രമായ ഹെസ്പെറസ് (Hesperus) എന്നു അവയെ വിളിച്ചു. ഹെല്ലെനിക്ക് കാലമെത്തിയപ്പോഴേക്കും അവ രണ്ടും ഒന്നു തന്നെയാണെന്ന് ഗ്രീക്കുകാർ മനസ്സിലാക്കുകയും<ref>{{cite book | first=William Sherwood | last=Fox | year=1916 | title=The Mythology of All Races: Greek and Roman | publisher=Marshall Jones Company | page=247 | url=http://books.google.com/books?id=lEUTAAAAYAAJ | accessdate=2009-05-16 }}</ref><ref>{{cite book | first=Ellen | last=Greene | year=1996 | title=Reading Sappho: contemporary approaches | page=54 | publisher=University of California Press | isbn=0520206010}}</ref> ശേഷം പ്രണയത്തിന്റെ ദേവതയായ അഫ്രോഡിറ്റെ (Aphrodite) എന്നു വിളിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book | first=Ellen | last=Greene | year=1999 | page=54 | title=Reading Sappho: contemporary approaches | publisher=University of California Press | isbn=0520206010 }}</ref> ഹെസ്പെറസ് എന്നത് ലത്തീനിൽ വെസ്പെർ എന്നും ഫോസ്ഫോറൊസ് എന്നത് ല്യൂസിഫർ എന്നു തർജ്ജുമ ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കാം, ല്യൂസിഫർ എന്നത് പിന്നീട് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കപ്പെട്ട് താഴെ വീണ മാലാഖയെ സൂചിപ്പിക്കുവാൻ കാവ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. ഗ്രീക്കുകാരിൽ നിന്നും വിശ്വാസങ്ങളും ദേവതകളേയും കടംകൊണ്ട റോമക്കാർ ശുക്രനെ അവരുടെ പ്രണയത്തിന്റെ ദേവതയായ വീനസ് എന്നു വിളിക്കുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite book | author=Guillemin, Amédée; Lockyer, Norman; Proctor, Richard Anthony | title=The heavens: an illustrated handbook of popular astronomy | page=67 | publisher=Richard Bentley & Son | year=1878 | location=London | url=http://books.google.com/books?id=O34PAAAAYAAJ | accessdate=2009-05-16 }}</ref> പേർഷ്യൻ ഐതിഹ്യങ്ങളിൽ ഗ്രഹത്തെ അനഹിത (Anahita) എന്ന ദേവതയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് കാണുന്നത്. പഹ്‌ലവി ലിഖിതങ്ങളുടെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ അരേദ്‌വി സുറ, അനഹിത എന്നീ ദേവതകളെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ബിംബങ്ങളായാണ് കരുതുന്നത്, അരേദ്‌വി സുറയെ ഐതിഹ്യത്തിലെ ഒരു നദിയുടെ വ്യക്തിരൂപമായും അനഹിതയെ പ്രജനനത്തിന്റെ ദേവതയായി കണക്കാക്കുന്നു ഇതിനെ ശുക്രനുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ചില വിവരണങ്ങളിൽ അരേദ്‌വി സുറ അനഹിത എന്നപേരിൽ ഒരു ദേവതയായി വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നിലവിൽ പേർഷ്യനിൽ ഈ ഗ്രഹത്തിനെ “നഹിദ്” എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്, പിൽക്കാലത്തെ പഹ്‌ലവി ഭാഷയിലെ അനഹിദ് എന്ന വാക്കായിത്തീർന്ന അനഹിത എന്നതിൽ നിന്നാണ് ഇതുരുത്തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web | author=Boyce, Mary | authorlink=Mary Boyce | title=ANĀHĪD | work=[[Encyclopaedia Iranica]] | publisher=Center for Iranian Studies, Columbia University | url=http://www.iranica.com/newsite | accessdate=2010-02-20 | archive-date=2008-05-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080501175915/http://www.iranica.com/newsite | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | author=Schmidt, Hanns-Peter | title=MITHRA | work=[[Encyclopaedia Iranica]] | publisher=Center for Iranian Studies, Columbia University | url=http://www.iranica.com/newsite/ | accessdate=2010-02-20 | archive-date=2008-07-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080712124138/http://www.iranica.com/newsite/ | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book | author=MacKenzie, D. N. | title=A concise Pahlavi Dictionary | year=2005 | publisher=Routledge Curzon | location=London & New York | isbn=0-19713559-5 }}</ref><ref>{{cite book | author=Mo'in, M. | authorlink=Mohammad Moin | title=A Persian Dictionary. Six Volumes | volume=5–6 | year=1992 | publisher=Amir Kabir Publications | location=Tehran | isbn=1-56859-031-8 }}</ref> മായൻ സംസ്കാരത്തിൽ ശുക്രന് വലിയ പ്രാധാന്യം കല്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, ഇതിന്റെ ചലനത്തെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയുള്ള കാലഗണനരീതിയും അവർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിരുന്നു, യുദ്ധം പോലെയുള്ള പലകാര്യങ്ങളും അതിനനുസരിച്ച് അവർ കണക്കാക്കുകയും ചെയ്തു. അവർ ഇതിനെ നോഹ് എക് (Noh Ek) (മഹത്തായ നക്ഷത്രം) എന്നും സുക് എക് (Xux Ek) എന്നും വിളിച്ചു. ഗ്രഹത്തിന്റെ പരിക്രമണദൈഘ്യത്തെ കുറിച്ചറിവുള്ളവരായിരുന്നു മായന്മാർ, ദിവസത്തിന്റെ നൂറിലൊന്ന് ഭാഗം വരെ കണക്കാക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നു.<ref>{{cite book | first=Robert J. | last=Sharer | year=2005 | coauthors=Traxler, Loa P. | title=The Ancient Maya | publisher=Stanford University Press | isbn=0804748179 }}</ref> മാസയി ജനത ഗ്രഹത്തെ കിലെകെൻ എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്, അനാഥബാലൻ എന്നാണ് അതിന്റെ അർത്ഥം.<ref>{{cite journal | last=Verhaag | first=G. | year=2000 | title=Letters to the Editor: Cross-cultural astronomy | journal=Journal of the British Astronomical Association | volume=110 | issue=1 | page=49 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000JBAA..110...49V | accessdate=2009-07-19 | bibcode=2000JBAA..110...49V }}</ref> [[പ്രമാണം:Shukra cropped.jpg|upright|thumb|“ശുക്ര” എന്നാണ് സംസ്കൃതത്തിൽ ശുക്രനെ വിളിക്കുന്നത്]] ജീവശാസ്ത്രത്തിൽ സ്ത്രീലിംഗത്തെ കുറിക്കുവാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു വൃത്തവും അതിനുതാഴെ ഒരു ക്രോസും ഉള്ളതായ ചിഹ്നം തന്നെയാണ് ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലും ശുക്രനെ കുറിക്കുവാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.<ref name=stearn> {{Citation | first=William | last=Stearn | year=1968 | title=The Origin of the Male and Female Symbols of Biology | journal=Taxon | volume=11 | issue=4 | month=May | year=1962 | pages=109–113 | doi=10.2307/1217734}}</ref> ഈ ചിഹ്നം സ്ത്രൈണതയെ സൂചിപ്പിക്കുവാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു, പാശ്ചാത്യ ആൽക്കെമിയിൽ ഈ ചിഹ്നം ലോഹമായ ചെമ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുവാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു.<ref name=stearn/> മധ്യകാലം മുതലേ യൂറോപ്പിൽ മിനുസപ്പെടുത്തിയ ചെമ്പ് കണ്ണാടിയായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, ദേവതയുടെ കണ്ണാടിയായി സൂചിപ്പിക്കാൻ ചിലപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടതായിരിക്കാം ശുക്രന്റെ ചിഹ്നം.<ref name=stearn/> ===ശാസ്ത്രകഥകളിൽ=== ശുക്രനെ പൊതിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന മേഘങ്ങൾ ശുക്രന്റെ ഉപരിതലം നേരിട്ട് വിക്ഷിക്കുന്നതിനെ അനുവദിക്കുന്നില്ല. ഇത് ശാസ്ത്രകഥാകാരന്മാരെ വ്യത്യസ്ത കഥകൾ മെനെഞ്ഞെടുക്കാൻ പ്രചോദിപ്പിച്ചിരുന്നു; വലിപ്പത്തിൽ ഭൂമിയോട് സാമ്യമുണ്ടെന്ന് മാത്രമല്ല അതിന് അന്തരീക്ഷമുണ്ടെന്നുമുള്ള ആദ്യകാല നിരീക്ഷണ അറിവുകൾ പുറത്തുവന്നപ്പോൾ ഇത്തരം കഥകൾ വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭൂമിയേക്കാൾ സൂര്യനോട് അടുത്തായതിനാൽ ചൂട് കൂടുതലായിരിക്കുമെങ്കിലും മനുഷ്യവാസത്തിന് യോഗ്യമാണ് ശുക്രനെന്ന് ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="miller"> {{Citation | first=Ron | last=Miller | title=Venus | publisher=Twenty-First Century Books | year=2003 | isbn=0-7613-2359-7 | page=12 }}</ref> കെട്ടുകഥകൾ കൂടുതൽ പുറത്തുവന്നത് 1930 കൾക്കും 1950 കൾക്കും ഇടയിലാണ്, അക്കാലത്താണ് ശുക്രനെ കുറിച്ചുള്ള കുറച്ച് ശാസ്ത്രീയ അറിവുകൾ പുറത്തുവന്നത്, എങ്കിലും ശുക്രോപരിതലത്തിന്റെ മോശം അവസ്ഥയെപ്പറ്റി അറിവ് ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. ആദ്യത്തെ ശുക്രസംരംഭത്തിൽ തന്നെ യഥാർത്ഥ്യം വളരെ വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് മനസ്സിലായി, ഇത് ഇത്തരം കെട്ടുകഥകൾക്ക് ഒരറുതിവരുത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Citation | first=Steven | last=Dick | year=2001 | title=Life on Other Worlds: The 20th-Century Extraterrestrial Life Debate | page=43 | publisher=Cambridge University Press | isbn=0521799120 }}</ref> ശുക്രനെ കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ അറിവിൽ മുന്നേറ്റമുണ്ടായതോടെ കഥകൾ മറ്റുതലത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുവാനുള്ള ശ്രമമായി, പ്രത്യേകിച്ച് മനുഷ്യൻ ശുക്രനിലേക്ക് കുടിയേറുന്നതായി പിന്നീടുള്ള കഥകളിലധികവും.<ref> {{Citation | first=David | last=Seed | year=2005 | title=A Companion to Science Fiction | pages=134–135 | publisher=Blackwell Publishing | isbn = 1405112182 }}</ref> ===കോളനിവൽക്കരണം=== വളരെ മൊശം അവസ്ഥയാണ് ഉപരിതലത്തിന്റേത് എന്നതിനാൽ നിലവിലെ സാങ്കേതികവിദ്യ അടുത്തകാലത്തൊന്നും ശുക്രനിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റത്തെ സഹായിക്കാൻ പര്യാപ്തമല്ല. എങ്കിലും ഭാവിയിൽ ശുക്രാന്തരീക്ഷത്തിൽ ഒഴുകും നഗരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=Landis2003>{{cite conference | first=Geoffrey A. | last=Landis | url=http://link.aip.org/link/?APCPCS%2F654%2F1193%2F1 | title=Colonization of Venus | booktitle=AIP Conference Procedings | volume=654 | issue=1 | pages=1193–1198 | doi=10.1063/1.1541418 | year=2003 | access-date=2010-02-24 | archive-date=2012-07-11 | archive-url=https://archive.today/20120711103532/http://link.aip.org/link/?APCPCS/654/1193/1 | url-status=dead }}</ref> അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഉപരിതലത്തിന് ഏതാണ്ട് 50 കിലോമീറ്റർ മുകളിലെ മർദ്ദവും താപനിലയും ഭൂമിയിലെ ഉപരിതലത്തോട് സാമ്യമുള്ള തരത്തിലുള്ളതാണെന്ന് അറിവാണ് ഇത്തരത്തിൽ ചിന്തിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. അന്തരീക്ഷത്തിൽ തങ്ങിനിൽക്കാവുന്ന എയറോസ്റ്റാറ്റുകൾ വഴി സ്ഥിര മനുഷ്യവാസത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള പര്യവേക്ഷണങ്ങൾ നടത്താൻ കഴിയുമെന്ന് വിഭാവനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.<ref name=Landis2003/> പക്ഷേ ആ ഉയരങ്ങളിൽ വാതകാവസ്ഥയിൽ ഉയർന്ന അളവിലുള്ള അമ്ലങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം ചെറിയ സമയത്തേക്കുപോലുമുള്ള വാസത്തെ പോലും അനുവദിക്കുകയില്ലെന്ന് കരുതുന്നവരുമുണ്ട്.<ref name=Landis2003/> ==ഇതും കാണുക== *[[സംതരണം]] *[[ശുക്രസംതരണം]] ==കുറിപ്പുകൾ== <div class="references-small"> <ol type="a"> <li>{{Note_label|A|a|none}}Goddesses such as [[Gaia (mythology)|Gaia]] and [[Terra]] were named after the [[Earth]], and not vice versa.</li> <li>{{Note_label|B|b|none}}[[Jerome]] translated [[Septuagint]] ''heosphoros'' and Hebrew ''helel'' as ''lucifer'', in [[Book of Isaiah|Isaiah]] 14:12.</li> </ol> </div> == അവലംബം == {{reflist|2}} {{Solar System}} {{Astrostub|Venus}} [[വർഗ്ഗം:സൗരയൂഥത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങൾ]] e5dbtyutszspe3r74lav8la94txsmgo 0 4955 4618629 4570603 2026-05-11T12:49:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618629 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{Prettyurl|Jupiter}} {{Infobox Planet | bgcolour = #FFC8A0 | name = വ്യാഴം | symbol = [[പ്രമാണം:Jupiter symbol (fixed width).svg|24px|♃]] | image = [[പ്രമാണം:Jupiter on 2010-06-07 (captured by the Hubble Space Telescope).jpg|260px]] | caption = [[ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി|ഹബിൾ ദൂരദർശിനി]] ഉപയോഗിച്ച് 2010-ൽ എടുത്ത വ്യാഴത്തിന്റെ ചിത്രം.<ref name="SEB">{{cite web |date=2010-06-10 |title=What's New: Jupiter's Mysterious Vanishing Cloud Belt |publisher=Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (CfA) |url=http://www.cfa.harvard.edu/pao/skyreport/june10.html |accessdate=2010-10-03}}</ref> | orbit_ref = <ref name=horizons>{{cite web |last = Yeomans|first = Donald K.|date = 2006-07-13 |url = http://ssd.jpl.nasa.gov/?horizons |title = HORIZONS System|publisher = NASA JPL |accessdate = 2007-08-08}} — At the site, go to the "web interface" then select "Ephemeris Type: Elements", "Target Body: Jupiter Barycenter" and "Center: Sun".</ref><ref name=barycenter>Orbital elements refer to the barycenter of the Jupiter system, and are the instantaneous [[osculating orbit|osculating]] values at the precise [[J2000]] epoch. Barycenter quantities are given because, in contrast to the planetary centre, they do not experience appreciable changes on a day-to-day basis from to the motion of the moons.</ref> | epoch = [[J2000]] | aphelion = {{convert|816520800|km|AU|abbr=on}} | perihelion = {{convert|740573600|km|AU|abbr=on}} | semimajor = {{convert|778547200|km|AU|abbr=on}} | eccentricity = 0.048775 | inclination = 1.305° to [[Ecliptic]]<br />6.09° to [[Sun]]'s equator<br />0.32° to [[Invariable plane]]<ref name=meanplane>{{cite web |date=2009-04-03 |title=The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter |url=http://home.comcast.net/~kpheider/MeanPlane.gif |accessdate=2009-04-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090420194536/http://home.comcast.net/~kpheider/MeanPlane.gif |archivedate=2009-04-20 |url-status=live }} (produced with [http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ Solex 10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150524145440/http://chemistry.unina.it/~alvitagl/solex/ |date=2015-05-24 }} written by Aldo Vitagliano; see also [[Invariable plane]])</ref> | asc_node = 100.492° | arg_peri = 275.066° | mean_anomaly = 18.818° | period = 4,331.572&nbsp;[[day]]s<br />11.85920&nbsp;[[julian year (astronomy)|yr]]<br />10,475.8 Jupiter [[solar day]]s<ref name="planet_years">{{cite web|url = http://cseligman.com/text/sky/rotationvsday.htm|title = Rotation Period and Day Length|last = Seligman |first = Courtney|accessdate = 2009-08-13}}</ref> | synodic_period = 398.88&nbsp;days<ref name="fact">{{cite web|url = http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/jupiterfact.html|title = Jupiter Fact Sheet|publisher = NASA|last = Williams|first = Dr. David R.|accessdate = 2007-08-08|date = November 16, 2004|archive-date = 2011-09-26|archive-url = https://web.archive.org/web/20110926211234/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/jupiterfact.html|url-status = dead}}</ref> | avg_speed = 13.07&nbsp;km/s<ref name="fact"/> | satellites = [[Jupiter's natural satellites|66]] | physical_characteristics = yes | flattening = 0.06487 ± 0.00015 <!-- calculated from data in ref name=Seidelmann2007 --> | equatorial_radius = 71,492 ± 4&nbsp;km<ref name=Seidelmann2007>{{cite journal |last= Seidelmann| first= P. Kenneth |coauthors= Archinal, B. A.; A’Hearn, M. F.; et al. |title= Report of the IAU/IAGWorking Group on cartographic coordinates and rotational elements: 2006 |journal= Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy |volume=90|pages=155–180|year=2007 |doi=10.1007/s10569-007-9072-y |url=http://adsabs.harvard.edu/doi/10.1007/s10569-007-9072-y |accessdate=2007-08-28}}</ref><ref name=1bar>Refers to the level of 1 bar atmospheric pressure</ref> <br />11.209 [[Earth]]s | polar_radius = 66,854 ± 10&nbsp;km<ref name=Seidelmann2007/><ref name=1bar/> <br />10.517&nbsp;Earths | surface_area = 6.21796×10¹⁰&nbsp;km²<ref name=1bar/><ref name="nasafact">{{cite web |url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Jupiter&Display=Facts |title=Solar System Exploration: Jupiter: Facts & Figures |work=NASA |date=7 May 2008 |access-date=2008-06-25 |archive-date=2013-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131225084108/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Jupiter&Display=Facts |url-status=dead }}</ref><br />121.9 Earths | volume = 1.43128×10¹⁵&nbsp;km³<ref name="fact"/><ref name=1bar/> <br />1321.3&nbsp;Earths | mass = 1.8986×10²⁷&nbsp;kg<ref name="fact"/> <br />317.8&nbsp;Earths<br />1/1047 Sun<ref name=ssd-constants>{{cite web |title=Astrodynamic Constants |publisher=JPL Solar System Dynamics |date=2009-02-27 |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/?constants |accessdate = 2007-08-08}}</ref> | density = 1.326&nbsp;g/cm³<ref name="fact"/><ref name=1bar/> | surface_grav = 24.79&nbsp;[[Acceleration|m/s²]]<ref name="fact"/><ref name=1bar/><br />2.528&nbsp;[[g-force|g]] | escape_velocity = 59.5&nbsp;km/s<ref name="fact"/><ref name=1bar/> | sidereal_day = 9.925&nbsp;h<ref>{{cite web |author = Seidelmann, P. K.; Abalakin, V. K.; Bursa, M.; Davies, M. E.; de Burgh, C.; Lieske, J. H.; Oberst, J.; Simon, J. L.; Standish, E. M.; Stooke, P.; Thomas, P. C. |year = 2001 |url = http://www.hnsky.org/iau-iag.htm |title = Report of the IAU/IAG Working Group on Cartographic Coordinates and Rotational Elements of the Planets and Satellites: 2000 |publisher = HNSKY Planetarium Program |accessdate = 2007-02-02 |archive-date = 2011-08-10 |archive-url = https://www.webcitation.org/60qCIcHwA?url=http://www.hnsky.org/iau-iag.htm |url-status = dead }}</ref> | rot_velocity = 12.6&nbsp;km/s<br />45,300&nbsp;km/h | axial_tilt = 3.13°<ref name="fact"/> | right_asc_north_pole = 268.057°<br />17&nbsp;h 52&nbsp;min 14&nbsp;s<ref name=Seidelmann2007/> | declination = 64.496°<ref name=Seidelmann2007/> | albedo = 0.343 ([[Bond albedo|Bond]])<br /> 0.52 ([[Geometric albedo|geom.]])<ref name="fact"/> | magnitude = -1.6 to -2.95<ref name="fact"/> | angular_size = 29.8" — 50.1"<ref name="fact"/> | pronounced = {{IPAc-en|audio=en-us-Jupiter.ogg|ˈ|dʒ|uː|p|ɪ|t|ər}}<ref>Jupiter, entry in the Oxford English Dictionary, prepared by J. A. Simpson and E. S. C. Weiner, vol. 8, second edition, Oxford: Clarendon Press, 1989. ISBN 0-19-861220-6 (vol. 8), ISBN 0-19-861186-2 (set.)</ref> | adjectives = Jovian | temperatures = yes | temp_name1 = 1 bar level | min_temp_1 = | mean_temp_1 = 165&nbsp;[[Kelvin|K]]<ref name="fact"/> | max_temp_1 = | temp_name2 = 0.1 bar | min_temp_2 = | mean_temp_2 = 112&nbsp;K<ref name="fact"/> | max_temp = | atmosphere = yes | atmosphere_ref = <ref name="fact"/> | surface_pressure = 20–200&nbsp;[[Pascal (unit)|kPa]]<ref>{{cite journal|author=Anonymous|title=Probe Nephelometer|journal=Galileo Messenger|publisher=NASA/JPL|month=March|year=1983|issue=6|url=http://www2.jpl.nasa.gov/galileo/messenger/oldmess/2Probe.html|accessdate=2007-02-12|archive-date=2009-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090719111109/http://www2.jpl.nasa.gov/galileo/messenger/oldmess/2Probe.html|url-status=dead}}</ref> (മേഘ&nbsp;പാളി) | scale_height = 27&nbsp;km | atmosphere_composition = <table> <tr><td> 89.8±2.0%</td><td>[[ഹൈഡ്രജൻ]] (H₂) </td></tr><tr><td> 10.2±2.0%</td><td>[[ഹീലിയം]] </td></tr><tr><td> ~0.3%</td><td>[[മീഥെയ്ൻ]] </td></tr><tr><td> ~0.026%</td><td>[[അമോണിയ]] </td></tr><tr><td> ~0.003%</td><td>[[Hydrogen deuteride]] (HD) </td></tr><tr><td> 0.0006%</td><td>[[ഈഥേൻ]] </td></tr><tr><td> 0.0004%</td><td>[[ജലം]] </td></tr><tr><td> '''Ices''':</td><td> </td></tr><tr><td> </td><td>[[അമോണിയ]] </td></tr><tr><td> </td><td>[[ജലം]] </td></tr><tr><td> </td><td>[[ammonium hydrosulfide]](NH₄SH) </td></tr></table> }} {{wikt}} [[സൂര്യൻ|സൂര്യനിൽ]] നിന്ന് അഞ്ചാമത്തേതും [[സൗരയൂഥം|സൗരയൂഥത്തിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ [[ഗ്രഹം|ഗ്രഹവുമാണ്]] '''വ്യാഴം'''.<ref>As of 2008, the largest known planet outside the Solar System is [[TrES-4]].</ref> [[സൂര്യൻ|സൗരപിണ്ഡത്തിന്റെ]] ആയിരത്തിലൊന്നിനേക്കാൾ അൽപ്പം മാത്രം കുറവ് [[പിണ്ഡം|പിണ്ഡമുള്ള]] ഒരു വാതകഗോളമാണ് വ്യാഴം. സൗരയൂഥത്തിലെ മറ്റെല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളുടേയും മൊത്തം പിണ്ഡത്തിന്റെ രണ്ടര ഇരട്ടി വരും ഇത്. വ്യാഴത്തിനുപുറമേ [[ശനി]], [[യുറാനസ്]], [[നെപ്ട്യൂൺ]] എന്നിവയും വാതകഭീമന്മാരാണ്‌, ഈ നാല്‌ ഗ്രഹങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് ജൊവിയൻ ഗ്രഹങ്ങൾ എന്നും വിളിക്കുന്നു. പുരാതനകാലം മുതലേയുള്ള വാനനിരീക്ഷകർക്ക് ഈ ഗ്രഹം പരിചിതമായിരുന്നു, വിവിധ [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യങ്ങളുടേയും]] [[മതം|മതങ്ങളുടേയും]] [[സംസ്കാരം|സംസ്കാരങ്ങളുടേയും]] ഭാഗമായി ഈ ഗ്രഹം പ്രതിപാദിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. റോമാക്കാർ അവരുടെ ദേവനായ ജൂപ്പിറ്ററിന്റെ പേരാണ്‌ ഗ്രഹത്തിന്‌ നൽകിയിരിക്കുന്നത്.<ref name="etymologyonline"/> [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽ]] നിന്നും വീക്ഷിക്കുമ്പോൾ പരമാവധി -2.94 ദൃശ്യകാന്തിമാനത്തോടെ വരെ വ്യാഴം ദൃശ്യമാകുന്നു, അതുകൊണ്ടുതന്നെ രാത്രി ആകാശത്തിൽ [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനും]] [[ശുക്രൻ|ശുക്രനും]] ശേഷം ഏറ്റവും തിളക്കത്തോടെ ദൃശ്യമാകുന്ന [[ഖഗോളം|ജ്യോതിർവസ്തുവാണ്]] വ്യാഴം ([[ചൊവ്വ|ചൊവ്വയുടെ]] തിളക്കം ചില അവസരങ്ങളിൽ വ്യാഴത്തോളം എത്താറുണ്ട്). [[ഹൈഡ്രജൻ|ഹൈഡ്രജനാണ്]] വ്യാഴത്തിന്റെ മുഖ്യ ഘടകമെങ്കിലും കാൽഭാഗത്തോളം [[ഹീലിയം|ഹീലിയമുണ്ട്]]; കൂടുതൽ ഭാര മൂലകങ്ങളടങ്ങിയ ഉറച്ച കാമ്പ് ഗ്രഹത്തിന് ഉണ്ടായിരിക്കാം. കൂടുതൽ വേഗതയുള്ള ഭ്രമണമായതിനാൽ മധ്യരേഖയേക്കാർ വ്യാസം കുറഞ്ഞ ധ്രുവങ്ങളോടെയുള്ള ദീർഘഗോളാകാരമാണ് വ്യാഴത്തിന്റെ ആകൃതി. വ്യത്യസ്ത അക്ഷാംശങ്ങളിൽ വേർതിരിക്കപ്പെട്ട രീതിയിലാണ്‌ ഗ്രഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പുറമേയുള്ള [[അന്തരീക്ഷം]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്, ഇത് അവയുടെ അതിർ വരമ്പുകളിൽ ചില പ്രക്ഷുബ്ധതകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ പ്രക്ഷുബ്ധതകളിൽ ഏറ്റവും പ്രമുഖമാണ്‌ ചുവന്ന ഭീമൻ പൊട്ട്, പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ആദ്യമായി ഗ്രഹത്തെ [[ദൂരദർശിനി|ദൂരദർശിനിയിൽ]] നിരീക്ഷിക്കാൻ സാധിച്ചതുമുതൽ ഗ്രഹത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഭീമൻ ചുഴലിക്കാറ്റാണിത്. ചുറ്റുമായി ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ഉപഗ്രഹവ്യവസ്ഥയും ശക്തമായ [[കാന്തികക്ഷേത്രം|കാന്തമണ്ഡലവും]] വ്യാഴത്തിനുണ്ട്. 1610-ൽ [[ഗലീലിയോ ഗലീലി]] കണ്ടെത്തിയ നാല്‌ വലിയ [[ഉപഗ്രഹം|ഉപഗ്രഹങ്ങളടക്കം]] കുറഞ്ഞത് 63 ഉപഗ്രഹങ്ങളെങ്കിലും വ്യാഴത്തിനുണ്ട്. സൗരയൂഥത്തിലെത്തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപഗ്രഹമായ [[ഗാനിമേഡ്|ഗാനിമീഡിന്‌]] [[ബുധൻ|ബുധനേക്കാൾ]] വലിപ്പമുണ്ട്. ഏതാനും പേടകങ്ങൾ വ്യാഴത്തെ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്, ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നടത്തിയ പയനിയർ, വൊയേജർ ദൗത്യങ്ങൾ പിന്നീട് നടന്ന ഗലീലിയോ ഓർബിറ്റർ എന്നിവയാണ് അവയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ടവ. [[പ്ലൂട്ടോ|പ്ലൂട്ടോയെ]] ലക്ഷ്യമാക്കി ഫെബ്രുവരി 2007 ൽ യാത്രതിരിച്ച ന്യൂ ഹറിസൺസ് (New Horizons) പേടകമാണ്‌ ഏറ്റവുമൊടുവിൽ വ്യാഴത്തെ സന്ദർശിച്ചത്. വേഗത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി വ്യാഴത്തിന്റെ ഗുരുത്വബലം പേടകം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഉപഗ്രഹമായ യൂറോപ്പയിലെ ഹിമത്താൽ ആവരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ദ്രാവക സമുദ്രം ഭാവിയിൽ നടത്താനിരിക്കുന്ന പര്യവേഷണങ്ങളിലെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നാണ്‌. == ഘടന == [[പ്രമാണം:Jupiter_by_Cassini-Huygens.jpg|left|240px|thumb|2000-ൽ കാസ്സിനി പേടകം പകർത്തിയ ചിത്രങ്ങൾ സമന്വയിപ്പിച്ചുള്ള ചിത്രം. കറുത്ത പൊട്ടായി കാണുന്നത് ഉപഗ്രഹമായ യൂറോപ്പയുടെ നിഴലാണ്.]] ഖരപദാർത്ഥങ്ങൾ പ്രധാന ഘടകമല്ലാത്ത നാല്‌ വാതകഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ വ്യാഴം. മധ്യരേഖയിൽ 142,984 കിലോമീറ്റർ വ്യാസമുള്ള ഇത് സൗരയൂഥത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലുതാണ്‌. 1.326 ഗ്രാം/ഘന സെന്റിമീറ്റർ ആണ്‌ വ്യാഴത്തിന്റെ ശരാശരി സാന്ദ്രത, ഇത് വാതകഭീമൻമാരിൽ രണ്ടാമത്തെതാണെങ്കിലും നാല്‌ പാറഗ്രഹങ്ങളേക്കാൾ കുറവാണ്. === ഘടകങ്ങൾ === അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന വാതക തന്മാത്രകളുടെ വ്യാപ്തമനുസരിച്ച് വ്യാഴത്തിന്റെ ഉപരിതല അന്തരീക്ഷത്തിൽ 88 മുതൽ 92 ശതമാനം വരെ ഹൈഡ്രജനും 8 മുതൽ 12 ശതമാനം വരെ ഹീലിയവും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഹീലിയം ആറ്റത്തിന്‌ ഹൈഡ്രജൻ ആറ്റത്തേക്കാൾ ഏതാണ്ട് നാല്‌ മടങ്ങ് പിണ്ഡക്കൂടുതലുള്ളതിനാൽ അവയുടെ പിണ്ഡത്തിന്റെ അനുപാതം ഇതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. അതുപ്രകാരം പിണ്ഡം കണക്കിലെടുക്കുയാണെങ്കിൽ 75 ശതമാനത്തോളം ഹൈഡ്രജനും 24 ശതമാനത്തോളം ഹീലിയവുമാണ്‌ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്, ബാക്കി മറ്റ് മൂലകങ്ങളും. അതിനു തൊട്ടു താഴെയുള്ള ഭാഗം കൂടുതൽ സാന്ദ്രമാണ്‌, അവിടം 71 ശതമാനം ഹൈഡ്രജനും 24 ശതമാനം ഹീലിയവും 5 ശതമാനം ബാക്കി മൂലകങ്ങളും വരുന്നു. നേരിയതോതിൽ മീഥെയ്ൻ, ഹൈഡ്രജൻ സൾഫൈഡ്, നിയോൺ, ഓക്സിജൻ, ഫോസ്ഫൈൻ, സൾഫർ എന്നിവയും അന്തരീക്ഷത്തിലടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഏറ്റവും പുറമേയുള്ള ഭാഗത്ത് തണുത്തുറഞ്ഞ അമോണിയയുടെ പരലുകളുടെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ട്.<ref name=voyager>{{cite journal |author=Gautier, D.; Conrath, B.; Flasar, M.; Hanel, R.; Kunde, V.; Chedin, A.; Scott N. |title = The helium abundance of Jupiter from Voyager |journal = Journal of Geophysical Research |volume = 86|pages = 8713–8720|year = 1981 |url = http://adsabs.harvard.edu/abs/1981JGR....86.8713G |accessdate=2007-08-28 |doi = 10.1029/JA086iA10p08713 }}</ref><ref name="cassini">{{cite journal |author=Kunde, V. G. et al. |title=Jupiter's Atmospheric Composition from the Cassini Thermal Infrared Spectroscopy Experiment |journal=Science|date=September 10, 2004 |volume=305|issue=5690|pages=1582–86 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/305/5690/1582 |accessdate = 2007-04-04 |doi = 10.1126/science.1100240 |pmid=15319491 }}</ref> ഇൻഫ്രാറെഡ്, അൾട്രാവയലെറ്റ് മാപന രീതികൾ വഴി ബെൻസീൻ തുടങ്ങിയ [[ഹൈഡ്രോകാർബണുകൾ|ഹൈഡ്രോകാർബണുകളുടെ]] അംശവും കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal |journal = Icarus| volume = 64| pages = 233–48|year = 1985 |title = Infrared Polar Brightening on Jupiter III. Spectrometry from the Voyager 1 IRIS Experiment |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1985Icar...64..233K |author= Kim, S. J.; Caldwell, J.; Rivolo, A. R.; Wagner, R. |doi = 10.1016/0019-1035(85)90201-5|accessdate=2007-08-28}}</ref> ആദി സൗരനെബുലയിലെ ഹൈഡ്രജന്റെയും ഹീലിയത്തിന്റേയും അനുപാതത്തിനു ഏതാണ്‌ സമാനമാണ്‌ ഗ്രഹാന്തരീക്ഷത്തിന്റേയും അനുപാതം. എങ്കിലും ദശലക്ഷത്തിൽ ഇരുപത് എന്ന നിരക്കിൽ മാത്രമാണ്‌ നിയോൺ അടങ്ങിയിട്ടുള്ളത്, ഇത് സൂര്യനിലേതിന്റെ പത്തിലൊന്ന് മാത്രമാണ്‌.<ref>{{cite journal |author=Niemann, H. B.; Atreya, S. K.; Carignan, G. R.; Donahue, T. M.; Haberman, J. A.; Harpold, D. N.; Hartle, R. E.; Hunten, D. M.; Kasprzak, W. T.; Mahaffy, P. R.; Owen, T. C.; Spencer, N. W.; Way, S. H. |title=The Galileo Probe Mass Spectrometer: Composition of Jupiter's Atmosphere |journal=Science|year=1996|volume=272 |issue=5263|pages=846–849 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1996Sci...272..846N |accessdate = 2007-02-19 |doi = 10.1126/science.272.5263.846 |pmid=8629016 }}</ref> ഹീലിയത്തിലും കാര്യമായ കുറവ് കാണപ്പെടുന്നു, സൂര്യന്റെ 80 ശതമാനം മാത്രമാണ്‌ ഹീലിയത്തിന്റെ അനുപാതം. ഗ്രഹാന്തർഭാഗത്ത് അവക്ഷിപ്തപ്പെട്ടത് മൂലമായിരിക്കാം ഈ കുറവ് സംഭവിച്ചതെന്ന് കരുതാം.<ref name="galileo_ms">{{cite web |first = Paul |last = Mahaffy |url = http://ael.gsfc.nasa.gov/jupiterHighlights.shtml |title = Highlights of the Galileo Probe Mass Spectrometer Investigation |publisher = NASA Goddard Space Flight Center, Atmospheric Experiments Laboratory |accessdate = 2007-06-06 |archive-date = 2009-04-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090410221648/http://ael.gsfc.nasa.gov/jupiterHighlights.shtml |url-status = dead }}</ref> എന്നാൽ വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഭാര അലസ വാതകങ്ങളുടെ അനുപാതം സൂര്യനിലേതിനേക്കാൾ രണ്ടോ മൂന്നോ മടങ്ങുണ്ട് സ്പെക്ട്രോസ്കോപ്പി മാപനങ്ങളനുസരിച്ച് ശനിക്കും ഏതാണ്ട് വ്യാഴത്തോട് സമാനമായ ഘടകാനുപാതമാണുള്ളത്, അതേസമയം മറ്റ് രണ്ട് വാതകഭീമന്മാരായ യുറാനസിനിലും നെപ്ട്യൂണിലും മറ്റ് രണ്ടെണ്ണത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയവും താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ അളവിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web |author=Ingersoll, A. P.; Hammel, H. B.; Spilker, T. R.; Young, R. E. |date=June 1, 2005 <!-- Date from the PDF properties --> |url = http://www.lpi.usra.edu/opag/outer_planets.pdf |format=PDF|title = Outer Planets: The Ice Giants |publisher = Lunar & Planetary Institute |accessdate = 2007-02-01}}</ref> അന്തരീക്ഷം കടന്നുള്ള പര്യവേഷണങ്ങൾ നടക്കാത്തതിനാൽ വ്യാഴം മുതലുള്ള ഗ്രഹങ്ങളിലെ ഭാരമൂലകങ്ങളുടെ വ്യക്തമായ അളവ് നിലവിൽ ലഭ്യമല്ല. ==== പിണ്ഡം ==== [[പ്രമാണം:Jupiter-Earth-Spot comparison.jpg|thumb|left|ഭൂമിയുടേയും വ്യാഴത്തിന്റെയും ഏതാണ്ടുള്ള വലിപ്പ താരതമ്യം, ഭീമൻ ചുവന്ന് പൊട്ടും കാണാം.]] സൗരയൂഥത്തിലെ മറ്റെല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളുടേയും മൊത്തം പിണ്ഡത്തിന്റെ 2.5 ഇരട്ടി ഭാരമുണ്ട് വ്യാഴത്തിന്‌, വളരെയധികം ഉയർന്ന പിണ്ഡം ഈ ഗ്രഹത്തിന്റേയും സൂര്യന്റെയും പൊതുപിണ്ഡകേന്ദ്രം (barycenter) സൗരോപരിതലത്തിനു മുകളിൽ, സൗരകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നും 1.068 സൗരവ്യാസാർദ്ധം അകലെയാകാൻ കാരണമായിട്ടുണ്ട്. 11 ഇരട്ടി വ്യാസക്കൂടുതലുള്ള ഈ ഗ്രഹം ഭൂമിയെ സംബന്ധിച്ച് ഒരു ഭീമൻ ആണെങ്കിലും സാന്ദ്രത വളരെ കുറവാണ്‌. വ്യാഴത്തിന് ഭൂമിയുടെ 1,321 ഇരട്ടി വ്യാപ്തമുണ്ടെങ്കിലും പിണ്ഡം 318 ഇരട്ടി മാത്രമാണ്‌.<ref name="fact"/><ref name="burgess">{{cite book |first=Eric|last=Burgess|year=1982 |title=By Jupiter: Odysseys to a Giant |url=https://archive.org/details/byjupiterodyssey0000burg|publisher=Columbia University Press|location=New York |isbn=0-231-05176-X}}</ref> സൂര്യന്റെ പത്തിലൊന്ന് വ്യാസാർദ്ധം ഇതിനുണ്ട്,<ref name=shu82>{{cite book | first=Frank H. | last=Shu | year=1982 | title=The physical universe: an introduction to astronomy | url=https://archive.org/details/physicaluniverse00shuf_239 | page=[https://archive.org/details/physicaluniverse00shuf_239/page/n442 426] | series=Series of books in astronomy | edition=12th | publisher=University Science Books | isbn=0935702059 }}</ref> പിണ്ഡം ആയിരത്തിലൊന്നും, ഇതുപ്രകാരം അവ രണ്ടിനും ഏതാണ്ട് ഒരേ സാന്ദ്രതയാണെന്ന് വരുന്നു.<ref name=davis_turekian05>{{cite book | author=Davis, Andrew M.; Turekian, Karl K. | title=Meteorites, comets, and planets | volume=1 | series=Treatise on geochemistry, | publisher=Elsevier | year=2005 | isbn=0080447201 | page=624 }}</ref> "വ്യാഴപിണ്ഡം" (MJ അല്ലെങ്കിൽ MJup എന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു) മറ്റ് വസ്തുക്കളുടെ പിണ്ഡം വ്യക്തമാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് സൗരയൂഥേതര ഗ്രഹങ്ങളുടേയും തവിട്ടുകുള്ളൻമാരുടേയും കാര്യം വരുമ്പോൾ. ഉദാഹരണത്തിന്‌ സൗരയൂഥേതഗ്രഹങ്ങളായ HD 209458 b ക്ക് 0.69 വ്യാഴപിണ്ഡവും COROT-7b ക്ക് 0.015 വ്യാഴപിണ്ഡവുമാണുള്ളത്.<ref>{{cite web|title=The Extrasolar Planets Encyclopedia: Interactive Catalogue|publisher=Paris Observatory|author=Jean Schneider|year=2009|accessdate=2009-10-01}}</ref> വ്യാഴത്തിന്‌ നിലവിലുള്ളതിനേക്കാൾ കുറേയധികം പിണ്ഡമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ അത് ചുരുങ്ങുമായിരുന്നു എന്നാണ്‌ സിദ്ധാന്താങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള അനുമാനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത്. പിണ്ഡത്തിൽ വരുന്ന ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ വ്യാസാർദ്ധത്തിൽ കാര്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തില്ല, നാലിരട്ടി പിണ്ഡം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ വർദ്ധിച്ച ഗുരുത്വബലം ആന്തരീകഭാഗത്ത് കൂടുതൽ മർദ്ദം ചെലുത്തുകയും പിണ്ഡം പിന്നേയും വർദ്ധിക്കുകയാണെങ്കിൽ വ്യാപ്തത്തിൽ കുറവ് വരുത്തുകയും ചെയ്യും. ഈ രീതിയിൽ പിണ്ഡം കൂടുതലാകുന്നത് തുടർന്നാൽ ഒരവസരത്തിൽ വ്യാഴത്തിന്റെ 50 ഇരട്ടി പിണ്ഡമുള്ള തവിട്ടുകുള്ളന്മാർ ഉണ്ടാവുന്നതിനു കാരണമാകുന്ന രീതിയിലുള്ള ചെറിയ തോതിലുള്ള നക്ഷത്രജ്വലനം അന്തർഭാഗത്ത് ആരംഭിക്കുന്നതിനു കാരണമാകും.<ref name="tristan286">{{cite journal |last = Guillot|first = Tristan |title=Interiors of Giant Planets Inside and Outside the Solar System |journal=Science|year=1999|volume=286|issue=5437 |pages=72–77|accessdate=2007-08-28 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/286/5437/72 |doi=10.1126/science.286.5437.72 |pmid=10506563}}</ref> ഒന്നിൽ കൂടുതൽ നക്ഷത്രങ്ങളടങ്ങിയ വ്യൂഹങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിക്ക് വ്യാഴത്തെ പോലെയുള്ള ഗ്രഹങ്ങളുടെ പങ്കിനെപ്പറ്റി വ്യക്തമായ ധാരണ ഇല്ലെങ്കിലും മുകളിൽ വിവരിച്ച അനുമാനങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് ചില ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ “പരാജയപ്പെട്ട നക്ഷത്രം” എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. ഹൈഡ്രജൻ അണുക്കളുടെ ജ്വലനം സംഭവിച്ച് ഒരു നക്ഷത്രമാകാൻ വ്യാഴത്തിന് ചുരുങ്ങിയത് നിലവിലുള്ളതിന്റെ 75 മടങ്ങ് പിണ്ഡമെങ്കിലും ആവശ്യമാണെങ്കിലും അറിവിൽ പെടുന്ന ഏറ്റവും ചെറിയ ചുവപ്പ് കുള്ളന് വ്യാഴത്തേക്കാൾ 30 ശതമാനം കൂടുതൽ വ്യാസാർദ്ധം മാത്രമാണുള്ളത്.<ref>{{cite journal |author = Burrows, A.; Hubbard, W. B.; Saumon, D.; Lunine, J. I. |title=An expanded set of brown dwarf and very low mass star models |journal=Astrophysical Journal|year=1993|volume=406 |issue=1|pages=158–71 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1993ApJ...406..158B |accessdate=2007-08-28 |doi = 10.1086/172427 }} </ref><ref>{{cite news |first=Didier |last=Queloz |title=VLT Interferometer Measures the Size of Proxima Centauri and Other Nearby Stars |publisher=European Southern Observatory |date=November 19, 2002 |url=http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2002/pr-22-02.html |accessdate=2007-01-12 |archive-date=2007-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070103234953/http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2002/pr-22-02.html |url-status=dead }}</ref> ഇതൊന്നും കൂടാതെ വ്യാഴം സൂര്യനിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്നതിൽ കൂടുതൽ താപം പുറത്ത് വിടുന്നുണ്ട്. ഗ്രഹാന്തർഭാഗത്ത് ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന താപം ഏതാണ്ട് സൂര്യനിൽ നിന്നും ഗ്രഹത്തിന് ലഭിക്കുന്ന താപത്തിന്റെ അളവിനോളം വരും.<ref name="elkins-tanton">{{cite book |first=Linda T.|last=Elkins-Tanton|year=2006 |title=Jupiter and Saturn|url=https://archive.org/details/jupitersaturn0000elki_t3r5|publisher=Chelsea House |location=New York|isbn=0-8160-5196-8}}</ref> തദ്ധോഷ്മ (adiabatic) പ്രക്രിയ വഴിയുള്ള കെൽവിൻ-ഹെൽമോൾസ് പ്രവർത്തനം വഴിയാണ്‌ ഈ താപം ഉല്പാദിക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ രീതിയിൽ വർഷത്തിൽ 2 സെന്റീമീറ്റർ എന്ന നിരക്കിൽ വ്യാഴം ചുരുങ്ങുന്നുണ്ട്.<ref name="guillot04">{{cite book |editor=Bagenal, F.; Dowling, T. E.; McKinnon, W. B |author=Guillot, T.; Stevenson, D. J.; Hubbard, W. B.; Saumon, D. |year=2004 |title=Jupiter: The Planet, Satellites and Magnetosphere |chapterurl=http://web.gps.caltech.edu/faculty/stevenson/pdfs/guillot_etal'04.pdf |chapter=Chapter 3: The Interior of Jupiter |publisher=[[Cambridge University]] Press |isbn=0521818087 |access-date=2010-09-20 |archive-date=2010-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100625093439/http://web.gps.caltech.edu/faculty/stevenson/pdfs/guillot_etal'04.pdf |url-status=dead }}</ref> രൂപപ്പെട്ട സമയം വ്യാഴം കൂടുതൽ താപമുള്ളതും ഇന്നുള്ളതിന്റെ ഇരട്ടി വ്യാസമുള്ളതുമായിരുന്നു.<ref>{{cite journal | last=Bodenheimer | first=P. | title=Calculations of the early evolution of Jupiter | journal=Icarus | year=1974 | pages=319 | volume=23 pages=319–25 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1974Icar...23..319B | accessdate = 2007-02-01 | doi=10.1016/0019-1035(74)90050-5 }}</ref> ==== ആന്തരിക ഘടന ==== [[പ്രമാണം:Jupiter interior.png|right|thumb|വ്യാഴത്തിന്റെ ആന്തരിക ഘടന അനാവൃതമാക്കുന്ന ഒരു പരിച്ഛേദ ഘടനാ ചിത്രം, ഉറച്ച കാമ്പിനെ പൊതിഞ്ഞ് വളരെ ആഴത്തിൽ ലോഹ ഹൈഡ്രജൻ നിലകൊള്ളുന്നു.]] വ്യത്യസ്ത മൂലകങ്ങളുടെ മിശ്രിതമാണ്‌ വ്യാഴത്തിന്റെ കാമ്പ്, ഇതിന്‌ ചുറ്റും അല്പം ഹീലിയം അടങ്ങിയ ദ്രവ ലോഹ ഹൈഡ്രജൻ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഏറ്റവും പുറമേയുള്ള പാളിയിൽ തന്മാത്ര ഹൈഡ്രജനാണ്‌ മുഖ്യ ഘടകം.<ref name="guillot04"/> ഈ അടിസ്ഥാന രേഖാചിത്രത്തിനു മീതെ കാര്യമായ അനിശ്ചിതത്വം നിലവിലുണ്ട്. കാമ്പ് ദൃഢമാണെന്ന് സൂചിപ്പിക്കാമെങ്കിലും അതിന്റെ ഘടകങ്ങളുടെ അനുപാതത്തെ കുറിച്ച് കാര്യമായ അറിവില്ല, അത്രയ്ക്കും ആഴത്തിലെ താപത്തിലും മർദ്ദത്തിലും പദാർത്ഥങ്ങളുടെ സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ മാറുമെന്നതാണ്‌ ഒരു കാരണം. ഭൂമിയുടെ 12 മുതൽ 45 വരെ ഇരട്ടി പിണ്ഡത്തൊടുകൂടിയ, അതായത് വ്യാഴ പിണ്ഡത്തിന്റെ 3% മുതൽ 15% വരെ പിണ്ഡമുള്ള കാമ്പ് നിലനിൽക്കുന്നുവെന്നാണ്‌ 1997 നടത്തിയ ഗുരുത്വബല പഠനങ്ങൾ<ref name="guillot04"/> മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നത്.<ref name="elkins-tanton" /><ref>{{cite journal |author=Guillot, T.; Gautier, D.; Hubbard, W. B. |title=New Constraints on the Composition of Jupiter from Galileo Measurements and Interior Models |journal=Icarus|year=1997|volume=130|pages=534–539 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1997astro.ph..7210G |accessdate=2007-08-28 |doi = 10.1006/icar.1997.5812 }}</ref> ഗ്രഹരൂപീകരണ മാതൃകകൾ പ്രകാരം വ്യാഴത്തിന്റെ മുൻകാലങ്ങളിലെങ്കിലും പാറയാലോ ഹിമത്താലോ ഉള്ള കാമ്പ് ഉണ്ടായിരിന്നിരിക്കും, ഈ കാമ്പ് പ്രാഗ് സൗര നീഹാരികയിൽ നിന്നും ഹൈഡ്രജനേയും ഹീലിയത്തേയും ആകർഷിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കാം. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്ന് കണക്കിലെടുത്താൽ വളരെ ചൂടുള്ള ലോഹീയ ദ്രവ ഹൈഡ്രജൻ പ്രവാഹങ്ങൾ അതിലെ ഘടകങ്ങളെ ഗ്രഹാന്തർഭാഗത്തെ ഉയർന്ന പാളികളിലേക്ക് വഹിച്ചുകൊണ്ട് പോകുന്നതു വഴി കാമ്പ് ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യും. ഇതുപ്രകാരം നിലവിൽ കാമ്പ് ഇല്ലെന്നുതന്നെ വരാം, ഗുരുത്വബലത്തിന്റെ കൃത്യമായ മാപനം സാധ്യമായിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ ഈ അനുമാനത്തെ പൂർണ്ണമായി അംഗീകരിക്കുവാനും സാധിക്കില്ല.<ref name="guillot04"/><ref>{{cite book |author=Various |editor=McFadden, Lucy-Ann; Weissman, Paul; Johnson, Torrence |year=2006|title=Encyclopedia of the Solar System |edition=2nd|publisher=Academic Press |isbn=0120885891|page=412}}</ref> കൃത്യമായ ഗ്രഹമാതൃക കണക്കാക്കുന്നതിൽ ഇത്തരം അനിശ്ചിതത്വം വരുന്നത് വ്യാഴത്തിന്റെ ഗുരുത്വബല ആക്കം കണക്കാക്കുന്നതിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ട ഭ്രമണ ഗുണാങ്കം, മധ്യരേഖ വ്യാസാർദ്ധം, 1 ബാർ മർദ്ദത്തിലെ താപനില തുടങ്ങിയവയുടെ വിലകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ്. 2011 ൽ വിക്ഷേപിക്കപ്പെടുമെന്ന് അനുമാനിക്കുന്ന ജുനൊ (JUNO) സംരംഭം വഴി ഈ വിലകൾ വർദ്ധിച്ച കൃത്യതയോടെ ലഭിക്കുമെന്ന് പ്രത്യാശിക്കുന്നു, അതുവഴി കാമ്പ് സംബന്ധിച്ച പ്രശ്നപരിഹാരത്തിൽ മുന്നേറ്റമുണ്ടാകുമെന്നും കരുതുന്നു.<ref>{{cite journal |author=Horia, Yasunori; Sanoa, Takayoshi; Ikomaa, Masahiro; Idaa, Shigeru |title=On uncertainty of Jupiter's core mass due to observational errors |journal=Proceedings of the International Astronomical Union |year=2007|volume=3 |publisher=[[Cambridge University Press]] |doi=10.1017/S1743921308016554|pages=163–166}}</ref> കാമ്പിനു ചുറ്റും സാന്ദ്രതയേറിയ ലോഹ ഹൈഡ്രജൻ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്, ഇത് പുറത്തേക്ക് ഗ്രഹ വ്യാസാർദ്ധത്തിന്റെ 78 ശതമാനം ഭാഗത്തേക്ക് വരെ തുടരുന്നു.<ref name="elkins-tanton" /> മഴത്തുള്ളി രൂപത്തിൽ ഹീലിയവും, നിയോണിന്റെ വർഷവും ഈ പാളിയിലൂടെ താഴേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു, ഇത് കാരണം പുറമേയുള്ള അന്തരീക്ഷത്തിൽ അവയുടെ കുറവ് വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="galileo_ms" /><ref>{{cite journal |last = Lodders |first = Katharina |title = Jupiter Formed with More Tar than Ice |journal = The Astrophysical Journal |year = 2004 |volume = 611 |issue = 1 |pages = 587–597 |url = http://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/421970 |doi = 10.1086/421970 |accessdate = 2007-07-03 |archive-date = 2020-04-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200406073253/https://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/421970 |url-status = dead }}</ref> ഈ ലോഹ ഹൈഡ്രജൻ പാളിക്ക് മുകളിൽ ദ്രാവക ഹൈഡ്രജനും വാതക ഹൈഡ്രജനും അടങ്ങിയ സുതാര്യമായ ആന്തരീക അന്തരീക്ഷം നിലനിൽക്കുന്നു, പുറമേ മേഘങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്ന പാളിയിൽ നിന്ന് താഴോട്ട് 1000 കിലോ മീറ്റർ വരെ ഈ പാളിയിലെ വാതകരൂപത്തിലുള്ള ഭാഗം കിടക്കുന്നു.<ref name="elkins-tanton" /> രണ്ട് അവസ്ഥകളിലുള്ള ഹൈഡ്രജൻ മേഖലകളെ വേർതിരിക്കുന്ന കൃത്യമായ അതിർത്തിയായിരിക്കില്ല ഉണ്ടാവുക, മറിച്ച് താഴേക്ക്‌ പോകും തോറും വാതകാവസ്ഥ ചുറ്റുപാടിൽ നിന്ന് പതിയെ ദ്രാവകാവസ്ഥ ചുറ്റുപാടിലേക്കുള്ള അവസ്ഥാമാറ്റം പ്രകടമാകുകയാണ്‌ ഉണ്ടാവുക.<ref>{{cite journal |last=Guillot|first=T. |title=A comparison of the interiors of Jupiter and Saturn |journal=Planetary and Space Science|year=1999|volume=47 |issue=10–11|pages=1183–200 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999astro.ph..7402G |accessdate=2007-08-28 |doi=10.1016/S0032-0633(99)00043-4}} </ref><ref name="lang03">{{cite web|last = Lang|first = Kenneth R.|year = 2003|url = http://ase.tufts.edu/cosmos/view_chapter.asp?id=9&page=3|title = Jupiter: a giant primitive planet|publisher = NASA|accessdate = 2007-01-10|archive-date = 2011-05-14|archive-url = https://web.archive.org/web/20110514093512/http://ase.tufts.edu/cosmos/view_chapter.asp?id=9&page=3|url-status = dead}}</ref> ഈ പതിയെയുള്ള അവസ്ഥാന്തരം താപനില ക്രിട്ടിക്കൽ ടെമ്പറേച്ചറിന്‌ മുകളിലാകുമ്പോഴൊക്കെ സംഭവിക്കുന്നു, 33 കെൽവിനാണ്‌ ഹൈഡ്രജന്റെ ക്രിട്ടിക്കൽ ടെമ്പറേച്ചർ.<ref>{{cite journal |first=Andreas|last=Züttel|month=September|year=2003 |title=Materials for hydrogen storage |journal=Materials Today|volume=6|issue=9 |pages=24–33|doi=10.1016/S1369-7021(03)00922-2 }}</ref> വ്യാഴത്തിനകത്ത് കാമ്പിലേക്ക് നീങ്ങുംതോറും താപനിലയിലും മർദ്ദത്തിലും ഗണ്യമായ വർദ്ധനവുണ്ടാകുന്നു. ദ്രവ ഹൈഡ്രജനിൽ നിന്നും ക്രിറ്റിക്കൽ നിലയ്ക്ക് മുകളിൽ തപീകരിക്കപ്പെട്ട ലോഹ ഹൈഡ്രജനിലേക്ക് അവസ്ഥാമാറ്റം സംഭവിക്കുന്ന മേഖലയിലെ താപനില 10,000 കെൽവിനും മർദ്ദം 200 ഗിഗാ പാസ്ക്കലുമാണ്‌. കാമ്പിന്റെ അതിർത്തിയിലെ താപനില 36,000 കെൽവിനും അതിനകത്തെ മർദ്ദം ഏതാണ്ട് 3,000 ഗിഗാ പസ്കലിനും 4,500 ഗിഗാ പാസ്കലിനും ഇടയിലാണെന്നും കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="elkins-tanton" /> == അന്തരീക്ഷം == സൗരയൂഥത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ അന്തരീക്ഷമുള്ള ഗ്രഹം വ്യാഴമാണ്‌, 5,000 കിലോമീറ്ററിലേറെ ഉന്നതിയിൽ ഇതിന്റെ അന്തരീക്ഷം വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.<ref name=Sieff/><ref>*{{cite journal |last=Miller|first=S. |author1=Aylword, A.; Milliword, G. |year=2005 |title=Giant Planet Ionospheres and Thermospheres: the Importance of Ion-Neutral Coupling |journal=[[Space Science Reviews]] |volume=116 |pages=319–343 |doi=10.1007/s11214-005-1960-4 |bibcode=2005SSRv..116..319M |ref=Miller2005 }}</ref> വ്യക്തമായ ഉപരിതലമില്ലാത്തതിനാൽ തന്നെ 10 ബാർ മർദ്ദത്തിനു തുല്യമായ അതായത് ഭൂമിയിൽ ഉപരിതല മർദ്ദത്തിന്റെ പത്തിരട്ടി മർദ്ദത്തിനു തുല്യമായ വിതാനമാണ്‌ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ തുടക്കമായി കരുതുന്നത്.<ref name=Sieff>{{cite journal |last=Seiff |first=A. |coauthors=Kirk, D.B.; Knight, T.C.D. et al. |year=1998 |title=Thermal structure of Jupiter's atmosphere near the edge of a 5-μm hot spot in the north equatorial belt |journal=[[Journal of Geophysical Research]] |volume=103 |pages=22857–22889 |doi=10.1029/98JE01766 |bibcode=1998JGR...10322857S }}</ref> === മേഘ പാളികൾ === [[പ്രമാണം:PIA02863 - Jupiter surface motion animation thumbnail 300px 10fps.ogv|left|thumb|250 px|അപ്രദക്ഷിണ ദിശയിൽ കറങ്ങുന്ന മേഘ കൂട്ടങ്ങൾ ഈ ചലച്ചിത്രത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗ്രഹോപരിതലം വൃത്തസംഭ പ്രക്ഷേപം ചെയ്തിരിക്കുകയാണ്. കൂടുതൽ വീതിയുള്ള ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക്:[[:File:PIA02863 - Jupiter surface motion animation thumbnail 720px 10fps.ogv|720 pixels]], [[:File:PIA02863 - Jupiter surface motion animation 1fps.ogv|1799 pixels]].]] പ്രധാനമായും അമോണിയ പരലുകൾ അടങ്ങിയതും അമോണിയം ഹൈഡ്രോസൾഫൈഡ് അടങ്ങിയിരിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളതുമായ മേഘങ്ങൾ വ്യാഴത്തിനു മീതെയുണ്ട്. ട്രോപ്പോപോസിലാണ്‌ (tropopause) മേഘങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്, അവ വ്യത്യസ്ത അക്ഷാംശങ്ങളിൽ പ്രത്യേക ബാൻഡുകളിലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ ബാൻഡുകൾ ഇളം നിറത്തിലുള്ള മേഖലകളായും കടും നിറത്തിലുള്ള പട്ടകളായും വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ചുറ്റിത്തിരിയുന്ന ഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘട്ടനങ്ങൾ കൊടുങ്കാറ്റുകളും പ്രക്ഷുബ്ധതകളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. 100 മീറ്റർ പ്രതി സെക്കന്റിലുള്ള (360 കിലോമീറ്റർ/മണിക്കൂർ) വേഗത്തിലുള്ള കാറ്റുകൾ ഈ മേഖലാ പ്രവാഹങ്ങളിൽ സാധാരണമാണ്‌.<ref>{{cite web |author=Ingersoll, A. P.; Dowling, T. E.; Gierasch, P. J.; Orton, G. S.; Read, P. L.; Sanchez-Lavega, A.; Showman, A. P.; Simon-Miller, A. A.; Vasavada, A. R |url = http://www.lpl.arizona.edu/~showman/publications/ingersolletal-2004.pdf |format=PDF|title = Dynamics of Jupiter’s Atmosphere |publisher = Lunar & Planetary Institute |accessdate = 2007-02-01}}</ref> ഈ മേഖലകളുടെ വീതി, നിറം ഗാഢത എന്നിവ വർഷം തോറും മാറുന്നു, എങ്കിലും വാന നിരീക്ഷകർക്ക് അവ ഏതാണ്ട് മാറ്റമില്ലാത്തതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നതിനാൽ സ്ഥാനസൂചനകൾക്ക് അവ സഹായിക്കുന്നു.<ref name="burgess" /> മേഘങ്ങളുൾക്കൊള്ളുന്ന പാളിയുടെ കനം 50 കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ്‌, താഴെ കട്ടികൂടിയ മേഖലയും മേലെ നേരിയ മേഖലയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നിലയിൽ ഈ പാളിയിൽ രണ്ട് തട്ടുകളുണ്ട്. വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ മിന്നലുകൾ സംഭവിക്കുന്നതിന്റെ തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തിയതിനാൽ അമോണിയ പാളിക്കു കീഴെ ജലബാഷ്പത്തിന്റെ മേഘങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട് (ജലതന്മാത്ര പോളാർ ആയതിനാൽ അതിന്‌ ഇലക്ട്രിക്ക് ചാർജ് വഹിക്കാനും മിന്നലിനു കാരണമാകുന്ന തരത്തിൽ ചാർജ്ജ് വിഭജനം സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിവുണ്ട്).<ref name="elkins-tanton" /> ഇത്തരം ഇലക്ട്രിക്ക് ഡിസ്ചാർജ്ജുകൾ ഭൂമിയിൽ കാണപ്പെടുന്നതിനേക്കാൾ ആയിരം മടങ്ങ് വരെ ശക്തിയുള്ളതായിരിക്കാവുന്നതാണ്‌.<ref>{{cite web |editor = Watanabe, Susan |date = February 25, 2006 |url = http://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/galileo_end.html |title = Surprising Jupiter: Busy Galileo spacecraft showed jovian system is full of surprises |publisher = NASA |accessdate = 2007-02-20 |archive-date = 2011-10-08 |archive-url = https://web.archive.org/web/20111008010724/http://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/galileo_end.html |url-status = dead }}</ref> ഗ്രഹാന്തർഭാഗത്ത് നിന്നും ബഹിർഗമിക്കുന്ന താപത്തിന്‌ ഫലമായി ജലമേഘങ്ങൾ മുഖേന ഇടിമിന്നലോടു കൂടിയ കൊടുങ്കാറ്റുകൾ ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്യാം.<ref>{{cite journal |last = Kerr|first = Richard A. |title=Deep, Moist Heat Drives Jovian Weather |journal=Science|year=2000|volume=287|issue=5455 |pages=946–947 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/287/5455/946b |doi=10.1126/science.287.5455.946b |accessdate = 2007-02-24}}</ref> മുകളിലേക്കുയർന്ന് വരുന്ന സംയുക്തങ്ങൾക്ക് സൂര്യപ്രകാശത്തിലെ അൾട്രാവയലറ്റ് കിരണങ്ങളേൽക്കുമ്പോൾ നിറം മാറുന്നതാണ്‌ വ്യാഴത്തിലെ മേഘങ്ങളിൽ കാണുന്ന ഓറഞ്ച്, തവിട്ട് നിറങ്ങൾക്ക് കാരണം. അത്തരം പദാർത്ഥങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള കൃത്യമായ വിവരം ലഭ്യമായിട്ടില്ലെങ്കിലും അവ ഫോസ്ഫറസ്, സൾഫർ, ഹൈഡ്രോകാർബണുകൾ തുടങ്ങിയവയാകാം എന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="elkins-tanton" /><ref>{{cite conference |author=Strycker, P. D.; Chanover, N.; Sussman, M.; Simon-Miller, A. |title = A Spectroscopic Search for Jupiter's Chromophores |booktitle = DPS meeting #38, #11.15 |publisher = American Astronomical Society|year = 2006 |url = http://adsabs.harvard.edu/abs/2006DPS....38.1115S |accessdate = 2007-02-20}}</ref> ഇത്തരം വർണ്ണ സംയുക്തങ്ങൾ ക്രോമോഫോറുകൾ (chromophores) എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ഇവ താഴെതട്ടിലുള്ള ചൂടുള്ള മേഘങ്ങളുമായി കൂടിക്കലർന്ന് മുകളിലേക്കുയരുകയാണ്. പരലീകരിക്കപ്പെടുന്ന അമോണിയയുടെ ഉയർന്നുവരുന്ന സംവഹന സ്തംഭങ്ങൾ താഴെത്തട്ടിലുള്ള മേഘങ്ങളേയും കടന്ന് മുകളിലേക്ക് വരുമ്പോഴാണ്‌ ഇളം നിറത്തിലുള്ള സോണുകൾ രൂപപ്പെടുന്നത്.<ref name="worldbook">{{cite web |author = Gierasch, Peter J.; Nicholson, Philip D. |year = 2004 |url = http://www.nasa.gov/worldbook/jupiter_worldbook.html |title = Jupiter |publisher = World Book @ NASA |accessdate = 2006-08-10 |archive-date = 2005-01-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20050105155019/http://www.nasa.gov/worldbook/jupiter_worldbook.html |url-status = dead }}</ref> അച്ചുതണ്ടിന്റെ കുറഞ്ഞ ചെരിവ് നിമിത്തം മധ്യരേഖാഭാഗങ്ങളേക്കാൾ കുറഞ്ഞ സൗരതാപം മാത്രമേ ധ്രുവഭാഗങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്നുള്ളൂ. ഗ്രഹാന്തർഭാഗത്തെ സംവഹനങ്ങൾ കൂടുതൽ താപോർജ്ജം ധ്രുവഭാഗത്തേക്ക് എത്തിക്കുന്നുണ്ട് അതുവഴി മേഘങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്ന പാളിയിലെല്ലായിടത്തും ഏതാണ്ട് ഒരേ താപനില കൈവരുന്നു.<ref name="burgess" /> === ഭീമൻ ചുവന്ന പൊട്ടും മറ്റ് കൊടുങ്കാറ്റുകളും === [[പ്രമാണം:Great Red Spot From Voyager 1.jpg|thumbnail|250px|1979 ഫെബ്രുവരി 25 വൊയേജർ 1 പേടകം പകർത്തിയതാണ് ഭീമൻ ചുവന്ന പൊട്ടിന്റെ ഈ ചിത്രം, ഈ ചിത്രം പകർത്തുന്ന വേളയിൽ പേടകം വ്യാഴത്തിൽ നിന്ന് 92 ലക്ഷം കിലോമീറ്റർ അകലെയായിരുന്നു. 160 കിലോമീറ്റർ വ്യക്തതയോടെ ചിത്രത്തിൽ മേഘങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. ചുവന്ന പൊട്ടിന്റെ ഇടതായി വർണ്ണനിറത്തിൽ തരംഗരൂപത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നത് അലകളുടെ രൂപത്തിലുള്ള മേഘങ്ങളുടെ അസാധാരണമായ സങ്കീർണ്ണ ചലനങ്ങളാണ്. വ്യാഴത്തിന്റെ വലിപ്പം മനസ്സിലാക്കാൻ ചുവന്ന പൊട്ടിനു തൊട്ട് താഴെയുള്ള വെള്ള ഓവൽ കൊടുങ്കാറ്റിനെ കണക്കിലെടുത്താൽ മതിയാകും, ഏതാണ്ട് ഭൂമിയുടെ വ്യാസത്തിനു തുല്യമായി വരും അത്.]] വ്യാഴത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ പ്രത്യേകതകളിലൊന്നാണ് അതിലെ ഭീമൻ ചുവന്ന പൊട്ട്, മധ്യരേഖയിൽ നിന്നും തെക്ക് മാറി 22° അക്ഷാംശത്തിൽ സ്ഥിരമായി അപ്രദക്ഷിണദിശയിൽ വീശിയടിക്കുന്നതും ഭൂമിയേക്കാൾ വലിപ്പമുള്ളതുമായ ഭീമൻ ചുഴലി കൊടുങ്കാറ്റാണ് ഇത്. വ്യാഴത്തെ ദൂരദർശിനികളിൽ നിരീക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങിയ 1831 മുതലേ അത് അവിടെയുള്ളതായി അറിയാം,<ref>{{cite journal |last=Denning|first=W. F. |title=Jupiter, early history of the great red spot on |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |year=1899|volume=59|pages=574–584 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1899MNRAS..59..574D |accessdate = 2007-02-09}}</ref> വേണമെങ്കിൽ 1665 മുതൽക്കേ അറിയാമെന്നും കണക്കിലെടുക്കാം.<ref name="kyrala26">{{cite journal |last = Kyrala|first = A. |title=An explanation of the persistence of the Great Red Spot of Jupiter |journal=Moon and the Planets|year=1982|volume=26 |pages=105–7 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1982M&P....26..105K |accessdate=2007-08-28 |doi=10.1007/BF00941374}}</ref> ഇത് ആ ഗ്രഹത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ ഒരു സവിശേഷതയാണെന്നാണ് ഗണിത മാതൃകകൾ കാണിക്കുന്നത്.<ref>{{cite journal |doi=10.1038/331689a0 |title=Laboratory simulation of Jupiter's Great Red Spot |first=Jöel|last=Sommeria |coauthors=Steven D. Meyers & Harry L. Swinney |journal=Nature|volume=331|pages=689–693 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1988Natur.331..689S |date=February 25, 1988 |accessdate=2007-08-28}}</ref> ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നിരീക്ഷിക്കുന്ന 12 സെന്റീമീറ്ററോ അതിൽ കൂടുതലോ അപേർച്വർ ഉള്ള ദൂരദർശിനികളിൽ നിന്ന് പോലും ഇതിനെ കാണാൻ സാധിക്കും.<ref>{{cite book |first=Michael A.|last=Covington|year=2002 |title=Celestial Objects for Modern Telescopes|url=https://archive.org/details/celestialobjects00covi|page=[https://archive.org/details/celestialobjects00covi/page/53 53] |publisher=Cambridge University Press|isbn=0521524199}}</ref> ഓവൽ ആകൃതിയിലുള്ള ഈ രൂപം അപ്രദക്ഷിണദിശയിൽ ഏതാണ്ട് 6 ദിവസം ഭ്രമണകാലത്തോടെ കറങ്ങുന്നു.<ref>{{cite web |author=Cardall, C. Y.; Daunt, S. J |url = http://csep10.phys.utk.edu/astr161/lect/jupiter/redspot.html |title = The Great Red Spot |publisher = University of Tennessee |accessdate = 2007-02-02}}</ref> അതിന്റെ വിസ്താരം 24–40,000 കിലോമീറ്റർ × 12–14,000 കിലോമീറ്റർ വരും. ഭൂമിക്ക് സമാനമായ രണ്ടോ മൂന്നോ ഗ്രഹങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ മാത്രം വലിപ്പമുണ്ടതിന്.<ref>{{cite web |url = http://www.space.com/scienceastronomy/solarsystem/jupiter-ez.html |title = Jupiter Data Sheet|publisher = Space.com |accessdate = 2007-02-02}}</ref> ചുറ്റിലുമുള്ള മേഘമേലഗ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് 8 കിലോമീറ്റർ വരെ ഉയരം ഇതിനുണ്ട്.<ref>{{cite web|first=Tony|last=Phillips|date=March 3, 2006|url=http://science.nasa.gov/headlines/y2006/02mar_redjr.htm|title=Jupiter's New Red Spot|publisher=NASA|accessdate=2007-02-02|archive-date=2008-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20081019024917/http://science.nasa.gov/headlines/y2006/02mar_redjr.htm|url-status=dead}}</ref> വാതഭീമന്മാരുടെ പ്രക്ഷുബ്ധമായ അന്തരീക്ഷങ്ങളിൽ ഇത്തരം കൊടുങ്കാറ്റുകൾ സാധാരണമാണ്‌. വ്യാഴത്തിൽ തന്നെ മറ്റ് വെള്ള ഓവലുകളും തവിട്ട് ഓവലുകളും ഉണ്ട്, മിക്കവയ്ക്കും പേര്‌ നൽകപ്പെട്ടിട്ടില്ല. വെള്ള ഓവലുകളുടെ മുകൾ അന്തരീക്ഷത്തിലെ താരതമ്യേന തണുത്ത മേഘങ്ങളാണുള്ളത്. കൂടുതൽ ഉഷ്ണമുള്ളതും സാധാരണ മേഘവിതാനത്തിൽ ഉള്ളതുമാണ്‌ തവിട്ട് ഓവലുകൾ. ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾ മുതൽ നൂറ്റാണ്ടുകൾ വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടുങ്കാറ്റുകൾ ഇവയുടെ കൂട്ടത്തിലുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Jupiter from Voyager 1 PIA02855 thumbnail 300px max quality.ogv|thumb|left|വോയേജർ 1 വ്യാഴത്തോടടുക്കുമ്പോൽ പകർത്തിയ ചിത്രങ്ങളുടെ ശ്രേണി. അന്തരീക്ഷ ബാൻഡുകളുടെ ചലനവും ചുവന്ന ഭീമൻ പൊട്ടിന്റെ കറക്കവും കാണാം. [[:File:Jupiter from Voyager 1 PIA02855 max quality.ogv|പൂർണ്ണ വലിപ്പത്തിലുള്ള വീഡിയോ പ്രമാണത്തിന്]]]] ചുറ്റിലുമുള്ള അന്തരീക്ഷത്തിനെ അപേക്ഷിച്ച് ചിലപ്പോൾ ദ്രുതമായും ചിലപ്പോൾ മന്ദമായും കറങ്ങുന്ന ആ പൊട്ട് വോയേജർ കൊടുങ്കാറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്നതിന്‌ മുൻപ് തന്നെ ഉപരിതലത്തിന്‌ കീഴെയുള്ള എന്തിന്റേയെങ്കിലും ഫലമായുണ്ടാകുന്നതല്ല അതെന്ന് ഉറപ്പായിരുന്നു. രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട രേഖകളിൽ ആ പൊട്ട് ഗ്രഹത്തിനു ചുറ്റും ഏതാനും തവണ വലംവെക്കുന്നതായുള്ള വിവരണങ്ങളുണ്ട്. 2000 ൽ ഗ്രഹത്തിന്റെ ദക്ഷിണാർദ്ധ ഭാഗത്ത് ഭീമൻ ചുവന്ന പൊട്ടിന്‌ സമാനമായ എന്നാൽ വലിപ്പത്തിൽ കുറവുള്ള ഒന്ന് രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഏതാനും ചെറിയ വെള്ള ഓവലുകൾ കൂടിച്ചേർന്ന് ഒന്നായിത്തീർന്ന് രൂപപ്പെട്ടതായിരുന്നു അത്, ആ വെള്ള ഓവലുകളിൽ മൂന്നെണ്ണം 1938 മുതൽ നീരീക്ഷപ്പെട്ടവയായിരുന്നു. കൂടിച്ചേർന്നുണ്ടായ രൂപത്തിന്റെ ഗാഢത വർദ്ധിക്കുകയും നിറം വെള്ളയിൽ നിന്ന് ചുവപ്പിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://science.nasa.gov/headlines/y2006/02mar_redjr.htm |title=Jupiter's New Red Spot |year=2006 |accessdate=2006-03-09 |archive-date=2008-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019024917/http://science.nasa.gov/headlines/y2006/02mar_redjr.htm |url-status=dead }}</ref><ref> {{cite web|first=Bill|last=Steigerwald |date = October 14, 2006 |url = http://www.nasa.gov/centers/goddard/news/topstory/2006/little_red_spot.html |title = Jupiter's Little Red Spot Growing Stronger |publisher = NASA|accessdate = 2007-02-02}} </ref><ref>{{cite web |last = Goudarzi|first = Sara|date = May 4, 2006 |url = http://www.usatoday.com/tech/science/space/2006-05-04-jupiter-jr-spot_x.htm |title = New storm on Jupiter hints at climate changes |publisher = USA Today|accessdate = 2007-02-02}}</ref> ഭീമൻ ചുവന്ന പൊട്ട് ചുരുങ്ങിവരുന്നതായി പുതിയ ഹബ്ബിൾ നിരീക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു.<ref name="Hubble"> Jupiter's Great Red Spot is Shrinking[http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2014/15may_grs/]</ref> == ഗ്രഹവളയങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:PIA01627 Ringe.jpg|thumb|right|വ്യാഴത്തിന്റെ വളയങ്ങൾ.]] മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായുള്ള മങ്ങിയ വളയവ്യൂഹങ്ങൾ വ്യാഴത്തിനുണ്ട്: ഹാലോ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഉൾ ഭാഗത്തുള്ള ടോറസ് രൂപം, താരതമ്യേന തിളക്കമുള്ള പ്രധാന വളയം, പുറമേയുള്ള നേരിയ വളയം എന്നിവയാണവ.<ref>{{cite journal |last = Showalter|first = M.A. |coauthors =Burns, J.A.; Cuzzi, J. N.; Pollack, J. B. |title=Jupiter's ring system: New results on structure and particle properties |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1987Icar...69..458S |journal=Icarus|year=1987|volume=69|issue=3 |pages=458–98|doi = 10.1016/0019-1035(87)90018-2 |accessdate=2007-08-28}}</ref> ശനിയുടെ വളയങ്ങൾ ഹിമ പരലുകളാൽ ഉള്ളതാണെങ്കിൽ വ്യാഴത്തിന്റേത് ധൂളികൾക്കൊണ്ടുള്ളതാണ്‌.<ref name="elkins-tanton" /> ഉപഗ്രഹങ്ങളായ അഡ്രാസ്റ്റെ, മെയ്റ്റീസ് എന്നിവയിൽ നിന്നും ഉൽസർജ്ജിച്ച് പുറത്തുവരുന്ന പദാർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നും രൂപപ്പെട്ടതാകാം പ്രധാന വളയം. സാധാരണഗതിയിൽ ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ തന്നെ തിരിച്ചുപതിക്കേണ്ട പദാർത്ഥങ്ങളെ വ്യാഴം അതിന്റെ ശക്തമായ ഗുരുത്വബലം വഴി അതിലേക്കടുപ്പിക്കുന്നു. ഇത്തരം പദാർത്ഥങ്ങൾ വ്യാഴത്തിന്റെ നേരേ പതിക്കുകയും മറ്റ് കൂട്ടിയിടികൾ മൂലം കൂടുതൽ പദാർത്ഥങ്ങൾ അവയോട് ചേരുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="Burns1999">{{cite journal |last=Burns|first=J. A. |coauthors=Showalter, M.R.; Hamilton, D.P.; et al. |title=The Formation of Jupiter's Faint Rings |journal=Science|year=1999|volume=284 |pages=1146–50|doi=10.1126/science.284.5417.1146 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999Sci...284.1146B |accessdate=2007-08-28 |pmid=10325220 |issue=5417}}</ref> ഇതേ രീതിയിൽ ഉപഗ്രഹങ്ങളായ ഥേബെയും (Thebe), അമൽഥെയും (Amalthea) രണ്ട് വ്യത്യസ്തമായ മങ്ങിയ വളയങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Burns1999"/> അമർഥെയുടെ പരിക്രമണപാതയിലൂടെ പാറകളടങ്ങിയ ഒരു വളയമുണ്ടെന്നതിന്‌ തെളിവുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഉപഗ്രഹത്തിൽ കൂട്ടിയിടികൾ ഫലമായുണ്ടായ അവശിഷ്ടങ്ങളായിരിക്കാം ആ വളയത്തിൽ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite journal |last = Fieseler|first = P.D. |title=The Galileo Star Scanner Observations at Amalthea |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2004Icar..169..390F |journal=Icarus|year=2004|volume=169|issue=2 |pages=390–401|doi = 10.1016/j.icarus.2004.01.012 |accessdate=2009-08-22}}</ref> == കാന്തമണ്ഡലം == {{പ്രധാനലേഖനം|വ്യാഴത്തിന്റെ കാന്തമണ്ഡലം}} ഭൂമിയുടെ കാന്തമണ്ഡലത്തിന്റെ 14 മടങ്ങ് ശക്തിയുള്ളതാണ്‌ വ്യാഴത്തിന്റെ വളരെ വ്യാപ്തിയുള്ള കാന്തിക മണ്ഡലം, മധ്യരേഖാഭാഗത്ത് 4.2 ഗോസ് മുതൽ ധ്രുവങ്ങളിൽ 10-14 ഗോസ് വരെയാണ്‌ അതിലെ കാന്തികക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശക്തി, അതു കാരണം സൂര്യനിലെ സൗരകളങ്കങ്ങളിലുള്ളവ കഴിഞ്ഞാ സൗരയൂഥത്തിലെ ശക്തിയേറിയതാണിത്.<ref name="worldbook" /> ലോഹ ഹൈഡ്രജൻ കാമ്പിൽ സംഭവിക്കുന്ന ചാലക പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ചുഴി ചലനത്തോടെയുള്ള പ്രവാഹങ്ങളുടെ ഫലമായാണ്‌ ഈ കാന്തിക ക്ഷേത്രം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന് കരുതുന്നു. ഈ കാന്തികക്ഷേത്രം സൗരക്കാറ്റിലെ അയോണീകരിക്കപ്പെട്ട കണങ്ങളെ പിടിച്ചെടുക്കുകയും ഗ്രഹത്തിനു ചുറ്റും അത്യധികം ഊർജ്ജമുള്ള കാന്തിക ക്ഷേത്രത്തോടെയുള്ള കാന്തമണ്ഡലം രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉപഗ്രഹമായ അയോയിലെ അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തന ഫലമായുണ്ടാകുന്ന ടോറസ് ആകൃതിയിലുള്ള സൾഫർ ഡയോക്സൈഡ് വാതക മേഘത്തെ പ്ലാസ്മ പാളിയിലെ ഇലക്ട്രോണുകൾ അയോണീകരിക്കുന്നു. വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്നുള്ള ഹൈഡ്രജൻ കണങ്ങളും കാന്തമണ്ഡലത്തിൽ പെട്ടുപോകുന്നു. കാന്തമണ്ഡലത്തിനുള്ളിലെ ഇലക്ട്രോണുകൾ 0.6-30MHz ആവൃത്തിയോടെയുള്ള ശക്തമായ റേഡിയോ തരംഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite news |last=Brainerd|first=Jim|date=2004-11-22 |title=Jupiter's Magnetosphere |publisher=The Astrophysics Spectator |url=http://www.astrophysicsspectator.com/topics/planets/JupiterMagnetosphere.html |accessdate=2008-08-10}}</ref> ഗ്രഹത്തിൽ നിന്നും ഏതാണ്ട് 75 വ്യാഴ വ്യാസാർദ്ധം അകലെ കാന്തമണ്ഡലവും സൗരവാതവും തമ്മിലുള്ള സംഘട്ടനം നൗകാഗ്രാഘാതം (bow shock) സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കാന്തമണ്ഡലത്തിനു ചുറ്റുമായുള്ള കാന്തിക ഉറയുടെ (magnetosheath) അന്തർവശത്ത് കാന്തികസീമ (magnetopause) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു, ഈ ഭാഗത്തുവച്ചാണ്‌ കാന്തിക മണ്ഡലം ദുർബലവും ക്രമരഹിതവുമാകുന്നത്. ഈ മേഖലയിൽ സൗരവാതങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുകയും കാന്തമണ്ഡലത്തെ സൂര്യന്റെ എതിർ വശത്തേക്ക് വലിച്ചു നീട്ടിക്കൊണ്ടൂപോകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ വലിച്ചുനീട്ടൽ ഏതാണ്ട് ശനിയുടെ പരിക്രമണപഥം വരെയെത്തുന്നുണ്ട്. വ്യാഴത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ വലിപ്പമേറിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ നാലെണ്ണവും കാന്തികമണ്ഡലത്തിനകത്താണ്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്, അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവയെ കാന്തമണ്ഡലം സൗരക്കാറ്റിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="elkins-tanton" /> [[പ്രമാണം:Jupiter.Aurora.HST.UV.jpg|right|250px|thumb|വ്യാഴത്തിലെ ധ്രുവദീപ്തി. വ്യാഴത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹങ്ങളായ അയോ (ഇടത്ത്), ഗാനിമീഡ് (താഴെ), യൂറോപ്പ എന്നിവയുമായി കാന്തിക ബലരേഖാ നാളങ്ങൾ ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നവയാണ് തെളിഞ്ഞ നിറത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് പൊട്ടുകൾ. കൂടാതെ പ്രധാന ഓവൽ ഏതാണ്ട് വൃത്താകാരത്തിൽ തെളിഞ്ഞും, മങ്ങിയ ധ്രുവദീപതിയും കാണാൻ കഴിയും.]] വ്യാഴത്തിന്റെ ധ്രുവമേഖലയിൽ നിന്നുള്ള തീവ്രമായ റേഡിയോ തരംഗങ്ങൾക്ക് കാരണം വ്യാഴത്തിന്റെ കാന്തമണ്ഡലമാണ്. ഉപഗ്രഹമായ അയോ യിലെ അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുറത്ത് വിടുന്ന വാതകങ്ങൾ വ്യാഴത്തിനു ചുറ്റും ടോറസ് രൂപത്തിൽ ആയിത്തീരുന്നു. ടോറസ് രൂപത്തിനകത്ത് കൂടെ അയോ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴുള്ള പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങൾ അയോണീകരിക്കപ്പെട്ട പദാർത്ഥങ്ങളെ വ്യാഴത്തിന്റെ ധ്രുവ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് വഹിച്ചുകൊണ്ടു പോകുന്ന ആൽഫ്വെൻ തരംഗങ്ങൾ ഉൽപാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിൻഫലമായി സൈക്ലോട്രോൺ (cyclotron) മെയ്സർ മെക്കാനിസം (maser mechanism) വഴി റേഡിയോ തരംഗങ്ങൾ ഉൽപാദിപ്പിക്കപ്പെടുകയും, അവ സ്തൂപികാകൃതിയുടെ ഉപരിതലത്തിലൂടെ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭൂമി ഈ സ്തൂപികയെ മറികടന്ന് സഞ്ചരിക്കുന്ന വേളയിൽ വ്യാഴത്തിൽ നിന്നുള്ള റേഡിയോ വികിരണങ്ങൾ സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള റേഡിയോ വികിരണത്തേക്കാൾ കൂടുതലായിരിക്കും.<ref>{{cite web |date = February 20, 2004 |url = http://science.nasa.gov/headlines/y2004/20feb_radiostorms.htm |title = Radio Storms on Jupiter |publisher = NASA |accessdate = 2007-02-01 |archive-date = 2007-02-13 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070213220639/http://science.nasa.gov/headlines/y2004/20feb_radiostorms.htm |url-status = dead }}</ref> == പരിക്രമണവും ഭ്രമണവും == വ്യാഴം മാത്രമാണ് സൂര്യനുമായുള്ള പിണ്ഡകേന്ദ്രം സൗരോപരിതലത്തിന് പുറത്തുള്ള (ദൂരം സൗരവ്യാസാർദ്ധത്തിന്റെ 7% മാത്രമാണെങ്കിലും) ഏക ഗ്രഹം.<ref>{{cite book |author=Herbst, T. M.; Rix, H.-W.|year=1999 |editor=Guenther, Eike; Stecklum, Bringfried; Klose, Sylvio|title=Star Formation and Extrasolar Planet Studies with Near-Infrared Interferometry on the LBT |booktitle=Optical and Infrared Spectroscopy of Circumstellar Matter, ASP Conference Series, Vol. 188. |isbn=1-58381-014-5|pages=341–350 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999ASPC..188..341H |accessdate=2009-05-20 |publisher=Astronomical Society of the Pacific |location=San Francisco, Calif.}} – See section 3.4.</ref> വ്യാഴത്തിനും സൂര്യനും ഇടയിലുള്ള ശരാശരി അകലം 77.8 കോടി കിലോമീറ്ററാണ് (ഭൂമിയും സൂര്യനുമായുള്ള ശരാശരി അകലത്തിന്റെ 5.2 മടങ്ങ്, അതായത് 5.2 ആസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ്). ഒരു പരിക്രമണം പൂർത്തിയാക്കാൻ വ്യാഴം 11.86 വർഷങ്ങൾ എടുക്കുന്നു. ഇത് ശനിയുടെ പരിക്രമണ കാലത്തിന്റെ അഞ്ചിൽ രണ്ടാണ്, അതുപ്രകാരം സൗരയൂഥത്തിൽ വലിപ്പമേറിയ രണ്ട് ഗ്രഹങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരിക്രമണ അനുരണനം (orbital resonance) 5:2 ആണ്.<ref>{{cite journal |last=Michtchenko|first=T. A. |coauthors=Ferraz-Mello, S. |title=Modeling the 5 : 2 Mean-Motion Resonance in the Jupiter–Saturn Planetary System |journal=Icarus|year=2001|month=February |volume=149|issue=2|pages=77–115 |doi=10.1006/icar.2000.6539}}</ref> ഭൂമിയുടെ പരിക്രമണ തലത്തെ കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ വ്യാഴത്തിന്റെ പരിക്രമണം തലത്തിന് 1.31° ചെരിവുണ്ട്. പരിക്രമണപഥത്തിന്റെ ഉത്കേന്ദ്രത 0.048 ആയതിനാൽ അപസൗരത്തിൽ നിന്നും ഉപസൗരത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിനിടയിൽ സൂര്യനുമായുള്ള അകലത്തിൽ 7.5 കോടിയുടെ വ്യത്യാസം വരുന്നു, മറ്റൊരു തരത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ സൂര്യനോട് ഏറ്റവും അടുത്തുവരുന്നതും ഏറ്റവും അകലെ നിൽക്കുന്നതും തമ്മിലുള്ള ദൂരങ്ങളുടെ വ്യത്യാസം അത്രയ്ക്കുണ്ട്. വ്യാഴത്തിന്റെ അച്ചുതണ്ടിന്റെ ചെരിവ് 3.13° മാത്രമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഭൂമിയിലും ചൊവ്വയിലും ഉണ്ടാകുന്ന തരത്തിലുള്ള വലിയ ഋതുമാറ്റങ്ങൾ വ്യാഴത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നില്ല.<ref>{{cite web |url = http://science.nasa.gov/headlines/y2000/interplanetaryseasons.html |title = Interplanetary Seasons |publisher = Science@NASA |accessdate = 2007-02-20 |archive-date = 2007-10-16 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071016161443/http://science.nasa.gov/headlines/y2000/interplanetaryseasons.html |url-status = dead }}</ref> സൗരയൂഥ ഗ്രഹങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നത് വ്യാഴമാണ്, പത്ത് മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ വ്യാഴം അതിന്റെ ഒരു ഭ്രമണം പൂർത്തിയാക്കുന്നു; അതുകാരണം ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള സാധാരണ ദുരദർശിനികളിൽ കൂടി വീക്ഷിക്കുമ്പോൾ തന്നെ കാണപ്പെടുന്ന തരത്തിൽ മധ്യരേഖാ ഭാഗം തള്ളി നിൽക്കുന്ന രൂപമാണ് ഗ്രഹത്തിനുള്ളത്. ഈ കറക്കത്തിന് മധ്യരേഖയിൽ ഏതാണ്ട് 1.67 m/s² അഭികേന്ദ്ര ത്വരണം ആവശ്യമാണ്, മധ്യരേഖാ ഉപരിതല ഗുരുത്വബലം 24.79 m/s² ആണ്; മധ്യരേഖാ ഉപരിതലത്തിൽ ആകെ അനുഭവപ്പെടുന്ന ത്വരണം 23.12 m/s² മാത്രമാണ്. മധ്യരേഖാ ഭാഗത്ത് ധ്രുവഭാഗത്തേക്കാൾ വ്യാസം കൂടുതലായ ദീർഘവൃത്താകാരമാണ് വ്യാഴത്തിന്റെ ആകൃതി. മധ്യരേഖ വ്യാസം ധ്രുവ വ്യാസത്തേക്കാൾ 9,275 കിലോമീറ്റർ കൂടുതലാണ്.<ref name="lang03" /> [[File:Hubble Captures Vivid Auroras in Jupiter's Atmosphere.jpg|thumb|left|200px|വ്യാഴത്തിന്റെ [[ധ്രുവദീപ്തി]] [[ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി]] പകർത്തിയത്]] വ്യാഴത്തിന്റെ രൂപം ഭൂമിയെ പോലെയുള്ള ഉറച്ചതല്ലാത്തതിനാൽ അതിന്റെ മുകളിലെ അന്തരീക്ഷം ഡിഫ്രൻഷ്യൽ ഭ്രമണത്തിനു വിധേയമാകുന്നു. ധ്രുവ ഭാഗ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഭ്രമണം മധ്യരേഖാ അന്തരീക്ഷ ഭ്രമണത്തേക്കാൾ ഏതാണ്ട് 5 മിനുട്ട് കൂടുതലാണ്; വ്യത്യാസത്തിന്റെ സ്ഥാനം കണക്കാക്കുന്നതിനായി മൂന്ന് രീതിയിലുള്ള അവലംബങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. 10° N to 10° S അക്ഷാംശം കണക്കിലെടുത്താണ് ഒന്നാമത്തെ രീതി; ഇത് വഴിയുള്ള ലഭിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഭ്രമണസമയം, 9 മണിക്കൂർ 50 മിനുട്ട് 30 സെക്കന്റ് ആണത്. വടക്കും തെക്കുമുള്ള എല്ലാ അക്ഷാംശങ്ങളും കണക്കിടുക്കുന്നതാണ് രണ്ടാമത്തെ രീതി; അതുവഴി ഭ്രമണകാലം 9 മണിക്കൂർ 55 മിനുട്ട് 40.6 സെക്കന്റ് ലഭിക്കുന്നു. റേഡിയോ തരംഗ ജ്യോതിശാസ്ത്ര നിരീക്ഷകർ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ് മൂന്നാമത്തെ രീതി, അതിൽ വ്യാഴത്തിന്റെ കാന്തമണ്ഡലത്തിന്റെ ഭ്രമണമാണെടുക്കുന്നത്; ഇതാണ് വ്യാഴത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭ്രമണകാലം.<ref>{{cite book |first=Ian|last=Ridpath|year=1998 |title=Norton's Star Atlas|edition=19th |publisher=Prentice Hall|isbn=0582356555}}</ref> == നിരീക്ഷണം == സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, ശുക്രൻ എന്നിവയ്ക്കു ശേഷം ആകാശത്തിലെ നാലാമത്തെ തിളക്കമുള്ള ജ്യോതിർവസ്തുവാണ്‌ വ്യാഴം;<ref name="worldbook" /> ചില അവസരങ്ങളിൽ ചൊവ്വ വ്യാഴത്തേക്കാൾ തിളക്കത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. ഭൂമിയുമായുള്ള അകലത്തിൽ വരുന്ന മാറ്റമനുസരിച്ച് വ്യാഴം വിയുതിയിൽ ദൃശ്യകാന്തിമാനം -2.9 മുതൽ സൂര്യനോട് ചേർന്ന ദൃശ്യമാകുന്ന അവസരങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞ് -1.6 വരെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഈ അവസരങ്ങളിൽ വ്യാഴത്തിന്റെ കോണിയ വ്യാസം 50.1 മുതൽ 29.8 ആർക്ക് സെക്കന്റുകൾ വരെ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.<ref name="fact"/> വ്യാഴം ഉപസൗരത്തിലൂടെ കടന്നു പോകുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്ന വിയുതിയാണ്‌ നിരീക്ഷണത്തിന്‌ ഏറ്റവും യോജിച്ച സമയം. 2011 മാർച്ചിൽ വ്യാഴം ഉപസൗരത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിനാൽ 2010 സെപ്റ്റംബറിൽ നിരീക്ഷണത്തിന്‌ യോജിച്ച വിയുതിയുണ്ടാകും.<ref name=jup2010>{{cite web |author=Horizons output |url=http://home.comcast.net/~kpheider/jup2010.txt |title=Favorable Appearances by Jupiter |accessdate=2008-01-02}} ([http://ssd.jpl.nasa.gov/horizons.cgi?find_body=1&body_group=mb&sstr=599 Horizons])</ref> [[പ്രമാണം:Retrogradation1.svg|right|thumb|ഭൂമിയുമായുള്ള ആപേക്ഷിക ചലനം പുറം ഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രതിലോമ ചലനത്തിന് കാരണമാകുന്നു.]] സൂര്യനെ വലം വയ്ക്കുന്നതിനിടയിൽ 398.9 ദിവസങ്ങൾ കൂടുംതോറും ഭൂമി വ്യാഴത്തെ മറികടക്കുന്നു, ഇതിനെ ഗ്രഹയോഗദൈർഘ്യം( synodic period) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇതിനിടയിൽ നക്ഷത്രപശ്ചാത്തലത്തിൽ വ്യാഴം പ്രതിലോമ ചലനത്തിലേർപ്പെടുന്നതായി അനുഭവപ്പെടും (retrograde motion). ആ അവസ്ഥയിൽ വ്യാഴം മാനത്ത് പിന്നോട്ട് സഞ്ചരിച്ച് ഒരു വളയം പൂർത്തിയാക്കുന്നു. വ്യാഴത്തിന്റെ പരിക്രമണപഥം ഭൂമിയുടേതിന്റെ പുറത്തായതിനാൽ അതിന്റെ കലകളുടെ കോൺ ഒരിക്കലും 11.5° ൽ കൂടുന്നില്ല. അതായത് ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള ദൂരദർശിനികളുടെ വീക്ഷണത്തിൽ വ്യാഴം എല്ലായ്പ്പോഴും ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായി പ്രകാശിച്ചു തന്നെ കാണപ്പെടുന്നു. ബഹിരാകാപേടകങ്ങളിൽ നിന്നാണ്‌ വ്യാഴത്തിന്റെ വൃദ്ധിക്ഷയ ദൃശ്യങ്ങൾ പകർത്താൻ കഴിഞ്ഞത്.<ref>{{cite web |year = 1974 |url = http://history.nasa.gov/SP-349/ch8.htm |title = Encounter with the Giant |publisher = NASA |accessdate = 2007-02-17 |archive-date = 2012-01-12 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120112070819/http://history.nasa.gov/SP-349/ch8.htm |url-status = dead }}</ref> == ഗവേഷണവും പര്യവേഷണവും == ബി.സി. രണ്ടാം സഹസ്രാബ്ദം മുൻപുള്ള ബാബിലോണിയൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജർ വ്യാഴത്തെ നിരീക്ഷിച്ചതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite journal|title=Babylonian Observational Astronomy|author=A. Sachs|journal=[[Philosophical Transactions of the Royal Society of London]]|volume=276|issue=1257|date=May 2, 1974|pages=43–50 [45 & 48–9]|publisher=[[Royal Society of London]]|url=http://www.jstor.org/stable/74273|accessdate=12/03/2010|postscript=<!--None-->}}</ref> ബി.സി. 362 ൽ ചൈനീസ് വാനനിരീക്ഷകനായ ഗാങ് ദെ (Gan De) നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് വ്യാഴത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നിനെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ചൈനീസ് ജ്യോതിശാസ്ത്ര ചരിത്രകാരനായ സി സീസോങ് ( Xi Zezong) അവകാശപ്പെടുന്നു. അത് ശരിയാണെങ്കിൽ ഗലീലിയോയുടെ കണ്ടുപിടിത്തത്തെ ഏതാണ്ട് രണ്ടായിരം വർഷം മുൻപ് തന്നെ മറികടന്നിരുന്നു എന്ന് വരും.<ref>{{cite journal |last=Xi|first=Z. Z. |title=The Discovery of Jupiter's Satellite Made by Gan-De 2000 Years Before Galileo |journal=Acta Astrophysica Sinica |year=1981|volume=1|issue=2|pages=87 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1981AcApS...1...87X |accessdate=2007-10-27}} </ref><ref>{{cite book |first=Paul|last=Dong|year=2002 |title=China's Major Mysteries: Paranormal Phenomena and the Unexplained in the People's Republic |publisher=China Books|isbn=0835126765}}</ref> === ഭൗമോപരിതല ദൂരദർശിനികൾ വഴിയുള്ള നിരീക്ഷണം === [[File:Jovian Tempest.tif|thumb|left|300px|വ്യാഴത്തിന്റെ ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തിലെ ഒരു കൊടുങ്കാറ്റിന്റെ ചിത്രീകരണം. [[ജൂണോ (ബഹിരാകാശപേടകം)|ജൂണോ]] എടുത്തത്.]] 1610 ൽ ഗലീലിയോ ഗലീലി വ്യാഴത്തിന്റെ നാല്‌ വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളായ അയോ, യൂറോപ്പ, ഗാനിമീഡ്, കാലിസ്റ്റൊ എന്നിവയെ ദൂരദർശിനിയിൽ കൂടി നിരീക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി, ഈ നാല്‌ ഉപഗ്രഹങ്ങളെ ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്, ഭൂമിയല്ലാത്ത മറ്റൊരു ഗ്രഹത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹത്തെ ആദ്യമായി ദൂരദർശിനിയിൽ കൂടി നിരീക്ഷിച്ച സംഭവമായിരുന്നു അത്. ഭൂമിയെ കേന്ദ്രമാക്കിയല്ല ഖഗോളങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നത് എന്നും ഗലീലിയോ കണ്ടെത്തി. കോപ്പർനിക്കസിന്റെ സൗരകേന്ദ്ര ഗ്രഹവ്യവസ്ഥ വിഭാവനത്തെ സാധൂകരിക്കുന്ന കണ്ടുപിടിത്തമായിരുന്നു ഇത്; കോപ്പർനിക്കസിന്റെ കണ്ടുപിടൂത്തങ്ങളെ അനുകൂലിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഗലീലിയോയുടെ ഈ വാദങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിനെ മതദ്രോഹ വിചാരണ നേരിടുന്നതിലേക്കെത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web |last = Westfall|first = Richard S |url = http://galileo.rice.edu/Catalog/NewFiles/galilei_gal.html |title = Galilei, Galileo |publisher = The Galileo Project |accessdate = 2007-01-10}}</ref> 1660 കളിൽ പുതിയ തരം ദൂരദർശിനിയുപയോഗിച്ച് കാസ്സിനി വ്യാഴത്തിൽ പൊട്ടുകളും വർണ്ണനിറത്തിലുള്ള നാടകളും കണ്ടെത്തുകയും ഗ്രഹത്തിന്റെ ധ്രുവഭാഗത്തം അല്പം പരന്ന നിലയിലാണെന്ന് നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണ കാലം ഏതാണ്ട് കണക്കാക്കുവാനും അദ്ദേഹത്തിന്‌ കഴിഞ്ഞിരുന്നു.<ref name="cassini"/> വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷം ഡിഫ്രൻഷ്യൽ ഭ്രമണത്തിനു വിധേയമാകുന്നുണ്ടെന്നും 1690 ൽ കാസ്സിനി നിരീക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name="elkins-tanton" /> [[പ്രമാണം:Jupiter from Voyager 1.jpg|thumb|right|വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളുൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഫാൾസ് കളർ ചിത്രം, വോയേജർ 1 പകർത്തിയത്, ചുവന്ന ഭീമൻ പൊട്ട് ഒരു വെള്ള ഓവലിനേയും കടന്ന് സഞ്ചരിക്കുന്നത് കാണിക്കുന്നു. ]] വ്യാഴത്തിന്റെ ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിലെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായ ഭീമൻ ചുവന്ന പൊട്ട് 1664 ൽ റോബർട്ട് ഹൂക്കും (Robert Hooke) 1665 ൽ ഗിയോവന്നി കാസ്സിനിയും നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നിരിക്കാം, ഇവ തർക്കപൂർണ്ണമാണമായ കാര്യമാണ്‌. 1831ൽ ജർമ്മൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞായ ഹെയ്ൻറിച്ച് ഷ്വാബെ (Heinrich Schwabe) ആണ്‌ ചുവന്ന ഭീമൻ പൊട്ടിനെ വിവരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ രേഖാചിത്രങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുള്ളത്.<ref>{{cite book |first=Paul|last=Murdin|year=2000 |title=Encyclopedia of Astronomy and Astrophysics |publisher=Institute of Physics Publishing |location=Bristol|isbn=0122266900}}</ref> 1665 നും 1708 നും ഇടയിൽ നിരവധി തവണ ചുവന്ന പൊട്ട് കാഴ്ചയിൽ നിന്നും മറഞ്ഞതായും 1878 വ്യക്തമായി കാണപ്പെടുകയും ചെയ്തതായും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1883 ലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും അത് മങ്ങാൻ തുടങ്ങിയതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്.<ref>{{cite web|month = August|year = 1974|url = http://history.nasa.gov/SP-349/ch1.htm|title = SP-349/396 Pioneer Odyssey—Jupiter, Giant of the Solar System|publisher = NASA|accessdate = 2006-08-10|archive-date = 2011-01-04|archive-url = https://web.archive.org/web/20110104065245/http://history.nasa.gov/SP-349/ch1.htm|url-status = dead}}</ref> ഗിയോവന്നി ബൊറേലി, ഗിയോവന്നി കാസ്സിനി എന്നീ രണ്ടുപേരും ചേർന്ന് വ്യഴത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ ചലനങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചുള്ള പട്ടികകൾ തയ്യാറാക്കി, അതുവഴി എപ്പോഴൊക്കെ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഗ്രഹത്തിന്റെ മുന്നിലൂടെയും പിന്നിലൂടെയും കടന്നുപോകും എന്ന് പ്രവചിക്കാനാകുമായിരുന്നു. എങ്കിലും 1670 കളോടെ വ്യഴം സൂര്യന്റെ എതിർ വശത്തായിരിക്കുന്ന വേളയിൽ ഈ പ്രവചനങ്ങൾ 17 മിനുട്ട് വൈകിയേ നടക്കുന്നുള്ളൂ എന്ന് കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. നമ്മൾ കാണുന്നത് അത് സംഭവിക്കുന്നതിന്റെ അതേസമയത്തല്ല എന്ന് ഒൾ റോമർ (Ole Rømer) സർത്ഥിച്ചു (ഇത് കാസ്സിനി ആദ്യം നിരാകരിച്ചിരുന്നു<ref name="cassini" />), സമയത്തിലെ ഈ വ്യത്യാസം പ്രാകശത്തിന്റെ പ്രവേഗം കണക്കാക്കുന്നതിന്‌ അദ്ദേഹം ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web |url = http://www.mathpages.com/home/kmath203/kmath203.htm |title = Roemer's Hypothesis|publisher = MathPages |accessdate = 2007-01-12}}</ref> 1892 ൽ കാലിഫോർണിയയിലെ ലിക്ക് ഒബ്സർവേറ്ററിയിൽ വച്ച് ഇ.ഇ. ബർണാഡ് 36 ഇഞ്ച് (910 മില്ലീമീറ്റർ) അപവർത്തകമുപയോഗിച്ച് വ്യാഴത്തിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ ഉപഗ്രഹത്തെ നിരീക്ഷിച്ചു. വളരെ ചെറിയ വസ്തുവിന്റെ ഈ കണ്ടുപിടിത്തം അദ്ദേഹത്തെ പെട്ടെന്ന് പ്രശസ്തനാക്കുകായും ചെയ്തു. ആ ഉപഗ്രഹത്തെ പിന്നീട് അമാൽഥെ (Amalthea) എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|first = Joe|last = Tenn|date = March 10, 2006|url = http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Barnard/|title = Edward Emerson Barnard|publisher = Sonoma State University|accessdate = 2007-01-10|archive-date = 2011-09-17|archive-url = https://web.archive.org/web/20110917023559/http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/Barnard/|url-status = dead}}</ref> ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ നേത്രനിരീക്ഷണം വഴി കണ്ടെത്തിയ അവസാനത്തേതായിരുന്നു അത്.<ref>{{cite web |date = October 1, 2001 |url = http://www2.jpl.nasa.gov/galileo/education/teacherres-amalthea.html |title = Amalthea Fact Sheet |publisher = NASA JPL |accessdate = 2007-02-21 |archive-date = 2008-12-08 |archive-url = https://web.archive.org/web/20081208090536/http://www2.jpl.nasa.gov/galileo/education/teacherres-amalthea.html |url-status = dead }}</ref> 1979 ൽ വോയേജർ 1 സമീപത്തുകൂടി സഞ്ചരിക്കുന്നതിനു മുൻപ് തന്നെ വേറെ എട്ട് ഉപഗ്രഹങ്ങളെ കൂടി കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. [[പ്രമാണം:Jupiter MAD.jpg|thumb|left|ഈസോയുടെ (ESO) വളരെ വലിയ ദൂരദർശിനി പകർത്തിയ വ്യാഴത്തിന്റെ ഇൻഫ്രാറെഡ് ചിത്രം.]] വ്യാഴത്തിന്റെ വർണ്ണരാജിയിലെ അമോണിയയുടേയും മീഥേയ്നിനിന്റേയും അവശോഷണ രേഖകൾ 1932 ൽ റൂപെർട്ട് വിൽഡ്റ്റ് കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite journal |last = Dunham Jr.|first = Theodore |title=Note on the Spectra of Jupiter and Saturn |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |year=1933|volume=45|pages=42–44 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1933PASP...45...42D |accessdate = 2007-02-18 |doi=10.1086/124297}}</ref> 1938 ലാണ് ദീർഘകാലം നിലനിന്ന മൂന്ന് വെള്ള ഓവലുകൾ കണ്ടെത്തുന്നത്. ഏതാനും ദശാബ്ദങ്ങളോളം അവ അന്തരീക്ഷത്തിൽ വെവ്വേറെ രൂപങ്ങളായി നിലനിന്നു, പർസ്പരം കൂടിച്ചേരാതെ അടുത്തും അകന്നും അവ നീങ്ങി. 1998 ൽ അവയിലെ രണ്ട് ഓവലുകൾ കൂടിച്ചേരുകയും 2000 ൽ മൂന്നാമതും കൂടി ചേരുകയും ഉണ്ടായി, പിന്നീടത് BA എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite journal |author= Youssef, A.; Marcus, P. S. |title=The dynamics of jovian white ovals from formation to merger |journal=Icarus|year=2003|volume=162 |issue=1|pages=74–93 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2003Icar..162...74Y |accessdate = 2007-04-17 |doi = 10.1016/S0019-1035(02)00060-X }}</ref> === റേഡിയോ ദൂരദർശിനി നിരീക്ഷണം === 1955 ൽ ബെർണാഡ് ബുർക്കും കെന്നെത്ത് ഫ്രാങ്ക്ലിനും വ്യാഴത്തിൽ നിന്നും വരുന്ന് 22.2 മെഗാ ഹെർട്സ് ആവൃത്തിയിലുള്ള റേഡിയോ സിഗ്നൽ കൂട്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തി.<ref name="elkins-tanton" /> ഈ സിഗ്നൽ കൂട്ടങ്ങളുടെ ഇടവേള ഏതാണ്ട് ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭ്രമണത്തിനു തുല്യമായിരുന്നു, ഈ വിവരം ഭ്രമണ നിരക്ക് കൂടുതൽ കൃത്യതയോടെ കണക്കാക്കാൻ അവർ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. സിഗ്നൽ കൂട്ടങ്ങൾ രണ്ട് തരത്തിലുള്ളവയായിരുന്നു: ഏതാനും സെക്കന്റുകൾ നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന ദൈർഘ്യമുള്ളവയും സെക്കന്റിന്റെ നൂറിലൊന്നിൽ കുറവായ ദൈർഘ്യം മാത്രമുള്ളവയും.<ref>{{cite web |last = Weintraub |first = Rachel A. |date = September 26, 2005 |url = http://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/radio_jupiter.html |title = How One Night in a Field Changed Astronomy |publisher = NASA |accessdate = 2007-02-18 |archive-date = 2011-07-03 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110703080812/http://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/radio_jupiter.html |url-status = dead }}</ref> വ്യാഴത്തിൽ നിന്നും മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള റേഡിയോ സിഗ്നലുകൾ പുറത്തുവരുന്നുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. * ഡെക്കാമെട്രിക്ക് റേഡിയോ സിഗ്നൽ കൂട്ടങ്ങൾ (പത്തിനും നൂറിനും ഇടയിൽ മീറ്ററുകൾ തരംഗദൈർഘ്യമുള്ളവ). വ്യാഴത്തിന്റെ ഭ്രമണത്തിനനുസരിച്ച് ഇവ മാറുന്നു, വ്യാഴത്തിന്റെ കാന്തികക്ഷേത്രവുമായുള്ള അയോയുടെ പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇവയിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite web |last = Garcia|first = Leonard N |url = http://radiojove.gsfc.nasa.gov/library/sci_briefs/decametric.htm |title = The Jovian Decametric Radio Emission|publisher = NASA |accessdate = 2007-02-18}}</ref> * ഡെസിമെട്രിക്ക് റേഡിയോ ഉൽസർജ്ജനം (സെന്റീമീറ്ററുകൾ തരംഗദൈർഘ്യമുള്ളവ), 1959 ൽ ഫ്രാങ്ക് ഡ്രെയ്ക്കും ഹെയ്ൻ ഹ്വാട്ടമും ആണ് ഇവ ആദ്യമായി കണ്ടെത്തിയത്.<ref name="elkins-tanton" /> വ്യാഴത്തിന്റെ മധ്യരേഖയ്ക്കു മുകളിലുള്ള ടോറസ് രൂപത്തിലുള്ള വളയമാണ് ഇവയുടെ ഉൽഭവസ്ഥാനം. വ്യാഴത്തിന്റെ കാന്തികക്ഷേത്രത്തിൽ ത്വരണം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഇലക്ട്രോണുകളിൽ നിന്നും വരുന്ന സൈക്ലോട്രോൺ വികിരണമാണ് ഇവയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നത്.<ref>{{cite web |author=Klein, M. J.; Gulkis, S.; Bolton, S. J. |year=1996 |url=http://deepspace.jpl.nasa.gov/technology/TMOT_News/AUG97/jupsrado.html |title=Jupiter's Synchrotron Radiation: Observed Variations Before, During and After the Impacts of Comet SL9 |publisher=NASA |accessdate=2007-02-18 |archive-date=2006-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061001094814/http://deepspace.jpl.nasa.gov/technology/TMOT_News/AUG97/jupsrado.html |url-status=dead }}</ref> * വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിലെ താപം വഴി ഉല്പാദിക്കപ്പെടുന്ന താപ വികിരണം.<ref name="elkins-tanton" /> === ബഹിരാകാശ പേടകങ്ങൾ വഴിയുള്ള പര്യവേഷണങ്ങൾ === 1973 മുതൽ ഏതാനും വിദുരനിയന്ത്രിത പേടകങ്ങൾ വ്യാഴത്തെ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്, സൗരയൂഥത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഈ ഗ്രഹത്തിനു സമീപം ചെന്ന് അതിന്റെ പ്രതിഭാസങ്ങളേയും ഘടനയേയും പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ അയച്ചുതന്ന പയനീയർ 10 ആണ് അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web |url=http://quest.nasa.gov/sso/cool/pioneer10/mission/ |title=NASA – Pioneer 10 Mission Profile |access-date=2010-09-30 |archive-date=2015-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151106205010/http://quest.nasa.gov/sso/cool/pioneer10/mission/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nasa.gov/centers/glenn/about/history/pioneer.html |title=NASA – Glenn Research Center |access-date=2010-09-30 |archive-date=2017-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170713041117/https://www.nasa.gov/centers/glenn/about/history/pioneer.html |url-status=dead }}</ref> സൗരയൂഥത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങളെ സന്ദർശിക്കുന്നതിൽ നിർണ്ണായകം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഊർജ്ജമാണ്, പേടകത്തിന്റെ പ്രവേഗത്തിലുണ്ടാകുന്ന മൊത്തം മാറ്റങ്ങളെയാണ് ഈ ഊർജ്ജം കൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്നത്, അത് ഡെൽറ്റാ-v എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. 9.2 കിലോമീറ്റർ/സെക്കന്റ് ആണ് ഭൂമിയിൽ നിന്നും വ്യാഴത്തിലെത്താനുള്ള ഡെൽറ്റാ-v,<ref name="delta-v">{{cite web|last = Wong|first = Al|date = May 28, 1998|url = http://www2.jpl.nasa.gov/galileo/faqnav.html|title = Galileo FAQ - Navigation|publisher = NASA|accessdate = 2006-11-28|archive-date = 2000-10-17|archive-url = https://web.archive.org/web/20001017191131/http://www.jpl.nasa.gov/galileo/faqnav.html|url-status = dead}}</ref> ഇത് ഭൂമിക്കു ചുറ്റുമുള്ള താഴ്ന്ന ഭ്രമണപഥത്തിലെത്താനുള്ള 9.7 കിലോമീറ്റർ/സെക്കന്റ് ഡെൽറ്റാ-v യുമായി ഇത് താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതേയുള്ളൂ.<ref>{{cite web|last = Hirata|first = Chris|url = http://www.pma.caltech.edu/~chirata/deltav.html|title = Delta-V in the Solar System|publisher = California Institute of Technology|accessdate = 2006-11-28|archiveurl = https://web.archive.org/web/20060715015836/http://www.pma.caltech.edu/~chirata/deltav.html|archivedate = 2006-07-15|url-status = dead}}</ref> കൂടാതെ ഗ്രഹങ്ങൾക്കിടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതിന് അവയുടെ ഗുരുത്വബലങ്ങൾകൂടി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ആവശ്യമുള്ള ഊർജ്ജത്തിൽ കുറവു വരുത്താൻ സാധിക്കും, എന്നാലും അതുവഴി കൂടുതൽ സമയമെടുക്കും എന്ന ന്യൂനതയുണ്ട്.<ref name="delta-v" /> ====പേടകങ്ങളുടെ സമീപ നിരീക്ഷണങ്ങൾ==== {| class="wikitable" style="float: right; margin-right: 0px; margin-left: 1em;" |+ സമീപന സംരംഭങ്ങൾ |- !പേടകം !അടുത്ത<br />സമയം !ദൂരം |- |''[[പയനിയർ 10]]'' |1973 ഡിസംബർ 3 |style="text-align: right;"|130,000&nbsp;km |- |''[[പയനിയർ 11]]'' |1974 ഡിസംബർ 4 |style="text-align: right;"|34,000&nbsp;km |- |''[[വോയേജർ 1]]'' |1979 മാർച്ച് 5 |style="text-align: right;"|349,000&nbsp;km |- |''[[വോയേജർ 2]]'' |1979 ജൂലൈ 9 |style="text-align: right;"|570,000&nbsp;km |- |rowspan="2"|''[[Ulysses probe|യൂളിസ്സെസ്]]'' |1992 ഫെബ്രുവരി |style="text-align: right;"|409,000&nbsp;km |- |2004 ഫെബ്രുവരി |style="text-align: right;"|240,000,000&nbsp;km |- |''[[Cassini–Huygens|കാസ്സിനി]]'' |2000 ഡിസംബർ 30 |style="text-align: right;"|10,000,000&nbsp;km |- |''[[ന്യൂ ഹറിസൺസ്]]'' |2007 ഫെബ്രുവരി 28 |style="text-align: right;"|2,304,535&nbsp;km |} [[പ്രമാണം:Jupiter gany.jpg|thumb|200px|right|1979 ജനുവരി 24-ന് വ്യാഴത്തിൽ നിന്നും 4 കോടി കിലോമീറ്റർ അകലെയായിരുന്നപ്പോൾ വൊയേജർ ഒന്ന് പകർത്തിയ ചിത്രമാണ് ഇത്.]] 1973 മുതൽ നിരവധി ബഹിരാകാശപേടകങ്ങൾ വ്യാഴത്തിന്റെ നിരീക്ഷണ മേഖലയിൽ കൂടി സഞ്ചരിച്ച് നിരീക്ഷണങ്ങൾ: നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റേയും ഏതാനും ഉപഗ്രഹങ്ങളുടേയും ഹ്രസ്വദൂര ചിത്രങ്ങൾ ആദ്യമായി പയനിയർ സംരംഭം വഴി ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഗ്രഹത്തിനടുത്തെ വികിരണ ക്ഷേത്രം വിചാരിച്ചതിലും കൂടുതൽ ശക്തമാണെന്ന് ആ പേടകങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും ആ സഹചര്യത്തിൽ കേടുപാടുകൾ കൂടാതെ നിലനിൽക്കാനും അവയ്ക്കാകുകയും ചെയ്തു. ജോവിയൻ വ്യഹത്തിന്റെ കണക്കാക്കിയ പിണ്ഡത്തിൽ കൂടുതൽ കൃത്യത വരുത്താൻ പേടകത്തിന്റെ പ്രക്ഷേപ്യപഥങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. റേഡിയോ സിഗ്നലുകളെ ഗ്രഹം സംതരനം ചെയ്തതുവഴി വ്യാഴത്തിന്റെ വ്യാസം കണക്കാക്കിയതിൽ കൂടുതൽ കൃത്യത വരുത്തുവാനും ധ്രുവങ്ങൾ എത്രത്തോളം പരന്നതാണ് എന്ന് കണക്കാക്കാനും കഴിഞ്ഞു.<ref name="burgess" /><ref name="cosmology 101">{{cite web |last = Lasher |first = Lawrence |date = August 1, 2006 |url = http://spaceprojects.arc.nasa.gov/Space_Projects/pioneer/PNhome.html |title = Pioneer Project Home Page |publisher = NASA Space Projects Division |accessdate = 2006-11-28 |archive-date = 2006-01-01 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060101001205/http://spaceprojects.arc.nasa.gov/Space_Projects/pioneer/PNhome.html |url-status = dead }}</ref> ആറുവർഷത്തിനു ശേഷം നടത്തിയ വോയേജർ സംരംഭം ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങളെ പറ്റി വളരെ കൂടുതൽ അറിവുകൾ പകർന്നുതരികയും വ്യാഴത്തിന്റെ വളയങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. ഭൂമൻ ചുവന്ന് പൊട്ടിന്റേത് പ്രതിചക്രവാത ദിശയാണെന്നും അവ മനസ്സിലാക്കി തന്നു. പയനിയർ സംരംഭം മുതലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ താരതമ്യം ചെയ്യുക വഴി ചുവന്ന് പൊട്ടിന്റെ ഭാവം മാറിയിട്ടുണ്ടെന്നും നിറം ഓറഞ്ചിൽ നിന്ന് ഇരുണ്ട തവിട്ടു നിറമായിട്ടുണ്ടെന്നും അറിയാൻ കഴിഞ്ഞു. അയോയുടെ പരിക്രമണപഥത്തിൽ ടോറസ് രൂപത്തിൽ അയോണികരിക്കപ്പെട്ട ആറ്റങ്ങൾ കണ്ടെത്തി, ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാകുകയും ചില അഗ്നിപർവ്വത പുറംതള്ളലുകൾ കാണുകയും ചെയ്തു. ഗ്രഹത്തിന്റെ പിന്നിൽ കൂടി സഞ്ചരിക്കുന്ന വേളയിൽ രാത്രിവശത്തെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ മിന്നൽപ്പിണരുകൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു.<ref name="voyager"/><ref name="burgess" /> അടുത്തതായി വ്യാഴത്തെ സന്ദർശിച്ചത് യുളിസ്സെസ് സൗരപേടകമായിരുന്നു (Ulysses solar probe), സുര്യനു ചുറ്റുമുള്ള ഒരു ധ്രുവ പരിക്രമണം പഥത്തിൽ കടക്കുന്നതിനായി അത് വ്യാഴത്തിനു സമീപത്തുകൂടെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു. ആ അവസരത്തിൽ വ്യാഴത്തിന്റെ കാന്തമണ്ഡലത്തെ കൂടുതൽ പഠനങ്ങൾ നടത്തുകയുണ്ടായി. യുളിസ്സെസിന് ക്യാമറകളില്ലായിരുന്നതിനാൽ ചിത്രങ്ങളൊന്നും പകർത്തപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ആറുവർഷത്തിനു ശേഷം ഗ്രഹത്തെ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ വളരെ അകലത്തിലായിരുന്നു പേടകം.<ref name="ulysses">{{cite web|author = Chan, K.; Paredes, E. S.; Ryne, M. S.|year = 2004|url = http://www.aiaa.org/Spaceops2004Archive/downloads/papers/SPACE2004sp-template00447F.pdf|title = Ulysses Attitude and Orbit Operations: 13+ Years of International Cooperation|format = PDF|publisher = American Institute of Aeronautics and Astronautics|accessdate = 2006-11-28|archiveurl = https://web.archive.org/web/20051214075825/http://www.aiaa.org/Spaceops2004Archive/downloads/papers/SPACE2004sp-template00447F.pdf|archivedate = 2005-12-14|url-status = dead}}</ref> 2000-ൽ ശനിയിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ വ്യാഴത്തിനു സമീപത്തുകൂടി സഞ്ചരിച്ച കാസ്സിനി പേടകം ഗ്രഹത്തിന്റെ ഉയർന്ന റെസല്യൂഷനിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തുകയുണ്ടായി, ഗ്രഹത്തിന്റെ ശേഖരിക്കപ്പെട്ടതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും മെച്ചപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങളായിരുന്നു അത്. 2000 ഡിസംബർ 19-ന് ഹിമാലിയ എന്ന ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ ചിത്രം പകർത്തിയെങ്കിലും ഗുണ നിലവാരം കുറഞ്ഞതിനാൽ ഉപരിതല സവിശേഷതകൾ വ്യക്താമായിരുന്നില്ല.<ref>{{cite journal|author=Hansen, C. J.; Bolton, S. J.; Matson, D. L.; Spilker, L. J.; Lebreton, J.-P.|title=The Cassini-Huygens flyby of Jupiter|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2004Icar..172....1H|journal=Icarus|year=2004|volume=172|issue=1|pages=1–8|doi = 10.1016/j.icarus.2004.06.018}}</ref> ഗുരുത്വ പിന്തുണയ്ക്കായി പ്ലൂട്ടോയിലേക്കുള്ള വഴിമധ്യേ ന്യൂ ഹോറിസൺ പേടകം വ്യാഴത്തെ സമീപിച്ചിരുന്നു. 2007 ഫെബ്രുവരി 28-നായിരുന്നു അത് ഗ്രഹത്തോട് ഏറ്റവും അടുത്തത്.<ref>{{cite web|url=http://www.planetary.org/explore/topics/space_missions/new_horizons/022807.html|title="Mission Update: At Closest Approach, a Fresh View of Jupiter"|accessdate=2007-07-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070429113112/http://www.planetary.org/explore/topics/space_missions/new_horizons/022807.html|archivedate=2007-04-29|url-status=live}}</ref> അയോയിലെ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ പുറം തള്ളുന്നതുവഴിയുള്ള പ്ലാസ്മയെ പേടകത്തിലെ ക്യാമറകൾ മാപനം നടത്തുകയും നാല് ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങളെ കുറിച്ച് വിശദമായി പഠിക്കുകയും ഹിമാലിയ (Himalia), എലാറ (Elara) എന്നീ പുറം ഭാഗത്തുള്ള ഉപഗ്രഹങ്ങളെ വിദൂര നിരീക്ഷണം നടത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/newhorizons/news/jupiter_system.html|title="Pluto-Bound New Horizons Provides New Look at Jupiter System"|accessdate=2007-07-27|archive-date=2010-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20101212052748/http://www.nasa.gov/mission_pages/newhorizons/news/jupiter_system.html|url-status=dead}}</ref> 2006 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതലായിരുന്നു ജൊവിയൻ വ്യൂഹത്തിന്റെ ചിത്രണം തുടങ്ങിയത്.<ref>{{cite web|date= January 19, 2007|url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/6279423.stm|title = New Horizons targets Jupiter kick|publisher = BBC News Online|accessdate = 2007-01-20}}</ref><ref>{{cite web|last = Alexander|first = Amir|date = September 27, 2006|url = http://www.planetary.org/news/2006/0927_New_Horizons_Snaps_First_Picture_of.html|title = New Horizons Snaps First Picture of Jupiter|publisher = The Planetary Society|accessdate = 2006-12-19|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070221220556/http://www.planetary.org/news/2006/0927_New_Horizons_Snaps_First_Picture_of.html|archivedate = 2007-02-21|url-status = live}}</ref> ====ഗലീലിയോ സംരംഭം==== [[പ്രമാണം:Portrait of Jupiter from Cassini.jpg|thumb|left|കാസ്സിനി പേടകത്തിൽ നിന്നുള്ള വ്യാഴത്തിന്റെ കാഴ്ച.]] ഇതു വരെ അയച്ച പേടകങ്ങളിൽ വ്യാഴത്തെ പരിക്രമണം ചെയ്തത് ഗലീലിയോ ഓർബിറ്റർ മാത്രമാണ്, 1995 ഡിസംബർ 7 നാണ് അത് പരിക്രമണപഥത്തിൽ പ്രവേശിച്ചത്. ഏഴ് വർഷത്തിൽ കൂടുതൽ അത് ഗ്രഹത്തെ വലംവച്ചു, അതിനിടയിൽ ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ, അമാൽഥെ എന്നിവയുമായി നിരവധി സമീപ പറക്കലുകൾ നടക്കുകയുമുണ്ടായി. 1994 ൽ വ്യഴത്തോടടുക്കുന്ന വേളയിൽ ഷുമാക്കർ ലെവി 9 വാൽനക്ഷത്രം ഗ്രഹത്തിൽ വന്നിടിക്കുന്ന കാഴ്ച്ചയ്ക്കും പേടകം സാക്ഷിയായി, ആ അപൂർവ്വകാഴ്ചയുടെ ദൃശ്യങ്ങളും പേടകം നൽകിയിരുന്നു. ജൊവിയൻ വ്യൂഹത്തെപ്പറ്റി പേടകത്തിൽ നിന്നും വളരെ വിവരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ ഉന്നത ശേഷിയുള്ള റേഡിയോ പ്രക്ഷേപണ ആന്റിന സ്ഥാപിക്കുന്നതിലെ പിഴവ് പേടകം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉദ്ദേശിച്ച ശേഷിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനെ ഇല്ലാതാക്കിയിരുന്നു.<ref name="galileo">{{cite web|last = McConnell|first = Shannon|date = April 14, 2003|url = http://www2.jpl.nasa.gov/galileo/|title = Galileo: Journey to Jupiter|publisher = NASA Jet Propulsion Laboratory|accessdate = 2006-11-28|archive-date = 2012-07-02|archive-url = https://www.webcitation.org/68rIYpsgf?url=http://solarsystem.nasa.gov/galileo/|url-status = dead}}</ref> 1995 ജൂലൈയിൽ പേടകത്തിൽ നിന്നും ഒരു അന്തരീക്ഷപേടകം വിക്ഷേപിക്കപ്പെടുകയും ഡിസംബർ 7 ന് അന്തരീക്ഷപേടകം വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു. അന്തരീക്ഷത്തിൽ 150 കിലോമീറ്റർ താഴ്ചയിൽ സഞ്ചരിച്ച് 57.6 മിനുട്ട് നേരത്തേക്കുള്ള വിവരങ്ങൾ അത് ശേഖരിച്ചു, ശേഷം ഉയർന്ന മർദ്ദത്തിനു വിധേയമായി ഞെരിഞ്ഞമർന്ന് തകരുകയും ചെയ്തു ( ആ സമയം മർദ്ദം ഭൂമിയിലെ മർദ്ദത്തിന്റെ 22 മടങ്ങായിരുന്നു, താപനില 153 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസും).<ref>{{cite web|first = Julio|last = Magalhães|date = December 10, 1996|url = http://spaceprojects.arc.nasa.gov/Space_Projects/galileo_probe/htmls/probe_events.html|title = Galileo Probe Mission Events|publisher = NASA Space Projects Division|accessdate = 2007-02-02|archive-date = 2007-01-02|archive-url = https://web.archive.org/web/20070102143553/http://spaceprojects.arc.nasa.gov/Space_Projects/galileo_probe/htmls/probe_events.html|url-status = dead}}</ref> ശേഷം പേടകം ഉരുകുകയും ബാഷ്പീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിരിക്കാം. ജീവൻ നിലനിൽക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെട്ട ഉപഗ്രഹമായ യൂറോപ്പയുമായുള്ള കൂട്ടിയിടി ഒഴിവാക്കാൻ മുൻകൂട്ടി തയ്യാറാക്കിയതുപ്രകാരം 2003 സെപ്റ്റംബർ 21-ന് ഗതി ഗ്രഹത്തിനു നേരെ തിരിച്ചുവിട്ട് 50 കിലീമീറ്റർ പ്രതി നിമിഷം സഞ്ചരിച്ചപ്പോൾ ഗലീലിയോ പേടകവും ഇതിനേക്കാൾ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള തകരലിനു വിധേയമായി.<ref name="galileo" /> ====ഭാവി പേടകങ്ങളും റദ്ദാക്കിയ പദ്ധതികളും==== വ്യാഴത്തെ ധ്രുവപരിക്രമണപഥത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് വിശദമായി പഠിക്കുന്ന ഒരു സംരംഭത്തിന് നാസ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. ജുനോ (Juno) എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഇത് 2011 ലാണ് വിക്ഷേപിക്കപ്പെടുക.<ref>{{cite web|first=Anthony|last=Goodeill|date=2008-03-31|url=http://newfrontiers.nasa.gov/missions_juno.html|title=New Frontiers – Missions - Juno|publisher=NASA|accessdate=2007-01-02|archive-date=2007-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20070203235637/http://newfrontiers.nasa.gov/missions_juno.html|url-status=dead}}</ref> വ്യാഴത്തേയും അതിന്റെ ഉപഗ്രഹങ്ങളെയും പര്യവേഷണം ചെയ്യുന്നതിന് നാസയും യൂറോപ്യൻ ബഹിരാകാശ ഏജൻസിയും സംയുക്തമായി നടത്താനിരിക്കുന്ന സംരംഭമാണ് യൂറോപ്പ ജൂപ്പിറ്റർ സിസ്റ്റം മിഷൻ (Europa Jupiter System Mission, EJSM). ടൈറ്റൻ സാറ്റൺ സിസ്റ്റം മിഷൻ പദ്ധതിയേക്കാൾ മുൻഗണന ഇതിന് നൽകുമെന്ന് 2009 ഫെബ്രുവരിയിൽ നാസയും യൂറോപ്യൻ ബഹിരാകാശ ഏജൻസിയും പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite web |author=Talevi, Monica; Brown, Dwayne |date=2009-02-18 |title=NASA and ESA Prioritize Outer Planet Missions |url=http://www.nasa.gov/topics/solarsystem/features/20090218.html |accessdate=2009-02-18 |archive-date=2011-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825211633/http://www.nasa.gov/topics/solarsystem/features/20090218.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |first=Paul|last=Rincon|date=2009-02-18 |title= Jupiter in space agencies' sights |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/7897585.stm |publisher=BBC News|accessdate=2009-02-28}}</ref> 2020 നോട് അടുത്തായിരിക്കും ഇതിന്റെ വിക്ഷേപണം നടക്കുക, നാസയുടെ വ്യഴ-യൂറോപ്പ ഓർബിറ്ററും യൂറോപ്യൻ ഏജൻസിയുടെ വ്യഴ-ഗാനിമീഡ് ഓർബിറ്ററും ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://sci.esa.int/science-e/www/area/index.cfm?fareaid=107 |title=Laplace: A mission to Europa &amp; Jupiter system |publisher=ESA|accessdate=2009-01-23}}</ref> ഉപഗ്രഹങ്ങളായ യൂറോപ്പ, ഗാനിമീഡ്, കാലിസ്റ്റൊ തുടങ്ങിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉപോപരിതലങ്ങളിൽ ദ്രാവക സമുദ്രങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ അവയെ കുറിച്ച് വിശദമായി പഠിക്കാൻ ഗവേഷകർക്ക് കൂടുതൽ താല്പര്യമുണ്ടെങ്കിലും സാമ്പത്തികമാണ് കാര്യങ്ങളെ വൈകിക്കുന്നത്. നാസയുടെ ജിമോ (JIMO, Jupiter Icy Moons Orbiter) 2005 ൽ റദ്ദാക്കിയിരുന്നു.<ref>{{cite news|first=Brian|last=Berger |title=White House scales back space plans|publisher=MSNBC |date=2005-02-07|url=http://www.msnbc.msn.com/id/6928404/ |accessdate = 2007-01-02}}</ref> യൂറോപ്യൻ ജോവിയൻ യൂറോപ്പ ഓർബിറ്ററിന്റെ സാധ്യാത പഠനവും നടന്നിട്ടുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും<ref>{{cite web |last=Atzei|first=Alessandro|date=2007-04-27|url=http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=35982 |title=Jovian Minisat Explorer|publisher=ESA |accessdate=2008-05-08}}</ref> യൂറോപ്പ ജൂപ്പിറ്റർ സിസ്റ്റം മിഷന് വേണ്ടി അത് മാറ്റിവെയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ==ഉപഗ്രഹങ്ങൾ== അറിയപ്പെടുന്ന 79 ഉപഗ്രഹങ്ങൾ വ്യാഴത്തിനുണ്ട്. ഇതിൽ 61 എണ്ണവും 10 കിലോമീറ്ററിൽ താഴെ വ്യാസമുള്ളവയും 1975 ന് ശേഷം കണ്ടെത്തിയവയുമാണ്. വലിയ നാല് ഉപഗ്രഹങ്ങളായ അയോ, യൂറോപ്പ, ഗാനിമീഡ്, കാലിസ്റ്റൊ എന്നിവയെ ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>{{cite journal|author = Matt Williams|title=Twelve New Moons Discovered Around Jupiter, and One of Them is Pretty Odd!|url=https://www.universetoday.com/139641/twelve-new-moons-discovered-around-jupiter-and-one-of-them-is-pretty-odd/|journal=universetoday|year=2018}}</ref> ===ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ=== [[പ്രമാണം:The_Galilean_satellites_(the_four_largest_moons_of_Jupiter).tif|thumb|325px|ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ, വ്യാഴത്തിൽ നിന്നുള്ള ദുരത്തിന്റെ ക്രമത്തിൽ ഇടത്തുനിന്നും വലത്തോട്ട് കാണിച്ചിരിക്കുന്നു: അയോ, യൂറോപ്പ, ഗാനിമീഡ്, കാലിസ്റ്റൊ.]] അയോ, യൂറോപ്പ, ഗാനിമീഡ്, എന്നിവയുടെ പരിക്രമണ പഥങ്ങൾ ലാപ്ലെയ്സ് റെസണൻസ് ക്രമത്തിലാണുള്ളത്; അയോ നാല് തവണ വ്യാഴത്തെ വലം വയ്ക്കുമ്പോൾ യൂറോപ്പ കൃത്യം രണ്ട് തവണയും ഗാനിമീഡ് കൃത്യം ഒരു തവണയും വലം വയ്ക്കുന്നു. ഒരോ തവണ വലം വയ്ക്കുമ്പോഴും ഇതിലെ ഒരോ ഉപഗ്രഹവും അതിന്റെ അയൽക്കാരനിൽ നിന്ന് ഒരു വലിവ് അനുഭവപ്പെടുന്നതിനാൽ പരിക്രമണപഥങ്ങളുടെ ഈ അനുരണനം അവയുടെ പരിക്രമണപഥങ്ങളെ ദീർഘവൃത്താകാരമുള്ളതാക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. അതേസമയം വ്യാഴത്തിൽ നിന്നുള്ള വലിവു ബലം അവയേ കൂടുതൽ വൃത്താകാരമുള്ളതാക്കാനും ശ്രമിക്കുന്നു.<ref>{{cite journal|author=Musotto, S.; Varadi, F.; Moore, W. B.; Schubert, G.|title=Numerical simulations of the orbits of the Galilean satellites|url=http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=13969974|journal=Icarus|year=2002|volume=159|pages=500–504|doi=10.1006/icar.2002.6939|access-date=2010-10-04|archive-date=2011-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810071532/http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=13969974|url-status=dead}}</ref> ഈ മൂന്ന് ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ പരിക്രമണപഥങ്ങളുടെ ഉത്കേന്ദ്രത അവയുടെ രൂപത്തിൽ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിന് കാരണമാകുന്നുണ്ട്, വ്യാഴത്തോട് അടുക്കുമ്പോൾ ഉപഗ്രഹോപരിതലം പുറത്തേക്ക് അല്പം തള്ളപ്പെടുകയും വ്യാഴത്തിൽ നിന്ന് അകലുമ്പോൾ ഗോളാകൃതി പുനഃസ്ഥാപിതമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ വലിവുകൾ വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന ഘർഷണം അവയുടെ ആന്തരീക ഭാഗങ്ങളെ ചൂടാക്കുന്നു. ഗ്രഹത്തോട് കൂടുതൽ അടുത്ത് നിൽക്കുന്നതുവഴി വലിവുബലങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ വിധേയമാകുന്ന അയോയിൽ ഇത് കൂടുതൽ പ്രകടമായി അസാധാരണ വിധത്തിൽ അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തങ്ങൾ നടക്കുന്നതായി കാണാം. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി പ്രായം കുറഞ്ഞ യൂറോപ്പയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ ഇത് കുറഞ്ഞ അളവിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center" |- ! colspan=10|ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ, അളവുകൾ ഭൂമിയുടെ ചന്ദ്രനുമായി താരതമ്യം ചെയ്തിരിക്കുന്നു |- ! rowspan=2|പേര് ! rowspan=2|[[സഹായം:IPA for English|ഐ.പി.എ.]] ! colspan=2|വ്യാസം ! colspan=2|പിണ്ഡം ! colspan=2|പരിക്രമണ വ്യാസാർദ്ധം ! colspan=2|പരിക്രമണ കാലം |- ! km ! % ! kg ! % ! km ! % ! days ! % |- ![[അയോ (ഉപഗ്രഹം)|അയോ]] |{{IPA|ˈaɪ.oʊ}} |3643 |105 |8.9×10²² |120 |421,700 |110 |1.77 |7 |- ![[യൂറോപ്പ (ഉപഗ്രഹം)|യൂറോപ്പ]] |{{IPA|jʊˈroʊpə}} |3122 |90 |4.8×10²² |65 |671,034 |175 |3.55 |13 |- ![[ഗാനിമീഡ് (ഉപഗ്രഹം)|ഗാനിമീഡ്]] |{{IPA|ˈɡænimiːd}} |5262 |150 |14.8×10²² |200 |1,070,412 |280 |7.15 |26 |- ![[കാലിസ്റ്റൊ (ഉപഗ്രഹം)|കാലിസ്റ്റൊ]] |{{IPA|kəˈlɪstoʊ}} |4821 |140 |10.8×10²² |150 |1,882,709 |490 |16.69 |61 |} {{Clear}} ===ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം=== [[പ്രമാണം:Europa-moon.jpg|thumb|right|140px|വ്യാഴത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹമായ യൂറോപ്പ.]] വൊയേജർ സംരംഭത്തിലെ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് മുൻപ് വ്യാഴത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹങ്ങളെ അവയുടെ പരിക്രമണത്തിലെ സമാനതകൾ കണക്കിലെടുത്ത് നാലായി തരംതിരിച്ചിരുന്നു. അതിനുശേഷം കൂറേയധികം ഉപഗ്രഹങ്ങളെ കണ്ടുപിടിച്ചത് ഈ വർഗ്ഗീകരണത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുകയുണ്ടായി. നിലവിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ആറ് തരംതിരിവാണുള്ളത്. എട്ട് ആന്തര നിയത ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉപവർഗ്ഗമാണ് അടിസ്ഥാനപരമായ ഒന്ന്, വ്യാഴത്തിന്റെ മധ്യരേഖാ തലത്തിനോട് ചേർന്ന് ഏതാണ്ട് വൃത്തപാതയിലൂടെ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്ന ഇവ വ്യാഴത്തിനോടൊപ്പം രൂപം കൊണ്ടവയാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ചെരിഞ്ഞതും ദീർഘവൃത്തവുമായ പഥത്തിലൂടെ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്നവയും ചെറുതും അനിയതവുമായവയാണ് ബാക്കിയുള്ള ഉപഗ്രഹങ്ങൾ, അവയുടെ എണ്ണം തിട്ടപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല, പിടിച്ചെടുക്കപ്പെട്ട ക്ഷുദ്രഗ്രഹങ്ങളോ ക്ഷുദ്രഗ്രഹ ഖണ്ഡങ്ങളോ ആണ് അവയെന്നാണ് അനുമാനം. ഒരേ വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട അനിയത ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഏതാണ്ട് ഒരേ പരിക്രമണം സ്വഭവവിശേഷതകൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ അവയുടേത് ഒരേ ഉല്പത്തിയാണെന്ന് കരുതുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അവ വലിയ ഉപഗ്രഹമോ പിടിച്ചെടുക്കപ്പെട്ട വസ്തുവോ ഖണ്ഡങ്ങളായാതായിരിക്കാം.<ref>{{cite book|author=Jewitt, D. C.; Sheppard, S.; Porco, C.|editor=Bagenal, F.; Dowling, T.; McKinnon, W|year=2004|title=Jupiter: The Planet, Satellites and Magnetosphere|publisher=Cambridge University Press|isbn=0521818087|url=http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/papers/JUPITER/JSP.2003.pdf|format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070614045102/http://www.ifa.hawaii.edu/~jewitt/papers/JUPITER/JSP.2003.pdf|archivedate=2007-06-14|access-date=2010-10-04|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal|author=Nesvorný, D.; Alvarellos, J. L. A.; Dones, L.; Levison, H. F.|title=Orbital and Collisional Evolution of the Irregular Satellites|journal=The Astronomical Journal|year=2003|volume=126|issue=1|pages=398–429|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2003AJ....126..398N|accessdate = 2007-02-19|doi=10.1086/375461}}</ref> {| class="wikitable" !colspan="2"|നിയത ഉപഗ്രഹങ്ങൾ |- |[[Inner satellites of Jupiter|ആന്തര ഗണം]] |200 കിലോമീറ്ററിൽ താഴെ വ്യാസമുള്ള ചെറിയ നാല് ഉപഗ്രഹങ്ങളാണ് ആന്തര ഗണത്തിലുള്ളത്, 200,000 കിലോമീറ്ററിൽ താഴെ വ്യാസാർദ്ധമുള്ള പരിക്രമണപഥത്തിലൂടെ വലം വയ്ക്കുന്ന ഇവയുടെ പരിക്രമണ തലത്തിന്റെ ചെരിവ് ഒരു ഡിഗ്രിയുടെ പാതിയിൽ താഴെയാണ്. |- |[[ഗലീലിയൻ ഉപഗ്രഹങ്ങൾGalilean moons|ഗലീലിയൻ&nbsp;ഉപഗ്രഹങ്ങൾ]]<ref>{{cite journal | title = The Galilean Satellites| url = https://archive.org/details/sim_science_1999-10-01_286_5437/page/76|author = Showman, A. P.; Malhotra, R.|journal = Science|year = 1999 | volume = 286 | issue = 5437 | pages = 77–84 | doi = 10.1126/science.286.5437.77 | pmid = 10506564 }}</ref> |സൗരയൂഥത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽപ്പെടുന്നവയാണ് ഗലീലിയോ ഗലീലിയും, സിമോൺ മറിയസും ഒരേ സമയം കണ്ടെത്തിയ ഈ നാല് ഉപഗ്രഹങ്ങൾ. 400,000 കിലോമീറ്ററിനും 2,000,000 കിലോമീറ്ററിനും ഇടയിൽ വ്യാസാർത്തോടെയുള്ള പരിക്രമണ പഥത്തിൽ ഇവ വലംവയ്ക്കുന്നു. |- !colspan="2"|അനിയത ഉപഗ്രഹങ്ങൾ |- |[[തീമിസ്റ്റൊ (ഉപഗ്രഹം)|തീമിസ്റ്റൊ]] |ഈ ഗണത്തിലുള്ള ഒരേയൊരു ഉപഗ്രഹമാണിത്, ഗലീലിയൻ ഗണത്തിനും ഹിമാലിയ ഗണത്തിനും ഇടയിലെ പാതി അകലത്തിൽ പരിക്രമണം നടത്തുന്നു. |- |[[ഹിമാലിയ ഗണം]] |വ്യാഴത്തിൽ നിന്നും 11,000,000 കിലോമീറ്റർ മുതൽ 12,000,000 കിലോമീറ്ററിനും ഇടയിൽ ദൃഢബന്ധിത കൂട്ടമായി പരിക്രമണം ചെയ്യുന്ന ഉപഗ്രഹങ്ങളാണിവ. |- |[[കാർപൊ (ഉപഗ്രഹം)|കാർപൊ]] |ഒറ്റയ്ക്കുള്ള മറ്റൊരു ഉപഗ്രഹം; അനാൻക്കെ ഗണത്തിന്റെ ആന്തര വശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. |- |[[അനാൻക്കെ ഗണം|അനാൻക്കെ&nbsp;ഗണം]] |വ്യകതമായ അതിർവരമ്പില്ലാത്ത ഈ ഗണം ഗ്രഹത്തിന് വിപരീത ദിശയിൽ ശരാശരി 21,276,000 കിലോമീറ്റർ അകലത്തിലുള്ളതും 149 ഡിഗ്രി ചെരിവുള്ളതുമാ പരിക്രമണം പഥങ്ങളിലൂടെ വലംവയ്ക്കുന്നു. |- |[[കാമെ ഗണം]] |വിപരീത ദിശയിൽ പരിക്രമണം ചെയ്യുന്ന മറ്റൊരു ഗണം, ശരാശരി 23,404,000 കിലോമീറ്ററും 165 ഡ്രിഗ്രി ചെരിവുമുള്ള പരിക്രമണപഥങ്ങളിലുടെ ഗ്രഹത്തെ ചുറ്റുന്നു. |- |[[പാസിഫെ ഗണം]] |വിപരീതദിശയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന വലിയ മേഖലയിൽ വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്ന ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ ഗണം, ബാക്കിവരുന്ന എല്ലാ ഉപഗ്രഹങ്ങളും ഇതിൽപ്പെടുന്നു. |} ===സൗരയൂഥത്തിൻ മേലുള്ള സ്വാധീനം=== സൂര്യനോടൊപ്പം സൗരയൂഥത്തിന്റെ രൂപം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ വ്യാഴത്തിന്റെ ഗുരുത്വബലത്തിനും പങ്കുണ്ട്. സൗരയൂഥത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം ഗ്രഹങ്ങളുടെയും പരിക്രമണ തലം സൗരമധ്യരേഖാ തലത്തേക്കാൾ വ്യാഴത്തിന്റെ പരിക്രമണ തലത്തിനോട് ചേർന്നാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്, സൂര്യനോട് ചേർന്ന് കിടക്കുന്ന ബുധന്റെ പരിക്രമണം തലമാണ് സൗര മധ്യരേഖ തലത്തോട് ചെരിവിൽ കുറഞ്ഞതായി കാണുന്നത്. ഛിന്നഗ്രഹവളയത്തിലെ കിർക്ക്‌വുഡ് വിടവിനും സൗരയൂഥ ചരിത്രത്തിൽ നടന്നെന്നു കരുതുന്ന അന്തർ സൗരയൂഥത്തിലെ അവസാന വൻ കൂട്ടിയിടിക്കും (Late Heavy Bombardment) കാരണക്കാരൻ വ്യഴമാണെന്ന് കരുതുന്നു.<ref>{{cite journal |last = Kerr|first = Richard A. |title=Did Jupiter and Saturn Team Up to Pummel the Inner Solar System? |journal=Science|year=2004|volume=306|issue=5702 |pages=1676 |url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/306/5702/1676a?etoc |accessdate=2007-08-28 |doi=10.1126/science.306.5702.1676a |pmid=15576586}}</ref> [[പ്രമാണം:InnerSolarSystem-en.png|right|thumb|രേഖാചിത്രത്തിൽ വ്യാഴത്തിന്റെ പരിക്രമണപഥത്തിലുള്ള ട്രോജൻ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളെ കാണാം. പ്രധാന ഛിന്നഗ്രഹ വലയവും കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.]] സ്വന്തം ഉപഗ്രഹങ്ങളെ കൂടാതെ പരിക്രമണപഥത്തിൽ ഗ്രഹത്തിനു മുൻപും ശേഷവുമുള്ള ലഗ്രാൻഗിയൻ ബിന്ദുക്കളിലുള്ള ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളേയും അവിടെ നിർത്തുന്നതിലും വ്യാഴത്തിന്റെ ഗുരുത്വബലത്തിന് പങ്കുണ്ട്. ട്രോജൻ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ എന്നാണവ വിളിക്കപ്പെടുന്നത്, ഇലിയഡിനെ അനുസ്മരിച്ച് ഇവയെ ഗ്രീക്ക് ക്യാമ്പെന്നും ട്രോജൻ ക്യാമ്പെന്നും വിളിക്കുന്നു. 588 ആഷില്ലെസ് ആണ് അവയിലെ ആദ്യം കണ്ടെത്തിയ ഛിന്നഗ്രഹം, 1906 ൽ മാക്സ് വോൾഫാണ് അതിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്; അതിനുശേഷം അവയിലെ രണ്ടായിരത്തിലേറെ എണ്ണത്തിനെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/JupiterTrojans.html |title=List Of Jupiter Trojans|accessdate=2009-07-10 |publisher=IAU Minor Planet Center}}</ref> 624 ഹെക്റ്റൊർ ആണ് അവയിൽ വലുത്. ഹ്രസ്വകാല വാൽനക്ഷത്രങ്ങളിലെ ഭൂരിഭാഗവും വ്യാഴത്തിന്റെ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ടതാണ്, സെമി-മേജർ അക്ഷം വ്യാഴത്തിന്റേതിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ വാൽനക്ഷത്രങ്ങളെ വ്യാഴത്തിന്റെ കുടുംബം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. തുടക്കത്തിൽ നെപ്റ്റ്യൂണിനപ്പുറം കിടക്കുന്ന കൈപ്പർ വലയത്തിൽ നിന്നും ഉൽഭവിക്കുന്നവയാണ് വ്യാഴ കുടുംബ വാൽനക്ഷത്രങ്ങൾ. സഞ്ചാരവേളയിൽ സമീപം എത്തുമ്പോൾ വ്യാഴം അവയുടെ സഞ്ചാരക്രമത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തുകയും സൂര്യന്റേയും വ്യാഴത്തിന്റേയും ഗുരുത്വ പ്രതിപ്രവർത്തനം നിമിത്തം വൃത്തപാതയിൽ സഞ്ചരിക്കൻ നിർബന്ധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ===കൂട്ടിയിടികൾ=== [[പ്രമാണം:Hs-2009-23-crop.jpg|thumb|right|2009 ൽ നടന്ന കൂട്ടിയിടി ഫലമായുണ്ടായ ഏതാണ്ട് 5,000 മൈലുകളോളം നീളമുള്ള പാട്, ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി ജൂലൈ 23 ന് എടുത്ത ചിത്രം.<ref>{{cite news|author=Dennis Overbye |title=Hubble Takes Snapshot of Jupiter’s ‘Black Eye’ |url=http://www.nytimes.com/2009/07/25/science/space/25hubble.html?ref=science|date=2009-07-24|publisher=[[New York Times]]|accessdate=2009-07-25}}</ref>]] വലിയ ഗുരുത്വ ഗർത്തവും ആന്തര സൗരയൂഥത്തിനടത്തുള്ള സ്ഥാനവും കാരണം വ്യാഴത്തെ സൗരയൂഥത്തിലെ വാക്വം ക്ലീനർ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite news |first=Richard A.|last=Lovett |title=Stardust's Comet Clues Reveal Early Solar System |publisher=National Geographic News |date=December 15, 2006|url=http://news.nationalgeographic.com/news/2006/12/061215-comet-stardust.html |accessdate = 2007-01-08}}</ref> സൗരയൂഥ ഗ്രഹങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വാൽനക്ഷത്ര കൂട്ടിയിടിക്ക് വിധേയമാകുന്നത് ഈ ഗ്രഹമാണ്.<ref>{{cite journal |author=Nakamura, T.; Kurahashi, H. |title=Collisional Probability of Periodic Comets with the Terrestrial Planets: An Invalid Case of Analytic Formulation |journal=Astronomical Journal |year=1998 |volume=115 |issue=2 |pages=848–854 |url=http://www.iop.org/EJ/article/1538-3881/115/2/848/970144.html |accessdate=2007-08-28 |doi=10.1086/300206 |archive-date=2020-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406073259/https://iopscience.iop.org/article/1538-3881/115/2/848/970144.html |url-status=dead }}</ref> ആന്തര സൗരയൂഥത്തെ വാൽനക്ഷത്ര കൂട്ടിയിടികളിൽ നിന്ന് വ്യാഴം സംരക്ഷിക്കുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ വ്യാഴം വലിച്ചെടുപ്പിക്കുകയും തെറിപ്പിച്ചുകളയുകയും ചെയ്യുന്ന എണ്ണത്തിന് ആനുപാതികമായ അളവ് എണ്ണത്തെ അത് ഉൾഭാഗത്തേക്ക് വഴിതിരിച്ചു വിടുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട് എന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ മാതൃകകളിൽ തെളിഞ്ഞിട്ടുമുണ്ട്.<ref>{{cite journal |author=Horner, J.; Jones, B. W. |year=2008 |title=Jupiter - friend or foe? I: the asteroids |journal=International Journal of Astrobiology |volume=7|issue=3–4|pages=251–261 |doi=10.1017/S1473550408004187|accessdate=2009-07-27 |url=http://arxiv.org/abs/0806.2795}}</ref> ഇക്കാര്യത്തിൽ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർക്ക് അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ട്, വ്യാഴം കൈപ്പർ വലയത്തിൽ നിന്ന് വാൽനക്ഷത്രങ്ങളെ വലിച്ചെടുത്ത് ഭൂമിക്ക് നേരേ വിടുന്നുണ്ടെന്ന് ചിലർ അഭിപ്രായപ്പെടുമ്പോൾ മറ്റുചിലർ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെടാത്ത ഊർട്ട് മേഘത്തിൽ നിന്നും വ്യാഴം ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നുണ്ടെന്നുള്ള അഭിപ്രായക്കാരാണ്.<ref>{{cite news |first=Dennis|last=Overbyte|date=2009-07-25 |title=Jupiter: Our Comic Protector? |work=Thew New York Times| accessdate=2009-07-27|url=http://www.nytimes.com/2009/07/26/weekinreview/26overbye.html?hpw }}</ref> ജ്യോതിശാ‍സ്ത്രജ്ഞനായ കാസ്സിനി 1690 ൽ വ്യാഴത്തിലെ ഒരു കൂട്ടിയിടി കളങ്കം രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കാമെന്ന് 1997 ൽ നടത്തിയ പഴയ ജ്യോതിശാസ്ത്ര വരപ്പുകൾ പരിശോധിക്കുന്നതിനിടയിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാകുന്നത്. മറ്റ് എട്ട് നിരീക്ഷണ വരപ്പുകളിൽ കൂട്ടിയിടിയുടെ നേരിയ സാധ്യത മാത്രമോ അല്ലെങ്കിൽ സാധ്യതകളൊന്നും തന്നെയും രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല.<ref>{{Cite journal|author=Tabe, Isshi; Watanabe, Jun-ichi; Jimbo, Michiwo|year=1997|month=February|title=Discovery of a Possible Impact SPOT on Jupiter Recorded in 1690|journal=Publications of the Astronomical Society of Japan|volume=49|pages=L1–L5|url=http://articles.adsabs.harvard.edu//full/1997PASJ...49L...1T/L000001.000.html|bibcode=1997PASJ...49L...1T}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1994 ജൂലൈ 16 നും ജൂലൈ 22 നും ഇടയിൽ [[ഷുമാക്കർ ലെവി 9]] വാൽനക്ഷത്രത്തിന്റെ 20 ൽ കൂടുതൽ ഖണ്ഡങ്ങൾ വ്യാഴത്തിന്റെ ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളവുമായി കൂട്ടിയിടിക്കുകയുണ്ടായി, സൗരയൂഥത്തിലെ രണ്ട് വസ്തുക്കൾ കൂട്ടിയിടിക്കുന്നത് നേരിട്ട് നിരീക്ഷിക്കാൻ ലഭിച്ച് അവസരമായിരുന്നു അത്. ഈ കൂട്ടിയിടി നിരീക്ഷിക്കുക വഴി വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളെപ്പറ്റി നല്ല വിവരങ്ങൾ കരസ്ഥമാക്കാനും കഴിഞ്ഞിരുന്നു.<ref>{{cite web |last = Baalke|first = Ron |url = http://www2.jpl.nasa.gov/sl9/ |title = Comet Shoemaker-Levy Collision with Jupiter |publisher = NASA|accessdate = 2007-01-02}} </ref><ref>{{cite news|first=Robert R.|last=Britt |title=Remnants of 1994 Comet Impact Leave Puzzle at Jupiter |publisher=space.com|date=August 23, 2004 |url=http://www.space.com/scienceastronomy/mystery_monday_040823.html |accessdate = 2007-02-20}}</ref> 2009 ജൂലൈ 19 ന് ഏതാണ്ട് 216 രേഖാംശത്തിൽ സിസ്റ്റം 2 ൽ ഒരു കൂട്ടിയിടി മേഖല കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite news|author=Staff|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2009/07/21/2632368.htm |title=Amateur astronomer discovers Jupiter collision |date=2009-07-21|work=ABC News online |accessdate=2009-07-21}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iceinspace.com.au/index.php?id=70,550,0,0,1,0 |first=Mike| last= Salway|date= July 19, 2009 |id=IceInSpace News |title=Breaking News: Possible Impact on Jupiter, Captured by Anthony Wesley |publisher=IceInSpace|accessdate=2009-07-19}}</ref> വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഒരു കറുത്ത കളങ്കം കൂട്ടിയിടി ഫലമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു, വലിപ്പത്തിൽ ഓവൽ BA ക്ക് സമാനമായിരുന്നു ആ കളങ്കം. ഇൻഫ്രാ‍റെഡ് നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ കൂട്ടിയിടി നടന്ന സ്ഥലത്ത് തെളിഞ്ഞ് പൊട്ട് വ്യക്തമായിരുന്നു, ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിനോടടുത്ത ആ മേഖലയിലെ താഴ്ന്ന അന്തരീക്ഷഭാഗം ചൂട് പിടിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അതിൽനിന്നും മനസ്സിലാകുന്നു.<ref>{{Cite news |last=Grossman |first=Lisa |date=July 20, 2009 |title=Jupiter sports new 'bruise' from impact |newspaper=New Scientist |url=http://www.newscientist.com/article/dn17491-jupiter-sports-new-bruise-from-impact.html}}</ref> മുൻപ് നടന്ന കൂട്ടിയിടികളേക്കാൾ ചെറിയ മറ്റൊന്ന് 2010 ജൂൺ 3 ന് സംഭവിച്ചതായി അന്തോണി വെസ്ലി കണ്ടെത്തി, ആസ്ട്രേലിയക്കാരനായ അമേച്വർ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് അദ്ദേഹം, ആ കൂട്ടിയിടിയുടെ വീഡിയോ ഫിലിപൈൻസിലെ മറ്റൊരു അമേച്വർ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞാൻ റെക്കോർഡ് ചെയ്തിട്ടുണ്ടായിരുന്നെന്ന് പിന്നീട് മനസ്സിലാകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.astronomy.com/asy/default.aspx?c=a&id=9918| title=Another impact on Jupiter| date=2010-06-04| first=Michael| last=Bakich| publisher=[[Astronomy Magazine]] online| accessdate=2010-06-04}}</ref> ==ജീവനുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത== മിന്നലും അനാദി ഭൂമിയിലെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ കാണപ്പെട്ടിരുന്ന സം‌യുക്തങ്ങളും ഒരുമിച്ച് വരുന്നത് ജൈവ സൃഷ്ടിയുടെ ഭാഗമാകുന്ന അമിനോ ആസിഡുകൾ പോലെയുള്ള ജൈവ സം‌യുക്തങ്ങൾ രൂപപ്പെടാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് 1953 ലെ മില്ലെർ-യുറേ പരീക്ഷണത്തിൽ കണ്ടിരുന്നു. അതേ അവസ്ഥയിൽ ജലം, മീഥെയ്ൻ, അമോണിയ, മൂലക ഹൈഡ്രജൻ തുടങ്ങിയവയൊക്കെ വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിലും കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ വ്യാഴത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ശക്തമായ ലംബപ്രവാഹങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്, അവ ഇത്തരം സം‌യുക്തങ്ങലെ താഴ്ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് വഹിച്ചു കൊണ്ട് പോകുന്നു. അന്തരീക്ഷത്തിനു താഴെ ഉയർന്ന താപനിലയാണുള്ളത്, ആ സാഹചര്യത്തിൽ ഇത്തരം രാസ സം‌യുക്തങ്ങൾ വിഘടിക്കുമെന്നതിനാൽ ഭൂമിയിലെ പോലെയുള്ള ജീവന്റെ ഉല്പത്തിക്ക് സഹായിക്കില്ല.<ref>{{cite web|last=Heppenheimer|first=T. A.|year=2007|url=http://www.nss.org/settlement/ColoniesInSpace/colonies_chap01.html|title=Colonies in Space, Chapter 1: Other Life in Space|publisher=National Space Society|accessdate=2007-02-26|archive-date=2012-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120118211527/http://www.nss.org/settlement/ColoniesInSpace/colonies_chap01.html|url-status=dead}}</ref> വളരെ കുറഞ്ഞ അളവിലേ ജലം അന്തരീക്ഷത്തിലുള്ളൂ എന്നതിനാലും ഉറച്ച ഉപരിതലം ഉണ്ടെങ്കിൽതന്നെ വളരെ ഉയർന്ന മർദ്ദമായിരിക്കും അവിടെയെന്നതിനാലും ഭൂമിയിലെ പോലെയുള്ള ജീവൻ വ്യാഴത്തിലുണ്ടായിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കുറവാണ്. 1976 ലെ വോയേജർ സംരംഭത്തിനു മുൻപ്‌ അമോണിയ അല്ലെങ്കിൽ ജലം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ജീവൻ വ്യാഴത്തിന്റെ മുകൾ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഉണ്ടായിരിക്കുമെന്ന സങ്കൽപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.daviddarling.info/encyclopedia/J/Jupiterlife.html |accessdate=2006-03-09 |title=Life on Jupiter |publisher=Encyclopedia of Astrobiology, Astronomy & Spaceflight |archive-date=2012-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120210170824/http://www.daviddarling.info/encyclopedia/J/Jupiterlife.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal |title=Particles, environments, and possible ecologies in the Jovian atmosphere|author=Sagan, C.; Salpeter, E. E. |journal=The Astrophysical Journal Supplement Series |year=1976|volume=32|pages=633–637 |doi=10.1086/190414}}</ref> വ്യാഴോപ്രഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉപരിതലത്തിനു കീഴെ സമുദ്രങ്ങളുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ ജീവന്റെ സാധ്യത കൂടുതൽ അത്തരം ഉപഗ്രഹങ്ങളിലായിരിക്കും എന്ന നിഗമനത്തിലാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്. ==പുരാതന ഐതിഹ്യങ്ങൾ== വളരെ പുരാതനകാലം മുതലേ വ്യഴത്തെ മനുഷ്യന് പരിചയമുണ്ടായിരുന്നു. രാത്രി ആകാശത്തിൽ പെട്ടെന്ന് തന്നെ വ്യാഴം കണ്ണിൽപ്പെടും പകൽ സൂര്യൻ മങ്ങിയിരിക്കുന്ന വേളകളിലും ഗ്രഹം നേത്രങ്ങൾക്ക് ദൃശ്യമാകും.<ref>{{cite news|author=Staff|date=June 16, 2005|title=Stargazers prepare for daylight view of Jupiter|publisher=ABC News Online|url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200506/s1393223.htm|accessdate=2008-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050618001204/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200506/s1393223.htm|archivedate=2005-06-18|url-status=live}}</ref> ബാബിലോണിയക്കാർക്ക് ഇത് അവരുടെ ദൈവമായ മർദൂക്ക് (Marduk) ആണ്. അവരുടെ രാശിചക്രത്തിലെ വ്യത്യസ്ത രാശികളെ നിർവ്വചിക്കാൻ ക്രാന്തിവൃത്തിലൂടെയുള്ള വ്യാഴത്തിന്റെ 12 വർഷക്കാല പരിക്രമണ പഥമായിരുന്നു അവർ ഉപയോഗിച്ചത്.<ref name="burgess" /><ref>{{cite journal |last=Rogers|first=J. H. |title=Origins of the ancient constellations: I. The Mesopotamian traditions |journal=Journal of the British Astronomical Association, |year=1998|volume=108|pages=9–28 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1998JBAA..108....9R |accessdate=2008-04-22}}</ref> റോമക്കാർ തങ്ങളുടെ ദേവന്മാരുടെ നേതാവായ ജൂപ്പിറ്ററിന്റെ (ലത്തീൻ: Iuppiter, Iūpiter, ജോവ് (Jove) എന്നും വിളിക്കുന്നു) പേരാണ് ഗ്രഹത്തിന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. പ്രാകൃത ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരത്തിലെ "ദൈവപിതാവ്" എന്നർത്ഥം വരുന്ന ''*dyeu ph₂ter'' എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് പദത്തിന്റെ ഉത്ഭവം.<ref name="etymologyonline">{{cite web |last=Harper|first=Douglas|month=November|year=2001 |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=Jupiter |title=Jupiter|publisher=Online Etymology Dictionary |accessdate=2007-02-23}}</ref> വ്യാഴത്തിന്റെ ജ്യോതിശാസ്ത്ര സൂചകമായ [[പ്രമാണം:Jupiter symbol.svg|14px|{{unicode|♃}}]] എന്നത് ദേവന്റെ മിന്നൽ ദണ്ഡിന്റെ ഭംഗി വരുത്തിയ രൂപമാണ്. റോമക്കാർ ഗ്രീക്കുകാരുടെ സിയൂസിൽ നിന്നാണ് അവരുടെ ഈ ദേവനെ കടംകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്, വ്യാഴവുമായി സംബന്ധമായ പലവാക്കുകൾക്കും zeno- എന്ന പ്രത്യയം ചേർക്കാറുണ്ട്.<ref>See for example: {{cite news |title=IAUC 2844: Jupiter; 1975h |publisher=International Astronomical Union |date=October 1, 1975 |url=http://cfa-www.harvard.edu/iauc/02800/02844.html |accessdate=2007-07-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060501004923/http://cfa-www.harvard.edu/iauc/02800/02844.html |archivedate=2006-05-01 |url-status=live }} That particular word has been in use since at least 1966. See: {{cite web |url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-abs_connect?db_key=AST&text=zenographic%20since%20at%20least%201966 |title=Query Results from the Astronomy Database |publisher=Smithsonian/NASA |accessdate=2007-07-29 }}</ref> ജൂപ്പിറ്റർ എന്ന നാമത്തിന്റെ വിശേഷണപദമാണ് ജോവിയൻ (Jovian) എന്നുള്ളത്. മധ്യകാല വാനനിരീക്ഷകർ ജോവിയൽ (jovial) എന്ന പഴയ രൂപമായിരുന്നു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്, വ്യാഴത്തിന്റെ ജ്യോതിഷ പരമായ സ്വാധീനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളാനായാണ് "സന്തോഷം", "ഉല്ലാസം" എന്നിങ്ങനെയൊക്കെ അർത്ഥമുള്ള ആ പദം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടത്.<ref>{{cite web |url=http://dictionary.reference.com/browse/jovial |title=Jovial|publisher=Dictionary.com|accessdate=2007-07-29}}</ref> ചൈനീസ് പഞ്ചഭൂതങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ചൈനീസ്, കൊറിയൻ, ജപ്പാനീസ് എന്നിവർ ഇതിനെ മര നക്ഷത്രം എന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു (ചൈനീസ്: 木星; pinyin: mùxīng).<ref>{{Chinaplanetnames}}</ref> ഗ്രീക്കുകാർ ഇതിനെ "ജ്വലിക്കുന്ന" എന്നർത്ഥത്തിലുള്ള ഫെയ്ഥൺ (Phaethon) എന്നണ് വിളിച്ചത്. പൗരാണിക ഭാരതീയ ജ്യോതിഷം പ്രാകാരം ഗ്രഹം ദേവഗുരുവായ ബൃഹസ്പതിയാണ്.<ref>{{cite web |url = http://www.webonautics.com/mythology/guru_jupiter.html |title = Guru|publisher = Indian Divinity.com |accessdate = 2007-02-14}}</ref> ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിൽ വ്യാഴാഴ്ചയെ സൂചിപ്പിക്കാനുപയോഗിക്കുന്ന തഴ്സ്ഡേ "Thor's day" എന്നതിൽനിന്ന് വന്നതാണ്, ജർമ്മൻ ഐതിഹ്യത്തിൽ വ്യാഴത്തിന്റെ പേരാണ് തോർ (Thor).<ref>{{cite journal |last = Falk|first = Michael |title=Astronomical Names for the Days of the Week |journal=Journal of the Royal Astronomical Society of Canada |year=1999|volume=93|pages=122–33|url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?1999JRASC..93..122F |accessdate = 2007-02-14}}</ref> == അവലംബം == {{reflist|2}} {{വ്യാഴം}} {{Solar System}} {{Commonscat|Jupiter (planet)}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:സൗരയൂഥത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വ്യാഴം]] bz3yk8fqdqwrco0xinb6u0q0xc3ifjl 4 6849 4618697 4617258 2026-05-11T19:20:07Z MediaWiki message delivery 53155 /* Tech News: 2026-20 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4618697 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{prettyurl|Wiki_Panchayath_Technical}} {{വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്ത്}} {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; buyhttyyuackground:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''സാങ്കേതികവിഭാഗത്തിലെ</br>പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive1|സംവാദ നിലവറ 1]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_2|സംവാദ നിലവറ 2]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_3|സംവാദ നിലവറ 3]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_4|സംവാദ നിലവറ 4]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_5|സംവാദ നിലവറ 5]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_6|സംവാദ നിലവറ 6]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_7|സംവാദ നിലവറ 7]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_8|സംവാദ നിലവറ 8]] ---- *[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/യൂണികോഡ് 5.1.0|യൂണീകോഡ് ചർച്ച]] *[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/യു.എൽ.എസ്.|യു.എൽ.എസ്. ചർച്ച]] |} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:41, 14 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:36, 21 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:14, 27 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:08, 4 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:11, 11 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:16, 17 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:41, 25 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:30, 4 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:09, 10 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:47, 17 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:41, 24 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:04, 1 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ലുവ പിഴവ് == വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ താഴെ കാണുന്ന ലുവ എറർ നിരന്തരമായി വരുന്നു. ലുവ പിഴവ് ഘടകം:Footnotes/anchor_id_list-ൽ 841 വരിയിൽ : Template list not yet created. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 06:23, 4 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) : എൻ്റെ അറിവിൽ വിവർത്തന താളുകൾ ഡ്രാഫ്റ്റിലെങ്കിലും എത്തിയ ശേഷം നോക്കുന്നതാവും നല്ലതെന്ന് തോനുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 13:24, 4 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:51, 7 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:23, 15 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:59, 21 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Sub-referencing: User testing == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]] <small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small> Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further: #'''Try it out and share your feedback''' #:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. #'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs''' #:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''. We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well. Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 15:03, 28 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johannes Richter (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഘടകങ്ങളിൽ തർജ്ജമ നഷ്ട്ടപെടുന്നതിനെ കുറിച്ച് == ഇക്കഴിഞ്ഞ വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള പ്രതിമാസ ചർച്ചയിൽ ഒരു പ്രശ്നം ഉന്നയിക്കുകയുണ്ടായി. ഘടകങ്ങൾ മറ്റു ഭാഷകളിൽ നിന്ന് ഇമ്പോർട്ട് ചെയ്യുമ്പോൾ തർജ്ജമകൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു എന്നത്. ഇതിനൊരു ചെറിയ പരിഹാരം ഉദിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആദ്യമായി താഴെ പറയുന്ന താളുകൾ ഒന്ന് സന്ദർശിക്കുക: *[[ഘടകം:Age]] (നിലവിലുള്ള ഘടകം) *[[ഘടകം:Sandbox/Adithyak1997/Age]] (പരീക്ഷണ ഘടകം) *[[ഘടകം:Sandbox/Adithyak1997/CommonData]] (പരീക്ഷണ ഘടകം) *[[ഫലകം:Birth date and age]] (നിലവിലുള്ള ഘടകം) *[[ഫലകം:Adithyak1997/Birth date and age]] (പരീക്ഷണ ഘടകം) *[[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997/InfoboxExample]] (പരീക്ഷണ ഘടകം) ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത്: Age എന്ന ഘടകത്തിന്റെ തുടക്ക ഭാഗങ്ങളിലെല്ലാം തർജ്ജമ ചെയ്തതോ ചെയ്യേണ്ടതോ ആയിട്ടുള്ള സന്ദേശങ്ങളാണ്. ഞാൻ ഇപ്പൊ ഇത് നേരിട്ട് അവിടെ തന്നെ തർജ്ജമ ചെയ്‌താൽ മറ്റാരെങ്കിലും മറ്റ്‌ ഭാഷയിൽ നിന്ന് ഈ ഘടകം ഇമ്പോർട്ട് ചെയ്‌താൽ തർജ്ജമ നഷ്ടമാവും. ഇതിനുള്ള പരിഹാരം - മറ്റൊരു ഘടകത്തിൽ ഈ സന്ദേശങ്ങൾ നൽകിയ ശേഷം പ്രധാന ഘടകത്തിൽ ആ സന്ദേശങ്ങൾ വിളിക്കുക എന്നതാണ്. ഇവിടെ Sandbox/Adithyak1997/CommonData എന്ന ഘടകത്തിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നത് ചരങ്ങളും അവയുടെ തർജ്ജമയും മാത്രമാണ്. പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ ഒരു ഡാറ്റാബേസ് ആയി ഇതിനെ (Sandbox/Adithyak1997/CommonData) കാണുക. ഈ ഡാറ്റാബേസിനെ വിളിക്കുകയാണ് പിന്നീട് ഘടകം:Sandbox/Adithyak1997/Age ഇൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ ഘടകം (ഘടകം:Sandbox/Adithyak1997/Age) ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫലകം ആണ് ഫലകം:Adithyak1997/Birth date and age എന്നത്. ഒടുവിൽ ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997/InfoboxExample എന്ന ഇൻഫോബോക്സിൽ തെറ്റായി ജനനതീയതി കൊടുത്തപ്പോൾ commondata യിൽ കൊടുത്ത വാല്യൂ കാണിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്റെ മനസ്സിൽ വന്നത്: *വിക്കിഡേറ്റ ഇൻബോക്സ് എന്ന സങ്കല്പം വരുമ്പോൾ ഇത് override ആവുമോ എന്നൊരു സംശയമുണ്ട്. *മലയാളം വിക്കിയിൽ ഇത് പ്രാവർത്തികമാക്കിയാലും ഉടനെ ഇതിന് പ്രയോജനമുണ്ടാവില്ല.പ്രയോജനമുണ്ടാവണമെങ്കിൽ ഏത് വിക്കിയിൽ നിന്നാണോ ഇമ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത് അവിടെ ഇത് പ്രാവർത്തികമാക്കണം. വിഷയത്തെ കുറിച്ചുള്ള നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:33, 28 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:30, 28 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:13, 6 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! == ''(Apologies for posting in English)'' Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them. As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]]. After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki. The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org. If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28663781 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:36, 12 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Join the 6th Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign – 2025 Edition == Dear Wikipedia community, (''Please help translate to your language'') We invite your community to participate in the 6th edition of the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos Campaign]], a global campaign taking place from July 1 to August 31, 2025. Participants will choose among Wikipedia pages without photos, then add a suitable photo from among the many thousands of photos in the Wikimedia Commons, especially those uploaded from thematic contests ([[:m:Wiki Loves Africa|Wiki Loves Africa]], [[:m:Wiki Loves Earth|Wiki Loves Earth]], [[:m:Wiki Loves Folklore|Wiki Loves Folklore]], [[:m:Wiki Loves Monuments|Wiki Loves Monuments]], etc.) over the years. More than 80 Wikimedia affiliates have participated since the campaign was launched in 2020 and have added images to more than 400,000 Wikipedia articles in over 245 Wikipedia languages. Thanks to the volunteer contributors! We now invite your community to organize and lead the campaign within your community. As a local organizer, you may: *Encourage individual members to take part by adding images to Wikipedia articles. *Host edit-a-thons focused on improving visual content. *Organize training workshops to teach contributors how to correctly integrate images into Wikipedia. These activities will help build local capacity and increase visual content across Wikipedia. Please note that for participants to be eligible to participate in the campaign, they need to have registered an account for at least a year before the official start date of the contest. That is, for the 2025 edition, they must have registered an account on or before July 1, 2025. The account can be from any Wikimedia project wikis. The organizing team is looking for a contact person to coordinate WPWP participation at the Wikimedia user group or chapter level (geographically or thematically) or for a language Wikipedia. We would be glad for you to [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|sign up directly]] at [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025/Participating Communities|WPWP Participating Communities]]. With kind regards, [[User:Reading Beans]] On behalf of the Wikipedia Pages Wanting Photos campaign 2025. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 21:53, 18 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Pages_Wanting_Photos_2025/Call_for_participation_letter/Village_pump&oldid=28751075 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:T Cells@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:11, 19 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:03, 26 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:53, 2 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:15, 10 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:37, 16 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:19, 23 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:39, 30 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:04, 8 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes == ''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)'' Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations. The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''. The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below: [[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]] These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages. Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change. Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]]. Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:45, 14 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:07, 14 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:40, 21 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:25, 29 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:39, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:27, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Duplication of page after renaming == [[വിളയനൂർ എസ്. രാമചന്ദ്രൻ]] [[വിളയന്നൂർ എസ്. രാമചന്ദ്രൻ]] Looks like both existed separately following a 2013 renaming. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/49.47.195.187|49.47.195.187]] 02:25, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:36, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:10, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Tech News: 2025-36 == <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available.</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Weekly highlight</span>''' * ഒരു പകർപ്പവകാശ ലംഘനം നീക്കം ചെയ്യുമ്പോൾ എഡിറ്റ് സംഗ്രഹങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ടെംപ്ലേറ്റുകൾ, സാങ്കേതിക പദങ്ങൾ, നയങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കാൻ എഡിറ്റിംഗ് ടീം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ പകർപ്പവകാശ പ്രശ്‌നങ്ങളാൽ തിരികെ കൊണ്ടുവന്ന എഡിറ്റുകളുടെ എണ്ണം തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കും. താഴെപ്പറയുന്ന വിക്കികളിലെ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ [[Phab:T402601|T402601]]-ൽ ഈ പദങ്ങൾ ചേർക്കാൻ, അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ പട്ടിക [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]-നൊപ്പം പങ്കിടാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു: {{int:project-localized-name-arwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-cswiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-dewiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-enwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-eswiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-fawiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-frwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-hewiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-idwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-itwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-jawiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-kowiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-nlwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-plwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-ptwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-trwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-ukwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-viwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-zhwiki/ml}}. ഈ പ്രോജക്റ്റ് 2025 സെപ്റ്റംബർ 9 വരെ തുറന്നിരിക്കും. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page.</span> [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].</span> * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">In depth</span>''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more.</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more.</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Meetings and events</span>''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions:</span> ** <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these].</span> ** <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation.</span> '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]]&nbsp;• [[m:Tech|സഹായം തേടു]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:48, 1 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:12, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:05, 15 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:54, 22 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:50, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:21, 6 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:58, 13 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:34, 20 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:30, 27 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 3 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:37, 10 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:25, 17 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:55, 24 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:57, 1 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:44, 8 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:02, 15 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:44, 22 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 00:35, 6 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-12-22_Wikipedias&oldid=29825860 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:ABreault (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:30, 9 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|സംവാദം]])</bdi> 11:15, 19 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johannes Richter (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:09, 3 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29905755 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:ZI Jony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:18, 13 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:59, 20 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:05, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:43, 4 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> co2znfiwo53mm7u6eibp4ug8kfj14p7 0 7446 4618779 4618599 2026-05-12T08:25:27Z Sreehari lijinas 209493 4618779 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Uroob}} {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = ഉറൂബ് <br/>(പി.സി. കുട്ടികൃഷ്ണൻ) | image = Uroob.jpg | caption = രേഖാചിത്രം | pseudonym = ഉറൂബ് | birth_name = പരുത്തൊള്ളി ചാലപ്പുറത്തു കുട്ടികൃഷ്ണമേനോൻ | birthdate = {{birth date|1915|6|8}} | birthplace = പള്ളിപ്രം, [[പൊന്നാനി]], [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | deathdate = {{death date and age|1979|7|10|1915|6|8}} | deathplace = [[കോട്ടയം മെഡിക്കൽ കോളേജ്|മെഡിക്കൽ കോളേജ്]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] | occupation = സാഹിത്യകാരൻ, പത്രപ്രവർത്തകൻ | subject = സാമൂഹികം, സ്ത്രീപക്ഷം | movement = [[യഥാതഥ്യം]] | nationality = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[മലയാളം]] | genre = [[നോവൽ]], [[ചെറുകഥ]] | parents = {{Plainlist| * കരുണാകരമേനോൻ * പാറുക്കുട്ടിയമ്മ }} | spouse = ദേവകിയമ്മ (1948–1979) | notableworks = {{Plainlist| * ''[[സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും]]'' * ''[[ഉമ്മാച്ചു]]'' }} | awards = {{Plainlist| * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] (1958) * [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] (1960) }} }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] ഒരു [[നോവലിസ്റ്റ്‌|നോവലിസ്റ്റും]] ചെറുകഥാകൃത്തുമായിരുന്നു '''ഉറൂബ്''' എന്ന [[തൂലികാനാമം|തൂലികാനാമത്തിൽ]] അറിയപ്പെടുന്ന '''പി.സി. കുട്ടികൃഷ്ണൻ''' (1915 ജൂൺ 8 – 1979 ജൂലൈ 10). സ്ത്രീപക്ഷവാദി, കവി, ഉപന്യാസകാരൻ, [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകൻ]], [[പത്രപ്രവർത്തകർ|പത്രപ്രവർത്തകൻ]], തിരക്കഥാകൃത്ത് എന്നീ നിലകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു. [[ആകാശവാണി|ആകാശവാണിയുടെ]] [[കോഴിക്കോട്]] നിലയത്തിൽ 25 വർഷത്തോളം പ്രവർത്തിച്ചു. പല ജനപ്രിയ പരിപാടികളുടെയും നിർമ്മാതാവായിരുന്നു അദ്ദേഹം. പ്രകൃതിസ്നേഹിയും ഗാന്ധിയനുമായിരുന്ന അദ്ദേഹം [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അധ്യക്ഷനായും [[മലയാള മനോരമ|മലയാള മനോരമയുടെ]] പത്രാധിപരായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ജീവിതരേഖ == [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[പൊന്നാനി|പൊന്നാനിക്കടുത്തുള്ള]] പള്ളപ്രം ഗ്രാമത്തിൽ പരുത്തുള്ളി ചാലപ്പുറത്ത് കരുണാകരമേനോന്റെയും പാറുക്കുട്ടിയമ്മയുടെയും(പാർവ്വതി) മകനായി 1915 ജൂൺ 8-നാണ് പരുത്തുള്ളി ചാലപ്പുറത്തു കുട്ടികൃഷ്ണൻ എന്ന പി.സി. കുട്ടികൃഷ്ണൻ ജനിച്ചത്.<ref name="dcbooks">{{cite book |title=മഹച്ചരിതമാല: വാല്യം 3 – കേരളം |publisher=[[ഡി.സി. ബുക്സ്]] | editor=[[പി.കെ. രാജശേഖരൻ]] |pages=56–57}}</ref> [[പൊന്നാനി]] എ.വി. ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നു പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ കാല്പനികകവിയായ [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ|ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായരുമായി]] സൗഹൃദത്തിലായി. പത്താം ക്ലാസ്സിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം കവിതയെഴുതാനാരംഭിച്ചത്. ആദ്യമെഴുതിയ കവിതയും കഥയും മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതോടെ പൊന്നാന്നിയിലെ സാഹിത്യമണ്ഡലത്തിൽ കവിയായി അദ്ദേഹം പേരെടുത്തു. 1934-ൽ നാടുവിട്ട അദ്ദേഹം ആറുവർഷത്തോളം കാലം ഇന്ത്യയുടെ പലഭാഗങ്ങളിലായി പല ജോലികളും ചെയ്തു. ഈ കാലയളവിൽ തമിഴ്, കന്നഡ എന്നീ ഭാഷകൾ പഠിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് നീലഗിരിയിലെ ഒരു തേയിലത്തോട്ടത്തിലും കോഴിക്കോട്ടെ ഒരു ബനിയൻ കമ്പനിയിലും രണ്ടുവർഷം വീതം ക്ലാർക്കായി ജോലി നോക്കി. 1948-ൽ ഇടശ്ശേരിയുടെ ഭാര്യാസഹോദരി കൂടിയായ ദേവകിയമ്മയുമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിവാഹം നടന്നു. കോഴിക്കോട് കെ.ആർ. ബ്രദേഴ്സ് പ്രസിദ്ധീകരണശാല, [[മംഗളോദയം|മംഗളോദയം മാസിക]], കോഴിക്കോട് ആകാശവാണി എന്നിവയായിരുന്നു അദ്ദേഹം പിൽക്കാലത്ത് ജോലി ചെയ്ത സ്ഥലങ്ങൾ. 1975-ൽ ആകാശവാണിയിൽ നിന്ന് പ്രൊഡ്യൂസറായി വിരമിച്ച അദ്ദേഹം കുങ്കുമം, [[മലയാള മനോരമ]] എന്നിവയുടെ പത്രാധിപർ, [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അധ്യക്ഷൻ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. 1976-ലാണ് അദ്ദേഹം മനോരമ പത്രാധിപത്യം ഏറ്റെടുത്തത്. ആ സ്ഥാനത്തിരിക്കേ അദ്ദേഹം 1979 ജൂലൈ 10-ന് കോട്ടയത്തു വച്ച് അന്തരിച്ചു. ''യൗവനം നശിക്കാത്തവൻ'' എന്നർത്ഥമുള്ള അറബിവാക്കായ ''ഉറൂബ്'' എന്ന തൂലികാനാമത്തിലാണ് അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായത്. 1952-ൽ ആകാശവാണിയിൽ ജോലിനോക്കവേ സഹപ്രവർത്തകനും സംഗീതസംവിധായകനുമായ [[കെ. രാഘവൻ|കെ. രാഘവനെ]] കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം [[മാതൃഭൂമി|മാതൃഭൂമിയിൽ]] പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമ്പോഴാണ് ഉറൂബ് എന്ന പേര് ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത്. സ്വന്തം പേരിൽ എഴുതാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ മുൻകൂർ അനുവാദം നേടണം എന്ന സർക്കാർ ഉത്തരവാണ് തൂലികാനാമം സ്വീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനു പ്രേരണയായത്. "നീർച്ചാലുകൾ" എന്ന കഥാസമാഹാരമാണ് ഉറൂബിന്റെ ആദ്യകൃതി. പിന്നീട് 25-ലേറെ കഥാസമാഹാരങ്ങൾ രചിച്ചു. "തീ കൊണ്ടു കളിക്കരുത്", "മണ്ണും പെണ്ണും", "മിസ് ചിന്നുവും ലേഡി ജാനുവും" (നാടകങ്ങൾ), "നിഴലാട്ടം", "മാമൂലിന്റെ മാറ്റൊലി" (കവിതകൾ), "ഉറൂബിന്റെ ശനിയാഴ്ചകൾ" (ഉപന്യാസം) എന്നിവയാണ് മറ്റു പ്രധാനകൃതികൾ. ''[[ഉമ്മാച്ചു]]'' (1954), ''[[സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും]]'' (1958) എന്നീ രണ്ടു നോവലുകളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠകൃതികളായി കരുതപ്പെടുന്നത്. നോവലിനുള്ള ആദ്യ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരവും]] (1958, ''ഉമ്മാച്ചു''), [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരവും]] (1960, ''സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും'') അദ്ദേഹത്തെ തേടിയെത്തി. 1920-കളിലെ ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം, [[മലബാർ കലാപം]], [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]], കമ്യൂണിസ്റ്റ് മുന്നേറ്റം, [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം]] തുടങ്ങിയവയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ രാഷ്ടീയ-സാമൂഹിക-കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ സംഭവിച്ച മാറ്റങ്ങൾ, മലബാറിലെ കേന്ദ്രമാക്കി അനേകം വ്യക്തിജീവിതങ്ങളിലൂടെ അവതരിപ്പിച്ച നോവലാണ് ''സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും''. ''അണിയറ'', ''മിണ്ടാപ്പെണ്ണ്'', ''അമ്മിണി'', ''ആമിന'', ''തേന്മുള്ളുകൾ'' തുടങ്ങിയവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറ്റു നോവലുകൾ. അനന്തമായ മനുഷ്യജീവിത വൈചിത്ര്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും തന്റെ കൃതികളിൽ പ്രമേയമാക്കിയത്.<ref name="dcbooks"/> മലയാളചലച്ചിത്രരംഗത്ത് വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന ''[[നീലക്കുയിൽ]]'' (1954) എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ രചന നിർവ്വഹിച്ചത് ഉറൂബാണ്. ''[[രാരിച്ചൻ എന്ന പൗരൻ]]'' (1956), ''[[നായര് പിടിച്ച പുലിവാല്]]'' (1958), ''[[മിണ്ടാപ്പെണ്ണ്]]'' (1970), ''[[കുരുക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)|കുരുക്ഷേത്രം]]'' (1970), ''[[ഉമ്മാച്ചു (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മാച്ചു]]'' (1971), ''[[അണിയറ (ചലച്ചിത്രം)|അണിയറ]]'' (1978) എന്നീ ചിത്രങ്ങളുടെ രചനയും അദ്ദേഹം നിർവ്വഹിച്ചു. ചിത്രകാരൻ സുധാകരൻ എടക്കണ്ടി ഉറൂബിന്റെ മകനാണ്<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/malappuram/2023/02/01/uroob-the-short-story-writer-of-malayalam.html</ref>. == കൃതികൾ == === നോവലുകൾ === * ''ആമിന'' (1948) * ''കുഞ്ഞമ്മയും കൂട്ടുകാരും'' (1952) * ''[[ഉമ്മാച്ചു]]'' (1954) * ''മിണ്ടാപ്പെണ്ണ്'' (1958) * ''[[സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും]]'' (1958) - ** സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ നമസ്കാരം പശ്ചാത്തലത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു മുൻപുള്ള കേരളീയ സമൂഹത്തിന്റെയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷമുള്ള കേരളീയ സമൂഹത്തിന്റെയും അനുഭവങ്ങളാണ്‌ ഈ നോവലിൽ. വിശ്വനാഥൻ, കുഞ്ഞിരാമൻ, രാധ, ഗോപാലകൃഷ്ണൻ, സുലൈമാൻ, രാമൻ മാസ്റ്റർ, വേലുമ്മാൻ, ശാന്ത, കാർത്തികേയൻ, ഹസ്സൻ തുടങ്ങിയവർ ഇതിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളാണ്‌. * ''ചുഴിക്കു പിൻപേ ചുഴി'' (1967) * ''അണിയറ'' (1968) * ''അമ്മിണി'' (1972) * ''കരുവേലക്കുന്ന്'' * ''ഇടനാഴികൾ'' ( എഴുതി പൂർത്തിയാക്കിയില്ല) === ചെറുകഥകൾ === * നീർച്ചാലുകൾ (1945) * തേന്മുള്ളുകൾ (1945) * താമരത്തൊപ്പി (1955) * മുഖംമൂടികൾ (1966) * [[തുറന്നിട്ട ജാലകം]] (1949) * നിലാവിന്റെ രഹസ്യം (1974) * തിരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ (1982) * [[രാച്ചിയമ്മ]] (1969)-2021 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ആണും പെണ്ണും]] എന്ന സമാഹാര ചലച്ചിത്രത്തിലെ ഒരു ചിത്രം ഉറൂബിന്റെ രാച്ചിയമ്മ എന്ന കഥയെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി വേണു സംവിധാനം ചെയ്ത അതേപേരിലുള്ള ചിത്രമായിരുന്നു. * [[ഗോപാലൻ നായരു‌‌‌ടെ താടി]] (1963) * [[വെളുത്ത കുട്ടി]] (1958) * മഞ്ഞിൻമറയിലെ സൂര്യൻ * നവോന്മേഷം (1946) * കതിർക്കറ്റ (1947) * നീലമല (1950) * ഉള്ളവരും ഇല്ലാത്തവരും (1952) * ലാത്തിയും പൂക്കളും (1948) * വസന്തയു‌ടെ അമ്മ * [[പടച്ചോൻ്റെ ചോറും ജനപ്രിയകഥകളും|പടച്ചോൻ്റെ ചോറും ജനപ്രിയ കഥകളും]] * [[മൗലവിയും ചങ്ങാതിമാരും]] (1954) * [[റിസർവ് ചെയ്യാത്ത ബർത്ത്‌]] (1980) * [[കൂമ്പെടുക്കുന്ന മണ്ണ്]] (1951) * ഉറൂബിന്റെ കുട്ടിക്കഥകൾ * നീലവെളിച്ചം (1952) * മൂവായിരത്തി മുന്നൂറ്റി മുപ്പത്തിനാലിന്റെ ചരിത്രം (1968) * [[അങ്കവീരൻ]] (1967) * അപ്പുവിന്റെ ലോകം * [[മല്ലനും മരണവും]] - രണ്ടാം പതിപ്പ് (1966) === കവിതകൾ === * നിഴലാട്ടം * മാമൂലിന്റെ മാറ്റൊലി * പിറന്നാൾ (1947) === ഉപന്യാസങ്ങൾ === * കവിസമ്മേളനം (1969) * ഉറൂബിന്റെ ശനിയാഴ്ചകൾ * ഉറൂബിന്റെ ലേഖനങ്ങൾ === നാടകങ്ങൾ === * തീ കൊണ്ടു കളിക്കരുത് * മണ്ണും പെണ്ണും (1954) * മിസ് ചിന്നുവും ലേഡി ജാനുവും (1961) === തിരക്കഥകൾ === * ''[[നീലക്കുയിൽ]]'' (1954) * ''[[രാരിച്ചൻ എന്ന പൗരൻ]]'' (1956) * ''[[നായര് പിടിച്ച പുലിവാല്]]'' (1958) * ''[[മിണ്ടാപ്പെണ്ണ്]]'' (1970) * ''[[കുരുക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)|കുരുക്ഷേത്രം]]'' (1970) * ''[[ഉമ്മാച്ചു (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മാച്ചു]]'' (1971) * ''[[അണിയറ (ചലച്ചിത്രം)|അണിയറ]]'' (1978) * ''[[ത്രിസന്ധ്യ (ചലച്ചിത്രം)|ത്രിസന്ധ്യ]]'' (1990) (കഥ) ==അവാർഡുകൾ== * മദ്രാസ് സർക്കാർ പുരസ്കാരം (1948) – ''കതിർക്കറ്റ'' * മദ്രാസ് സർക്കാർ പുരസ്കാരം (1949) – ''തുറന്നിട്ട ജാലകം'' * മദ്രാസ് സർക്കാർ പുരസ്കാരം (1951) – ''[[കൂമ്പെടുക്കുന്ന മണ്ണ്]]'' * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] (1958) – ''[[ഉമ്മാച്ചു]]'' * [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] (1960) – ''[[സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും]]'' * [[എം.പി. പോൾ]] പുരസ്കാരം (1960) – ''ഗോപാലൻ നായരുടെ താടി'' * മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] (1971) – ''[[ഉമ്മാച്ചു (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മാച്ചു]]'' * ആശാൻ ശതവാർഷിക പുരസ്കാരം (1973) – ''[[സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും]]'' * കേന്ദ്ര കലാസമിതി അവാർഡ് – ''തീ കൊണ്ടു കളിക്കരുത്'' == അവലംബം == {{Reflist}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1979-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 10-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പത്രപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] pjpldaw8mj1uj7d0xwkdj0mqn7gfmww 0 10037 4618695 3985168 2026-05-11T19:01:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618695 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Sayyid Qutb}} {{Infobox Philosopher <!-- Scroll down to edit this page --> <!-- Philosopher Category --> | region = ഇസ്‌ലാമിക തത്ത്വചിന്ത | era = [[20th-century philosophy]] | color = #B0C4DE | name = സയ്യിദ് ഖുതുബ് | image_name = Sayyid Qutb.jpg | image_size = 187x217px | image_caption = സയ്യിദ് ഖുതുബ് | birth = {{birth date|1906|10|08}} <br /> [[ഖാഹാ, അസ്‌യൂത്ത്, ഈജിപ്ത്]] | death = 1966|8|29 | school_tradition = [[ഇസ്‌ലാമിസം]] | main_interests = | spouse = | influences = [[അബുൽ അ‌അ്‌ലാ മൗദൂദി]]<ref>{{cite book|last1=Ruthven|first1=Malise|last2=Nanji|first2=Azim|title=Historical Atlas of Islam|publisher=Harvard University Press|isbn=0-674-01385-9|pages=194, 195|url=https://books.google.com.sa/books?id=wT1xGHPyMA8C&lpg=PP1&dq=Historical%20Atlas%20of%20Islam&pg=PA194#v=onepage&q=Abu%20al-Ala%20al-Maududi&f=false}}</ref>, [[ഹസനുൽ ബന്ന]], [[അബ്ബാസ് മഹ്‌മൂദ് അഖ്ഖാദ്]] | influenced = | notable_ideas=ഇസ്‌ലാമിലെ സാമൂഹ്യനീതി }} [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] [[മുസ്‌ലിം ബ്രദർഹുഡ്|ഇഖ്‌വാനുൽ മുസ്‌ലിമൂൻ]] എന്ന സംഘടനയുടെ നേതാവ്, സാഹിത്യകാരൻ, വിമർശകൻ, വിപ്ലവകാരി എന്നീനിലകളിൽ '''സയ്യിദ് ഖുതുബ്''' അറിയപ്പെടുന്നു. പ്രസിഡണ്ട് [[ഗമാൽ അബ്ദുന്നാസർ (ഈജിപ്ത്)|ഗമാൽ അബ്ദുന്നാസ]]റിനെ വധിക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കുണ്ടെന്ന് ആരോപിച്ച് 1966ൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="islam101.com">{{Cite web |url=http://www.islam101.com/history/people/century20/syedQutb.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-16 |archive-date=2021-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210926022903/http://www.islam101.com/history/people/century20/syedQutb.htm |url-status=dead }}</ref> [[ഖുർആന്റെ തണലിൽ|ഖുർ‌ആന്റെ തണലിൽ]], [[വഴിയടയാളങ്ങൾ]], ഞാൻ കണ്ട അമേരിക്ക തുടങ്ങിയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ സുപ്രസിദ്ധങ്ങളാണ്. [[വഴിയടയാളങ്ങൾ|വഴിയടയാളങ്ങളുടെ]] രചനയാണ് അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ വധശിക്ഷ വിധിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചത്<ref name="islam101.com"/><ref name="മാധ്യമം">{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/969|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 720|date = 2011 ഡിസംബർ 12|accessdate = 2013 ഏപ്രിൽ 09|language = [[മലയാളം]]}}</ref>. മാപ്പെഴുതി നൽകാൻ [[ഗമാൽ അബ്ദുന്നാസർ (ഈജിപ്ത്)|ജമാൽ അബ്ദുന്നാസറി]]<nowiki/>ന്റെ ഭരണകൂടം ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും ദൈവധിക്കാരികൾക്ക് മുന്നിൽ മാപ്പപേക്ഷിക്കില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം വാശിപിടിച്ചിരുന്നു. == ജനനവും വിദ്യാഭ്യാസവും == 1906 ഒക്ടോബർ എട്ടിനായിരുന്നു ഖുതുബിന്റെ ജനനം. അസ്‌യൂത്ത്‌ പ്രവിശ്യയിലെ ഖാഹാ പട്ടണത്തിനു സമീപം മുഷാ എന്ന ഗ്രാമത്തിലെ പണ്ഢിത കുടുംബമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിൻറേത്‌. പത്തു വയസ്സുള്ളപ്പോൾത്തന്നെ [[ഖുർആൻ]] ഹൃദിസ്ഥമാക്കി. 1912 ൽ തുടങ്ങിയ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്‌ 1918ൽ. 1919 ലെ വിപ്ലവത്തെത്തുടർന്ന് രണ്ടു കൊല്ലത്തെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നു. പ്രദേശത്തെ സർവാദരീണയനായ പണ്ഢിതൻ ഹാജ്‌ ഖുതുബിൻറേയും മാതാവിൻറേയും ശിക്ഷണത്തിലാണ്‌ സയ്യിദും സഹോദരിമാരായ അമീനയും ഹമീദയും അനുജൻ മുഹമ്മദും വളർന്നത്‌. മൂശയിലെ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ഖുതുബ്‌ 1920ൽ [[കൈറോ]]യിലേക്ക്‌ പോയി. അവിടെ അമ്മാവൻ അഹ്‌മദ്‌ ഹുസൈൻ ഉസ്മാന്റെ കൂടെ താമസിച്ചായിരുന്നു ഉപരിപഠനം. സയ്യിദിന്റെ 14-ആം വയസ്സിൽ കൈറോവിലെ പഠനകാലത്തായിരുന്നു പിതാവിന്റെ അന്ത്യം. 1940ൽ മാതാവും മരണപ്പെട്ടു. അതോടെ ഏകനായിത്തീർന്ന സയ്യിദ്‌ ഒറ്റപ്പെടലിന്റെ വേദന മുഴുവൻ അക്ഷരങ്ങളിലേക്ക്‌ പകർത്തി. അക്കാലത്ത്‌ എഴുതിയ പല രചനകളിലും ഈ വിരഹത്തിന്റെ നൊമ്പരമുണ്ടായിരുന്നു.{{തെളിവ്}} == ഔദ്യോഗിക ജീവിതം == കൈറോയിൽ ഹൈസ്കൂൾ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി 1929ൽ ദാറുൽ ഉലൂം ടീച്ചേഴ്സ്‌ കോളേജിൽ ചേർന്നു. 1939ൽ ബിരുദം നേടി അറബി അദ്ധ്യാപകനാവാനുള്ള യോഗ്യത നേടി. ജോലിയിലേക്കുള്ള നിയമനവും ഉടനെ കഴിഞ്ഞു. ആറു വർഷത്തിനു ശേഷം അദ്ധ്യാപക വൃത്തി അവസാനിപ്പിച്ച അദ്ദേഹം എഴുത്തിലേക്ക്‌ തിരിഞ്ഞു. അന്ന് ഈജിപ്തിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന വിദ്യാഭ്യാസ ദർശനത്തോടും ഭാഷാ മാനവിക വിഷയങ്ങളുടെ അദ്ധ്യയനരീതിയോടുമുള്ള മൗലികമായ വിയോജിപ്പ്‌ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജിക്ക്‌ പിന്നിൽ. 1939 നും 1951 നുമിടക്ക്‌ ഇസ്‌ലാമിക രചനയിലേക്ക്‌ തിരിഞ്ഞ അദ്ദേഹം ഖുർആന്റെ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം പോലുള്ള വിഷയങ്ങളെ അധികരിച്ച്‌ ഒട്ടേറെ ലേഖനങ്ങളെഴുതി. 1948ൽ [[അൽഅദാലത്തുൽ ഇജ്തിമാഇയ്യ ഫിൽ ഇസ്‌ലാം]] (ഇസ്‌ലാമിലെ സാമൂഹികനീതി) പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. യഥാർത്ഥ സാമൂഹിക നീതി ഇസ്‌ലാമിലൂടെ മാത്രമേ പുലരൂ എന്നദ്ദേഹം സമർഥിച്ചു. 1948 നവംബറിൽ കരിക്കുല പഠനത്തിനായി അദ്ദേഹം [[അമേരിക്ക]]യിലേക്ക്‌ പോയി. വാഷിംഗ്ടണിലും കാലിഫോർണിയയിലുമായി കഴിച്ചു കൂട്ടിയ അക്കാലത്ത്‌ കലാസാഹിത്യമേഖല ഭൗതികവൽക്കരണത്തിന് വിധേയമായെന്നും അതിന്റെ ആത്മീയാംശം ചോർന്നു പോയെന്നും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. അമേരിക്കൻ ജീവിതം മതിയാക്കി 1950ൽ ഈജിപ്തിലേക്ക്‌ മടങ്ങി. വീണ്ടും അദ്ധ്യാപകവൃത്തി നോക്കിയ ഖുതുബ്‌ വിദ്യാഭ്യാസ ഇൻസ്പെക്റ്റർ ആയി സ്ഥാനക്കയറ്റം നേടി. എന്നാൽ 1952ൽ ജോലിയും സഹപ്രവർത്തകരുമായി മനഃപ്പൊരുത്തമില്ലാത്തതിനാൽ അദ്ദേഹം രാജി വെച്ചൊഴിയുകയായിരുന്നു. == മുസ്‌ലിം ബ്രദർഹുഡിൽ == തുടർന്ന് മുസ്‌ലിം ബ്രദർഹുഡിൽ (ഇഖ്‌വാനുൽ മുസ്‌ലിമൂൻ) ചേർന്ന അദ്ദേഹം സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തിക അസമത്വങ്ങളുടെ കാരണങ്ങളും ഇസ്‌ലാമിക പരിഷ്കരണശ്രമങ്ങളുടെ അനിവാര്യതയും സംബന്ധിച്ച്‌ ശക്തമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി. ഇഖ്‌വാൻ മുഖപത്രത്തിന്റെ ചീഫ്‌ എഡിറ്ററായി, ഇസ്‌ലാമിനെ സമ്പൂർണ്ണ ജീവിത പദ്ധതിയായി വിവരിക്കുന്ന ഒട്ടേറെ ലേഖനങ്ങളും ഗ്രന്ഥങ്ങളുമെഴുതി. 1954ൽ ഭരണകൂടത്തെ അട്ടിമറിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെന്ന കുറ്റം ചുമത്തി അറസ്റ്റ്‌ ചെയ്ത അദ്ദേഹത്തെ 15 വർഷത്തെ കഠിനതടവിനാണ്‌ ശിക്ഷിച്ചത്‌. കൈറോയിലെ ജറാഹ്‌ ജയിലിൽ പത്തു വർഷം കഴിഞ്ഞ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില വഷളായതിനെത്തുടർന്ന് ഇറാഖ്‌ പ്രസിഡൻറ് [[അബ്ദുസ്സലാം ആരിഫ്‌]] ഇടപെട്ട്‌ മോചിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു<ref>{{cite news|title = വ്യക്തിചിത്രം|url = http://www.prabodhanam.net/oldissues/detail.php?cid=2183&tp=1|publisher = [[പ്രബോധനം വാരിക]] പുസ്തകം 69, ലക്കം 50|date = 2013 മെയ് 24|accessdate = 2013 മെയ് 23|language = [[മലയാളം]]|archive-date = 2022-05-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20220525042238/https://www.prabodhanam.net/oldissues/detail.php?cid=2183&tp=1|url-status = dead}}</ref>. 1954ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തമായ [[മആലിമു ഫിത്ത്വരീഖ്‌]] (വഴിയടയാളങ്ങൾ) പുറത്തിറങ്ങി. അതേ തുടർന്ന് പ്രസിഡൻറ് [[ജമാൽ അബ്ദുന്നാസർ|അബ്ദുനാസറിനെ]] വധിക്കാൻ പ്രേരണ നൽകി എന്ന കുറ്റമാരോപിച്ച്‌ അദ്ദേഹം വീണ്ടും അറസ്റ്റ്‌ ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഗ്രന്ഥത്തിലെ പല ഭാഗങ്ങളും തെളിവായുദ്ധരിച്ച്‌ ഭരണകൂടം അദ്ദേഹത്തിന് വധശിക്ഷയാണ്‌ വിധിച്ചത്‌. വിവിധ മുസ്‌ലിം നാടുകളിൽ നാസറിന്റെ തീരുമാനത്തിനെതിരെ പ്രതിഷേധമുയർന്നു. എന്നാൽ ഖുതുബിന്റെ വധശിക്ഷ റദ്ദ്‌ ചെയ്യാനുള്ള ആവശ്യങ്ങളൊന്നും വക വെക്കാതിരുന്ന നാസിറിന്റെ ഭരണകൂടം 1966 ഓഗസ്റ്റ്‌ 29ന് അദ്ദേഹത്തെ തൂക്കിലേറ്റി. വിശുദ്ധ ഖുർആന്‌ എഴുതിയ വ്യാഖ്യാനമായ [[ഫീ ദിലാലിൽ ഖുർആൻ]] (ഖുർആന്റെ തണലിൽ) അടക്കം 24 കൃതികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെതായുണ്ട്. നോവലുകളും ചെറുകഥകളും സൗന്ദര്യശാസ്ത്ര സംബന്ധിയായ ലേഖനങ്ങളുമൊക്കെ സയ്യിദിന്റെ രചനകളിലുൾപ്പെടുന്നു. == കുറിപ്പുകൾ == വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നതിന്‌ തൊട്ടു മുമ്പ്, തൂക്കുകയറിന്‌ മുന്നിൽ വെച്ച്, തന്റെ നിലപാടുകളെ തള്ളിപ്പറയാൻ തയ്യാറായാൽ മാപ്പ് നൽകാമെന്ന് ഈജിപ്ഷ്യൻ ഗവൺമെൻറ്‌ വാഗ്ദാനം നൽകുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ സയ്യിദിന്റെ പ്രതികരണം "ദൈവത്തിന്റെ ഏകത്വം പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന എന്റെ ചൂണ്ടുവിരൽ ഭരണകൂട അതിക്രമത്തെ സാധൂകരിക്കുന്ന ഒരക്ഷരം പോലും എഴുതാൻ വിസമ്മതിക്കും" എന്നായിരുന്നു. == രചനകൾ == === സാഹിത്യം, നിരൂപണം === * The Task of the Poet in Life and the Poetry of the Contemporary Generation (مهمات الشاعر في الحياة وشعر الجيل الحاضر) * The Unknown Beach (الشاطئ المجهول) * Critique of a Book by Taha Husain: the Future of Culture in Egypt (نقد كتاب : مستقبل الثقافة في مصر) * Artistic Imagery in the Qur'an (التصوير الفني في القرآن) * The Four Apparitions (الأطياف الأربعة) * A Child from the Village (طفل من القرية) * The Enchanted City (المدينة المسحورة) * Books and Personalities (كتب وشخصيات) * Thorns (أشواك) * Aspects of Resurrection in the Qu'ran (مشاهد القيامة في القرآن) * Literary Criticism: It's Foundation and Methods (النقد الأدبي: أصوله ومناهجه) === സൈദ്ധാന്തികരചനകൾ === * Social Justice in Islam (العدالة الاجتماعية في الإسلام) * The Battle Between Islam and Capitalism (معركة الإسلام والرأسمالية) * World Peace and Islam (السلام العالمي والإسلام) * In the Shade of the Qur'an (في ظلال القرآن) * Islamic Studies (دراسات إسلامية) * This Religion (هذا الدين) * The Future of This Religion (المستقبل لهذا الدين) * The Characteristics and Values of Islamic Conduct (خصائص التصور الإسلامي ومقوماته) * Islam and the Problems of Civilization (إسلام ومشكلة الحضارة) * Signposts on the Road, or Milestones (معالم في الطريق) * Towards isalmic society (نحو مجتمع إسلامي) === മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടവ === * വഴിയടയാളങ്ങൾ. * ഇസ്‌ലാമിലെ സാമൂഹികനീതി. * ഇസ്‌ലാമും ലോകസമാധാനവും. * [[ഫീ ളിലാലിൽ ഖുർആൻ]]. == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == [https://gemsofislamism.tripod.com/milestones_qutb.html സയ്യദ് ഖുതുബിന്റെ നാഴികക്കല്ലുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180923000039/http://gemsofislamism.tripod.com/milestones_qutb.html |date=2018-09-23 }} == അവലംബം == {{reflist}} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} {{Islamism}} [[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിസ്റ്റുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികപണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:ഖുർ‌ആൻ വിവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1906-ൽ ജനിച്ചവർ]] 7eeqw3dfi65xal1zpithxe3cn7y606l 0 15372 4618802 4589758 2026-05-12T11:34:38Z GV2010 217548 /* */ 4618802 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ | image = Ganeshkumar.k.b.JPG | caption = | birth_date = {{birth date and age|1966|05|25|df=yes}} | birth_place = തിരുവനന്തപുരം | death_date = | death_place = | office2 = [[നിയമസഭാംഗം]] | term2 = [[17 മേയ്]] [[2001]] - [[06 മേയ്]] [[2026]] | predecessor2 = [[കെ. പ്രകാശ് ബാബു]] | successor2 = [[ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല]] | constituency = പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം | office3 = സംസ്ഥാന വനം, പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ് മന്ത്രി | term3 = 2011-2013 | predecessor3 = എം. വിജയകുമാർ | successor3 = തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ | office = കേരളത്തിലെ ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി | term = [[29 ഡിസംബർ]] [[2023]] - [[06 മേയ്]] [[2026]] | predecessor = [[ആന്റണി രാജു]] | successor = TBD | term1 = [[17 മേയ്]] [[2001]] - [[10 മാർച്ച്]] [[2003]] | predecessor1 = [[സി.കെ. നാണു]] | successor1 = [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] | party = കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) * (എൽ.ഡി.എഫ് : 2015-മുതൽ) * (യു.ഡി.എഫ് : 1982-2001, 2001-2014) * (സ്വതന്ത്രൻ : 2014-2015) | occupation = മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | spouse = * ബിന്ദു മേനോൻ(2014-മുതൽ) * യാമിനി തങ്കച്ചി (1994-2013) (വിവാഹമോചനം) | children = * ആദിത്യ കൃഷ്ണൻ * ദേവരാമൻ | year = 2023 | date = ഡിസംബർ 29 | source = https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/166 കേരള നിയമസഭ }} 2023 ഡിസംബർ 29 മുതൽ കേരളസംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/12/29/kb-ganesh-kumar-and-ramachandran-kadannappally-swearing-in-ceremony.html ഗണേഷ് കുമാറും കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രനും മന്ത്രിമാരായി ചുമതലയേറ്റു]</ref> തുടരുന്ന [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] വിഭാഗം ചെയർമാനും [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിൽ]] നിന്നുള്ള മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവുമാണ് ''' കെ.ബി.ഗണേഷ് കുമാർ '''(ജനനം: 25 മെയ് 1966).2001 മുതൽ പത്തനാപുരത്ത് നിന്നുള്ള [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗവും]] രണ്ട് തവണ സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയുമായിരുന്നു. മലയാള ചലച്ചിത്രനടൻ, ടി.വി. സീരിയൽ അഭിനേതാവ്, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായ ഗണേഷ് കുമാർ മുൻമന്ത്രിയും മുതിർന്ന കേരളകോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള|ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ളയുടെ]] മകനാണ്.<ref>"പത്തനാപുരം അഞ്ചാമതും ഗണേഷ് | Elections2021 | Kerala Assembly election 2021 | Kerala Assembly Election 2021 Opinion Poll | Kerala Assembly Election 2021 Date | Kerala Assembly Election Results 2016 | Kerala Lok Sabha Election Results 2019 | Ramesh Chennithala | Pinarayi Vijayan | Oommen Chandy | Kummanam Rajasekharan | കൊല്ലം വാർത്തകൾ | ചുറ്റുവട്ടം | മലയാള മനോരമ ജില്ല വാർത്തകൾ | Kollam News | Kerala District News | Chuttuvattom | Malayala Manorama" https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2021/05/03/kollam-pathanapuram-election-winner.html</ref><ref>"Pathanapuram Assembly Election Results 2021 | പത്തനാപുരം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വാർത്തകൾ | തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം | Malayala Manorama" https://www.manoramaonline.com/news/indepth/assembly-elections-2021/kerala-kollam/2021/04/23/pathanapuram-constituency-election-results.html</ref><ref>"കെ.ബി.ഗണേഷ് കുമാർ കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) പാർട്ടി ചെയർമാൻ | KB Ganesh Kumar | Kerala Congress B | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/10/kb-ganesh-kumar-elected-as-kerala-congress-b-party-chairman.html</ref><ref>"ഗണേഷ്കുമാറിന് രണ്ടരവർഷം മന്ത്രിപദം; കടന്നപ്പള്ളി വീണ്ടും മന്ത്രിയായേക്കും | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/16/kerala-cabinet-talks-updates.html</ref><ref>"ദൃശ്യം 2വിലെ ആ ഡയലോഗിൽ തീയതി മാറിപ്പോയി: ഗണേഷ് കുമാർ | Ganesh Kumar Drishyam 2" https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2021/03/30/ganesh-kumar-about-drishyam-2-dialogue.html</ref><ref>"അച്ഛന്റെ വഴിയേ ജനപ്രതിനിധിയാകാം, പക്ഷേ നാട്ടുകാരുടെ പിന്തുണ കൂടി വേണം | Elections2021 | Kerala Assembly election 2021 | Kerala Assembly Election 2021 Opinion Poll | Kerala Assembly Election 2021 Date | Kerala Assembly Election Results 2016 | Kerala Lok Sabha Election Results 2019 | Ramesh Chennithala | Pinarayi Vijayan | Oommen Chandy | Kummanam Rajasekharan | കൊല്ലം വാർത്തകൾ | ചുറ്റുവട്ടം | മലയാള മനോരമ ജില്ല വാർത്തകൾ | Kollam News | Kerala District News | Chuttuvattom | Malayala Manorama" https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2021/03/09/kollam-father-son.html</ref><ref>"ഗണേഷിനോട് ഇടഞ്ഞ് കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) പിളർന്നു | KB Ganesh Kumar | Malayalam News | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/02/17/kerala-congress-b-split-with-ganesh.html</ref> == ജീവിതരേഖ == മുൻ മന്ത്രിയും കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) വിഭാഗം നേതാവുമായിരുന്ന ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ളയുടേയും വത്സലകുമാരിയുടേയും മകനായി 1966 മെയ് 25ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ആർട്ട്സ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി. ബി.കോമാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. == സിനിമ ജീവിതം == പ്രശസ്ത സംവിധായകനായ കെ.ജി. ജോർജുമായുള്ള പരിചയമാണ് സിനിമ രംഗത്തേക്ക് വരാൻ ഗണേഷിന് സഹായകരമായത്. കെ.ജി. ജോർജ് സംവിധാനം ചെയ്ത് 1985-ൽ റിലീസായ ''ഇരകൾ'' എന്ന സിനിമയിലെ മാനസിക രോഗം ബാധിച്ച നായകനായി അഭിനയിച്ചു കൊണ്ടാണ് ഗണേഷിൻ്റെ സിനിമ അരങ്ങേറ്റം. 1987-ൽ മോഹൻലാൽ നായകനായ ''ചെപ്പ്'' എന്ന സിനിമയിലെ ഗണേഷിൻ്റെ വില്ലൻ വേഷം നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയതാണ്. രാക്കുയിലിൻ രാഗസദസിൽ, സംഘം, ഒരു മുത്തശ്ശി കഥ, കമ്മീഷണർ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി സിനിമകളിൽ ശ്രദ്ധേയ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 1990-കളുടെ മധ്യത്തിൽ സപ്പോർട്ടിംഗ് റോളുകളിലൂടെയും വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയും ഗണേഷ് മലയാള സിനിമയിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നു. ഇതുവരെ ഏകദേശം 250 സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2000 ആണ്ടിൻ്റെ തുടക്കത്തിൽ സിനിമയിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയത്തിലെത്തിയ ഗണേഷ് 2001-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പത്തനാപുരത്ത് നിന്ന് യു.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു ജയിക്കുകയും എ.കെ. ആൻ്റണി മുഖ്യമന്ത്രിയായ യു.ഡി.എഫ് മന്ത്രിസഭയിലെ ഗതാഗത വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. 2001-ൽ സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന്‌ മുഴുവൻ സമയ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനായി മാറി. പിന്നീട് സെലക്ടീവ് റോളുകളിൽ മാത്രം സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ ഇമേജിനെ അഭിനയ ജീവിതം ഒരുതരത്തിലും ബാധിക്കാതിരിക്കാൻ വില്ലൻ വേഷങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കി. പിന്നീട് കോമഡി റോളുകളിലും ഉപ-നായകനായും സിനിമാഭിനയം തുടരുന്ന ഗണേഷിന് ''സൂര്യ ടി.വിയിലെ'' ''മാധവം'' എന്ന ടെലി സീരിയലിലെ അഭിനയത്തിന് 2007-ലെ മികച്ച ടി.വി. അഭിനേതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. 2008-ലെ ഫ്രെയിം മീഡിയ ഗാലപ്പ് പോളിൽ മികച്ച നടനുള്ള സീരിയൽ അവാർഡ് ''അമൃത ടി.വിയിലെ'' ''അളിയന്മാരും പെങ്ങൻമാരും'' എന്ന പരമ്പരയ്ക്ക് ലഭിച്ചു.<ref>"കെ ബി ഗണേഷ് കുമാർ - K B Ganesh kumar | M3DB" https://m3db.com/k-b-ganesh-kumar</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 2001-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി പത്തനാപുരത്ത് നിന്ന് നിയമസഭാംഗമായതോടെയാണ് ഗണേഷിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതമാരംഭിക്കുന്നത്. പിന്നീട് നടന്ന എല്ലാ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും (2006, 2011, 2016, 2021) പത്തനാപുരത്ത് നിന്ന് തുടർച്ചയായി ജയിച്ച് നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്ന ഗണേഷ് കുമാർ രണ്ട് തവണ സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു. 2001-ലെ എ.കെ. ആൻറണി നയിച്ച യു.ഡി.എഫ് മന്ത്രിസഭയിലെ ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായ ഗണേഷ് 2003-ൽ പിതാവ് ആർ. ബാലകൃഷ്ണ പിള്ളയ്ക്ക് മന്ത്രിയാകാൻ വേണ്ടി രാജി വയ്ക്കുകയായിരുന്നു. 2011-ലെ ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ വനം, പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന ഗണേഷ് ഭാര്യയുമായുള്ള വിവാഹ മോചന തർക്കത്തെ തുടർന്ന് 2013-ൽ രാജിവച്ചു. കേരള കോൺഗ്രസ് ബിയുടെ ചെയർമാനായി തുടരുന്ന 2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി അഞ്ച് തവണ നിയമസഭാംഗമായ ഗണേഷ് കുമാർ രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ പുന:സംഘടനയുടെ ഭാഗമായി 2023 ഡിസംബർ 29ന് സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/12/24/ahamed-devarkovil-and-antony-raju-resigned.html</ref> ''' മറ്റ് പദവികൾ ''' * മലയാള താര സംഘടനയായ അമ്മയുടെ (Association of Malayalam Movie Artists) സ്ഥാപകാംഗവും മുൻ സംസ്ഥാന ട്രഷററുമാണ് * ടെലിവിഷൻ മിനി സ്ക്രീൻ സംഘടനയായ ആത്മയുടെ (Association of Malayalam TV Media Artists) ആദ്യ പ്രസിഡൻറ് * പ്രഥമ ചെയർമാൻ, മലയാളം ടി.വി ഫ്രെട്ടേനിറ്റി * വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, അമ്മ * പ്രസിഡൻ്റ്, ആത്മ * പ്രസിഡൻറ്, മലയാളം ടി.വി. ആർട്ടിസ്റ്റ് അസോസിയേഷൻ സഹകരണ സൊസൈറ്റി * സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, കേരള സംസ്ഥാന ആന ഉടമ സംഘടന * ചെയർമാൻ, മലയാളം ടി.വി. ഫ്രട്ടേനിറ്റി ''' എഴുതിയ നോവൽ ''' * കരക്കടുക്കാത്ത കപ്പൽ {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref> http://www.keralaassembly.org/1982/1982117.html </ref> ! വർഷം !!മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016|| [[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.ബി. ഗണേശ് കുമാർ||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[ജഗദീഷ്]]||[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐൻസി]] ,[[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2011|| പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|| കെ.ബി. ഗണേശ് കുമാർ||കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി), യു.ഡി.എഫ്.||കെ. രാജഗോപാൽ||[[സി.പി.ഐ.എം.]], എൽ.ഡി.എഫ്. |- |2006||പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം||കെ.ബി. ഗണേശ് കുമാർ||കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി), യു.ഡി.എഫ്.||[[കെ.ആർ. ചന്ദ്രമോഹനൻ]]||സി.പി.ഐ., എൽ.ഡി.എഫ്. |- |2001||പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം||കെ.ബി. ഗണേശ് കുമാർ||കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി), യു.ഡി.എഫ്.||[[കെ. പ്രകാശ് ബാബു]]||സി.പി.ഐ., എൽ.ഡി.എഫ്. |- |} == അഭിനയിച്ച മലയാള സിനിമകൾ == * ഇരകൾ 1985 * രാക്കുയിലിൻ രാഗസദസിൽ 1986 * അമ്പിളി അമ്മാവൻ 1986 * സുഖമോ ദേവി 1986 * വിശ്വസിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും 1986 * യുവജനോത്സവം 1986 * ചെപ്പ് 1987 * കഥയ്ക്ക് പിന്നിൽ 1987 * സർവ്വകലാശാല 1987 * ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാർ 1987 * ഉണ്ണികളെ ഒരു കഥ പറയാം 1987 * സംഘം 1988 * ഒരു വിവാദ വിഷയം 1988 * മൃത്യുഞ്ജയം 1988 * ചിത്രം 1988 * ഒരു മുത്തശ്ശി കഥ 1988 * ജന്മാന്തരം 1988 * മുക്തി 1988 * വന്ദനം 1989 * ജാഗ്രത 1989 * അഥർവ്വം 1989 * ദേവദാസ് 1989 * നായർസാബ് 1989 * പുതിയ കരുക്കൾ 1989 * മെയ്ദിനം 1990 * മാലയോഗം 1990 * ഏയ് ഓട്ടോ 1990 * പുറപ്പാട് 1990 * ഗജകേസരിയോഗം 1990 * രണ്ടാം വരവ് 1990 * കടത്തനാടൻ അമ്പാടി 1990 * വീണമീട്ടിയ വിലങ്ങുകൾ 1990 * കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ 1990 * അപൂർവ്വം ചിലർ 1991 * ഞാൻ ഗന്ധർവ്വൻ 1991 * പാരലൽ കോളേജ് 1991 * കാക്കത്തൊള്ളായിരം 1991 * ഒന്നാം മുഹൂർത്തം 1991 * കിലുക്കം 1991 * നയം വ്യക്തമാക്കുന്നു 1991 * കുറ്റപത്രം 1991 * അഭിമന്യു 1991 * മഹാനഗരം 1992 * മാന്യന്മാർ 1992 * നീലക്കുറുക്കൻ 1992 * കാഴ്ചക്കപ്പുറം 1992 * തലസ്ഥാനം 1992 * കിഴക്കൻ പത്രോസ് 1992 * കാസർകോട് ഖാദർഭായി 1992 * കളിപ്പാട്ടം 1993 * പ്രവാചകൻ 1993 * മാഫിയ 1993 * യാദവം 1993 * ഏകലവ്യൻ 1993 * വരം 1993 * അമ്മയാണെ സത്യം 1993 * ബട്ടർഫ്ലൈസ് 1993 * ജനം 1993 * മണിചിത്രത്താഴ് 1993 * ആർദ്രം 1993 * സ്ഥലത്തെ പ്രധാന പയ്യൻസ് 1993 * കസ്റ്റംസ് ഡയറി 1993 * പക്ഷേ 1993 * നന്ദിനി ഓപ്പോൾ 1994 * കമ്മീഷ്ണർ 1994 * സന്താനഗോപാലം 1994 * പാവം ഐ.എ.ഐവാച്ചൻ 1994 * ഗമനം 1994 * രുദ്രാക്ഷം 1994 * കാശ്മീരം 1994 * വിഷ്ണു 1994 * ദി കിംഗ് 1995 * സിംഹവാലൻ മേനോൻ 1995 * അഗ്രജൻ 1995 * ഇന്ത്യൻ മിലിട്ടറി ഇൻറലിജൻസ് 1995 * പ്രായിക്കര പാപ്പാൻ 1995 * മഹാത്മ 1995 * ആയിരം നാവുള്ള അനന്തൻ 1996 * അസുരവംശം 1997 * ഗുരു 1997 * കല്യാണ പിറ്റേന്ന് 1997 * കണ്ണൂർ 1997 * വർണ്ണപ്പകിട്ട് 1997 * സമ്മാനം 1997 * ആറാം തമ്പുരാൻ 1997 * ഒരു സങ്കീർത്തനം പോലെ 1998 * ദി ട്രൂത്ത് 1998 * ഒളിമ്പ്യൻ അന്തോണി ആദം 1999 * ക്രൈം ഫയൽ 1999 * വർണ്ണച്ചിറകുകൾ 1999 * വാസന്തിയും ലക്ഷ്മിയും പിന്നെ ഞാനും 1999 * ഉസ്താദ് 1999 * എഫ്.ഐ.ആർ 1999 * ആയിരം മേനി 2000 * പൈലറ്റ്സ് 2000 * സൂസന്ന 2000 * ദാദാസാഹിബ് 2000 * കരുമാടിക്കുട്ടൻ 2001 * കിളിച്ചുണ്ടൻ മാമ്പഴം 2003 * അമ്മക്കിളിക്കൂട് 2003 * കസ്തൂരിമാൻ 2003 * വിസ്മയത്തുമ്പത്ത് 2004 * ബോയ്ഫ്രണ്ട് 2005 * ഫോട്ടോഗ്രാഫർ 2006 * ഹലോ 2007 * അലിഭായ് 2007 * വെറുതെ ഒരു ഭാര്യ 2008 * ഇവർ വിവാഹിതരായാൽ 2009 * സാഗർ ഏലിയാസ് ജാക്കി 2009 * സ്വ.ലേ 2009 * കേരളോത്സവം 2009 * രഹസ്യപ്പോലീസ് 2009 * റെഡ് ചില്ലീസ് 2009 * വെള്ളത്തൂവൽ 2009 * കഥ, സംവിധാനം കുഞ്ചാക്കോ 2009 * അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ് 2010 * ഫോർ ഫ്രണ്ട്സ് 2010 * ഒരിടത്തൊരു പോസ്റ്റ്മാൻ 2010 * കന്മഴ പെയ്യും മുൻപെ 2010 * ജനകൻ 2010 * പ്രിയപ്പെട്ട നാട്ടുകാരെ 2011 * സാൻവിച്ച് 2011 * സ്പിരിറ്റ് 2012 * മൈ ബോസ് 2012 * ലേഡീസ് & ജൻ്റിൻമെൻ 2013 * അപ്പ് & ഡൗൺ 2013 * ഗീതാഞ്ജലി 2013 * അവതാരം 2014 * വില്ലാളി വീരൻ 2014 * മിഴി തുറക്കൂ 2014 * 100° സെൽഷ്യസ് 2014 * ഷീ ടാക്സി 2015 * തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ 2015 * C/O സൈറാ ബാനു 2017 * മന്ദാരം 2018 * കോടതി സമക്ഷം ബാലൻ വക്കീൽ 2019 * മി. പവനായി 2019 * മേരാ നാം ഷാജി 2019 * മരക്കാർ അറബിക്കടലിൻ്റെ സിംഹം 2021 * ദൃശ്യം 2 2021 * സാജൻ ബേക്കറി 2021 * ആറാട്ട് 2022 * മോൺസ്റ്റർ 2022 == അവലംബം == <references/> {{Fourteenth KLA}}{{DEFAULTSORT:ഗണേഷ് കുമാർ}} [[വർഗ്ഗം:1966-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അഭിനേതാക്കളായ രാഷ്ട്രീയക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വനംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കായികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] c3ey1zb9r9fwhgdnja3b5teyl2cc0l0 0 26197 4618775 4578846 2026-05-12T07:58:31Z Prajwal Mudiyappa 83301 4618775 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List of Vice-Presidents of India}} 1950-ൽ [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന]] നിലവിൽ വന്നതുമുതൽ ഇന്ത്യയിലെ ഉപരാഷ്ട്രപതിമാരായി സ്ഥാനമേറ്റവരുടെ സമ്പൂർണ്ണ പട്ടിക<ref>[http://www.eci.gov.in/miscellaneous_statistics/presidents_1952.asp രാഷ്ട്രപതിമാരുടെയും ഉപരാഷ്ട്രപതിമാരുടെയും പട്ടിക - തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ]</ref>. {| class="wikitable sortable" ! # ! ഫോട്ടോ ! വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ! സ്ഥാനമേറ്റെടെറ്റുത്ത ദിവസം ! സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ ദിവസം ! പ്രസിഡന്റ് |- ! style="background-color: light grey" | 1 | [[പ്രമാണം:Photograph_of_Sarvepalli_Radhakrishnan_presented_to_First_Lady_Jacqueline_Kennedy_in_1962.jpg|70px]] | [[എസ്. രാധാകൃഷ്ണൻ|ഡോ.എസ്. രാധാകൃഷ്ണൻ]] | [[മേയ് 13]], [[1952]] | [[മേയ് 12]], [[1962]] | [[ഡോ. രാജേന്ദ്രപ്രസാദ്‌]] |- ! style="background-color: light grey" | 2 | [[പ്രമാണം:Zakir_Husain,_2nd_Vice_President_of_India.jpg|70px]] | [[ഡോ. സാക്കിർ ഹുസൈൻ]] | [[മേയ് 13]], [[1962]] | [[മേയ് 12]], [[1967]] | [[എസ്. രാധാകൃഷ്ണൻ]] |- ! style="background-color: light grey" | 3 | [[പ്രമാണം:Varahagiri_Venkata_Giri,_3rd_Vice_President_of_India.jpg|70px]] | [[വി.വി. ഗിരി]] | [[മേയ് 13]], [[1967]] | [[മേയ് 3]], [[1969]] | [[ഡോ. സാക്കിർ ഹുസൈൻ]] |- ! style="background-color: light grey" | 4 | [[പ്രമാണം:Gopal_Swarup_Pathak1.jpg|70px]] | [[ഗോപാൽ സ്വരൂപ് പഥക്]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 31]], [[1969]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 30]], [[1974]] | [[വി.വി. ഗിരി]] |- ! style="background-color: light grey" | 5 | [[പ്രമാണം:Basappa_Danappa_Jatti,_5th_Vice_President_of_India.jpg|70px]] | [[ബി.ഡി. ജട്ടി]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 31]], [[1974]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 30]], [[1979]] | [[ഫക്രുദ്ദീൻ അലി അഹമ്മദ്‌]] |- ! style="background-color: light grey" | 6 | [[പ്രമാണം:Mohammad_Hidayatullah,_6th_Vice_President_of_India.jpg|70px]] | [[മുഹമ്മദ് ഹിദായത്തുള്ള]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 31]], [[1979]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 30]], [[1984]] | [[നീലം സഞ്ജീവ റെഡ്ഡി]] |- ! style="background-color: light grey" | 7 | [[പ്രമാണം:President_Shri_R_Venkataraman_(narendramodiofficial_Flickr).jpg|70px]] | [[ആർ. വെങ്കിട്ടരാമൻ]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 31]], [[1984]] | [[ജൂലൈ 27]], [[1987]] | [[ഗ്യാനി സെയിൽ സിംഗ്‌]] |- ! style="background-color: light grey" | 8 | [[പ്രമാണം:Shri_Shankar_Dayal_Sharma.jpg|70px]] | [[ശങ്കർ ദയാൽ ശർമ്മ]] | [[സെപ്റ്റംബർ 3]], [[1987]] | [[ജൂലൈ 24]], [[1992]] | [[ആർ. വെങ്കിട്ടരാമൻ]] |- ! style="background-color: light grey" | 9 | [[പ്രമാണം:The_official_portrait_of_Shri_Kocheril_Raman_Narayanan,_10th_President_of_the_Republic_of_India.png|70px]] | [[കെ.ആർ. നാരായണൻ]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 21]], [[1992]] | [[ജൂലൈ 24]], [[1997]] | [[ശങ്കർ ദയാൽ ശർമ്മ]] |- ! style="background-color: light grey" | 10{{efn|ഉപരാഷ്ട്രപതിയായിരിക്കെ മരിച്ചു}} | [[പ്രമാണം:Krishan_Kant,_10th_Vice_President_of_India.jpg|70px]] | [[കൃഷൻ കാന്ത്]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 21]], [[1997]] | [[ജൂലൈ 27]], [[2002]] | [[കെ.ആർ. നാരായണൻ]] |- ! style="background-color: light grey" | 11 | [[പ്രമാണം:Bhairon_Singh_Shekhawat_(cropped).jpg|70px]] | [[ഭൈറോൺ സിങ് ശെഖാവത്ത്]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 19]], [[2002]] | [[ജൂലൈ 21]], [[2007]] | [[എ.പി.ജെ. അബ്ദുൾകലാം]] |- ! style="background-color: light grey" | 12 | [[പ്രമാണം:The_Vice_President_Shri_M._Hamid_Ansari_in_July_2016.jpg|70px]] | [[മുഹമ്മദ് ഹമീദ് അൻസാരി]]<ref>[http://www.hindu.com/thehindu/holnus/000200708101901.htm ''ദി ഹിന്ദു'' പത്രത്തിലെ റിപ്പോർട്ട്]</ref> | [[ഓഗസ്റ്റ് 11]], [[2007]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 11]], [[2017]] | {{•}}[[പ്രതിഭാ പാട്ടീൽ]]<br/> {{•}}[[പ്രണബ് മുഖർജി]] |- ! style="background-color: light grey" | 13 | [[പ്രമാണം:Venkaiah_Naidu_official_portrait.jpg|70px]] | [[വെങ്കയ്യ നായിഡു|എം വെങ്കയ്യ നായിഡു]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 11]], [[2017]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 11]], [[2022]] | [[റാം നാഥ് കോവിന്ദ്]] |- ! style="background-color: light grey" |14 | [[പ്രമാണം:Vice_President_Shri_Jagdeep_Dhankar_official_portrait.jpg|70px]] | [[ജഗ്ദീപ് ധൻകർ]] | [[ഓഗസ്റ്റ് 11]], [[2022]] | [[ജൂലൈ 21]], [[2025]]   | [[ദ്രൗപദി മുർമു]] |- ! style="background-color: light grey" |15 | [[പ്രമാണം:Shri_C_P_Radhakrishnan,_Honourable_Vice_President_of_India.jpg|70px]] | [[സി. പി. രാധാകൃഷ്ണൻ]] | [[സെപ്റ്റംബർ 12]], [[2025]]  | തുടരുന്നു | [[ദ്രൗപദി മുർമു]] |} == ഇതും കാണുക == * [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയിലെ ലോക്‌സഭാ സ്പീക്കർമാരുടെ പട്ടിക]] == അവലംബം == <references/> {{reflist}} == പുറമേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.vicepresidentofindia.nic.in/ ഇന്ത്യൻ ഉപരാഷ്ട്രപതി (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ ഉപരാഷ്ട്രപതിമാർ|*]] 7a08hgtd4uuid3g56zmbhl1aq9x21y5 0 26773 4618796 4558692 2026-05-12T10:30:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618796 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Homeopathy}} {{Infobox alternative medicine | name = ഹോമിയോപ്പതി | synonyms = Homoeopathy | pronounce = {{IPAc-en|audio=En-uk-homeopathy.ogg|ˌ|h|oʊ|m|i|ˈ|ɒ|p|ə|θ|i}} | image = Saxonia Museum fuer saechsische Vaterlandskunde III 19.jpg | image_size = 250 | alt = സാമുവൽ ഹാനിമാൻ | caption = [[സാമുവൽ ഹാനിമാൻ]], ഹോമിയോപ്പതിയുടെ ഉപജ്ഞാതാവ് | claims = എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും കാരണം'ജീവശക്തി'യുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥയാണ്. നേർപ്പിക്കും തോറും വീര്യം കൂടും. | topics = [[ബദൽചികിത്സ]] | origyear = 1796 | origprop = [[സാമുവൽ ഹാനിമാൻ]] | laterprop = [[James Tyler Kent]], [[Royal S. Copeland]], [[George Vithoulkas]] | seealso = [[ഹ്യൂമറിസം]], [[heroic medicine]] | MeshID = D006705 }} {{Alternative medical systems}} ഒരു [[ബദൽചികിത്സ|ബദൽ ചികിത്സ]] സമ്പ്രദായമാണ്‌ '''ഹോമിയോപ്പതി''' ({{IPAc-en|audio=En-uk-homeopathy.ogg|ˌ|h|oʊ|m|i|ˈ|ɒ|p|ə|θ|i}}). [[ഗ്രീക്ക്‌]] ഭാഷയിലെ ''Homoios'' (<i>ഒരുപോലെയുള്ള</i>), ''Pathos'' (<i>അസുഖം</i>) എന്നീ വാക്കുകൾ ചേർന്നാണ് ഹോമിയോപ്പതി എന്ന പദമുണ്ടായിരിക്കുന്നത്‌.<ref name="Tuomela">{{cite book |author=Tuomela, R|authorlink=Raimo Tuomela |veditors=Pitt JC, Marcello P |doi=10.1007/978-94-009-3779-6_4 |series=Boston Studies in the Philosophy of Science |volume=98 |year=1987 |pages=83–101 |publisher=Springer |chapter=Chapter 4: Science, Protoscience, and Pseudoscience |title=Rational Changes in Science: Essays on Scientific Reasoning |isbn=978-94-010-8181-8|issn = 0068-0346}}</ref><ref name="Smith2012">{{cite journal |author=Smith K |title=Homeopathy is Unscientific and Unethical |journal=Bioethics |volume=26 |issue=9 |doi=10.1111/j.1467-8519.2011.01956.x|url=https://zenodo.org/record/1035885 |pages=508–512 |year=2012}}</ref><ref name="Baran2014">{{cite book |vauthors=Baran GR, Kiana MF, Samuel SP |work=Healthcare and Biomedical Technology in the 21st Century |publisher=Springer |year=2014 |pages=19–57 |title=Chapter 2: Science, Pseudoscience, and Not Science: How Do They Differ? |doi=10.1007/978-1-4614-8541-4_2 |isbn=978-1-4614-8540-7 |url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4614-8541-4_2/fulltext.html |quote=within the traditional medical community it is considered to be quackery}}</ref><ref name="Ladyman">{{cite book |author=Ladyman J |veditors=Pigliucci M, Boudry M |year=2013 |pages=48–49 |publisher=University of Chicago Press |chapter=Chapter 3: Towards a Demarcation of Science from Pseudoscience |title=Philosophy of Pseudoscience: Reconsidering the Demarcation Problem |quote=Yet homeopathy is a paradigmatic example of pseudoscience. It is neither simply bad science nor science fraud, but rather profoundly departs from scientific method and theories while being described as scientific by some of its adherents (often sincerely). |isbn=978-0-226-05196-3}}</ref><ref>{{Cite journal|url=|title=Chapter 4: Science, Protoscience, and Pseudoscience".|last=|first=|date=1987|journal=|accessdate=|doi=https://doi.org/10.1007%2F978-94-009-3779-6_4|pmid=}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|url=|title=Smith K (2012). "Homeopathy is Unscientific and Unethical". Bioethics|last=|first=|date=2012|journal=|accessdate=|doi=https://doi.org/10.1111%2Fj.1467-8519.2011.01956.x|pmid=}}</ref> [[ജർമനി|ജർമ്മൻ]] ഭിഷഗ്വരനായ [[സാമുവൽ ഹാനിമാൻ]] പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം ഈ ചികിത്സ രീതി വിഭാവനം ചെയ്തത്. “''ഓർഗനോൺ''’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലാണ് ഹാനിമാന്റെ ആശയങ്ങളും ചികിത്സാ പദ്ധതിയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. ഹോമിയോപതി.<ref>{{Cite web|url=https://luca.co.in/homeopathy/|title|access-date=2024-05-29|last=|first=ഡോ. കെ.പി. അരവിന്ദൻ|date=2020-08-04| ഹോമിയോപതി|publisher=ലൂക്കാ|language=മലയാളം}}</ref> ഇത് [[ശാസ്ത്രീയ സമീപനം| ഏതുതരം രോഗത്തിനായാലും ഹോമിയോപതി മരുന്നുകൾ ചികിത്സിക്കുന്നതിന് ഫലപ്രദമല്ല.<ref>https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4614-8541-4_2</ref><ref>https://zenodo.org/record/1035885#.XxoOUBLhXIU</ref> ഹോമിയോപ്പതി ഇന്ത്യയിൽ ഒരു അംഗീകൃത ചികിത്സാരീതിയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.nhp.gov.in/regulatory-system_mtl|title=Homeopathy in India - Regulatory System|last=|first=|date=|website=National Health Portal - National Institute of Health and Family Welfare (NIHFW)|archive-url=https://web.archive.org/web/20160923130425/http://www.nhp.gov.in/regulatory-system_mtl|archive-date=2016-09-23|dead-url=|access-date=2018-03-18|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nhp.gov.in/UploadFiles/microsite/635960641909289061_1.pdf|title=Homoeopathy Central Council Act, 1973|last=|first=|date=1973|website=National Health Portal - National Institute of Health and Family Welfare (NIHFW)|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220105314/https://www.nhp.gov.in/UploadFiles/microsite/635960641909289061_1.pdf|archive-date=2019-12-20|dead-url=|access-date=2018-03-18|url-status=dead}}</ref> പല വികസിത രാജ്യങ്ങളിലും ഹോമിയോപ്പതി ചികിത്സക്ക് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.nhmrc.gov.au/about-us/resources/homeopathy#block-views-block-file-attachments-content-block-1|title=scientific evidence for the effectiveness of homeopathy in treating a variety of clinical conditions|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2020-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200221154310/https://www.nhmrc.gov.au/about-us/resources/homeopathy#block-views-block-file-attachments-content-block-1|url-status=dead}}</ref><ref name=":2">https://www.independent.co.uk/news/world/europe/russia-academy-of-sciences-homeopathy-treaments-pseudoscience-does-not-work-par-magic-a7566406.html</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2015/mar/11/homeopathy-not-effective-for-treating-any-condition-australian-report-finds|title=Homeopathy not effective for treating any condition, Australian report finds|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref><ref>http://www.cbsnews.com/stories/2005/08/26/health/webmd/main797796.shtml</ref><ref name=":3">http://www.asianetnews.com/life/unscientific-side-of-homeopathy</ref><ref>https://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/health-news/homeopathy-is-not-more-effective-than-placebo-for-almost-every-illness-says-health-council-10099645.html</ref><ref>https://sciencebasedpharmacy.wordpress.com/2009/08/21/world-health-organization-warns-against-homeopathy/</ref> ഹോമിയോ മരുന്നുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വെറും [[പ്ലാസിബോ പ്രതിഭാസം|മാനസികമായ ഫലങ്ങൾ]] മാത്രമാണെന്ന് നിരവധി പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://sciencebasedpharmacy.wordpress.com/2009/08/21/world-health-organization-warns-against-homeopathy/</ref><ref>https://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/health-news/homeopathy-is-not-more-effective-than-placebo-for-almost-every-illness-says-health-council-10099645.html</ref><ref>https://www.asianetnews.com/life/unscientific-side-of-homeopathy</ref><ref>www.cbsnews.com/stories/2005/08/26/health/webmd/main797796.shtml</ref> == ചരിത്രം == ഇരുനൂറ് വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന പ്രാകൃത ചികിത്സാരീതികളിൽ നിന്ന് വിഭിന്നമായ ഒരു മാർഗ്ഗം രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കാനുള്ള ജർമൻ ഭിഷഗ്വരനായ സാമുവൽ ഹാനിമാന്റെ (1755-1843) ശ്രമഫലമായാണ് ഹോമിയോപ്പതി രൂപം കൊണ്ടത്. അക്കാലത്ത് യൂറോപ്പിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നത് [[രക്തം]], [[കഫം]], കറുപ്പും മഞ്ഞയും പിത്തരസങ്ങൾ എന്നീ ശരീര ദ്രവങ്ങളിൽ ഊന്നിയ [[ഗ്രീക്ക്]] ചികിത്സാരീതിയായിരുന്നു. ഈ ശരീരദ്രവങ്ങളെ നാല് ശരീരാവസ്ഥകളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരുന്നു- യഥാക്രമം ഉഷ്ണം, ശീതം, ഈർപ്പം, വരണ്ടത് എന്നിങ്ങനെ. ഈ ശരീരാവസ്ഥകളെ വീണ്ടും [[ഭൂമി]], [[വായു]], [[അഗ്നി]], [[വെള്ളം]] എന്നീ [[മൂലകം|മൂലകങ്ങളുമായും]] ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. രോഗ ലക്ഷണങ്ങളായി പ്രകടമാവുന്ന നാല് ശരീരാവസ്ഥകളെയും അതിന് തത്തുല്യമായ എതിർവിഭാഗം കൊണ്ടായിരുന്നു ചികിത്സിച്ചിരുന്നത്. ഈ രീതിയെ ഹാനിമാൻ '[[അലോപ്പതി]]' എന്നു വിളിച്ചു (''allos''- വിപരീതം, ''pathos''- ക്ലേശം). ഈ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ തന്റെ '''Organon of Medicine''<nowiki/>' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.nhp.gov.in/homeopathy-origin_mtl|title=Homeopathy in India - Origin|last=|first=|date=|website=National Health Portal - National Institute of Health and Family Welfare (NIHFW)|archive-url=https://web.archive.org/web/20161101232613/http://www.nhp.gov.in/homeopathy-origin_mtl|archive-date=2016-11-01|dead-url=|access-date=2018-03-18|url-status=dead}}</ref> == അടിസ്ഥാന തത്ത്വം == [[Image:Homeopathic332.JPG|thumb|right|ഔഷധങ്ങൾ]] എല്ലാ [[രോഗം|രോഗങ്ങൾക്കും]] കാരണം 'ജീവശക്തി'യുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥയാണെന്ന് ഹാനിമാൻ വാദിച്ചു. ഈ അസന്തുലിതാവസ്ഥയെ അദ്ദേഹം '''miasm''<nowiki/>' എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചു. ജീവശക്തിയെ ചികിത്സിക്കുകയാണ് രോഗനിവാരണത്തിനുള്ള യഥാർത്ഥ മാർഗ്ഗമെന്നും അദ്ദേഹം സിദ്ധാന്തിച്ചു.<ref name=Causation>{{Cite web|url=https://www.nhp.gov.in/causation-of-diseases_mtl|title=Homeopathy in India - Causation of Diseases|last=|first=|date=|website=National Health Portal - National Institute of Health and Family Welfare (NIHFW)|archive-url=https://web.archive.org/web/20161003074608/http://www.nhp.gov.in/causation-of-diseases_mtl|archive-date=2016-10-03|dead-url=|access-date=2018-03-18|url-status=dead}}</ref> അക്കാലത്ത്‌ [[മലമ്പനി|മലേറിയയുടെ]] ചികിൽസക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന [[സിങ്കോണ]] മരത്തിന്റെ തടി കഴിച്ച ഹാനിമാനിൽ മലേറിയയുടെതു പോലെയുള്ള [[പനി]], വിറയൽ, [[സന്ധിവേദന]] എന്നീ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമായി. ഒരു രോഗത്തിനുള്ള ഫലപ്രദമായ മരുന്ന്, ആരോഗ്യവാനായ ഒരു വ്യക്തി കഴിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ആ രോഗത്തിനു സമാനമായ ലക്ഷണങ്ങൾ അയാളിൽ അതുണ്ടാക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യാഖ്യാനിച്ചു - ഇതാണ്‌ ഹോമിയോപ്പതിയുടെ പ്രസിദ്ധമായ ''സദൃശം സദൃശത്തെ സുഖപ്പെടുത്തുന്നു'' ([[ഇംഗ്ലീഷ്]]: ''Like Cures Like'' [[ജർമ്മൻ]]: ''Similia Similibus Curantur'') എന്ന സിദ്ധാന്തത്തിന് അടിസ്ഥാനം.<ref name=Causation/> == ചികിത്സാരീതി == [[File:Homeopathic substance.png|thumb|ചേരുവകൾ]] ഹോമിയോപ്പതി മരുന്നുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത് സസ്യങ്ങൾ, ജന്തുക്കൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവയിൽനിന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.homeopathyoz.org/fact-sheets/homoeopathic-medicines|title=Homœopathic Medicines|last=|first=|date=|website=Australian Homoeopathic Association|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=2018-03-18}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഇവയുടെ അങ്ങേയറ്റം നേർപ്പിച്ചെടുത്ത മിശ്രിതങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ പദാർഥങ്ങൾ ചേർത്ത ആൽക്കഹോൾ മിശ്രിതം തുടർച്ചയായ നേർപ്പിക്കൽ പ്രക്രിയക്കൊടുവിൽ [[ലാക്റ്റോസ്]] അല്ലെങ്കിൽ [[ഫ്രക്റ്റോസ്]] ([[പഞ്ചസാര]]യുടെ മറ്റൊരു രൂപം) മാധ്യമത്തിൽ ചേർത്ത് ഗുളിക രൂപത്തിലാക്കുന്നു. പിന്നീട് ഗുളികകളിൽ നിന്ന് ജലാംശം പൂർണ്ണമായും ബാഷ്പീകരിച്ച് പോവുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.hahnemannlabs.com/preparation.html|title=Methods of Preparation of Homeopathic Medicines|last=|first=|date=|website=AHahnemann Laboratories, Inc|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=2018-03-18}}</ref> ==ഹോമിയോ ചികിത്സകരുടെ കാഴ്ചപ്പാട്== ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലെ എല്ലാത്തരത്തിലുമുള്ള ഗവേഷണങ്ങളെയും ഹോമിയോപ്പതി അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഇതിന്റെ പ്രയോക്താക്കൾ പറയുന്നു, എന്നാൽ ഇത് തെറ്റാണ്. രോഗത്തെയും രോഗികളെയും ഹോമിയോപ്പതി "യുക്തി"ബോധത്തോടെയാണ്‌ നോക്കിക്കാണുന്നതെന്നും വ്യക്തിക്കാണ് ഹോമിയോപ്പതിയിൽ പ്രാധാന്യം കല്പ്പിക്കുന്നത് എന്ന കപടവാദമുണ്ട്. പാരമ്പര്യമായി വ്യക്തിയിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ദോഷങ്ങളെ ഒഴിവാക്കുന്നതിന് ഹോമിയോപ്പതി ശ്രമിക്കുന്നു എന്ന് ഹോമിയോ വക്താക്കൾ അവകാശപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ ഇത് വെറും കബളിപ്പിക്കൽ മാത്രമാണ്. വ്യക്തിയിൽ അടങ്ങിയിട്ടുള്ള ഊർജ്ജത്തെ ഉപയോഗിച്ചാണ്‌ രോഗങ്ങൾക്കെതിരെ ഉള്ള പ്രതിരോധ ശേഷി ഹോമിയോപ്പതി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത് എന്നാണ്‌ മറ്റൊരു വിശദീകരണം. വ്യക്തിയുടെ ആരോഗ്യത്തിന് മുഖ്യ പരിഗണന നൽകുന്നുണ്ടെന്നും ഹോമിയോപ്പതിയിലെ അടിസ്ഥാന തത്ത്വങ്ങൾ പാലിച്ചാൽ രോഗത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തിക്ക് ആരോഗ്യപൂർണ്ണമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് മടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്നും ഇവർ പറയുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.nhp.gov.in/Principles-of-Prescribing_mtl|title=Homeopathy in India - Principles of Prescribing|last=|first=|date=|website=National Health Portal - National Institute of Health and Family Welfare (NIHFW)|archive-url=https://web.archive.org/web/20170117130526/http://www.nhp.gov.in/Principles-of-Prescribing_mtl|archive-date=2017-01-17|dead-url=|access-date=2018-03-18|url-status=dead}}</ref> ==ഹോമിയോപ്പതി ഇന്ത്യയിൽ == [[File:National Institute of Homoeopathy - India.jpg|thumb|[[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റൂട്ട് ഓഫ് ഹോമിയോപ്പതി]]]] [[File:India - Varanasi pharmacy - 0830.jpg|thumb|വാരണാസിയിലെ ഒരു ഹോമിയോപതി മരുന്നുശാല]] പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബംഗാളിന്റെ തീരത്ത് [[കോളറ]] പടർന്നുപിടിച്ചപ്പോൾ [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] മിഷനറിമാർ നടത്തിയ രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയാണ് ഇന്ത്യയിൽ ഹോമിയോപ്പതി ചികിത്സയുടെ തുടക്കം. ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായശേഷം പല സംസ്ഥാനങ്ങളും ഹോമിയോപ്പതി ചികിത്സയും പഠനവും ക്രമപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള നിയമങ്ങളുണ്ടാക്കി. ഇന്ത്യൻ പാർലിമെന്റ് [[Homeopathy Central Council Act, 1973]] എന്ന നിയമം കൊണ്ടുവരികയും അതനുസരിച്ചു [[Central Council of Homeopathy]] (CCH) 1974-ൽ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1978-ൽ [[Central Council for Research in Homeopathy]] (CCRH) രൂപം കൊണ്ടു. 1975-ൽ [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റൂട്ട് ഓഫ് ഹോമിയോപ്പതി]] (NIH) സ്ഥാപിതമായി. ആ വർഷം തന്നെ [[Homoeopathic Pharmacopoeia Laboratory]] (HPL) ഉം സ്ഥാപിതമായി. ഇന്ത്യ ഗവണ്മെന്റിന്റെ അശ്രാന്തമായ പരിശ്രമങ്ങളുടെ ഫലമായി ഹോമിയോപ്പതി സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെങ്ങും വ്യാപകമായി.<ref>{{Cite web|url=https://www.nhp.gov.in/development-in-india_mtl|title=Homeopathy in India - Development in India|last=|first=|date=|website=National Health Portal - National Institute of Health and Family Welfare (NIHFW)|archive-url=https://web.archive.org/web/20161101235916/http://www.nhp.gov.in/development-in-india_mtl|archive-date=2016-11-01|dead-url=|access-date=2018-03-18|url-status=dead}}</ref> == വിമർശനങ്ങൾ == ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രവും സയൻസും ഹോമിയോപ്പതിയുടെ രണ്ട് അടിസ്ഥാന നിയമങ്ങളെയും അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.<ref>{{Cite web |url=http://www.colorado.edu/philosophy/vstenger/Medicine/Homeop.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-09-11 |archive-date=2009-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090322060856/http://www.colorado.edu/philosophy/vstenger/Medicine/Homeop.html |url-status=dead }}</ref> തന്റെ ''സദൃശം സദൃശത്തെ സുഖപ്പെടുത്തുന്നു'' ([[ഇംഗ്ലീഷ്]]: ''Like Cures Like'' [[ജർമ്മൻ]]: ''Similia Similibus Curantur'') എന്ന വാദമാണ് ഹോമിയോപ്പതിയുടെ അടിസ്ഥാനതത്ത്വമായി ഹനിമാൻ സ്വീകരിച്ചത്. ആരോഗ്യവാനായ ഒരാളുടെ ശരീരത്തിൽ അസുഖലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ പോന്ന വസ്തുക്കൾ അതേ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്ന രോഗിയെ സുഖപ്പെടുത്തുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ അടിത്തറ.<ref name="Hahnemann">{{cite book | title=The homœopathic medical doctrine, or "Organon of the healing art" | publisher=W. F. Wakeman | author=Hahnemann, Samuel | authorlink=Samuel Hahnemann | year=1833 | location=Dublin | pages=[https://books.google.com/books?id=EnEFAAAAQAAJ&pg=PR3 iii], [https://books.google.com/books?id=EnEFAAAAQAAJ&pg=PA48 48–49] | quote=Observation, reflection, and experience have unfolded to me that the best and true method of cure is founded on the principle, ''[[similia similibus curentur]]''. To cure in a mild, prompt, safe, and durable manner, it is necessary to choose in each case a medicine that will excite an affection similar (''{{lang|el|ὅμοιος πάθος}}'') to that against which it is employed.}} Translator: Charles H. Devrient, Esq.</ref> ഹോമിയോപ്പതി ഒരു [[pseudoscience|കപടശാസ്ത്രമാണ്]] &ndash; അതായത് ഒരു വിശ്വാസം ശാസ്ത്രീയമാണെന്ന രീതിയിൽ തെറ്റായി അവതരിപ്പിക്കൽ എന്ന് വിമർശകർ വാദിക്കുന്നു. യാതൊരു രോഗാവസ്ഥയേയും ഭേദമാക്കാൻ ഹോമിയോപ്പതി ഔഷധങ്ങൾക്ക് സാധ്യമല്ലെന്നും അവർ വാദിക്കുന്നു.<ref name=Tuomela/><ref name=Smith2012/><ref name=Baran2014/><ref name=Ladyman/><ref name=Ladyman/> ഒരു പ്ലാസിബോയേക്കാൾ ഒട്ടും ഫലപ്രദമല്ല ഹോമിയോ ചികിൽസ എന്നു പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. അതായത് ചികിൽസാനന്തരം എന്തെങ്കിലും മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് പ്ലാസിബോ മാർഗ്ഗം കൊണ്ട് രോഗത്തിൽ നിന്നുമുള്ള സ്വാഭാവികമായ ഭേദമാവൽ മാത്രമാണെന്നാണ് വാദം.<ref name="shang">{{cite journal |last1=Shang |first1=Aijing |last2=Huwiler-Müntener |first2=Karin |last3=Nartey |first3=Linda |last4=Jüni |first4=Peter |last5=Dörig |first5=Stephan |last6=Sterne |first6=Jonathan AC |last7=Pewsner |first7=Daniel |last8=Egger |first8=Matthias |title=Are the clinical effects of homoeopathy placebo effects? Comparative study of placebo-controlled trials of homoeopathy and allopathy |journal=The Lancet |volume=366 |pages=726–732 |year=2005 |doi=10.1016/S0140-6736(05)67177-2 |pmid=16125589 |issue=9487}}</ref><ref name=inquiry_4504>{{cite web |date=February 22, 2010 |title=Evidence Check 2: Homeopathy - Science and Technology Committee |publisher=[[House of Commons of the United Kingdom|British House of Commons]] Science and Technology Committee |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200910/cmselect/cmsctech/45/4504.htm |accessdate=April 5, 2014 }}</ref> രോഗങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനകാരണം ''മിയാസ്‌മ്സ്'' എന്ന് അദ്ദേഹം കരുതിയ പ്രതിഭാസങ്ങളാണെന്ന് ഹനിമാൻ കരുതി, ഹോമിയോ ഔഷധങ്ങൾ ഇതിനെ നേരിടാനായിട്ടാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്. ഹോമിയോപ്പതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു നേർപ്പിക്കൽ പ്രക്രിയവഴിയാണ് ഈ ഔഷധങ്ങൾ ഹനിമാൻ ഉണ്ടാക്കിയത്. ഇതിൽ സ്വേദം ചെയ്ത ജലമോ മദ്യമോ ഉപയോഗിച്ച് തുടർച്ചയായി തെരഞ്ഞെടുത്ത വസ്തുക്കൾ നേർപ്പിക്കുന്നു. ഓരോ തവണയും അവയടങ്ങിയ പാത്രം ഇലാസ്തികതയുള്ള ഒരു വസ്തുവിൽ അടിക്കുന്നു.<ref name="Organon_6th_128">{{cite book |author =Hahnemann S |title =The Organon of the Healing Art |url =https://archive.org/details/healingartofhome0000unse |year =1921 |edition =6th |at =aphorism 128 |isbn =0-87983-228-2}}</ref> ഇങ്ങനെ തുടരുന്ന നേർപ്പിക്കലിന് ഒടുവിൽ ആദ്യം ഉണ്ടായിരുന്ന പദാർത്ഥത്തിലെ ഒരു കണിക പോലും ഒടുവിൽ അവശേഷിക്കാതെ വരുന്നു.''<ref name="Dynamization and Dilution">{{citation |title=Dynamization and dilution |work=Complementary and Alternative Medicine |publisher=[[Creighton University]] Department of Pharmacology |url=http://altmed.creighton.edu/Homeopathy/philosophy/dilution.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20020826082134/http://altmed.creighton.edu/Homeopathy/philosophy/dilution.htm |archivedate=2002-08-26 |url-status=dead |accessdate=2009-03-24}}</ref>രെപർടറികൾ'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെയാണ് ഹോമിയോ ചികിൽസകൾ രോഗനിർണ്ണയവും ചികിൽസയും നടത്തുന്നത്. ഇതിൽ രോഗിയുടെ രോഗലക്ഷണങ്ങളും വ്യക്തികാര്യങ്ങളും ശാരീരിക-മാനസിക അവസ്ഥകളും ജീവചരിത്രവും എല്ലാം കണക്കിലെടുക്കുന്നു.<ref name="Organon_5th_5+217">{{citation |author=[[Samuel Hahnemann|Hahnemann S]]|title =[[The Organon of the Healing Art]] |year =1833 |edition=5th |at=aphorisms 5 and 217 |isbn=0-87983-228-2}}</ref> ഒട്ടും യുക്തിസഹമായ ഒരു വൈദ്യരീതിയേ അല്ല ഹോമിയോപ്പതി എന്ന് വിമർശകർ കരുതുന്നു. ഔഷധങ്ങളെപ്പറ്റിയും, രോഗത്തെപ്പറ്റിയും, മനുഷ്യശരീരത്തെപ്പറ്റിയും, ദ്രാവകങ്ങളെപ്പറ്റിയും, സംയുക്തങ്ങളെപ്പറ്റിയുമെല്ലാം കഴിഞ്ഞ രണ്ടുനൂറ്റാണ്ടുകളിൽ നടന്ന ശാസ്ത്രമുന്നേറ്റങ്ങളെയും ജീവശാസ്ത്ര-ശരീരശാസ്ത്ര-ഭൗതികശാസ്ത്ര-രസതന്ത്ര ശാസ്ത്രമേഖലകളിൽ നടത്തിയ മുന്നേറ്റങ്ങളെയെല്ലാം നിരാകരിക്കുന്ന രീതിയാണ് ഹോമിയോപ്പതിയുടേതെന്ന് അവർ വാദിക്കുന്നു.<ref name="shang"/><ref name="ernst-skeptical-inquirer">{{cite journal | url= http://www.csicop.org/si/show/homeopathy_a_critique_of_current_clinical_research | title= Homeopathy: a critique of current clinical research | last=Ernst |first=E. | journal= [[Skeptical Inquirer]] |date= December 2012 |volume=36 |issue= 6}}</ref><ref>{{cite web |url= http://www.cancer.org/treatment/treatmentsandsideeffects/complementaryandalternativemedicine/pharmacologicalandbiologicaltreatment/homeopathy |title= Homeopathy |work= American Cancer Society |accessdate= 12 October 2014 |archive-date= 2013-03-16 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130316003948/http://www.cancer.org/treatment/treatmentsandsideeffects/complementaryandalternativemedicine/pharmacologicalandbiologicaltreatment/homeopathy |url-status= dead }}</ref><ref name=inquiry_cfm>UK Parliamentary Committee Science and Technology Committee - [http://www.parliament.uk/business/committees/committees-a-z/commons-select/science-and-technology-committee/inquiries/homeopathy-/ "Evidence Check 2: Homeopathy"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150726140048/http://www.parliament.uk/business/committees/committees-a-z/commons-select/science-and-technology-committee/inquiries/homeopathy-/ |date=2015-07-26 }}</ref><ref name=GrimesFACT>{{cite journal | last1 = Grimes | first1 = D. R. | title = Proposed mechanisms for homeopathy are physically impossible | journal = Focus on Alternative and Complementary Therapies | volume = 17 | issue = 3 | pages = 149–155 | year = 2012 | pmid = | pmc = | doi = 10.1111/j.2042-7166.2012.01162.x }}</ref> ചില ഔഷധപരീക്ഷണങ്ങൾ അനുകൂലഫലങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ,<ref name="pmid10853874">{{cite journal |last1=Cucherat |first1=M |last2=Haugh |first2=MC |last3=Gooch |first3=M |last4=Boissel |first4=JP |title=Evidence of clinical efficacy of homeopathy. A meta-analysis of clinical trials. HMRAG. Homeopathic Medicines Research Advisory Group |url=https://archive.org/details/sim_european-journal-of-clinical-pharmacology_2000-04_56_1/page/27 |journal=European journal of clinical pharmacology |volume=56 |issue=1 |pages=27–33 |year=2000 |doi=10.1007/s002280050716|pmid=10853874}}</ref><ref name="Caulfield2005">{{cite journal |last1=Caulfield |first1=Timothy |last2=Debow |first2=Suzanne |title=A systematic review of how homeopathy is represented in conventional and CAM peer reviewed journals |journal=BMC Complementary and Alternative Medicine |volume=5 |page=12 |year=2005 |pmid=15955254 |pmc=1177924 |doi=10.1186/1472-6882-5-12}}</ref> കൂടുതൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയപ്പോൾ അബദ്ധത്തിലോ, തെറ്റായരീതിയിലുള്ള ഗവേഷണരീതികൾ വഴിയോ, തെറ്റായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടതുവഴിയോ കണ്ടെത്തിയഫലങ്ങളാണെന്ന് മനസ്സിലായി. ഫലിക്കുകയില്ലെന്ന് ഉറപ്പാണെങ്കിലും തുടർച്ചയായുള്ള ഹോമിയോ ചികിൽസ ഫലപ്രദമായ മറ്റുചികിൽസകൾ നൽകാതെ രോഗിയെ അപായപ്പെടാൻ കാരണമാകുമെന്ന വിമർശനമുണ്ട്.<ref name="unethical">{{cite journal | last1 = Shaw | first1 = DM | title = Homeopathy is where the harm is: Five unethical effects of funding unscientific 'remedies' | journal = Journal of Medical Ethics | volume = 36 | issue = 3 | pages = 130–131 | year = 2010 | pmid = 20211989 | pmc = | doi = 10.1136/jme.2009.034959 }}</ref> [[HIV|എച് ഐ വിക്കും]] [[malaria|മലേറിയയ്ക്കും]] ഹോമിയോ ചികിൽസ നൽകുന്നതിനെതിരെ ലോകാരോഗ്യസംഘടന മുന്നറിയിപ്പു നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal |last=Mashta |first=O |title= WHO warns against using homoeopathy to treat serious diseases |journal=BMJ |date=24 August 2009 |volume=339 |issue=aug24 2 |pages= b3447–b3447 |doi= 10.1136/bmj.b3447 }}</ref> യാതൊരു ഫലവും ഉണ്ടാകുമെന്നു ഒരു തെളിവും ഇല്ലാത്തപ്പോഴും തുടർച്ചയായി ഹോമിയോപ്പതി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രമണ്ഡലങ്ങളിൽ അതിനെ,<ref name="shang"/><ref name="pmid1825800">{{cite journal |last1=Kleijnen |first1=J |last2=Knipschild |first2=P |last3=Ter Riet |first3=G |title=Clinical trials of homoeopathy |journal=BMJ |volume=302 |issue=6772 |pages=316–23 |year=1991 |pmid=1825800 |pmc=1668980 |doi=10.1136/bmj.302.6772.316}}</ref> വിഡ്ഢിത്തമായും,<ref name="Walport-Nonsense">{{cite web |url= http://www.telegraph.co.uk/health/healthnews/10003680/Homeopathy-is-nonsense-says-new-chief-scientist.html |title= Homeopathy is nonsense, says new chief scientist |work= [[Daily Telegraph]] |date= 18 Apr 2013 |accessdate= September 9, 2013 |archive-date= 2014-10-08 |archive-url= https://web.archive.org/web/20141008001723/http://www.telegraph.co.uk/health/healthnews/10003680/Homeopathy-is-nonsense-says-new-chief-scientist.html |url-status= dead }}</ref> തട്ടിപ്പായും,<ref name="Baran2014"/><ref name=oxcompus>{{cite book |title= The Oxford companion to United States history |isbn= 9780195082098 |url= https://books.google.com/books?id=SgtyKzBes6QC&lpg=PA630&pg=PA630#v=snippet&f=false |author=Paul S. Boyer |accessdate= January 15, 2013 |quote= After 1847, when regular doctors organized the American Medical Association (AMA), that body led the war on "quackery", especially targeting dissenting medical groups such as homeopaths, who prescribed infinitesimally small doses of medicine. Ironically, even as the AMA attacked all homeopathy as quackery, educated homeopathic physicians were expelling untrained quacks from their ranks.}}</ref> കാപട്യമായും.<ref name=aaci>{{cite web|url=http://www.aacijournal.com/content/7/1/14 |accessdate=January 15, 2013 |quote=Within the non-CAM scientific community, homeopathy has long been viewed as a sham |title=Supported by science?: What Canadian naturopaths advertise to the public}}</ref> കരുതാൻ ഇടം നൽകുന്നുണ്ട്. ആസ്ത്രേലിയയിലെ ദേശീയ ആരോഗ്യ-വൈദ്യഗവേഷണ കൗൺസിലും ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഭരണസഭയും ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക കമ്മിറ്റിയും സ്വിറ്റ്‌സർലാന്റിലെ ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയവും ഹോമിയോപ്പതിയെ ഫലരഹിതമായിക്കണ്ട് ഇനി തുടർന്നു ഫണ്ടുകൾ നൽകേണ്ടതില്ലെന്ന നിഗമനങ്ങളിൽ എത്തി.<ref name="Conversation-NHMRC">{{cite news | url=http://theconversation.com/no-evidence-homeopathy-is-effective-nhmrc-review-25368 | title=No evidence homeopathy is effective: NHMRC review | work=The Conversation | date=2014-04-08 | accessdate=January 10, 2015 | last=Musgrave|first=I }}</ref><ref>{{Cite web|title = Swiss make New Year's regulations |url = http://www.swissinfo.ch/eng/swiss-make-new-year-s-regulations/31867422 |website = SWI swissinfo.ch|accessdate = 2015-12-16}}</ref> === നേർപ്പിക്കൽ സിദ്ധാന്തം === ''നേർപ്പിക്കും തോറും വീര്യം കൂടും'' എന്നത് രസതന്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്ത്വങ്ങൾക്ക് നിരക്കുന്നതല്ല.<ref>http://www.homeowatch.org/articles/schwarcz.html</ref> 24x, 12c, 8m എന്നീ അളവുകളിൽ നേർപ്പിക്കലിന്റെ പരിധിയും കഴിഞ്ഞാണ് ഹോമിയോ മരുന്നുകൾ തയ്യാർ ചെയ്തിരുന്നത്. <ref>http://www.quackwatch.org/01QuackeryRelatedTopics/homeo.html</ref> ഹാനിമാന്റെ തന്നെ സമകാലികനായിരുന്ന [[അമാഡിയോ അവോഗാഡ്രോ]] (1776-1856) എന്ന ഭൗതിക ശാസ്ത്രജ്ഞൻ പദാർഥങ്ങളിലെ തന്മാത്രകളുടെ അളവിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിഖ്യാതമായ പരികൽപ്പനക്ക് രൂപം നൽകുന്നതിന് ഒരു വർഷം മുമ്പാണ് ''Organon of Medicine (The Organon of the Healing Art)''<ref>{{cite book |title=Organon of Medicine |last1 =Hahnemann |first1 =Samuel |last2 =Dudgeon |first2 =R.E. (tr.) |edition =from the Fifth German |year=1849 |oclc=679303968 |publisher=Headland |location=London |url=http://catalog.hathitrust.org/Record/002088933}} </ref> പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. അവോഗാഡ്രോ നമ്പർ എന്ന നിശ്ചിത സംഖ്യയുടെ മൂല്യം നിർണയിക്കപ്പെട്ടത് പിന്നെയും വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാണ്.<ref> http://books.google.co.in/books?id=tl0x2MirKDAC&pg=PA33&lpg=PA33&dq=homeopathy+amadeo+avogadro&source=bl&ots=b43ckvPJf9&sig=EGRzillA_QK8qdhWJJv4b0O5nQU&hl=en&ei=v1WqStDXC9eHkAWS1MGVBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2</ref>ഏതൊരു പദാർഥത്തിന്റെയും ഒരു 'ഗ്രാം മോൾ' അളവിൽ അവോഗാഡ്രോ സംഖ്യക്ക് തുല്യ എണ്ണം തൻമാത്രകൾ ഉണ്ടായിരിക്കുമെന്നാണ് അവോഗാഡ്രോ പരികൽപ്പന. ഈ എണ്ണം 6.022 X 10²³ ആണെന്ന് തിട്ടപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പദാർഥത്തിന്റെ [[തന്മാത്ര|തന്മാത്രാ ]]ഭാരത്തെയാണ് 'ഗ്രാം മോൾ' എന്നതു കൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://chem.lapeer.org/Chem1Docs/MolExercise.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-09-11 |archive-date=2009-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090426034914/http://chem.lapeer.org/Chem1Docs/MolExercise.html |url-status=dead }}</ref> അവോഗാഡ്രോ പരികൽ‌പന പ്രകാരം ഹോമിയോ മരുന്നുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലെ ആവർത്തിക്കൽ പ്രക്രിയക്കു ശേഷം [[ഔഷധം|ഔഷധമായി]] ആദ്യം ചേർത്ത പദാർഥത്തിന്റെ ഒരു തന്മാത്ര പോലും മരുന്നിലുണ്ടായിരിക്കുകയില്ല.<ref>http://www.spiritindia.com/health-care-news-articles-257.html</ref> === രോഗകാരണങ്ങൾ === രോഗകാരണമായേക്കാവുന്ന സൂക്ഷ്മാണുക്കളെ കുറിച്ചോ മനുഷ്യ ശരീര ഘടനയെക്കുറിച്ചോ സാമുവൽ ഹനിമാന്റെ കാലത്ത് വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമായിരുന്നില്ല.<ref>http://moonflake.wordpress.com/2008/03/29/an-introduction-to-homeopathy-part-i/</ref>,<ref>{{Cite web |url=http://en.allexperts.com/e/h/ho/homeopathy.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-09-11 |archive-date=2009-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091205074320/http://en.allexperts.com/e/h/ho/homeopathy.htm |url-status=dead }}</ref> ചികിത്സ ശരീരത്തിനല്ല, മറിച്ച് ജീവ ശക്തിക്കാണ് വേണ്ടത് എന്ന വാദമാണ് ഹാനിമാൻ ഉയർത്തിയത്. മെറ്റാഫിസിക്സ്, പാരാസൈക്കോളജി എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാവുന്ന ഒരു ആശയമാണ് ഈ ജീവശക്തി വാദം. എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും കാരണം ജീവശക്തിയുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥയാണെന്ന് ഹാനിമാൻ കരുതി.<ref>{{Cite web |url=http://www.hpathy.com/philosophy/hahnemann-organon71to80.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-09-11 |archive-date=2009-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090909080413/http://www.hpathy.com/philosophy/hahnemann-organon71to80.asp |url-status=dead }}</ref> === ഔഷധങ്ങൾ === ഹോമിയോ മരുന്നുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വെറും മാനസികമായ ഫലങ്ങളാണെന്ന് ([[പ്ലാസിബോ പ്രതിഭാസം]]) വിമർശനമുണ്ട്.<ref>http://www.cbsnews.com/stories/2005/08/26/health/webmd/main797796.shtml</ref> വളരെയേറെ നേർപ്പിക്കപ്പെട്ട ഔഷധത്തിൽ ആദ്യം ചേർക്കപ്പെട്ട പദാർഥങ്ങളുടെ ഒരംശം പോലും ഉണ്ടാവില്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://www.csicop.org/si/show/alternative_medicine_and_the_laws_of_physics</ref> രോഗിയുടെ മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ അവസ്ഥകളെ വേർതിരിച്ച് വിലയിരുത്താതെ എല്ലാ രോഗികളോടും ഒരൊറ്റ നിലപാട് എന്ന സമീപനവും വിമർശിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.camhindia.org/homeopathy_and_mental_health.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-09-11 |archive-date=2009-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090528033312/http://www.camhindia.org/homeopathy_and_mental_health.html |url-status=dead }}</ref> === മോളിക്യുലാർ മെമ്മറി=== '[[മോളിക്യുലാർ മെമ്മറി]]' എന്ന ആശയം ഉപയോഗിച്ചാണ് മരുന്നുകളുടെ ഫലപ്രാപ്തി വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്.<ref>http://www.alt-tolkien.com/r7homeopathy.html</ref> അവോഗാഡ്രോ തത്ത്വ പ്രകാരമുള്ള നേർപ്പിക്കൽ പരിധിക്കപുറം നേർപ്പിച്ചാലും ആദ്യം ചേർത്ത പദാർഥങ്ങളുടെ സ്മരണ ലായനിയിലെ ജലതന്മാത്രകളുടെ ഘടനയിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെടും എന്നാണ് ഈ ആശയം കൊണ്ട് വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref>http://www.naturalnews.com/001951.html</ref> മുമ്പേ ചേർത്ത പദാർഥങ്ങളുടെ ചരിത്രം ജലതന്മാത്രകളുടെ ഘടനയിലാണ് ആലേഖിതമായി കിടക്കുന്നത് എന്ന് വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതു പ്രകാരം സ്വർണവും ആർസനിക്കും വെവ്വേറെ ചേർന്നു കിടന്നിരുന്ന രണ്ടു ഗണം ജല സാമ്പിളുകളുടെ തന്മാത്രാഘടനകൾ രണ്ടു രീതിയിലായിരിക്കും. ഓരോ തന്മാത്രയും ഇങ്ങനെ ഒരു കൂട്ടം വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ വിവരശേഖര അറയായിരിക്കും. അതേ സമയം ഈ വിശദീകരണത്തെ ആധുനിക രസതന്ത്രം പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കളയുന്നു.<ref>http://www.lenntech.com/water-pseudoscience.htm</ref> തന്മാത്രയുടെ ഘടനാപരമായ സവിശേഷതകളിലൂടെ പിറകോട്ടു പോയി ആ തന്മാത്രകൾ അതിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഏതെല്ലാം അന്യ തന്മാത്രകളുമായി സഹവർത്തിത്വം പുലർത്തി എന്നു കണ്ടെത്തുക അസാധ്യമാണ്. ആധുനിക ഹോമിയോ ചികിത്സകർ [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] മരുന്നുകൾ കൂടി ചികിത്സക്കായി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നുണ്ട്.<ref>http://www.suessupernutrition.com/HerbsandHomeopathy.html</ref> എന്നാൽ ഇത് ''സദൃശം സദൃശത്തെ സുഖപ്പെടുത്തുന്നു'' എന്ന അടിസ്ഥാന നിയമത്തെ ഒരു രീതിയിലും പിന്തുണക്കുന്നതല്ല. ശരീരത്തിനല്ല മറിച്ച് പ്രാണശക്തിക്കാണ് ചികിത്സ വേണ്ടത് എന്ന ഹാനിമാന്റെ സിദ്ധാന്തത്തെയും ഈ മരുന്നുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചികിത്സകർ ലംഘിക്കുന്നുണ്ട്. === രോഗശമനത്തിനുള്ള വിശദീകരണം === ഈ ചികിത്സാരീതിക്ക് തെളിയിക്കപ്പെട്ട ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറ ഒന്നുമില്ലെങ്കിലും ഹോമിയോചികിത്സയിലൂടെ രോഗശാന്തിയോ രോഗശമനമോ ഉണ്ടായി എന്ന അവകാശവാദം മൂലമാണ് പലരും ഈ ചികിത്സ തേടാൻ കാരണം. ഇതിന് ആധുനിക ശാസ്ത്രം പല വിശദീകരണങ്ങളും നൽകുന്നുണ്ട്:<ref name=Shelton>{{citation |author=Shelton, Jay W. |year=2004 |title=Homeopathy: How it Really Works |location=Amherst, New York |publisher=[[Prometheus Books]] |isbn=978-1-59102-109-4}}</ref>{{rp|155–167|date=November 2012}} * [[പ്ലാസിബോ പ്രതിഭാസം]] — മറ്റു ചികിത്സാ രീതികളുമായുള്ള സാമ്യത്തിലൂടെയും, ചികിത്സകനുമായുള്ള സമ്പർക്കത്തിലൂടെയും രോഗിക്കുണ്ടാകുന്ന ആത്മവിശ്വാസം ചിലപ്പോൾ പ്രയോജനമായി ഭവിച്ചേക്കാം.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://nunayo.news/ഹോമിയോ-ഹോമിയോപ്പതി-ചികി/|title=ഹോമിയോപ്പതി പോലെയുള്ള കപടചികിത്സകൾ ഫലപ്രദമെന്ന് തെറ്റുധരിക്കപ്പെട്ടുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * സ്വാഭാവിക വിടുതൽ — പല രോഗങ്ങളും സമയം കടന്നുപോകുന്നതിനനുസരിച്ച് സ്വയമേവ ഭേദമാകുന്നവയാണ്.<ref name=":0" /> * മറ്റു ചികിത്സകൾ — ഹോമിയോപ്പതി ചികിത്സ ആരംഭിക്കുന്നതിനു മുമ്പോ അതിനോടൊപ്പമോ ഉള്ള മറ്റു ചികിത്സകളിലൂടെ രോഗം ഭേദമാകുമ്പോൾ അതിനെ ഹോമിയോപ്പതിയുടെ ഫലമായുള്ള വിടുതലായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=":0" /> * പത്ഥ്യം കാക്കുന്നതിലൂടെയുള്ള രോഗശമനം — പല രോഗങ്ങളുടെയും മൂല കാരണം ചില ഭക്ഷണങ്ങളോ മറ്റ് ജീവിതരീതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാരണങ്ങളോ ആകാം. പത്ഥ്യം കാക്കുന്നതിലേക്കായി ഇവകൾ വർജ്ജിക്കുന്നത് രോഗശമനത്തിന് ഹേതുവായി ഭവിക്കാം. * പാർശ്വഫലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിടുതൽ — ആധുനിക വൈദ്യം പോലുള്ള ചികിത്സാരീതികൾ പലപ്പോഴും അസുഖകരമായ പാർശ്വഫലങ്ങൾ ഉളവാക്കുന്നവയാണ്. ഹോമിയോപ്പതിക്കായി ഇത്തരം ചികിത്സകൾ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഈ പാർശ്വഫലങ്ങളും ക്രമേണ അപ്രത്യക്ഷമാകും. ഇത് രോഗശമനമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട് == അവലംബം == {{reflist|2}} ==പുറം കണ്ണികൾ== * {{Cite book |last1 =Hahnemann |first1 =Samuel |last2 =Devrient |first2 =Charles H. (tr.) |last3 =Stratten |first3 =Samuel (notes) |title =The Homœopathic Medical Doctrine, or Organon of the Healing Art |publisher =W.F. Wakeman |location =Dublin |url =https://archive.org/details/homopathicmedic00devrgoog |year =1833 |oclc =32732625 |ol =6983421M |postscript =<!--None--> }} – Full text in PDF and DjVu formats. * {{cite book |title=Organon of Medicine |last1 =Hahnemann |first1 =Samuel |last2 =Dudgeon |first2 =R.E. (tr.) |edition =from the Fifth German |year=1849 |oclc=679303968 |publisher=Headland |location=London |url=http://catalog.hathitrust.org/Record/002088933 }} *{{cite book |title=Organon of homoeopathic medicine |author=Hahnemann, Samuel; Hering, Constantine; Matlack, Charles F.; North American Academy of the Homoeopathic Healing Art |url=http://catalog.hathitrust.org/Record/002188881 |year=1836 |publisher=Academical Bookstore |location=Allentown, Pennsylvania |edition=First American, from the British translation of the German fourth |oclc=173514027 }} *[https://www.nhp.gov.in/UploadFiles/microsite/635960641909289061_1.pdf Homoeopathy Central Council Act, 1973] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191220105314/https://www.nhp.gov.in/UploadFiles/microsite/635960641909289061_1.pdf |date=2019-12-20 }} *[http://www.nih.nic.in/ National Institute of Homoeopathy (NIH)] *[http://ccrhindia.nic.in/ Central Council for Research in Homeopathy (CCRH)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180318024655/http://ccrhindia.nic.in/ |date=2018-03-18 }} *[http://www.cchindia.com/ Central Council of Homeopathy (CCH)] {{Pseudoscience}} [[വിഭാഗം:വൈദ്യശാസ്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:കപടശാസ്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:കാലഹരണപ്പെട്ട വൈദ്യശാസ്ത്ര സിദ്ധാന്തങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹോമിയോപ്പതി]] [[വർഗ്ഗം:ബദൽചികിത്സ]] 5c9mxraqz9woijg7m3qbn3a598neyi6 0 26782 4618677 4566358 2026-05-11T16:54:19Z Dr. Chinchu C. 6603 /* ചിത്രങ്ങൾ */ Added image 4618677 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Scoparia dulcis}} {{Taxobox | image = Kallurukki.jpg | image_caption = | regnum = [[Plant]]ae | unranked_divisio = [[Flowering plant|Angiosperms]] | unranked_classis = [[Eudicots]] | unranked_ordo = [[Asterids]] | ordo = [[Lamiales]] | familia = [[Plantaginaceae]] | genus = ''[[Scoparia (plant)|Scoparia]]'' | species = '''''S. dulcis''''' | binomial = ''Scoparia dulcis'' | binomial_authority = [[L.]] | synonyms = {{hidden begin}} * Ambulia micrantha Raf. * Capraria dulcis (L.) Kuntze * Capraria dulcis var. albiflora Kuntze * Capraria dulcis var. coerulea Kuntze * Gratiola micrantha Nutt. * Scoparia dulcis var. tenuifolia Griseb. * Scoparia grandiflora Nash * Scoparia nudicaulis Chodat & Hassl. * Scoparia procumbens Jacq. * Scoparia purpurea Ridl. * Scoparia ternata Forsk. * മുറികൂട്ടി {{Hidden end}} }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] പരക്കെ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഔഷധസസ്യം ആണ്‌ '''കല്ലുരുക്കി'''. [[വൃക്ക]]യിലെ കല്ലിനുള്ള ഔഷധമായതു കൊണ്ടാണ് ഇതിന് ഈ പേരു വന്നത്. ഇതിന്റെ ശാസ്ത്രീയനാമം Scoparia dulcis എന്നാണ്‌. ഈ സസ്യം Scrophulariaceae സസ്യകുടുംബത്തിൽ പെടുന്നു. മലയാളത്തിൽ മീനാംഗണി, സന്യാസിപ്പച്ച, ഋഷിഭക്ഷ എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ സസ്യത്തിന്റെ സംസ്കൃതനാമം ആസ്മാഗ്നി എന്നാണ്‌<ref name="ref1">[http://ayurvedicmedicinalplants.com/plants/3087.html Ayurvedic Medicinal Plants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080124045233/http://ayurvedicmedicinalplants.com/plants/3087.html |date=2008-01-24 }} എന്ന സൈറ്റിൽ നിന്നും.</ref>. മുറികൂട്ടി എന്ന പേരിലും ഇത് വയനാട് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. [[പ്രമാണം:കല്ലുരുക്കി.jpg|right|thumb|250px|കല്ലുരുക്കി, ഒരു രാത്രി ദൃശ്യം:- പൂമൊട്ടുകൾ, പൂക്കൾ, കായ്കൾ എന്നിവകാണാം.]] == സവിശേഷതകൾ == ഏകദേശം 30 സെന്റീമീറ്റർ പൊക്കത്തിൽ വളരുന്ന ഒരു വാർഷിക സസ്യമാണ്‌ കല്ലുരുക്കി. ചെറിയ ഇലകൾ പച്ചനിറമുള്ള തണ്ടിന്റെ ചുറ്റുപാടും കാണപ്പെടുന്നു. തണ്ടുകൾ പച്ചനിറത്തിൽ ശാഖകളായി വളരുന്നു. ചെറിയ വെളുത്ത പൂക്കളാണ്‌ ഇതിനുള്ളത്. വിത്തുകൾ തൊങ്ങലുകൾ പോലെ പച്ചനിറത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. സമൂലമായിട്ടാണ്‌ കല്ലുരുക്കി ഔഷധങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്<ref name="ref1"/>. കല്ലുരുക്കി സമൂലം പറിച്ചെടുക്കുക. ശേഷം അരിഞ്ഞു ചതച്ച് നീരെടുത്തശേഷം നാലു ഗ്ലാസ് വെള്ളം ചേർത്ത് ചൂടാക്കുക. അതിൽ രണ്ട് ടീസ്പൂൺ ജീരകവും ചേർത്ത് രണ്ട് ഗ്ലാസ് ആകുന്നതു വരെ കുറുക്കുക. തണുത്ത ശേഷം വെറും വയറ്റിൽ സേവിക്കുക. == ഔഷധം == [[കഫം]], [[പിത്തം]], [[പനി]], [[മുറിവ്]], [[ത്വക്ക് രോഗങ്ങൾ]], വൃക്കയിലെ കല്ല് തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് ഔഷധമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref name="ref1" />. == അവലംബം == <references/> ==ചിത്രങ്ങൾ== <gallery caption="ചിത്രങ്ങൾ" widths="120px" perrow="4"> File:കല്ലുരുക്കി ചെടി.jpg File:Kallurukki.jpg File:Scoparia dulcis11.JPG|തൃശ്ശൂരിൽ File:Scoparia dulcis at Kadavoor.jpg File:കല്ലുരുക്കി Licorice Weed imported from iNaturalist photo 657918471.jpg|thumb|കല്ലുരുക്കി തൈ </gallery> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{WS|Scoparia dulcis}} {{CC|Scoparia dulcis}} [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കുറ്റിച്ചെടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കളകൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നീലിയാർകോട്ടത്തെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അധിനിവേശസസ്യങ്ങൾ]] {{Plantstub}} 1rr1skxlxdeabzb4kfcvngjtodfyyfs 0 28216 4618728 4610741 2026-05-12T02:11:18Z Altocar 2020 144384 /* */ 4618728 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P.J. Joseph}} {{Infobox officeholder | name = പി.ജെ. ജോസഫ് | image = P.J Joseph (cropped).jpg | caption = | office = കേരളത്തിലെ ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency = | term_start = [[മേയ് 23]] [[2011]] | term_end = [[മേയ് 20]] [[2016]] | predecessor = [[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]] | successor = [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]] | office1 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start1 = [[ജനുവരി 16]] [[1978]] | term_end1 = [[സെപ്റ്റംബർ 15]] [[1978]] | predecessor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | successor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | office2 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start2 = [[ഡിസംബർ 28]] [[1981]] | term_end2 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]] | predecessor2 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]], [[ബേബി ജോൺ]] | successor2 = [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] | office3 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, ഹൗസിംഗ് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start3 = [[മേയ് 24]] [[1982]] | term_end3 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] | predecessor3 = [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]] | successor3 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]],[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]] | office4 = കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ, പൊതുമരാമത്ത് ഹൗസിംഗ്, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start4 = [[മേയ് 20]] [[1996]] | term_end4 = [[മേയ് 13]] [[2001]] | predecessor4 = [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]], [[പി.കെ.കെ. ബാവ]], [[എം.ടി. പത്മ]] | successor4 = [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]], [[എം.കെ. മുനീർ]], [[സി.എഫ്. തോമസ്]] | office5 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start5 = [[മേയ് 18]] [[2006]] | term_end5 = [[സെപ്റ്റംബർ 9]] [[2006]] | predecessor5 = [[എം.കെ. മുനീർ]] | successor5 = [[ടി.യു. കുരുവിള]] | term_start6 = [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] [[2009]] | term_end6 = [[ഏപ്രിൽ 30]] [[2010]] | predecessor6 = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] | successor6 = [[എം. വിജയകുമാർ]] | office7 = കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗം | constituency7 = [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] | term_start9 = [[ഒക്ടോബർ 4]] [[1970]] | term_end9 = [[ഏപ്രിൽ 4]] [[1991]] | predecessor9 = [[കെ.സി. സക്കറിയ]] | successor9 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start8 = [[മേയ് 14]] [[1996]] | term_end8 = [[മേയ് 16]] [[2001]] | predecessor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start7 = [[മേയ് 13]] [[2006]] | term_end7 = [[മെയ് 4]] [[2026]] | predecessor7 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor7 = അപ്പു ജോസഫ് | birth_date = {{birth date and age|1941|06|28|df=y}}<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/features/politics/pj-joseph-80-1.5785213{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | birth_name = പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ് | birth_place = [[പുറപ്പുഴ]],[[തൊടുപുഴ]] [[താലൂക്ക്]], [[ഇടുക്കി ജില്ല]] | residence = [[പുറപ്പുഴ]] | death_date = | death_place = | party = [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px|border]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] * [[യു.ഡി.എഫ്]] | religion = [[ക്രിസ്തുമതം]] | father = പി.ഒ. ജോസഫ് | mother = അന്നമ്മ | spouse = ഡോ.ശാന്താ ജോസഫ് | children = * അപ്പു ജോസഫ് * യമുന * ആൻറണി * പരേതനായ ജോമോൻ | website = | footnotes = | date = മാർച്ച് 17 | year = 2026 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/51%20Joseph%20PJ.pdf കേരള നിയമസഭ }} 1970 മുതൽ 2026 വരെ പത്ത് തവണ [[കേരളാ നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗവും കേരള മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പുകളുടെ മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (ജെ)|കേരളാ കോൺഗ്രസ്സ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ്]]-ന്റെ നേതാവാണ് '''പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''പി.ജെ. ജോസഫ്(28 ജൂൺ 1941) ''' [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലെ]] ലൊയോള കോളേജിൽ നിന്നും [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിൽ]] [[ബിരുദാനന്തരബിരുദം]] നേടിയിട്ടുള്ള ഇദ്ദേഹം [[ജൈവ കൃഷി]] വ്യാപകമാക്കുന്നതിൽ ഉത്സാഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1970-ൽ പി.ജെ. ജോസഫ് ആദ്യമായി [[നിയമസഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]], [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] എന്നിവരുടെ മന്ത്രിസഭകളിൽ ആഭ്യന്തരം, [[വിദ്യാഭ്യാസം]], ഭവനനിർമ്മാണം, പൊതുമരാമത്ത്, റവന്യൂ, ജലവിഭവം തുടങ്ങിയ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായും<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/31/interview-with-pj-joseph-kerala-assembly-polls-2021.html</ref> 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2026-ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/03/17/kerala-congress-announces-candidates-appu-john-joseph-monse-joseph-thomas-unniyadan.html</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/election/kerala-assembly-election-2026/pj-joseph-retires-electoral-politics-kerala-congress-h6s1elbo</ref> == ജീവിത രേഖ == [[ഇടുക്കി ജില്ല]]യിലെ [[തൊടുപുഴ]] താലൂക്കിലെ [[പുറപ്പുഴ]] ഗ്രാമത്തിൽ വയറ്റാട്ടിൽ പാലത്തിനാൽ വീട്ടിൽ പി.ഒ. ജോസഫിൻ്റെയും അന്നമ്മയുടേയും അഞ്ച് മക്കളിൽ മൂന്നാമത്തെ മകനായി 1941 ജൂൺ 28ന് [[ഇടവം|ഇടവമാസത്തിലെ]] [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചു. പുറപ്പുഴയിലെ ഗവ.എൽ.പി.സ്കൂൾ, സെൻ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് യു.പി.സ്കൂൾ, കോട്ടയം എസ്എച്ച് മൗണ്ട് സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ജോസഫ് ചങ്ങനാശേരി എസ്ബി കോളേജ്, മദ്രാസ് ലയോള കോളേജ്, തേവര സേക്രഡ്ഹാർട്ട് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദവും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/06/27/interview-with-pj-joseph.html</ref> മദ്രാസ് ലയോള കോളേജിൽ നിന്നും എം.എ. അഗ്രികൾച്ചറിസ്റ്റ് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷം പശുവളർത്തലും പാൽ ഉത്പാദനവും ജൈവ പച്ചക്കറി കൃഷിയും അദ്ദേഹം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൻ്റെ ഭാഗമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|title=ഔസേപ്പച്ചന്റെ അമ്പത് സുവർണ വർഷങ്ങൾ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|url-status=deviated|archivedate=2020-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920}}</ref>. ==രാഷ്ട്രീയത്തിൽ== 1968-ൽ [[കേരളാ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിൽ അംഗമായതിനെ തുടർന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ എത്തിയത്. 1970-ൽ [[തൊടുപുഴ]] നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി [[കേരള നിയമസഭ| കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 2021 വരെ നടന്ന എല്ലാ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും (മത്സരിക്കാതെ മാറി നിന്ന 1991-ലും പി.ടി.തോമസിനോട് പരാജയപ്പെട്ട 2001-ലും ഒഴിച്ച്) മൊത്തം പത്ത് തവണയും തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും വിജയിച്ച ജോസഫ് 1970 മുതൽ 2026 വരെ കേരള നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 1973-ൽ പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗമായ യൂത്ത്ഫ്രണ്ട് സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായ ജോസഫ് നിലവിൽ പത്ത് തവണ എം.എൽ.എയും ഏഴു തവണ മന്ത്രിയുമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ആയി ഭിന്നത ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് 1979-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] നേതാവും മുൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[കെ. കരുണാകരൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്]] രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ 1980 മുതൽ 1982 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യുടെ സ്ഥാപക കൺവീനറായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴയിൽ]] നിന്നും 1991-ൽ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നും [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭയിലേയ്ക്ക്]] മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. 2001-ലെ [[നിയമസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ആദ്യമായി [[പി.ടി. തോമസ്|പി.ടി.തോമസിനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു . 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ജയിച്ച ജോസഫ് ആദ്യമായി മന്ത്രി ആകുന്നത് 1978-ൽ ആണ്. [[എ.കെ. ആന്റണി]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടങ്ങിയ ജോസഫ് 1981-1982,1982-1987 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിൽ രണ്ട് തവണ റവന്യൂ മന്ത്രിയായി. 1996-2001 ലെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായിരുന്നു. പിന്നീട് 2006-ലെ [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] സർക്കാരിലും ചെറിയൊരു കാലയളവിൽ രണ്ടു തവണ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി. 2011-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്| യു.ഡി.എഫിന്]] നേരിയ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ച് [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രി ആയതോടെയാണ് ജോസഫ് ഏഴാം തവണയും മന്ത്രിയായത്. 2014 ലെ ബാർ കോഴ വിവാദത്തിൽ ആരോപണ വിധേയനായ ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി [[കെ.എം. മാണി]] 2015 നവംബർ 10 ന് മന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. മാണിക്കൊപ്പം രാജി വയ്ക്കാൻ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടായി എങ്കിലും പി.ജെ.ജോസഫ് മന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നത് കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ഏറെ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/05/10/kerala-congress-m-mouth-piece-pratichaya-against-pj-joseph-and-congress.html|title=അന്ന് മാണിക്കൊപ്പം രാജിക്ക് ജോസഫ് മടിച്ചു; വിമർശനവുമായി പ്രതിച്ഛായ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> 2011-2016-ലെ രണ്ടാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിൽ ജലവിഭവ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി 5 വർഷം കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ ജോസഫ് 2021-ൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ പത്താം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് 2026 മാർച്ച് 17ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ച പി.ജെ.ജോസഫ് കേരള കോൺഗ്രസിന് വേണ്ടി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴ നിയമസഭ സീറ്റിൽ മകൻ അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് മത്സരിക്കും എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-on-his50th-anniversary-legislative-entry-thodupuzha-1.5060346|title=ഉമ്മൻചാണ്ടി, പിണറായി, പി.ജെ. ജോസഫ്; സമ്പന്നം 1970 നിയമസഭ ബാച്ച്|access-date=2020-10-03|language=en}}</ref> ===കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ=== 1968-ൽ കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ അംഗമായ പി.ജെ. ജോസഫ് പല തവണ കേരളാ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്ന കെ.എം. മാണിയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പാർട്ടിയുമായി ലയിക്കുകയും പിളരുകയും ചെയ്തു. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പേരിൽ പാർട്ടി [[കെ.എം. മാണി]] രൂപികരിക്കുന്നത് 1979-ലാണ്. 1977-ൽ പാലായിൽ നിന്ന് ജയിച്ച കെ.എം.മാണി 1978-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേസ് ജയിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ചെത്തിയതിനാൽ 1978-ൽ ജോസഫ് ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞു. മാണി അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി ചുമതല ഏറ്റതിനാൽ ഒഴിവ് വന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനം വേണമെന്ന് ജോസഫ് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിൻ്റെ പേരിൽ മാണിയും ജോസഫും തമ്മിൽ അകന്നു. ഈ അകൽച്ചയാണ് പിൽക്കാലത്ത് കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ നടന്ന എല്ലാ പിളർപ്പുകൾക്കും തുടക്കം കുറിച്ചത്. പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് നടന്ന മത്സരത്തിൽ മാണി പി.ജി.സെബാസ്റ്റ്യനെയാണ് പിന്തുണച്ചത് കടുത്ത മത്സരം നടന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് പരാജയപ്പെട്ടു. 1979-ൽ തന്നെ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ ഇടതിലേയ്ക്ക് മാറിയ കെ.എം മാണി 1981-ൽ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തിരിച്ചെത്തി. പിന്നീട് 1985-ൽ മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് ലയിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ 1985-ൽ ഐക്യകേരളാ കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനായി പലതായി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ ( [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]]) എല്ലാവരും ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പേരിൽ ലയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ (1982- 1987) ലെ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളായ [[കെ.എം. മാണി]], പി.ജെ.ജോസഫ്, [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. പക്ഷേ പിന്നീട് 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. 1989 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ നിന്ന പി.ജെ.ജോസഫ് പിന്നീട് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയി. 1991 മുതൽ പി.ജെ.ജോസഫ് ഇടതുപക്ഷത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു. അവസാനം നീണ്ട 23 വർഷത്തിനു ശേഷം 2010-ൽ പി.ജെ.ജോസഫ് കെ.എം.മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|title=പിളർന്ന്, വളർന്ന്, ബാറിൽ തളർന്ന് മാണി സാർ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2021-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|url-status=deviated|archivedate=2021-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541}}</ref>. 2019-ലെ പതിനേഴാം ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്നോ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നോ മത്സരിക്കുവാൻ ജോസഫ് താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും മാണി സീറ്റ് നൽകിയില്ല. ഏറെ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായി എങ്കിലും [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] ആയിരുന്നു മത്സരിച്ചതും ജയിച്ചതും. അവസാനം ജോസഫ് മാണിയുടെ തീരുമാനം അംഗീകരിച്ചു. 2019 ഏപ്രിൽ ഒൻപതിന് കെ.എം.മാണി അന്തരിച്ചു. അതിനു ശേഷം ആറു മാസം കഴിഞ്ഞ് നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാലാ നിയമസഭാ സീറ്റിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] പരാജയപ്പെട്ടു. [[ജോസ് കെ. മാണി]] യുമായി അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് പി.ജെ.ജോസഫ് രണ്ടില ചിഹ്നം നൽകിയില്ല. ഇതും പരാജയത്തിന് ഒരു കാരണമായി. പാലാ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തോടെ പാർട്ടിയിൽ ഇരുവരും രണ്ട് ഗ്രൂപ്പായി ചേരിതിരിഞ്ഞു. പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായ ഗ്രൂപ്പിൽ എം.എൽ.എമാരായ [[സി.എഫ്. തോമസ്|സി.എഫ്.തോമസ്]], [[മോൻസ് ജോസഫ്]] എന്നിവരും [[ജോസ് കെ. മാണി]] എംപി നയിക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പിൽ എംഎൽഎമാരായ [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]], [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ.ജയരാജ്]], [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] എം.പി അങ്ങനെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് പക്ഷവും ജോസ് പക്ഷവും നിലവിൽ വന്നു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|title=പാലായ്ക്ക് പുത്തൻ മാണിക്യം; യുഡിഎഫ് കോട്ട പിടിച്ചടക്കി മാണി സി.കാപ്പൻ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|url-status=deviated|archivedate=2020-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377}}</ref>. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും [[ജോസ് കെ. മാണി]]ക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന ഹൈക്കോടതി വിധി 2021 മാർച്ച് 15ന് സുപ്രീം കോടതിയും ശരിവച്ചതോടെ പ്രതിസന്ധിയിലായ ജോസഫ് വിഭാഗം 2021 മാർച്ച് 17ന് [[പി.സി. തോമസ്| പി.സി.തോമസിൻ്റെ]] [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] എന്ന പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. ഇതോടെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് [[എൻ.ഡി.എ.]] മുന്നണി വിട്ട [[പി.സി. തോമസ്]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] ഭാഗമായി മാറി. ലയനശേഷം നിലവിൽ വന്ന കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ, പാർട്ടി ലീഡർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. പി.സി.തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാകും. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പടിവാതിക്കൽ നിൽക്കെ പഴയ ജോസഫ് വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിനോ പുതിയ പാർട്ടിയായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനൊ ഉള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ നീളും എന്നതിനാലാണ് ലയന നടപടികൾ വേഗത്തിലായത്<ref>http://www.mangalam.com/news/detail/470793-latest-news.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-18 |archive-date=2021-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |url-status=deviated |archivedate=2021-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 }}</ref> <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് പത്താം പ്രാവശ്യവും നിയമസഭാംഗമായ പി.ജെ.ജോസഫ് 2026-ൽ പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് ഇനി മത്സരിക്കുന്നില്ല എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മകൻ അപ്പു ജോസഫ് തൊടുപുഴ മണ്ഡലത്തിലെ കേരള കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിക്കുന്നു.<ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/03/17/generational-shift-in-kerala-congress-pj-joseph-will-not-contest-apu-joseph-in-thodupuzha.html</ref> === രണ്ടില ചിഹ്നവും കോടതി വിധിയും=== കേരളാ കോൺഗ്രസ് ജേക്കബ് വിഭാഗം നേതാവായിരുന്ന [[ജോണി നെല്ലൂർ]] 2020 മാർച്ചിൽ പാർട്ടി വിട്ട് ജോസഫിൻ്റെ കൂടെ ചേർന്നു. ജനാധിപത്യ കേരളാ കോൺഗ്രസ് രൂപികരിച്ച് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയ [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജും]] പാർട്ടിയും ഇടതുമുന്നണി ബന്ധവും ഉപേക്ഷിച്ച് ജോസഫിന് ഒപ്പം ചേർന്നു. രണ്ടില ചിഹ്നത്തിനായി ജോസ് പക്ഷവും ജോസഫ് പക്ഷവും കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകി. ഇതിനിടയിൽ ജോസ് പക്ഷത്തെ യുഡിഎഫിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. രണ്ടില വിധി ആദ്യം അനുകൂലം ആയത് ജോസ് പക്ഷത്തിനാണ്. എന്നാൽ ജോസഫ് പക്ഷം ഹൈക്കോടതിയിൽ കൊടുത്ത അപ്പീൽ പ്രകാരം ഒരു മാസത്തേയ്ക്ക് വിധി സ്റ്റേ ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772|title=ജോസ് കെ. മാണിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം അനുവദിച്ച നടപടി ഹൈക്കോടതി സ്‌റ്റേ ചെയ്തു|access-date=2020-10-03|last=ന്യൂസ്|first=ജീവ് ടോം മാത്യു/മാതൃഭൂമി|language=en}}</ref>. ഒക്ടോബർ 9 ന് ഒരു മാസത്തെ സ്റ്റേ ഓർഡർ അവസാനിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ചേർന്ന കോടതി സ്റ്റേ ഓർഡർ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നീട്ടി.<ref>https://m.deepika.com/article/news-detail/574267{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2020 നവംബർ 17ന് സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ ഇരു വിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക ചിഹ്നങ്ങൾ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു; പി.ജെ ജോസഫിന് ചെണ്ട, ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് ടേബിൾ ഫാൻ |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/election-commission-freezes-kerala-congress-m-randila-symbol-1.5214284 |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഒരു ചിഹ്നത്തിന് രണ്ടുകൂട്ടരും വാശി പിടിച്ചതോടെയാണ് രണ്ടില രണ്ടുപേർക്കും വേണ്ടെന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ തീരുമാനിച്ചത്. തുടർന്ന് ഇരു വിഭാഗത്തിന്റെയും ആവശ്യപ്രകാരം ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് [[ചെണ്ട|ചെണ്ടയും]] ജോസ് വിഭാഗത്തിന് ടേബിൾ ഫാനും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം രണ്ടുപേർക്കുമില്ല; ജോസഫിന് ചെണ്ട,ജോസിന് ടേബിൾഫാൻ |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/11/17/kerala-congress-m-symbol-election-commission.html |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> രണ്ടില ചിഹ്നം [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തിന് അനുവദിച്ച് കൊണ്ട് 2020 നവംബർ 20ന് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ മുൻ നിലപാട് ശരിവച്ച കോടതി പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി തള്ളി. മേൽക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകുമെന്ന് പി ജെ ജോസഫ്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-rejects-pj-joseph-s-plea-over-randila-election-symbol-1.5221559</ref> 2020 നവംബർ 23ന് പി ജെ ജോസഫിൻ്റെ അപ്പീലിൻ മേൽ സ്റ്റേ തുടരണം എന്ന വാദം കോടതി നിരാകരിച്ചു. അപ്പീൽ ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ച കോടതി വിശദമായ വാദം കേൾക്കും<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-congress-m-randila-symbol-jose-k-mani-1.5228479</ref> ഹർജിയിൽ വിശദമായ വാദം കേട്ട ശേഷം രണ്ടില ചിഹ്നവും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഇടപെടാനാകില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ കോടതി 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി നിരാകരിച്ച് രണ്ടില ചിഹ്നം ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ചു കൊടുത്ത് കൊണ്ട് ഉത്തരവായി<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-division-bench-allots-two-leaves-to-jose-k-mani-faction-1.5460772</ref> 2021 മാർച്ച് 15ന് ഹൈക്കോടതി വിധി സുപ്രീം കോടതി അംഗീകരിച്ചതോടെ രണ്ടില ചിഹ്ന കേസ് അവസാനിച്ചു. <ref>https://www.mathrubhumi.com/news/india/two-leaf-symbol-for-jose-k-mani-faction-supreme-court-rejects-joseph-groups-plea-1.5517732</ref> == കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) == 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തയ്യാറെടുത്തിരുന്നു. പാർട്ടി രൂപീകരണത്തിന് മുന്നോടിയായി കോട്ടയത്തെ പഴയ ഓഫീസ് അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു എങ്കിലും പാർട്ടി രൂപീകരണം ഔദ്യോഗികമായി പിന്നീട് പ്രഖ്യാപിച്ചില്ല. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ലയിക്കുന്നത് വരെ സൈക്കിൾ ആയിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നം. എന്നാൽ 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് തിരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മീഷനിൽ നിന്ന് താത്കാലികമായി അനുവദിച്ച് കിട്ടിയ ചെണ്ട ചിഹ്നത്തിലാണ് മത്സരിച്ചത്. രണ്ടിലയും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബഞ്ച് അനുവദിച്ചതിനെ തുടർന്ന് പുതിയ നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഇതിനെതിരെ അപ്പീലിനു പോയെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തെ സുപ്രീം കോടതിയും എതിർത്തില്ല. ഇതേ തുടർന്നാണ് 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് സ്വന്തമായി പാർട്ടിയും ചിഹ്നവും വേണമെന്ന് ജോസഫ് വിഭാഗത്തിൽ കൂടിയാലോചനകൾ തുടങ്ങിയത്. കോട്ടയത്ത് സ്റ്റാർ ജംഗ്ഷനിലാണ് പാർട്ടിയുടെ ഓഫീസ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പുമായി ലയിച്ചതോടെ ആ ഓഫീസ് ജോസഫ് ചെയർമാനായ ഗാന്ധിജി സ്റ്റഡീസ് സെൻററിൻ്റെ ഓഫീസാക്കി മാറ്റി. കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് വിഭാഗങ്ങൾ വഴി പിരിഞ്ഞതിന് ശേഷം ഹോട്ടൽ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം യോഗങ്ങൾ ചേർന്നിരുന്നത്. 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥികളായാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം പത്രിക നൽകിയത്. പിന്നീട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ പ്രത്യേക ഉത്തരവ് വാങ്ങിയാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം സ്ഥാനാർത്ഥികളെ ഒരു ബ്ലോക്കായി പരിഗണിച്ചത്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/01/18/pj-joseph-to-revive-the-party-before-assembly-elections.html</ref> 2021-ലെ പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുമായി നടന്ന ലയനത്തിന് ശേഷം 2024-ൽ നടന്ന ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയം പാർലമെൻ്റ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ ഓട്ടോറിക്ഷ ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിച്ച് ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് വിജയിച്ചു. അതോടെ കേരള കോൺഗ്രസിന് സംസ്ഥാന പാർട്ടിയെന്ന പദവി ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ നൽകിയതിനെ തുടർന്ന് പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് ഈ നീക്കം ഉപേക്ഷിച്ച് കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ തന്നെ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഇനി ഈ നീക്കം നടക്കാൻ സാധ്യതയില്ല.<ref>https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1717030&u=pj-joseph-ends-55-year-career-kerala-congress-%28joseph%29-announces-candidates-for-eight-seats</ref> == ആരോപണങ്ങൾ == വിമാനയാത്രക്കിടെ സഹയാത്രികയോട് മോശമായി പെരുമാറി എന്ന ആരോപണത്തെ തുടർന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് 2006 നവംബർ 4-നു മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്നും രാജി വെക്കേണ്ടതായി വന്നു. ഈ കേസിൽ കുറ്റവിമുക്തനായതിനെത്തുടർന്ന് 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് വീണ്ടും മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : ഡോ. ശാന്ത ജോസഫ്(റിട്ട. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ, ആരോഗ്യവകുപ്പ്)<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-wife-dr-santha-1.8231596</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/09/15/pj-joseph-santha-wedding-anniversary.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/01/17/pj-josephs-wife-dr-santha-joseph-passed-away.html</ref> * ''മക്കൾ'' : * അപ്പു ജോൺ ജോസഫ്(കേരള കോൺഗ്രസ് സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മിറ്റി അംഗം) * ഡോ. അനു യമുന * ആൻ്റണി ജോസഫ് * പരേതനായ ജോമോൻ * ''മരുമക്കൾ'' * ഡോ. അനു ജോർജ്(കോയമ്പത്തൂർ) * ഡോ. ജോ ജോസഫ്(കോതമംഗലം) * ഉഷ ആൻ്റണി(പാലാ) == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == ===നിയമസഭയിലേക്ക്=== {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }} http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 2016 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || റോയി വരിക്കാട്ട് || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2011 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || ജോസഫ് ആഗസ്റ്റിൻ || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2006 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 2001 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] |- | 1996 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 1991 || [[ഇടുക്കി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പാലാ കെ.എം. മാത്യു]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1987 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എം.സി. മാത്യു || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1982 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എൻ.എ. പ്രഭ || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |} ==അവലംബം== {{Reflist}} *<https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772 {{Fourteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:ജോസഫ്}} [[വർഗ്ഗം:1941-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റവന്യൂമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] oku0pyu22fymnvaf1rdrg570agoh3im 0 30122 4618685 4617234 2026-05-11T18:08:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618685 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Santali language}} {{Infobox Language |name=സന്താലി<br>ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ |states=[[നേപ്പാൾ]], [[ഇന്ത്യ]] , [[ഭൂട്ടാൻ]],[[ബംഗ്ലാദേശ്‌]] |speakers=64,69,600 |familycolor=Austro-Asiatic |fam2=[[മുണ്ഡ]] |fam3=[[വടക്കൻ മുണ്ട]] |fam4=[[ഖേർവാരി]] |script=[[ലാറ്റിൻ ലിപി]], [[ഓൾ ചികി]] |iso2=sat |iso3=sat}} [[സന്താൾ]] വംശജരുടെ ഭാഷയായ '''സന്താലി''' [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[ഝാർഖണ്ഡ്‌]](28,79,576), [[ആസാം]](2,42,886), [[ബീഹാർ]](3,86,248), [[ഒറീസ്സ]](6,99,270), [[ത്രിപുര]], [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]](2,247,113) എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും <ref>http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/parta.htm</ref>[[ബംഗ്ലാദേശ്‌]], [[ഭൂട്ടാൻ]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലും സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു<ref>http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=sat</ref>. ആസ്ത്രോ ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷാകുടുംബത്തിലെ മുണ്ഡ ഉപകുടുംബത്തിൽ‌പ്പെട്ട ഭാഷയായ ഇത് [[ഹോ ഭാഷ|ഹോ]], [[മുണ്ടാരി ഭാഷ|മുണ്ടാരി]] എന്നീ ഭാഷകളുമായി സാമ്യമുണ്ട്. ഓൾ ചികി എന്ന ലിപിയും ലാറ്റിൻ ലിപിയും ഉപയോഗിച്ചാണ്‌ സന്താലി എഴുതുന്നത്. == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://wesanthals.tripod.com/index.html "We Santhals" web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322101025/http://wesanthals.tripod.com/index.html |date=2016-03-22 }} * [http://wesanthals.tripod.com/id54.html English-Santali/Santali-English dictionaries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304194833/http://wesanthals.tripod.com/id54.html |date=2016-03-04 }} == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Incubator|sat}} <br clear="all" /> {{Official_languages_of_India}} {{Languages of India|state=collapsed}} {{Munda languages|state=expanded}} {{Languages of South Asia|state=collapsed}} {{lang-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബംഗാളിന്റെ ചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുണ്ഡ ഭാഷകൾ]] kzr7m0z6z8pu3k3u8j9teuuestzs1dv 0 31155 4618705 4618308 2026-05-11T20:35:44Z Irshadpp 10433 4618705 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Aurangzeb}} {{Infobox royalty | name = മുഹ്‌യുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ഔറംഗസേബ് | title = മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിലെ പാദുഷ | image = Aurangzeb-portrait.jpg | caption = കയ്യിൽ പ്രാപ്പിടിയനുമായി സിംഹാസനസ്ഥനായ ഔറംഗസേബ് | succession = ആറാമത് മുഗൾ ഭരണാധികാരി (പാദുഷ) | reign = 31 July 1658{{snd}}3 March 1707 | signature = Royal seal of Aurangzeb, India, 1689, The David Collection, Copenhagen (1) (36012492090) (cropped).jpg | reign-type = പരമാധികാരി | coronation = 13 June 1659 at [[ഷാലിമാർ ബാഗ്, ഡൽഹി]] | predecessor = [[ഷാജഹാൻ]] | successor = [[അസം ഷാ]] (titular)<br />[[ബഹദൂർ ഷാ 1]] | birth_name = മുഹ്‌യുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ്<ref name="eb">{{cite encyclopedia|last1=Spear|first1=Percival|author-link=Percival Spear|title=Aurangzeb|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|url=http://www.britannica.com/biography/Aurangzeb|access-date=6 April 2016}}</ref> | birth_date = {{Birth date|1618|11|3|df=y}} {{smaller|([[Adoption of the Gregorian calendar|N.S.]])}} | birth_place = [[Dahod]], [[Mughal Empire]] (present-day [[Gujarat]], India) | death_date = 3 March 1707 {{smaller|([[Adoption of the Gregorian calendar|N.S.]])}} (aged of 88 years 5 months) | death_place = [[Ahmednagar]], [[Mughal Empire]] (present-day [[Maharashtra]], India) | issue = {{Unbulleted list | [[Zeb-un-Nissa|Zeb-un-Nisa]] | [[Muhammad Sultan (Mughal prince)|Muhammad Sultan]] | [[Zinat-un-Nissa Begum|Zinat-un-Nisa]] | [[Bahadur Shah I|Shah Alam I]] | [[Badr-un-Nissa Begum|Badr-un-Nisa]] | [[Zubdat-un-Nissa Begum|Zubdat-un-Nisa]] | [[Muhammad Azam Shah|Azam Shah]] | [[Muhammad Akbar (Mughal prince)|Muhammad Akbar]] | [[Mihr-un-Nissa Begum|Mihr-un-Nisa]] | [[Muhammad Kam Bakhsh|Kam Bakhsh]] }} | full name = മിർസാ മുഹ്‌യുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ഔറംഗസേബ് ആലംഗീർ ബഹദൂർ ഗാസി<ref name="eb" /> | era dates = [[പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ട്|17]] & [[പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ട്|18 നൂറ്റാണ്ടുകൾ]] | regnal name = ആലംഗീർ<ref name="eb" /> | posthumous name = ഖുൽദ് മകാനി ({{lit}} Dwelling in eternal paradise) | house = [[File:Imperial Seal of the Mughal Empire.svg|25px]] [[Mughal dynasty|House of Babur]] | father = [[ഷാജഹാൻ]] | mother = [[മുംതസ് മഹൽ]] | religion = [[സുന്നി മുസ്‌ലിം]] ([[ഹനഫി]]) | dynasty = {{flagicon image|Timurid.svg}} [[Timurid dynasty]] | spouse = {{marriage|[[ദിൽറാസ് ബാനു ബീഗം]]|1637|1657|end={{Abbr|d.|death}}}} <ref name="soma">{{cite book|last1=Mukerjee|first1=Soma|title=Royal Mughal ladies and their contributions|date=2001|publisher=Gyan Publishing House|page=23|url=https://books.google.com/books?id=v-2TyjzZhZEC&pg=PA23|isbn=9788121207607}}</ref><ref name=Sarkar1912>{{cite book|last1=Sarkar|first1=Sir Jadunath|title=History of Aurangzib Vol. I|date=1912|publisher=M.C. Sarkar & Sons|location=Calcutta|page=61|url=https://jambudveep.files.wordpress.com/2010/08/history-of-aurangzeb-vol-1.pdf}}</ref> | spouse-type = Consort | spouses = {{ubl| {{marriage|[[നവാബ് ഭായ്]]|1638|1691|end={{Abbr|d.|death}}}}<ref name="soma" /><ref name="Sarkar1912" /> | [[ഔറംഗാബാദി മഹൽ]] <br/>({{Abbr|d.|death}} 1688)<ref name="soma" /><ref name="Sarkar1912" /> | [[ഉദയ്പുരി മഹൽ]]<ref name="soma" /><ref name="Sarkar1912" /> }} | spouses-type = Wives | burial_place = [[Tomb of Aurangzeb]], [[Khuldabad]], [[Aurangabad district, Maharashtra|Aurangabad]], Maharashtra, India }} [[File:Aurangazeb Tomb Khuldabad Int.jpg|thumb|300px|right|ഔറംഗസേബിന്റെ ഖബർ, ഖുൽദബാദ്, [[മഹാരാഷ്ട്ര]]]] ആറാമത്തെ [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ ചക്രവർത്തിയാണ്‌]] '''ഔറംഗസേബ്''' (പേർഷ്യൻ: اورنگ‌زیب )(യഥാർത്ഥ പേര്‌:'''അബു മുസാഫ്ഫർ മുഹിയുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ഔറംഗസേബ് ആലംഗീർ'''). (ജീവിതകാലം: 1618 നവംബർ 3 - 1707 മാർച്ച് 3). 1658 മുതൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം വരെ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു. [[ബാബർ]], [[ഹുമയൂൺ]], [[അക്ബർ]], [[ജഹാംഗീർ]], [[ഷാ ജഹാൻ]] എന്നിവരാണ്‌ ഔറംഗസേബിന്റെ മുൻ‌ഗാമികൾ. == അധികാരത്തിലേക്ക് == പിതാവായ ചക്രവർത്തി [[ഷാജഹാൻ|ഷാജഹാനിൽ]] നിന്ന് അധികാരം പിടിച്ചെടുത്താണ്‌ ഔറംഗസേബ് അധികാരത്തിലേറിയത്.അനാവശ്യ പദ്ധതികളുടെ പേരിൽ ധൂർത്ത് നടത്തി മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തിക അരക്ഷിതാവസ്ഥയിലേക്ക് തള്ളി വിടുന്നുവെന്ന് ആരോപിച്ചായിരുന്നു ഈ അട്ടിമറി. യുദ്ധത്തിൽ [[ദാരാ ഷികോഹ് ]] അടക്കമുള്ള തന്റെ മൂന്നു സഹോദരങ്ങൾ ഔറംഗസേബിൻറെ സൈന്യത്താൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഷാജഹാനെ [[ആഗ്ര കോട്ട|ആഗ്രയിലെ കോട്ടയിൽ]] ശിഷ്ടകാലം മുഴുവൻ വീട്ട് തടവിലാക്കി<ref name=ncert>Social Science, Our Pasts-II, NCERT Text Book in History for Class VII, Chapter 4, The Mughal Empire, Page 45-59, ISBN 817450724</ref>. [[നക്ഷബന്ദിയ്യ]] [[സൂഫി]] സരണിയിൽ പെട്ട സൂഫി ആയിരുന്ന ഔറഗസേബ്<ref>- Alam, Muzaffar- chicago university The Mughals, the Sufi Shaikhs and the Formation of the Akbari Dispensation- 2009/01/01,academic paper - Modern Asian Studies C, </ref> <ref> Foltz, Richard- The Central Asian Naqshbandi Connections of the Mughal Emperors-VL - 7,Journal of Islamic Studies 1996/02/01</ref> തൊപ്പികൾ ഉണ്ടാക്കിയും [[ഖുർആൻ]] പകർത്തി വിൽപ്പന നടത്തിയായിരുന്നു വ്യക്തിപരമായ ചെലവുകൾക്കുള്ള പണം കണ്ടെത്തിയിരുന്നത്<ref name="Dasgupta1975">{{cite journal |last=Dasgupta |first=K. |year=1975 |title=How Learned Were the Mughals: Reflections on Muslim Libraries in India |journal=The Journal of Library History |volume=10 |issue=3 |pages=241–254 |jstor=25540640}}</ref><ref name="Qadir1936">{{cite journal |last=Qadir |first=K.B.S.S.A. |year=1936 |title=The Cultural Influences of Islam in India |journal=Journal of the Royal Society of Arts |volume=84 |issue=4338 |pages=228–241 |jstor=41360651}}</ref> സുപ്രസിദ്ധ സൂഫി സന്യാസി [[ക്വാജ: മുഹമ്മദ് മാസൂം]] ആയിരുന്നു ത്വരീഖയിലെ ഗുരുനാഥൻ.<ref> ''Aurangzeb believed in Sufism and followed the Naqshbandi-Mujaddidi order. He was a disciple of a Khwaja Muhammad Masom''. Sufi saint's kin had claimed they owned Mughal palace,Paul John / /timesofindia /articles/ Aug 1, 2012</ref> == സൈനികനീക്കങ്ങൾ == പിതാവായ [[ഷാജഹാൻ|ഷാജഹാന്റെ]] ഭരണകാലത്ത് വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ സൈനികനീക്കങ്ങൾക്ക് ചുക്കാൻ പിടിച്ചത് ഔറംഗസേബ് ആയിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് [[ഹിന്ദുകുഷ്|ഹിന്ദുകുഷിന്]] വടക്കുള്ള [[ഉസ്ബെക്|ഉസ്ബെക്കുകളെ]] തോൽപ്പിച്ച് വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ മുഗളർ നിയന്ത്രണം കൈയടക്കിയെങ്കിലും ഇത് ഏറെനാൾ നിലനിർത്താനായില്ല. [[കന്ദഹാർ|കന്ദഹാറിനായി]] [[സഫവി സാമ്രാജ്യം|സഫവികൾക്കെതിരെയുള്ള]] പോരാട്ടത്തിലും തന്റെ പിതാവിന്റെ കാലത്ത് ഔറംഗസേബ് കാര്യമായ പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു<ref name=afghans14>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter=14-Towards the Kingdom of Afghanistan|pages=220|url=http://books.google.co.in/books?id=9kfJ6MlMsJQC}}</ref>. ഔറംഗസേബ് തന്റെ ഭരണകാലത്ത് 1663-ൽ വടക്കു കിഴക്കുള്ള [[അഹോം രാജവംശം|അഹോമുകളെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും 1680-ൽ അവർ ശക്തിപ്രാപിച്ച് തിരിച്ചടിച്ചു<ref name=ncert/>. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് (ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താൻ) [[പഷ്തൂൺ|പഷ്തൂണുകളുമായി]] ഔറംഗസേബിന് നിരവധി തവണ ഏറ്റുമുട്ടേണ്ടി വന്നു. 1667-ൽ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിന്]] വടക്കുള്ള [[യൂസഫ്സായ്]] പഷ്റ്റൂണുകളുടെ ഒരു കലാപം അടിച്ചമർത്തി. 1672-ൽ നഗരത്തിന് തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി [[അഫ്രീദി|അഫ്രീദികളുടെ]] ഒരു കലാപവും ഉടലെടുത്തു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് [[ഖൈബർ ചുരം|ഖൈബർ ചുരത്തിനും]] കാരപ്പ ചുരത്തിനും അടുത്തുവച്ച് വൻ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഇവർ മുഗൾ സൈന്യത്തിന് വരുത്തി. ഔറംഗസേബ് ഇവിടെ നേരിട്ടെത്തിയാണ് ഈ പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരം കണ്ടത്<ref name=afghans14/>. [[സിഖ്|സിഖുകൾക്കുമെതിരെയുള്ള]] ആക്രമണങ്ങൾ താൽക്കാലികമായി ഫലം കണ്ടു. [[മാർ‌വാഡ്|മാർ‌വാഡിലെ]] [[രാത്തോഡ് രജപുത്രർ|രാത്തോഡ് രജപുത്രരുടെ]] ആന്തരിക രാഷ്ട്രീയകാര്യങ്ങളിലും പിന്തുടർച്ചാവകാളങ്ങളിലും മുഗളരുടെ ഇടപെടൽ അവരെ മുഗളർക്കെതിരെത്തിരിച്ചു<ref name=ncert/>. [[മറാഠ രാജവംശം|മറാഠ നേതാവ്]] [[ശിവജി|ശിവജിക്കെതിരെയുള്ള]] നീക്കങ്ങൾ ആദ്യം വിജയം കണ്ടു. സഖ്യസംഭാഷണത്തിനു വന്ന ശിവജിയെ ഔറംഗസേബ് ആഗ്ര കോട്ടയിൽ തടവിലാക്കി. തടവറയിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെട്ട ശിവജി സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ച് മുഗളർക്കെതിരെയുള്ള പോരാട്ടം തുടർന്നു<ref name=ncert/>. രാജകുമാരൻ അക്ബർ ഔറംഗസേബിനെതിരെ തിരിയുകയും അതിന്‌ മറാഠയിൽ നിന്നും [[ഡെക്കാൻ സുൽത്താനേറ്റ്|ഡെക്കാൻ സുൽത്താനേറ്റിൽ]] നിന്നും പിന്തുണ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ ഔറംഗസേബിന്‌ ഇറാനിലെ [[സഫാവിദ്|സഫാവിദുകളോടെ]] സഹായം തേടേണ്ടി വന്നു<ref name=ncert/>. അക്ബറുടെ ഈ നടപടിക്കു ശേഷം ഔറംഗസേബ് ഡെക്കാൻ സുൽത്താനേറ്റിലേക്ക് സൈന്യത്തെ അയച്ചു. 1685-ൽ [[ബീജാപ്പൂർ|ബീജാപ്പൂരും]], 1687-ൽ [[ഗോൽക്കൊണ്ട|ഗോൽക്കൊണ്ടയും]] പിടിച്ചടക്കി. 1698 മുതൽ ഔറംഗസേബ് നേരിട്ടായിരുന്നു ഡെക്കാനിൽ [[ഗറില്ലാ യുദ്ധമുറ|ഗറില്ലാ മുറയിൽ]] ആക്രമണം നടത്തിയിരുന്ന മറാഠകൾക്കെതിരെ പടനയിച്ചിരുന്നത്<ref name=ncert/>. ഉത്തരേന്ത്യയിൽ സിഖുകൾ, [[ജാട്ട്|ജാട്ടുകൾ]], [[സത്നാമി|സത്നാമികൾ]] എന്നിവരിൽ നിന്നും വടക്കു കിഴക്ക് [[അഹോം രാജവംശം|അഹോമുകളിൽ]] നിന്നും എതിർപ്പുകൾ നേരിടേണ്ടി വന്നു. == അന്ത്യം == ഔറംഗസേബ് 1707-ൽ മരണമടഞ്ഞു<ref name=afghans14/>.അദ്ദേഹത്തിൻറെ അഭീഷ്ട പ്രകാരം [[സൂഫി]] സന്യാസി [[സൈൻ ഉദ്ദിൻ ഷിറാസി]] യുടെ [[ദർഗ്ഗ]] ക്കക്കരികിൽ ലളിതമായി കല്ലറയൊരുക്കി. [[ആലംഗീർ ദർഗ്ഗ]] എന്ന പേരിലാണിവിടം അറിയപ്പെടുന്നത്. <ref name="Location">{{cite web|title=Tomb of Aurangzeb|url=http://www.asiaurangabad.in/pdf/Tourist/Tomb_of_Aurangzeb-_Khulatabad.pdf|publisher=Archaeological Survey of India, Aurangabad|accessdate=20 March 2015|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923175254/http://www.asiaurangabad.in/pdf/Tourist/Tomb_of_Aurangzeb-_Khulatabad.pdf|url-status=dead}}</ref> ഔറംഗസേബിന്റെ മരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാർ തമ്മിലുള്ള അവകാശത്തർക്കത്തിൽ കലാശിച്ചു. തുടർന്ന് പുത്രൻ ഷാ ആലം [[ബഹദൂർഷാ ഒന്നാമൻ |ബഹദൂർഷാ]] എന്ന സ്ഥാനപ്പേരിൽ അധികാരത്തിലേറി. ഇദ്ദേഹം അഞ്ചുവർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മരണമടഞ്ഞു<ref name=afghans14/>. == വിമർശനങ്ങൾ == മതസഹിഷ്ണുത ഔറംഗസീബ് കാട്ടിയിരുന്നില്ല .{{തെളിവ്}}<ref>{{Cite web|url=https://www.sscnet.ucla.edu/southasia/History/Mughals/Aurang2.html|title=Manas; History and Politics|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> . ഔറംഗസീബും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനായ ദാരാ ഷുക്കോവും തമ്മിൽ നിലനിന്നിരുന്ന എന്ന് പറയപ്പെടുന്ന യുദ്ധം യഥാർത്ഥത്തിൽ യാഥാസ്ഥികതയും ഉദാരതയും തമ്മിലായിരുന്നില്ല. അത്‌പോലെ യാഥാസ്ഥികരും ഉദാരവാദികളും അല്ലെങ്കിൽ മുസ്‌ലിംകളും ഹിന്ദുക്കളും എന്നിങ്ങനെ പരസ്പരം ചേരിതിരിഞ്ഞ് കൊണ്ടുള്ള പിന്തുണയൊന്നും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നത് ചരിത്രരേഖകളിൽ വ്യക്തമാണ്<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.118115|title=Digital Library of India|access-date=30-03-2017|last=|first=|date=|website=Digital Library of India|publisher=}}</ref>. 1966 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട എം. അത്താർ അലിയുടെ Mughal Nobiltiy Under Aurangazeb <ref>{{Cite book | title = The Mughal Nobility Under Aurangzeb | last = Attar | first = Ali | publisher = Oxford University Press | year = 1997 | isbn = | location = | pages = }}</ref>എന്ന പുസ്തകം അതിനെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. രജപുത് കുടുംബത്തിൽ പെട്ട ജയ്‌സിംഗ്, ജസ്‌വന്ത് സിംഗ് എന്നിവരടക്കം ഉന്നതമായ പദവികളുള്ള ഇരുപത്തൊന്ന് ഹിന്ദു പ്രഭുക്കൻമാരുടെ പിന്തുണയുണ്ടായിരുന്നു. ദാരയെ ഇരുപത്തിനാല് പേർ പിന്തുണച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ഈ രണ്ട് പേരുടെയത്ര അധികാരവും ആഭിജാത്യവും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല. കൃഷ്ണജന്മസ്ഥാനിലെ ക്ഷേത്രം പൊളിച്ചത് പോലുള്ള ചില ആരോപണങ്ങൾ ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരെ പ്രചരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.പല പുരാതന അമ്പലങ്ങൾ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്, ആയിരകണക്കിന് വർഷം പഴക്കം ഉള്ള ശില്പകലയിൽ നിൽക്കുന്ന അമ്പലങ്ങൾ ഇന്നും ഭരണപ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നത് ഈ ആരോപണത്തിന് എതിരെ ആയാണ് കരുതുന്നത്. മുഗളന്മാർ ഇന്ത്യ ഭരിച്ചിട്ടും ഇന്ത്യയിലെ ഒട്ടനവധി പുരാതന ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിലനിർത്തിയില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ പുരാതന ക്ഷേത്രങ്ങൾ അവിടെ ഇന്നും ഉണ്ടാവില്ല എന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. അതേസമയം പല അമ്പലങ്ങൾക്കും ഉദാരമായി ഭൂസ്വത്തുക്കൾ പതിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/research/aurangzeb-the-life-and-legacy-of-indias-most-controversial-king-book-audrey-truschke-4553824/|title=A side of Aurangzeb India is not familiar with|access-date=2021-07-10|date=2020-09-04|language=en}}</ref> ആരാധനാലയങ്ങളോടുള്ള സമീപനത്തിന്റ കാര്യത്തിൽ, അത് ഏത് മതക്കാരുടേതാണ് എന്ന് വ്യക്തമായി നോക്കിയും അതുകൊണ്ടുണ്ടാകാവുന്ന രാഷ്ട്രീയനേട്ടങ്ങളുമാണ് ചക്രവർത്തി പരിഗണിച്ചിരുന്നത്. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജന്മസ്ഥലമായി കണക്കാക്കുന്ന മഥുര-വൃന്ദാവൻ പ്രദേശത്തെ നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളോട് വളരെ ഉദാരവും അനുഭാവപൂർണവുമായ നിലപാടായിരുന്നു ഔറംഗസീബ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മുഗൾരാജാക്കന്മാർ സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്. അക്ബർ, ജഹാംഗീർ, ഷാജഹാൻ തുടങ്ങിയ ചക്രവർത്തിമാരെല്ലാം ഈ പ്രദേശത്തെ ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് നിസ്സീമമായ ഭൂസ്വത്തുക്കൾ നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നതിന് വൃന്ദാവൻ റിസർച്ച്‌സെന്ററിലെ രേഖകൾ തെളിവാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/explained/explained-assessing-aurangzeb/|title=The New Indian Express|access-date=30/03/2017|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> ഇസ്ലാമിക രാജ്യങ്ങളിൽ നികുതി സാകാത്താണ് ഉണ്ടാവാറുള്ളത് എന്നാല് അമുസ്ലിംകൾ അവരുടെ വിശ്വാസമല്ലാത്തതൊന്നും ഇതു നൽകേണ്ടതില്ല ആയതിനാൽ അവർ നികുതി മുക്തരാവാതിരിക്കാൻ ഹിന്ദുക്കളുടെ മേൽ ജസിയ നികുതി ചുമത്തിയ ഒരു ഭരണാധികാരി ആയിരുന്നു ഔറംഗസേബ്. ഒരു ഇസ്ലാമിക രാജ്യത്ത് താമസിക്കുന്ന ചില അമുസ്ലിംകൾ കൊടുക്കേണ്ടതായ നികുതിയാണ് '''ജസിയ''' ([[Arabic language|Arabic]]: جزية‎ ''''ǧizyah''''). ആരോഗ്യമുള്ളതും സൈനിക സേവനത്തിന് യോജിച്ച പ്രായമുള്ളതുമായ പുരുഷന്മാർ (ചിലരെ ഒഴിവാക്കാനുള്ള ചട്ടങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു) ആയിരുന്നു ഈ നികുതി കൊടുക്കേണ്ടിയിരുന്നത്. ഈ നികുതിയ്ക്ക് പകരമായി അമുസ്ലിംകൾക്ക് അവരുടെ മതവിശ്വാസം തുടരുകയും സാമൂഹികമായ സ്വയംഭരണം ഒരുപരിധിവരെ അനുഭവിക്കുകയും ബാഹ്യ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് മുസ്ലിം ഭരണകൂടത്തിന്റെ സംരക്ഷണം അ‌നുഭവിക്കുകയും ചെയ്യാനാകുമായിരുന്നു. {{തെളിവ്}} == അവലംബം == <references/> {{Bio-stub}} {{Mughal Empire}} [[വർഗ്ഗം:മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:സൂഫികൾ]] jj6b7usrvn1qbj1tbzpad1f0uc9gua5 0 34085 4618741 4595655 2026-05-12T03:57:29Z ~2026-28601-16 217591 4618741 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sreenivasan}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ''ശ്രീനിവാസൻ'' | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = | image = ശ്രീനിവാസൻ_സ്റ്റേജ്_ഷോ.jpg | alt = | caption = ''ശ്രീനിവാസൻ'' | birth_name = | birth_date = 2 May 1956<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/how-old-was-the-late-actor-sreenivasan-really-inside-the-confusion-and-facts-behind-the-age-debate-after-his-demise/articleshow/126137843.cms#:~:text=He%20died%20at%20age%2075,or%20had%20heard%20about%20him.}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://frontline.thehindu.com/other/obituary/sreenivasan-malayalam-cinema-politics/article70428677.ece.}}</ref> | birth_place = [[കൂത്തുപറമ്പ്‌]], [[കണ്ണൂർ ജില്ല]]<!-- at the time of his birth there was no state of Kerala, Thalassery was under the then Madras State-->, [[ഇന്ത്യ]] | death_date = 20 ഡിസംബർ 2025 (69 വയസ്സ്) | death_place = [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | residence = [[കൊച്ചി]], [[ഇന്ത്യൻ]] | nationality = [[ഇന്ത്യൻ]] | ethnicity = [[മലയാളി]] | citizenship = [[ഇന്ത്യ]] | alma_mater = *[[കതിരൂർ]], [[പഴശ്ശിരാജ എൻ.എസ്.എസ്. കോളേജ്, മട്ടന്നൂർ]] | occupation = [[അഭിനേതാവ്]]<br /> [[Screenwriter|തിരക്കഥാകൃത്ത്]]<br /> [[ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ|സംവിധായകൻ]]<br /> [[ചലച്ചിത്രനിർമ്മാതാവ്|നിർമ്മാതാവ്]] | other_names = ശ്രീനി | years_active = 1977–2025 | known_for = നടൻ | notable_works = [[ചിന്താവിഷ്ടയായ ശ്യാമള]], [[മഴയെത്തും മുൻപേ]], [[തകരച്ചെണ്ട]], [[സന്ദേശം]], [[ഉദയനാണു താരം]], [[കഥ പറയുമ്പോൾ]], [[വടക്കുനോക്കിയന്ത്രം]], | spouse = വിമല | children = [[വിനീത് ശ്രീനിവാസൻ]], [[ധ്യാൻ ശ്രീനിവാസൻ]] | awards = '''ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ:'''<br />[[National Film Award for Best Film on Other Social Issues|മികച്ച ദേശീയോദ്ഗ്രഥന ചിത്രത്തിനുള്ള മികച്ച ചിത്രം (1999)]]<br />'''കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ:'''<br/>[[Kerala State Film Award for Best Actor|മികച്ച നടൻ]] (1986,1995,1999,2007)<br />[[Kerala State Film Award (Special Jury Award)|സ്പെഷൽ ജ്യൂറി അവാർഡ്]] (1988)<br />[[Kerala State Film Award for Second Best Film|മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നല്ല ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാവ്]] (1991,1995)<br />'''ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡുകൾ:'''<br />[[Filmfare Award for Best Actor (Malayalam)|മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ്]] (1986,1988,1993,1995,1999,2007)<br />[[Filmfare Special Award – South|സ്പെഷൽ ജ്യൂറി അവാർഡ്]] (2009) }} [[പ്രമാണം:Sreenivasan 2008.jpg|thumb| ശ്രീനിവാസൻ, മലയാള സിനിമാ കലാകാരന്മാരുടെ സംഘടനയുടെ ജനറൽ ബോഡി യോഗത്തിന്റെ (AMMA) പ്രധാന വേദിയിൽ നിന്ന് ]] [[മലയാള സിനിമ|മലയാള സിനിമാ]] നടനും, കഥാകൃത്തും, തിരക്കഥാകൃത്തും, സം‌വിധായകനുമായിരുന്നു '''ശ്രീനിവാസൻ'''([[ മേയ് 2]] 1956-ഡിസംബർ 20 2025).സന്ദേശം, നാടോടിക്കാറ്റ്, പട്ടണപ്രവേശം തുടങ്ങിയ ഒട്ടനവധി നർമപ്രധാന ആക്ഷേപഹാസ്യ ചിത്രങ്ങൾക്ക് തിരക്കഥ എഴുതി മലയാളികളുടെ ജീവിതാവിഷ്കാരണമായിരുന്ന ഒട്ടനവധി കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ജീവൻ നൽകിയ ശ്രീനിവാസൻ 2025 ഡിസംബർ 20 ന് വർദ്ധക്യസഹജമായ രോഗങ്ങളെ തുടർന്ന് അന്തരിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == [[കണ്ണൂർ]] ജില്ലയിലെ [[കൂത്തുപറമ്പ്‌|കൂത്തുപറമ്പിനടുത്ത്]] [[പാട്യം]] എന്ന സ്ഥലത്ത് [[1956|1950]] [[മേയ് 2]]-നു് ആണ് ശ്രീനിവാസൻ [[ജനനം|ജനിച്ചത്]]. പിതാവ് ഉണ്ണി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനും,<ref name="reference1">[http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Sreenivasan Sreenivasan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140220040708/http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Sreenivasan |date=2014-02-20 }} MSIDB</ref> അറിയപ്പെടുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരനുമായിരുന്നു<ref name="reference1"/>. മാതാവ് ലക്ഷ്മി ഒരു വീട്ടമ്മയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് വനജ എന്ന ഒരു സഹോദരിയും രവീന്ദ്രൻ, രാജഗോപാലൻ എന്നീ രണ്ട് സഹോദരന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/13608/|title=Sreenivasan Interview|date=19 December 2013|work=Mathrubhumi website|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219074117/http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/13608/|archive-date=19 December 2013}}</ref> സ്കൂൾ ജീവിതം [[കതിരൂർ]] ഗവ. സ്കൂളിൽ നയിച്ച ശ്രീനിവാസൻ കലാലയജീവിതം മട്ടന്നൂരിലെ പഴശ്ശിരാജ എൻ. എസ്സ്. എസ്സ്. കോളേജിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ അവിടെനിന്ന് ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് 1977 ൽ അദ്ദേഹം [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലെ]] [[അഡയാർ ഫിലിം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്‌|ഫിലിം ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ]] നിന്നും സിനിമാ അഭിനയത്തിൽ [[ഡിപ്ലോമ]] എടുത്തു.<ref>[http://cinidiary.com/people.php?pigsection=Actor&picata=1&no_of_displayed_rows=52&no_of_rows_page=10&sletter= Actor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150619051139/http://cinidiary.com/people.php?pigsection=Actor&picata=1&no_of_displayed_rows=52&no_of_rows_page=10&sletter= |date=2015-06-19 }} Cinidiary.</ref> പ്രശസ്ത സിനിമാനടൻ [[രജനികാന്ത്]] സഹപാഠിയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2006/04/07/stories/2006040710100500.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-09-10 |archive-date=2008-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080911000350/http://www.hindu.com/2006/04/07/stories/2006040710100500.htm |url-status=dead }}</ref> ചാർളി ചാപ്ലിനെപ്പോലെ ഹാസ്യത്തെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായാണ് ശ്രീനിവാസൻ പ്രയോഗിച്ചത്. മലയാളിയുടെ ആഭിജാത്യബോധത്തെയും കപട നാട്യങ്ങളെയും അദ്ദേഹം തന്റെ കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ പരിഹസിച്ചു. ഈ സ്വയംവിമർശന ശൈലി മലയാളി പ്രേക്ഷകരിൽ പുതിയ ചിന്തകൾക്ക് വഴിതെളിച്ചു. സാധാരണക്കാരായ മനുഷ്യർക്ക് ആത്മവിശ്വാസം നൽകുന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല വേഷങ്ങളും. == അഭിനയജീവിതം == സിനിമാരം‌ഗത്തേക്ക് ശ്രീനിവാസൻ പ്രവേശിക്കുന്നത് അഭിനയ ഡിപ്ലോമ കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം [[1976]] ൽ [[പി.എ. ബക്കർ]] സം‌വിധാനം ചെയ്ത [[മണിമുഴക്കം]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ അദ്ദേഹത്തിന് അഭിനയപാഠങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ചത് പ്രധാനമായും അവിടുത്തെ അക്കാലത്തെ വൈസ് പ്രിൻസിപ്പൾ ആയിരുന്ന എ. പ്രഭാകരൻ ആയിരുന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം തന്നെ ശ്രീനിവാസന് തന്റെ തന്നെ [[മേള]] എന്ന സിനിമയിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവസരം കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു മികച്ച ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റുകൂടിയായ ശ്രീനിവാസൻ [[വിധിച്ചതും കൊതിച്ചതും]], [[വിൽക്കാനുണ്ട് സ്വപ്നങ്ങൾ|വിൽക്കാനുണ്ട് സ്വപ്നങ്ങൾ]], [[ഒരു മാടപ്പിറാവിന്റെ കഥ]], കെ.ജി. ജോർജ്ജിന്റെ [[മേള (ചലച്ചിത്രം)|മേള]]<ref>{{Cite web|url=https://pravasi.com/varthaFull.php?newsId=168381|title=മെഗാസ്റ്റാർ മമ്മുട്ടിക്ക് വേണ്ടി ശബ്ദം നൽകിയത് ശ്രീനിവാസൻ?|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ മമ്മുട്ടിക്കുവേണ്ടിയും [[ഒരു മുത്തശ്ശിക്കഥ]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ തമിഴ് നടൻ ത്യാഗരാജനുവേണ്ടിയും ശബ്ദം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.topmovierankings.com/blogs/10-times-when-malayalam-actors-dubbed-for-other-actors|title=10 times when Malayalam actors dubbed for other actors|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2020-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726211546/https://www.topmovierankings.com/blogs/10-times-when-malayalam-actors-dubbed-for-other-actors|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mangalam.com/news/detail/398327-latest-news-alleppey-ashraf-facebook-post.html|title=മോഹൻലാൽ-ശ്രീനിവാസൻ കൂട്ടിന് കരിനിഴൽ വീണു: കുറിപ്പുമായി ആലപ്പി അഷ്റഫ്|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> അതുപോലെതന്നെ പല്ലാങ്കുഴൽ എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായകനായി അഭിനയിച്ച സാംബശിവനു ശബ്ദം നൽകിയതും ശ്രീനിവാസനായിരുന്നു. കുറച്ചു ചെറിയ വേഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ശ്രീനി [[1984]]ൽ ''[[ഓടരുതമ്മാവാ ആളറിയാം]]'' എന്ന സിനിമക്ക് കഥ എഴുതി. അഭിനയത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന ചിത്രങ്ങളിലാണ്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ വ്യക്തമാക്കിയ പല ചിത്രങ്ങളും (ഉദാഹരണത്തിന്: ''അയാൾ ശശി, ചിതറിയവർ, തകരച്ചെണ്ട'') ബോക്സ് ഓഫീസിൽ പരാജയപ്പെട്ടത് മലയാളി പ്രേക്ഷകന്റെ വരേണ്യ സൗന്ദര്യബോധത്തിന്റെയും കപട രാഷ്ട്രീയ ബോധത്തിന്റെയും തെളിവായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. എങ്കിലും, പരിഹാസവും വിമർശനവും സ്വയം പഴിചാരലും വഴി ശ്രീനിവാസൻ നടത്തിയ ഇടപെടലുകൾ മലയാള സിനിമയുടെ നവീകരണത്തിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു. * ''[[ഗാന്ധിനഗർ 2nd സ്ടീറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|ഗാന്ധിനഗർ സെക്കന്റ് സ്ടീറ്റ്]]'' * [[നാടോടിക്കാറ്റ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|നാടോടിക്കാറ്റ്]] * [[വടക്കുനോക്കിയന്ത്രം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|വടക്കുനോക്കിയന്ത്രം]] * [[ചിന്താവിഷ്ടയായ ശ്യാമള]] * കിളിച്ചുണ്ടൻമാമ്പഴം * [[ഉദയനാണ് താരം]] *[[കഥ പറയുമ്പോൾ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|കഥ പറയുമ്പോൾ]] *[[അറബിക്കഥ]] *ആത്മകഥ ശ്രീനിവാസന്റെ ഒട്ടുമിക്ക വേഷങ്ങളും [[സിനിമ|സിനിമകളും]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ ഹാസ്യത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നവയാണ്‌. പല സാധാരണ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളും കുറിക്ക് കൊള്ളുന്ന സംഭാഷണങ്ങൾ കൊണ്ടും അതിന്റെ സന്ദർഭപ്രാധാന്യം കൊണ്ടും അവിസ്മരണീയമാക്കുക എന്നത് ശ്രീനിവാസന്റെ സിനിമകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. {{തെളിവ്}} ശ്രീനിവാസൻ സം‌വിധാനം ചെയ്ത രണ്ടു സിനിമകളാണ് [[വടക്കുനോക്കിയന്ത്രം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|വടക്കുനോക്കിയന്ത്രം]], [[ചിന്താവിഷ്ടയായ ശ്യാമള]] എന്നിവ. ==മരണം== വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങൾക്ക് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2025 ഡിസംബർ 20ന് 75-ാം വയസ്സിൽ <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/how-old-was-the-late-actor-sreenivasan-really-inside-the-confusion-and-facts-behind-the-age-debate-after-his-demise/articleshow/126137843.cms#:~:text=He%20died%20at%20age%2075,or%20had%20heard%20about%20him.}}</ref> അന്തരിച്ചു. സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ ഡിസംബർ 21ന് ഉദയംപേരൂർ കണ്ടനാട് ഉള്ള വീട്ടു വളപ്പിൽ നടന്നു.<ref>{{cite news |title=Sreenivasan, Malayalam actor-filmmaker, passes away |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/sreenivasan-malayalam-actor-filmmaker-passes-away-tzp6jgo5 |work=Mathrubhumi |language=en |access-date=20 December 2025 }}</ref> <ref>{{cite news |title=Sreenivasan, Malayalam actor and director, dies |url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/12/20/sreenivasan-malayalam-actor-director-dies.html |work=Onmanorama |language=en |date=20 December 2025 |access-date=20 December 2025 }}</ref> == അവാർഡുകൾ == *[[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] - മികച്ച കഥ- ''[[സന്ദേശം]]'' (1991) *[[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] - മികച്ച [[തിരക്കഥ]] - ''[[മഴയെത്തും മുമ്പേ]] (1995) *[[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] - മികച്ച ജനപ്രിയ സിനിമ - ''[[ചിന്താവിഷ്ടയായ ശ്യാമള]]'' (1998), *[[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] - മികച്ച ചിത്രം - ''[[വടക്കുനോക്കിയന്ത്രം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|വടക്കുനോക്കിയന്ത്രം]]'' (1989). *[[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] - ജൂറിയുടെ പ്രത്യേക അവാർഡ് - ''[[തകരച്ചെണ്ട]]'' (2006) == പ്രധാനചിത്രങ്ങൾ == # [[കുട്ടിമാമ]](2019)[[മലയാളം]] # ആത്മകഥ (2010) # ''[[പച്ചമരത്തണലിൽ]]'' (2008) # ''[[ബില്ലു ബാർബർ]] (2008) [ഹിന്ദി] കഥ # ''[[കുസേലൻ]]''(2008) [തമിഴ്] കഥ # ''[[കഥ പറയുമ്പോൾ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|കഥ പറയുമ്പോൾ]]'' (2007) കഥ/തിരക്കഥ/സംഭാഷണം/നായക വേഷം # ''[[Shortcut - the con is on]]'' (2007) [ഹിന്ദി] കഥ # ''[[അറബിക്കഥ]]'' (2007) # ''[[വെള്ളിതിരൈ]]'' (2007) [തമിഴ്] കഥ # ''[[ഉദയനാണ് താരം]]'' (2005) # ''[[Zameer - The Fire Within]]''(2005) [ഹിന്ദി] കഥ/തിരക്കഥ # ''[[മേഘം]]'' (1999) # ''[[അയാൾ കഥയെഴുതുകയാണ്]]'' (1998) തിരക്കഥ # ''[[ചിന്താവിഷ്ടയായ ശ്യാമള]]' (1998) (സം‌വിധാനം) # ''[[അഴകിയ രാവണൻ]]'' (1996) കഥ/തിരക്കഥ # ''[[കാലാപാനി]]'' (1996) # ''[[മഴയെത്തും മുൻപെ]]'' (1995) കഥ/തിരക്കഥ # ''[[മിഥുനം]]'' (1993) # ''[[സന്ദേശം]]'' (1991) കഥ/തിരക്കഥ # ''[[അക്കരെ അക്കരെ അക്കരെ]]'' (1990) കഥ/തിരക്കഥ # ''[[തലയണമന്ത്രം]]'' (1990) കഥ/തിരക്കഥ # ''[[ആനവാൽ മോതിരം]]'' (1990) # ''[[വടക്കുനോക്കിയന്ത്രം]]'' (1989) (സം‌വിധാനം) # ''[[വരവേൽപ്പ്]]'' (1989) കഥ/തിരക്കഥ # ''[[ചിത്രം]]'' (1988) # ''[[മുകുന്ദേട്ടാ സുമിത്ര വിളിക്കുന്നു]]'' (1988)കഥ/തിരക്കഥ # ''[[പട്ടണപ്രവേശം]]'' (1988) കഥ/തിരക്കഥ # ''[[വെള്ളാനകളുടെ നാട്]]'' (1988)കഥ/തിരക്കഥ # ''[[നാടോടിക്കാറ്റ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|നാടോടിക്കാറ്റ്]]'' (1987) കഥ/തിരക്കഥ # ''[[ഗാന്ധിനഗർ 2nd സ്ടീറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|ഗാന്ധിനഗർ സെക്കന്റ് സ്ട്റീറ്റ്]]'' (1986) കഥ/തിരക്കഥ # ''[[സന്മനസ്സുള്ളവർക്ക് സമാധാനം]]'' (1986) കഥ/തിരക്കഥ # ''[[ടി.പി. ബാലഗോപാലൻ എം.എ.]]'' (1986) കഥ/തിരക്കഥ == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons category|Sreenivasan (actor)}} *[http://www.imdb.com/name/nm0820208/ IMDB ] [[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 6-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളതിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2025-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 20-ന് മരിച്ചവർ]] {{actor-stub|Sreenivasan}} s01fp9g482nl7cnakyd7v33e7s9hwcw 0 44314 4618800 4615860 2026-05-12T10:49:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618800 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Houston}} {{Infobox settlement |official_name = സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ |settlement_type = [[നഗരം]] |nickname = <!--DO NOT CHANGE!!! -->സ്പേസ് സിറ്റി<!--Please see discussion on talk page before adding nicknames to this chart. Thank you. --> |website = [http://www.houstontx.gov/ www.houstontx.gov] |image_skyline = Houston montage.jpg |imagesize = |image_caption = |image_flag = Flag of Houston, Texas.svg |image_seal = Seal of Houston, Texas.png |image_map = HoustoninTexas2.png |mapsize = 250px |map_caption = [[ടെക്സസ്]] സംസ്ഥാനത്ത് ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്റെ സ്ഥാനം |image_map1 = Harris County Houston.svg |mapsize1 = 250px |map_caption1 = |subdivision_type = [[List of countries|രാജ്യം]] |subdivision_type1 = [[Political divisions of the United States|സംസ്ഥാനം]] |subdivision_type2 = [[List of counties in Texas|കൗണ്ടികൾ]] |subdivision_name = [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] |subdivision_name1 = [[ടെക്സസ്]] |subdivision_name2 = [[ഹാരിസ് കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|ഹാരിസ്]]<br />[[ഫോർട്ട് ബെൻഡ് കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|ഫോർട്ട് ബെൻഡ്]]<br />[[മോണ്ഡ്ഗോമെറി കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|മോണ്ഡ്ഗോമെറി]] |government_type = |leader_title = [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മേയർമാരുടെ പട്ടിക|മേയർ]] |leader_name = [[ബിൽ വൈറ്റ് (മേയർ)|ബിൽ വൈറ്റ്]] |area_magnitude = 1 E8 |area_total_sq_mi = 601.7 |area_total_km2 = 1558 |area_land_sq_mi = 579.4 |area_land_km2 = 1501 |area_water_sq_mi = 22.3 |area_water_km2 = 57.7 |population_as_of July 1, 2006 (http://www.census.gov/Press-Release/www/2007/cb07-91table1.pdf) |population_as_of = 2006 |population_footnotes = <ref>{{cite web| url=http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFPopulation?_event=ChangeGeoContext&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_street=&_county=Houston%2C+Tx&_cityTown=Houston2C+Tx&_state=&_zip=&_lang=en&_sse=on&ActiveGeoDiv=geoSelect&_useEV=&pctxt=fph&pgsl=010&_submenuId=population_0&ds_name=null&_ci_nbr=null&qr_name=null&reg=null%3Anull&_keyword=&_industry=link| title=US Census Bureau Population Finder: Houston city, TX| publisher=factfinder.census.gov| accessdate=2006-02-22| archive-date=2009-09-04| archive-url=https://web.archive.org/web/20090904022318/http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFPopulation?_event=ChangeGeoContext&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_street=&_county=Houston%2C+Tx&_cityTown=Houston2C+Tx&_state=&_zip=&_lang=en&_sse=on&ActiveGeoDiv=geoSelect&_useEV=&pctxt=fph&pgsl=010&_submenuId=population_0&ds_name=null&_ci_nbr=null&qr_name=null&reg=null%3Anull&_keyword=&_industry=link| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.census.gov/Press-Release/www/2007/cb07-91table1.pdf | title= Population Estimates for the 25 Largest U.S. Cities based on July 1, 2006 Population Estimates | publisher=www.census.gov | accessdate=2007-06-28}}</ref> |population_total = 2,144,491 ([[List of United States cities by population|നാലാമത്]]) |population_urban = 3,822,509 |population_metro = 5,628,101 ([[United States metropolitan area|ജനസംഖ്യാ വലിപ്പത്തിൽ ആറാമത്]]) |population_density_sq_mi = 3,828 |population_density_km2 = 1,471 |population_blank1_title = [[Demonym]] |population_blank1 = Houstonian |timezone = [[North American Central Time Zone|CST]] |utc_offset = -6 |timezone_DST = [[North American Central Time Zone|CDT]] |utc_offset_DST = -5 |postal_code_type = |postal_code = |area_code = [[Area code 713|713]], [[Area code 281|281]], [[Area code 832|832]] |latd = 29 |latm = 45 |lats = 46 |latNS = N |longd = 95 |longm = 22 |longs = 59 |longEW = W |elevation_m = 13 |elevation_ft = 43 |established_title = [[Municipal corporation|Incorporated]] |established_date = ജൂൺ 5, 1837 |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 48-35000{{GR|2}} |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID |blank1_info = 1380948{{GR|3}} |website = [http://www.houstontx.gov/ houstontx.gov] |footnotes = }} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] നഗരങ്ങളിൽ വച്ച് വലിപ്പത്തിൽ നാലാം സ്ഥാനത്തുള്ളതും [[ടെക്സസ്]] സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവുമാണ്‌ '''ഹ്യൂസ്റ്റൺ''' (ഉച്ചാരണം /ˈhjuːstən/). 2006ലെ കണക്കെടുപ്പുപ്രകാരം ഈ നഗരത്തിൽ 600 ചതുരശ്രമൈൽ (1,600&nbsp;കി.മീ²). പ്രദേശത്ത് 2.14 ദശലക്ഷം ആളുകൾ വസിക്കുന്നു. [[ഹാരിസ് കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|ഹാരിസ്&nbsp;കൗണ്ടിയുടെ]] [[കൗണ്ടി ആസ്ഥാനം|ആസ്ഥാനവും]] 5.6 ദശലക്ഷം ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്നതും [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ ആറാമത്തെ മഹാനഗര (മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ) പ്രദേശവുമായ {{nowrap|[[ഗ്രേറ്റർ ഹ്യൂസ്റ്റൺ|ഹ്യൂസ്റ്റൺ–ഷുഗർലാൻഡ്–ബേടൗൺ]]}} മെട്രോപ്പോളീറ്റൻ പ്രദേശത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രവുമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ. [[1836]] [[ഓഗസ്റ്റ് 30|ഓഗസ്റ്റ് 30ന്‌]] സഹോദരന്മാരായ [[അഗസ്റ്റസ് ചാപ്മാൻ അല്ലെൻ|അഗസ്റ്റസ് ചാപ്പ്മാൻ അല്ലെനും]] [[ജോൺ കിർബി അല്ലെൻ|ജോൺ കിർബി അല്ലെനും]] <ref name="Handbook of TX-HOU">{{cite web|accessdate=2008-06-01 |url= http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/hdh03 |title="Houston, Texas" |date=[[January 19]], [[2008]] |author=McComb, David G. |work=Handbook of Texas Online }}</ref> {{nowrap|[[ബഫല്ലോ ബയൂ|ബഫല്ലോ ബയൂവിന്റെ]]}} തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൻ സ്ഥാപിച്ചു. [[1837]] ജൂൺ 5ന്‌ ഇതൊരു നഗരമായി ഇൻകോർപ്പറേറ്റ് <!-- ? --> ചെയ്തു. ഈ അവസരത്തിൽ അന്നത്തെ [[ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്ക്|ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] പ്രസിഡന്റും നഗരത്തിനു 25 മൈൽ (40 കി.മീ) കിഴക്കായി നടന്ന [[ജസീന്തോ യുദ്ധം]] നയിച്ച മുൻ ജനറലുമായ [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ|സാം ഹ്യൂസ്റ്റന്റെ]] നാമം നഗരത്തിനു നൽകുകയായിരുന്നു. അടിക്കടി വികാസം പ്രാപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന തുറമുഖ, റെയിൽ വ്യവസായവും [[1901]]-ലെ എണ്ണ നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതും നഗരത്തിൽ ജനസംഖ്യാപ്രവാഹത്തിനു വഴിതെളിച്ചു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടുകൂടി ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ ആരോഗ്യസം‌രക്ഷണ-ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയായ [[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]], നാസയുടെ [[മിഷൻ കണ്ട്രോൾ സെന്റർ]] [[ലിണ്ടൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ|ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] എന്നിവ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഹ്യൂസ്റ്റന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, [[ഊർജ്ജം|ഊർജ്ജ]], നിർമ്മാണ, വ്യോമനിർമ്മാണ, സാങ്കേതികത തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലുള്ള വിവിധതരം വ്യവസായങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്‌; ഹ്യൂസണിലുള്ളതിനേക്കാൾ [[ഫോർച്ച്യൂൺ 500]] കമ്പനികൾ [[ന്യൂയോർക്ക്|ന്യൂയോർക്കിൽ]] മാത്രമാണുള്ളത്. വാണിജ്യപരമായി, ഹ്യൂസ്റ്റൺ, [[ഗ്ലോബൽ സിറ്റി|ഗാമാ വേൾഡ് സിറ്റി]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. എണ്ണപ്പാടത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രവുമാണ്‌ ഇത്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ തുറമുഖളിൽ വച്ച്, കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ചരക്കിന്റെ ഭാരത്തിന്റെ മൊത്തക്കണക്കെടുത്താൽ ഏറ്റവുമധികം ടൺ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രണ്ടാമത്തെ തുറമുഖവും, ജലമാർഗ്ഗമുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര[[കാർഗോ]] ഏറ്റവുമധികം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന തുറമുഖവുമാണ്‌ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം]].<ref name="port ranking">[https://web.archive.org/web/20100107091819/http://www.aapa-ports.org/files/Statistics/2004_US_PORT_CARGO_TONNAGE_RANKINGS.xls U.S. Port Ranking by Cargo Volume 2004]. Port Industry Information, ''American Association of Port Authorities''. 2004. Retrieved on [[2007-01-15]].</ref> അനേകം സംസ്കാരങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ജനങ്ങളുള്ള ഈ നഗരം അനുദിനം വളരുന്ന ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിനും വേദിയാണ്‌. ഇവിടെയുള്ള സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനങ്ങൾ വർഷംതോറും 7 ദശലക്ഷം സന്ദർശകരെ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ്|ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലേക്ക്]] ആകർഷിക്കുന്നു. [[ദൃശ്യകലകൾ|ദൃശ്യകലകൾക്കും]] [[പ്രകടനകലകൾ|പ്രകടനകലകൾക്കുമുള്ള]] ഒരു സജീവവേദി [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ്|മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലുണ്ട്]]. വർഷം മുഴുവൻ പ്രധാന പ്രകടനകലകളിലെല്ലാം പ്രദർശനം നടത്തുന്ന ചുരുക്കം ചില അമേരിക്കൻ നഗരങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref name="ikvngd">"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/20AW005.pdf Museums and Cultural Arts]|31.8&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> == ചരിത്രം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റന്റെ ചരിത്രം}} [[പ്രമാണം:samuel houston.jpg|thumb|upright|left|[[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ]]]] 1836 ഓഗസ്റ്റിൽ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽനിന്നുള്ള റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് സം‌രംഭകരായ [[ജോൺ കിർബി അല്ലെൻ|ജോൺ കിർബി അല്ലെനും]] [[അഗസ്റ്റസ് ചാപ്മാൻ അല്ലെൻ|അഗസ്റ്റസ് ചാപ്മാൻ അല്ലെനും]] ഒരു നഗരം പടുത്തുയർത്തുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ [[ബഫല്ലോ ബയൂ|ബഫല്ലോ ബയൂവിന്റെ]] കരയിലുള്ള 6,642 ഏക്കർ (27&nbsp;ച.കി.) സ്ഥലം വാങ്ങിച്ചു.<ref name="Coutinho">{{cite news|title=Brief history of Houston|last=Coutinho|first=Juliana|url=http://www.stp.uh.edu/vol66/13/news/news-index.html|work=[[The Daily Cougar]]|date=2000-09-13|accessdate=2007-02-06|archive-date=2006-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20060918053418/http://www.stp.uh.edu/vol66/13/news/news-index.html|url-status=dead}}</ref> 1836 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ടെക്സാസിന്റെ പ്രസിഡന്റ്|പ്രസിഡന്റായി]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട, [[ജസീന്തോ യുദ്ധം]] നയിച്ചതിലൂടെ ടെക്സാസിലെ ജനങ്ങൾക്കു പ്രിയങ്കരനായിത്തീർന്ന ജനറൽ<ref name="Coutinho"/> [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ|സാം ഹ്യൂസ്റ്റണിന്റെ]] നാമം നഗരത്തിനു നൽകാൻ സഹോദരന്മാർ തീരുമാനിച്ചു. 1837 ജൂൺ 5ന്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊള്ളപ്പെടുകയും [[ജെയിംസ് സാൻഡേഴ്സ് ഹോൾമാൻ]] നഗരത്തിന്റെ ആദ്യ മേയറായി ചുമതലയേൽക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Handbook of TX-HOU"/> അതേ വർഷം തന്നെ [[ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്|ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] താത്കാലിക തലസ്ഥാനവും ഹാരിസ്ബർഗ് കൗണ്ടിയുടെ (നിലവിൽ ഹാരിസ് കൗണ്ടി) ആസ്ഥാനവും ആയി.<ref name = "SHQa4">{{cite journal | last = Looscan | first = Adele B. | title = Harris County, 1822–1845 | journal = Southwestern Historical Quarterly | volume = 19 | pages = 37–64 | date = 1916 | url = http://dev.tsha.utexas.edu/publications/journals/shq/online/v019/n1/article_4.html | accessdate = 2007-02-07 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[1840]]-ൽ [[ബഫല്ലോ ബയൂ]] വിൽ പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ച തുറമുഖത്ത് അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ കപ്പൽഗതാഗതവും ജലമാർഗ്ഗമുള്ള വ്യാപാരവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനായി‍ ഒരു ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>[http://www.houstontx.gov/hr/savvypages/sum06/sum06_heritage.htm Born on the Bayou: city's murky start] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071008072758/http://www.houstontx.gov/hr/savvypages/sum06/sum06_heritage.htm |date=2007-10-08 }}. John Perry, City Savvy Online Edition. Published Summer 2006. Retrieved on 2007-02-06</ref> [[പ്രമാണം:Old map-Houston-1873.jpg|thumb|right|ഹ്യൂസ്റ്റൺ, [[1873]]-ൽ ചുറ്റുവട്ടമുണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശം]] [[1860]]-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ പരുത്തി കയറ്റുമതിക്കുള്ള ഒരു വാണിജ്യ റെയിൽപാതാ കേന്ദ്രമായി വളർന്നുകഴിഞ്ഞിരുന്നു.<ref name="SHQa4" /> ടെക്സാസിലെ ഉൾപ്രദേശങ്ങളിൽനിന്നുള്ള റെയില്പാതകൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ സന്ധിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് [[ഗാൽ‌വെസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)|ഗാൽവെസ്റ്റണിലെയും]] [[ബേമോണ്ട്, ടെക്സസ്|ബേമോണ്ടിലെയും]] തുറമുഖങ്ങളിലേക്കുള്ള റെയിൽപാതകളുമായി ചേരുകയും ചെയ്തിരുന്നു. [[അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം|അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധകാലത്ത്]] ജനറൽ [[ജോൺ ബാങ്ക്‌ഹെഡ് മാഗ്രൂഡർ|ജോൺ ബാങ്ക്‌ഹെഡ് മാഗ്രൂഡറുടെ]] ആസ്ഥാനമായിരുന്നു ഹ്യൂസ്റ്റൺ. അദ്ദേഹം അവിടം [[ഗാൽവെസ്റ്റൺ യുദ്ധം|ഗാൽവെസ്റ്റൺ യുദ്ധത്തിനുള്ള]] സംഘടനാകേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റി.<ref name="Sabine">{{cite book|last=Cotham|first=Edward T.|title=Sabine Pass: The Confederacy's Thermopylae|url=https://archive.org/details/sabinepassconfed0000coth|year=2004|publisher=[[University of Texas Press]]|location=Austin, Texas|id=ISBN 0-292-70594-8}}</ref> ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിനുശേഷം, നഗരത്തിന്റെ ബയൂകൾ <!-- ? --> കൂടുതൽ വിപുലപ്പെടുത്താനും അങ്ങനെ ഉൾനഗരവും അടുത്ത തുറമുഖമായ ഗാൽവെസ്റ്റണും ഇടയ്ക്കുള്ള വാണിജ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാനുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ വ്യവസായികൾ ആരംഭിച്ചു. [[1890]]-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ, ടെക്സാസിലെ റെയില്പ്പാതാ കേന്ദ്രമായിത്തീർന്നു. [[1900]]-ൽ ഗാൽവെസ്റ്റണിൽ വിനാശകാരിയായ ഒരു [[1900-ലെ ഗാൽവെസ്റ്റൺ ചുഴലിക്കാറ്റ്|ചുഴലിക്കാറ്റ്]] നാശം വിതച്ചതോടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിനെ ഒരു ആഴജല തുറമുഖമായി വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് ആക്കം ലഭിച്ചു.<ref>[http://www.tsl.state.tx.us/governors/rising/sayers-galv.html J.H.W. Stele to Sayers, September 11-12, 1900] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101117083321/http://www.tsl.state.tx.us/governors/rising/sayers-galv.html |date=2010-11-17 }}. ''Texas State Library & Archives Commission'', Retrieved on August 31, 2007</ref> തൊട്ടടുത്ത വർഷം ബേമോണ്ടിനടുത്തുള്ള [[സ്പിൻഡിൽടോപ്]] [[എണ്ണപ്പാടം|എണ്ണപ്പാടത്ത്]] എണ്ണ നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടുപിടിച്ചതോടുകൂടി [[ടെക്സസ്]] [[പെട്രോളിയം|എണ്ണവ്യവസായത്തിനും]] തുടക്കമായി.<ref>{{cite book|title=Oil in Texas: The Gusher Age, 1895–1945|last=Olien|first=Diana Davids|coauthors=Olien, Roger M.|year=2002|publisher=University of Texas Press|location=Austin, Texas|id=ISBN 0-292-76056-6}}</ref> [[1902]]-ൽ അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് [[തിയോഡോർ റൂസ്‌വെൽറ്റ്]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിനായി ഒരു ദശലക്ഷം [[ഡോളർ]] അനുവദിച്ചു. [[1910]]-ഓടുകൂടി നഗരത്തിന്റെ ജനസംഖ്യ മുൻ ദശബ്ദത്തിന്റേതിൽനിന്ന് ഇരട്ടിയായി, 78,800 ആയിത്തീർന്നു. നഗരത്തിന്റെ ഒരു അവിഭാജ്യഘടകമായ [[ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കക്കാർ]] മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ മൂന്നിലൊന്നോളം (23,929) ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref>[http://www.houstonhistory.com/decades/history5h.htm Marvin Hurley, 1910-1920, Houston History], accessed 6 Apr 2008</ref> നിർമ്മാണം തുടങ്ങി ഏഴു വർഷത്തിനുശേഷം [[1914]]-ൽ പ്രസിഡന്റ് [[വൂഡ്രോ വിൽസൺ]] ഔദ്യോഗികമായി [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം]] തുറന്നുകൊടുത്തു. [[1930]]-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ [[ടെക്സസ്|ടെക്സാസിലെ]] ഏറ്റവും ജനവാസമുള്ള നഗരവും ഹാരിസ് ഏറ്റവും ജനവാസമുള്ള കൗണ്ടിയുമായിത്തീർന്നു.<ref>{{cite journal | last = Gibson | first = Campbell | title = Population of the 100 Largest Cities and Other Urban Places in the United States: 1790 to 1990 | journal = Population Division, U.S. Census Bureau | publisher = U.S. Census Bureau | date= June, 1998 | url = http://www.census.gov/population/www/documentation/twps0027.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> [[പ്രമാണം:Houston Ship Channel Barbours Cut.jpg|thumb|left|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാൽ]]]]<!--right--> [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം]] തുടങ്ങിയതോടുകൂടി തുറമുഖത്ത് കച്ചവടം കുറയുകയും കപ്പൽഗതാഗതം നിർത്തിവക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, യുദ്ധം നഗരത്തിനു വാണിജ്യപരമായി ഏറെ പ്രയോജനം നൽകി. [[പെട്രോളിയം|പെട്രോളിയത്തിനും]] കൃത്രിമ റബ്ബറിനുമുള്ള ആവശ്യകത വർദ്ധിച്ചതിനാൽ കപ്പൽച്ചാലിന്റെ ഓരത്ത് ധാരാളം എണ്ണശുദ്ധീകരണശാലകളും വൻകിട നിർമ്മാണശാലകളും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web | title = Houston Ship Channel | work = TSHA Handbook of Texas | url = http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/rhh11 | accessdate = 2007-02-18}}</ref> [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത്]] നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട [[എല്ലിംഗ്ടൺ ഫീൽഡ്]], ബൊംബാർഡിയർമാർക്കും നാവിഗേറ്റർമാർക്കുമായുള്ള ഒരു പരിശീലനകേന്ദ്രമായി പുനഃസജ്ജീകരിച്ചു.<ref>{{cite web | last = Carlson | first = Erik | title = Ellington Field: A Short History, 1917–1963 | work = National Aeronautics and Space Administration | date= February, 1999 | url = http://www.jsc.nasa.gov/history/ellington/Ellington.pdf | accessdate = 2007-02-18}}</ref> 1945ൽ എം.ഡി. ആൻഡേഴ്സൺ ഫൗണ്ടേഷൻ [[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]] സ്ഥാപിച്ചു. യുദ്ധത്തിനുശേഷം ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തുറമുഖാധിഷ്ഠിധമായിരുന്നു. 1948ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺടെ ചുറ്റുമുള്ള ചില പ്രദേശങ്ങൾക്കൂടി കൂട്ടിച്ചേർത്ത് സിറ്റിയുടെ വലിപ്പം ഇരട്ടിച്ചു.<ref name="Handbook of TX-HOU"/><ref>{{cite web | last = Streetman | first = Ashley | title = Houston Timeline | work = Houston Institute for Culture | url = http://www.houstonculture.org/resources/houstontime.html | accessdate = 2007-02-06 | archive-date = 2006-12-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061208185328/http://www.houstonculture.org/resources/houstontime.html | url-status = dead }}</ref> 1950ൽ എയർകണ്ടീഷനിംഗിന്റെ ലഭ്യത കൂടുതൽ കമ്പനികളെ ഹ്യൂസ്റ്റണിലേക്ക് മാറാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അത് നഗരത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അഭിവൃദ്ധിക്കും അതുപോലെ നഗരത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ഊർജ്ജമേഖലയിലേക്ക് ഊന്നാനും ഹേതുവായി.<ref>[http://www.oldhouseweb.com/stories/Detailed/725.shtml How Air Conditioning Changed America]. ''The Old House Web'', Retrieved on April 4, 2007</ref><ref>[http://www.hgs.org/en/articles/printview.asp?26 A Short History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070216122901/http://www.hgs.org/en/articles/printview.asp?26 |date=2007-02-16 }}. ''Houston Geological Auxiliary'', Retrieved on April 4, 2007</ref> [[പ്രമാണം:Challenger Ferry Flight Flyover of Lyndon B. Johnson Space Center.jpg|thumb|left|ബോയിങ് 747 [[Shuttle Carrier Aircraft|SCA]] സ്പേസ് ഷട്ടിൽ ചുമ്മന്നുകൊണ്ട് [[ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ|ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്ററിനു]] മുകളിലൂടെ പറക്കുന്നു]] [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തെ]] തദ്ദേശീയ കപ്പൽനിർമ്മാണവ്യവസായത്തിന്റെ പുരോഗതിയും നഗരത്തിലെ വ്യോമ-ബഹിരാകാശ വ്യവസായത്തിനു തറക്കല്ലിട്ടുകൊണ്ട് [[1961]]-ൽ ആരംഭിച്ച നാസയുടെ "മാൻഡ് സ്പേസ്ക്രാഫ്റ്റ് സെന്റർ" എന്ന സ്ഥാപനവും (1973ൽ [[ലിൻഡൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] എന്നു പുനഃനാമകരണം ചെയ്തു) ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്റെ പുരോഗതിക്ക് ആക്കം കൂട്ടി<ref>{{cite web | title = Shipbuilding | work = TSHA Handbook of Texas | url = http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/ets03 | accessdate = 2007-02-18}}</ref>. [[1965]]-ൽ തുറന്ന, ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഇൻഡോർ ഗോളകയുള്ള (Dome) കായിക സ്റ്റേഡിയമായ [[Reliant Astrodome|ആസ്ട്രോഡോം]], "[[ലോകത്തിലെ എട്ടാമത്തെ മഹാദ്ഭുതം]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news | last = Barks | first = Joseph V. | title = Powering the (New and Improved) "Eighth Wonder of the World" | work = Electrical Apparatus | date = November 2001 | url = http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3726/is_200111/ai_n9011574 | accessdate = 2007-01-16 | archive-date = 2007-12-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071201040513/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3726/is_200111/ai_n9011574 | url-status = dead }}</ref> [[1970]]കളുടെ അവസാനത്തോടെ [[റസ്റ്റ് ബെൽറ്റ്]] പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള ജനങ്ങൾ [[ടെക്സസ്|ടെക്സസിലേക്ക്]] കൂട്ടമായി കുടിയേറ്റം നടത്തിയതിന്റെ ഫലമായി ഹ്യൂസ്റ്റൺ ജനസംഖ്യ കുതിച്ചുയർന്നു.<ref>{{cite web | url=http://www.texasalmanac.com/culture/groups/polish.html | title=Polish-Texans | work=Texas Almanac 2004-2005 | accessdate=2007-02-06 | archive-date=2007-02-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070205065135/http://www.texasalmanac.com/culture/groups/polish.html | url-status=dead }}</ref> [[1973 എണ്ണ പ്രതിസന്ധി|അറബികളുടെ എണ്ണ ഉപരോധം]] മൂലം പുതുതായൈ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ തേടിയായിരുന്നു ഇവരുടെ [[ടെക്സസ്|ടെക്സാസിലേക്ക്]] കുടിയേറ്റം [[1980]] കളുടെ പകുതിയോടുകൂടി എണ്ണവില ഇടിഞ്ഞതോടുകൂടി ജനസംഖ്യാവർദ്ധനയും പെട്ടെന്നുതന്നെ നിന്നു. [[1986]]-ലെ [[ചലഞ്ചർ ദുരന്തം|ചലഞ്ചർ ദുരന്തത്തോടുകൂടി]] ബഹിരാകാശവ്യവസായവും പ്രതിസന്ധിയിലായി. [[1980]]-കളുടെ അവസാനം ഹ്യൂസ്റ്റണ്‌ സാമ്പത്തികത്തകർച്ചയുടേതായിരുന്നു. മുൻപത്തെ സാമ്പത്തികത്തകർച്ചകളിൽനിന്ന് പാഠമുൾക്കൊണ്ട്, [[1990]] മുതൽ എണ്ണവ്യവസായത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധ കുറച്ച് വ്യോമ-ബഹിരാകാശ മേഖലകളിലും ജൈവസാങ്കേതികതയിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ വൈവിധ്യവത്കരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുടങ്ങി. [[1997]]-ൽ [[ലീ പി. ബ്രൗൺ]] ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ ആദ്യ ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കൻ മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web | url=http://www.thehistorymakers.com/biography/biography.asp?bioindex=937&category=politicalMakers | title=Lee P. Brown - Biography | work=TheHistoryMakers.com | accessdate=2007-01-22 | archive-date=2016-11-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161110215849/http://www.thehistorymakers.com/biography/biography.asp?bioindex=937&category=politicalMakers | url-status=dead }}</ref> ജൂൺ [[2001]]-ൽ [[ഉഷ്ണമേഖലാ കൊടുങ്കാറ്റ് ആലിസൺ]] {{convert|37|in|mm}} [[മഴ]] ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ പ്രദേശങ്ങളിൽ ചൊരിഞ്ഞതുമൂലം നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ [[വെള്ളപ്പൊക്കം|വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടാവുകയും]] അതുമൂലം ടെക്സസിനു ശതകോടിക്കണക്കിനു ഡോളറിന്റെ നഷ്ടം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite news|title=Allison's Death Toll Hits 43|last=Ward|first=Christina|url=http://www.redcross.org/news/ds/floods/010618houston.html|work=RedCross.org|date=2001-06-18|accessdate=2007-01-01}}</ref> 20 പേരുടെ മരണത്തിന്‌ ഇടയാക്കിയ പ്രസ്തുത കൊടുങ്കാറ്റിനുശേഷം അയല്പ്പക്കങ്ങളും സമൂഹങ്ങളും ഏറെ മാറി. അതേ വർഷം [[ഡിസംബർ]] അവസാനത്തോടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഊർജ്ജക്കമ്പനിയായ [[എൻറോൺ]] കമ്പനിപ്രവർത്തനത്തിലെ കൃത്രിമത്വങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണമധ്യേ നിലം‌പതിച്ചു. ഓഗസ്റ്റ് [[2005]]-ൽ [[കത്രീന ചുഴലിക്കാറ്റ്|കത്രീന ചുഴലിക്കാറ്റിൽനിന്ന്]] ഏതാണ്ട് ഒന്നരലക്ഷം [[ന്യൂ ഓർലീൻസ്]] നിവാസികൾക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റൺ അഭയം നൽകി.<ref>{{cite news | title = Katrina's Human Legacy | work = Houston Chronicle | date= 2006-08-27 | url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4178618 | accessdate = 2007-08-29}}</ref> ഒരു മാസത്തിനുശേഷം, ഏതാണ്ട് 2.5 ദശലക്ഷം ഹ്യൂസ്റ്റൺ നിവാസികൾ [[റീത്താ ചുഴലിക്കാറ്റ്]] ഭയന്ന് പലായനം ചെയ്തു. [[Gulf Coast of the United States|ഗൾഫ് തീരത്ത്]] ആഞ്ഞടിച്ച് [[ചുഴലിക്കാറ്റ്]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രദേശത്ത് കാര്യമായ നാശനഷ്ടമൊന്നുമുണ്ടാക്കിയില്ലെങ്കിലും ഇതിന്റെ സമയത്തുണ്ടായ പലായനം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാഗരിക ഒഴിപ്പിക്കലായിരുന്നു. <!-- മലയാളം? --> <ref>{{cite news | last = Flakus | first = Greg | title = Recovery Beginning in Areas Affected by Hurricane Rita | work = Voice of America News | date = 2005-09-25 | url = http://www.voanews.com/english/archive/2005-09/2005-09-25-voa33.cfm | accessdate = 2007-01-10 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080305165722/http://www.voanews.com/english/archive/2005-09/2005-09-25-voa33.cfm | archivedate = 2008-03-05 | url-status = live }}</ref><ref>[http://www.house.gov/brady/2007_appropriations.shtml 8th Congressional District of Texas 2007 Appropriations Project Requests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070107112644/http://www.house.gov/brady/2007_appropriations.shtml |date=2007-01-07 }}. Congressman Kevin Brady, 8th District of Texas. Retrieved on 2007-01-10.</ref> == ഭൂമിശാസ്ത്രം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം}} [[പ്രമാണം:Large Houston Landsat.jpg|thumb|നിറം കൊണ്ടുള്ള അടയാളപ്പെടുത്തലോടുകൂടിയ ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്റെ ചിത്രം]] [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സെൻസസ് ബ്യൂറോ|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ]] കണക്കുപ്രകാരം, ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണം 601.7 ചതുരശ്രമൈൽ ആണ്‌ (1,558.4&nbsp;കി.മീ²); ഇതിൽ 579.4 ചതുരശ്ര മൈൽ (1,500.7&nbsp;കി.മീ²) കരയും 22.3 ചതുരശ്ര മൈൽ (57.7&nbsp;കി.മീ²) ജലവുമാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഭൂരിഭാഗം ഭൂപ്രദേശങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് [[Western Gulf coastal grasslands|ഗൾഫ് തീരദേശ സമതലങ്ങളിലാണ്‌]]. ഇവിടെയുള്ള സസ്യജാലമേഖലകൾ മിതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥാ പുല്പ്രദേശങ്ങളും വനങ്ങളുമാണ്‌. നഗരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നിർമ്മിച്ചത് വനം തെളിച്ച് അവിടെയും, ചതുപ്പുകൾക്കും പുല്പ്രദേശങ്ങൾക്കും മേലെയുമാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ ചുറ്റുപ്രദേശങ്ങളിൽ ഇത്തരം ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ ഇന്നും കാണാൻ സാധിക്കും. പരന്ന ഭൂപ്രദേശവും നാഗരികതയുടെ പ്രസരവും മൂലം വെള്ളപ്പൊക്കത്തെ നേരിടുന്നത് ഇവിടെ ഒരു പതിവ് ദുഷ്കര പ്രവൃത്തിയാക്കി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>[http://www.crwr.utexas.edu/gis/gishyd98/class/trmproj/ahrens/prepro.htm Flood Forecasting for the Buffalo Bayou Using CRWR-PrePro and HEC-HMS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204065252/http://www.crwr.utexas.edu/gis/gishyd98/class/trmproj/ahrens/prepro.htm|date=2007-02-04}}. ''Center for Research in Water Resources, The University of Texas at Austin'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഡൗണ്ടൗൺ സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് 50 അടി (15 മീ) ഉയരത്തിൽ മാത്രമായാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്,<ref>[http://www.topozone.com/map.asp?lat=29.75737&lon=-95.36387&size=m&u=4&datum=nad27&layer=DRG Downtown Houston, Texas]. ''Topozone.com'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> ഏറ്റവും ഉയർന്ന വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഹ്യൂസ്റ്റൺ 125 അടീ (38 മീ) ഉയരത്തിൽ മാത്രവും.<ref>[http://www.topozone.com/map.asp?lat=29.96645&lon=-95.56326&size=l&datum=nad83&layer=DRG USGS Satsuma (TX) Topo Map]. ''Topozone.com''. 2006. Retrieved on [[2007-01-11]]. '''''Note:''''' ''The boundaries of the City of Houston are shown as "HOUSTON CORP BDY" along the dotted line.''</ref><ref>[http://www.houstontx.gov/planning/suprnbhds/landuse/sn1lu.html Super Neighborhood# 1-Willowbrook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215195825/http://www.houstontx.gov/planning/suprnbhds/landuse/sn1lu.html|date=2006-12-15}}. ''City of Houston''. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> ഒരു കാലത്ത് ഹ്യൂസ്റ്റൺ [[ഭൂഗർഭജലം|ഭൂഗർഭജലത്തെ]] ആശ്രയിച്ചിരുന്നു, എന്നാൽ ഭൂമി താഴുന്നതിനാൽ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തടാകം|ഹ്യൂസ്റ്റൺ തടാകത്തിൽനിന്നും]] [[കൊൺറോ തടാകം|കൊൺറോ തടാകത്തിൽനിന്നുമുള്ള]] ജലത്തെ ആശ്രയിക്കാൻ ഇന്ന് നഗരം നിർബന്ധിതമായിരിക്കുന്നു.<ref name="USGS_Subsidence_Fault_Creep">{{PDFlink|[http://pubs.usgs.gov/circ/circ1182/pdf/07Houston.pdf HOUSTON-GALVESTON, TEXAS Managing Coastal Subsidence]|5.89&nbsp;MB}}. ''[[United States Geological Survey]]''. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref><ref name="Handbook of TX-HOU"/> ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിലൂടെ നാലു ബയൂകൾ കടന്നുപോകുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ [[ബഫല്ലോ ബയൂ]] ഡൗണ്ടൗണിലൂടെയും [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാൽ|ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിലൂടെയും]] കടന്നുപോകുന്നു. ഇതിനു മൂന്നു കൈവഴികളുണ്ട്: [[Houston Heights|ഹൈറ്റ്സ്]] പ്രദേശത്തുനിന്ന് ഡൗണ്ടൗണിലേക്കൊഴുകുന്ന [[വൈറ്റ് ഓക്ക് ബയൂ]]; [[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്ററിന്റെ]] വശത്തുകൂടി ഒഴുകുന്ന ബ്രെയ്സ് ബയൂ; ദക്ഷിണ ഹ്യൂസ്റ്റണിലും ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുമൊഴുകുന്ന സിംസ് ബയൂ. കപ്പൽച്ചാൽ [[ഗാൽ‌വെസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)|ഗാൽവെസ്റ്റണും]] കടന്ന് [[ഗൾഫ് ഓഫ് മെക്സിക്കോ|ഗൾഫ് ഓഫ് മെക്സിക്കോയിലേക്ക്]] നീണ്ടിരിക്കുന്നു. === ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം === <!--ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ ഭൂപ്രതലം ഘനീഭവിച്ച പശമണ്ണ്, മൃദുവായ കളിമൺപാറകൾ, അനേകമൈൽ ആഴത്തിലുള്ള മണൽനിരകൾ എന്നിവയാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണ്‌. മലനിരകളിൽനിന്നുള്ള ദ്രവിക്കൽമൂലമുള്ള മണ്ണൊലിപ്പിൽനിന്നുദ്ഭവിക്കുന്ന ഊറലാണ്‌ ഇവിടുത്തെ ഭൂഗർഭശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. Underpinning Houston's land surface are [[Consolidation (geology)|unconsolidated]] clays, clay [[shale]]s, and poorly-cemented [[sand]]s up to several miles deep. The region's [[geology]] developed from river deposits formed from the erosion of the [[Rocky Mountains]]. These [[sediment]]s consist of a series of sands and clays deposited on decaying organic matter that, over time, transformed into oil and natural gas. Beneath the layers of sediment is a water-deposited layer of [[halite]], a rock salt. The porous layers were compressed over time and forced upward. As it pushed upward, the salt dragged surrounding sediments into [[salt dome]] formations, often trapping oil and gas that seeped from the surrounding porous sands. The thick, rich, sometimes black, surface soil is suitable for rice farming in suburban outskirts where the city continues to grow.<ref>[http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/hch07 Harris County]. ''[[Handbook of Texas]] Online.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/afr01 RICE CULTURE]. ''[[Handbook of Texas]] Online.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> The Houston area has over 150 active [[geologic fault|faults]] (estimated to be 300 active faults)<ref>Richard Engelkeimer, Shuhab Khan, Carl Norman. "{{PDFlink|[http://www.searchanddiscovery.com/documents/2006/06086gcags_sec_abs/images/abstract.engelkemeir.et.al.pdf Mapping Active Faults in the Houston area Using LIDAR]|775&nbsp;KB}}", ''University of Houston''. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref> with an aggregate length of up to 310&nbsp;miles (500&nbsp;km)<ref>Earl R. Verbeek, Karl W. Ratzlaff, Uel S. Clanton. "[http://pubs.usgs.gov/mf-maps/mf1136/mf1136/ Faults in Parts of North-Central and Western Houston Metropolitan Area, Texas]", ''[[United States Geological Survey]]'', [[2005-09-16]]. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref><ref>[http://www.geotecheng.com/gd_geological_faults_enlarged_map.html Principal Active Faults. Houston Area, Texas], ''U.S. Department of Agriculture'', May 1984. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref>, including the [[Long Point-Eureka Heights Fault System]] which runs through the center of the city. There have been no significant historically-recorded earthquakes in Houston, but researchers do not discount the possibility of such quakes occurring in the deeper past, nor in the future. Land in some communities southeast of Houston is sinking because water has been pumped out from the ground for many years and may be associated with slip along faults. However, the slippage is slow and not considered an earthquake where stationary faults must slip suddenly enough to create seismic waves.<ref>[http://www.ig.utexas.edu/research/projects/eq/faq/tx.htm Texas Earthquakes], ''University of Texas Institute for Geophysics'', July 2001. Retrieved on [[2007-08-29]].</ref> These faults also tend to move at a smooth rate in what is termed "[[Aseismic creep|fault creep]],"<ref name="USGS_Subsidence_Fault_Creep" /> which further reduces the risk of an earthquake. --> === കാലാവസ്ഥ === {{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കാലാവസ്ഥ}} [[പ്രമാണം:Allison Flood Houston.jpg|thumb|left|ജൂൺ 2001ലെ [[ഉഷ്ണമേഖലാ കൊടുങ്കാറ്റ് ആലിസൺ]] ആഞ്ഞടിച്ചശേഷം [[അലെൻസ് ലാൻഡിങ്]] പ്രദേശം]] ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കാലാവസ്ഥയെ സദാ ഈർപ്പമുള്ള ഉപോഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥ എന്നു തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ([[Köppen climate classification#GROUP C: Temperate/mesothermal climates|കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വിഭാഗീകരണ രീതിയനുസരിച്ച്]] ''Cfa''). വസന്തകാലത്തെ അശനിവർഷങ്ങൾ ഈ ഭാഗത്ത് ചുഴലിക്കാറ്റുകളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ഇവിടെ സാധാരണയായി വീശുന്ന തെക്കൻകാറ്റും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാറ്റും ഇങ്ങോട്ടേയ്ക്ക് മെക്സിക്കോ മരുഭൂമിയിൽനിന്ന് ചൂടും മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിൽനിന്ന് ഈർപ്പവും കൊണ്ടുവരുന്നു. വേനൽക്കാലത്ത് 90&nbsp;°F (32&nbsp;°C) നു മുകളിലുള്ള താപനില സാധാരണമാണ്‌. ശരാശരി 99 ദിവസം താപനില 90&nbsp;°F (32&nbsp;°C) നു മുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്.<ref>"[http://www.weather.com/activities/other/other/weather/climo-monthly-graph.html?locid=USTX0617 Monthly Averages for Houston, Texas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101203142154/http://www.weather.com/activities/other/other/weather/climo-monthly-graph.html?locid=USTX0617|date=2010-12-03}}", ''[[The Weather Channel (United States)|The Weather Channel]]''. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref><ref>"[http://lwf.ncdc.noaa.gov/oa/climate/online/ccd/max90temp.html National Climatic Data Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061210082240/http://lwf.ncdc.noaa.gov/oa/climate/online/ccd/max90temp.html|date=2006-12-10}}", ''[[National Oceanic and Atmospheric Administration]], [[United States Department of Commerce]]'', [[2004-06-23]]. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref> എന്നാൽ അധികമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഈർപ്പം ചൂട് കൂടുതൽ തോന്നിക്കാൻ ഇടവരുത്തുന്നു. വേനൽക്കാലത്ത് രാവിലെ ശരാശരി 90 ശതമാനവും ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് 60 ശതമാനവും ആപേക്ഷിക ആർദ്രത രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്.<ref>"[http://www.met.utah.edu/jhorel/html/wx/climate/rh.html Average Relative Humidity]", ''Department of Meteorology at the [[University of Utah]]''. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref> ഇവിടെ വീശുന്ന ഇളംകാറ്റ് ചില തീരപ്രദേശങ്ങളിലൊഴിച്ച് മറ്റൊരിടത്തും ചൂടിൽനിന്ന് പ്രത്യേകിച്ചൊരു ആശ്വാസവും നൽകാറില്ല.<ref>[http://www.met.utah.edu/jhorel/html/wx/climate/windavg.html WIND - AVERAGE SPEED (mph)]. ''Department of Meteorology, [[University of Utah]].'' 1993. Retrieved on [[2007-01-10]]</ref> ചൂടുമായി രമ്യപ്പെടാൻ ആളുകൾ എല്ലാ വാഹനങ്ങളിലും വീടുകളിലും തന്നെ ശീതീകരണികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. 1980ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ "ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും എയർകണ്ടീഷൻഡ് സിറ്റി" എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>[http://www.nbm.org/blueprints/90s/summer92/contents/contents.htm A MOMENT IN BUILDING] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070206075059/http://www.nbm.org/blueprints/90s/summer92/contents/contents.htm|date=2007-02-06}}. ''BLUEPRINTS'', Volume X, Number 3, Summer 1992. National Building Museum. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> വേനൽക്കാലത്ത് ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ഇടയ്ക്കിടെ വീശുന്ന അശനിവർഷങ്ങൾ ഇവിടെ സാധാരണമാണ്‌. ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഏറ്റവും കൂടിയ താപനില [[2000|രണ്ടായിരാമാണ്ട്]] [[സെപ്റ്റംബർ 4|സെപ്റ്റംബർ 4ആം]] തീയതി രേഖപ്പെടുത്തിയ 109&nbsp;°F (43&nbsp;°C) ആണ്‌.<ref>"[http://www.wunderground.com/history/airport/KIAH/2000/9/4/DailyHistory.html?req_city=NA&req_state=NA&req_statename=NA History for Houston Intercontinental, Texas on Monday, September 4, 2000]", ''[[Weather Underground (weather service)|Weather Underground]]'', [[2000-09-04]]. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ശീതകാലത്ത് പൊതുവേ മിതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥയാണ്‌‌. ഏറ്റവും തണുപ്പുള്ള ജനുവരി മാസത്തിലെ ശരാശരി ഉയർന്ന താപനില 63&nbsp;°F (17&nbsp;°C) ഉം ശരാശരി താഴ്ന്ന താപനില 45&nbsp;°F (7&nbsp;°C) ഉം ആണ്‌. മഞ്ഞുവീഴ്ച അപൂർവ്വമായേ ഉണ്ടാവാറുള്ളൂ. ഏറ്റവും അവസാനമായി ഇവിടെ മഞ്ഞുകാറ്റടിച്ചത് 2004 ഡിസംബർ 4ന്‌ ആയിരുന്നു. ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ താപനില [[1940]] [[ജനുവരി 23|ജനുവരി 23ന്‌]] രേഖപ്പെടുത്തിയ 5&nbsp;°F (−15&nbsp;°C) ആണ്‌. <ref>[http://www.srh.noaa.gov/hgx/climate/iah/normals/iah_summary.htm Houston Extremes Data and Annual Summaries]. ''[[National Weather Service]], [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]''. Published [[2007-01-05]]. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ പ്രതിവർഷം ശരാശരി 54 ഇഞ്ച് മഴ ലഭിക്കാറുണ്ട്. മഴ പലപ്പോഴും നഗരത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനു കാരണമാകാറുണ്ട്. ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ [[ഓസോൺ]] അളവ് വളരെ കൂടുതലാണ്‌. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഏറ്റവും ഓസോൺ മലിനീകൃത നഗരങ്ങളിലൊന്നായി ഹ്യൂസ്റ്റണെ ഗണിക്കുന്നു.<ref>"[http://lungaction.org/reports/sota05_analysis4.html State of the Air 2005, National and Regional Analysis ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080519184221/http://lungaction.org/reports/sota05_analysis4.html|date=2008-05-19}}", ''American Lung Association'', [[2005-03-25]]. Retrieved on [[2006-02-17]].</ref> ഗ്രൗണ്ട്-ലെവൽ ഓസോൺ, അഥവാ [[സ്മോഗ്]], ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ പ്രധാന വായുമലിനീകരണ പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നാണ്‌. അമേരിക്കൻ ശ്വാസകോശ അസോസിയേഷൻ 2006ൽ നഗരത്തിലെ മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ ഓസോൺ അളവിനെ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മോശമായ ആറാമത്തെ എന്ന് കണക്കാക്കി.<ref>"[http://lungaction.org/reports/sota06_cities.html#table2b State of the Air 2006, 25 Most Ozone-Polluted Cities ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090511153031/http://lungaction.org/reports/sota06_cities.html#table2b|date=2009-05-11}}", ''American Lung Association''. Retrieved on [[2006-04-02]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിനു സമീപത്തുള്ള വ്യവസായങ്ങളാണ്‌‍ മലിനീകരണത്തിനുള്ള പ്രധാന കാരണം.<ref>"[http://www.cleanhouston.org/air/index.htm Summary of the Issues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080609115334/http://www.cleanhouston.org/air/index.htm|date=2008-06-09}}", ''Citizens League for Environmental Action Now '', [[2004-08-01]]. Retrieved on [[2006-02-17]].</ref> <!--Infobox begins-->{{Infobox Weather |single_line= Yes |location = ഹ്യൂസ്റ്റൺ |Jan_Hi_°F = 62.3 |Jan_REC_Hi_°F = 84 |Feb_Hi_°F = 66.5 |Feb_REC_Hi_°F = 91 |Mar_Hi_°F = 73.3 |Mar_REC_Hi_°F = 96 |Apr_Hi_°F = 79.1 |Apr_REC_Hi_°F = 95 |May_Hi_°F = 85.5 |May_REC_Hi_°F = 99 |Jun_Hi_°F = 90.7 |Jun_REC_Hi_°F = 103 |Jul_Hi_°F = 93.6 |Jul_REC_Hi_°F = 105 |Aug_Hi_°F = 93.5 |Aug_REC_Hi_°F = 107 |Sep_Hi_°F = 88.9 |Sep_REC_Hi_°F = 109 |Oct_Hi_°F = 82.0 |Oct_REC_Hi_°F = 97 |Nov_Hi_°F = 72.0 |Nov_REC_Hi_°F = 90 |Dec_Hi_°F = 64.6 |Dec_REC_Hi_°F = 85 |Year_Hi_°F = 79.4 |Year_REC_Hi_°F = 109 |Jan_Lo_°F = 41.2 |Jan_REC_Lo_°F = 5 |Feb_Lo_°F = 44.3 |Feb_REC_Lo_°F = 14 |Mar_Lo_°F = 51.3 |Mar_REC_Lo_°F = 22 |Apr_Lo_°F = 57.9 |Apr_REC_Lo_°F = 31 |May_Lo_°F = 66.1 |May_REC_Lo_°F = 44 |Jun_Lo_°F = 71.8 |Jun_REC_Lo_°F = 52 |Jul_Lo_°F = 73.5 |Jul_REC_Lo_°F = 62 |Aug_Lo_°F = 73.0 |Aug_REC_Lo_°F = 60 |Sep_Lo_°F = 68.4 |Sep_REC_Lo_°F = 46 |Oct_Lo_°F = 58.8 |Oct_REC_Lo_°F = 29 |Nov_Lo_°F = 49.8 |Nov_REC_Lo_°F = 19 |Dec_Lo_°F = 42.8 |Dec_REC_Lo_°F = 7 |Year_Lo_°F = 58.2 |Year_REC_Lo_°F = 5 |Jan_Precip_inch = 3.68 |Feb_Precip_inch = 2.98 |Mar_Precip_inch = 3.36 |Apr_Precip_inch = 3.60 |May_Precip_inch = 5.15 |Jun_Precip_inch = 5.35 |Jul_Precip_inch = 3.18 |Aug_Precip_inch = 3.83 |Sep_Precip_inch = 4.33 |Oct_Precip_inch = 4.50 |Nov_Precip_inch = 4.19 |Dec_Precip_inch = 3.69 |Year_Precip_inch = 47.84 |source =[[നാഷണൽ വെതർ സർവീസ്]]<ref name=climate>{{cite web | url =http://www.srh.noaa.gov/hgx/climate/iah.htm | title =National Weather Service Forecast Office Houston/Galveston, Texas: Houston (Intercontinental Airport) Climate Data ''(see: "Normals, Means and Extremes")'' | accessmonthday =June 30 | accessyear =2008 | publisher = | language = | access-date =2008-07-04 | archive-date =2008-05-14 | archive-url =https://web.archive.org/web/20080514002048/http://www.srh.noaa.gov/hgx/climate/iah.htm | url-status =dead }}</ref> |accessdate = June 2008 }}<!--Infobox ends--> === നഗരദൃശ്യം<!--Cityscape--> === {{Further|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ}} ഹ്യൂസ്റ്റൺ 1837ൽ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥാപിതമായി. അന്ന് ഇന്നത്തെ ഒൻപത് സിറ്റി കൗൺസിൽ ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകൾക്കു പകരം അന്ന് നഗരത്തെ പല വാർഡുകളായി വിഭജിച്ചിരുന്നു. ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രദേശങ്ങളെ [[Interstate 610 (Texas)|ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് 610 ലൂപ്പിൻ]] ഉള്ളിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളെന്നും പുറത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളെന്നും രണ്ടായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. സെണ്ട്രൽ ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റും രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തിനുമുമ്പേയുള്ള പല അധിവാസകേന്ദ്രങ്ങളും ഉള്ളിലാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അടുത്തകാലത്തായി ജനങ്ങൾ തിങ്ങിപ്പാർക്കുന്ന ഒട്ടനവധി പ്രദേശങ്ങൾ ഇവിടെ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ലൂപ്പിനു പുറത്ത് നഗരത്തിന്റെ പുറമ്പ്രദേശങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നഗരത്തിനു മറ്റൊരു 5&nbsp;മൈൽ (8&nbsp;കി.മീ) കൂടി പുറത്തേക്ക് മാറി [[Texas State Highway Beltway 8|ബെൽറ്റ്വേ 8]] നഗരത്തെ വലയം ചെയ്യുന്നു. [[പ്രമാണം:Houston Cityscape.jpg|center|500px|thumb|[[Uptown Houston|അപ്‌ടൗണും]] [[Downtown Houston|ഡൗൺടൗണും]]]] {{wide image|Houston from Sabine Park.jpg|500px|<center>[[Downtown Houston|ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]] സ്കൈലൈൻ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുനിന്നു നോക്കുമ്പോൾ}} </center> {{wide image|Panoramic Houston skyline.jpg |500px|<center>[[Downtown Houston|ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]] സ്കൈലൈൻ തെക്കുഭാഗത്തുനിന്ന്}} </center> അമേരിക്കയിൽ നിശ്ചിത ആവശ്യത്തിനുള്ള നിർമ്മാണമേഖലകളായി ഒരു നഗരത്തെ നിശ്ചയിച്ച് തിരിക്കുന്ന സോണിങ്ങ് റെഗുലേഷനുകൾ ഇല്ലാത്ത ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ഹ്യൂസ്റ്റണാണ്‌. എന്നിരുന്നാലും സൺബെൽറ്റിലെ മറ്റു നഗരങ്ങൾ വികസിച്ചതിനു സമാനമായ രീതിയിൽ ഹ്യൂസ്റ്റണും പുരോഗതി പ്രാപിച്ചു.<ref>{{Cite web | title = Zoning Without Zoning | work = planetizen.com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.planetizen.com/node/109 }}</ref>. താരതമ്യേന കുറച്ച് മാത്രം സർക്കാർ ഇടപെടലിലും മേൽനോട്ടത്തിലും ഉഭയസമ്മതപത്രങ്ങൾ മുഖേനയാണ്‌ ഇങ്ങനെ സോണിങ്ങിനു തുല്യമായ ആവശ്യങ്ങൾ നഗരത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നത്.<ref name=nytzoning>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A0DEFDB103FF934A2575BC0A960948260&sec=&spon=&pagewanted=print FOCUS: Houston; A Fresh Approach To Zoning - New York Times]</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ നഗരാസൂത്രണത്തിലെ പോരായ്മകൾ പലപ്പോഴും സോണിങ്ങിന്റെ അഭാവവുമായി കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കപ്പെടുത്താറുണ്ട്. നഗരത്തെ ജനാധിവാസമേഖലകളും വാണിജ്യമേഖലകളുമായി തിരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നഗരവാസികൾ 1948ലും 1962ലും 1993ലും വോട്ടിങ്ങിലൂടെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. നഗരത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായ ഒരു ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്ട് എന്നതിനു പകരം അങ്ങനെ ഡൗണ്ടൗൺ കൂടാതെ പല ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾ രൂപപ്പെട്ടു. [[East End, Houston, Texas|ഈസ്റ്റ് എൻഡ്]], [[Texas Medical Center|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]], [[Midtown, Houston, Texas|മിഡ്ടൗൺ]], [[Houston Energy Corridor|എനർജി കൊറിഡോർ]], [[ഗ്രീൻവേ പ്ലാസാ]], [[Westchase, Houston, Texas|വെസ്റ്റ്‌ചേയ്സ്]], [[Greenspoint, Houston, Texas|ഗ്രീൻസ്പോയിന്റ്]] എന്നിവയാണവ. == ഭരണസം‌വിധാനവും രാഷ്ട്രീയവും == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺ രാഷ്ട്രീയം}} [[പ്രമാണം:HoustonCityHall DANIEL2986.jpg|thumb|right|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സിറ്റി ഹാൾ]]]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിൽ മേയറൽ ഭരണസം‌വിധാനമാണ്‌ നിലവിലുള്ളത്.<ref name="home rule">[http://www.houstontx.gov/controller/cafr/cafr2.html Summary of Significant Accounting Policies]. Office of the Controller, City of Houston. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> നഗരത്തിൽ കേന്ദ്രീകൃത ഭരണസം‌വിധാനമാണ്‌ പിന്തുടരുന്നത്. ഇതിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ പാർട്ടിരഹിതവും.<ref name="home rule"/><ref>[http://texaspolitics.laits.utexas.edu/html/part/0602.html 6.2 Run for Party Nomination to Public Office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080308044839/http://texaspolitics.laits.utexas.edu/html/part/0602.html|date=2008-03-08}}. Texas Politics, Liberal Arts Technology Instruction Services, ''[[University of Texas]]''. 2005. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> നഗരത്തിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ [[മേയർ]], [[സിറ്റി കണ്ട്രോളർ]], [[സിറ്റി കൗൺസിൽ|സിറ്റി കൗൺസിലിലേയ്ക്കുള്ള]] 14 അംഗങ്ങൾ എന്നിവരാണ്‌.<ref name="Houston City Council">[http://www.houstontx.gov/council/index.html City Council]. ''City of Houston.'' 2007. Retrieved on [[2007-01-10]]. </ref> 2007ലെ സ്ഥിതി പ്രകാരം നിലവിലുള്ള മേയർ [[Bill White (mayor)|വില്യം "ബിൽ" വൈറ്റ്]] ആണ്‌. ഇദ്ദേഹം ഒരു [[ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് പാർട്ടി (അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ)|ഡെമോക്രാറ്റ്]] ആണെങ്കിലും പാർട്ടിയാതീത തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയാണ്‌ അധികാരത്തിൽ വന്നത്. അദ്ദേഹം മേയറായിട്ട് ഇത് മൂന്നാമത്തെയും അവസാനത്തെയും([[term limits|പരിധി]] മൂലം) പ്രാവശ്യമാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റൺ മേയർ നഗരത്തിന്റെ ചീഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററും എക്സിക്ക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറും ഔദ്യോഗിക പ്രതിനിധിയുമാണ്. പൊതുവേയുള്ള നഗരഭരണത്തിന്റെയും നിയമപാലനം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിന്റെയും ചുമതല അദ്ദേഹത്തിനാണ്.<ref name="Houston Mayor's Office">[http://www.houstontx.gov/mayor/index.html Mayor's Office]. 2007. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> 1991ലെ [[ജനഹിതപരിശോധന|ജനഹിതപരിശോധനാ]] പ്രകാരം ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ [[മേയർ|മേയറെ]] രണ്ടുവർഷത്തേക്കാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തിക്ക് പരമാവധി മൂന്നുവർഷത്തേക്ക് തുടർച്ചയായി മേയറാവാം. നിലവിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ [[സിറ്റി കൗൺസിൽ|സിറ്റി കൗൺസിലിൽ]] പതിനാല് അംഗങ്ങളാണുള്ളത്. ഇതിൽ ഒൻപതു പേർ ഒൻപതു ജില്ലകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. മറ്റ് അഞ്ചുപേരെ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ജനങ്ങളെല്ലാം ഒത്തുചേർന്നാണ്‌ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ഇവർ നഗരത്തെ മൊത്തത്തിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഈ സം‌വിധാനം 1979ൽ കറുത്ത വർഗക്കാരും ഹിസ്പാനിക്ക് വംശജരുമായ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളോടുള്ള വിവേചനം അവസാനിപ്പിക്കാനുദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കോടതിയുത്തരവിന്റെ ഫലമായാണ്‌ നടപ്പിൽവന്നത്.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,948775,00.html Strong Currents of Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110121145341/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,948775,00.html|date=2011-01-21}}. ''[[Time Magazine]].'' Published [[1979-11-19]]. Retrieved on [[2007-01-10]]</ref> <ref name="Houston City Council"/> നഗരത്തിന്റെ നിലവിലുള്ള ചാർട്ടർ പ്രകാരം നഗരത്തിന്റെ ജനസംഖ്യ 2.1 ദശലക്ഷത്തിനു മീതെയായാൽ നിലവിലുള്ള ഒൻപതു സിറ്റി കൗൺസിൽ ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾ വികസിപ്പിച്ച് രണ്ടെണ്ണം കൂടി കൂട്ടിച്ചേർക്കും.<ref>{{Cite web | title = City Council may grow by two seats, Houston Chronicle | author = Matt Stiles | work = chron.com | date = 2006-08-10 | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4168311 }}</ref> അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ 30 വൻനഗരങ്ങളിൽവച്ച് ഏറ്റവും മോശം പാഴ്വസ്തുപുനഃസംസ്കരണ പദ്ധതി നിലവിലുള്ള നഗരം എന്ന പേരിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ വിമർശനവിധേയമായിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.nytimes.com/2008/07/29/us/29recycle.html?_r=1&scp=1&sq=houston%20recycling&st=cse&oref=slogin Houston Resists Recycling, and Independent Streak Is Cited,] by Adam B. Ellick, ''New York Times'', July 29, 2008.</ref> ഒക്ടോബർ 2008ൽ 90,000 ടൺ ജൈവ മാലിന്യങ്ങൾ പുനഃസംസ്കരിക്കുവാനുള്ള പദ്ധതിക്ക് നഗരം തുടക്കമിടും.<ref>{{Cite web | title = Houston Resists Recycling, and Independent Streak Is Cited | work = nytimes.com | author = Adam B. Ellick | date = 2009-07-29 | accessdate = 2008-07-29 | url = http://www.nytimes.com/2008/07/29/us/29recycle.html?pagewanted=2&_r=1&sq=houston%20recycling&st=cse&scp=1 }}</ref> == കുറ്റകൃത്യങ്ങളും നിയമപാലനവും == ക്രിമിനൽ നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്ന ചുമതല [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ്|ഹ്യൂസ്റ്റൺ പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിനാണ്‌]]. 2005ൽ അമേരിക്കയിലെ രണ്ടരലക്ഷത്തിനുമേൽ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരങ്ങളിലെ കൊലപാതകനിരക്കുകളിൽവച്ച് പതിനൊന്നാം സ്ഥാനത്താന്‌ ഹ്യൂസ്റ്റണിലേത്.<ref>"{{PDFlink|[http://www.morganquitno.com/cit05r.pdf Murder Rate in 2005]|30.4&nbsp;KB}}", ''[[Morgan Quitno]]''. Retrieved on [[November 29]], [[2006]].</ref> എന്നാൽ ഒരു ദശലക്ഷത്തിനുമേൽ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരങ്ങളിലെ നിരക്കുകളിൽവച്ച് മൂന്നാം സ്ഥാനമാണ്‌ ഹൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്‌. ഇതാകട്ടെ ഹ്യൂസ്റ്റൺ പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് 2005ലെ കൊലപാതകങ്ങൾ കുറച്ച് എണ്ണി എന്ന തദ്ദേശീയ ടിവി വാർത്താ ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്ററായ മാർക്ക് ഗ്രീൻബ്ലാട്ടിന്റെ ആരോപണം നിലനിൽക്കെയാണ്‌. ഔദ്യോഗികമായി രണ്ടു കൊലപാതകങ്ങൾക്കൂടി ചേർത്തിരുന്നെങ്കിൽ നഗരത്തിന്റെ കൊലപാതകനിരക്ക് രണ്ടാം സ്ഥാനത്താകുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.khou.com/news/defenders/investigate/stories/khou071119_tj_murdercount.1d78917e.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-09-05 |archive-date=2007-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071218164948/http://www.khou.com/news/defenders/investigate/stories/khou071119_tj_murdercount.1d78917e.html |url-status=dead }}</ref>. കൊലപാതകങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ 2004നെ അപേക്ഷിച്ച് 2005ൽ 2% കുറഞ്ഞപ്പോൾ കൊലപാതകങ്ങൾ 23.5 ശതമാനം കണ്ടു വർദ്ധിച്ചു. <ref name="Houston to be studied"/> 2005നു ശേഷം ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ നിരക്ക് കുത്തനെ വർദ്ധിച്ചു. കത്രീനാ ചുഴലിക്കാറ്റുമൂലം ന്യൂ ഒർലീൻസിൽനിന്ന് കുടിയേറിപ്പാർത്ത അഭയാർത്ഥികൾ ഇതിനൊരു കാരണമാണ്.<ref name = "JLeahy">{{cite news | last = Leahy | first = Jennifer | title = Homicide rate on track to be worst in a decade - Evacuees play large role in the rise, police say | work = Houston Chronicle | date = [[2006-10-21]] | url = http://www.chron.com/disp/story.mpl/hurricane/4277375.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> കത്രീനാ ചുഴലിക്കാറ്റിനുശേഷം ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കൊലപാതകനിരക്ക് 2005 നവംബർ, ഡിസംബർ മാസങ്ങളിൽ 2004നെ അപേക്ഷിച്ച് 70 ശതമാനം വർദ്ധിച്ചു. 2004ലെ 272 കൊലപാതകങ്ങളെ<ref>"{{PDFlink|[http://www.txdps.state.tx.us/director_staff/public_information/2004CIT.pdf Crime in Texas: 2004]|193&nbsp;KB}}", [[Texas Department of Public Safety]], 2004. Retrieved [[2006-12-17]].</ref> അപേക്ഷിച്ച് 2005ൽ 336 കൊലപാതകങ്ങൾ നഗരത്തിൽ അരങ്ങേറി.<ref name="Houston to be studied">Villafranca, Armando. "[http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4235150 Houston violent crime to be studied] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080303074728/http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4235150|date=2008-03-03}}", ''[[Houston Chronicle]]'', November 23, 2006, p. 3. Retrieved [[2006-12-17]].</ref> 2006ൽ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കൊലപാതകനിരക്ക് ഒരു ലക്ഷം നിവാസികൾക്ക് 17.24 എന്നതാണ്; 2005ൽ ഇത് 16.33 ആയിരുന്നു.<ref>O'Hare, Peggy. "{{Cite web|url=http://www.chron.com/disp/story.mpl/headline/metro/4437025.html|title=City sees 13.5% rise in slayings for 2006|access-date=2008-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20070115014451/http://www.chron.com/disp/story.mpl/headline/metro/4437025.html|archive-date=2007-01-15|url-status=bot: unknown}}", ''Houston Chronicle'', [[2007-01-01]]. Retrieved on January 1, 2007</ref> കൊലപാതകങ്ങൾ 2006ൽ 379 ആയി വർദ്ധിച്ചു.<ref name="Houston to be studied"/> 1996ൽ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ഏകദേശം 2,500 അംഗങ്ങളുൾപ്പെടെ 8,000 അംഗങ്ങളുള്ള ഏതാണ്ട് 380 ഗുണ്ടാസംഘങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web | title = Houston's gang-related crimes show decrease, according to survey | work = chron.com, Houston Chronicle | author = Lisa Teachey | date = 1996-06-21 | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=1996_1349102 | archive-date = 2010-07-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100712154312/http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=1996_1349102 | url-status = dead }}</ref> == സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ}} {{Further|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കമ്പനികളുടെ പട്ടിക}} [[പ്രമാണം:ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ.PNG<!--Image:Houstonecon.jpg-->|thumb|right|500px|citydata.com എന്ന സൈറ്റിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ<ref>{{cite web|url=http://www.city-data.com/us-cities/The-South/Houston-Economy.html|title=Houston: Economy|publisher=Advameg Inc.|accessdate=2007-07-03}}</ref>]] ഊർജ്ജവ്യവസായത്തിനും - പ്രത്യേകിച്ച് എണ്ണ, പ്രകൃതിവാത ഖനന സംബന്ധമായ വ്യവസായത്തിനും - ബയോമെഡിക്കൽ ഗവേഷണത്തിനും, എയിറോനോട്ടിക്സിനും ലോകമൊട്ടാകെ പേരുകെട്ട നഗരമാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ. കപ്പൽച്ചാലും ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അടിത്തറ പകരുന്നതിൽ വലിയൊരു പങ്കു വഹിക്കുന്നു. ഇവയൊക്കെക്കൊണ്ട് ഗ്ലോബലൈസേഷൻ ആൻഡ് വേൾഡ് സിറ്റീസ് സ്റ്റഡി ഗ്രൂപ്പ് ആൻഡ് നെറ്റ്‌വർക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റണെ ഗാമാ [[ഗ്ലോബൽ സിറ്റി|വേൾഡ് സിറ്റി]] എന്ന നിയുക്തനാമം നൽകിയിരിക്കുന്നു.<ref>"[http://www.lboro.ac.uk/gawc/citylist.html Inventory of World Cities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014191556/http://www.lboro.ac.uk/gawc/citylist.html|date=2013-10-14}}", ''Globalization and World Cities Study Group & Network''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> ആറിൽ അഞ്ചു സൂപ്പർമേജർ ഊർജ്ജ കമ്പനികളും ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വിപുലമായ പ്രവർത്തന അടിത്തറ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. [[കൊൺകോഫിലിപ്സ്]] അന്താരാഷ്ട്ര ആസ്ഥാനം, [[എക്സൺ-മൊബീൽ]] യു.എസ്. പ്രവർത്തന ആസ്ഥാനം, നെതർലൻഡ്സിലെ ഹേഗ് ആസ്ഥാനമായുള്ള റോയൽ ഡച്ച് ഷെൽ കമ്പനിയുടെ അമേരിക്കൻ സബ്സിഡിയറിയായ [[ഷെൽ ഓയിൽ|ഷെൽ ഓയിലിന്റെ]] ആസ്ഥാനം എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. എൻ‌റോൺ ആസ്ഥാനമാകേണ്ടിയിരുന്ന 40 നില കെട്ടിടം ഏറ്റെടുത്ത [[ഷെവ്‌റോൺ കോർപ്പറേഷൻ|ഷെവ്‌റോണും]]<ref>{{Cite web | title = Chevron Picks Former Enron Building for Consolidation Site | work = allbusiness.com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.allbusiness.com/operations/facilities-commercial-real-estate/4408803-1.html | archive-date = 2010-01-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100109235101/http://www.allbusiness.com/operations/facilities-commercial-real-estate/4408803-1.html | url-status = dead }}</ref> ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടൺ ആസ്ഥാനമായുള്ള [[ബ്രിട്ടീഷ് പെട്രോളിയം|ബ്രിട്ടീഷ് പെട്രോളിയത്തിനുമാണ്‌]] ഇവിടെ വൻ സാന്നിദ്ധ്യമുള്ളത്. ഷെൽ ഓയിൽ ആസ്ഥാനം [[വൺ ഷെൽ പ്ലാസാ|വൺ ഷെൽ പ്ലാസായിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[എക്സൺ-മൊബീൽ]] അതിന്റെ ചെറിയ അന്താരാഷ്ട്ര ആസ്ഥനം [[ഇർവിങ്, ടെക്സസ്|ടെക്സസിലെ ഇർവിങിൽ]] സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നെങ്കിലും മിക്ക ഓപ്പറേഷൻസ് ഡിവഷനുകളും ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഷെവ്‌റോൺ സബ്സിഡിയറിയായ ഷെവ്‌റോൺ പൈപ്പ്ലൈൻ കമ്പനിയുടെ ആസ്ഥാനം ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌; വർഷംതോറും കൂടുതൽ ഡിവിഷനുകൾ ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നുമുണ്ട്.<ref>{{Cite web | title = Chevron Pipe Line Company | work = chevron-pipeline.com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.chevron-pipeline.com/ | archive-date = 2012-04-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120419132955/http://www.chevron-pipeline.com/ | url-status = dead }}</ref> [[മാരത്തൺ ഓയിൽ കോർപ്പറേഷൻ]], [[അപ്പാഷെ കോർപ്പറേഷൻ]], [[സിറ്റിഗോ]] എന്നിവയുടെ ആസ്ഥാനവുമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ. [[എണ്ണപ്പാടം|എണ്ണപ്പാട]] ഉപകരണനിർമ്മാണത്തിൽ മുൻപന്തിയിലാണ്‌ [[ഗ്രേറ്റർ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]].<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/16BW015.pdf Energy: Largest Houston Area Oilfield Equipment and Service Companies]|24.8&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2007-10-14]].</ref> ഒരു [[പെട്രോകെമിക്കൽ]] കോമ്പ്ലക്സ് എന്ന നിലയിലുള്ള ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ വിജയരഹസ്യം മനുഷ്യനിർമ്മിത കപ്പൽച്ചാലായ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം|ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖമാണ്‌]].<ref>"{{PDFlink|[http://www.portofhouston.com/pdf/pubaffairs/POHA-firsts.pdf Port of Houston Firsts]|18.2&nbsp;KB}}", ''The Port of Houston Authority'', [[2007-05-15]]. Retrieved on [[2007-05-27]].</ref> അന്താരാഷ്ട്ര വാണിജ്യത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അമേരിക്കയിൽ ഒന്നാമത്തെ തുറമുഖവും, ലോകത്തെ പത്താമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ തുറമുഖവുമാണ്‌ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം]].<ref name="port ranking"/><ref>"[http://www.portofhouston.com/geninfo/overview1.html General Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509141210/http://www.portofhouston.com/geninfo/overview1.html|date=2008-05-09}}", ''The Port of Houston Authority'', [[2007-05-15]]. Retrieved on [[2007-05-27]].</ref> അനുദിനം ഉയരുന്ന എണ്ണവില, ലോകത്തെ മറ്റു പല പ്രദേശങ്ങളുടേതിൽ‍നിന്നും തീർത്തും വിപരീതമായി ഊർജ്ജവ്യവസായത്തിൽ അനേകർ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ പുരോഗതിക്ക് ഏറെ സഹായമായിത്തീരുന്നു.<ref>{{cite news | last = Bustillo | first = Miguel | title = Houston is Feeling Energized | work = Los Angeles Times | date = [[2006-12-28]] | url = http://www.latimes.com/news/nationworld/columnone/la-na-houston28dec28,1,6780480.story?page=1&coll=la-headlines-columnone | accessdate = 2007-02-06 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080621065935/http://www.latimes.com/news/nationworld/columnone/la-na-houston28dec28,1,6780480.story?page=1&coll=la-headlines-columnone | archivedate = 2008-06-21 | url-status = live }}</ref> ഹ്യൂസ്റ്റൺ-ഷുഗർലാൻഡ്-ബേടൗൺ എം.എസ്.ഏ യുടെ മൊത്തം ഏരിയാ ഉത്പാദനം (GAP) 2006ൽ 325.5 ശതകോടി അമേരിക്കൻ ഡോളറായിരുന്നു. <ref name="jlrfel">"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/02CW001.pdf Houston Area Profile]|55.5&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2007-05-27]].</ref> ഇത് ഓസ്ട്രിയയുടേതും പോളണ്ടിന്റേതും സൗദി അറേബ്യയുടേതും മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനത്തേക്കാളും (GDP) കൂടുതലാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളുമായി തട്ടിച്ചു നോക്കിയാൽ അമേരിക്കയൊഴിച്ച് 21 രാജ്യങ്ങൾക്കു മാത്രമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രാദേശിക മൊത്തം ഏരിയാ ഉത്പാദനത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനമുള്ളത്.<ref name = "jlrfel"/> ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ 11% എണ്ണ, പ്രകൃതിവാതക പര്യവേഷണവും ഉത്പാദനവും ചേർന്ന ഖനിവ്യവസായമാണ്‌. ഇത് 1985ൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ 21% ആയിരുന്നു. എണ്ണ പ്രകൃതിവാതക വ്യവസായങ്ങളുടെ കുറഞ്ഞ സംഭാവന എഞ്ജിനീയറിംഗ് സേവന, ആരോഗ്യ സേവന, ഉത്പാദന മേഖലകളിൽ നഗരം നേടിയ തീവ്രവളർച്ചയിലേക്കാണ്‌ വിരൽച്ചൂണ്ടുന്നത്.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/15AW001.pdf Gross Area Product by Industry]|28.3&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> അമേരിക്കലെ 10 ഏറ്റവും ജനവാസമേറിയ മെട്രോ പ്രദേശങ്ങളിൽവച്ച് തൊഴിലവസര വർദ്ധനാനിരക്കിൽ രണ്ടാമതായും നാമമാത്ര തൊഴിലവസര വർദ്ധനാനിരക്കിൽ നാലാമതായും ഹ്യൂസ്റ്റൺ നിലകൊള്ളുന്നു.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/10AW001.pdf Employment by Industry]|33.1&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> ഏപ്രിൽ 2008ൽ തൊഴിലില്ലായ്മാ നിരക്ക് എട്ടു വർഷത്തിലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ 3.8% ഉം തൊഴിൽവർദ്ധനാനിരക്ക് 2.8%ഉം ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite web | title = Are You in the Best City for Your Job?, BusinessWeek | work = businessweek.com | author = Prashant Gopal | date = 2008-06-12 | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.businessweek.com/lifestyle/content/jun2008/bw20080612_882775.htm?campaign_id=rss_topStories }}</ref> 2006ൽ ''[[ഫോർബ്സ്]]'' നടത്തിയ സർവ്വേയിൽ "ബിസിനസിനും കരിയറിനും ഏറ്റവും യോജിച്ച സ്ഥലം" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടെക്സസിൽ ഒന്നാമത്തെയും അമേരിക്കയിൽ‌വച്ച് മൂന്നാമത്തെയും മികച്ച സ്ഥലം എന്ന ബഹുമതി നേടി.<ref>Badenhausen, Kurt. "[https://archive.today/20120529123645/http://www.forbes.com/2006/05/03/06bestplaces_best-places-for-business_land.html 2006 Best Places for Business and Careers]", ''Forbes'', [[2006-05-04]]. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> 48 വിദേശ സർക്കാരുകൾ ഇവിടെ വ്യാപാര വാണിജ്യ ഓഫീസുകൾ തുറന്നിട്ടുണ്ട്; 23 ചേമ്പർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് ആൻഡ് ട്രേഡ് സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെ സജീവമാണ്‌.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/18AW001.pdf International Representation in Houston]|30.2&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> 10 രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നായി 28 വിദേശ ബാങ്കുകൾ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2008ൽ പ്രാദേശിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, തൊഴിലവസരങ്ങൾ, ജീവിതച്ചെലവ്, ജീവിതസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമ്മിക്കുന്ന പട്ടികയായ [[കിപ്ലിംഗേഴ്സ് പഴ്സണൽ ഫിനാൻസ്]] "2008ലെ മികച്ച നഗരങ്ങൾ" റാങ്കിംഗിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥാനം നേടി.<ref>{{Cite web | title = 2008 Best Cities, Houston, Texas | author = Jane Bennett Clark | date = 2008-07-01 | work = Kiplinger.com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.kiplinger.com/features/archives/2008/05/2008-best-city-houston.html }}</ref> ''[[ഫോർബ്സ്]]'' മാസികയുടെ പതിനഞ്ചു വർഷം കൊണ്ട് നേടിയ തദ്ദേശീയ ഇന്നൊവേഷൻ ഗണത്തിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ നാലാമതാണ്.<ref>{{Cite web | title = Top 10 Up-And-Coming Tech Cities | work = forbes.com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.forbes.com/2008/03/10/columbus-milwaukee-houston-ent-tech-cx_wp_0310smallbizoutlooktechcity.html | archiveurl = https://archive.today/20120918104604/http://www.forbes.com/2008/03/10/columbus-milwaukee-houston-ent-tech-cx_wp_0310smallbizoutlooktechcity.html | archivedate = 2012-09-18 | url-status = live }}</ref>. അതേ വർഷം കമ്പനികളുടെ ആസ്ഥാനങ്ങളുടെ എണ്ണംവച്ചുള്ള നഗരങ്ങളുടെ [[ഫൊർച്ച്യൂൺ 500]] പട്ടികയിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ രണ്ടാമതെത്തുകയും <ref>{{Cite web | title = Fortune 500 2008: Cities | accessdate = 2008-04-22 | url = http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2008/cities/ }}</ref> ''[[ഫോർബ്സ്]]'' "കോളേജ് പാസായവർക്കായുള്ള ഏറ്റവും മികച്ച നഗരങ്ങളിൽ" വച്ച് ഒന്നാം സ്ഥാനത്ത് എത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web | title = Best Cities For Recent College Grads | work = Forbes.com | date = 2008-06-28 | author = Andrew Egan | accessdate = 2008-06-29 | url = http://www.forbes.com/2008/06/26/cities-grads-best-forbeslife-cx_ae_0626realestate.html }}</ref> == ജനസംഖ്യാചരിത്രം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ ജനസംഖ്യാചരിത്രം}} {{USCensusPop | 1850=2396 | 1860=4845 | 1870=9332 | 1880=16513 | 1890=27557 | 1900=44633 | 1910=78800 | 1920=138276 | 1930=292352 | 1940=384514 | 1950=596163 | 1960=938219 | 1970=1232802 | 1980=1595138 | 1990=1630553 | 2000=1953631 | estimate=2208180 | estyear=2007 }} [[പ്രമാണം:Houston International Festival.jpg|thumb|left|ഹ്യൂസ്റ്റൺ വാർഷിക അന്ത്രാരാഷ്ട്ര ഉത്സവം ഓരോ വർഷവും ഓരോ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് വെളിച്ചംവീശുന്നു]] അനേകം വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും വ്യവസായങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ട ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വ്യത്യസ്ത വർഗ്ഗക്കാരും രാജ്യക്കാരുമായ അനേകം ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്നു. നഗരത്തിൽ ഏതാണ്ട് 90 ഭാഷകൾ സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>"[http://www.houstontx.gov/abouthouston/houstonfacts.html Houston Facts and Figures]", ''City of Houston''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> പ്രധാനമായും ടെക്സാസിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം മൂലം<ref>[http://www.dallasfed.org/research/pubs/fotexas/fotexas_petersen.html The Face of Texas Jobs, People, Business, Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212212513/http://www.dallasfed.org/research/pubs/fotexas/fotexas_petersen.html|date=2010-02-12}}. D'Ann Petersen and Laila Assanie, ''Federal Reserve Bank of Dallas.'' October 2005. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref>{{PDFlink|[http://www.ewgateway.org/pdffiles/library/wws/wws06.pdf The Strategic Assessment of the St. Louis Region, 5th edition]|4.35&nbsp;MB}}. ''East-West Gateway Council of Governments.'' 2006. Retrieved on [[2007-01-11]]. ''Page 25 in PDF File, labeled as page 21.''</ref><ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/ACSSAFFFacts?_event=&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_county=Houston&_cityTown=Houston&_state=04000US48 Houston city, Texas] {{Webarchive|url=https://archive.today/20200211180004/http://factfinder.census.gov/servlet/ACSSAFFFacts?_event=&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_county=Houston&_cityTown=Houston&_state=04000US48|date=2020-02-11}}. 2005 American Community Survey Data Profile Highlights, ''[[United States Census Bureau]]''. 2005. Retrieved on [[2007-01-12]].</ref><ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/GRTTable?_bm=y&-geo_id=04000US48&-_box_head_nbr=R0101&-ds_name=ACS_2005_EST_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-format=US-30&-mt_name=ACS_2005_EST_G00_R0101_US30&-_sse=on United States and States R0101. Median Age of the Total Population: 2005] {{Webarchive|url=https://archive.today/20200212034541/http://factfinder.census.gov/servlet/GRTTable?_bm=y&-geo_id=04000US48&-_box_head_nbr=R0101&-ds_name=ACS_2005_EST_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-format=US-30&-mt_name=ACS_2005_EST_G00_R0101_US30&-_sse=on|date=2020-02-12}}. 2005 American Community Survey, ''[[United States Census Bureau]]''. 2005. Retrieved on [[2007-01-12]].</ref> അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഹിസ്പാനിക് ജനസംഖ്യയും മൂന്നാമത്തെ വലിയ മെക്സിക്കൻ ജനസംഖ്യയും ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌.<ref>{{cite web| title = Census 2000 Paints Statistical Portrait of the Nation's Hispanic Population | work = U.S. Census | publisher = U.S. Census Bureau | date = [[2001-05-10]] | url = http://www.census.gov/Press-Release/www/2001/cb01-81.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> അമേരിക്കയിലെതന്നെ വലിയൊരു [[ദക്ഷിണേഷ്യ|ദക്ഷിണേഷ്യൻ]] ജനസംഖ്യയും ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web | title = Media - Reaching a flourishing Asian-American market | work = chron.com, Houston Chronicle | author = Purva Patel | date = 2007-09-28 | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.chron.com/disp/story.mpl/headline/biz/5174213.html }}</ref> "ഹാർവിൻ ഡിസ്ട്രിക്ട്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു "[[ലിറ്റിൽ ഇന്ത്യ (സ്ഥാനം)|ലിറ്റിൽ ഇന്ത്യ]]" കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഹിൽക്രോഫ്റ്റ് റോഡിന്റെ വശങ്ങളിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.<ref>"[http://www.chron.com/disp/story.mpl/business/5546748.html South Asian businesses venture into Houston's suburbs]," ''[[Houston Chronicle]]'', [[February 16]], [[2008]]</ref> ഏഷ്യയിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്നും വലിയൊരു കൂട്ടം [[കുടിയേറ്റം|കുടിയേറ്റക്കാർ]] ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. ടെക്സാസിലെ ഏറ്റവും വലുതും അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലുതുമായ [[വിയറ്റ്നാമീസ്-അമേരിക്കൻ]] ജനസംഖ്യ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്. 2006ൽ ഏതാണ്ട് 85,000 ആളുകൾ വരുമായിരുന്നു ഇവർ.<ref>{{cite news |url=http://www.latimes.com/news/local/la-me-houston21dec21,0,3054899.story |title=Flocking from SoCal to Houston |author=My-Thuan Tran |publisher=[[Los Angeles Times]] |date=2007-12-21 |accessdate=2008-01-04}}</ref> വിയറ്റ്നാമീസ്, ചൈനീസ് ജനങ്ങൾ ധാരാളമായി വസിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷിനുപുറമേ ചൈനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് ഭാഷകളിലും ട്രാഫിക്ക് ബോർഡുകൾ ഉണ്ട്. ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ രണ്ടു [[ചൈനാടൗൺ|ചൈനാടൗണുകൾ]] ഉണ്ട്; ഒരെണ്ണം ഡൗണ്ടൗണിലും താരതമ്യേന പുതിയ മറ്റൊന്ന് നഗരത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി ബെല്ലയർ ബൊളിവാർഡിലും.<ref>{{cite news | last = Chen | first = Edward C.M. | coauthors = Von Der Mehden, Fred R. | title = History of Houston's Chinatown | work = Chinatownconnection.com | year = 2005 | url = http://www.chinatownconnection.com/houston_chinatown_history.htm | accessdate = 2007-02-06 | archive-date = 2007-02-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070203124315/http://www.chinatownconnection.com/houston_chinatown_history.htm | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | title = Houston Chinatown Area Map | work = Chinatownconnection.com | year = 2005 | url = http://www.chinatownconnection.com/houston-chinatown-map.htm | accessdate = 2007-02-06 | archive-date = 2007-02-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070203024840/http://www.chinatownconnection.com/houston-chinatown-map.htm | url-status = dead }}</ref> കൂടാതെ [[മിഡ്ടൗൺ, ഹ്യൂസ്റ്റൺ, ടെക്സസ്|മിഡ്ടൗണിൽ]] ഒരു [[ലിറ്റിൽ സൈഗോൺ|ലിറ്റിൽ സൈഗോണും]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ചൈനാടൗണിൽ അനേകം വിയറ്റ്നാമീസ് കച്ചവടസ്ഥാപനങ്ങളും ഉണ്ട്. <ref>{{cite news | title = City Adopts "Little Saigon" | work = Houston Business Journal | date = [[2004-05-07]] | url = http://www.bizjournals.com/houston/stories/2004/05/10/tidbits1.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> ഏതാണ്ട് 400,000 [[അനധികൃത കുടിയേറ്റം|അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാർ]] ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വസിക്കുന്നതായി കണക്കാക്കുന്നു.<ref>{{cite news | last = Hegstrom | first = Edward | title = Shadows Cloaking Immigrants Prevent Accurate Count | work = Houston Chronicle | date = [[2006-02-21]] | url = http://www.chron.com/disp/story.mpl/metropolitan/3500074.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> 2000ലെ [[സെൻസസ്]]{{GR|2}} പ്രകാരം ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ 1,953,631 പേർ വസിക്കുന്നു. [[ജനസാന്ദ്രത]] മൈലിന്‌ 3,371.7 പേർ (1,301.8/ച.കി.മീ). നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യയിൽ 49.27 ശതമാനം വെള്ളക്കാരും 25.31 ശതമാനം കറുത്തവർഗ്ഗക്കാരും 5.31 ശതമാനം പേർ ഏഷ്യക്കാരും 0.44 ശതമാനം പേർ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യക്കാരും 0.06 ശതമാനം പേർ പസിഫിക്ക് ദ്വീപുകാരും 16.46 ശതമാനം പേർ മറ്റു വംശജരും 3.15 ശതമാനം പേർ രണ്ടോ അതിലധികമോ വംശത്തില്പ്പെട്ടവരുമാണ്‌. [[ഹിസ്പാനിക്ക്]] വംശപാരമ്പര്യമുള്ള ജനങ്ങൾ 37 ശതമാനവും ഹിസ്പാനിക്ക് വംശജരല്ലാത്ത വെള്ളക്കാർ 30.8 ശതമാനവും ആണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വലിയൊരു മൊണ്ട്‌റോസ്, നിയർടൗൺ, ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഹൈറ്റ്സ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് വലിയൊരു [[സ്വഗർഗ്ഗരതി സമൂഹം|സ്വവർഗ്ഗരതി സമൂഹവും]] ഉണ്ട്. ഹ്യൂസ്റ്റൺ മെട്രോപ്പൊളീറ്റൻ ഏരിയയിൽ അമേരിക്കയിൽവച്ച് സ്വവർഗ്ഗരതിക്കാരായ ജനങ്ങളുടെ പന്ത്രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സമൂഹം ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>Gary J. Gates {{PDFlink|[http://www.law.ucla.edu/williamsinstitute/publications/SameSexCouplesandGLBpopACS.pdf Same-sex Couples and the Gay, Lesbian, Bisexual Population: New Estimates from the American Community Survey]|2.07&nbsp;MB}}. The Williams Institute on Sexual Orientation Law and Public Policy, UCLA School of Law October, 2006. Retrieved [[April 20]], [[2007]]. </ref> == സംസ്കാരം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ സംസ്കാരം}} {{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വളർന്ന വ്യക്തികളുടെ പട്ടിക|ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ അപരനാമങ്ങൾ}} [[പ്രമാണം:Art Car Parade.jpg|right|thumb|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ആർട്ട് കാർ പരേഡ്]]]] അനേകം സംസ്കാരങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന ഒരു നഗരമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ. ഇവിടെ അനുദിനം വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വലിയൊരു അന്തർദ്ദേശീയ സമൂഹമുണ്ട്.<ref>{{cite web | title = International Community | work = houston.org | url = http://www.houston.org/whyHouston/international.asp | accessdate = 2007-02-18 | archive-date = 2007-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070206133535/http://www.houston.org/whyHouston/international.asp | url-status = dead }}</ref> മെട്രോപ്പോളീറ്റൻ പ്രദേശത്തെ ഏതാണ്ട് 1.1 ദശലക്ഷം (21.4 ശതമാനം) ജനങ്ങൾ അമേരിക്കയ്ക്ക് പുറത്ത് ജനിച്ചവരാണ്‌, ഇവരിൽ മൂന്നിൽ-രണ്ടു പേരും അമേരിക്കൻ-മെക്സിക്കോ രാജ്യാന്തര അതിർത്തിക്കു തെക്കു ജനിച്ചവരും.<ref name = "ytlzpc">{{cite web | title = Foreign Born Population | work = houston.org | url = http://www.houston.org/blackfenders/09GW025.pdf | accessdate = 2007-09-19 | format = PDF | archive-date = 2008-03-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080307005153/http://www.houston.org/blackfenders/09GW025.pdf | url-status = dead }}</ref> അമേരിക്കയ്ക്കു പുറത്തു ജനിച്ച ഹ്യൂസ്റ്റൺ നിവാസികളിൽ അഞ്ചിലൊരാൾ [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിൽനിന്നുള്ളവരാണ്‌]].<ref name = "ytlzpc"/> അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവുമധികം നയതന്ത്രകാര്യാലയങ്ങളുള്ള നഗരമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ. ഈ കാര്യാലയങ്ങൾ 86 രാജ്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web | title = International Representation in Houston | work = houston.org | url = http://www.houston.org/blackfenders/18AW001.pdf | accessdate = 2007-02-11 | format = PDF | archive-date = 2006-12-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061214092450/http://www.houston.org/blackfenders/18AW001.pdf | url-status = dead }}</ref> 1967ൽ ഹ്യൂസ്റ്റണ്‌ "സ്പേസ് സിറ്റി" എന്ന അപരനാമം ഔദ്യോഗികമായി ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. നാസയുടെ [[ലിൻഡൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമൂലമാണ്‌ ഇത്. തദ്ദേശവാസികൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റു പേരുകൾ {{nowrap|"[[ബയൂ നഗരം]],"}}, "മഗ്നോളിയ നഗരം", [[ക്ലച്ച് നഗരം]], "എച്ച്-ടൗൺ" മുതലായവയാണ്‌. === കലയും നാടകവേദിയും === [[പ്രമാണം:Wortham Center.jpg|thumb|left|ഡൗണ്ടൗൺ [[Houston Theater District|തിയേറ്റർ&nbsp;ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലെ]] വോർത്താം സെന്റർ]] [[ദൃശ്യകലകൾ|ദൃശ്യകലകൾക്കും]] [[പ്രകടനകലകൾ|പ്രകടനകലകൾക്കും]] സജീവമായ ഒരു വേദിയാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ. ഡൗണ്ടൗണിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തിയേറ്റർ ഡിസ്ട്രിക്ടിൽ ഒൻപത് പ്രകടനകലാസ്ഥാപനങ്ങളും ആറു കലാവേദികളുമുണ്ട്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഇത്തരുണത്തിൽ തിയേറ്ററുകൾ ഏറ്റവുമധികം കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ നഗരമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref>Ramsey, Cody. "[http://www.texasmonthly.com/mag/issues/2002-09-01/tidbits.php In a state of big, Houston is at the top] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011192513/http://texasmonthly.com/mag/issues/2002-09-01/tidbits.php |date=2007-10-11 }}", ''Texas Monthly'', September 2002. Retrieved December 10, 2002.</ref><ref>{{cite web | title = Houston Arts and Museums | publisher = City of Houston eGovernment Center | url = http://www.houstontx.gov/abouthouston/artsandmuseums.html | accessdate = 2007-02-07}}</ref><ref>"[http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?68 About Houston Theater District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061209083929/http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?68|date=2006-12-09}}", ''Houston Theater District''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> എല്ലാത്തരം പ്രകടനകലകളിലും — ഓപ്പറ, ബാലെ, സംഗീതം, തിയേറ്റർ — സ്ഥിരമായി പ്രഫഷണൽ റസിഡന്റ് കമ്പനികൾ ഉള്ള അമേരിക്കയിലെ ചുരുക്കം ചില നഗരങ്ങളിലൊന്നുമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref name = "ikvngd"/><ref>"[http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?12 Performing Arts Venues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061212043351/http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?12|date=2006-12-12}}", ''Houston Theater District''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> പല നാടൻ കലാസംഘങ്ങൾക്കും കലാകാരന്മാരും ഇവിടെയുണ്ട്. <ref>"[http://www.artcarmuseum.com/History/history.htm A Brief History of the Art Car Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317120948/http://www.artcarmuseum.com/History/history.htm|date=2012-03-17}}", ''ArtCar Museum of Houston''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> ഇവിടുത്തെ പല മേളകളിലേയ്ക്കും അനേകം കലാസ്വാദകർ സ്ഥിരമായി ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>[http://www.quilts.com/home/news/index.php 2006 fall edition of International Quilt Festival attracts 53,546 to Houston]. ''Quilts., Inc.'' Press release published [[2006-11-30]]. Retrieved on [[2007-01-12]].</ref> അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച അഞ്ചു മേളകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന [[ബയൂ സിറ്റി ആർട്ട് ഫെസ്റ്റിവൽ]] ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ആണ്‌ നടത്തപ്പെടുന്നത്.<ref name=AmericanStyle2004> {{cite web|accessdate=2007-04-26 |url=http://www.cse.buffalo.edu/~rapaport/Buffalo/Top_25_Fairs_Festivals.cfm.html |title=The 2004 Top 25 Fairs & Festivals |work=AmericanStyle Magazine}}</ref><ref name=AmericanStyle2005>{{cite web|accessdate=2007-04-26|title=AmericanStyle Magazine Readers Name 2005 Top 10 Art Fairs and Festivals|url=http://www.paradisecityarts.com/public/pdfs/2005top10.pdf|date=[[October 25]], [[2005]]|work=AmericanStyle Magazine|format=PDF|archive-date=2006-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20060415084212/http://www.paradisecityarts.com/public/pdfs/2005top10.pdf|url-status=dead}}</ref> [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഡിസ്ട്രിക്ട്]] വർഷംതോറും 7 ദശലക്ഷത്തില്പ്പരം സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്നു.<ref>[http://www.visithoustontexas.com/visitors/listing.details.php?id=23096 Houston Museum District]. Greater Houston Convention and Visitors Bureau. Retrieved on [[2007-02-18]].</ref><ref>{{cite news|accessdate=2007-05-22|url=http://www.austin360.com/arts/content/arts/stories/2006/04/1austin.html|title=Central Austin has the makings of a museum district|publisher=Austin360.com|author=Jeanne Claire van Ryzin|date=[[April 1]], [[2006]]}}</ref> [[ദി മ്യൂസിയം ഓഫ് ഫൈൻ ആർടസ്, ഹ്യൂസ്റ്റൺ|മ്യൂസിയം ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ സയൻസ്]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കണ്ടെമ്പൊററി ആർട്ട്സ് മ്യൂസിയം]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഹോളോകാസ്റ്റ് മ്യൂസിയം]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മൃഗശാല]] എന്നിവ ഇവിടെയുള്ള ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്‌.<ref>[http://www.texasmonthly.com/promotions/cadillac/breakthroughs2/museums/ Houston Museum District Day]. Texas Monthly. 2006. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.camh.org/visitor_mus_dist.html Museum District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402024243/http://www.camh.org/visitor_mus_dist.html|date=2009-04-02}}. Contemporary Arts Museum Houston. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.visithoustontexas.com/visitors/parks_and_outdoors/listing.details.php?id=23096 Houston Museum District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211044810/http://www.visithoustontexas.com/visitors/parks_and_outdoors/listing.details.php?id=23096|date=2007-02-11}}. Greater Houston Convention and Visitors Bureau. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> [[പ്രമാണം:HoustonTX HobbyCenter.jpg|thumb|right|[[പ്രകടനകലകൾക്കായുള്ള ഹോബി സെന്റർ]]]] മ്യൂസിയം ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്ടിന്റെ കീഴിൽ [[റിവർ ഓക്സ്, ഹ്യൂസ്റ്റൺ|റിവർ ഓക്സിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ബയൂ ബെൻഡ് കളക്ഷൻ ആൻഡ് ഗാർഡൻസ്|ബയൂ ബെൻഡിൽ]] പതിനാൽ ഏക്കറിലായി അമേരിക്കയിലെ ഡെക്കൊറേറ്റീവ് ആർട്ട്, പെയിന്റിംഗുകൾ, ഫർണിച്ചറുകൾ എന്നിവയുടെ അമേരിക്കയിലെതന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച ശേഖരങ്ങളിലൊന്ന് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web | title = Bayou Bend Collections and Gardens, Houston, Texas | accessdate = 2008-03-23 | url = http://www.museumsusa.org/museums/info/1167540 | archive-date = 2008-04-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080424055638/http://www.museumsusa.org/museums/info/1167540 | url-status = dead }}</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ അങ്ങിങ്ങായി റോക്ക്, ബ്ലൂസ്, കണ്ട്രി മ്യൂസിക്, ഹിപ്-ഹോപ്, തെജാനോ എന്നീ സംഗീത കലാരൂപങ്ങൾ പതിവായിത്തന്നെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാലും ഇവിടെനിന്നും പേരെടുക്കുന്ന കലാകാരന്മാർ മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് ചേക്കുറന്ന കാഴ്ചയാണ്‌ സാധാരണം.<ref>{{cite news | last = Lomax, John Nova. "Nobody Gets Out of Here Alive - The Houston Rock Scene and the Cultural Cringe", Houston Press, Feb 1, 2007 | first = John Nova | title = "Nobody Gets Out of Here Alive - The Houston Rock Scene and the Cultural Cringe | work = The Houston Press | date = [[2007-02-01]] | accessdate = 2007-02-12}}</ref> ഇതിനു ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു അപവാദം [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഹിപ്-ഹോപ്]] സംഗീതഗ്രൂപ്പ് ആണ്‌.<ref>{{cite news | last = Frere-Jones | first = Sasha | title = A Place In the Sun - Houston Hip-Hop Takes Over | work = The New Yorker | date = [[2005-11-14]] | url = http://www.newyorker.com/archive/2005/11/14/051114crmu_music | accessdate = 2007-02-06}}</ref> === കലാമേളകൾ === {{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കലാമേളകൾ}} ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ പല വാർഷിക മേളകളും അവിടുത്തെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യം കൊണ്ടാടുന്നു. ഇവയിൽവച്ച് ഏറ്റവും വലുതും നീണ്ടതുമായ മേള വർഷംതോറും ഫെബ്രുവരി അവസാനം മുതൽ മാർച്ച ആദ്യവാരങ്ങൾ വരെ അരങ്ങേറുന്ന [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലൈവ്സ്റ്റോക്ക് ഷോ ആൻഡ് റൊഡിയോ]] ആണ്‌. [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഗ്രീക്ക് ഫെസ്റ്റിവൽ]]<ref>[http://www.greekfestival.org/ The Original Greek Festival, Houston, Texas]. 2006. Retrieved on [[2007-01-10]]. '''''Warning:''''' ''Automatic sound file.''</ref>, [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ആർട്ട് കാർ പരേഡ്]], ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഓട്ടോ ഷോ, ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഇന്റർനാഷണൽ ഫെസ്റ്റിവൽ എന്നിവയാണ്‌ മറ്റു പ്രധാന മേളകള<ref>[http://www.ifest.org/ The Houston International Festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100725221757/http://www.ifest.org/|date=2010-07-25}}. 2007. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> === ടൂറിസവും മനോരഞ്ജനവും === [[പ്രമാണം:Hermann Park Texas.jpg|left|thumb|[[ഹെർമൻ പാർക്ക്|ഹെർമൻ ഉദ്യാനത്തിലെ]] പ്രതിബിംബക്കുളം]] [[നാസ|നാസയുടെ]] [[ലിൻഡൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] ഇവിടുത്തെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര ആകർഷണമാണ്‌. ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനകേന്ദ്രം [[സ്പേസ് സെന്റർ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ചന്ദ്രനിൽനിന്നുള്ള പാറക്കഷണങ്ങൾ, ഷട്ടിൽ സിമുലേറ്റർ, നാസയുടെ സ്പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസന്റേഷൻ മുതലായവ ഇവിടെ കാണാം. പതിനേഴ് ബ്ലോക്കുകൾ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന തിയേറ്റർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റിൽ [[ബയൂ പ്ലേസ്]], എന്റർടെയിന്മെന്റ് കോമ്പ്ലക്സ്, റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, പാർക്കുകൾ, മുതലായവ ഉണ്ട്. റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, ബാറുകൾ, സജീവ സംഗീതം, [[ബില്യാർഡ്സ്]], ആർട്ട് ഹൗസ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ മുതലായവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ബഹുനിലക്കെട്ടിടമാണ്‌ ബയൂ പ്ലേസ്. [[വെറൈസൺ വയർലെസ് തിയേറ്റർ|വെറൈസൺ വയർലെസ് തിയേറ്ററിൽ]] നാടകപ്രദർശനങ്ങൾ, സംഗീതകച്ചേരികൾ, കോമഡി ഷോകൾ മുതലായവയും ആഞ്ജെലിക്കാ ഫിലിം സെന്ററിൽ ഏറ്റവും നൂതനമായ കലകളും അന്തർദേശീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ ചലച്ചിത്രങ്ങളും പ്രദർഴിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>[http://www.angelikafilmcenter.com/houston/default.asp Angelika Houston] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725003351/http://www.angelikafilmcenter.com/houston/default.asp|date=2008-07-25}}. ''Angelika Film Center.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ഏതാണ്ട് 337 പൊതു ഉദ്യാനങ്ങളുണ്ട്. ഇവയിൽ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മൃഗശാല|ഹ്യൂസ്റ്റൺ മൃഗശാലയും]] [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ സയൻസ്|ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ സയൻസും]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന [[ഹെർമൻ പാർക്ക്]], [[ടെറി ഹെർഷേ പാർക്ക്]], ലേയ്ക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റൺ പാർക്ക്, [[മെമോറിയൽ പാർക്ക്, ഹ്യൂസ്റ്റൺ|മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക്]], [[ട്രാങ്ക്വിലിറ്റി പാർക്ക്]], [[സെസ്ക്വിസെന്റെന്റിയൽ പാർക്ക്]], [[ഡിസ്കവറി ഗ്രീൻ]], 1823നും 1905നും മദ്ധ്യേ പണികഴിക്കപ്പെട്ടതും പിന്നീട് നവീകരിച്ചതുമായ കെട്ടിടങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളൂന്ന [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ പാർക്ക്]] എന്നിവ ശ്രദ്ധേയമാണ്‌.<ref>[http://www.heritagesociety.org/ths.html The Heritage Society: Walk into Houston's Past] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070610115218/http://www.heritagesociety.org/ths.html|date=2007-06-10}}. ''The Heritage Society.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> അമേരിക്കയിലെ ജനവാസമേറിയ പത്തു നഗരങ്ങളിൽവച്ച് ഏറ്റവുമധികം ഉദ്യാനങ്ങളും പച്ചപ്പുമുള്ളത് ({{convert|56405|acre|km2|0}}<ref> Continental Magazine, March 2008. p.67. </ref>) ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌. {{convert|19600|acre|km2|0}} പരന്നുകിടക്കുന്ന 200ഓളം മറ്റു പച്ചപ്പുകളും നഗരം പരിപാലിക്കുന്നു. ടെക്സാസിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഷോപ്പിംഗ് മാളായ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഗലേറിയ|ഗലേറിയ]], ഓൾഡ് മാർക്കറ്റ് സ്ക്വയർ, ഡൗണ്ടൗൺ അക്വേറിയം, [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്പ്ലാഷ്ടൗൺ വാട്ടർപ്പാർക്ക്|സ്പ്ലാഷ്ടൗൺ]], [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ റേസ് പാർക്ക്]] എന്നിവയാണ്‌ മറ്റു ശ്രദ്ധേയമായ ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രങ്ങൾ. [[ടെക്സസ് വിപ്ലവം|ടെക്സസ് വിപ്ലവകാലത്തെ]] നിർണ്ണായകമായ സാൻ ജസീന്തോ യുദ്ധം യുദ്ധക്കളം ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിന്റെ ഓരത്ത് നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്ഥലം ഉൾപ്പെടുന്ന [[സാൻ ജസീന്തോ ബാറ്റിൽഗ്രൗണ്ട് സ്റ്റേറ്റ് ഹിസ്റ്റോറിക്ക് സൈറ്റ്|സാൻ ജസീന്തോ ബാറ്റിൽഗ്രൗണ്ട് സ്റ്റേറ്റ് ഹിസ്റ്റോറിക്ക് സൈറ്റിൽ]] ഉള്ള പാർക്കിൽ മ്യൂസിയം ബാറ്റിൽഷിപ്പ് {{USS|ടെക്സസ്|ബിബി-35}}ഉം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. === കായികരംഗം === {{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺ കായികരംഗം}} {{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ മുൻ പ്രഫഷണൽ സ്പോർട്ട്സ് ടീമുകൾ}} [[പ്രമാണം:MMPDSC00122.jpg|right|thumb|[[മിനട്ട് മെയ്ഡ് പാർക്ക്]]]] മിക്ക പ്രഫഷണൽ കായിക ഇനങ്ങൾക്കും ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്വന്തം ടീമിനെ ഇറക്കുന്നു. മേജർ ലീഗ് ബേസ്ബോൾ (MLB) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ആസ്ട്റോസ്, നാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ലീഗ് (NFL)ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടെക്സൻസ്, നാഷണൽ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ അസോസിയേഷൻ (NBA) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ റോക്കറ്റ്സ്, മേജർ ലീഗ് സോക്കർ (MLS) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഡയനാമോ, വിമൻസ് നാഷണൽ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ അസോസിയേഷൻ (WNBA) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ കോമറ്റ്സ്, അമേരിക്കൻ ഹോക്കി ലീഗ് (AHL) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ എയ്റോസ്, വേൾഡ് ടീം ടെന്നീസ് (WTT) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ വ്രാങ്ലേഴ്സ്, അമേരിക്കൻ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ അസോസിയേഷൻ (ABA) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടേക്കേഴ്സ്, വിമൻസ് പ്രഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ ലീഗ് (WPFL) ടീമായ ഹ്യുസ്റ്റൺ എനർജി എന്നിവ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്. [[മിനട്ട് മെയ്ഡ് പാർക്ക്|മിനട്ട് മെയ്ഡ് പാർക്കും]] (ആസ്ട്രോസിന്റെ ഹോം) [[Toyota Center (Houston)|ടൊയോട്ട സെന്ററും]] (റോക്കറ്റ്സിന്റെയും എയിറോസിന്റെയും ഹോം) ഡൗണ്ടൗണിന്റെ പുതുക്കിയ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നഗരത്തിലുള്ള [[റിലയന്റ് ആസ്ട്രോഡോം]] ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഡോം (മേൽക്കൂരയുള്ള) സ്റ്റേഡിയമാണ്‌. അതുപോലെതന്നെ [[റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയം]] നാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ലീഗിന്റെ നീങ്ങുന്ന മേല്ക്കൂരയുള്ള (retractable dome) ആദ്യ സ്റ്റേഡിയവുമാണ്‌. [[ഹോഫ്ഹെയിൻസ് പവിലിയൻ]], [[റിലയന്റ് അറീന]] (കോമറ്റ്സിന്റെ ഹോം സ്റ്റേഡിയം), [[റോബർട്ട്സൺ സ്റ്റേഡിയം]], [[റൈസ് സ്റ്റേഡിയം]] എന്നിവ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റു സ്റ്റേഡിയങ്ങളാണ്‌. അധികം ഉപയോഗിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന റിലയന്റ് ആസ്ട്രോഡോമിൽ [[വേൾഡ് വ്രെസ്ലിംഗ് എന്റർട്ടെയിന്മെന്റ്|വേൾഡ് വ്രെസ്ലിംഗ് എന്റർട്ടെയിന്മെന്റിന്റെ]] നേതൃത്തത്തിൽ 2001 [[ഏപ്രിൽ 1]]നു നടന്ന [[വ്രെസിൽമാണിയ എക്സ്-സെവൻ|വ്രെസിൽമാണിയ എക്സ്-സെവനിൽ]] 67,925 കാണികൾ പങ്കെടുത്തത് ഒരു സർവ്വകാല റെക്കോഡായിരുന്നു. <ref>"[http://corporate.wwe.com/news/2001/2001_04_02.1.jsp WrestleMania X-Seven Sets Revenue, Attendance Records] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080219095627/http://corporate.wwe.com/news/2001/2001_04_02.1.jsp|date=2008-02-19}}", ''World Wrestling Entertainment, Inc.'', [[2001-04-02]]. Retrieved [[2006-12-16]].</ref> 2009 ഏപ്രിൽ അഞ്ചിന്‌ [[റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയം|റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ]] [[വ്രെസിൽമാണിയ XXV]] അരങ്ങേറും.<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/WrestleMania24/2008/03/31/5148416.html|title=Mayweather, Orton survive Mania; Edge, Flair don't|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|date=[[2008-03-31]]|author=Dale Plummer|accessdate=2008-03-31|archive-date=2015-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325052458/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/WrestleMania24/2008/03/31/5148416.html|url-status=dead}}</ref> 2004ലെ [[മേജർ ലീഗ് ബേസ്ബോൾ ഓൾ-സ്റ്റാർ ഗെയിം]]<ref>{{cite web | title = National Aeronautics and Space Administration | work = JSC Celebrates 40 Years of Human Space Flight | url = http://www.nasa.gov/centers/johnson/about/history/jsc40/jsc40_pg4.html | accessdate = 2007-02-18 | archive-date = 2011-11-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111110053126/http://www.nasa.gov/centers/johnson/about/history/jsc40/jsc40_pg4.html | url-status = dead }}</ref>, 2000 ലെ ഐ.എച്ച്.എൽ [[ഓൾ-സ്റ്റാർ ഗെയിം]], [[2005 വേൾഡ് സീരീസ്]], 2005 [[ബിഗ് 12 കോൺഫറൻസ്]] ഫുട്ബോൾ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് ഗെയിം, [[2006 എൻ.ബി.എ. ഓൾ-സ്റ്റാർ ഗെയിം]], 2001 മുതൽ 2006 വരെ [[യു.എസ്. പുരുഷ ക്ലേ-കോർട്ട് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പുകൾ]], 2003ലെയും 2004ലെയും [[ടെന്നീസ് മാസ്റ്റഴ്സ് കപ്പ്]], വാർഷിക [[ഷെൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഓപ്പൺ]] ഗോൾഫ് ടൂർണമെന്റ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ ഒട്ടേറെ കായികമേളകൾക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റൺ വേദിയായിട്ടുണ്ട്. വർഷംതോറും ഫെബ്രുവരിയിൽ NCAA കോളേജ് ബാസ്കറ്റ്ബോൾ മിനട്ട് മെയ്ഡ് ക്ലാസിക്കിനും ഡിസംബറിൽ NCAA ഫുട്ബോളിലെ ടെക്സസ് ബൗളിനും ഹ്യൂസ്റ്റൺ വേദിയാണ്‌. [[സൂപ്പർ ബൗൾ|സൂപ്പർ ബൗളിന്‌]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ രണ്ടുവർഷം വേദിയായിട്ടുണ്ട്. 1974ൽ [[റൈസ് സ്റ്റേഡിയം|റൈസ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽവച്ച്]] അരങ്ങേറിയ [[സൂപ്പർ ബൗൾ VIII]]ഉം 2004ൽ [[റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയം|റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ]] അരങ്ങേറിയ [[സൂപ്പർ ബൗൾ XXXVIII]]ഉമാണവ. === മാദ്ധ്യമരംഗം‍ === {{further|[[ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ പത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക]], [[List of television stations in Texas#Houston|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ടെലിവിഷൻ സ്റ്റേഷനുകളുടെ പട്ടിക]], [[List of radio stations in Texas#Houston|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ റേഡിയോ സ്റ്റേഷനുകളുടെ പട്ടിക]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ]]}} ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ പരക്കെ പ്രചാരമുള്ള ഏക തദ്ദേശീയദിനപത്രം ''[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ക്രോണിക്കിൾ]]'' ആണ്‌. ഇത് [[ഹേഴ്സ്റ്റ് കോർപ്പറേഷൻ|ഹേഴ്സ്റ്റ് കോർപ്പറേഷനു]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇതുകൂടാതെ നഗരത്തിൽ പ്രചാരമുള്ള ഏക പ്രസിദ്ധീകരണം 3 ലക്ഷത്തോളം വായനക്കാരുള്ള<ref name="About">{{cite web|url=http://www.houstonpress.com/about/|title=Houston Press: About Us|publisher=Houston Press |accessdate=2007-01-26}}</ref> സൗജന്യ ദൈവാരികയായ ''[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രസ്]]'' ആണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റൺ കമ്മ്യൂണിറ്റി പത്രങ്ങൾ അതതു സമൂഹങ്ങൾക്ക് പ്രാദേശികവാർത്തകൾ ലഭിക്കാനുള്ള ഒരു നല്ല മാർഗ്ഗമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ആഴ്ചതോറും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന 33 വർത്തമാനപത്രങ്ങളും 2 ദിനപത്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ 35 പ്രാദേശിക വർത്തമാനപത്രങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്.<ref>"Local Top Stories," Houston Community Newspapers (Townnews.com, 1995–2007).[http://www.hcnonline.com/site/news.cfm?brd=1574&nav_sec=69981&nr=1&nostat=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080605061704/http://www.hcnonline.com/site/news.cfm?brd=1574&nav_sec=69981&nr=1&nostat=1|date=2008-06-05}}</ref> == വാസ്തുശൈലി == [[പ്രമാണം:Chase Tower, a block away.jpg|thumb|upright|[[ടെക്സസിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെ പട്ടിക|ടെക്സസിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടം]] കൂടിയായ [[ജെ.പി.മോർഗൻ ചേസ് ടവർ (ഹ്യൂസ്റ്റൺ)|ജെ.പി.മോർഗൻ ചേസ് ടവർ]].]] {{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ വാസ്തുശൈലി}} {{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെ പട്ടിക}} ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്കൈലൈൻ അമേരിക്കയിലേതിൽവച്ച് നാലാമത്തെ ഏറ്റവും മികച്ചത് എന്ന് ഗണിക്കപ്പെടുന്നു <ref>Gramsbergen, Egbert, Kazmierczak, Paul. "[http://homepages.ipact.nl/~egram/skylines.html The World's Best Skylines]", [[2006-12-11]]. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> ഇത് അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയതും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ പത്തിൽ പെടുന്നതുമാണ്‌.<ref>"[http://ultrapolisproject.com/Tallest_25_Skylines_Cities.htm Calculated Average Height of the Ten Tallest (CAHTT)]", ''UltrapolisProject.com''. Retrieved on [[2007-07-01]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ഏഴു മൈൽ (11 കി.മീ) ദൂരം വരുന്ന [[Houston Downtown Tunnel System|ടണലുകളും സ്കൈവാക്കുകളും]] ഉണ്ട്. വിവിധ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങൾ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇവ ഒരു കെട്ടിടത്തിൽനിന്ന് മറ്റൊരു കെട്ടിടത്തിലേയ്ക്കു നീങ്ങുമ്പോൾ അത്യുഷ്ണത്തിൽനിന്നും മഴയിൽനിന്നും സം‌രക്ഷണം നൽകുന്നു. 1960ൽ സാമാന്യം ഉയരമുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ 1970കളിലെ ഊർജ്ജവ്യവസായം മൂലമുണ്ടായ സാമ്പത്തിക അഭിവൃദ്ധിയുടെ ഫലമായി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ കൂറ്റൻ കെട്ടിടങ്ങൾ പടുത്തുയർത്തി. റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് നിർമ്മാതാവായ [[ജെറാൾഡ് ഡി. ഹൈൻസ്]] അംബരചുംബികളുടെ ഒരു ശ്രേണി തന്നെ പടുത്തുയർത്തി. ഇവയിൽ ഏറ്റവും ഉയരുമുള്ളത് 1982ൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയ 75 നിലകളും {{convert|1002|ft|m|0|sing=on}} ഉയരവുമുള്ള [[JPMorgan Chase Tower (Houston)|ജെ.പി. മോർഗൻ ചേസ് ടവർ]] (മുൻ ടെക്സസ് കൊമേഴ്സ് ടവർ) ആണ്‌. ഇത് ടെക്സസിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടവും അമേരിക്കയിലെ പത്താമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടവും മേൽക്കൂരവരെയുള്ള പൊക്കം നോക്കിയാൽ ലോകത്തിലെ മുപ്പതാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടവും ആണ്‌. 1983ൽ 71 നിലകളും {{convert|992|ft|m|0|sing=on}} ഉയരവുമുള്ള [[വെൽസ് ഫാർഗോ ബാങ്ക് പ്ലാസാ]] പൂർത്തിയാക്കി. ഇത് ടെക്സസിലെയും ഹ്യൂസ്റ്റണിലേയും രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടമായി നിലകൊള്ളുന്നു. മേൽക്കൂരവരെയുള്ള പൊക്കം വച്ചു നോക്കിയാൽ ഇത് അമേരിക്കയിലെ പതിമുന്നാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടവും ലോകത്തിലെ മുപ്പത്തിയാറാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടവും ആണ്‌. 2006ലെ കണക്കുപ്രകാരം ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ 43 ദശലക്ഷം ചതുരശ്ര അടി (4,000,000 m²) ഓഫീസ് പ്രദേശം ലഭ്യമാണ്.<ref>[http://www.houstondowntown.com/Home/GeneralInfo/About/FastFacts1/ Fast Facts, Downtown Houston] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061208214425/http://www.houstondowntown.com/Home/GeneralInfo/About/FastFacts1/|date=2006-12-08}}. ''Houstondowntown.com'' 2006. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> <br /> == ഗതാഗതസം‌വിധാനം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഗതാഗതസം‌വിധാനം}} [[പ്രമാണം:45intoI-10 2.jpg|thumb|left|ഡൗണ്ടൗണിനു സമീപമുള്ള [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10]]ഉം [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 45 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 45]]ഉം ]] [[List of Houston highways|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഫ്രീവേ]] സം‌വിധാനം {{convert|575.5|mi|km|1}} നീളം വരുന്ന ഫ്രീവേകളും എക്സ്പ്രസ്‌വേകളും പത്തു കൗണ്ടികളിൽപ്പെടുന്ന മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ പ്രദേശത്ത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/11BW001.pdf Highway System]|153&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> ഇവിടെ നിലവിലുള്ളത് ഒന്നിലധികം ലൂപ്പുകൾ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന [[Spoke-hub distribution paradigm|ഹബ്-ആൻഡ്-സ്പോക്ക്]] ഫ്രീവേ സം‌വിധാനമാണ്‌. ഏറ്റവും ഉള്ളിലത്തെ ലൂപ്പായ [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 610 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 610]] ഡൗണ്ടൗൺ, മെഡിക്കൽ സെന്റർ മുതലായ {{convert|10|mi|km|0|sing=on}} വ്യാസത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ ബെൽറ്റ്വേ 8 (ടെക്സസ്)|ബെൽറ്റ്വേ 8ഉം]] സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടോള്വേയും {{convert|25|mi|km|0}} വ്യാസം വരുന്ന മദ്ധ്യ ലൂപ്പായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഭാവിയിൽ നിലവിൽ വന്നേക്കാവുന്ന [[സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ 99 (ടെക്സസ്)|സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ 99]] (ദി ഗ്രാൻഡ് പാർക്ക്‌വേ), ഹ്യൂസ്റ്റണു ചുറ്റും ഒരു മൂന്നാമത്തെ ലൂപ്പായി നിലകൊള്ളും. നിലവിൽ ഈ ഹൈവേയുടെ പൂർത്തിയായ ഭാഗം 1994ൽ പൂർത്തിയായ പടിഞ്ഞാറ് [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10നു]] വടക്കോട്ടുള്ള ഭാഗം മുതൽ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[ഷുഗർലാൻഡ് (ടെക്സസ്)|ഷുഗർലാൻഡിൽ]] [[യു.എസ്. ഹൈവേ 59 (ടെക്സസ്)|യു.എസ്. ഹൈവേ 59]] വരെയുള്ള ഭാഗം മാത്രമാണ്‌. കാനഡ, അമേരിക്കയുടെ വ്യവസായവത്കൃത [[മദ്ധ്യപടിഞ്ഞാറൻ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|മദ്ധ്യപടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങൾ]], ടെക്സസ്, മെക്സിക്കോ എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നിർമ്മിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 69 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാന പാത 69]] [[വടക്കേ അമേരിക്കൻ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരക്കരാർ|നാഫ്ത]] സൂപ്പർഹൈവേയുടെ ഹ്യൂസ്റ്റണിലൂടെ കടന്നുപോകും. [[ഫോർട്ട് ബെൻഡ് ടോൾ റോഡ്|ഫോർട്ട് ബെൻഡ് പാർക്ക്‌വേ]], [[ഹാർഡി ടോൾ റോഡ്]], [[യു. എസ്. ഹൈവേ 90 (ടെക്സസ്)|ക്രോസ്ബി ഫ്രീവേ]], [[ടെക്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ 35|ആൽവിൻ ഫ്രീവേ]] എന്നിങ്ങനെ മറ്റു തീവ്രവേഗപാതകളും പദ്ധതിയിലുണ്ട്. [[പ്രമാണം:METRORail 7.jpg|thumb|right|ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഡൗണ്ടൗണിലെ മെട്രോ(METRO) ലൈറ്റ് റെയിൽ]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ അതിവേഗപാതകളുടെ മേൽനോട്ടം ഹ്യൂസ്റ്റൺ ട്രാൻസ്റ്റാർ എന്ന ഏജൻസിക്കാണ്‌. നാലു സർക്കാർ ഏജൻസികളുടെ സം‌യുക്തസം‌രംഭമായ ഈ ഏജൻസി ഗതാഗതസേവനവും മറ്റു അടിയന്തരസേവനങ്ങളും നൽകുന്നു. അതുപോലെ മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ ട്രാൻസിറ്റ് അഥോരിറ്റി ഓഫ് ഹാരിസ് കൗണ്ടി (മെട്രോ - METRO) ബസുകൾ, ലിഫ്റ്റ് വാനുകൾ, ചെറു റെയിൽ എന്നിവ ഓടിക്കുന്നു. എന്നാൽ നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ മെട്രോയുടെ സേവനം തുച്ഛമായേ ലഭ്യമായിട്ടുള്ളൂ. മെട്രോ ലൈറ്റ് റെയിൽ സേവനം തുടങ്ങിയത് 2004 [[ജനുവരി 1|ജനുവരി ഒന്നിനാണ്‌]]. ആദ്യ ട്രാക്ക് {{nowrap|ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റൺ സർവ്വകലാശാലയെയും ("UHD")}} {{nowrap|റിലയന്റ് പാർക്കിനെയും}} ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് {{nowrap|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ വഴി കടന്നുപോകുന്ന}} {{nowrap|("റെഡ് ലൈൻ (ചുവന്ന പാത)")}} ആണ്‌. മെട്രോ അടുത്ത പത്തു വർഷത്തിനുള്ളിൽ അഞ്ചു പാതകൾ കൂടി കൂട്ടിച്ചേർക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്‌.<ref>[http://www.metrosolutions.org/go/site/1068/ METRO Solutions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070416220804/http://www.metrosolutions.org/go/site/1068/|date=2007-04-16}}. ''METRO.'' 2006. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> [[ആംട്രാക്ക്]] എന്ന ദേശീയ റെയിൽഗതാഗത പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ {{Amtrak lines|സൺസെറ്റ് ലിമിറ്റഡ്}} {{nowrap|(ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്–ന്യൂ ഓർളീൻസ്)}} പാത ഹ്യൂസ്റ്റൺ വഴി കടന്നു പോകുന്നു. വടക്കേ ഡൗണ്ടൗണിലാണ്‌ ആംട്രാക്കിന്റെ ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്റ്റേഷൻ. [[പ്രമാണം:Iah main entrance.jpg|left|thumb|{{nowrap|[[ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ഡാന്തര വിമാനത്താവളം]]}}]] 2007ൽ മൊത്തം 52 ദശലക്ഷം യാത്രക്കാരെ സേവിച്ച് രണ്ടു വാണിജ്യ വിമാനത്താവളങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web | title = 52 Million Travelers and Over 387,000 Metric Tons of Air Cargo Passed through Houston’s Airports in 2007 | date = 2008-01-28 | work = fly2houston.com, Houston Airport System | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.fly2houston.com/0/685923/0/1906D1940/ | archive-date = 2008-04-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080418062204/http://www.fly2houston.com/0/685923/0/1906D1940/ | url-status = dead }}</ref> ഇവയിൽ വലിയ വിമാനത്താവളമായ [[ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ഡാന്തര വിമാനത്താവളം]] (IAH), യാത്രക്കാരുടെ കാര്യത്തിൽ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളേതിൽവച്ച് ഒൻപതാമത്തെ ഏറ്റവും വലുതും ലോകത്തേതിൽവച്ച് പതിനേഴാമത്തെ ഏറ്റവും വലുതുമാണ്‌.<ref>[http://www.airports.org/cda/aci/display/main/aci_content.jsp?zn=aci&cp=1-5-54_9_2__ Passenger Traffic 2005 FINAL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070820221844/http://www.airports.org/cda/aci/display/main/aci_content.jsp?zn=aci&cp=1-5-54_9_2__|date=2007-08-20}}. ''Airports Council International.'' Published [[2006-07-17]]. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> 182 സ്ഥലങ്ങളിലേയ്ക്ക് സർവീസുകളുള്ള ബുഷ് ഇന്റർകോണ്ടിനെന്റൽ നോൺ-സ്റ്റോപ്പ് ദേശീയ അന്തർദേശീയ ഫ്ലൈറ്റുകളുടെ കാര്യത്തിൽ അമേരിക്കയിൽ മൂന്നാമതാണ്‌.<ref>[http://www.fly2houston.com/iahAbout About George Bush Intercontinental Airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306155856/http://fly2houston.com/iahabout|date=2016-03-06}}. ''Houston Airport System.'' Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> 2006ൽ അമേരിക്കൻ ഗതാഗത‌വകുപ്പ് ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ടാന്തര വിമാനത്താവളത്തെ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വളരുന്ന വിമാനത്താവളമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{cite press release|title=2005 Total Airline System Passenger Traffic Up 4.6% From 2004|publisher=[[Bureau of Transportation Statistics]]|date=[[2006-04-27]]|url=http://www.bts.gov/press_releases/2006/bts020_06/html/bts020_06.html|accessdate=2006-12-16|archive-date=2006-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20060922202239/http://www.bts.gov/press_releases/2006/bts020_06/html/bts020_06.html|url-status=dead}}</ref> [[കോണ്ടിനെന്റൽ എയർലൈൻസ്|കോണ്ടിനെന്റൽ എയർലൈൻസിന്റെ]] ആസ്ഥാനവും ഏറ്റവും വലിയ ഹബും ഹ്യൂസ്റ്റണാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റണിൽനിന്ന് 700നു മേൽ ഫ്ലൈറ്റുകൾ വിമാനക്കമ്പനി നടത്തുന്നുണ്ട്.<ref>[http://www.fly2houston.com/iahAbout Facts and Figures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306155856/http://fly2houston.com/iahabout|date=2016-03-06}}. ''Houston Airport System.'' 2007. Retrieved on [[2007-02-28]].</ref> 2007ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ടാന്തര വിമാനത്താവളത്തെ അന്തർദേശീയ യാത്രികർക്കുള്ള മാതൃകാ "പോർട്ട് ഓഫ് എൻട്രി" ആയി യു.എസ്. കസ്റ്റംസ് ആൻഡ് ബോർഡർ പ്രൊട്ടക്ഷൻ പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{Cite web | title = Airport designated `model port of entry', Houston Chronicle | author = Bill Hensel, Jr. | date = 2007-04-05 | work = chron. com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2007_4319002 }}</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ വാണിജ്യ വിമാനത്താവളം 1967 വരെ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഇന്റർനാഷണൽ എയർപ്പോർട്ട് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[വില്യം പി. ഹോബി വിമാനത്താവളം|വില്യം പി. ഹോബി വിമാനത്താവളമാണ്‌]]. ചെറുതുമുതൽ ഇടത്തരം ദൂരം വരെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഫ്ലൈറ്റുകൾ ഇവിടെനിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[സൗത്ത്‌വെസ്റ്റ് എയർലൈൻസ്]], [[ജെറ്റ്ബ്ലൂ എയർവെയ്സ്]] എന്നീ വിമാനക്കമ്പനികൾ സേവനം നൽകുന്ന ഹ്യൂസ്റ്റനിലെ ഏക വിമാനത്താവളവുമാണിത്. ഹോബി വിമാനത്താവളത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുള്ള പഴയ ടെർമിനൽ കെട്ടിടത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[1940 എയർ ടെർമിനൽ മ്യൂസിയം]] ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ വ്യോമചരിത്രം വിശദീകരിക്കുന്നു. സൈന്യവും, സർക്കാരും, [[നാസ|നാസയും]], പൊതുവ്യോമഗതാഗതത്തിനും ഉപയോഗിക്കുന്ന [[എല്ലിംഗ്‌ടൺ ഫീൽഡ്]] (ഒരു മുൻ [[United States Air Force|യു. എസ്. വ്യോമസേനാത്താവളം]]) ആണ് ഇവിടെയുള്ള മറ്റൊരു വിമാനത്താവളം. [[ഗ്രേഹൗണ്ട് ലൈൻസ്]] അന്തർസം‌സ്ഥാന ബസ് സർവീസുകൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ അഞ്ചു സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള മറ്റു സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും ലഭ്യമാണ്‌. മറ്റു ബസ് സർവീസുകൾ ഗ്രേഹൗണ്ടിന്റെ സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും മറ്റു സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == വൈദ്യസേവനരംഗം == {{main|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ}} {{see also|ടെക്സസിലെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക}} [[പ്രമാണം:FlightHoustontoDallas086.jpg|thumb|right|[[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]]]] അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ പ്രശസ്തമായ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം ഗവേഷണ വൈദ്യസേവന സ്ഥാപനങ്ങളുള്ള സമുച്ചയമാണ്‌. <ref>{{cite web | title = Introduction to the Texas Medical Center | work = Texas Medical Center | url = http://www.tmc.edu/tmc-introduction.html | accessdate = 2006-12-16 | archive-date = 2008-04-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080401111853/http://www.tmc.edu/tmc-introduction.html | url-status = dead }}</ref> ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്ററിലെ 45 സ്ഥാപനങ്ങൾ എല്ലാം ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രവർത്തിക്കുന്നവയാണ്‌. രോഗപ്രതിരോധം, രോഗചികിത്സ, ഗവേഷണം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നീ വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രാദേശിക, ദേശീയ, അന്തർദേശീയ സമൂഹങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഇവ നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 13 ആശുപത്രികൾ, 2 സ്പെഷ്യാലിറ്റി സ്ഥാപനങ്ങൾ, 2 മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ, 4 നഴ്സിങ് സ്കൂളുകൾ, ഡെന്റൽ കോളേജുകൾ തുടങ്ങി പൊതുആരോഗ്യം, ഫാർമസി മുതലായ എല്ലാ ആരോഗ്യമേഖലകളിലുമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ പെടുന്നു. [[ലൈഫ് ഫ്ലൈറ്റ്]] എന്ന ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തേതും ഇപ്പോഴും ഏറ്റവും വലുതുമായ വായുമാർഗ്ഗമുള്ള ഗതാഗതം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്ന അത്യാഹിതസേവനം ഇവിടെയുണ്ട്. ലോകത്ത് മറ്റൊരിടത്തേക്കാളുമധികം ഹൃദയശസ്ത്രക്രിയകൾ ഇവിടെ നടക്കുന്നു.<ref>{{cite web | title = Texas Medical Center | work = www.visithoustontexas.com | url = http://www.visithoustontexas.com/media/statistics/Houston_Stats_Texas_Medical_Center | accessdate = 2007-02-06 | archive-date = 2007-02-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070208100707/http://www.visithoustontexas.com/media/statistics/Houston_Stats_Texas_Medical_Center | url-status = dead }}</ref> [[ബെയ്‌ലർ കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ]], [[ദി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സസ് ഹെൽത്ത് സയൻസ് സെന്റർ അറ്റ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ]], [[ദി മെതഡിസ്റ്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]], [[ടെക്സസ് ചിൽഡ്രൺസ് ഹോസ്പിറ്റൽ]], [[ദി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സസ് എം. ഡി. ആൻഡേഴ്സൺ കാൻസർ സെന്റർ]] എന്നീ അക്കാഡമിക്ക് ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെയാണ്‌. 1990 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ദി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സസ് എം. ഡി. ആൻഡേഴ്സൺ കാൻസർ സെന്റർ കാൻസർ ശുശ്രൂഷയിൽ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച രണ്ടു സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നായി ''യു.എസ്. ന്യൂസ് & വേൾഡ് റിപ്പോർട്ട്'' ഗണിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{cite web | title = Institutional Profile | work = www.mdanderson.org | url = http://www.mdanderson.org/About_MDA/Who_We_Are/display.cfm?id=29E3FCE1-2828-11D5-811100508B603A14&method=displayFull | accessdate = 2007-02-21 | archive-date = 2009-03-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090303124842/http://www.mdanderson.org/About_MDA/Who_We_Are/display.cfm?id=29E3FCE1-2828-11D5-811100508B603A14&method=displayFull | url-status = dead }}</ref> ബെയ്‌ലർ കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ, ദി മെതഡിസ്റ്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[മെന്നിഞ്ജർ ക്ലിനിക്ക്]] എന്ന പ്രസിദ്ധമായ മാനസികചികിത്സാകേന്ദ്രവും ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌. == വിദ്യാഭ്യാസരംഗം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ വിദ്യാഭ്യാസരംഗം}} {{Further|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കോളേജുകളുടെയും സർവ്വകലാശാലകളുടെയും പട്ടിക}} [[പ്രമാണം:Ezekiel W. Cullen building 3.jpg|thumb|right|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സർവ്വകലാശാല]]]] അൻപത്തഞ്ചിലധികം കോളേജുകളും സർവ്വകലാശാലകളും ഡസൺകണക്കിനു ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളും ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്. നാല്പതിലേറെ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട {{nowrap|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സർവ്വകലാശാല]] ("UH")}} ടെക്സാസിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പൊതു ഗവേഷണ സർവ്വകലാശാലയാണ്‌. ഇവിടെ 130 രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നുള്ള 36,000നു മേൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠിക്കുന്നു.<ref>"{{PDFlink|[http://www.uh.edu/ir/fileadmin/reports/factsataglance/Fall_2005_Facts.pdf Fall 2005 Facts]|32.6&nbsp;KB}}," ''University of Houston'', 2005. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സർവ്വകലാശാലകളിലൊന്നായി ഗണിക്കപ്പെടുന്ന [[റൈസ് സർവ്വകലാശാല|റൈസ് സർവ്വകലാശാലയും]] ഇവിടെയാണ്.<ref>{{cite news | title = America's Best Colleges 2006 | work = U.S. News and World Report | url = http://www.usnews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/natudoc/tier1/t1natudoc_brief.php | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070501050536/http://www.usnews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/natudoc/tier1/t1natudoc_brief.php | archivedate = 2007-05-01 | accessdate = 2006-12-16 | url-status = live }}</ref> നഗരത്തിലുള്ള മറ്റു പൊതു ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ {{nowrap|[[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ–ക്ലിയർ ലേക്ക്]] ("UHCL")}}, {{nowrap|[[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ–ഡൗണ്ടൗൺ]] ("UHD")}}, and {{nowrap|[[ടെക്സസ് സതേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] ("TSU")}} എന്നിവയാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കമ്മ്യൂണിറ്റി കോളേജ് സം‌വിധാനം അമേരിക്കയിലെ നാലാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി കോളേജ് സം‌വിധാനമാണ്‌.<ref>"[http://distance.hccs.cc.tx.us/de-counseling/ Houston Community College Distance Education Program] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070405012516/http://distance.hccs.cc.tx.us/de-counseling/|date=2007-04-05}}," ''Houston Community College''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> [[പ്രമാണം:Lovett Hall.jpg|thumb|left|[[റൈസ് സർവ്വകലാശാല]]]] ടെക്സസിലെ നാലു പബ്ലിക്ക് ലോസ്കൂളുകളിൽ രണ്ടെണ്ണം ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌: {{nowrap|[[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലോ സെന്റർ]]}}, {{nowrap|[[തർഗുഡ് മാർഷൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ലോ]]}} എന്നിവയാണവ. {{nowrap|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലോ സെന്റർ}} "യു.എസ്. ന്യൂസ് & വേൾഡ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ" ഏറ്റവും മികച്ച 100 ലോസ്കൂളുകളുടെ റാങ്കിങ്ങിൽ അറുപതാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നു.<ref>"[http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/rankings/law/brief/lawrank_brief.php America's Best Graduate Schools 2008 - Top Law Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070703231853/http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/rankings/law/brief/lawrank_brief.php|date=2007-07-03}}", ''U.S. News & World Report''. Retrieved on [[2007-09-30]].</ref> ട്രയൽ അഡ്‌വൊക്കസിയിൽ അമേരിക്കയിലെതന്നെ മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്ന [[സൗത്ത് ടെക്സസ് കോളേജ് ഓഫ് ലോ]] എന്ന സ്വകാര്യസ്ഥാപനം നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയ ലോ സ്കൂളുകളിലൊന്നാണ്‌.<ref>"[http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/directory/dir-law/brief/glanc_03149_brief.php America's Best Graduate Schools 2007 - South Texas College of Law] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080101140938/http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/directory/dir-law/brief/glanc_03149_brief.php|date=2008-01-01}}", ''U.S. News & World Report''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref><ref>"[http://www.stcl.edu/welcome/history_South_TX.htm A Chronological History of South Texas College of Law] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618064711/http://www.stcl.edu/welcome/history_South_TX.htm|date=2010-06-18}}", ''South Texas College of Law'', 2005. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> നഗരത്തിൽ [[List of school districts in Houston|17 സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾ]] ഉണ്ട്. [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഇൻഡിപ്പെൻഡൻഡ് സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ട്]] (HISD) അമേരിക്കയിലെ ഏഴാമത്തെ വലിയ സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ട് ആണ്‌.<ref>"[http://www.eschoolnews.com/news/showStory.cfm?ArticleID=6127 Houston ISD automates lunch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060309232254/http://www.eschoolnews.com/news/showStory.cfm?ArticleID=6127|date=2006-03-09}}", ''eSchool News online'', [[2006-02-21]]. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> HISDയ്ക്ക് 112 ക്യാമ്പസുകൾ ഉണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ടുകളുമായി അനുബന്ധിച്ചല്ലാതെ നടത്തുന്ന [[ചാർട്ടർ സ്കൂൾ|ചാർട്ടർ സ്കൂളുകളും]] ഉണ്ട്. ചില സ്കൂ ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾക്ക അവയുടേതായ ചാർട്ടർ സ്കൂളുകളുമുണ്ട്. ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രദേശത്ത് 300ലധികം പ്രൈവറ്റ് സ്കൂളുകളുണ്ട്.<ref>[http://www.houston-texas-online.com/privateschools.html Private Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070127220155/http://www.houston-texas-online.com/privateschools.html|date=2007-01-27}}. ''Houston-Texas-Online''. 2004. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.houstonareaweb.com/private_schools/ Houston Private Schools]. HoustonAreaWeb.com. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.hlsr.com/ed/sa/sa_p.aspx School Art Participation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929000822/http://www.hlsr.com/ed/sa/sa_p.aspx|date=2007-09-29}}. ''[[Houston Livestock Show and Rodeo]]''. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> ഇവയിൽ ഏറെയും ടെക്സസ് പ്രൈവറ്റ് സ്കൂൾ അക്ക്രെഡിറ്റേഷൻ കമ്മീഷൻ (TEPSAC) അംഗീകരിച്ച ഏജൻസികൾ അക്ക്രെഡിറ്റേഷൻ നൽകിയവയാണ്‌. [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഏരിയ ഇൻഡിപ്പെൻഡൻഡ് സ്കൂൾസ്]], അഥവാ ഹൈസ്, മതപരവും മതേതരവുമായ പല വീക്ഷണങ്ങളിൽനിന്നുമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നു.<ref>[http://houstonprivateschools.org/index.cfm?CFID=15996033&CFTOKEN=41756059&MenuItemID=96&MenuGroup=Home%20New About HAIS]. ''Houston Area Independent Schools''. 2007. Retrieved on [[2007-03-27]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഏരിയ [[കാത്തലിക്ക് സ്കൂൾ|കാത്തലിക്ക് സ്കൂളുകൾ]] [[Roman Catholic Archdiocese of Galveston-Houston|ഗാൽവെസ്റ്റൺ-ഹ്യൂസ്റ്റൺ അതിരൂപതയുടെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:JesseJonesBuildingHoustonLibrary.JPG|thumb|ജെസ്സി എച്ച്. ജോൺസ് ബിൽഡിംഗ്]] നഗരത്തിലെ പൊതുവായനശാലാസം‌വിധാനം [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറി]] ആണ്‌. പ്രസ്തുത സിസ്റ്റം 1854ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലൈസിയം എന്ന പേരിൽ സ്ഥാപിതമായി. [[ആൻഡ്രൂ കാർനീഷേ|ആൻഡ്രൂ കാർനീഷേയുടെ]] സംഭാവനകൾ കണക്കാക്കി ഇത് പിന്നീട് 1904ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലൈസിയം ആൻഡ് കാർണീഷേ ലൈബ്രറി എന്ന് പുനഃനാമകരണം ചെയ്തു. അതിനുശേഷം 1926ൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഹ്യൂസ്റ്റൺ സെണ്ട്രൽ ലൈബ്രറി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ നാമകരണം ചെയ്തു. ഈ വായനശാലാസം‌വിധാനത്തിൽ 36 നെയിബർഹുഡ് വായനശാലകൾ; 4 പ്രാദേശിക വായനശാലകൾ, മ്യൂസിയം ഡിസ്ട്രിക്ടിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ദി ക്ലെയ്ടൺ ലൈബ്രറി സെന്റർ ഫോർ ജീനിയോളജിക്കൽ റിസർച്ച്, ഡൗണ്ടൗണിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സെണ്ട്രൽ ലൈബ്രറി എന്നിവ പെടുന്നു. സെണ്ട്രൽ ലൈബ്രറി ജൂലിയ ഐഡിസൺ ബിൽഡിംഗ്, ജെസ്സി എച്ച്. ജോൺസ് ബിൽഡിംഗ് എന്നിവ ചേർന്നതാണ്‌. സേത്ത് ഇർവിൻ മോറിസ് നിർമ്മിച്ച ജോൺസ് ബിൽഡിംഗ് 1976 പൊതു‌ഉപയോഗത്തിനായി തുറന്നുകൊടുത്തു.<ref>{{Cite web | title = Houston Public Library, In Memory of Mr. Seth Irvin Morris | work = www.hpl.lib.tx.us | accessdate = 2008-08-27 | url = http://www.hpl.lib.tx.us/about/news/20060802-morris.html | archive-date = 2014-05-20 | archive-url = https://www.webcitation.org/6Pi1zc7yA?url=http://web.archive.org/web/20071026025832/http://www.hpl.lib.tx.us/about/news/20060802-morris.html | url-status = dead }}</ref> == സഹോദര നഗരങ്ങൾ == [[സിസ്റ്റർ സിറ്റീസ് ഇന്റർനാഷണൽ]](SCI) അംഗത്വത്തിലൂടെ ഹ്യൂസ്റ്റണ്‌ പതിനാറ് [[സഹോദര നഗരങ്ങൾ]] ഉണ്ട്.<ref>{{cite web|title=Sister Cities International: Online Directory: Texas, USA|year=2007|publisher=Sister Cities International|url=http://www.sister-cities.org/icrc/directory/usa/TX|accessdate=2007-12-15|archive-date=2008-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20080210144332/http://www.sister-cities.org/icrc/directory/usa/TX|url-status=dead}}</ref> ഓരോ നഗരവുമായും പ്രസ്തുത ബന്ധം ആരംഭിച്ച വർഷം താഴെ ബ്രാക്കറ്റിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. {| cellpadding="10" style="margin: 0 auto;" |- valign="top" | * {{Flagicon|UK}} [[ഗ്രാമ്പിയൻ പ്രദേശം]], സ്കോട്ട്ലൻഡ്, യുണൈറ്റഡ് കിംങ്ഡം (1979)<ref>{{cite web|title=About the Formation Of HGA|year=2007|publisher=Houston Grampian Association|url=http://www.houstongrampian.com/hga2.htm|accessdate=2008-01-25|archive-date=2007-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20070911204347/http://www.houstongrampian.com/hga2.htm|url-status=dead}}</ref> * {{Flagicon|United Arab Emirates}} [[അബുദാബി]], [[ഐക്യ അറബി എമിരേറ്റ്സ്]] (2001) * {{Flagicon|Azerbaijan}} [[ബകു]], [[അസർബൈജാൻ]] (1976) * {{Flagicon|Japan}} [[Chiba City|ചിബ]], [[ജപ്പാൻ]] (1973) * {{Flagicon|People's_Republic_of_China}} [[നാൻജിങ്]], [[ചൈന]] * {{Flagicon|Ecuador}} [[ഗ്വായാക്വിൽ]], [[ഇക്വഡോർ]] (1987) * {{Flagicon|Spain}} [[ഹുലെവ]], [[സ്പെയിൻ]] (1969) * {{Flagicon|Turkey}} [[ഇസ്താംബുൾ]], [[ടർക്കി]] (1986) * {{Flagicon|Germany}} [[ലെയ്പ്സിഗ്]], [[ജർമനി]] (1993) || || * {{Flagicon|Angola}} [[ലുവാണ്ട]], [[അംഗോള]] (2003) * {{Flagicon|France}} [[നീസ്]], [[ഫ്രാൻസ്]] (1973) * {{Flagicon|Australia}} [[Perth, Western Australia|പെർത്ത്]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]] (1983) * {{Flagicon|People's_Republic_of_China}} [[ഷെഞ്ജൻ]], [[ചൈന]] (1986) * {{Flagicon|Norway}} [[സ്റ്റാവഞ്ജർ]], [[നോർവേ]] (1980) * {{Flagicon|Republic_of_China}} [[തായ്പേ]], [[തായ്‌വാൻ]] (1963) * {{Flagicon|Mexico}} [[റ്റാമ്പിക്കോ]], [[മെക്സിക്കോ]] (2003) * {{Flagicon|Russia}} [[റ്റ്യൂമെൻ]], [[റഷ്യ]] (1995) * {{Flagicon|Pakistan}} [[കറാച്ചി]], [[പാകിസ്താൻ]] (2008)<ref>{{Cite web | title = Karachi and Houston declared sister cities | work = Pakistan Daily, daily.pk | accessdate = 2008-06-10 | url = http://www.daily.pk/pakistan/international-level/42-international-level/3462-karachi-and-houston-declared-sister-cities.html | archive-date = 2008-06-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080612091431/http://www.daily.pk/pakistan/international-level/42-international-level/3462-karachi-and-houston-declared-sister-cities.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite web | title = Karachi News, Pakistan Observer Newspaper online edition | work = pakobserver.net | accessdate = 2008-06-17 | url = http://pakobserver.net/200805/10/news/Karachi05.asp | archive-date = 2009-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090326103043/http://pakobserver.net/200805/10/news/Karachi05.asp | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite web | title = Many US investors soon to visit Karachi |work = topix.com | accessdate = 2008-06-17 | url = http://www.topix.com/forum/world/pakistan/TE18D9UGSS1E6LRA4 }}</ref> |} == അവലംബം == {{reflist|2}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == {{portalpar|Houston|}} {{portalpar|Texas|Texas flag map.svg}} * {{Handbook of Texas|id=hdh03|name=Houston, Texas}} * [http://www.city-journal.org/2008/18_3_houston.html Houston, New York Has a Problem, ''City Journal,'' Summer 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100910075218/http://www.city-journal.org/2008/18_3_houston.html |date=2010-09-10 }} * [http://www.houstonhistory.com/ 172 Years of Historic Houston] ''Houstonhistory.com''. 2007. Retrieved on [[2007-01-13]]. * [http://texashistory.unt.edu/permalink/meta-pth-24649:1 ''A thumb-nail history of the city of Houston, Texas, from its founding in 1836 to the year 1912''], published 1912, hosted by the [http://texashistory.unt.edu/ Portal to Texas History], republished 2007 by Copano Bay Press. * [http://texashistory.unt.edu/permalink/meta-pth-24646:1 ''True stories of old Houston and Houstonians: historical and personal sketches / by S. O. Young.''], published 1913, hosted by the [http://texashistory.unt.edu/ Portal to Texas History], republished 2007 by Copano Bay Press. * {{cite book | last = Allen | first = O. Fisher | title = City of Houston from Wilderness to Wonder | publisher = Self Published | year = 1936 | id = NA }}. * {{cite book | last = Johnston | first = Marguerite | title = Houston, The Unknown City, 1836–1946 | url = https://archive.org/details/houstonunknownci0000john | publisher = Texas A&M University Press | year = 1991 | id = ISBN 0-89096-476-9 }} * {{cite book | last = Miller | first = Ray | title = Ray Miller's Houston | publisher = Gulf Publishing Company | year = 1984 | id = ISBN 0-88415-081-X }} * {{cite book | last = Slotboom | first = Oscar F. "Erik" | title = Houston Freeways | url = https://archive.org/details/houstonfreewaysh0000slot | publisher = Oscar F. Slotboom | year = 2003 | id = ISBN 0-9741605-3-9 }}[http://www.houstonfreeways.com/]. * {{cite book | last = Wilson | first = Ann Quin | title = Native Houstonian - A Collective Portrait | publisher = The Donning Company - Houston Baptist University Press | year = 1982 | id = 80-27644 }}. == പുറം കണ്ണികൾ == <!--{{sisterlinks|Houston}}--> * [http://www.houstontx.gov/ City of Houston official website] * [http://www.houstonlibrary.org/ Houston Public Library official website] * [http://www.houstonhistory.com/ 171 Years of Historic Houston] * [http://www.visithoustontexas.com/ Greater Houston Convention & Visitors Bureau] * [http://www.houston.org/ Greater Houston Partnership] * [http://www.houstontranstar.org/ Greater Houston Transportation and Emergency Management Center] * [http://www.houstondowntown.com/ Houston Downtown District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907093801/http://www.houstondowntown.com/ |date=2008-09-07 }} * [http://www.uptown-houston.com/ Uptown Houston District] * [http://www.houstonmidtown.com/ Midtown Houston District] * [http://www.fly2houston.com/home Houston Airport System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080315040632/http://www.fly2houston.com/home |date=2008-03-15 }} * [http://www.ghpa.org/ Greater Houston Preservation Alliance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080212185312/http://www.ghpa.org/ |date=2008-02-12 }} * [http://www.houstonwilderness.org/ Houston Wilderness Organization] * [http://www.aiesechouston.org/ Aiesec Houston Platform] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080508174526/http://www.aiesechouston.org/ |date=2008-05-08 }} {{Geolinks-US-cityscale|29.75|-95.35}} {{Houston, Texas}} {{Houston-Sugar Land-Baytown MSA}} {{Texas}} {{Republic of Texas}} {{Navboxes |title=Other articles related to Houston |list= {{Harris County, Texas}} {{Fort Bend County, Texas}} {{Montgomery County, Texas}} {{Texas county seats}} {{Texas cities and mayors of 100,000 population}} }} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഹ്യൂസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)]] [[വർഗ്ഗം:ടെക്സസിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] sh8btf6uhjml4mx5sl2ho8iroo79q2r 0 50901 4618654 4576983 2026-05-11T15:26:55Z GV2010 217548 /* */ 4618654 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|R. Balakrishna Pillai}} {{Otheruses4|'''ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള''' എന്ന കേരളാ കോൺഗ്രസ് നേതാവിനെപ്പറ്റിയുള്ളതാണ്|ഇതേ പേരിലുള്ള കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവിനേക്കുറിച്ചറിയാൻ|ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള (തിരുക്കൊച്ചി നിയമസഭാംഗം)}} {{Infobox officeholder |name = ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള |image = R Balakrishna Pillai.jpg |birth_name = |imagesize = |caption = |office = കേരളത്തിലെ ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി |term_start = [[മാർച്ച് 10]] [[2003]] |term_end = [[ഓഗസ്റ്റ് 29]] [[2004]] |predecessor =[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]] |successor = [[എൻ. ശക്തൻ]] |term_start1 = [[ജൂൺ 24]] [[1991]] |term_end1 = [[ജൂലൈ 28]] [[1995]] |predecessor1 = [[കെ. ശങ്കരനാരായണ പിള്ള]] |successor1 = [[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]] |term_start2 = [[ഡിസംബർ 26]] [[1975]] |term_end2 = [[ജൂൺ 25]] [[1976]] |predecessor2 = [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] |successor2 = [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] |office3 = കേരളത്തിലെ വൈദ്യുത വകുപ്പ് മന്ത്രി |term_start3 = [[മേയ് 25]] [[1986]] |term_end3 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] |predecessor3 =[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] |successor3 = [[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]] |term_start4 = [[മേയ് 24]] [[1982]] |term_end4 = [[ജൂൺ 5]] [[1985]] |predecessor4 =[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] | successor4 = [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] |term_start5 = [[ജനുവരി 25]] [[1980]] |term_end5 = [[ഒക്ടോബർ 20]] [[1981]] | predecessor5 = [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | successor5 = [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] |office6 = ലോകസഭാംഗം |constituency6 =[[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]] |term_start6 = [[മാർച്ച് 15]] [[1971]] |term_end6 =[[ജനുവരി 18]] [[1977]] |predecessor6 = [[ജി.പി. മംഗലത്തുമഠം]] |successor6 =[[ബി.കെ. നായർ]] |office7= [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] |constituency7 =[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]] |term_start7 = [[മാർച്ച് 22]] [[1977]] |term_end7 =[[മേയ് 12]] [[2006]] |predecessor7 = [[കൊട്ടറ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] |successor7 =[[പി. അയിഷ പോറ്റി]] |constituency8 =[[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പത്തനാപുരം]] |term_start8 = [[ഫെബ്രുവരി 22]] [[1960]] |term_end8 =[[സെപ്റ്റംബർ 10]] [[1964]] |predecessor8 = [[എൻ. രാജഗോപാലൻ നായർ]] |successor8 =[[പി.കെ. രാഘവൻ]] |salary = |birth_date ={{birth date|1935|3|8}} |birth_place = |residence =[[കൊട്ടാരക്കര]] |death_date ={{Death date and age|2021|05|03|1935|03|08}} |death_place = [[കൊട്ടാരക്കര]] |party = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)|കേരള കോൺഗ്രസ്സ് (ബി)]] |religion = ഹിന്ദു |father = |mother= |spouse =വത്സല |children =ഉഷ, ബിന്ദു, [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]] |website = |footnotes = |date = മേയ് 3 |year = 2021 |source = http://www.niyamasabha.org/codes/members/m062.htm നിയമസഭ |}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] മുൻമന്ത്രിയും [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] നേതാവുമായിരുന്നു '''ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള''' (ജനനം: [[മാർച്ച് 8]], [[1935]] - 03 മേയ് 2021). മന്ത്രി, എം.പി, എം.എൽ.എ., പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡണ്ട് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) ചെയർമാനായിരുന്നു.<ref name=udf>{{cite web | publisher = UDF Kerala | title = R. Balakrishna Pillai | url = http://www.udfkerala.com/html/rbalakrishanpillai.html | accessdate = ഒക്ടോബർ 2, 2008 | archive-date = 2009-01-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090106142523/http://www.udfkerala.com/html/rbalakrishanpillai.html | url-status = dead }}</ref> സ്വദേശം കൊല്ലം ജില്ലയിലെ [[വാളകം]]. 2021 മേയ് 3 ന് വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങളെ തുടർന്ന് കൊട്ടാരക്കരയിലെ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് അന്തരിച്ചു.<ref name="balk1">[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-minister-r-balakrishna-pillai-passes-away-1.5637182 മരണവാർത്ത]</ref> '[[പഞ്ചാബ് മോഡൽ പ്രസംഗം]]' എന്ന പേരിൽ വിവാദമായ പ്രസംഗത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരു സന്ദർഭത്തിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന് മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജി വെക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2003/05/12/stories/2003051201770300.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-05-25 |archive-date=2003-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030702095859/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2003/05/12/stories/2003051201770300.htm |url-status=dead }}</ref> കൂറുമാറ്റ നിരോധന നിയമപ്രകാരം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ആദ്യ നിയമസഭാ സാമാജികനുമാണ് ഇദ്ദേഹം. [[ഇടമലയാർ കേസ്|ഇടമലയാർ കേസിൽ]] സുപ്രീം കോടതി ഒരു വർഷത്തേക്കു തടവു ശിക്ഷക്ക് വിധിച്ചിരുന്നു. അഴിമതി കേസിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മന്ത്രിയാണ് ആർ. ബാലകൃഷ്ണപ്പിള്ള.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=157929 |title=മാതൃഭൂമി വാർത്ത (ശേഖരിച്ചത് 2011 ഫെബ്രുവരി 10) |access-date=2011-02-10 |archive-date=2011-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110213045043/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=157929 |url-status=dead }}</ref> എന്നാൽ, ശിക്ഷാകാലാവധി പൂർത്തിയാകുന്നതിനു മുൻപ് [[കേരളപ്പിറവി|കേരളപ്പിറവിയോടനുബന്ധിച്ച്]] മറ്റ് 138 തടവുകാർക്കൊപ്പം ശിക്ഷായിളവ് നൽകി ഇദ്ദേഹത്തെ വിട്ടയച്ചു. 69 ദിവസത്തെ ജയിൽ വാസത്തിനൊപ്പം 75 ദിവസത്തെ പരോളും 85 ദിവസത്തെ ആസ്പത്രി ചികിത്സാക്കാലവും ശിക്ഷായിളവിനായി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ജയിൽ ശിക്ഷയ്ക്കിടെ മൊബൈൽ ഫോൺ ഉപയോഗിച്ചത് വിവാദമായതിനെത്തുടർന്ന് ശിക്ഷാ ഇളവിൽ നാല് ദിവസം നേരത്തേ വെട്ടിക്കുറച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=226551 |title=മാതൃഭൂമി വാർത്ത (ശേഖരിച്ചത് 2011 നവംബർ 1) |access-date=2011-11-01 |archive-date=2011-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111101144428/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=226551 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|title = റിപ്പോർട്ട്|url = http://malayalamvaarika.com/2013/march/08/report1.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013 മാർച്ച് 08|accessdate = 2013 ജൂൺ 09|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306052025/http://malayalamvaarika.com/2013/march/08/report1.pdf|url-status = dead}}</ref>. 2017 മുതൽ 2021 വരെ സംസ്ഥാന മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാനായും പ്രവർത്തിച്ചു. <ref>[http://www.manoramaonline.com/news/just-in/2017/05/18/r-balakrishnapillai-for-ministership.html Balakrishna Pillai]</ref> 2011 ൽ അഴിമതി കേസിൽ ജയിലിൽ പോയ കേരളത്തിലെ ആദ്യ മന്ത്രിയും ഇദ്ദേഹമാണ്. ==ജീവിതരേഖ== [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] കൊട്ടാരക്കര താലൂക്കിലെ വാളകത്ത് കീഴൂട്ട് രാമൻ പിള്ള, കാർത്ത്യായനിയമ്മ ദമ്പതികളുടെ മകനായി 1934 ഏപ്രിൽ 7ന് മീന മാസത്തിലെ പൂരാടം നക്ഷത്രത്തിൽ ജനനം. വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് പൊതുരംഗത്ത് എത്തി. തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റുഡൻറ്സ് യൂണിയനിലും പ്രവർത്തിച്ചു. പിന്നീട് കോൺഗ്രസിൽ ചേർന്ന് കെ.പി.സി.സി, എ.ഐ.സി.സി എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മറ്റി അംഗമായി. 1964-ൽ കോൺഗ്രസ് വിട്ട് കെ.എം. ജോർജിനൊപ്പം ചേർന്ന് കേരള കോൺഗ്രസിന് ജന്മം നൽകി. 1964-ൽ കോൺഗ്രസ് വിട്ട 15 നിയമസഭാംഗങ്ങളിൽ ഒരാളും കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ സ്ഥാപക നേതാക്കളിൽ അവശേഷിക്കുന്നവരിൽ ഒരാളുമായിരുന്നു ബാലകൃഷ്ണപിള്ള. 1976-ൽ കെ.എം. ജോർജ്ജിൻ്റെ മരണത്തിന് പിന്നാലെ പാർട്ടിയിൽ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് പിളരുകയും 1977-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. 1960-ൽ പത്തനാപുരത്ത് നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായി. 1965-ൽ കൊട്ടാരക്കരയിൽ നിന്ന് നിയമസഭയിലേക്ക് ജയിച്ചെങ്കിലും 1967-ലും 1970-ലും പരാജയപ്പെട്ടു. 1971-ൽ മാവേലിക്കരയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി. 1977, 1980, 1982, 1987, 1991, 1996, 2001 വരെ തുടർച്ചയായി 7 തവണ കൊട്ടാരക്കരയിൽ നിന്ന് നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2006-ൽ കൊട്ടാരക്കരയിൽ നിന്ന് നിയമസഭയിലേക്ക് വീണ്ടും മത്സരിച്ചെങ്കിലും സി.പി.എമ്മിലെ [[പി. അയിഷ പോറ്റി|ആയിഷാ പോറ്റിയോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു. 1975-ൽ [[സി. അച്യുതമേനോൻ|സി.അച്യുതമേനോൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ആദ്യമായി ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. പിന്നീട് [[ഇ.കെ. നായനാർ|ഇ.കെ.നായനാർ]], [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ.കരുണാകരൻ]], [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആൻറണി]] മന്ത്രിസഭകളിലായി ആകെ അഞ്ച് തവണ മന്ത്രിയായി. കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഒരേപോലെ ആരാധിക്കപ്പെടുകയും വിമർശനങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങുകയും ചെയ്ത നേതാവാണ്. ഒരേസമയം സംസ്ഥാന മന്ത്രിയും, ലോക്സഭാംഗവും, പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറുമായിരുന്നയാളാണ് ബാലകൃഷ്ണപിള്ള. എക്സൈസ്, വൈദ്യുതി വകുപ്പുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്ത പിള്ള ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി എന്ന നിലയിലാണ് പ്രശസ്തനായത്. കേരളത്തിൽ കൂറുമാറ്റ നിരോധന നിയമപ്രകാരം അയോഗ്യനാക്കപ്പെട്ട ഏക നിയമസഭാംഗമാണ് ആർ.ബാലകൃഷ്ണപിള്ള. 1964 മുതൽ 1987 വരെ ഇടമുളക്കൽ പഞ്ചായത്തിൻ്റെയും 1987 മുതൽ 1995 വരെ കൊട്ടാരക്കര പഞ്ചായത്തിൻ്റേയും പ്രസിഡൻറായിരുന്നു. സംസ്ഥാന മന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോഴും പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻ്റായി തുടർന്നു. 1977-ൽ ഇടതുപക്ഷത്തേക്ക് ചേർന്നെങ്കിലും 1982-ൽ യു.ഡി.എഫിൽ തിരിച്ചെത്തി. പിന്നീട് 33 വർഷം യു.ഡി.എഫ് ഘടകകക്ഷിയായിരുന്നു. കെ.എം. മാണി, ഉമ്മൻചാണ്ടി എന്നിവരുമായി അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് 2015-ൽ യു.ഡി.എഫ്. വിട്ട് ഇടതുപക്ഷത്ത് ചേർന്നു. 2018 മുതൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ അംഗമായി തുടരുന്നു. മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവായിരുന്ന മകൻ കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാറിനെ 2001- മുതൽ രാഷ്ട്രീയത്തിലിറക്കി മന്ത്രിയാക്കിയ പിള്ള പിന്നീട് പല തവണ മകനുമായി അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങളുടെ പേരിൽ പോരടിച്ചു. 1970-ൽ യു.ഡി.എഫ് രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്ന ബാലകൃഷ്ണ പിള്ളയെ പിന്നീട് കെ.എം. മാണിയോടും ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയോടും വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചതിനെ തുടർന്ന് 2014-ൽ യു.ഡി.എഫിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി. 1977 മുതൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)യുടെ ചെയർമാനായും 2017 മുതൽ 2021 വരെ സംസ്ഥാന മുന്നോക്ക കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാനായും എൻ.എസ്.എസ്. ബോർഡ് ഓഫ് ഡയറക്ടേഴ്സ് അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചു<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/politics/r-balakrishna-pillai{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2021 മേയ് 03 ന് അന്തരിച്ചു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/03/kerala-congress-b-leader-r-balakrishna-pillai-passed-away.html</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ആർ.ബാലകൃഷ്ണപിള്ളയുടെ രാഷ്ട്രീയം ആരംഭിക്കുന്നത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരനായിട്ടാണ്. വാളകം എം.ടി. സ്കൂളിൽ ഫോർത്ത് ഫോറമിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് തിരുവിതാംകൂർ വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയനിൽ അംഗത്വമെടുക്കുന്നത്. തിരുവിതാംകൂർ വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയനാണ് പിന്നീട് കേരള സ്റ്റുഡൻ്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ ആയത്. 1952-ൽ തിരുവനന്തപുരം എം.ജി. കോളേജിലും പിന്നീട് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിലും എത്തിയപ്പോഴേക്കും പിള്ള കെ.എസ്.എഫ് നേതാവായി മാറിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ കെ.എസ്.എഫിനെ വളർത്തിയതിൽ പിള്ളയുടെ വാക്ചാതുരിക്ക് പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് എറണാകുളം ലോ കോളേജിൽ ചേർന്നെങ്കിലും നിയമ പഠനം പൂർത്തിയാക്കാതെ തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി. 1958-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നതിനിടയിൽ ലോഡ്ജിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അയൽവാസികളായ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പി.ടി.ചാക്കോയുമായും കോൺഗ്രസ് നേതാവ് സി.എം.സ്റ്റീഫനുമായും അടുത്തത്. 1957-ൽ അധികാരത്തിലെത്തിയ ആദ്യ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാർ പ്രതീക്ഷക്കൊത്തുയരാത്തത് പിള്ളയുടെ മനസിൽ കമ്മ്യൂണിസത്തോട് അകൽച്ചയുണ്ടാക്കി<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/r-balakrishna-pillai--1.5639517{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പിന്നീട് അടിമുടി കമ്മ്യൂണിസ്റ്റായിരുന്ന പിള്ള പതുക്കെ കോൺഗ്രസ് ആശയങ്ങളോട് പൊരുത്തപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. സാമുദായിക ആചാര്യൻ മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ്റെ ഉപദേശം കൂടി ലഭിച്ചതോടെ 1958-ൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ അംഗത്വമെടുത്തു. വിമോചന സമരകാലത്ത് മന്നത്തിനൊപ്പം അണി ചേർന്നു. ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ എ.ഐ.സി.സി അംഗമെന്ന നിലയിലും പിള്ള പ്രശസ്തനായി. ആർ.ശങ്കർ കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡൻ്റായിരുന്നപ്പോൾ കെ.പി.സി.സി. എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗമായിരുന്ന പിള്ള 1964-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് രൂപീകരിക്കുന്നത് വരെ ഈ സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു. 1960-ൽ പത്തനാപുരത്ത് നിന്ന് ഇരുപത്തിയഞ്ചാം വയസിൽ രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗമായി. അന്ന് ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ നിയമസഭാംഗമെന്ന ബഹുമതി പിള്ളയ്ക്ക് ലഭിച്ചു. 1964-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ കെ.എം.ജോർജ് പാർട്ടി ചെയർമാനും പിള്ള സ്ഥാപക ജനറൽ സെക്രട്ടറിയുമായി. എന്നും വിവാദങ്ങൾക്കൊപ്പമായിരുന്നു ആർ.ബാലകൃഷ്ണ പിള്ളയുടെ യാത്ര. സ്വേഛാധിപതിയായ ഭരണാധികാരിയെ പോലെ ആഢ്യത്വം അടിയറ വെക്കാതെ പലപ്പോഴും ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയിൽ നിന്ന് വഴിപിരിയേണ്ടി വന്ന അദ്ദേഹം 2000 ആണ്ടിൻ്റെ തുടക്കത്തിൽ നിലനിൽപ്പിനായി പല കളങ്ങളും മാറ്റിച്ചവിട്ടിയും കരുനീക്കങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. 1982-ലെ കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിലെ വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രിയായ പിള്ളക്ക് സഭയിൽ നടത്തിയ പഞ്ചാബ് മോഡൽ പ്രസംഗത്തെ തുടർന്ന് 1985 ജൂൺ 5 ന് രാജി വക്കേണ്ടി വന്നു. 1987-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിനൊപ്പം ലയിച്ച് കൊട്ടാരക്കരയിൽ നിന്ന് ജയിച്ച പിള്ള 1989-ൽ സ്വന്തം പാർട്ടിയായ കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്ന് പിളർന്ന് മാറിയതോടെ കൂറു മാറ്റ നിരോധന നിയമ പ്രകാരം അയോഗ്യനായി തീർന്നു. ഇതിനിടയിൽ ഗ്രാഫെറ്റ് കേസും ഇടമലയാർ കേസും പിള്ളയെ വിവാദനായകനാക്കി. 2001-2004ലെ യു.ഡി.എഫ് മന്ത്രിസഭയിൽ മന്ത്രി പദം കിട്ടാഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് യു.ഡി.എഫുമായി സ്വരചേർച്ചയിലല്ലായിരുന്നു. ഒടുവിൽ 2003-ൽ മന്ത്രിയായിരുന്ന മകൻ കെ.ബി.ഗണേഷ് കുമാറിനെ രാജിവപ്പിച്ച് 2004 വരെ പിള്ള ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടർന്നു. കോൺഗ്രസിൻ്റെ ലോക്സഭാംഗമായിരുന്ന കൊടിക്കുന്നിൽ സുരേഷുമായി ഇടഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് 2005-ൽ യു.ഡി.എഫ് വിട്ട് ഇടതു മുന്നണിയിൽ ചേരാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും വിജയിച്ചില്ല. പിന്നീട് പിള്ള യു.ഡി.എഫിൽ തന്നെ തിരിച്ചെത്തി. യു.ഡി.എഫിൻ്റെ സ്ഥാപക നേതാക്കളിലൊരാളായ പിള്ളയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിലെ കടുപ്പമേറിയ കാലഘട്ടമായിരുന്നു 2000 ആണ്ടിൻ്റെ തുടക്ക ദിനങ്ങൾ. മകൻ്റെ മന്ത്രിപദവും വിവാദങ്ങളും പിള്ളയുടെ രാഷ്ട്രീയ മൂല്യമിടിച്ചു. 2015-ൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ഉമ്മൻചാണ്ടിയോടും ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന കെ.എം.മാണിയോടും ബാർക്കോഴ കേസിൽ വിയോജിച്ചതിനെ തുടർന്ന് യു.ഡി.എഫിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. ഒടുവിൽ 2018-ൽ ഇടതുമുന്നണിയുടെ ഭാഗമായതോടെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സ്ഥിരം ശത്രുക്കളില്ലെന്ന ചൊല്ല് അന്വർത്ഥമായി.<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/r-balakrishna-pillai-1.5639523{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == വഹിച്ച പദവികൾ == * 1963 മുതൽ തുടർച്ചയായി 27 വർഷം [[ഇടമുളയ്ക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. 11 വർഷം [[കൊട്ടാരക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനവും വഹിച്ചു. * 1975-ൽ [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഗതാഗത, എക്സൈസ്, ജയിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി ആദ്യമായി മന്ത്രിസ്ഥാനത്തെത്തി. * 1980-82, 1982-1985, 1986-1987 കാലഘട്ടങ്ങളിൽ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിയായിട്ടുണ്ട്. * 1991-1995, 2003-2004 കാലഘട്ടത്തിൽ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിയായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.<ref name=udf/> * [[കെ.പി.സി.സി.]] എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗം. * [[എ.ഐ.സി.സി.]] അംഗം. * 1963-64 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിൽ]] ഭവനസമിതിയുടെ ചെയർമാനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * 1964-ൽ [[കേരളാ കോൺഗ്രസ്|കേരളാ കോൺഗ്രസിന്റെ]] സ്ഥാപകനേതാക്കളിൽ ഒരാളായി. പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. * 1971-ൽ പാർലമെന്റിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name=udf/> * 1960, 1965,1977,1980,1982,1987,1991, 1996, 2001 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ കേരള നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അവസാനമായി [[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കരയിൽ]] നിന്നാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.<ref name=niyamasabha>{{cite web|publisher = Niyamasabha.org| title = KERALA LEGISLATURE - MEMBERS - Shri Balakrishna Pillai R | url = http://niyamasabha.org/codes/members/m141.htm| accessdate = ഒക്ടോബർ 2, 2008}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ<ref> http://www.keralaassembly.org/1982/1982117.html</ref> ! വർഷം !!മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2006||[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[പി. ഐഷ പോറ്റി]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2001||[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[ വി. രവീന്ദ്രൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1996||[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[ ജോർജ് മാത്യു]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1991||[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[ ജോർജ് മാത്യു]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1987||[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[ ഇ. രാജേന്ദ്രൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1982||[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1970||[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കൊട്ടറ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |- |1967||[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.]] || [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |- |} == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : ആർ.വത്സല * മക്കൾ : ഉഷ, കെ.ബി.ഗണേഷ് കുമാർ, ബിന്ദു * മരുമക്കൾ : കെ.മോഹൻദാസ് (മുൻ കേന്ദ്ര ഷിപ്പിംഗ് സെക്രട്ടറി), ബിന്ദു ഗണേഷ് (ദുബായ്), ടി.ബാലകൃഷ്ണൻ (മുൻ അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി) ==ആത്മകഥ== [[പ്രമാണം:Autobiography Balakrishnapilla.jpg|ലഘു|200ബിന്ദു|ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ളയുടെ ആത്മകഥയുടെ പുറംചട്ട]] മാധ്യമം വാരികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ബാലകൃഷ്ണപിള്ളയുടെ ആത്മകഥാക്കുറിപ്പുകൾ [[ഡി.സി. ബുക്സ്]] പുസ്തകരൂപത്തിൽ പുനഃക്രമീകരിച്ചു. എന്നാൽ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ [[ഇടമലയാർ കേസ്|ഇടമലയാർ കേസിൽ]] ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് അദ്ദേഹത്തിന് പൂജപ്പുര സെൻട്രൽ ജയിലിലെ 5990-ആം തടവുപുള്ളിയാകേണ്ടി വന്നു. ഇതാണ് തന്റെ ആത്മകഥക്ക് അദ്ദേഹം 'പ്രിസണർ 5990' തലക്കെട്ട് നൽകുവാൻ കാരണമായത്.<ref name=prisoner>ആമുഖം, ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള, പ്രിസണർ 5990, ഡി.സി.ബുക്സ്, 2011 മാർച്ച്</ref> 2011 മാർച്ചിലാണ് ഇതിന്റെ ആദ്യപതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. == അവലംബം == <references/> {{DEFAULTSORT:ബാലകൃഷ്ണപിള്ള, ആർ.}} {{Second KLA}} [[വർഗ്ഗം:1935-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 8-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1965-ലെ കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോടതിപരാമർശത്തെ തുടർന്ന് രാജിവെച്ച കേരളത്തിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2021-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 3-ന് മരിച്ചവർ]] luvmvvgyh2nshpzid33tzp2x2a3mful 0 60012 4618725 4618409 2026-05-12T01:48:26Z Asifalinair 206364 4618725 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vijay}} {{Infobox officeholder | office = തമിഴ്നാട് മുഖ്യമന്ത്രി | order = 9-ാം | term_start = 10 മെയ് 2026 | governor = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] | predecessor = [[എം.കെ. സ്റ്റാലിൻ]] {{Collapsed infobox section begin|വകുപ്പുകൾ}} | 1blankname1 = മന്ത്രാലയവും വകുപ്പുകളും | 1namedata1 = * പൊതുഭരണം * പൊതുഭരണ വകുപ്പ് * ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് * ഇന്ത്യൻ പൊലീസ് സർവീസ് * ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ് * ജില്ലാ റവന്യൂ ഓഫീസർമാർ * പൊലീസ് * ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് * പ്രത്യേക സംരംഭങ്ങൾ * പ്രത്യേക പരിപാടി നടപ്പാക്കൽ * ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ ക്ഷേമം | term_start1 = 10 മെയ് 2026 | predecessor1 = [[എം.കെ. സ്റ്റാലിൻ]] {{Collapsed infobox section end}} | office2 = തമിഴ്നാട് [[നിയമസഭാംഗം]] | constituency2 = പെരമ്പൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലം | term_start2 = 10 മെയ് 2026 | predecessor2 = ആർ.ഡി.ശേഖർ | constituency3 = | term_start3 = | predecessor3 = | office4 = [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] പ്രസിഡൻ്റ് | term_start4 = 2 ഫെബ്രുവരി 2024 | 1blankname4 = ജനറൽ സെക്രട്ടറി | 1namedata4 = എൻ. ആനന്ദ് | image = Vijay at Protest of the Nadigar Sangam.jpg | caption = Vijay in 2018 | birth_name = ചന്ദ്രശേഖരൻ ജോസഫ് വിജയ് | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}} | birth_place = [[മദ്രാസ്]] {{small|(ഇപ്പോൾ [[ചെന്നൈ]])}}, [[തമിഴ്നാട്]], [[ഇന്ത്യ]] | party = [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] (2024 മുതൽ) | spouse = {{marriage|സങ്കീത സോർണലിംഗം|25 August 1999|2026|end={{abbr|sep.|separated}}}}<ref>{{Cite web |date=5 February 2026 |title=Actor-politician Vijay's wife Sankgeetha files for divorce |url=https://www.thenewsminute.com/flix/actor-politician-vijays-wife-sankgeetha-files-for-divorce |website=The News Minute}}</ref><ref name="N">{{Cite news |date=27 February 2026 |title=Who Is Vijay's Wife Sankgeetha Sornalingam, Who Filed For Divorce After 26 Years Of Marriage? |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-vijays-wife-sangeetha-sornalingam-who-filed-for-divorce-after-26-years-of-marriage-11145347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304070139/https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-vijays-wife-sangeetha-sornalingam-who-filed-for-divorce-after-26-years-of-marriage-11145347 |archive-date=4 March 2026 |access-date=4 March 2026 |work=NDTV |language=en}}</ref> | children = 2 | father = എസ്.എ.ചന്ദ്രശേഖരൻ | mother = ശോഭ ചന്ദ്രശേഖർ | occupation = {{hlist|രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ|നടൻ}} | relatives = | awards = | education = ലയോള കോളേജ്, മദ്രാസ് (dropped out) | nickname = ''ദളപതി'' (കൂട്ടത്തിൻ്റെ നേതാവ്) | name = വിജയ് </br>{{Small|C. Joseph Vijay}} }} [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ്]] ചലച്ചിത്രരംഗത്തെ ഒരു നടനും പിന്നണിഗായകനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും നിലവിൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ്]] '''വിജയ്''' ({{lang-ta|விஜய்}}) എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖർ''', (ജനനം: ജൂൺ 22, 1974). [[തമിഴക വെട്രി കഴകം]] (ടി.വി.കെ.) എന്ന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപകനും പ്രസിഡന്റുമാണ് അദ്ദേഹം. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, [[തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലെ]] മുൻനിര നടന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ആരാധകർ ഇദ്ദേഹത്തെ "ദളപതി" എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. 1997, 2005 വർഷങ്ങളിൽ തമിഴ്നാട് സർക്കാരിന്റെ മികച്ച നടനുള്ള പുരസ്‌കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്.{{തെളിവ്}} [[പൂവേ ഉനക്കാക]], [[കാതലുക്കു മരിയാതൈ|കാതലുക്ക് മര്യാദൈ]], [[തുള്ളാത മനവും തുള്ളും]] (1999), [[ഷാജഹാൻ(ചലച്ചിത്രം)|ഷാജഹാൻ]] (2001), [[ഗില്ലി]] (2004), [[പോക്കിരി]] (2007), [[തുപ്പാക്കി]](2012), [[തെരി]] (2016), [[മെർസൽ (ചലച്ചിത്രം)|മെർസൽ]] (2017), [[ബിഗിൽ (ചലച്ചിത്രം)|ബിഗിൽ]] (2019), [[മാസ്റ്റർ]] (2021), [[ബീസ്റ്റ്]] (2022),[[varisu | വരിസു]] (2023), [[ലിയോ (2023 ഇന്ത്യൻ സിനിമ)|ലിയോ]] (2023) എന്നിവയാണ് പ്രധാന ചിത്രങ്ങൾ. == ആദ്യ ജീവിതം == === ജനനം === വിജയ് 1974 ജൂൺ 22-ന് മദ്രാസിൽ (ഇന്നത്തെ ചെന്നൈ) ജനിച്ചു. === കുടുംബം === * '''പിതാവ്:''' എസ്. എ. ചന്ദ്രശേഖർ (എസ്.എ.സി.) – പ്രശസ്ത തമിഴ് ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവുമാണ്. * '''മാതാവ്:''' ശോഭാ ചന്ദ്രശേഖർ – പിന്നണി ഗായികയും സംഗീതജ്ഞയുമാണ്. * '''സഹോദരി:''' വിദ്യ – വിജയ്ക്ക് രണ്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മരണമടഞ്ഞ സഹോദരിയാണ് വിദ്യ. ഈ നഷ്ടം വിജയിയുടെ ജീവിതത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്, അത് പലപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ചില സിനിമകളിലെ വൈകാരിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിക്കാറുമുണ്ട്. === വിദ്യാഭ്യാസം === ചെന്നൈയിലെ ഫാത്തിമ സ്‌കൂളിലും, പിന്നീട് വിരുഗംബാക്കത്തെ ബാലലോക സ്കൂളിലുമായിരുന്നു വിജയുടെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം. ചെന്നൈയിലെ ലൊയോള കോളേജിൽ നിന്ന് വിഷ്വൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷനിൽ ബിരുദം പഠനത്തിന് ചേർന്നെങ്കിലും, അഭിനയത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനായി വിദ്യാഭ്യാസം ഇടയ്ക്ക് വെച്ച് ഉപേക്ഷിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://votermood.com/biography/joseph-vijay-chandrasekhar|title=Vijay Biography: Early Life, Education, and Political Career|access-date=2025-10-21|language=en}}</ref> == വ്യക്തിഗത ജീവിതം == === വിവാഹം === 1999 ഓഗസ്റ്റ് 25-ന് വിജയ് ശ്രീലങ്കൻ തമിഴ് വംശജയായ '''സംഗീത സോർണലിംഗത്തെ''' വിവാഹം ചെയ്തു. സംഗീത വിജയിയുടെ കടുത്ത ആരാധികയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/thalapathy-vijay-love-story-wife-sangeetha-sornalingam-wedding-kids-film-beast-25754|title=Vijay's Love Story: When Thalapathy Fell For His Fan, Sangeetha And Married Her In A Dream Wedding|access-date=2025-10-21|date=2021-06-22|language=en}}</ref> === മക്കൾ === * '''മകൻ:''' ജേസൺ സഞ്ജയ് (Jason Sanjay) – 2000-ൽ ജനിച്ചു. വിദേശത്ത് സിനിമാ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം നിലവിൽ സംവിധാന രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്. * '''മകൾ:''' ദിവ്യ സാഷ (Divya Saasha) – 2005-ൽ ജനിച്ചു. 'തെരി' (2016) എന്ന ചിത്രത്തിൽ ചെറിയ വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. == പ്രത്യേകതകൾ== 2017ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഭൈരവയിലെ തലക്കെട്ട് ഗാനം പിന്നീട് ഹിന്ദിയിലേക്കും ഈണം ആക്കാൻ തീരുമാനം ഉണ്ടായി.{{തെളിവ്}} 2017 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മെർസൽ സിനിമയുടെ ടീസർ ലോകത്തിൽ ആദ്യമായി 1മില്യൺ യൂട്യൂബ് ലൈക് കിട്ടിയ വീഡിയോ ആയി മാറി. <ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt6485666/|title=Mersal|access-date=2025-10-21}}</ref> == സിനിമാ ജീവിതം (1984 - 2024) == {{പ്രധാനലേഖനം|വിജയ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}} === ബാലതാരം (1984–1988) === വിജയ് തൻ്റെ അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത് ബാലതാരമായിട്ടാണ്. പിതാവ് എസ്.എ. ചന്ദ്രശേഖർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'വെട്രി' (1984) എന്ന സിനിമയിലൂടെയാണ് അരങ്ങേറ്റം. അതിനുശേഷം ഏതാനും ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ബാലവേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. === നായകനിലേക്കുള്ള വളർച്ച (1992–2002) === * '''നായകനായി അരങ്ങേറ്റം:''' 1992-ൽ, പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ, പിതാവ് സംവിധാനം ചെയ്ത '''<nowiki/>'നാളൈയ തീർപ്പു'''' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് വിജയ് ആദ്യമായി നായകനായെത്തുന്നത്. ആദ്യകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മിക്ക ചിത്രങ്ങളും കുറഞ്ഞ ബഡ്ജറ്റിൽ നിർമ്മിച്ചതും കാര്യമായ വിജയം നേടാത്തതുമായിരുന്നു. * '''ആദ്യത്തെ വഴിത്തിരിവ്:''' 1996-ൽ '''വിക്രമൻ''' സംവിധാനം ചെയ്ത '''<nowiki/>'പൂവേ ഉനക്കാകെ'''' എന്ന ചിത്രമാണ് വിജയ്ക്ക് ഒരു നടൻ എന്ന നിലയിൽ ബ്രേക്ക് നൽകിയത്. ഈ സിനിമ അദ്ദേഹത്തെ കുടുംബപ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ പ്രിയങ്കരനാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/poove-unakkaga.html|title=Poove Unakkaga 1996 {{!}} Poove Unakkaga Tamil Movie: Release Date, Cast, Story, Ott, Review, Trailer, Photos, Videos, Box Office Collection – Filmibeat|access-date=2025-10-21|language=en}}</ref> * '''സ്ഥിരതയാർന്ന വിജയം:''' 1997-ലെ 'ലവ് ടുഡേ', 1998-ലെ 'തുളളാത മനവും തുളളും', 2000-ലെ 'ഖുഷി' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ വിജയിയെ മുൻനിര നായകന്മാരുടെ നിരയിലേക്ക് ഉയർത്തി. മലയാള സംവിധായകൻ സിദ്ദിഖിൻ്റെ 'ഫ്രണ്ട്സ്' (2001) എന്ന തമിഴ് റീമേക്കിലെ പ്രകടനവും ശ്രദ്ധേയമായി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹം 'ഇളയദളപതി' എന്നറിയപ്പെട്ടു. === ആക്ഷൻ താരത്തിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം (2003–2011) === 2003-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ '''<nowiki/>'തിരുമലൈ'''' എന്ന ചിത്രമാണ് വിജയിൻ്റെ കരിയറിലെ പ്രധാന വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്ന്. ഈ ചിത്രം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശൈലി റൊമാൻ്റിക് ഹീറോയിൽ നിന്ന് ആക്ഷൻ ഹീറോയിലേക്ക് മാറ്റി. * '''പ്രധാന ചിത്രങ്ങൾ:''' 'ഗില്ലി' (2004), 'തിരുപ്പാച്ചി' (2005), 'പോകിരി' (2007) എന്നിവയെല്ലാം വാണിജ്യപരമായി വലിയ വിജയങ്ങൾ നേടി. ഇതോടെ വിജയ് തമിഴ് സിനിമയിലെ 'ബോക്സ് ഓഫീസ് കിംഗ്' ആയി വളർന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/standpoint/story/ghilli-re-release-thalapathy-vijay-trisha-dharani-2530194-2024-04-22|title=Revisiting 'Ghilli': Why Thalapathy Vijay reigns supreme|access-date=2025-10-21|last=K|first=Janani|date=2024-04-22|language=en}}</ref> === സൂപ്പർസ്റ്റാർ പദവി (2012–2024) === 2010-ന് ശേഷം വിജയ്, പ്രമുഖ സംവിധായകരുമായി ചേർന്ന് വലിയ പ്രൊജക്റ്റുകൾ ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. * '''മുരുകദോസ് ചിത്രങ്ങൾ:''' '''<nowiki/>'തുപ്പാക്കി'''' (2012) വിജയിയുടെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും വലിയ വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്നായിരുന്നു. ഈ ചിത്രവും തുടർന്ന് വന്ന 'കത്തി' (2014), 'സർക്കാർ' (2018) എന്നിവയും വലിയ വാണിജ്യ വിജയങ്ങൾ നേടുകയും, രാഷ്ട്രീയപരമായ ഉള്ളടക്കം കാരണം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Aug/19/ar-murugadoss-says-only-vijay-can-do-thuppakki-2|title=AR Murugadoss says only Vijay can do Thuppakki 2|access-date=2025-10-21|last=Desk|first=Cinema Express|date=2025-08-19|language=en}}</ref> * '''ആറ്റ്‌ലി ചിത്രങ്ങൾ:''' <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/list/ls527848457/|title=Atlee Filmography|access-date=2025-10-21|language=en-US}}</ref> 'തെരി' (2016), 'മെർസൽ' (2017), 'ബിഗിൽ' (2019) എന്നിവ അദ്ദേഹത്തെ തമിഴകത്തെ ഏറ്റവും വിലപിടിപ്പുള്ള താരമാക്കി മാറ്റി. 'മെർസൽ' $250 കോടിക്ക് മുകളിൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ആദ്യ വിജയ് ചിത്രമാണ്. * '''ഏറ്റവും പുതിയ ചിത്രങ്ങൾ:''' 'മാസ്റ്റർ' (2021), 'ബീസ്റ്റ്' (2022), 'വാരിശ്' (2023), '''<nowiki/>'ലിയോ'''' (2023) എന്നിവയെല്ലാം വൻ ഹിറ്റുകളായിരുന്നു. 'ലിയോ' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ₹500 കോടി കടന്ന ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. '''ദളപതി (Commander):''' ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് അദ്ദേഹത്തെ ആരാധകർ "ദളപതി" എന്ന് വിളിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. തമിഴ് സിനിമയിലെ യുവതലമുറയിലെ സൂപ്പർതാരങ്ങളിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തേക്ക് അദ്ദേഹം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/why-is-vijay-called-thalapathy-1758671-2021-01-13|title=Why is Vijay called Thalapathy?|access-date=2025-10-21|last=K|first=Janani|date=2021-01-13|language=en}}</ref> 2014ൽ വിജയ്, [[ജില്ല (ചലച്ചിത്രം)|ജില്ല]] എന്ന സിനിമയിൽ [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലി]]ന്റെ കൂടെ അഭിനയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/movies/jilla.html|title=Jilla 2014 {{!}} Jilla Tamil Movie: Release Date, Cast, Story, Ott, Review, Trailer, Photos, Videos, Box Office Collection – Filmibeat|access-date=2025-10-21|language=en}}</ref> == പിന്നണിഗായകൻ == തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിൽ പിന്നണിഗായകനായും വിജയ് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. രസികൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ ചിത്രയ്ക്കൊപ്പം ബംബായ് സിറ്റി സിക്ക റൊട്ടി എന്ന ഗാനം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു ''സച്ചിൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ വിജയ് പാ‍ടിയ ഗാനങ്ങൾ വിജയമായിരുന്നു. 2012ൽ തുപ്പാക്കി, എന്ന ചിത്രത്തിലും, 2013ൽ തലൈവ എന്ന ചിത്രത്തിലും പാടി. 2014ൽ ജില്ലയിലെ കണ്ടാങ്കി <ref>{{Cite web|url=https://www.kollyinsider.com/2013/11/vijay-sings-kandangi-kandangi-with.html|title=Vijay sings 'Kandangi Kandangi' with Shreya Ghoshal in Jilla|access-date=2025-10-21|last=Vijay|first=D. Imman Jilla Kajal Agarwal Shreya Ghoshal|date=2013-11-06}}</ref>എന്നാരംഭിക്കുന്ന ഗാനം വിജയ് പാടി. == രാഷ്ട്രീയം: തമിഴക വെട്രി കഴകം (TVK) == വർഷങ്ങളോളം സാമൂഹ്യ സേവനങ്ങളിലൂടെയും സിനിമകളിലെ രാഷ്ട്രീയ പരാമർശങ്ങളിലൂടെയും സൂചനകൾ നൽകിയിരുന്ന വിജയ്, 2024-ൽ തൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2024/Oct/27/inside-vijays-big-bang-political-entry|title=Inside Vijay's big-bang political entry|access-date=2025-10-21|last=desk|first=TNIE online|date=2024-10-27|language=en}}</ref> === 3.1. രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള പശ്ചാത്തലം === * '''വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കം:''' 2009-ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഈ ആരാധക കൂട്ടായ്മ, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അടിത്തറയായി വർത്തിച്ചു. ആരാധക കൂട്ടായ്മയിലൂടെ സൗജന്യ ഭക്ഷണം, വിദ്യാഭ്യാസ സഹായം, നിയമസഹായം തുടങ്ങിയ ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. 2021-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കത്തിലെ അംഗങ്ങൾ സ്വതന്ത്രരായി മത്സരിച്ച് നിരവധി സീറ്റുകളിൽ വിജയിച്ചു. * '''രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കമുള്ള സിനിമകൾ:''' 'തുപ്പാക്കി', 'കത്തി', 'മെർസൽ', 'സർക്കാർ' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ അഴിമതി, കർഷക പ്രശ്നങ്ങൾ, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ പൊതുവിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുകയും സർക്കാരുകളുടെ വിമർശനത്തിന് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്തു. === 3.2. പാർട്ടി പ്രഖ്യാപനം === * '''പാർട്ടിയുടെ പേര്:''' '''തമിഴക വെട്രി കഴകം (Tamilaga Vettri Kazhagam - TVK)'''. * '''പ്രഖ്യാപനം:''' 2024 ഫെബ്രുവരി 2-ന് പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു. * '''ലക്ഷ്യം:''' 2026-ലെ തമിഴ്‌നാട് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുകയും വിജയിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം. 2024-ലെ ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കില്ലെന്നും, ഒരു പാർട്ടിക്കും പിന്തുണ നൽകില്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കി. === 3.3. TVK-യുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം (Ideology) === * '''മുദ്രാവാക്യം:''' "പിറപ്പൊക്കും എല്ലാ ഉയിർക്കും" (ജനനം കൊണ്ട് എല്ലാവരും തുല്യരാണ്). * '''പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യങ്ങൾ:''' നിസ്വാർത്ഥവും, സുതാര്യവും, ജാതി-മത വിവേചനമില്ലാത്തതും, അഴിമതിരഹിതവുമായ ഒരു ഭരണം കാഴ്ചവയ്ക്കുക. <ref>{{Cite web|url=https://thesouthfirst.com/tamilnadu/lights-camera-ideology-vijay-names-his-historical-dream-team/|title=Lights, camera, ideology? Vijay names his historical 'Dream team'|access-date=2025-10-21|last=Shivani|first=k Nitika|date=2024-10-28|language=en}}</ref> * '''നിലപാടുകൾ:''' ദ്രാവിഡ രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ മൂല്യങ്ങളായ സാമൂഹ്യനീതി, യുക്തിവാദം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. നീറ്റ് (NEET) പരീക്ഷ നിരോധിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം പരസ്യമായി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/tamil-nadu/story/actor-vijay-tamil-nadu-ban-neet-examination-mk-stalin-medical-entrance-2561578-2024-07-03|title=Actor Vijay calls for ban on NEET exam, claims bias against rural students|access-date=2025-10-21|last=Nair|first=Shilpa|date=2024-07-03|language=en}}</ref> * '''വിരമിക്കൽ:''' രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പൂർണ്ണമായി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനായി, നിലവിലുള്ള സിനിമകൾ (പ്രധാനമായും 'ദ ഗ്രേറ്റസ്റ്റ് ഓഫ് ഓൾ ടൈം' - GOAT, 'ദളപതി 69') പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം സിനിമയിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു. == ജനപ്രിയതയും സ്വാധീനവും == വിജയിയുടെ ജനപ്രീതി കേവലം തമിഴ്‌നാട്ടിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. കേരളം, കർണാടക, ശ്രീലങ്ക, മലേഷ്യ, യൂറോപ്പ്, പശ്ചിമേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ ആരാധകവൃന്ദമുണ്ട്. * '''ദളപതി:''' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശക്തമായ ഓൺ-സ്‌ക്രീൻ കഥാപാത്രങ്ങൾ, നൃത്തത്തിലെ അസാമാന്യമായ വൈഭവം, വൈകാരിക രംഗങ്ങളിലെ പ്രകടനങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ കുടുംബ പ്രേക്ഷകർക്കും യുവതലമുറയ്ക്കും ഒരുപോലെ പ്രിയങ്കരനാക്കുന്നു. * '''വാണിജ്യ വിജയം:''' സ്ഥിരമായി ₹100, ₹200, ₹300 കോടി ക്ലബ്ബുകളിൽ ഇടം നേടുന്ന ചിത്രങ്ങളിലൂടെ, തെന്നിന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാണിജ്യ മൂല്യമുള്ള താരമായി വിജയ് നിലകൊള്ളുന്നു. * '''രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം:''' അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ചലച്ചിത്രങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകളും ഡയലോഗുകളും പലപ്പോഴും സമൂഹത്തിൽ ചർച്ചാവിഷയമാവുകയും, യുവാക്കൾക്കിടയിൽ രാഷ്ട്രീയ അവബോധം വളർത്തുന്നതിൽ പങ്ക് വഹിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>[https://www.ndtv.com/india-news/vijay-tamil-nadu-mk-stalin-star-power-mass-appeal-a-look-at-actor-vijays-political-impact-9138582 Vijay, Tamil Nadu, MK Stalin: Star Power, Mass Appeal: A Look At Actor Vijay's Political Impact]</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Vijay}} * {{IMDb name|name= Vijay|id=0897201}} * [http://www.vijaynet.com വിജയ് ഫാൻസിന്റെ വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105171408/http://vijaynet.com/ |date=2009-01-05 }} * {{Rotten-tomatoes-person|id=Vijay|name=Vijay}} {{TamilNaduStateAwardForBestActor}} [[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 22-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] ewh6rot7eknzjs1ttj2wmqva3redfmw 0 68578 4618760 4618521 2026-05-12T06:58:02Z Vicharam 9387 4618760 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K. C. Venugopal }} {{Infobox officeholder | name = | image = K.C. Venugopal.JPG | image_size = | caption = Official portrait, 2019 | birth_name = കൊഴുമ്മൽ ചട്ടടി വേണുഗോപാൽ | birth_date = {{Birth date and age|1963|02|04|df=yes}} | birth_place = [[പയ്യന്നൂർ]], [[കണ്ണൂർ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | office = ചെയർമാൻ, പബ്ലിക് അക്കൗണ്ട്സ് കമ്മിറ്റി | term_start = 16 August 2024 | term_end = | appointer = [[ഓം ബിർള]]<br/>({{small|[[ലോക്‌സഭാ സ്പീക്കർ]]}}) | predecessor = അധീർ രഞ്ജൻ ചൗധരി | office1 = [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗം]] | term_start1 = {{Start date|2020|06|19|df=yes}} | term_end1 = {{End date|2024|06|04|df=yes}} | predecessor1 = വിജയ് ഗോയൽ | successor1 = രവ്നീത് സിംഗ് ബിട്ടു | constituency1 = [[രാജസ്ഥാൻ]] | office2 = [[All India Congress Committee|എ.ഐ.സി.സി.]] ജനറൽ സെക്രട്ടറി (സംഘടന) | term_start2 = {{Start date|2019||}} | term_end2 = | 1blankname2 = [[All India Congress Committee|എ.ഐ.സി.സി.]] പ്രസിഡൻ്റ് | 1namedata2 = * [[സോണിയ ഗാന്ധി]] (2022 വരെ) * [[മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ]] (2022 മുതൽ) | predecessor2 = [[അശോക് ഗെലോട്ട്]] | successor2 = | office3 = [[All India Congress Committee|AICC]] കർണാടകയുടെ ചുമതലയുള്ള ജനറൽ സെക്രട്ടറി | term_start3 = {{Start date|2018|06|22|df=yes}} | term_end3 = {{End date|2020|09|11|df=yes}} | 1blankname3 = [[All India Congress Committee|എ.ഐ.സി.സി.]] പ്രസിഡൻ്റ് | 1namedata3 = * [[രാഹുൽ ഗാന്ധി]] (2019 വരെ) * [[സോണിയ ഗാന്ധി]] (2019 മുതൽ) | predecessor3 = ''Office established'' | successor3 = രൺദീപ് സുർജേവാല | office4 = 13-ാമത് കേന്ദ്ര വ്യോമയാന സഹമന്ത്രി | term_start4 = {{Start date|2012|10|28|df=yes}} | term_end4 = {{End date|2014|05|26|df=yes}} | prime_minister4 = [[മൻമോഹൻ സിംഗ്]] | minister4 = അജിത് സിംഗ് | successor4 = ജി എം സിദ്ധേശ്വര | predecessor4 = ജയന്തി നടരാജൻ | office5 = 22-ാമത് കേന്ദ്ര ഊർജ സഹമന്ത്രി | term_start5 = {{Start date|2011|01|20|df=yes}} | term_end5 = {{End date|2012|10|28|df=yes}} | prime_minister5 = മൻമോഹൻ സിംഗ് | minister5 = * [[സുശീൽ കുമാർ ഷിൻഡെ]] * [[വീരപ്പ മൊയ്‌ലി]] | predecessor5 = ഭരത് സിംഗ് മാധവ് സിംഗ് സോളങ്കി | successor5 = ജ്യോതിരാദിത്യ മാധവറാവു സിന്ധ്യ | office6 = [[ലോക്സഭ|ലോക്‌സഭാ അംഗം]] | term_start6 = {{Start date|2024|06|04|df=yes}} | constituency6 = [[Alappuzha (Lok Sabha constituency)|ആലപ്പുഴ, കേരളം]] | predecessor6 = [[എ.എം. ആരിഫ്]] | term_start7 = {{Start date|2009|05|31|df=yes}} | term_end7 = {{End date|2019|05|23|df=yes}} | predecessor7 = കെ.എസ്. മനോജ് | successor7 = [[എ.എം. ആരിഫ്]] | constituency7 = [[Alappuzha (Lok Sabha constituency)|ആലപ്പുഴ, കേരളം]] | office8 = [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം]] | term_start8 = {{Start date|1996||}} | term_end8 = {{End date|2009||}} | predecessor8 = കെ.പി. രാമചന്ദ്രൻ നായർ | successor8 = എ.എ.ഷുക്കൂർ | constituency8 = [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] | party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]][[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | spouse = {{Marriage| ആശ.|1995}} | children = 2 | parents = കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ ജാനകി അമ്മ | alma_mater = [[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]] | website = | footnotes = Source [http://164.100.47.193/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4567&lastls=16] }} 2024 മുതൽ ആലപ്പുഴയിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗമായി തുടരുന്ന മുൻ കേന്ദ്ര മന്ത്രിയും രാജസ്ഥാനിൽ നിന്നുള്ള മുൻ [[രാജ്യസഭ]] അംഗവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]ന്റെ സംഘടനാ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയുമായ ദേശീയ നേതാവാണ് '''കെ.സി. വേണുഗോപാൽ'''(ജനനം: 4 ഫെബ്രുവരി 1963) എന്ന കൊഴുമ്മേൽ ചറ്റടി വേണുഗോപാൽ. ==ജീവിതരേഖ== [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ]] [[പയ്യന്നൂർ]] താലൂക്കിലെ [[കടന്നപ്പള്ളി]] ഗ്രാമത്തിൽ കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ നമ്പ്യാരുടേയും ജാനകിയമ്മയുടേയും മകനായി 1963 ഫെബ്രുവരി 4ന് ജനിച്ചു. കോഴിക്കോട് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ നിന്ന് ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ ഒന്നാം ക്ലാസ്സോടെ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്ന് എൽ.എൽ. ബിയും പാസ്സായി. പഠനകാലത്ത് കായികമേഖലയിലും മികവ് തെളിയിച്ചു വേണുഗോപാൽ. സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ അറിയപ്പെടുന്ന വോളിബോൾ താരമായിരുന്ന അദ്ദേഹം ജില്ലാ ജൂനിയർ വോളിക്യാപ്റ്റനായിരുന്നു. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ [[കെ.എസ്.യു]] വഴിയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തുന്നത്. 1987-ൽ [[കെ.എസ്.യു]]വിൻ്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് യുവജന സംഘടനയായ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ ചുമതലക്കാരനായ വേണുഗോപാൽ 1992 മുതൽ 2000 വരെ [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായിരുന്നു. ജന്മനാട് കണ്ണൂരാണെങ്കിലും വേണുഗോപാലിൻ്റെ പ്രവർത്തനമേഖല [[ആലപ്പുഴ]]യായിരുന്നു. 1996-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആദ്യമായി [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ നിന്ന് [[എം.എൽ.എ]]യായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 2001, 2006, വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ നിന്നു തന്നെ [[നിയമസഭ]]യിൽ അംഗമായി. 2004-2006-ലെ [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായിരുന്ന വേണുഗോപാൽ 2009-ൽ നടന്ന [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ആലപ്പുഴ]]യിലെ സിറ്റിംഗ് എം.പിയായിരുന്ന ഡോ. [[കെ.എസ്. മനോജ്]]നെ തോൽപ്പിച്ച് ആദ്യമായി [[ലോക്സഭ]]യിൽ അംഗമായി. 2011 മുതൽ 2014 വരെ കേന്ദ്ര മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. 2017-ൽ എ.ഐ.സി.സിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി. 2014-ൽ നടന്ന [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ നിന്ന് പാർലമെൻറിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>http://164.100.47.193/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4567&lastls=16 </ref> 2019-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാൻ താത്പര്യപ്പെടാതിരുന്ന വേണുഗോപാലിനെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി [[രാജസ്ഥാൻ]]ൽ നിന്നുള്ള [[രാജ്യസഭ]] അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>https://english.mathrubhumi.com/mobile/news/india/rajya-sabha-polls-kc-venugopal-wins-from-rajasthan-1.4843752{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2024 മുതൽ ആലപ്പുഴയിൽ നിന്നുള്ള ലോക്സഭാംഗമായി തുടരുന്നു. == അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ == * 2017 ഏപ്രിലിൽ എ.ഐ.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി. * 2012 ഒക്ടോബർ 28 മുതൽ കേന്ദ്ര വ്യോമയാന സഹമന്ത്രിയായി. <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1909953/2012-10-29/india |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-10-29 |archive-date=2012-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029093420/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1909953/2012-10-29/india |url-status=dead }}</ref> * 2011 ജനുവരി 19 ന് കേന്ദ്ര ഊർജ്ജ സഹമന്ത്രിയായി. <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8667775&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-01-19 |archive-date=2011-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110121034215/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=8667775&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref> * 2004 ഏപ്രിൽ 5 മുതൽ 2006 മേയ് 17 വരെ കേരളത്തിലെ ടൂറിസം,ദേവസ്വം എന്നീ വകുപ്പുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന മന്ത്രിയായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. * കെ.പി.സി.സി എക്സിക്യുട്ടീവ് അംഗമായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. * 1992-2000 വരെ യൂത്ത്കോൺഗ്രസിന്റെ സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷനായി പ്രവർത്തിച്ചു. * 1987 ൽ [[കെ.എസ്.യു.]] വിന്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ !വർഷം||മണ്ഡലം|| വിജയി!!പാർട്ടി!!മുഖ്യ എതിരാളി!!പാർട്ടി |- |2014 ||[[ആലപ്പുഴ ലോക‌സഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[സി.ബി. ചന്ദ്രബാബു]] ||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] |- |2009||[[ആലപ്പുഴ ലോക‌സഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |2006*||[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |2001||[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |1996||[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} കുറിപ്പ് - 2009 ൽ എം.എൽ.എ. സ്ഥാനം രാജി വെച്ച് 2009 ലെ ലോകസഭാതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മൽസരിച്ച് വിജയിച്ചിരുന്നു. == കുടുംബം == ഭാര്യ :അദ്ധ്യാപികയായ ഡോ. ആശ. രണ്ടുമക്കൾ == അവലംബം == <references/> {{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} {{പതിനാറാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:1963-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 4-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:വേണുഗോപാൽ, കെ.സി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം ബോർഡ് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] {{kerala-politician-stub}} folobu3n7ncs87yek84ni7d8vi0mvd8 0 68919 4618639 4618511 2026-05-11T14:24:18Z Kiran Gopi 10521 /* പുറം കണ്ണികൾ */ 4618639 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ramesh Chennithala}} {{Infobox officeholder | name = രമേശ് ചെന്നിത്തല | image = File:Ramesh Chennithala profile 02.jpg | caption = | office = പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാവ് | term_start = മെയ് 29 2016 | term_end = മെയ് 22 2021 | predecessor = [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] | successor = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | office1 = സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start1 = [[ജനുവരി 1]] [[2014]] | term_end1 = [[മേയ് 20]] [[2016]] | predecessor1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | successor1 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | office2 = സംസ്ഥാന ഗ്രാമവികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency = | term_start2 = [[ജൂൺ 5]] [[1986]] | term_end2 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] | predecessor2 = | successor2 = [[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]] | office3 = [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]] പ്രസിഡണ്ട് | term_start3 = [[24 ജൂൺ]] 2005 | term_end3 = [[ഫെബ്രുവരി 10]] 2014 | predecessor3 = [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] | successor3 = [[വി.എം. സുധീരൻ]] | office4 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | constituency4 = [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] | term_start4 = [[മേയ് 14]] [[2011]] | term_end4 = | predecessor4 = [[ബാബു പ്രസാദ്]] | successor4 = | term_start5 = [[മേയ് 24]] [[1982]] | term_end5 = [[ഡിസംബർ 9]] [[1989]] | predecessor5 = [[സി.ബി.സി. വാര്യർ]] | successor5 = [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]] | office6 = ലോക സഭയിലെ അംഗം | constituency6 = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]] | term_start6 = [[ഒക്ടോബർ 11]] [[1999]] | term_end6 = [[ഫെബ്രുവരി 6]] [[2004]] | predecessor6 = [[പി.ജെ. കുര്യൻ]] | successor6 = [[സി.എസ്. സുജാത]] | constituency7 = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]] | term_start7 = [[ഡിസംബർ 2]] [[1989]] | term_end7 = [[ഡിസംബർ 4]] [[1997]] | predecessor7 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]] | successor7 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]] | salary = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1956|5|25}} | birth_place = [[ചെന്നിത്തല]] [[മാവേലിക്കര]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]] | residence = [[ചെന്നിത്തല]] | death_date = | death_place = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്സ് (ഐ)]] | religion = [[ഹിന്ദുമതം]] | father = വി. രാമകൃഷ്ണൻ നായർ | mother = ദേവകിയമ്മ | spouse = ടി.എൻ. അനിത | children = രണ്ട് മകൻ | website = | footnotes = | date = സെപ്റ്റംബർ 1 | year = 2020 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/99%20Ramesh%20Chennithala.pdf നിയമസഭ | 3blankname = | 3namedata = | 3blankname1 = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]] | 3namedata1 = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] }} [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]- പാർട്ടിയുടെ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രമുഖരായ നേതാക്കളിലൊരാളാണ് '''രമേശ് ചെന്നിത്തല''' (ജനനം: 25 മേയ്, 1956). നിലവിൽ 2011 മുതൽ കേരള നിയമസഭയിൽ [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്നു. 2005 മുതൽ 2014 വരെ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മറ്റിയുടെ]] പ്രസിഡണ്ടായും 2014 മുതൽ 2016 വരെ രണ്ടാം ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര-വിജിലൻസ് വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായും 2016 മുതൽ 2021 വരെ നിലവിലിരുന്ന പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2022/Jul/24/sincerely-repent-revolt-against-karunakaranramesh-chennithala-2480007.html</ref><ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/10/04/congress-leader-ramesh-chennithala-kerala-chief-minister-dreams.html</ref> == ജീവിത രേഖ== [[ആലപ്പുഴ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവേലിക്കര]] താലൂക്കിലെ [[ചെന്നിത്തല]] ഗ്രാമത്തിൽ വി.രാമകൃഷ്ണൻ നായരുടേയും ദേവകിയമ്മയുടേയും മകനായി 1956 മെയ് 25 ന് ജനിച്ചു. ഹിന്ദി ഭാഷ അനായാസം സംസാരിക്കുന്ന ഒരു ഹിന്ദിവിശാരദ് കൂടി ആണ് ചെന്നിത്തല. ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളിലുള്ള പ്രാവീണ്യമാണ് ചെന്നിത്തലയെ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സ്വീകാര്യനാക്കിയത്. ദക്ഷിണകേരളാ ഹിന്ദി പ്രചാരസഭയിൽ നിന്ന് പഠിച്ചെടുത്ത ഹിന്ദി വിശാരത് ആണ് ഉത്തരേന്ത്യൻ നേതാക്കളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്താൻ ചെന്നിത്തലയെ തുണയ്ക്കുന്നത്. പിന്നെ വർഷങ്ങളായി കേട്ടുപഠിച്ച ഹിന്ദി സംസാരഭാഷയും. തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദവും [[എൻ.എസ്.എസ്. ഹിന്ദു കോളേജ്, ചങ്ങനാശ്ശേരി|ചങ്ങനാശേരി എൻഎസ്എസ് ഹിന്ദു കോളേജിൽ]] നിന്ന് ധനതത്വശാസ്ത്രത്തിൽ നേടിയ ബിരുദവുമാണ് വിദ്യാഭ്യാസം. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== [[പ്രമാണം:CHENNITHALA 2012 DSC 0063.JPG|ലഘുചിത്രം|left|രമേശ് ചെന്നിത്തല സിപിഐ നേതാവ് ചന്ദ്രപ്പനും വിഎസിനുമൊപ്പം]] കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ [[കെ.എസ്.യു]]വിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം. 1980-1985 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കെ.എസ്.യു]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എൻ.എസ്.യു.ഐ ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, ബാലജന സഖ്യം സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ചെന്നിത്തല 1982-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1985-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി. 1986-ൽ മുപ്പതാം വയസിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1987 മുതൽ 1990 വരെ [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായിരുന്നു. 1987-ൽ ഹരിപ്പാട് നിന്ന് വീണ്ടും നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു എങ്കിലും 1989-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം| കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് മത്സരിച്ചു ജയിച്ചതിനാൽ [[എം.എൽ.എ]] സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. 1990 മുതൽ 1993 വരെ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് അഖിലേന്ത്യ പ്രസിഡൻറായിരുന്ന ചെന്നിത്തല 1994 മുതൽ 1997 വരെ എ.ഐ.സി.സി. ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1991-ലും, 1996-ലും, വീണ്ടും [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1997-ൽ എ.ഐ.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായി. 1999-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[മാവേലിക്കര]]യിൽ നിന്ന് പാർലമെൻറ് അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=86&lastls=13</ref> 1998-ൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേയ്ക്ക് മത്സരിച്ചു എങ്കിലും [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]നോട് പരാജയപ്പെട്ടു. 2004-ൽ [[മാവേലിക്കര]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിൽ നിന്ന് [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[സി.എസ്. സുജാത]]യോടും തോറ്റു. 2005-ൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ]] (KPCC) പ്രസിഡൻറായിരുന്ന [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യുടെ പകരക്കാരനായി കെ.പി.സി.സി.പ്രസിഡൻ്റായി ചുമതലയേറ്റു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |title=''Ramesh Chennithala is KPCC president'', The Hindu, June 25, 2005 |access-date=2009-05-19 |archive-date=2007-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001061514/http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |url-status=dead }}</ref>, 2004 മുതൽ കോൺഗ്രസ്സ് പാർട്ടിയുടെ വർക്കിംഗ് കമ്മറ്റി അംഗവുമാണ്. 2011-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] നിന്ന് വീണ്ടും [[നിയമസഭ]] അംഗമായ ചെന്നിത്തല 2014 മുതൽ 2016 വരെ [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര-വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു. 2014-ൽ അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി നിയമിതനായ ചെന്നിത്തല കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് [[വി.എം. സുധീരൻ]] പകരം പ്രസിഡൻറായി സ്ഥാനമേറ്റു. 2016-ൽ പതിനാലാം [[കേരള]] [[നിയമസഭ]]യിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]]ൻ്റെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി രമേശ് ചെന്നിത്തലയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2021-ലെ പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പരാജയത്തെ തുടർന്ന് രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം [[വി.ഡി. സതീശൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി സ്ഥാനമേറ്റു.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/may/22/congress-appoints-vd-satheesan-as-leader-of-opposition-in-kerala-assembly-2306051.html</ref> == ആത്മകഥ == * ''' രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും<ref>[https://www.mbibooks.com/product/ramesh-chennithala-arinjathum-ariyathathum/ Ramesh Chennithala Autobiography]</ref> ''' ഒരു സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥി എങ്ങനെയാണ് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ നക്ഷത്രമാകുന്നത് എന്നതിനൊരു പാഠപുസ്തകമാണ് രമേശ് ചെന്നിത്തല. ആ പുസ്തകത്തെ അടുക്കിപ്പെറുക്കി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് ഈ കൃതിയിലൂടെ. മുതിർന്ന മാദ്ധ്യമ പ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങളും പഠനങ്ങളും അനുഭവങ്ങളുമാണ് ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നത്. വിദ്യാർത്ഥികാലഘട്ടം മുതൽ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിനൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച എന്നും കോൺഗ്രസ് (ഐ) ഗ്രൂപ്പുകാരനായ പൊതുപ്രവർത്തകന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ ഒരു യാത്ര. മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ രചിച്ച, മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ ജീവചരിത്രം.<ref>[https://www.mathrubhumi.com/amp/books/news/ramesh-chennithala-autobiography-arinjathumariyathathum-book-release-sharja-international-book-fair-1.9052036 രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ പുസ്തകം പ്രകാശനം ചെയ്തു.]</ref><ref>{{Cite web |url=https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |title=രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും |access-date=2023-11-29 |archive-date=2023-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205050305/https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |url-status=dead }}</ref> == കുടുംബം == ഭാര്യ അനിത യുണൈറ്റഡ് ഇന്ത്യാ ഇൻഷ്വറൻസ് കമ്പനിയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥയാണ്. മക്കൾ : രോഹിത്, രമിത് ==വിവാദങ്ങൾ== * സെപ്റ്റംബർ 8, 2020 : കുളത്തൂപ്പുഴയിൽ കോവിഡ് നിരീക്ഷണ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വാങ്ങാനെത്തിയ പെൺകുട്ടിയെ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകൻ പീഡിപ്പിച്ച വിഷയത്തിൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല "റേപ്പ് ജോക്ക്" പരാമർശം നടത്തിയത് വിവാദത്തിന്‌ ഇടയാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-congress-leader-ramesh-chennithala-faces-flak-over-insensitive-rape-comment-netizens-demand-apology-1719850-2020-09-08|title=Kerala Congress leader Ramesh Chennithala faces flak over insensitive rape comment, netizens demand apology|access-date=2020-09-09|last=ThiruvanathapuramSeptember 8|first=P. S. Gopikrishnan Unnithan|last2=September 8|first2=2020UPDATED:|language=en|last3=Ist|first3=2020 19:11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/congress-leader-ramesh-chennithala-must-apologise-for-insulting-women-kerala-health-minister-kk-shailaja-2292529|title=Congress Leader Must Apologise For "Insulting Women": Kerala Health Minister|access-date=2020-09-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/ramesh-chennithala-apology-controversial-statement-415543/|title=വാക്കുകൾ പിൻവലിച്ച് നിർവ്യാജം ഖേദംപ്രകടിപ്പിക്കുന്നു: രമേശ് ചെന്നിത്തല|access-date=2020-09-09|date=2020-09-09|language=ml}}</ref> പരാമർശത്തിൽ പിന്നീട് രമേശ് ചെന്നിത്തല ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/politics/kerala-leader-ramesh-chennithala-apologises-after-remark-on-rape-sparks-row-2863061.html|title=Kerala Leader Ramesh Chennithala Apologises after Remark on Rape Sparks Row|access-date=2020-09-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/ramesh-chennithala-regrets-his-controversial-remarks-1.5039760|title=ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ച് രമേശ് ചെന്നിത്തല; സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിൽ നേരിയ പോറൽപോലും ഉണ്ടാകരുത്‌|access-date=2020-09-09|language=en}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead}}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 2016 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. പ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ഡി. അശ്വനി ദേവ് || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]] |- | 2011 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജി. കൃഷ്ണപ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || അജിത് ശങ്കർ || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]] |- | 2004 || [[മാവേലിക്കര ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എസ്. സുജാത]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ||[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- | 1987 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]] || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || || |- | 1982 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.ജി. തമ്പി]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == അവലംബം == {{reflist|refs= <ref name="kl1">[https://archive.today/20141213084319/http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4747&Itemid=3069 Shri. Ramesh Chennithala, kerala.gov.in/]</ref> }} == പുറം കണ്ണികൾ == {{Fourteenth KLA}} {{commons category|Ramesh Chennithala}} * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/lok11/biodata/11kl11.htm ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] 4e12js926f4tr95ik8h9q2jxuofd4cr 0 70089 4618664 3776706 2026-05-11T16:01:13Z CommonsDelinker 756 [[File:Public_Seal_of_Niue.svg]] നെ [[File:Public_Seal_of_Niue_(1974–2021).svg]] കൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു. (ചെയ്തത്:[[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] കാരണം: File:Public_Seal_of_Niue.svg merged with File:Public Seal of Niue (1974–2021).svg). 4618664 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Niue}} {{Infobox Country |native_name = Niuē Fekai |common_name = നിയുവെ |image_flag = Flag of Niue.svg |image_coat =Public Seal of Niue (1974–2021).svg |image_map = LocationNiue.png |national_anthem = ''[[Ko e Iki he Lagi]]'' |capital = [[അലോഫി]] |demonym = Niuean |latd= |latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |largest_city = |official_languages = [[Niuean language|Niuean]], [[English language|English]] |government_type = [[Constitutional monarchy]] |leader_title1 = [[Head of State]] |leader_name1 = [[Elizabeth II of New Zealand|Queen Elizabeth II]] |leader_title2 = [[നിയുവെ പ്രീമിയർ|നിയുവെ]] |leader_name2 = [[ ഡാൽട്ടൺ ടാഗെലഗി]] |sovereignty_type = [[Associated state]] |established_event1 = [[Niue Constitution Act 1974 (NZ)|Constitution Act]] |established_date1 = 19 October 1974 |area_rank = |area_magnitude = |area_km2 = 260 |area_sq_mi = 100 |percent_water = 0 |population_estimate = 1,398<ref>{{cite web| url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ne.html| title=Niue| work=The World Factbook| publisher=[[Central Intelligence Agency]]| accessdate=2009-07-20| archive-date=2018-12-31| archive-url=https://web.archive.org/web/20181231200913/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ne.html| url-status=dead}}</ref> |population_estimate_year = July 2009 |population_estimate_rank = 218 |population_census = |population_census_year = |population_density_km2 =5.35 |population_density_sq_mi =13.9 |population_density_rank = n/a |GDP_PPP_year = |GDP_PPP = $7.6 million |GDP_PPP_rank = <small>not ranked</small> |GDP_PPP_per_capita = |GDP_PPP_per_capita_rank = <small>not ranked</small> |HDI_year = |HDI = |HDI_rank = |HDI_category = |currency = [[New Zealand dollar]] (There is also an unofficial Niue dollar) |currency_code = NZD |time_zone = |utc_offset = -11 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |drives_on = left |cctld = [[.nu]] |calling_code = 683 |footnotes = }} ദക്ഷിണ [[ശാന്ത സമുദ്രം|ശാന്ത സമുദ്രത്തിലെ]] ഒരു ദ്വീപ് രാജ്യമാണ് '''നിയുവെ'''. "[[പോളിനേഷ്യ|പോളിനേഷ്യയിലെ]] പാറ"(Rock of Polynesia) എന്ന പേരിലാണ് ഇത് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. സ്വയംഭരണം ഉണ്ടെങ്കിലും, [[ന്യൂസിലാന്റ്|ന്യൂസിലാന്റിന്റെ]] സാമാന്ത സമാനമായ ഈ രാജ്യത്തിന് [[പരമാധികാരം]] ഇല്ല. [[ന്യൂസിലന്റിലെ എലിബത്ത് രാജ്ഞി II|എലിബത്ത് രാജ്ഞി II]] ആണ് ഭരണാധികാരി. ഇവരുടെ മിക്ക നയതന്ത്ര തീരുമാനങ്ങളും നിയുവേയ്ക്കായി ന്യൂസിലാന്റാണ് നടത്താറ്. ന്യൂസിലാന്റിന്റെ 2,400 കിലോമീറ്റർ വടക്ക് കിഴക്കാണ് നിയുവെയുടെ സ്ഥാനം. [[ടോംഗ]], [[സമോവ]], [[കുക്ക് ഐലന്റ്സ്]] എന്നിവ ചേർന്നുള്ള ത്രികോണ ദ്വീപുകൾക്കിടയിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[പോളിനേഷ്യൻ വംശജർ|പോളിനേഷ്യൻ വംശജരാണ്]] ഇവിടുത്തെ ജനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും. [[File:Niue-cia-world-factbook-map.png|thumb|നിയുവെ ഭൂപടം]] ==അവലംബം== <references/> {{Oceania-geo-stub}} [[Category:ദ്വീപ് രാജ്യങ്ങൾ]] [[Category:ശാന്തസമുദ്രം]] nk5dt6r7vh5uejxhbvnae4m834ac6a9 0 90324 4618663 4599149 2026-05-11T16:00:20Z GV2010 217548 /* */ 4618663 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pannyan Raveendran}} {{Distinguish|പി. രവീന്ദ്രൻ}}<div class="dablink">[[പി. രവീന്ദ്രൻ]] &nbsp;എന്ന ലേഖനവുമായി ആശയക്കുഴപ്പം ഒഴിവാക്കുക. &nbsp;</div><div class="dablink">[[പി. രവീന്ദ്രൻ]] &nbsp;എന്ന ലേഖനവുമായി ആശയക്കുഴപ്പം ഒഴിവാക്കുക. &nbsp;</div> {{Infobox_Indian_politician | name = പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ | image = Pannian raveendran 2019.jpg | caption = | birth_date ={{Birth date and age|1945|12|22|df=y}} | birth_place =[[കണ്ണൂർ]], [[കേരളം]] | residence = തിരുവനന്തപുരം | death_date = | death_place = | office = [[ലോക്സഭാംഗം]] | constituency = [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം]] | salary = | term = | predecessor = [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | successor = [[ശശി തരൂർ]] | party =[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] | religion = | spouse = രത്നവല്ലി | children = രാജേഷ്, രൂപേഷ്, രതീഷ്. | website = | footnotes = | date = സെപ്റ്റംബർ 23 | | year = 2006 | | source = http://164.100.24.208/ls/lsmember/biodata.asp?mpsno=4209 }} [[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] കേരള ഘടകം മുൻ സെക്രട്ടറിയും, മുൻ കൺട്രോൾ കമ്മീഷൻ ചെയർമാനും ദേശീയ സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗവുമാണ്<ref name =mathru1>{{cite web | url =http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=264621 | title =പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ സി.പി.ഐ. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി | date =ഏപ്രിൽ 9, 2012 | accessdate =ഏപ്രിൽ 9, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = | archive-date =2012-04-10 | archive-url =https://web.archive.org/web/20120410040549/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=264621 | url-status =dead }}</ref> '''പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ''' (ജനനം: [[ഡിസംബർ 22]] [[1945]]‌). ==ജീവിതരേഖ== [[കണ്ണൂർ]] ജില്ലയിലെ കക്കാട്ട് പന്ന്യൻ വീട്ടിൽ രാമന്റെയും യശോദയുടെയും മകനായി 1945-ൽ ജനനം. കക്കാട് കോർജാൻ യു.പി സ്‌കൂളിൽ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നടത്തുമ്പോൾ തന്നെ ബീഡി തൊഴിലിൽ ഏർപ്പെട്ടു. പതിനഞ്ചാം വയസ്സിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗമായി. 1965-ൽ [[സി.പി.ഐ]]-യുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ബാങ്ക് ദേശസാൽക്കരണ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കെടുത്തു ജയിൽവാസം അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1979 മുതൽ 1982 വരെ [[എ.ഐ.വൈ.എഫ്]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. 'തൊഴിൽ അല്ലെങ്കിൽ ജയിൽ' എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തി യുവാക്കളെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമരം നടത്തി ശ്രദ്ധേയനായി.<ref name =mathru2>{{cite web | url =http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1546693/2012-04-10/kerala | title =ഏറ്റെടുക്കുന്നത് വലിയ കടമ: പന്ന്യൻ | date =ഏപ്രിൽ 10, 2012 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = | archive-date =2012-04-15 | archive-url =https://web.archive.org/web/20120415031405/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1546693/2012-04-10/kerala | url-status =dead }}</ref> 1982 മുതൽ 1986 വരെ സി.പി.ഐ. കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. പാർലമെന്ററി രംഗത്തേക്കുള്ള പന്ന്യന്റെ അരങ്ങേറ്റം 1989-ലെ ആദ്യ ജില്ലാ കൗൺസിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലായിരുന്നു. [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാ നിയോജകമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ|പി.കെ. വാസുദേവൻനായരുടെ]] നിര്യാണത്തെത്തുടർന്ന് 2005 നവംബറിൽ നടന്ന ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച് പതിനാലാം ലോക്‌സഭാംഗമായി. 2011-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] മത്സരിച്ചുവെങ്കിലും സിറ്റിംഗ് എം.എൽ.എ-യും കോൺഗ്രസ്(ഐ) സ്ഥാനാർത്ഥിയുമായ [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു. 1986 മുതൽ പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയേറ്റിലും ദേശീയ കൗൺസിലിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇദ്ദേഹം 2005 മുതൽ സെൻട്രൽ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അംഗമാണ്. [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ|പി.കെ. വാസുദേവൻനായരും]] [[വെളിയം ഭാർഗവൻ|വെളിയം ഭാർഗവനും]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാരായിരുന്നപ്പോൾ അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 2012 ഏപ്രിൽ 9-ന് സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2015 മാർച്ചിൽ സെക്രട്ടറിസ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞു. 2004-ൽ മാതൃകാ പൊതുപ്രവർത്തകനുള്ള മണിവേരി മാധവൻ പുരസ്കാരത്തിനർഹനായി. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2011 || [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[വി.ഡി. സതീശൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]||[[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |2005*(1)|| [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]] || [[സി.പി.ഐ]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], യു.ഡി.എഫ് || [[സി.കെ. പത്മനാഭൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |} *(1) - 2004-ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മരണപ്പെട്ടതിനുശേഷം നടന്നതാണ് 2005-ലെ [[തിരുവനന്തപുരം ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ്]]. ==കൃതികൾ== *ചരിത്രമെഴുതി ചരിത്രമായവർ *ലോകകപ്പ് ഫുട്‌ബോൾ ചരിത്രത്തിലൂടെ * ഭരത് മുരളി - അഭിനയവും ജീവിതവും * <ref name="manoramaonline">{{cite web|title=പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ നാലാമത്തെ പുസ്തകമെഴുതുന്നു; വിഷയം ഇന്ത്യൻ ഫുട്ബോൾ|url=http://static.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.DLL/portal/ep/posting/personalArticleNew.jsp?contentId=14130055&catOID=-1073860663&BV_ID=@@@|work=manoramaonline|publisher=manoramaonline|accessdate=2013 ഓഗസ്റ്റ് 2|archive-date=2013-07-19|archive-url=https://archive.today/20130719232021/http://static.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.DLL/portal/ep/posting/personalArticleNew.jsp?contentId=14130055&catOID=-1073860663&BV_ID=@@@|url-status=bot: unknown}}</ref>ലോകം കാറ്റ് നിറച്ച പന്തിൻറെ കൂടെ ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Pannyan Raveendran}} * [http://164.100.24.208/ls/lsmember/biodata.asp?mpsno=4209 പതിനാലാം ലോകസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ- പാർലമെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ വെബ്‌സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060620042018/http://164.100.24.208/ls/lsmember/biodata.asp?mpsno=4209 |date=2006-06-20 }} ==അവലംബം== {{reflist}} {{s-start}} {{s-bef | before = [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]}} {{s-ttl | title = [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ]] [[Member_of_Parliament#India|എം.പി.]] | years = 2005 – 2009}} {{s-aft| after = [[ശശി തരൂർ]]}} {{end}} [[വർഗ്ഗം:1945-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 22-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] 1tduulq7e5zlkjwppm3vq0qbitx42qi 3 90403 4618651 4617195 2026-05-11T15:21:45Z MediaWiki message delivery 53155 /* Wikidata weekly summary #731 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4618651 wikitext text/x-wiki *[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ 1]] == ഫലകം പുനഃപരിശോധിക്കണം == താങ്കൾ [[ഇന്ത്യയിലെ തർക്ക ബാധിത മേഖലകൾ]] എന്ന താളിൽ ചേർത്ത ഫലകം ദയവായി പുനഃപരിശോധിക്കുക. ആ താളിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികളുമായി എന്താ ബന്ധം? [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 10:54, 27 മേയ് 2020 (UTC) പിഴവു പറ്റിയതാണ്. ഇപ്പോ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ടല്ലോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 14:37, 27 മേയ് 2020 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | വിക്കിപീഡിയ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള താങ്കളുടെ വിലയേറിയ സംഭാവനകൾക്കാണ് ഇത്. താങ്കളെപ്പോലെയുള്ളവരാണ് വിക്കിപീഡിയയുടെ സമ്പത്ത്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 06:00, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} * Thank You Pathu--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 10:15, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) ==[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]] നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു== <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]]''' ഒഴിവാക്കാൻ, ലയിപ്പിക്കാൻ, അഥവാ പുനഃനാമകരണം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Wikipedia:Categorization|വർഗ്ഗീകരണ]] നയങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ ഈ നിർദ്ദേശം സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നതറിയുവാൻ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് ഈ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്നതിനായി ദയവായി [[Wikipedia:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ#വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ|വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ]]''' താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുക.<!-- Template:Cfd-notify--> നന്ദി. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 02:59, 22 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) == കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ == [[കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ]] ഈ താളിലെ ജനന തീയതി ഒന്ന് പരിശോധിക്കാമോ? അതു പോലെ ശ്രീമൂലം അസംബ്ലിയാണോ പ്രജാസഭയാണോ എന്ന കാര്യത്തിലും സംശയമുണ്ട്. അസംബ്ലി എന്ന് തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:39, 5 നവംബർ 2020 (UTC) ::[http://klaproceedings.niyamasabha.org/pdf/TSMA-002-00014-00001.pdf ശ്രീമൂലം അസംബ്ലി] തന്നെ. ജനനത്തീയതി പരിശോധിക്കാം.--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 08:38, 8 നവംബർ 2020 (UTC == [[:വർഗ്ഗം:ഗോണ്ട് ചിത്ര കല]] == ഈ ചിത്രവും കലയും രണ്ടാണോ, അതോ ഒന്നോ? കുറേ കാലമായി എന്നെറിയാം, എന്തേലും ഓർമ്മവരുന്നുണ്ടോ?--<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 11:21, 8 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) :: ഗോണ്ട് ചിത്രകലാ ശൈലി എന്നാണ് ഉദ്ദേശിച്ചത് --[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 15:27, 9 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2023 12 18|Read the full report]]''' · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] 17:15, 18 ഡിസംബർ 2023 (UTC) </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=25974255 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #730 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset. * Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now. ** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026. ** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia & Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration. ** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh. ** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026. ** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes. * Africa Wiki Women: ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] - how images are used across the Projects with examples documenting African Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects. ** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership. ''' Tool of the week ''' * [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson. * [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|‎meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|‎ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets ID]], [[:d:Property:P14378|‎Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|‎GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|‎Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|‎Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|‎Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (<nowiki>age requirement documentation URL statement of this website or company</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (<nowiki>(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]] * WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning "to give", "to perform/hold", or "to diminish in strength" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing * WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:51, 4 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #731 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops. * Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]''' will take place between '''19 - 21 June'''.<br>WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''. ** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May ** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026] ** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore. ** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos ** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata] ** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice] ** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali. ** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods. ** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance. * Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics: ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer] ** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda. ** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization'' * Presentations: ** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]] ** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next. ''' Tool of the week ''' * [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''"an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies."''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn. * [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14392|‎energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>) **[[:d:Property:P14401|‎Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|‎DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|‎Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|‎ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|‎Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|‎Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|‎Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (<nowiki>registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing. ** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William & May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing * Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area * Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 11 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30513889 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> cjo1ighr7wbm8q2suj3bswg3hi8yq22 0 91923 4618764 3823599 2026-05-12T07:22:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618764 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Haridwar}} {{Infobox Indian Jurisdiction |native_name = ഹരിദ്വാർ |other_name = हरिद्वार |type = city |latd = 29.96 | longd = 78.16| state_name = Uttarakhand |district = [[Haridwar district|Haridwar]] |skyline = Evening view of Har-ki-Pauri, Haridwar.jpg |skyline_caption = ഹരിദ്വാർ ക്ഷേത്രത്തിലെ സദ്ധ്യാ സമയം. |locator_position = right |leader_title = |leader_name = |altitude =249.7 |population_as_of = 2001 | 14,44,213<ref name=geo>[http://haridwar.nic.in/history.htm#Geography Geography of Haridwar]</ref> population_total = 175010 |population_density = |area_magnitude= |area_total = 2360 |Population = 2,95,213 |area_telephone = 01334 |postal_code = 249403 |vehicle_code_range = |sex_ratio = |unlocode = |website = haridwar.nic.in |footnotes =<ref>[http://www.euttaranchal.com/uttaranchal/haridwar.php Haridwar] ''euttaranchal.''</ref> }} [[image:Haridwar Aerial view.jpg|thumb|ഹരിദ്വാർ ഉയരത്തുനിന്നുള്ള ചിത്രം]] [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] സംസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു നഗരമാണ് '''ഹരിദ്വാർ''' ([[Hindi]]: हरिद्वार) . [[ഗംഗാനദി|ഗംഗാ]] നദിയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ നഗരം [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുക്കളുടെ]] ഒരു പുണ്യനഗരമാണ്. ഹിന്ദുക്കൾ ഇവിടെ ഗംഗാനദിയിൽ നടത്തുന്ന '''ആരതി''' എന്ന ആരാധന പ്രസിദ്ധമാണ്. ഹരിദ്വാർ എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം ''ദൈവത്തിലേക്കുള്ള വഴി'' എന്നാണ്. <ref>[http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/romadict.pl?table=molesworth&page=514&display=utf8 Dictionary]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Molesworth, J. T. (James Thomas). A dictionary, Marathi and English. Bombay Education Society's press, 1857, Page 888.</ref><ref name=sahaja>[http://sahajaharidwar.tripod.com/About_Haridwar.html About Haridwar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180220212723/http://sahajaharidwar.tripod.com/About_Haridwar.html |date=2018-02-20 }} sahajaharidwar.</ref> ഉത്ഭവസ്ഥാനമായ [[ഗംഗോത്രി|ഗംഗോത്രിയിലെ]] [[ഗോമുഖ്]] [[ഹിമാനി|ഹിമാനിയിൽ]] നിന്നും 253 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ച് [[ഗംഗ|നദി]] ഉത്തര ഇന്ത്യയിലെ സമതലത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്ന ഇടമാണ് ഹരിദ്വാർ. ഇങ്ങനെയാണ് ഈ പ്രാചീന നഗരത്തിന് ''ഗംഗദ്വാര'' എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ==പ്രത്യേകതകൾ== ഹിന്ദു മത വിശ്വാസികളെ സംബന്ധിച്ചടുത്തോളം ഏഴു പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൻ ഒന്നായാണ് ഹരിദ്വാർ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പാലാഴി മഥന ശേഷം ലഭിച്ച [[അമൃത്]] [[ഗരുഡൻ]] കൊണ്ടുപോകുന്നതിനിടയിൽ [[ദേവൻ|ദേവന്മാരുടെ]] കൈയിൽ നിന്നും അബദ്ധത്തിൽ തുളുമ്പി തെറിച്ചു വീണ ഇടങ്ങളിൽ ഒന്നാണിതത്രെ. മറ്റു സ്ഥലങ്ങൾ [[ഉജ്ജയിനി]], [[നാസിക്]], [[അലഹബാദ്]] എന്നിവയാണ്. ഈ വിശ്വാസ്പ്രകാരമാണ് ഒരോ മൂന്നു വർഷം കൂടുമ്പോഴും ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒരോരിടത്തായി [[കുംഭമേള]] നടത്തുന്നത്. 12 വർഷത്തിൽ ഒരിക്കലാണ് ഹരിദ്വാറിൽ [[കുംഭമേള]] നടത്തുന്നത്. ഇതു കൂടാതെ ലക്ഷക്കണക്കിനു ഭക്തർ ഒരോ വർഷവും തങ്ങളുടെ പാപങ്ങൾ കഴുകിക്കളഞ്ഞ് മോക്ഷം നേടാൻ എന്ന വിശ്വാസത്തിൽ ഇവിടെ എത്തി ഗംഗയിൽ കുളിക്കുന്നു. അമൃത ബിന്ദുക്കൾ വീണ ഇടം എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലമായ [[ബ്രഹ്മകുണ്ഡ്]] ആണ് ഏറ്റവും വിശിഷ്ടമായ സ്നാനഘട്ടമായി കരുതപ്പെടുന്നത്. ആ സ്ഥലത്തിനു [[ഹരി കി പൈറി]] എന്നും പേരുണ്ട്. ==പേരിനു പിറകിൽ== ഹരിദ്വാർ എന്നതിന്റെ സംസ്കൃത അർത്ഥം [[വിഷ്ണു]]വിലേക്കുള്ള കവാടം എന്നാണ്. വിഷ്ണുഭഗവാന്റെ ഇടമായി ഹിന്ദുമത വിശ്വാസികൾ കരുതപ്പെടുന്ന [[ബദരിനാഥ്]] ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള വഴി ഇവിടെ ആരംഭിക്കുന്നു. [[യമുനോത്രി]], [[ഗംഗോത്രി]], [[കേദാർനാഥ്]], [[ബദരിനാഥ്]] എന്നീ നാലു ദാമങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട [[ചാർ ദാം]] യാത്ര വളരെ ഉത്ക്രിഷ്ടമായാണ് ഹിന്ദുക്കൾ കരുതി വരുന്നത്. ഹർദ്വാർ എന്നും ഇതിനു പേരുള്ളതിനാൽ ഹർ എന്നത് [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] [[പര്യായം|പര്യായമായതിനാൽ]] ശിവസാന്നിദ്ധ്യമുള്ള [[കേദാർനാഥ്|കേദാർനാഥിലേക്കുള്ള]] വഴി എന്ന അർത്ഥത്തിലും ഹരിദ്വാർ എന്ന പേരിനു സാധ്യത പറയാറുണ്ട്. ==ചരിത്രം== [[പ്രമാണം:Evening Aarti at Har-ki-Pauri, Haridwar.jpg|right|250px|thumb|ഗംഗ ആരതി]] == അവലംബം == {{Reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons category|Haridwar}} * [http://haridwar.nic.in/ The Official Website of District Haridwar.] * [http://www.haridwarcity.in/ Your complete resource on city of Haridwar.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091018025630/http://www.haridwarcity.in/ |date=2009-10-18 }} * {{wikivoyage|Haridwar}} * [http://www.shaktipeethas.org/haridwar-map-t149.html Haridwar map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130040859/http://www.shaktipeethas.org/haridwar-map-t149.html |date=2010-01-30 }} * [http://sss.vn.ua/india/uttarakhand/haridwar/indexen.htm Photos of Haridwar, 1280x960, published by the author] {{Hindu holy cities}} [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു പുണ്യനഗരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ തീർഥാടനകേന്ദ്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ]] 8jo6cf3pi26eymcszas3fpvmrlcapu1 0 137197 4618757 4596156 2026-05-12T06:46:54Z GV2010 217548 4618757 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി യുടെ പ്രമുഖ നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു 'എമ്മെൻ' എന്ന ചുരുക്ക പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''എം എൻ ഗോവിന്ദൻ നായർ'''(1910 - 1984). {{prettyurl|MN Govindan Nair}} {{Infobox officeholder | name = എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ | image = [[File:MN Govindan Nair.jpg|thumb|എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | birth_name = | imagesize = | caption = | office = [[രാജ്യസഭാംഗം]] | | term_start = [[1956]] | term_end = [[1962]] | office4 = 6-ാമത്[[കേരളത്തിലെ ഗതാഗത വകുപ്പ്മന്ത്രി]] | term_start4 = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1971]] | term_end4 = [[ഡിസംബർ 26]] [[1975]] | predecessor4 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | successor4 = [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] | office5 = നാലാമത് [[കേരളത്തിൻറെ വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term_start5 = [[മാർച്ച് 6]] [[1967]] | term_end5 = [[ഒക്ടോബർ 21]] [[1969]] | predecessor5 = [[ആർ. ശങ്കർ]] | successor5 = | term_start6 = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1971]] | term_end6 = [[മാർച്ച് 25]] [[1977]] | predecessor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | successor6 = [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | office7 = കേരളത്തിന്റെ കൃഷിമന്ത്രി | term_start7 = [[മാർച്ച് 6]] [[1967]] | term_end7 = [[ഒക്ടോബർ 21]] [[1969]] | predecessor7 = | successor7 = | office8 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] | constituency8 = [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] | term_start8 = [[1967]] | term_end8 = [[1970]] | predecessor8 = | successor8 = | constituency9 = [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | term_start9 = [[1970]] | term_end9 = [[1977]] | predecessor9 = | successor9 = | salary = | birth_date = 1910 | birth_place = | death_date = 1984 | death_place = | residence = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ ]] | spouse = ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി | religion = | father = | mother = | children = | website = | footnotes = | date = ഒക്ടോബർ 28 | year = 2022 | source = http://niyamasabha.org/codes/members/m596.htm നിയമസഭ| }} == രാഷ്ട്രിയ ജീവിതം == [[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന എം.എൻ. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ്‌. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ സർക്കാറിനെ അധികാരത്തിലെത്തിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവന വലുതാണ്. ഗാന്ധിയനാകാൻ കേരളം വിട്ടുപോയ അദ്ദേഹം തിരിച്ചെത്തിയത്‌ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി പ്രവർത്തകൻ ആയിട്ടാണ്. കേരള ക്രുഷ്ചേവ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന{{തെളിവ്}} അദ്ദേഹം ത്യാഗ നിർഭരമായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ജനഹൃദയങ്ങളിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ച നേതാവാണ്‌. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന കാലത്ത് ഒളിവിൽ പോയ അദ്ദേഹം പോലീസിന്റെ കണ്ണ് വെട്ടിച്ചു രക്ഷ പെടുന്നതിൽ അതീവ സമർഥ്നായിരുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് പറക്കാൻ കഴിയും എന്ന് പോലും സാധാരണ ജനങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നതായി ആദ്യകാല കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ രേഖ പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടിയുടെ പിളർപ്പിനു ശേഷം [[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയിലാണ്]] എം.എൻ. പ്രവർത്തിച്ചത്. [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലും]] [[ലോകസഭ|ലോകസഭയിലും]] ഇദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. നിരവധി പാവങ്ങൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിച്ച [[ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി|ലക്ഷംവീട് ഭവന പദ്ധതിയുടെ]] ഉപജ്ഞാതാവ് ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു <ref name=lkvp>{{cite news|title=പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ|publisher=കൊല്ലം കോർപറേഷൻ|url=https://kollamcorporation.gov.in/ml/node/333|accessdate=11 March 2020|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102238/https://kollamcorporation.gov.in/ml/node/333|url-status=dead}}</ref>. 1967-ൽ പുറപ്പെടുവിച്ച കേരള ഭൂവിനിയോഗ ഓർഡർ കൂടാതെ കുട്ടികളെ നെൽകൃഷിയിലേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കുന്നതിന് സ്‌കൂളുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് [[ഓണത്തിന് ഒരുപറ നെല്ല് പരിപാടി|ഓണത്തിന് ഒരു പറ നെല്ല്]] എന്ന പദ്ധതിയും ഈ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലത്താണ് ആരംഭിച്ചത്.<ref name=thamb>{{cite news|first=അഡ്വക്കേറ്റ് രഞ്ജിത്ത്|last=തമ്പാൻ|title=നെൽപ്പാടങ്ങൾ നികത്തൽ: സർക്കാരിന്റെ നയം നിയമവിരുദ്ധം|url=http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1017019|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=ജനയുഗം|date=20 ജൂലൈ 2012}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[പ്രമാണം:MN_Govindan_Nair_Statue_Pattom_2021_April.jpg|ലഘുചിത്രം|{{ml|എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ}}]] 1967-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] നിന്നും 1971-ൽ [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലത്തുനിന്നും]] ഇദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭയിൽ 1970 ഒക്റ്റോബർ 4 മുതൽ 1977 മാർച്ച് 25 വരെ ഇദ്ദേഹം കൃഷി, ഗതാഗതം, വൈദ്യുതി, ഭവനം എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ചു കവി [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്]] ഈ വരികൾ എഴുതി {{ഉദ്ധരണി|ആ മനുഷ്യനെയോർക്കാൻ ഈ വിശാലമാം ഭൂവിൽ മറ്റാരുമില്ലെന്നാലും <br /> നിസ്വർ തന്നഭയ കൂടാരങ്ങളാകുന്നൊരീ ലക്ഷംവീടുകൾക്കുള്ളിലന്തിയിലേതോ <br /> കൈകൾ കൊളുത്തിവയ്ക്കും മൺചിരാതിന്റെ തിരിത്തുമ്പിൽ <br /> ജ്വലിക്കുമാപ്പുഞ്ചിരി മൃതിയെജ്ജയിക്കുന്നു}}{{തെളിവ്}} == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-09 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും |- |1980 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്‌സഭാമണ്ഡലം]] || [[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] 273818 || [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]] 166761 || ജി.പി. നായർ || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] 2734 |- |1977 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]] 244277 || [[പി. വിശ്വംഭരൻ]] || [[ബി.എൽ.ഡി.]] 174455 || ജെ.എം. ഡെയ്സി || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] 14866 |- |} == രാജ്യസഭ കാലഘട്ടവും പാർട്ടിയും == * 1962-1968 : സി.പി.ഐ. * 1956-1962 : സി.പി.ഐ. ==അവലംബം== {{reflist}} {{refbegin}} #{{cite web |url=http://www.firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/pro_bill_procession.htm |title=Kerala's First Government : Pro-Bill Procession. Trivandrum, August 28. |publisher=Information and Public Relations department of Kerala |date= |accessdate=2010-12-04 |archive-date=2011-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423162632/http://www.firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/pro_bill_procession.htm |url-status=dead }} #{{cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/ministers49_first.htm |title=Ministries Since 1957 (After the formation of Kerala State) |publisher=Information and Public Relations department of Kerala |date= |accessdate=2010-12-04 |archive-date=2010-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100108020129/http://www.prd.kerala.gov.in/ministers49_first.htm |url-status=dead }} #{{cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/mem_1_4.htm |title=Members of Previous Assembly > Fourth Kerala Legislative Assembly (1970 - 1977) |publisher=Kerala Legislature |date= |accessdate=2010-12-04 }} {{refend}} {{DEFAULTSORT:ഗോവിന്ദൻ നായർ, എം.എൻ.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കൃഷിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1910-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1984-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ]] jhg97jih5qsw2l7ah0l4yx6gap2utlc 4618758 4618757 2026-05-12T06:53:28Z GV2010 217548 /* */ 4618758 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി യുടെ പ്രമുഖ നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു 'എമ്മെൻ' എന്ന ചുരുക്ക പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''എം എൻ ഗോവിന്ദൻ നായർ'''(1910 - 1984). {{prettyurl|MN Govindan Nair}} {{Infobox officeholder | name = എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ | image = [[File:MN Govindan Nair.jpg|thumb|എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | birth_name = | imagesize = | caption = | office = [[രാജ്യസഭാംഗം]] | term_start = [[1956]] | term_end = [[1962]] | term_start1 = [[1962]] | term_end1 = [[1968]] | office2 = [[ലോക്സഭാംഗം]] | term_start2 = [[1977]] | term_end2 = [[1980]] | predecessor2 = | successor2 = [[]] | constituency2 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | office4 = 6-ാമത്[[കേരളത്തിലെ ഗതാഗത വകുപ്പ്മന്ത്രി]] | term_start4 = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1971]] | term_end4 = [[ഡിസംബർ 26]] [[1975]] | predecessor4 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | successor4 = [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] | office5 = നാലാമത് [[കേരളത്തിൻറെ വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term_start5 = [[മാർച്ച് 6]] [[1967]] | term_end5 = [[ഒക്ടോബർ 21]] [[1969]] | predecessor5 = [[ആർ. ശങ്കർ]] | successor5 = | term_start6 = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1971]] | term_end6 = [[മാർച്ച് 25]] [[1977]] | predecessor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | successor6 = [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | office7 = കേരളത്തിന്റെ കൃഷിമന്ത്രി | term_start7 = [[മാർച്ച് 6]] [[1967]] | term_end7 = [[ഒക്ടോബർ 21]] [[1969]] | predecessor7 = | successor7 = | office8 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] | constituency8 = [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] | term_start8 = [[1967]] | term_end8 = [[1970]] | predecessor8 = | successor8 = | constituency9 = [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | term_start9 = [[1970]] | term_end9 = [[1977]] | predecessor9 = | successor9 = | salary = | birth_date = 1910 | birth_place = | death_date = 1984 | death_place = | residence = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ ]] | spouse = ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി | religion = | father = | mother = | children = | website = | footnotes = | date = ഒക്ടോബർ 28 | year = 2022 | source = http://niyamasabha.org/codes/members/m596.htm നിയമസഭ| }} == രാഷ്ട്രിയ ജീവിതം == [[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന എം.എൻ. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ്‌. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ സർക്കാറിനെ അധികാരത്തിലെത്തിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവന വലുതാണ്. ഗാന്ധിയനാകാൻ കേരളം വിട്ടുപോയ അദ്ദേഹം തിരിച്ചെത്തിയത്‌ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി പ്രവർത്തകൻ ആയിട്ടാണ്. കേരള ക്രുഷ്ചേവ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന{{തെളിവ്}} അദ്ദേഹം ത്യാഗ നിർഭരമായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ജനഹൃദയങ്ങളിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ച നേതാവാണ്‌. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന കാലത്ത് ഒളിവിൽ പോയ അദ്ദേഹം പോലീസിന്റെ കണ്ണ് വെട്ടിച്ചു രക്ഷ പെടുന്നതിൽ അതീവ സമർഥ്നായിരുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് പറക്കാൻ കഴിയും എന്ന് പോലും സാധാരണ ജനങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നതായി ആദ്യകാല കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ രേഖ പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടിയുടെ പിളർപ്പിനു ശേഷം [[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയിലാണ്]] എം.എൻ. പ്രവർത്തിച്ചത്. [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലും]] [[ലോകസഭ|ലോകസഭയിലും]] ഇദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. നിരവധി പാവങ്ങൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിച്ച [[ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി|ലക്ഷംവീട് ഭവന പദ്ധതിയുടെ]] ഉപജ്ഞാതാവ് ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു <ref name=lkvp>{{cite news|title=പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ|publisher=കൊല്ലം കോർപറേഷൻ|url=https://kollamcorporation.gov.in/ml/node/333|accessdate=11 March 2020|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102238/https://kollamcorporation.gov.in/ml/node/333|url-status=dead}}</ref>. 1967-ൽ പുറപ്പെടുവിച്ച കേരള ഭൂവിനിയോഗ ഓർഡർ കൂടാതെ കുട്ടികളെ നെൽകൃഷിയിലേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കുന്നതിന് സ്‌കൂളുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് [[ഓണത്തിന് ഒരുപറ നെല്ല് പരിപാടി|ഓണത്തിന് ഒരു പറ നെല്ല്]] എന്ന പദ്ധതിയും ഈ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലത്താണ് ആരംഭിച്ചത്.<ref name=thamb>{{cite news|first=അഡ്വക്കേറ്റ് രഞ്ജിത്ത്|last=തമ്പാൻ|title=നെൽപ്പാടങ്ങൾ നികത്തൽ: സർക്കാരിന്റെ നയം നിയമവിരുദ്ധം|url=http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1017019|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=ജനയുഗം|date=20 ജൂലൈ 2012}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[പ്രമാണം:MN_Govindan_Nair_Statue_Pattom_2021_April.jpg|ലഘുചിത്രം|{{ml|എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ}}]] 1967-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] നിന്നും 1971-ൽ [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലത്തുനിന്നും]] ഇദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭയിൽ 1970 ഒക്റ്റോബർ 4 മുതൽ 1977 മാർച്ച് 25 വരെ ഇദ്ദേഹം കൃഷി, ഗതാഗതം, വൈദ്യുതി, ഭവനം എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ചു കവി [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്]] ഈ വരികൾ എഴുതി {{ഉദ്ധരണി|ആ മനുഷ്യനെയോർക്കാൻ ഈ വിശാലമാം ഭൂവിൽ മറ്റാരുമില്ലെന്നാലും <br /> നിസ്വർ തന്നഭയ കൂടാരങ്ങളാകുന്നൊരീ ലക്ഷംവീടുകൾക്കുള്ളിലന്തിയിലേതോ <br /> കൈകൾ കൊളുത്തിവയ്ക്കും മൺചിരാതിന്റെ തിരിത്തുമ്പിൽ <br /> ജ്വലിക്കുമാപ്പുഞ്ചിരി മൃതിയെജ്ജയിക്കുന്നു}}{{തെളിവ്}} == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-09 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും |- |1980 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്‌സഭാമണ്ഡലം]] || [[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] 273818 || [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]] 166761 || ജി.പി. നായർ || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] 2734 |- |1977 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]] 244277 || [[പി. വിശ്വംഭരൻ]] || [[ബി.എൽ.ഡി.]] 174455 || ജെ.എം. ഡെയ്സി || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] 14866 |- |} == രാജ്യസഭ കാലഘട്ടവും പാർട്ടിയും == * 1962-1968 : സി.പി.ഐ. * 1956-1962 : സി.പി.ഐ. ==അവലംബം== {{reflist}} {{refbegin}} #{{cite web |url=http://www.firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/pro_bill_procession.htm |title=Kerala's First Government : Pro-Bill Procession. Trivandrum, August 28. |publisher=Information and Public Relations department of Kerala |date= |accessdate=2010-12-04 |archive-date=2011-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423162632/http://www.firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/pro_bill_procession.htm |url-status=dead }} #{{cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/ministers49_first.htm |title=Ministries Since 1957 (After the formation of Kerala State) |publisher=Information and Public Relations department of Kerala |date= |accessdate=2010-12-04 |archive-date=2010-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100108020129/http://www.prd.kerala.gov.in/ministers49_first.htm |url-status=dead }} #{{cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/mem_1_4.htm |title=Members of Previous Assembly > Fourth Kerala Legislative Assembly (1970 - 1977) |publisher=Kerala Legislature |date= |accessdate=2010-12-04 }} {{refend}} {{DEFAULTSORT:ഗോവിന്ദൻ നായർ, എം.എൻ.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കൃഷിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1910-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1984-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ]] pwzas2c7tzy05bq8ihytnjb7ep9yoy9 4618759 4618758 2026-05-12T06:54:31Z GV2010 217548 /* */ 4618759 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി യുടെ പ്രമുഖ നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു 'എമ്മെൻ' എന്ന ചുരുക്ക പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''എം എൻ ഗോവിന്ദൻ നായർ'''(1910 - 1984). {{prettyurl|MN Govindan Nair}} {{Infobox officeholder | name = എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ | image = [[File:MN Govindan Nair.jpg|thumb|എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | birth_name = | imagesize = | caption = | office = [[രാജ്യസഭാംഗം]] | term_start = [[1956]] | term_end = [[1962]] | term_start1 = [[1962]] | term_end1 = [[1968]] | office2 = [[ലോക്സഭാംഗം]] | term_start2 = [[1977]] | term_end2 = [[1980]] | predecessor2 = [[വി.കെ. കൃഷ്ണമേനോൻ]] | successor2 = [[എ. നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]] | constituency2 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | office4 = 6-ാമത്[[കേരളത്തിലെ ഗതാഗത വകുപ്പ്മന്ത്രി]] | term_start4 = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1971]] | term_end4 = [[ഡിസംബർ 26]] [[1975]] | predecessor4 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | successor4 = [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] | office5 = നാലാമത് [[കേരളത്തിൻറെ വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term_start5 = [[മാർച്ച് 6]] [[1967]] | term_end5 = [[ഒക്ടോബർ 21]] [[1969]] | predecessor5 = [[ആർ. ശങ്കർ]] | successor5 = | term_start6 = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1971]] | term_end6 = [[മാർച്ച് 25]] [[1977]] | predecessor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | successor6 = [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | office7 = കേരളത്തിന്റെ കൃഷിമന്ത്രി | term_start7 = [[മാർച്ച് 6]] [[1967]] | term_end7 = [[ഒക്ടോബർ 21]] [[1969]] | predecessor7 = | successor7 = | office8 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] | constituency8 = [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] | term_start8 = [[1967]] | term_end8 = [[1970]] | predecessor8 = | successor8 = | constituency9 = [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | term_start9 = [[1970]] | term_end9 = [[1977]] | predecessor9 = | successor9 = | salary = | birth_date = 1910 | birth_place = | death_date = 1984 | death_place = | residence = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ ]] | spouse = ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി | religion = | father = | mother = | children = | website = | footnotes = | date = ഒക്ടോബർ 28 | year = 2022 | source = http://niyamasabha.org/codes/members/m596.htm നിയമസഭ| }} == രാഷ്ട്രിയ ജീവിതം == [[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന എം.എൻ. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ്‌. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ സർക്കാറിനെ അധികാരത്തിലെത്തിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവന വലുതാണ്. ഗാന്ധിയനാകാൻ കേരളം വിട്ടുപോയ അദ്ദേഹം തിരിച്ചെത്തിയത്‌ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി പ്രവർത്തകൻ ആയിട്ടാണ്. കേരള ക്രുഷ്ചേവ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന{{തെളിവ്}} അദ്ദേഹം ത്യാഗ നിർഭരമായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ജനഹൃദയങ്ങളിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ച നേതാവാണ്‌. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന കാലത്ത് ഒളിവിൽ പോയ അദ്ദേഹം പോലീസിന്റെ കണ്ണ് വെട്ടിച്ചു രക്ഷ പെടുന്നതിൽ അതീവ സമർഥ്നായിരുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് പറക്കാൻ കഴിയും എന്ന് പോലും സാധാരണ ജനങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നതായി ആദ്യകാല കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ രേഖ പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടിയുടെ പിളർപ്പിനു ശേഷം [[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയിലാണ്]] എം.എൻ. പ്രവർത്തിച്ചത്. [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലും]] [[ലോകസഭ|ലോകസഭയിലും]] ഇദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. നിരവധി പാവങ്ങൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിച്ച [[ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി|ലക്ഷംവീട് ഭവന പദ്ധതിയുടെ]] ഉപജ്ഞാതാവ് ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു <ref name=lkvp>{{cite news|title=പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ|publisher=കൊല്ലം കോർപറേഷൻ|url=https://kollamcorporation.gov.in/ml/node/333|accessdate=11 March 2020|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102238/https://kollamcorporation.gov.in/ml/node/333|url-status=dead}}</ref>. 1967-ൽ പുറപ്പെടുവിച്ച കേരള ഭൂവിനിയോഗ ഓർഡർ കൂടാതെ കുട്ടികളെ നെൽകൃഷിയിലേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കുന്നതിന് സ്‌കൂളുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് [[ഓണത്തിന് ഒരുപറ നെല്ല് പരിപാടി|ഓണത്തിന് ഒരു പറ നെല്ല്]] എന്ന പദ്ധതിയും ഈ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലത്താണ് ആരംഭിച്ചത്.<ref name=thamb>{{cite news|first=അഡ്വക്കേറ്റ് രഞ്ജിത്ത്|last=തമ്പാൻ|title=നെൽപ്പാടങ്ങൾ നികത്തൽ: സർക്കാരിന്റെ നയം നിയമവിരുദ്ധം|url=http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1017019|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=ജനയുഗം|date=20 ജൂലൈ 2012}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[പ്രമാണം:MN_Govindan_Nair_Statue_Pattom_2021_April.jpg|ലഘുചിത്രം|{{ml|എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ}}]] 1967-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] നിന്നും 1971-ൽ [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലത്തുനിന്നും]] ഇദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭയിൽ 1970 ഒക്റ്റോബർ 4 മുതൽ 1977 മാർച്ച് 25 വരെ ഇദ്ദേഹം കൃഷി, ഗതാഗതം, വൈദ്യുതി, ഭവനം എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ചു കവി [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്]] ഈ വരികൾ എഴുതി {{ഉദ്ധരണി|ആ മനുഷ്യനെയോർക്കാൻ ഈ വിശാലമാം ഭൂവിൽ മറ്റാരുമില്ലെന്നാലും <br /> നിസ്വർ തന്നഭയ കൂടാരങ്ങളാകുന്നൊരീ ലക്ഷംവീടുകൾക്കുള്ളിലന്തിയിലേതോ <br /> കൈകൾ കൊളുത്തിവയ്ക്കും മൺചിരാതിന്റെ തിരിത്തുമ്പിൽ <br /> ജ്വലിക്കുമാപ്പുഞ്ചിരി മൃതിയെജ്ജയിക്കുന്നു}}{{തെളിവ്}} == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-09 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും |- |1980 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്‌സഭാമണ്ഡലം]] || [[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] 273818 || [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]] 166761 || ജി.പി. നായർ || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] 2734 |- |1977 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]] 244277 || [[പി. വിശ്വംഭരൻ]] || [[ബി.എൽ.ഡി.]] 174455 || ജെ.എം. ഡെയ്സി || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] 14866 |- |} == രാജ്യസഭ കാലഘട്ടവും പാർട്ടിയും == * 1962-1968 : സി.പി.ഐ. * 1956-1962 : സി.പി.ഐ. ==അവലംബം== {{reflist}} {{refbegin}} #{{cite web |url=http://www.firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/pro_bill_procession.htm |title=Kerala's First Government : Pro-Bill Procession. Trivandrum, August 28. |publisher=Information and Public Relations department of Kerala |date= |accessdate=2010-12-04 |archive-date=2011-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423162632/http://www.firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/pro_bill_procession.htm |url-status=dead }} #{{cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/ministers49_first.htm |title=Ministries Since 1957 (After the formation of Kerala State) |publisher=Information and Public Relations department of Kerala |date= |accessdate=2010-12-04 |archive-date=2010-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100108020129/http://www.prd.kerala.gov.in/ministers49_first.htm |url-status=dead }} #{{cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/mem_1_4.htm |title=Members of Previous Assembly > Fourth Kerala Legislative Assembly (1970 - 1977) |publisher=Kerala Legislature |date= |accessdate=2010-12-04 }} {{refend}} {{DEFAULTSORT:ഗോവിന്ദൻ നായർ, എം.എൻ.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കൃഷിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1910-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1984-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ]] pa7vbqdsylwcdhpn30cy0njise0lsrh 4618761 4618759 2026-05-12T06:58:07Z GV2010 217548 /* */ 4618761 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി യുടെ പ്രമുഖ നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു 'എമ്മെൻ' എന്ന ചുരുക്ക പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന '''എം എൻ ഗോവിന്ദൻ നായർ'''(1910 - 1984). {{prettyurl|MN Govindan Nair}} {{Infobox officeholder | name = എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ | image = [[File:MN Govindan Nair.jpg|thumb|എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | birth_name = | imagesize = | caption = | office = [[രാജ്യസഭാംഗം]] | term_start = [[1956]] | term_end = [[1962]] | term_start1 = [[1962]] | term_end1 = [[1968]] | office2 = [[ലോക്സഭാംഗം]] | term_start2 = [[1977]] | term_end2 = [[1980]] | predecessor2 = [[വി.കെ. കൃഷ്ണമേനോൻ]] | successor2 = [[എ. നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]] | constituency2 = [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] | office4 = 6-ാമത്[[കേരളത്തിലെ ഗതാഗത വകുപ്പ്മന്ത്രി]] | term_start4 = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1971]] | term_end4 = [[ഡിസംബർ 26]] [[1975]] | predecessor4 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | successor4 = [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] | office5 = നാലാമത് [[കേരളത്തിൻറെ വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി]] | term_start5 = [[മാർച്ച് 6]] [[1967]] | term_end5 = [[ഒക്ടോബർ 21]] [[1969]] | predecessor5 = [[ആർ. ശങ്കർ]] | successor5 = | term_start6 = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1971]] | term_end6 = [[മാർച്ച് 25]] [[1977]] | predecessor6 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] | successor6 = [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | office7 = കേരളത്തിന്റെ കൃഷിമന്ത്രി | term_start7 = [[മാർച്ച് 6]] [[1967]] | term_end7 = [[ഒക്ടോബർ 21]] [[1969]] | predecessor7 = [[ഇ.പി. പൗലോസ്]] | successor7 = | office8 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] | constituency8 = [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] | term_start8 = [[1967]] | term_end8 = [[1970]] | predecessor8 = [[കെ. കൃഷ്ണപിള്ള]] | successor8 = [[കെ. കൃഷ്ണപിള്ള]] | constituency9 = [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | term_start9 = [[1970]] | term_end9 = [[1977]] | predecessor9 = | successor9 = | salary = | birth_date = 1910 | birth_place = പന്തളം | death_date = 1984 | death_place = | residence = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ ]] | spouse = ദേവകി | religion = | father = | mother = | children = ഒരു മകനും ഒരു മകളും | website = | footnotes = | date = | year = | source = http://niyamasabha.org/codes/members/m596.htm നിയമസഭ| }} == രാഷ്ട്രിയ ജീവിതം == [[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന എം.എൻ. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ നിർണായകമായ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ്‌. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ സർക്കാറിനെ അധികാരത്തിലെത്തിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവന വലുതാണ്. ഗാന്ധിയനാകാൻ കേരളം വിട്ടുപോയ അദ്ദേഹം തിരിച്ചെത്തിയത്‌ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി പ്രവർത്തകൻ ആയിട്ടാണ്. കേരള ക്രുഷ്ചേവ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന{{തെളിവ്}} അദ്ദേഹം ത്യാഗ നിർഭരമായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ ജനഹൃദയങ്ങളിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ച നേതാവാണ്‌. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന കാലത്ത് ഒളിവിൽ പോയ അദ്ദേഹം പോലീസിന്റെ കണ്ണ് വെട്ടിച്ചു രക്ഷ പെടുന്നതിൽ അതീവ സമർഥ്നായിരുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് പറക്കാൻ കഴിയും എന്ന് പോലും സാധാരണ ജനങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നതായി ആദ്യകാല കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ രേഖ പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടിയുടെ പിളർപ്പിനു ശേഷം [[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയിലാണ്]] എം.എൻ. പ്രവർത്തിച്ചത്. [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലും]] [[ലോകസഭ|ലോകസഭയിലും]] ഇദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. നിരവധി പാവങ്ങൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിച്ച [[ലക്ഷം വീട് പദ്ധതി|ലക്ഷംവീട് ഭവന പദ്ധതിയുടെ]] ഉപജ്ഞാതാവ് ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു <ref name=lkvp>{{cite news|title=പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ|publisher=കൊല്ലം കോർപറേഷൻ|url=https://kollamcorporation.gov.in/ml/node/333|accessdate=11 March 2020|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814102238/https://kollamcorporation.gov.in/ml/node/333|url-status=dead}}</ref>. 1967-ൽ പുറപ്പെടുവിച്ച കേരള ഭൂവിനിയോഗ ഓർഡർ കൂടാതെ കുട്ടികളെ നെൽകൃഷിയിലേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കുന്നതിന് സ്‌കൂളുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് [[ഓണത്തിന് ഒരുപറ നെല്ല് പരിപാടി|ഓണത്തിന് ഒരു പറ നെല്ല്]] എന്ന പദ്ധതിയും ഈ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലത്താണ് ആരംഭിച്ചത്.<ref name=thamb>{{cite news|first=അഡ്വക്കേറ്റ് രഞ്ജിത്ത്|last=തമ്പാൻ|title=നെൽപ്പാടങ്ങൾ നികത്തൽ: സർക്കാരിന്റെ നയം നിയമവിരുദ്ധം|url=http://www.janayugomonline.com/php/newsDetails.php?nid=1017019|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=ജനയുഗം|date=20 ജൂലൈ 2012}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[പ്രമാണം:MN_Govindan_Nair_Statue_Pattom_2021_April.jpg|ലഘുചിത്രം|{{ml|എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ}}]] 1967-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] നിന്നും 1971-ൽ [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലത്തുനിന്നും]] ഇദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭയിൽ 1970 ഒക്റ്റോബർ 4 മുതൽ 1977 മാർച്ച് 25 വരെ ഇദ്ദേഹം കൃഷി, ഗതാഗതം, വൈദ്യുതി, ഭവനം എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ചു കവി [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്]] ഈ വരികൾ എഴുതി {{ഉദ്ധരണി|ആ മനുഷ്യനെയോർക്കാൻ ഈ വിശാലമാം ഭൂവിൽ മറ്റാരുമില്ലെന്നാലും <br /> നിസ്വർ തന്നഭയ കൂടാരങ്ങളാകുന്നൊരീ ലക്ഷംവീടുകൾക്കുള്ളിലന്തിയിലേതോ <br /> കൈകൾ കൊളുത്തിവയ്ക്കും മൺചിരാതിന്റെ തിരിത്തുമ്പിൽ <br /> ജ്വലിക്കുമാപ്പുഞ്ചിരി മൃതിയെജ്ജയിക്കുന്നു}}{{തെളിവ്}} == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-11 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-09 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും |- |1980 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്‌സഭാമണ്ഡലം]] || [[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] 273818 || [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]] 166761 || ജി.പി. നായർ || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] 2734 |- |1977 || [[തിരുവനന്തപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] || [[സി.പി.ഐ.]] 244277 || [[പി. വിശ്വംഭരൻ]] || [[ബി.എൽ.ഡി.]] 174455 || ജെ.എം. ഡെയ്സി || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] 14866 |- |} == രാജ്യസഭ കാലഘട്ടവും പാർട്ടിയും == * 1962-1968 : സി.പി.ഐ. * 1956-1962 : സി.പി.ഐ. ==അവലംബം== {{reflist}} {{refbegin}} #{{cite web |url=http://www.firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/pro_bill_procession.htm |title=Kerala's First Government : Pro-Bill Procession. Trivandrum, August 28. |publisher=Information and Public Relations department of Kerala |date= |accessdate=2010-12-04 |archive-date=2011-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423162632/http://www.firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/pro_bill_procession.htm |url-status=dead }} #{{cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/ministers49_first.htm |title=Ministries Since 1957 (After the formation of Kerala State) |publisher=Information and Public Relations department of Kerala |date= |accessdate=2010-12-04 |archive-date=2010-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100108020129/http://www.prd.kerala.gov.in/ministers49_first.htm |url-status=dead }} #{{cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/mem_1_4.htm |title=Members of Previous Assembly > Fourth Kerala Legislative Assembly (1970 - 1977) |publisher=Kerala Legislature |date= |accessdate=2010-12-04 }} {{refend}} {{DEFAULTSORT:ഗോവിന്ദൻ നായർ, എം.എൻ.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സി പി ഐ കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കൃഷിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1910-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1984-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ]] p5bthvvzda0ftgi427f5t6sqtf57rir 3 137256 4618652 4617194 2026-05-11T15:21:45Z MediaWiki message delivery 53155 /* Wikidata weekly summary #731 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4618652 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_1|'''1''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_2|'''2''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_3|'''3''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_4|'''4''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_5|'''5''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_6|'''6''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_7|'''7''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_8|'''8''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_9|'''9''']] |} 0_0 == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #727 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#726]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/ZI_Jony_2|ZI Jony (2)]] - RfP scheduled to end after 17 April 2026 13:09 (UTC) * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/NirmosBot_3|Nirmos Bot 3]] - Task(s): Turn one or more consecutive hard (non-breaking) spaces into one regular space in Swedish descriptions. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT|Alex NB OT]] - Task(s): Correction of incorrectly specified links to population data sources containing wikitext artifacts with categories, which leads to incorrect categorization of articles. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT_2|Alex NB OT 2]] - Task(s): Extract KCI article ID from [[d:Property:P953|P953]] and add it to [[d:Property:P14184|P14184]]. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ReNeuralAgent|ReNeuralAgent]] - Task(s): (1) add descriptions, (2) Latvian labels/descriptions, (3) 'retrieved from' and 'source URL' to unreferenced Statements, (4) missing aliases from external Identifier sources, (5) Geo coordinates, (6) external identifiers, (7) Population numbers, (8) remove 'dead sitelinks', (9) constraint violations. * Open request for comment: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing policy]] is still open and requires your input. ''' Events ''' * Past: Missed the second quarter Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session transcript here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2026-04-08|2026-04-08 (Q2 2026)]] * Current: (Spanish) [[d:Event:Dominio_Público_en_América_Latina_2026|Public Domain in Latin America 2026]] - 1st edition of the campaign to improve public domain data for Latin America is running until 15 June. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 14 April, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, April 14, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). QuickStatements is one of the most widely used tools in Wikidata, enabling users to upload and edit large volumes of structured data efficiently. Originally developed by Magnus Manske, the tool has become essential for institutions, researchers, and volunteers working with open data. The new QuickStatements 3.0, developed by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, introduces a modernized interface, improved performance, and new features shaped by community input, making it easier than ever to contribute high-quality data to the Wikimedia ecosystem. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3]] **[https://artandfeminism.org/panel/community-hours-af-wikidata-modules/ Art+Feminism is hosting a Community Hours session on April 17 to introduce their new Wikidata modules — don’t miss it!] ** [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ digiS Workshop „Wikidata für die Sammlungserschließung“ am 20.04.] - (German), registration closes 16.04, takes place online (10:00 – 11:30 CEST), room link after registration. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - Wednesday, April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida. ** [[w:ig:Event:Visibility_of_Communities_in_Nigeria_2.0|Visibility of Communities in Nigeria 2.0]]: 17.04 - 25.04, (please register on the link). Help enrich Wikidata with cultural preservation, tourism and inclusive development data for items on South Nigerian communities. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (Spanish) [[wmes:conectando-a-los-autores-y-autoras-del-patrimonio-documental-vasco-en-wikipedia-y-wikidata|Connecting: Basque documentary heritage on Wikipedia and Wikidata]] - a program to make Basque heritage data more visible, with events scheduled through April - June. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=TiyhYerswVU Live Wikidata Editing #120] with Jan Ainali and Abbe98 ** [https://www.youtube.com/watch?v=gVUDn1E-yJU Can AI Replace Wikipedia? Jonathan Fraine & Raja Amelung Explain Why It Cannot] - Wikimedia Deutschland's Jonathan and Raja discuss why human knowledge and contribution to Wikipedia and Wikidata will always be important. ** [https://www.youtube.com/watch?v=tEzUqaorHtg Interfacing with Wikidata for fun and profit] - Yaron Koren ** [https://drive.google.com/file/d/1qwwpxtdGAG7oYKwlp2ykhyZIgrMYvUgt/view Introduction to Lexicographical data] - By Chinonso Chidi ** [https://m.youtube.com/watch?v=TmMC8L89hOs&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata Training (1/2) - Why & how to add data to Wikidata] - a beginner-friendly introduction to Wikidata editing hosted by Dr. Martin Poulter. ** [https://m.youtube.com/watch?v=acjchSUjq48&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata training (2/2) - Make your first Wikidata query using SPARQL] - How to query Wikidata's vast store of knowledge using SPARQL. ** [https://m.youtube.com/watch?v=5WTkl4dXCKA&pp=iggCQAE%3D Wikidata and personal pronouns (P6553) by Clair Kronk and Crystal Yragui] - part of the [[m:Event:Queering_Wikipedia_Conference_2025|Queering Wikipedia Conference (2025)]] ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=KoSszuyG8tI Queering the public domain using Wikidata and Wikipedia] - with [[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=jRj3cXRn1uk Taller de OpenRefine por David Ramírez-Ordóñez] ([[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]) - a workshop on OpenRefine with a geder perspective. ** [https://www.youtube.com/watch?v=31VQumm49yM Introducing lgbtDB: A Collaborative Queer Resource and Pilot Data Area] by Clair Kronk. ''' Tool of the week ''' * [https://humansmap.com/ HumansMap] - a connection-visualiser and explorer app for 3 million notable humans, all data sourced from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Call for tool builders: EntitySchemas listening tour: The Wikidata team wants your feedback on EntitySchemas to improve data quality and discoverability. Share your experiences, pain points, and needs via the [[d:Wikidata_talk:Schemas#EntitySchemas_listening_tour_(feedback_round_2)|project talk page]] or this short [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeF1snQbKid7WaurWtEyrYPJ31M9vN8cKl4EocOnwNCvMsZqw/viewform?usp=header Google form] (including option for a 30-min video call). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14272|ConLang Code Registry code]] (<nowiki>3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3</nowiki>) **[[:d:Property:P14280|‎official roster page]] (<nowiki>URL of a team's official page about this player</nowiki>) **[[:d:Property:P14299|‎value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>) **[[:d:Property:P14300|‎Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>) **[[:d:Property:P14317|hardware is incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which a computer hardware or electronic device is incompatible and which indicates a significant property of this hardware.</nowiki>) **[[:d:Property:P14319|Peh-oe-ji]] (<nowiki>writing system for Taiwanese Hokkien (Q36778) or other Southern Min (Q36495) language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>) **[[:d:Property:P14332|‎heir apparent]] (<nowiki>person designated to take on royal position after death of subject</nowiki>) **[[:d:Property:P14341|thumbtime]] (<nowiki>time for video thumbnail in seconds</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14263|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Property:P14264|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Property:P14265|‎BERON lexeme ID]], [[:d:Property:P14266|‎Brussels BeStAddress street ID]], [[:d:Property:P14267|‎Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Property:P14268|‎Atlas of Endangered Alphabets ID]], [[:d:Property:P14269|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Property:P14270|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Property:P14271|TMDB award ID]], [[:d:Property:P14273|Open Library Collection]], [[:d:Property:P14274|‎Ohio University ArchiveSpace subject ID]], [[:d:Property:P14275|VAi Archiefhub agent ID]], [[:d:Property:P14276|‎PBA.com player ID]], [[:d:Property:P14277|‎IRIS UNIL author ID]], [[:d:Property:P14278|IPRESS ID]], [[:d:Property:P14279|GEMI Number]], [[:d:Property:P14281|‎StandardsMap ID]], [[:d:Property:P14282|‎Japanese Location Database ID]], [[:d:Property:P14283|‎IRDI]], [[:d:Property:P14284|‎Wendingen object ID]], [[:d:Property:P14285|‎Wendingen person ID]], [[:d:Property:P14286|Oricon News ID]], [[:d:Property:P14287|‎JMRC person id (en)]], [[:d:Property:P14288|Rappels person ID]], [[:d:Property:P14289|KCI journal ID]], [[:d:Property:P14290|KCI publisher ID]], [[:d:Property:P14291|BIORAB-Kaiserreich ID]], [[:d:Property:P14292|BIORAB–WEIMAR ID]], [[:d:Property:P14293|‎Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Property:P14294|Göteborgsalliansen player ID]], [[:d:Property:P14295|‎Fungal Names taxon ID]], [[:d:Property:P14296|‎Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Property:P14297|‎Brewver beer ID]], [[:d:Property:P14298|Central Registration Number (Indonesian police)]], [[:d:Property:P14301|‎UEA catalogue ID]], [[:d:Property:P14302|‎lit.link ID]], [[:d:Property:P14303|kulturbase.no ID]], [[:d:Property:P14304|KuLaDig-ID]], [[:d:Property:P14310|Topplista artist ID]], [[:d:Property:P14311|TV Drama Database program ID]], [[:d:Property:P14315|‎Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Property:P14316|‎Swedish National Archives ID]], [[:d:Property:P14318|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Property:P14320|‎PeeringDB facility ID]], [[:d:Property:P14321|‎Nişanyan Adlar ID]], [[:d:Property:P14322|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Property:P14323|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Property:P14324|‎JVID performer ID]], [[:d:Property:P14325|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P14326|‎MJ character glyph name]], [[:d:Property:P14327|member of the Azorean parliament ID]], [[:d:Property:P14328|Master Ideographs Seeker character ID]], [[:d:Property:P14329|‎London Book Trades ID]], [[:d:Property:P14330|‎Kloekecode]], [[:d:Property:P14331|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Property:P14333|‎GDUNO ID]], [[:d:Property:P14334|‎fotbolltransfers.com ID]], [[:d:Property:P14335|Foot Résultats player ID]], [[:d:Property:P14336|‎Dictionary of Unitarian & Universalist Biography ID]], [[:d:Property:P14337|‎DBNL country ID]], [[:d:Property:P14338|‎CROWCASS file number]], [[:d:Property:P14339|‎European Dictionary Portal ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType language system tag|OpenType language system tag]] (<nowiki>identifier for a language (system) in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/tattoos|tattoos]] (<nowiki>anatomical location of a tattoo that this person or character have</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/organization in cooperation with ISO ID|organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDAM Ontology ID|EDAM Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Evidence Thesaurus Identifier|FISH Evidence Thesaurus Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Thesaurus of Monument Types ID|FISH Thesaurus of Monument Types ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource script ID|ScriptSource script ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource language code|ScriptSource language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Extended Defence of Britain Database ID|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Max username|Max username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BE-monumen ID|BE-monumen ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/LAbm List of sitelinked small items to a single Wiki] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2480451843 source]) - example wiki: Maori Wikipedia ** [https://w.wiki/FYno People who have herbarium specimens in Herbarium Dresdense (on a timeline)] ([[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|Collectors affiliated with the Herbarium Dresdense (DR)]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3|LD4 Wikidata Affinity Group/QuickStatements3]] - don't forget to add yourself to the participants section if you plan to attend the 14.04 Zoom call. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Temples_in_Roman_Britain/Data_Model|Temples in Roman Britain/Data Model]] subpage was added. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science|Library and Information Science]] added subpages: [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_librarians|Librarians dashboard]], [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_indexers|Indexers dashboard]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:ShortPages|Short Pages]] - A list of pages (mostly Items) that are very small, often appear completely blank. A review to judge whether they are suitable for deletion, victims of vandalism or require merging or expanding may be appropriate. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q804859|Baldur's gate II: Shadows of Amn]] - an isometric CRPG created with the Infinity engine, adapting the Advanced Dungeons and Dragons 2nd edition ruleset. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere]] (Italian verb) to turn off, switch off, extinguish. ''' Development ''' * The Wikibase Reuse Team is working on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works on the GraphQL] labels of linked entities functionality and [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 improving the technical infrastructure behind wbsearchentities]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: is working on [https://phabricator.wikimedia.org/T422564 introducing metrics] that help observe the impact of Recent Change related work. Work continues on improving the Diff ([https://phabricator.wikimedia.org/T419244 T419244], [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 T419823]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United Nations|United Nations]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:40, 13 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30379279 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #728 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#727]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Yamato Shiya|Yamato Shiya]] - RfP scheduled to end after 26 April 2026 11:10 (UTC) * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/ZI Jony 2|ZI Jony 2]] - Closed as successful ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #88 May 11 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** Wikidata turns 14 this October, and it’s time to start thinking about birthday celebrations🥳. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/O6V5RI7VMZCQGFTJZNNFOYZPJ6OPPK2R/ See the various ways in which you can participate]. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida and requires registration (see link). ** [https://www.instagram.com/p/DXNPK8jkl7p University of Central Illinois - How does data power Wikipedia and Wikidata?] Discover how your data skills can make an impact. Join the two onsite sessions (April 21, follow the link for registration details). '''Module 1''' - GLAM Wiki and the Wikimedia Ecosystem: Commons and Structured Data: 0930 - 1130 CDT - An overview of GLAM-Wiki (Galleries, Libraries, Archives and Museums). '''Module 2''' - Wikidata: Editing, Querying, Citations and GIS Applications, 1300 - 1500 CDT ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[DiffBlog:2026/04/14/women-in-photography-wikidata-workshop-with-lightbox-library|Women in Photography – Wikidata Workshop with LightBox Photo Library]] - to address the underrepresentation of women photographers in the Wikimedia Projects, this workshop brought tech reporters, librarians, researchers and photography enthusiasts to understand how Wikidata can unlock data silos and connect different projects (in the Wikiverse and external) to make data on women photographers more searchable. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/14/her-heritage-wiki-challenge-artfeminism-in-ghana-month/ Her Heritage Wiki Challenge: Art+Feminism in Ghana Month] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/18/no-signal-no-problem-building-the-dagbanli-dictionary-for-offline-use/ No Signal? No Problem: Building the Dagbanli Dictionary for Offline Use], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan * Papers: [https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-026-05621-1 Optimising university web visibility: strategies using Wikidata identifiers and statements in Webometrics rankings] By Backory et al., (2026), this study analyses Webometrics rankings of universities, applying clustering algorithms (K-means, hierarchical clustering, fuzzy C-means, GMM, and DBSCAN) to identify which identifiers and statements the top-ranked institutions have in common on their Wikidata entities. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=Q8qG2QxqsQE OKI Internship 2026 - Wikidata & Screening Test Preparation] - Part of the Open Knowledge Initiative, hosted by Ankit V & Kasyap P. ** [https://www.youtube.com/watch?v=GnOHrG_nVvY Charted Roots - Genealogy and worldbuilding in Obsidian] - includes an example of linking to Wikidata to quickly add location data to your visualised family history. ''' Tool of the week ''' * [https://hay.toolforge.org/depictor/index.php Depictor] by Hay Kranen is a tool that add structured data statements to Wikimedia Commons using a game-like interface ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://librarycarpentry.github.io/lc-wikidata/01-introduction.html What is Wikidata? - Library Carpentry] is part of ''The Carpentries'', a registered non-profit teaching foundational coding and data science skills. They recently updated their introductory course to Wikidata and knowledge graph concepts. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14344|‎ocremix.org game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/independent of theory|independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/EPBC conservation status|EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/part of discography|part of discography]] (<nowiki>discography that this musical release is a part of</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai Government Agency GFMIS Code|Thai Government Agency GFMIS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Conlang Database ID|Conlang Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plataforma Acácia|Plataforma Acácia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observatório Terras Quilombolas|Observatório Terras Quilombolas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMTA folkloro archyvo ID|LMTA folkloro archyvo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz|Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Код Вестра|Код Вестра]], [[:d:Wikidata:Property proposal/19star performer ID|19star performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EM-DAT disaster number|EM-DAT disaster number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ColBase ID|ColBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOSOP ID|BIOSOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOKAND ID|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://query-chest.toolforge.org/redirect/0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002BJC71J4LUqy0w0MAAygQUkoMc46KQ2QeA28GuQ6saU Depthness of subway stations in meters] (by [[User:Bouzinac|Bouzinac]]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_unborn_parents|Children of unborn parents]], this list shows the child entity's birth date predates the parent entity's birth date: good candidates to check if the birth and relationship statements need correcting. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q41178|Haïlé Sélassié Ier]] - Emperor of Ethiopia from 1930 to 1974 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L9704|slide (L9704)]] - English noun (slaɪd) meaning "a photographic transparency", "a playground or gym apparatus", or "a mass movement of earth or snow" ''' Development ''' * The Wikibase Reuse team continued their work on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works for labels of linked entities in GraphQL] and on [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 refactoring wbsearchentities] * The Wikidata team worked on explored how to reduce load for low data users [https://phabricator.wikimedia.org/T400325 T400325], fixed some bugs on the new mobile editing on Items [https://phabricator.wikimedia.org/T418110 T418110], [https://phabricator.wikimedia.org/T414454 T414454] and improved some error messages [https://phabricator.wikimedia.org/T417797 T417797], [https://phabricator.wikimedia.org/T412145 T412145] * In the WIT team, engineering continued working on the [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 LilDiffCheck prototype] [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|South Korea]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:04, 20 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഞാൻ ഉണ്ടാക്കിയ താൾ മായുന്നു പക്ഷേ മായ്ക്കൽ താളിൽ കാണുന്നില്ല == എന്തുകൊണ്ട് അങ്ങനെ മിണ്ടാപ്രാണി എന്ന നാൾ ഇന്നലെ സൃഷ്ടിച്ചു ഇന്ന് മാഞ്ഞു [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 08:20, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] [[കരട്:മിണ്ടാപ്രാണി]] എന്നാക്കിമാറ്റുകയാണ് ചെയ്തത്. ലേഖനത്തിൽ ആവശ്യത്തിന് വിവിരങ്ങളില്ല, അവലംബമില്ല, ലേഖനം വിക്കിശൈലിയിലല്ല എഴുതിയിരിക്കുന്നത് എന്നിങ്ങനെ ഒന്നിലധികം പ്രശ്നമുണ്ട്. അവയെല്ലാം പരിഹരിച്ച് മതിയായ അവലംബങ്ങളും വിവിരങ്ങളും ചേർത്ത് ലേഖനം നന്നാക്കുക. അതിനുശേഷം പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വിക്കിപീഡിയ:കരട്]] കാണുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 09:41, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) ::ശരി [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 13:05, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #729 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#728]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: '''[[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Yamato_Shiya|Yamato Shiya]]''' - Congratulations to our newest Admin! * New requests for permissions/Bot: '''[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]]''' - '''Task/s:''' Read-only Wikidata entity cache build for an academic temporal language model dataset. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session — 28 April 2026 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. This session covers QuickStatements 3.0, the updated batch-editing tool for Wikidata, redeveloped by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, featuring a modern interface and improved performance. Watch the previous session recording: [https://www.youtube.com/watch?v=zkd_W_K2CEQ on youtube]. More details: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3 | QuickStatements3]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/10/the-gballi-browser-designing-for-the-dagbanli-alphabet/ The Gballi Browser: Designing for the Dagbanli Alphabet], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan ** [[DiffBlog:2026/04/21/building-visibility-for-african-women-on-wikimedia-the-empowerher-fellowship|Building Visibility for African Women on Wikimedia: The EmpowerHer Fellowship]] by Andikan Efiok Eduok. * Papers: ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.430 Call for Edits Nearby: Open Archives Metadata from Saxony] by J. Bemme & M. Munke (2026), latest paper in the Journal of Open Humanities Data series. ** (Deutsch) [PDF] [https://arthist.net/reviews/52225/view=pdf Art History Loves Wiki 2026 | digital/local.collection loves wiki] - report from ArtHist.net on the recent 3rd edition of the conference, held at the Museum Schnütgen, Köln, from 27 – 29 March. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=7GAI0MXlYBE Live Wikidata Editing, #121] with Jan Ainali and Abbe98. ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=Ci-TFUyvnAU Build with Wikimedia open data: APIs, SPARQL and visualization] with Carla Toro Fernández, Director Technology WM Chile. ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mehivb26qI Every Airport Ever Built (1909-2024)] - an animated map showing where and when airports were built. Powered by Wikidata and OurAirports. ** (Catalan) [https://www.youtube.com/watch?v=1xFbsSRMncs Barcelona Free Software: How to use Wikidata to make public domain digital works visible?], [[d:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]] presents Paulina, discusses the work done in digitising collections and how to make public domain works visible. * Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/does-the-country-of-birth-affect-the-likelihood-of Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?] by [[User:PAC2]] ''' Tools of the week ''' * [https://app.wikitime.live/ The Human History Atlas (WikiTime)], a browser-based atlas that uses Wikidata and Wikipedia-sourced data to construct timelines and allows exploration of significant historical events. * [https://olympians.toolforge.org/athletes Wikilympians], a real-time list of all 153,412 known Olympic competitors with Wikidata and Wikipedia coverage statistics ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikibase Suite 7.0 and Wikibase Suite Deploy 7.0.0 have been launched! It brings Wikibase closer to feature parity with Wikidata. Here's what's in the latest release: ** [[mw:Extension:Echo|Echo Extension]]: User activity alerts and notifications. ** [[mw:Extension:DiscussionTools|Discussion Tools Extension]]: Set of tools to enhance discussion pages. ** [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts|Temporary Accounts]]: The support for temporary accounts without IP address exposure has been added. It will, however, remain disabled by default, in line with Wikibase Cloud. ** Grouped External Identifiers (https://phabricator.wikimedia.org/T310898): External identifiers are now grouped on entity pages for better readability. ** “Mul” (multi-language) support: Adds support for multi-language values. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14345|perspective]] (<nowiki>point of view for an image of an object, for example an anatomical structure (ventral, dorsal, frontal)</nowiki>) **[[:d:Property:P14347|Bavarian natural monuments ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>) **[[:d:Property:P14351|‎audio version of text]] (<nowiki>The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).</nowiki>) **[[:d:Property:P14359|‎motive]] (<nowiki>verified reasoning behind an action</nowiki>) **[[:d:Property:P14360|‎award category or rank]] (<nowiki>(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14346|‎BE-monumen ID]], [[:d:Property:P14348|Team Norway athlete ID]], [[:d:Property:P14349|‎Kantonsspital St.Gallen author ID]], [[:d:Property:P14350|‎Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Property:P14353|Central Registration Number (Indonesia Military)]], [[:d:Property:P14354|‎Conlang Database ID]], [[:d:Property:P14355|EM-DAT disaster number]], [[:d:Property:P14356|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Property:P14357|‎EDAM Ontology ID]], [[:d:Property:P14358|‎Turkey province ID]], [[:d:Property:P14361|Kvinnehistorie.no topic ID]], [[:d:Property:P14362|CNVD-ID]], [[:d:Property:P14363|GiveSendGo fundraising ID]], [[:d:Property:P14364|radiko person ID]], [[:d:Property:P14365|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Property:P14366|‎Turkey district ID]], [[:d:Property:P14367|OSDev article ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/different from property|different from property]] (<nowiki>This property is to be distinguished from the other property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/SELL rating|SELL rating]] (<nowiki>classification in the Syndicat des éditeurs de logiciels de loisirs rating system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/time expansion|time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction; values greater than 1 indicate time expansion (e.g. 10 = ten times longer than real life, pitch lowered tenfold); values less than 1 indicate time compression (e.g. 0.1 = ten times shorter, pitch raised tenfold); 1 = real-time</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Parental Advisory System rating|Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX film ID (reproposal)|CINEFOX film ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX parson ID (reproposal)|CINEFOX parson ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK video ID|VK video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brew TV|Brew TV]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CycleBase cyclist ID (new)|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Australian Air Force service number|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Files of the Reich Chancellery ID|Files of the Reich Chancellery ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MDpD List of treaties/truces in the time] by [[:d:User:Bouzinac | Bouzinac ]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations|WikiProject Occupations]] for enriching items [[d:Property:P106|occupation ''<small>(P106)</small>'']], [[d:Q12737077|occupation ''<small>(Q12737077)</small>'']] with data verified from official national occupation classification systems. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/without_claims_by_site|Without Claims by Site]] - this report will list how many Wikidata Items have 0 Statements, with a linked Wiki Article/page. Click ''reports/all items'' for a per wiki list, and consider expanding. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q845661|Okazaki fragments]] - short DNA sequences synthesized discontinuously during DNA replication * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L29733|transfer (L29733)]] - English noun/verb (ˈtræns.fɜːr) meaning "to move from one place to another", "a sports team member moving to another team", or "a ticket allowing continuation of a journey" ''' Development ''' * Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as KML & GPX (GeoJSON has been available since last year). Text from the first column in the results is used as the value for naming POIs. Thanks again to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T414376]]) * The Wikidata team continued working on a prototype to make WikiProjects more visible ([[phab:T420907]]) and made the new Wikidata mobile UI use auto-resizing text areas instead of single-line text inputs, in order to make longer values easier to edit ([[phab:T414420]]) * The Wikidata Integrations team now has a working prototype of LilDiffCheck, injecting wikidata changes into recent changes only if there was a change on the wikipedia html ([[phab:T421390]]) * Language fallback will be available this week on the labels of linked entities functionality in GraphQL ([[phab:T413655]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Main dashboard|field of work]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:28, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Programme submissions open: Language Diversity Conference, Accra 2026 == [[File:Official logo for language diversity conference 03.png|frameless|250px|right]] The '''[[m:Language Diversity Conference|Language Diversity Conference 2026]]''' will take place '''2–4 October 2026 in Accra, Ghana''', under the theme: ''Strengthening Language Communities in the Open Knowledge Movement''. The Programming Team is inviting the following types of session proposals: * '''Lightning talks''' – 10-minute short presentations on any relevant topic * '''Presentations''' – 20–25 minutes (including audience Q&A) * '''Workshops and tutorials''' – 50 or 110-minute interactive sessions (e.g. on Content Translation, Wikidata, or other topics) * '''Panel discussions''' – 50-minute panels; collaborations with others are encouraged Submissions will be evaluated by the Programme Committee based on: * Potential impact and expected outcomes * Relevance to the conference theme or focus areas Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission. '''→ [https://wikimedia.eventyay.com/wm/langdiv/cfp Submit your proposal on Eventyay]''' For more information, or questions, contact: languagediversitycon{{@}}gmail.com <!-- Message sent by User:~~~~~ on behalf of the Language Diversity Hub --> (This message was sent to [[:ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/LDH&oldid=30405990 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Oscar .@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #730 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset. * Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now. ** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026. ** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia & Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration. ** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh. ** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026. ** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes. * Africa Wiki Women: ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] - how images are used across the Projects with examples documenting African Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects. ** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership. ''' Tool of the week ''' * [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson. * [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|‎meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|‎ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets ID]], [[:d:Property:P14378|‎Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|‎GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|‎Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|‎Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|‎Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (<nowiki>age requirement documentation URL statement of this website or company</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (<nowiki>(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]] * WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning "to give", "to perform/hold", or "to diminish in strength" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing * WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:51, 4 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #731 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops. * Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]''' will take place between '''19 - 21 June'''.<br>WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''. ** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May ** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026] ** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore. ** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos ** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata] ** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice] ** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali. ** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods. ** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance. * Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics: ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer] ** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda. ** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization'' * Presentations: ** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]] ** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next. ''' Tool of the week ''' * [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''"an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies."''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn. * [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14392|‎energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>) **[[:d:Property:P14401|‎Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|‎DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|‎Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|‎ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|‎Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|‎Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|‎Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (<nowiki>registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing. ** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William & May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing * Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area * Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 11 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30513889 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> d6g9sqvou5ullh7brz8ogfte3dlp1r8 0 137836 4618773 4082830 2026-05-12T07:44:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618773 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Security hacker}} [[File:Backlit keyboard.jpg|thumb|ഇരുണ്ട മുറിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഹാക്കറിൻറെ ചിത്രം]] ഉത്സാഹശീലരായ കമ്പ്യൂട്ടർ വിദഗ്ദ്ധരെയാണ് ഹാക്കർ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്<ref>http://www.webopedia.com/TERM/H/hacker.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 1960 കളിൽ മസ്സാച്ചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി (MIT) യുടെ ടെക് മോഡൽ റെയിൽറോഡ്‌ ക്ലബ്‌ (TMRC) ലും എംഐറ്റി(MIT)ആർട്ടിഫിഷൽ ഇൻറലിജൻസ് ലബോറട്ടറിയിലുമാണ് ഈ വാക്ക് ഉദയം ചെയ്തത്<ref>http://www.sptimes.com/Hackers/history.hacking.html</ref>. ഹാക്കർ എന്ന വാക്കിൻറെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് RFC 1392 പറയുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: " ''ഒരു സിസ്റ്റത്തിൻറെയോ കമ്പ്യൂട്ടറിൻറെയോ കമ്പ്യൂട്ടർ നെറ്റ്‌വർക്കിൻറെയോ ആന്തരികപ്രവർത്തനങ്ങളേക്കുറിച്ച് താത്പര്യവും ആഴത്തിൽ അതിനേക്കുറിച്ച് അറിവ് നേടുന്നതിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നവരെയുമാണ് ഹാക്കർ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്'' ". ഇവർ കുറ്റവാളികളോ കള്ളൻമാരോ അല്ല. ഇൻറർനെറ്റും വെബും ഹാക്കർമാരുടെ സംഭാവനയാണ്. സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പ്രസ്ഥാനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത് ഇവരാണ്<ref>http://www.gnu.org/gnu/thegnuproject.html</ref>. എന്നാൽ 1980കൾക്ക് ശേഷം മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ കമ്പ്യൂട്ടർ കുറ്റവാളികളെയാണ് ആ പേരിൽ വിളിക്കുന്നത്. മാധ്യമങ്ങൾ ഇത് ശക്തമായി പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ ഹാക്കർ എന്നതിന് വേറൊരർത്ഥം ഉണ്ടെന്നു പോലും കൂടുതലാളുകൾക്കും അറിയില്ല. അസാധാരണ മാർഗങ്ങളുപയോഗിച്ച് [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശൃംഖല|കമ്പ്യൂട്ടർ ശൃംഖലകളിലേക്ക്]] പ്രവേശിക്കുന്നവരെ നെറ്റ്‌‌വർക്ക് ഹാക്കർ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ജനകീയമായി ഹാക്കർ എന്നതുകൊണ്ട് നെറ്റ്‌‌വർക്ക് ഹാക്കർമാരെ ഉദ്ദേശിക്കാറുണ്ട് (ബഹുവചനം: ഹാക്കർമാർ). വിവിധ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായാണ്‌ ഹാക്കർമാർ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ==നിർവചനങ്ങൾ== ഹാക്കർമാരെ രണ്ടു തരത്തിലാണ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്, "ഹാക്കർ" എന്ന പദത്തിന് രണ്ട് നിർവചനങ്ങൾ ഉണ്ട്: # സാങ്കേതികവിദ്യ നിയമാനുസൃതമായി ഉപയോഗിക്കുകയും ഒപ്പം പ്രോഗ്രാമിങ് ഉപവിഭാഗവും. # കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷയെ തകർക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരാൾ,ദോഷകരമായ ആവശ്യത്തിനായി അങ്ങനെ ചെയ്തെങ്കിൽ ആ വ്യക്തിയെ ഒരു ക്രാക്കർ<ref>{{cite web|url=https://tools.ietf.org/html/rfc1983 |title= Internet Users' Glossary |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160605204821/https://tools.ietf.org/html/rfc1983 |archivedate=2016-06-05}}[[Request for Comments|RFC]] 1983</ref> എന്നു വിളിക്കാം. ഇന്ന്, "ഹാക്കർ" എന്ന മുഖ്യധാരാ ഉപയോഗം മിക്കവാറും കമ്പ്യൂട്ടർ കുറ്റവാളി കളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, 1980 കൾ മുതൽ ഈ പദം സാമാന്യമായി ഉപയോ ഗിച്ചു വരുന്നു. ഹാക്കറമാരെ വിളിക്കുന്ന "സ്ക്രിപ്റ്റ് കിഡ്ഡീസും" ഉൾപ്പെടുന്നു, മറ്റുള്ളവർ എഴുതിയ പ്രോഗ്രാമുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അവർ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലേക്ക് കടക്കുകയും, അവർ ജോലി ചെയ്യുന്ന രീതികളെക്കുറിച്ച് വളരെക്കുറച്ച് അറിവുള്ള വരുമാണ് സ്ക്രിപ്റ്റ് കിഡ്ഡീസ്. ഈ ഉപയോഗം വളരെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു, ഇതിന് വ്യത്യസ്ത അർഥങ്ങൾ ഉള്ളതായി പൊതുജനങ്ങൾക്ക് അധികമൊന്നും അറിയില്ല.<ref>{{cite web|last1=Yagoda|first1=Ben|title=A Short History of "Hack"|url=http: //www.newyorker.com/tech/elements/a-short-history-of-hack|publisher=The New Yorker|accessdate=November 3, 2015}}</ref>ഹാക്കർമാർ കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ഹാക്കർമാരെന്ന് സ്വയം പദവി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്ന സമയത്ത്, പ്രോഗ്രാമിങ് ഉപവിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ കമ്പ്യൂട്ടറിലേക്കുള്ള നുഴഞ്ഞു കയറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉപയോഗത്തെ തെറ്റായി കണക്കാക്കുന്നു, സെക്യൂരിറ്റി ബ്രേക്കറെ "ക്രാക്കറുകൾ" എന്ന് വിളിക്കുന്നതിലൂടെ അവർ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഊന്നിപ്പറയുന്നു (സേഫ്ക്രാക്കറിന് സമാനമായത്). സാധാരണയായി വിവാദം ഉണ്ടാവുന്നത് വാദങ്ങൾക്കനുസിരിച്ചാണ്. നല്ല അർത്ഥത്തിലാണ് ഹാക്കർ എന്ന പദം യഥാർത്ഥത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, അതായത് ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിന് സാമർത്ഥ്യം ഉപയോഗിക്കുക. എന്നാൽ, അത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ദശാബ്ദങ്ങളോളം ഈ പദത്തിൻറെ അർത്ഥം മാറ്റി കമ്പ്യൂട്ടർ ക്രിമിനലുകളെ കാണിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://tools.ietf.org/html/rfc1392 |title= Internet Users' Glossary |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160516153012/https://tools.ietf.org/html/rfc1392 |archivedate=2016-05-16}}[[Request for Comments|RFC]] 1392</ref> സുരക്ഷാ സംബന്ധമായ ഉപയോഗം കൂടുതൽ വ്യാപകമായി പ്രചരിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ഈ അർത്ഥം കുറഞ്ഞുവന്നു. ജനകീയ ഉപയോഗത്തിലും മാധ്യമങ്ങളിലും, "കമ്പ്യൂട്ടർ ഇൻട്രുഡേഴ്സ്" അല്ലെങ്കിൽ "കമ്പ്യൂട്ടർ കുറ്റവാളികൾ" എന്ന പദത്തിൻറെ ഇന്നത്തെ വാക്കാണ്.(ഉദാഹരണത്തിന്, "[[ഇന്റർനെറ്റ്|ഇൻറർനെറ്റ്]] ഹാക്കർ" മാർച്ചിൽ സംസ്ഥാന ഗവൺമെൻറിൻറെ സെക്യൂരിറ്റി സിസ്റ്റങ്ങൾ വഴി കടന്നുപോയി.) കമ്പ്യൂട്ടർ ആവേശഭരിതരുടെ (ഹാക്കർ കൾച്ചർ) കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ, പ്രാഥമികമായി അർഥമാക്കുന്നത് പ്രത്യേകിച്ചും ബുദ്ധിമാനായ ഒരു പ്രോഗ്രാമറുടെ അല്ലെങ്കിൽ സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധൻറെ അനുമാനത്തിൻറെ ഒരു പ്രതീകമാണ്. (ഉദാഹരണത്തിന്, "[[ലിനക്സ് കെർണൽ|ലിനക്സിൻറെ]] സ്രഷ്ടാവായ [[ലിനസ്‌ ബെനഡിക്റ്റ്‌ ടോർവാൾഡ്സ്‌|ലിനസ് ടോർവാൾഡ്സ്]] ഒരു ഹാക്കർ ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.") ടെക്നിക്കൽ കമ്യൂണിറ്റിയിലെ ഒരു വലിയ വിഭാഗം ഈ വാക്കിൻറെ "ശരിയായ" ഉപയോഗം എന്നാണ് പ്രസ്താവിക്കുന്നത് (താഴെയുള്ള ജാർഗോൺ ഫയൽ നിർവ്വചനം കാണുക). മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് ഈ പദത്തിൻറെ നിലവിലെ ഉപയോഗം 1980 കളുടെ തുടക്കം മുതൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കാം. 1983 ൽ മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ ഈ കാലഘട്ടത്തെ വിശാലമായ സമൂഹത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, കമ്പ്യൂട്ടർ സമൂഹത്തിൽ പോലും "ഹാക്കിങ്" എന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ നുഴഞ്ഞ്കയറ്റത്തെപ്പറ്റി പരാമർശിക്കുന്നു എന്നത്, ഈ വാക്കിൻറെ പ്രത്യേക നിർവചനമല്ല. കമ്പ്യൂട്ടർ കമ്യൂണിറ്റി അവരുടെ സാങ്കേതികഭാഷ വ്യത്യാസപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി. നിയമവിരു ദ്ധമായ പ്രോഗ്രാമർ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ള ഹാക്കർമാർക്കും കമ്പ്യൂട്ടർ ബ്രേക്ക്-ഇന്നുകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നവർക്കും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം നിലനിർത്താനുള്ള ശ്രമമാണ് "ക്രാക്കർ" തുടങ്ങിയ പദപ്രയോഗം നിലവിൽ വന്നത്. "ബ്ലാക്ക് ഹാറ്റ്", "വൈറ്റ് ഹാറ്റ്", "ഗ്രേ ഹാറ്റ്" തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, കമ്പ്യൂട്ടറു കളുലുള്ള നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിനെതിരായ നിയമങ്ങൾ നിലവിൽ വന്നപ്പോഴാണ്. ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയമപരമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്നും വേർതിരി ച്ചറിയാൻ വേണ്ടി രൂപപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സ്ഥിരമായി ഈ വാക്കിൻറെ നെറ്റ് വർക്ക് വാർത്ത ഉപയോഗം പ്രഥമമായും ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ്, യഥാർത്ഥ അർത്ഥം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിനും വേർതിരിച്ചറിയുന്നതിനും സാങ്കേതിക വിഭാഗത്തിൻറെ ശ്രമം ഉണ്ടെങ്കിലും, ഇന്ന് മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളും പൊതു ജനങ്ങളും കമ്പ്യൂട്ടർ ക്രിമിനലുകൾ ആയി വിവരിക്കുന്നത് തുടരുകയാണ്, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ എല്ലാ സങ്കീർണ്ണ തലങ്ങളോടും, കുറ്റവാളി എന്ന വ്യംഗ്യാർ ത്ഥത്തിലല്ലാതെ "ഹാക്കർമാർ" എന്ന് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കാറുമില്ല. മീഡിയയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് ഈ വ്യത്യാസത്തെക്കുറിച്ച് അറിയില്ല, [[ലിനസ്‌ ബെനഡിക്റ്റ്‌ ടോർവാൾഡ്സ്‌|ലിനസ് ടോർവാൾഡ്സ്]], [[സ്റ്റീവ് വോസ്നിയാക്ക്]] എന്നിവരെ പോലുള്ളവർ നിയമാനുസൃ തമായ "ഹാക്കർമാർ" സംഘം ചേരുന്നു, അതിനൊപ്പം കുറ്റവാളികളായ "ക്രാക്കേഴ്സും" ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="A who's who of hackers">{{cite web|last=DuBois|first=Shelley|title=A who's who of hackers|url=http://tech.fortune.cnn.com/2011/06/16/a-whos-who-of-hackers/|work=Reporter|publisher=Fortune Magazine|accessdate=19 June 2011|archive-date=2011-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110619062251/http://tech.fortune.cnn.com/2011/06/16/a-whos-who-of-hackers/|url-status=dead}}</ref> തത്ഫലമായി, നിർവചനം ഇപ്പോഴും ചൂടായ വിവാദത്തിന് വിഷയമാണ്. വിശാലമായ ആധിപത്യം പുലർത്തുകയും, ആക്ഷേപരീതിയിലുള്ള വ്യംഗ്യാർത്ഥം ഉള്ള ആ പദത്തെ പലരും എതിർക്കുന്നു, സാംസ്കാരിക അസ്‌പഷ്‌ടഭാഷണം വിപരീതാർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചു,<ref>{{cite web|url=http://tmrc.mit.edu/hackers-ref.html |title=TMRC site |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060503072049/http://tmrc.mit.edu/hackers-ref.html |archivedate=2006-05-03}}</ref> ഒരു ഹാക്കർ ആയി സ്വയം തിരിച്ചറിയു കയും ചെയ്യുന്നവർ ഉൾപ്പെടെ. സമീപകാലത്ത് കൂടുതൽ വ്യത്യസ്തമായ ഇതര പദങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പല വക്താക്കളും സോഫ്റ്റ് വെയറിലും ഹാർഡ് വെയറി ലുമുള്ള സുരക്ഷ പിഴവുകളെ മുതലാക്കുന്ന കുറ്റവാളികളെയും മറ്റുള്ളവരെയും വിവക്ഷിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവർ സാധാരണ ജനകീയ ഉപയോഗത്തെ പിന്തുടരുന്നതിന് മുൻഗണന നൽകുന്നുണ്ട്. പൊതുജനങ്ങളിൽ ഈ രൂപകൽപന വളരെ സങ്കീർണ്ണവും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുമെന്നും വാദിക്കുന്നു. വിവാദം തുടരുമ്പോഴും ഒരു ന്യൂന പക്ഷം ഈ രണ്ട് സൂചനകളിലും ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്, ഏത് സാഹചര്യ ത്തിൽ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് എന്ന് അത് വ്യക്തമാക്കുന്നു (അല്ലെങ്കിൽ അവ്യക്തമായവയെ വിട്ടേക്കുക). എന്നിരുന്നാലും,നെഗറ്റീവ് നിർവചനം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നതിന് നിരവധി വർഷ ങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഹാക്കറുടെ നല്ല നിർവചനം വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, അതിനാൽ "ഹാക്കർ" ഒരു പ്രമാണവാക്യം മാത്രമായി കാണപ്പെടാം, കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലെ അംഗങ്ങളായി സാങ്കേതിക അവബോധം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന വരെ തിരിച്ചറിയുകയും (പ്രതേകിച്ച് നുഴഞ്ഞുകയറുന്ന അർത്ഥത്തെ എതിർക്കുന്നു), അതേസമയം, സോഫ്റ്റ് വെയർ വ്യവസായ നിർമ്മാതാക്കളുടെ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായം മൂലം സോഫ്റ്റ് വെയർ ഡിസൈനറമ്മാർ ഹാക്കർമാരായി അറിയ പ്പെടാൻ പാടില്ല, കാരണം പല വ്യവസായങ്ങളിലും ഈ വാക്ക് നെഗറ്റീവ് അർത്ഥത്തിലാണ് കാണുന്നത്. ഒരു സാധ്യമായ ഇടത്തരം ഗ്രൗണ്ട് പൊസിഷൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നത്, വ്യത്യസ്തമായ കാരണങ്ങളാൽ ഹാക്കർ ഉപയോഗിക്കുന്ന വൈദഗ്ദ്ധ്യവും ഉപകരണങ്ങളും ശേഖരിക്കുന്നതിന് "ഹാക്കിംഗ്" എന്ന നിരീക്ഷണം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ലോക്ക് നിർമ്മിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സമാനത, പ്രത്യേകിച്ചും ലോക്ക് അഴിക്കുന്നതിൽ,നല്ലതിനോ തിന്മയ്ക്കോ വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു വൈദഗ്ദ്ധ്യം ആണ്. ഈ താരതമ്യത്തിൻറെ പോരായ്മ സ്ക്രിപ്റ്റ് കിഡ്ഡീസിനെ ഉൾപ്പെടുത്തലാണ്. "ഹാക്കർ" എന്ന പ്രചാരത്തിലുള്ള ഉപയോഗത്തിൽ, ഒരു അടിസ്ഥാന വൈദഗ്ദ്ധ്യവും അറിവില്ലായ്മയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും. ചില സമയങ്ങളിൽ, "ഹാക്കർ" എന്നത് "അസാധാരണവും അനന്യവുമായ വ്യക്തിത്വമുള്ളയാൾ" എന്നതിന് സമാനമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു: "ഒരു യഥാർത്ഥ ഹാക്കർ ഒരു സമൂഹ ജീവി അല്ല. അവൻ രാത്രി മുഴുവൻ തങ്ങാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഒരു വ്യക്തിയാണ്, അദ്ദേഹവും യന്ത്രവും വിദ്വേഷം വളർത്തുന്ന ബന്ധത്തിൽ ... അവർ ബുദ്ധിപരമായി പെരുമാറുന്ന കുട്ടികൾ തന്നെയാണെങ്കിലും പരമ്പരാഗത ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ താല്പര്യമില്ല [...] ഇത് പരിഹാസത്തിൻറെ ഒരു പദവും ആത്യന്തിക പ്രശംസയും കൂടിയാണ്. " ഫ്രെഡ് ഷാപിറോ കരുതുന്നത് "ഹാക്കർമാരുടെ പൊതുവായ സിദ്ധാന്തം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു നിർവികാര പദവും ക്ഷുദ്രക സങ്കൽപ്പങ്ങളും ആയിരുന്നു, പിൽക്കാലത്ത് കുടിലത നിറഞ്ഞതായിരുന്നു ആ വാക്ക്." 1963 ൽ എംഐടിയിൽ ക്ഷുദ്രകരമായ വ്യംഗ്യാർത്ഥം ഉണ്ടായിരുന്നതായി അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി (എം.ഐ.ടി വിദ്യാർത്ഥി പത്രമായ ദി ടെക് ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട്), അക്കാലത്ത് [[ടെലിഫോൺ]] ശൃംഖലയുടെ അനധികൃത ഉപയോക്താക്കളെ പരാമർശിച്ചു, <ref name="shapiro">Fred Shapiro: [http://listserv.linguistlist.org/cgi-bin/wa?A2=ind0306B&L=ads-l&P=R5831&m=24290 Antedating of "Hacker"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071025200829/http://listserv.linguistlist.org/cgi-bin/wa?A2=ind0306B&L=ads-l&P=R5831&m=24290 |date=2007-10-25 }}. ''American Dialect Society Mailing List'' (13. June 2003)</ref><ref>{{cite web|title=The Origin of "Hacker"|url=http://imranontech.com/2008/04/01/the-origin-of-hacker/|postscript=<!--None-->}}</ref> ഇന്നത്തെ കമ്പ്യൂട്ടർ സെക്യൂരിറ്റി ഹാക്കർ ഉപഘടകങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ച പ്രെരേക്കർ (ടെലികമ്യൂണിക്കേഷൻ സംവിധാനങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, പ്രത്യേകിച്ച് സൗജന്യ കോളുകൾ ലഭിക്കുന്നതിന്.) പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ. ==മാതൃകകൾ== ===ഹാക്കർ സംസ്കാരം=== 1960 കളിൽ മസാച്ചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി (എംഐടി) ടെക്ക് മോഡൽ റയിൽ റോഡ് ക്ലബ് (TMRC), <ref>{{cite web|url=https://slice.mit.edu/2015/04/06/happy-birthday-hack/|title=Happy 60th Birthday to the Word "Hack"|last=London|first=Jay|date=6 April 2015|accessdate=16 December 2016|archive-date=2016-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20160507193534/https://slice.mit.edu/2015/04/06/happy-birthday-hack/|url-status=dead}}</ref> എം.ഐ.ടി. [[കൃത്രിമ ബുദ്ധി|ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇൻറലിജൻസ്]] <ref>{{cite web|url=http://www.catb.org/~esr/writings/cathedral-bazaar/hacker-history/ar01s02.html|title=The Early Hackers|last=Raymond|first=Eric|authorlink=Eric S. Raymond|date=25 August 2000|work=A Brief History of Hackerdom|publisher=Thyrsus Enterprises|accessdate=6 December 2008}}</ref> ലബോറട്ടറി എന്നിവയിൽ നിന്നും ഉൽസാഹികളായ കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമർമാരേയും സിസ്റ്റം ഡിസൈനർമാരുടേയും ഒരു സമൂഹത്തിൽ നിന്നും ഹാക്കർ സംസ്കാരം രൂപപ്പെട്ടു. ഹോബിയയിസ്റ്റ് ഹോം കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലേക്ക് ആശയം വികസിപ്പിച്ചു, 1970 കളുടെ അവസാനത്തിൽ ഹാർഡ് വെയറിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു (ഉദാഹരണത്തിന്, ഹോംബ്രൂ കമ്പ്യൂട്ടർ ക്ലബ്ബ്)<ref>Levy, part 2</ref> 1980 കളിലും 1990 കളിലും സോഫ്റ്റ് വെയറിലും മറ്റും (വീഡിയോ ഗെയിമുകൾ, <ref>Levy, part 3</ref> സോഫ്റ്റ് വെയർ ക്രാക്കിംഗ്, ഡെമോസിൻ). പിന്നീട് ആർട്ട്, ലൈഫ് ഹാക്കിംഗ് തുടങ്ങിയ നിരവധി പുതിയ നിർവ്വചനങ്ങളുണ്ടായി. ===ലക്ഷ്യങ്ങൾ=== ഹാക്കർമാർ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലേക്കും നെറ്റ് വർക്കുകളിലേക്കും കടന്നുവരാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിൻറെ സാധ്യതകൾ എന്ന നിലയിൽ നാലു പ്രാഥമിക ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആദ്യം, ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് നമ്പറുകൾ മോഷ്ടിക്കുന്നതോ ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതോ ആയ പ്രത്യേക ഉദ്ദേശത്തോടെയുള്ള ഹാക്കിങ് സംവിധാനങ്ങൾ ഹാക്കർക്ക് ഒരു ക്രിമിനൽ സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാകും. രണ്ടാമതായി, നിരവധി ഹാക്കർമാർ അവരുടെ പ്രശസ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കും, ഹാക്കർ ഉപസംസ്കാരത്തിനുള്ളിൽ, അവർ നിർവ്വചിച്ച വെബ്സൈറ്റുകൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ വികൃതമാക്കുകയോ ചെയ്യും, വേറെ ചില തെളിവുകൾ അവർ ഒരു പ്രത്യേക ഹാക്കിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നതിന് തെളിവാണ്. മൂന്നാമതായി, കോർപ്പറേറ്റ് ചാരസംഘടന കമ്പോളത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് മോഷ്ടിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കുന്ന ഉല്പന്നങ്ങളോ സേവനങ്ങളോ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന് കമ്പനികളെ അനുവദിക്കുന്നു. നാലാമതായി, സ്റ്റേറ്റ് സ്പോൺസേർഡ് ആക്രമണങ്ങൾ സൈബർസ്പേസ്, അല്ലെങ്കിൽ, നടത്തിയിട്ടുള്ള യുദ്ധസമയത്തെ രഹസ്യാന്വേഷണ ശേഖരണ ഓപ്ഷനുകൾ രാഷ്ട്രങ്ങൾ നൽകുന്നു. <ref>Lloyd, Gene. "Developing Algorithms to Identify Spoofed Internet Traffic". Colorado Technical University, 2014</ref> ===അതിക്രമിക്കലുകളും വ്യത്യാസങ്ങളും=== പ്രോഗ്രാമറുടെ ഉപസംസ്ക്കാരവും കംപ്യൂട്ടർ സെക്യൂരിറ്റി ഹാക്കറും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന അടിസ്ഥാന വ്യത്യാസം ഇവരുടെ സവിശേഷമായ വേർപിരിയൽ ചരിത്രമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, 1970 കളുടെ ആരംഭത്തിൽ ആദ്യകാല ഫ്രീക്കിംങ്ങിന് (phreaking) വളരെയധികം അതിക്രമിക്കലുകൾ നിലവിലുണ്ടെന്ന് ജാർഗൺ ഫയൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. എം.ഐ.ടി സ്റ്റുഡൻറ് പേപ്പറിലെ ദ ടെക്കിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ലേഖനം ഈ സന്ദർഭത്തിൽ ഹാക്കർ എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, ഇതിനകം തന്നെ 1963 ൽ ഫോണിൻറെ സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ച് കുഴപ്പിക്കുന്ന ആളിനെക്കുറിച്ചുള്ള അതിൻറെ ആക്ഷേപരീതിയിലുള്ള അർത്ഥത്തിൽ. റെയ്മണ്ട് പറയുന്നപ്രകാരം, പ്രോഗ്രാമർ ഉപസംസ്ക്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ഹാക്കർമാർ സാധാരണയായി തുറന്ന് പ്രവർത്തിക്കുകയും അവരുടെ യഥാർത്ഥ പേര് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ ഹാക്കറന്മാരും രഹസ്യസ്വഭാവമുള്ള ഗ്രൂപ്പുകളും വ്യക്തിത്വം മറയ്ക്കുകയും പകരം അപരനാമങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. കൂടാതെ, അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏറെക്കുറെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നിലവിലുള്ള പുതിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള മുൻഗണന (പ്രത്യേകിച്ച്, അവർ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സോഫ്റ്റ് വെയർ സാഹചര്യം), സുരക്ഷാ നടപടികൾ ഒഴിവാക്കാനുള്ള പൊതുവായ നിയമം, ശക്തമായും ഊന്നിപ്പറയുന്നു. വിജ്ഞാനം ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കേണ്ടത് (ഇത് സുരക്ഷാ ബഗ്ഗുകൾ പരിഹരിക്കാനും റിപ്പോർട്ടുചെയ്യാനും സഹായിക്കാനും കഴിയും, അല്ലെങ്കിൽ ചൂഷണ കാരണങ്ങൾ) ദ്വിതീയമായ കാര്യമാണ്. ഈ കാഴ്ച്ചകളിൽ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ വ്യത്യാസം എംഐടി(MIT)ഹാക്കർമാരുടെ ഇൻകോമ്പീറ്റബിൾ(ഒരു കമ്പ്യൂട്ടറിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രോഗ്രാം വേറൊരു കമ്പ്യൂട്ടറിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരുന്നത്‌) ടൈംഷെയറിങ്ങ് സിസ്റ്റത്തിൻറെ രൂപകൽപ്പനയിൽ, മനഃപൂർവ്വമായ ഏതെങ്കിലും സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളില്ല എന്നതാണ്. ചില സൂക്ഷ്മമായ അതിക്രമിക്കലുകൾ (overlaps) ഉണ്ട്, എന്നിരുന്നാലും, കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷയെ കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന അറിവ് ഹാക്കർമാരുടെ പ്രോഗ്രാമർ ഉപ വിഭാഗക്കാരിൽ സാധാരണമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[കെൻ തോംപ്സൺ]] 1983 ട്യൂറിംങ്ങ് അവാർഡ് പ്രഭാഷണത്തിൽ പറഞ്ഞു, [[യുണിക്സ്]] "ലോഗിൻ" കമാൻഡിന് കോഡ് ചേർക്കാൻ കഴിയുകയും, ഗൂഡഭാഷയിൽ ചെയ്ത രഹസ്യവാക്ക് അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പ്രത്യേക രഹസ്യവാക്ക് സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണ്, ഇപ്പോഴത്തെ പാസ്സ് വേഡ് ഉപയോഗിച്ച് സിസ്റ്റത്തിലേക്ക് ഒരു ബാക്ക്ഡോർ വഴി പ്രവേശിക്കുവാൻ അനുവദിക്കുന്നു. തൻറെ ഈ കണ്ടുപിടിത്തത്തിന് "[[ട്രോജൻ കുതിര (കമ്പ്യൂട്ടർ)|ട്രോജൻ കുതിര]]" എന്ന് പേരിട്ടു. കൂടാതെ, തോംസൺ വാദിച്ചു, റോഗ് കോഡ് നിർമ്മിക്കാൻ സി കമ്പൈലർ തന്നെ പരിഷ്ക്കരിക്കാൻ കഴിയും, പരിഷ്ക്കരണത്തെ കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാക്കി മാറ്റാനും [[സി (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|സി]] കമ്പൈലർ പരിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കമ്പൈലർ തന്നെ കമ്പൈലറിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിച്ച ഒരു പ്രോഗ്രാം ആയതിനാൽ, പുതിയ കമ്പൈലർ പ്രോഗ്രാമിൽ ട്രോജൻ ഹോഴ്സ് ഓട്ടോമാറ്റിക്കായി ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്, പുതിയ കംപൈലറിൻറെ ഉറവിടത്തിലേക്ക് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത മാറ്റവും ഇല്ലാതെ. എന്നാൽ, തോംപ്സൺ കർശനമായി കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ഹാക്കർമാരിൽ നിന്ന് തന്നെ നിരാകരിച്ചു: "ഹാക്കർമാരെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന പത്രങ്ങളെ വിമർശിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, 414 സംഘം, ദാൾട്ടൺ സംഘം മുതലായവ. ഈ കുട്ടികൾ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങളാണ്.... പ്രതിനിധിസഭയുടെ മുന്നിൽ ഞാൻ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. അവരുടെ പ്രവൃത്തികളുടെ ഗൗരവം അവർ പൂർണമായി അറിയുന്നില്ലെന്നത് വ്യക്തമാണ്."<ref>{{cite journal|first=Ken|last=Thompson|title=Reflections on Trusting Trust|journal=Communications of the ACM|volume=27|issue=8|date=August 1984|format=PDF|url=http://www.ece.cmu.edu/~ganger/712.fall02/papers/p761-thompson.pdf|doi=10.1145/358198.358210|page=761}}</ref> ഹാക്കർമാരുടെ പ്രോഗ്രാമർ ഉപസംസ്ക്കാരം, സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളെ ദ്വിതീയ ഉപായം കൊണ്ട് മറികടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ ജോലി ചെയ്യുന്ന വഴിയിൽ ഉള്ള പ്രായോഗിക തടസ്സങ്ങൾ നേരിടുന്നതിന് നിയമാനുസൃതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പ്രത്യേക രൂപങ്ങളിൽ, അത് നാടകീയമായ വിവേകത്തിൻറെ ഒരു ഉല്ലാസ പ്രകടനമായിരിക്കും.<ref>{{cite web|url=https://www.gnu.org/philosophy/rms-hack.html |title=The Hacker Community and Ethics: An Interview with Richard M. Stallman |publisher=GNU Project |author=Richard Stallman |year=2002 |accessdate=2008-10-18}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, അത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വ്യവസ്ഥാപിതവും പ്രാഥമികവുമായ ഇടപെടൽ ഹാക്കർമാരുടെ പ്രോഗ്രാമർ ഉപസംസ്ക്കാരത്തിൻറെ യഥാർത്ഥ താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ ഒന്നുമല്ല. അതിൻറെ യഥാർത്ഥ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഇതിന് പ്രാധാന്യമില്ല.<ref name="Raymond-cracker">{{cite book|url=http://catb.org/~esr/jargon/html/C/cracker.html |title=cracker |work=The Jargon Lexicon |publisher= |accessdate=2008-10-18}}</ref> മറ്റൊരു വ്യത്യാസമാണ്, ചരിത്രപരമായി, ഹാക്കർമാരുടെ പ്രോഗ്രാമർ ഉപ വിഭാഗങ്ങളിലെ അംഗങ്ങൾ അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് പരിസ്ഥിതി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ്. ഇതിനു വിപരീതമായി, മൂലരൂപ കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ഹാക്കർ ഒരു ഹോം കമ്പ്യൂട്ടറിലേക്കും ഒരു മോഡം മാത്രമായും പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 1990 കളുടെ മധ്യം മുതൽ, യുണിക്സ് പോലുള്ള ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതും കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ഇൻറർനെറ്റ് ഹോം ആക്സസിനുള്ളതുമായ കമ്പ്യൂട്ടർ ഉപയോഗിച്ച്, അക്കാദമിക് ലോകത്തിനു പുറത്തുനിന്നുള്ള അനേകം ആളുകൾ ഹാക്കിംഗ് പ്രോഗ്രാമർ ഉപവിഭാഗങ്ങൾ ഉപകരിച്ചു. 1980 കളുടെ മധ്യത്തോടെ, ആശയങ്ങളിലും അംഗങ്ങളിലും ചില ഓവർലാപ്പുകൾ ഉണ്ട്. ഏറ്റവും പ്രമുഖമായ കേസ് റോബർട്ട് ടി. മോറിസ് ആണ്, എംഐടി-എഐ(MIT-AI)യുടെ ഉപയോക്താവായിരുന്നു മോറിസ് വോമിൻറെ (morris worm) രചയിതാവ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ജാർഗോൻ ഫയൽ അദ്ദേഹത്തെ വിളിക്കുന്നത് "മണ്ടത്തരം കാണിച്ച യഥാർത്ഥ ഹാക്കർ" എന്നാണ്. <ref>{{cite book|url=http://catb.org/jargon/html/pt03.html#bibliography |title=Part III. Appendices |work=The Jargon Lexicon |publisher= |accessdate=2008-10-18}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, പ്രോഗ്രാമർ ഉപവിഭാഗത്തിലെ അംഗങ്ങൾ ഈ ഓവർലാപ്പുകളിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി താഴോട്ട് നോക്കുന്ന ഒരു പ്രവണതയുണ്ട്. ക്രാക്കേഴ്സിനെ പോലുള്ള കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ഉപവിഭാഗത്തെ അവർ സാധാരണയായി അവഹേളനപരമായി പരാമർശിക്കുകയും, ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഹാക്കറിൻറെ ഏതെങ്കിലും നിർവചനം സ്വീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നു. കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ ഹാക്കിംഗ് ഉപവിഭാഗം, മറുവശത്ത്, രണ്ടു ഉപഘടകങ്ങൾ തമ്മിൽ കർക്കശമായി വേർതിരിച്ചു കാണിക്കുന്നില്ല, പല അംഗങ്ങളുള്ളവരും അവരോടൊപ്പം പൊതുവായി ഉണ്ടെന്ന് സമ്മതിക്കുക, രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ, സാങ്കേതികവിദ്യയെ പറ്റി പഠിക്കാനുള്ള സ്നേഹം ഉണ്ട്. ബ്ലാക്ക് ഹാറ്റ് ഹാക്കർമാരുടെ സ്ഥാനത്ത് സ്ക്രിപ്റ്റ് കിഡ്ഡീസ് അവരുടെ വിഭാഗങ്ങൾ ക്രാക്കർ എന്ന പദ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കുന്നു. എല്ലാ മൂന്ന് ഉപഘടകങ്ങൾക്കും ഹാർഡ് വെയർ പരിഷ്ക്കരണങ്ങളുമായി ബന്ധമുണ്ട്. നെറ്റ് വർക്ക് ഹാക്കിങ്ങിൻറെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ, ഫ്രീക്കുകൾ (Phreaks) നീല ബോക്സുകളും വിവിധ രൂപങ്ങളും കെട്ടിപ്പടുക്കുകയായിരുന്നു. ഹാക്കർമാരുടെ പ്രോഗ്രാമർ ഉപവിഭാഗത്തിൽ നിരവധി ഹാർഡ് വെയർ ഹാക്കുകളെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ ഉണ്ട്, എംഐടി(MIT)യുടെ എഐ(AI)ലാബിൽ പിഡിപി -10 കമ്പ്യൂട്ടറിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നിഗൂഢമായ 'മാജിക്' സ്വിച്ച്, ഓഫാക്കിയപ്പോൾ കമ്പ്യൂട്ടർ തകർന്നു. <ref>{{cite book|url=http://catb.org/~esr/jargon/html/magic-story.html |title=A Story About ‘Magic' |work=The Jargon Lexicon |publisher= |accessdate=2008-10-18}}</ref> ആദ്യകാല വിനോദതൽപ്പര ഹാക്കർമാർ അവരുടെ നിർമ്മാണ കിറ്റുകളിൽ നിന്ന് ഹോം കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ നിർമ്മിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളെല്ലാം 1980 കളിൽ നിർജ്ജീവാവസ്ഥയിലായി, ഡിജിറ്റൽ നിയന്ത്രിത സ്വിച്ച് ബോർഡിലേക്ക് ഫോൺ നെറ്റ് വർക്ക് സ്വിച്ചുചെയ്തിരിക്കുമ്പോൾ, മോഡമുകളുള്ള റിമോട്ട് കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ ഡയൽ ചെയ്യുന്നതിനായി നെറ്റ് വർക്ക് ഹാക്കിംഗ് മാറുന്നു, മുൻകൂട്ടി കൂട്ടിച്ചേർത്ത ചെലവുകുറഞ്ഞ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ ലഭ്യമാകുമ്പോൾ, അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങൾ ഒരു കൂട്ടം ഉൽപാദനശേഷിയുള്ള വർക്ക്സ്റ്റേഷൻ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ കേന്ദ്ര ടൈം ഷെയറിംഗ് സംവിധാനം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുപകരം ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് നൽകാൻ തുടങ്ങി. ഇന്ന് വ്യാപകമായ ഹാർഡ് വെയർ പരിഷ്കാരങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ് കേസ് മോഡിങ്. പ്രോഗ്രാമർമാരുടെയും കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ ഹാക്കർ ഉപവിഭാഗത്തിൻറെയും ഏറ്റുമുട്ടൽ 1980 കളിൽ സംഭവിച്ചു, കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ഹാക്കർമാരുടെ ഒരു കൂട്ടം, ചൗസ് കംപ്യൂട്ടർ ക്ലബുമായി സഹകരിച്ച് (ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള അറിവ് അവഗണിച്ച്), അമേരിക്കൻ സൈനിക സംഘടനകളുടെയും അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ കടന്നു പ്രവർത്തിച്ചു. ഈ മെഷീനുകളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ സോവിയറ്റ് രഹസ്യ സേവനത്തിലേയ്ക്ക് വിറ്റിരുന്നു, അവരിൽ ഒരാൾ തൻറെ മയക്കുമരുന്നിൻറെ ഉപയോഗത്തിനായി ഫണ്ട് നൽകി. ക്ലിഫോർഡ് സ്റ്റോൾ എന്നയാൾ കേസ് തീർപ്പാക്കി, ഒരു സിസ്റ്റം അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററായി ജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിക്കാനും മറ്റുമുള്ളവരുടെ സഹായം തേടാനും വഴികൾ കണ്ടെത്തി. 23 എന്ന ജർമൻ ചിത്രം സാങ്കൽപ്പിക മൂലകങ്ങളുമായി, ആക്രമണകാരിയുടെ വീക്ഷണകോണിലൂടെയുള്ള സംഭവങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. സ്റ്റോൾ തൻറെ പുസ്തകം ദി കുക്കൂസ് എഗ് ആൻഡ് ടി ടിവി ഡോക്യുമെൻററി ദി കെജിബി, ദി കംപ്യൂട്ടർ ആൻഡ് മീ എന്നീ പുസ്തകങ്ങളിൽ വേറൊരു കാഴ്ചപ്പാടിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. എറിക് എസ് റെയ്മണ്ടിൻറെ അഭിപ്രായത്തിൽ, 'ഹാക്കർ', 'ക്രാക്കർ' എന്നിവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വളരെ നന്നായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. സ്റ്റോൾ തന്നെത്താൻ തന്നെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്, അദ്ദേഹത്തിൻറെ പ്രിയതമയായ മാർത്തയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ബെർക്കിലെ സുഹൃത്തുക്കളും ഇൻറർനെറ്റ് പെയിൻറും ഹാക്കർമാരും അവരുടെ ചുറ്റുമുള്ള ആളുകളും ജീവിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതെങ്ങനെ, അവർ എങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നുവെന്നതിൻറെ ഒരു അത്ഭുതകരമായ ചിത്രം. == തരംതിരിക്കൽ == ഹാക്കർമാരുടെ പ്രവർത്തന രീതിയേയും ലക്ഷ്യത്തേയും അനുസരിച്ച് പലതായി തരംതിരിക്കാം. === വൈറ്റ് ഹാറ്റ് === കമ്പ്യൂട്ടർ ശൃംഖലകളുടെ സുരക്ഷിതത്വത്തിനു വേണ്ടി വൈറസുകളും നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരും കടന്നുവരാൻ സാധ്യതയുള്ള വിള്ളലുകൾ കണ്ടെത്തുകയും അവ തടയുവാൻ ആവശ്യമായ നടപടികൾ കൈക്കൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്ന ഹാക്കർമാരെ വൈറ്റ്‌ഹാറ്റ് ഹാക്കർ (White Hat Hacker) അല്ലെങ്കിൽ എത്തിക്കൽ ഹാക്കർ (Ethical Hacker) എന്നു വിളിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.cyberlawsindia.net/white-hat.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-12-24 |archive-date=2010-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101215141751/http://cyberlawsindia.net/white-hat.html |url-status=dead }}</ref> === ബ്ലാക്ക് ഹാറ്റ് === ഒരു [[കമ്പ്യൂട്ടർ|കമ്പ്യൂട്ടറിൽ]] നിന്ന് മററു കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലേക്ക് അനുവാദമില്ലാതെ നുഴഞ്ഞുകയറുകയോ, മറ്റുള്ളവരുടെ വിവരങ്ങൾ മോഷ്ടിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവരാണ് '''ബ്ലാക്ക്ഹാറ്റ് ഹാക്കർമാർ''' (Black Hat Hackers)<ref>{{Cite web |url=http://www.pcmag.com/encyclopedia_term/0%2C2542%2Ct%3Dblack+hat+hacker%26i%3D38735%2C00.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-12-24 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419223824/http://www.pcmag.com/encyclopedia_term/0%2C2542%2Ct%3Dblack+hat+hacker%26i%3D38735%2C00.asp |url-status=dead }}</ref>. ക്രാക്കർമാർ (Crackers) എന്നും ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നു. എത്തിക്കൽ ഹാക്കിങ്ങിന്റെ വിപരീതമാണ്‌ ഇത്. ബ്ലാക്ക്‌ഹാറ്റ് ഹാക്കിങ്ങ് നടത്തുന്നത് രാഷ്ട്രീയപരമായ കാരണങ്ങളാലോ, ധനത്തിനോ, വെറും തമാശയ്ക്കോ ഒക്കെ ആകാം. അനുവാദമില്ലാതെ നുഴഞ്ഞുകയറാനായി ബ്ലാക്ക്ഹാറ്റ് ഹാക്കർമാർ അനേകം ടൂളുകൾ ഉപയോഗിക്കാറും സൃഷ്ടിക്കാറുമുണ്ട്. ഒപ്പം വൈറസുകൾ സൃഷ്ടിച്ചു വിടുകയും ചെയ്യുന്നു. എഫ്പിന്ഗർ, ഹുയിസ്, എൻസ് ലുക്ക്അപ്പ് എന്നിവ ഹാക്കിംഗ് ടൂളുകൾക്ക് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്‌. === ഗ്രേ ഹാറ്റ് === ഗ്രേ ഹാറ്റ് ഹാക്കർമാർ എന്ന് പറയുന്നത് വൈറ്റ് ഹാറ്റ്‌,ബ്ലാക്ക് ഹാറ്റ്‌ ഹാക്കർ എന്നിവ കൂടിച്ചേർന്ന ചേർന്ന സ്വാഭാവക്കാരായിരിക്കും. ഇവർ നെറ്റ്വർക്കുകളെ ബ്ലാക്ക് ഹാക്കർമാരിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ആക്രമണവും പ്രത്യാക്രമണവും നടത്തും. ഇതിനെയാണു '''ഗ്രേ ഹാറ്റ് ഹാക്കിംഗ് (Grey Hat Hacking)''' എന്നു പറയുക. അക്രമി ആരെന്നറിയാതെ നടത്തുന്ന ഇത്തരം ആക്രമണ പ്രത്യാക്രമണത്തിനു മുൻപുള്ള പരിക്ഷണത്തെ '''പെനിട്രേഷൻ ടെസ്ട് (Penetration Test)''' എന്നു പറയുന്നു. == അവലംബം == <references/> *http://www.eccouncil.org/ceh.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091012173112/http://www.eccouncil.org/ceh.htm |date=2009-10-12 }} *http://www.cehcertification.com/ *http://books.google.co.in/books?id=1yj97C_K_zAC&dq=CEH&printsec=frontcover&source=bl&ots=oznz9yQ1T_&sig=vL3iSGbyqUWPRnOkUFYu5DgjJzc&hl=en&ei=ILiHSoy2OJiXkQWpjZzUCQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8#v=onepage&q=&f=false [[Category:കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ]] [[ar:هاكر]] [[de:Hacker (Computersicherheit)]] [[en:Hacker (computer security)]] [[fr:Hacker (sécurité informatique)]] [[he:האקינג]] [[hr:Haker]] [[pl:Haker (bezpieczeństwo komputerowe)]] [[zh:黑客 (电脑安全)]] k8xpmgo6ci8mjgnj6a3f2ognnde1b5d 0 140217 4618785 3863135 2026-05-12T09:01:10Z Peterclaverdsouza 217601 വാർഡുകൾ 4618785 wikitext text/x-wiki {{Infobox LSG/Wikidata}} {{prettyurl|Vorkady Gramapanchayat}} [[കാസർഗോഡ്]] ജില്ലയിലെ കാസർഗോഡ് താലൂക്കിൽ മഞ്ചേശ്വരം ബ്ളോക്കിലാണ് 45.4 ച.കി.മീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള '''വോർക്കാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്''' സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 1954 നവംബർ 18-നാണ് ഈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് രൂപീകൃതമായത്. ==അതിരുകൾ== *തെക്ക്‌ - പൈവളികെ, മീഞ്ച, മഞ്ചേശ്വരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ *വടക്ക് - കർണ്ണാടക സംസ്ഥാനം *കിഴക്ക് - കർണ്ണാടക സംസ്ഥാനം *പടിഞ്ഞാറ് - മഞ്ചേശ്വരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കർണ്ണാടക സംസ്ഥാനം == വാർഡുകൾ== # പാവൂർ # മുടിമാർ # കെദുംപാടി # തൗടുഗോളി # പാവള # പൊയ്യത്ത് ബൈൽ # സുള്ള്യമെ # പാത്തൂർ # തലക്കി # സോടങ്കൂർ # ബോർക്കള # കൊടലമുഗർ # ബദിയാർ # ധർമ്മനഗർ # വൊർക്കാടി # നല്ലങ്കി # പൊയ്യെ # അരിബൈൽ ==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ== {| class="wikitable" | ജില്ല | കാസർഗോഡ് |- | ബ്ലോക്ക് | മഞ്ചേശ്വരം |- | വിസ്തീര്ണ്ണം |45.4 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ |- | ജനസംഖ്യ |20,821 |- | പുരുഷന്മാർ |10,412 |- | സ്ത്രീകൾ |10,409 |- | ജനസാന്ദ്രത |459 |- | സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം |999 |- | സാക്ഷരത |77.69% |} ==അവലംബം== *http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} *http://lsgkerala.in/vorkadypanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160311175633/http://lsgkerala.in/vorkadypanchayat/ |date=2016-03-11 }} *Census data 2001 {{Kasaragod-geo-stub}} {{കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{കാസർഗോഡ് ജില്ല}} [[Category:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] j3ia0pl1n4slqeh95r1hamlsmtvm9lz 0 143660 4618748 3833761 2026-05-12T05:29:35Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618748 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Statement (computer science)}} {{ആധികാരികത}}[[പ്രോഗ്രാമിങ്ങ് ഭാഷ|പ്രോഗ്രാമിങ്ങ് ഭാഷകളിൽ]] സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കാൻ സാധിക്കുന്ന ഏറ്റവും ചെറിയ ഘടകമാണ് സ്റ്റെയ്റ്റ്മെന്റ്. [[കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാം|പ്രോഗ്രാമുകളിൽ]] ഒന്നോ അധിലധികമോ സ്റ്റെയ്റ്റ്മെന്റുകൾ ഉണ്ടാവും. ഒരു സ്റ്റെയ്റ്റ്മെന്റ് എന്നത് [[ഇംപെറേറ്റീവ് പ്രോഗ്രാമിംഗ്]] ഭാഷയുടെ ഒരു വാക്യഘടനയാണ്, അത് നടപ്പിലാക്കേണ്ട ചില പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു.<ref>{{cite web | url = http://www.webopedia.com/TERM/S/statement.html | title = statement | publisher = webopedia | access-date = 2015-03-03 | archive-date = 2015-09-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150905130426/http://www.webopedia.com/TERM/S/statement.html | url-status = dead }}</ref>അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ഭാഷയിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഒരു പ്രോഗ്രാം രൂപപ്പെടുന്നത് ഒന്നോ അതിലധികമോ സ്റ്റേറ്റ്മെന്റുകളുടെ ക്രമം കൊണ്ടാണ്. ഒരു സ്റ്റേറ്റ്മെന്റിന് ആന്തരിക ഘടകങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കാം (ഉദാ. എക്സ്പ്രഷനുകൾ). പല പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷകളും (ഉദാ. [[Ada (programming language)|അഡ]], [[അൽഗോൾ 60]], [[C (programming language)|സി]], [[Java (programming language)|ജാവ]], [[Pascal (programming language)|പാസ്കൽ]]) സ്റ്റേറ്റുമെന്റുകൾ, നിർവചനങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ഡിക്ലറേഷനുകൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസം വരുത്തുന്നു. ഒരു പ്രോഗ്രാം പ്രവർത്തിക്കേണ്ട ഡാറ്റയെക്കുറിച്ച് ഒരു നിർവചനം അല്ലെങ്കിൽ ഡിക്ലറേഷൻ എന്തെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു, അതേസമയം ഒരു സ്റ്റേറ്റുമെന്റ് ആ ഡാറ്റയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സ്വീകരിക്കേണ്ട പ്രവർത്തനങ്ങളെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ==അവലംബം== {{compu-prog-stub|Statement (programming)}} 9ii2p0gxwmxjmlnkr8138zzajl8r7ng 0 150260 4618774 4618507 2026-05-12T07:54:38Z ~2026-28682-51 217600 4618774 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|V.D. Satheesan}} {{Infobox_politician | name = വി.ഡി. സതീശൻ | image = File:Vdsatheesan.jpg | caption = വി.ഡി. സതീശൻ | office = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = [[22 മേയ്]] [[2021]] | term_end = 05 മെയ് 2026 | predecessor = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | successor = [[കെ.എൻ.ബാലഗോപാൽ]] | constituency = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] | office2 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]] | constituency2 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] | term_start2 = [[മേയ് 16]] [[2001]] | term_end2 = | predecessor2 = [[പി. രാജു]] | successor2 = | salary = | birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}} | birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | residence = [[പറവൂർ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]] | death_date = | death_place = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | religion = [[ഹിന്ദു]] | father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ | mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ | spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ | children = ഒരു മകൾ | website = {{URL|www.vdsatheesan.in}} | footnotes = | date = ഓഗസ്റ്റ് 14 | year = 2020 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ }} കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് നേതാക്കളിലൊരാളും കേരളത്തിന്റെ നിലവിലെ മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ''' (ജനനം: 1964 മേയ് 31). 2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും നിയമസഭാ സാമാജികനാണ്. ==ജീവിതരേഖ== എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും മകനായി ജനനം. നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസം, ഹൈ സ്ക്കൂൾ പനങ്ങാടിൽ ഹൈസ്ക്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം. നിയമ ബിരുദധാരിയാണ്. വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെയാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം. തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം 1986-87 കാലത്ത് എം.ജി സർവ്വകലാശാലാ യൂണിയൻ ചെയർമാനായിരുന്നു.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> എൻ.എസ്.യു ദേശീയ കമ്മറ്റി സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>. 1996-ൽ നടന്ന നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തോറ്റു കൊണ്ടാണ് വീഡി സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ തുടക്കം. പിന്നീട് 2001-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുമുന്നണി സ്ഥാനാർഥിയായിരുന്ന കെ.എം. ദിനകരനെ 7,792 വോട്ടിന് തോൽപ്പിച്ചു ആദ്യമായി നിയമസഭയിലെത്തി. 2006-ലും 2011-ലും 2016-ലും 2021-ലും ഇതേ മണ്ഡലത്തിൽ വിജയം ആവർത്തിച്ചു. പന്ത്രണ്ടാം നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എം എൽ ഏ മാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖൻ<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>. എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയും 2014 ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി <ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.2026 ഏപ്രിൽ 9 ന് നടന്ന നിയമസഭാതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന്, 11376 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ എം എൽ എ ആയി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു . ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== 1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] (NSUI) സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref> വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. * 2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു. * 2006-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് കെ. എം. ദിനകരനെ പരാജയപ്പെടുത്തി വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref> * തുടർന്ന് നടന്ന [[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2011-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]]യുടെ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]നെ 11,349 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Members - Kerala Legislature"/> * 2016-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]യുടെ ശാരദ മോഹനെ 20,634 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി പരവൂർ നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും [[നിയമസഭാംഗം]]യായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref> 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു. * [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]യുടെ എം. ടി. നിക്സണിനെ ഏകദേശം 22,000 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി പരവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് അഞ്ചാം തവണയും [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref> * 2021 മേയ് 22-ന് [[കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി]] വി. ഡി. സതീശനെ [[15-ാം കേരള നിയമസഭ]]യിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്‌|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref> [[ടി.എം. തോമസ് ഐസക്ക്|ടി. എം. തോമസ് ഐസക്കിനെതിരായ]] സഭാ ചർച്ചകളിലൂടെ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനാണ്. * 2026 ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പറവൂരിൽ നിന്ന് നിയമ സഭയിലേക്ക് വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ==അവലംബം== {{Reflist|2}} {{Fourteenth KLA}} {{Fifteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:സതീശൻ}} [[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] dnbr02dgut4d2hrc8p43haaw14ywk61 4618786 4618774 2026-05-12T09:14:11Z ~2026-28435-51 217602 4618786 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|V.D. Satheesan}} {{Infobox_politician | name = വി.ഡി. സതീശൻ | image = File:Vdsatheesan.jpg | caption = വി.ഡി. സതീശൻ | office = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = [[22 മേയ്]] [[2021]] | term_end = 05 മെയ് 2026 | predecessor = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | successor = [] | constituency = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] | office2 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]] | constituency2 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] | term_start2 = [[മേയ് 16]] [[2001]] | term_end2 = | predecessor2 = [[പി. രാജു]] | successor2 = | salary = | birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}} | birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | residence = [[പറവൂർ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]] | death_date = | death_place = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | religion = [[ഹിന്ദു]] | father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ | mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ | spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ | children = ഒരു മകൾ | website = {{URL|www.vdsatheesan.in}} | footnotes = | date = ഓഗസ്റ്റ് 14 | year = 2020 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ }} കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് നേതാക്കളിലൊരാളും വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ''' (ജനനം: 1964 മേയ് 31). 2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും നിയമസഭാ സാമാജികനാണ്. ==ജീവിതരേഖ== എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും മകനായി ജനനം. നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസം, ഹൈ സ്ക്കൂൾ പനങ്ങാടിൽ ഹൈസ്ക്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം. നിയമ ബിരുദധാരിയാണ്. വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെയാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം. തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം 1986-87 കാലത്ത് എം.ജി സർവ്വകലാശാലാ യൂണിയൻ ചെയർമാനായിരുന്നു.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> എൻ.എസ്.യു ദേശീയ കമ്മറ്റി സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>. 1996-ൽ നടന്ന നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തോറ്റു കൊണ്ടാണ് വീഡി സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ തുടക്കം. പിന്നീട് 2001-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുമുന്നണി സ്ഥാനാർഥിയായിരുന്ന കെ.എം. ദിനകരനെ 7,792 വോട്ടിന് തോൽപ്പിച്ചു ആദ്യമായി നിയമസഭയിലെത്തി. 2006-ലും 2011-ലും 2016-ലും 2021-ലും ഇതേ മണ്ഡലത്തിൽ വിജയം ആവർത്തിച്ചു. പന്ത്രണ്ടാം നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എം എൽ ഏ മാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖൻ<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>. എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയും 2014 ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി <ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.2026 ഏപ്രിൽ 9 ന് നടന്ന നിയമസഭാതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന്, 11376 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ എം എൽ എ ആയി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു . ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== 1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] (NSUI) സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref> വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. * 2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു. * 2006-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് കെ. എം. ദിനകരനെ പരാജയപ്പെടുത്തി വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref> * തുടർന്ന് നടന്ന [[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2011-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]]യുടെ [[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]നെ 11,349 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Members - Kerala Legislature"/> * 2016-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]യുടെ ശാരദ മോഹനെ 20,634 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി പരവൂർ നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും [[നിയമസഭാംഗം]]യായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref> 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു. * [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]യുടെ എം. ടി. നിക്സണിനെ ഏകദേശം 22,000 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി പരവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് അഞ്ചാം തവണയും [[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref> * 2021 മേയ് 22-ന് [[കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി]] വി. ഡി. സതീശനെ [[15-ാം കേരള നിയമസഭ]]യിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്‌|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref> [[ടി.എം. തോമസ് ഐസക്ക്|ടി. എം. തോമസ് ഐസക്കിനെതിരായ]] സഭാ ചർച്ചകളിലൂടെ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനാണ്. * 2026 ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പറവൂരിൽ നിന്ന് നിയമ സഭയിലേക്ക് വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ==അവലംബം== {{Reflist|2}} {{Fourteenth KLA}} {{Fifteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:സതീശൻ}} [[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] fc9eixxi2mfgh8hdapqf5vr6nlagjpc 0 150405 4618626 4617763 2026-05-11T12:00:04Z GV2010 217548 /* */ 4618626 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|G. Karthikeyan}} {{വേണ്ടി|ഇതേ പേരിലുള്ള [[സി.പി.ഐ.]] നേതാവിനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|ജി. കാർത്തികേയൻ (ഒന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗം)}} {{ToDisambig|വാക്ക്=കാർത്തികേയൻ}} {{Infobox Indian politician | image = ജി. കാർത്തികേയൻ.png | name = ജി. കാർത്തികേയൻ | caption = | birth_date = {{Birth date |1949|1|20|df=y}} | birth_place = [[Varkala|വർക്കല]], [[Kerala|കേരളം]], [[India|ഇൻഡ്യ]] | residence = [[Thiruvananthapuram|തിരുവനന്തപുരം]], [[India|ഇൻഡ്യ]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2015|3|7|1949|1|20}} | death_place =[[ബെംഗളൂരു]] | office = [[Speaker (politics)|സ്പീക്കർ]] [[Kerala Legislature|കേരള നിയമസഭ]] | governor1 = [[H.R. Bhardwaj|എച്ച്.ആർ. ഭരദ്വാജ്]] | term_start =02 ജൂൺ 2011 <ref>http://www.business-standard.com/india/news/g-karthikeyan-elected-speakerkerala-assembly/437673/</ref> | term_end =7 മാർച്ച് 2015 | predecessor = [[K. Radhakrishnan (politician)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]] | successor = [[ എൻ. ശക്തൻ]] | constituency1 = [[Aruvikkara|അരുവിക്കര]] | office2 = പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ഉപനേതാവ്, [[Aryanad|ആര്യനാട്]] [[Member of the Legislative Assembly|എം.എൽ.എ.]] | term_start2 = 2006 | term_end2 = 2011 | office3 = ഭക്ഷ്യ പൊതുവിതരണ മന്ത്രി | term_start3 = 2001 | term_end3 = 2006 | office4 = [[കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി മന്ത്രി]] | ministry4 = [[രണ്ടാം ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] | termstart4 = [[20 ഏപ്രിൽ]] [[1995]] | termend4 = [[9 മേയ്]][[1996]] | predecessor4 =[[സി.വി. പത്മരാജൻ]] | successor4 =[[പിണറായി വിജയൻ]] | party =[[Indian National Congress|ഇൻഡ്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | religion = [[Hinduism|ഹിന്ദു]] | spouse = ഡോ. എം.ടി. സുലേഖ | children = 2 ആൺകുട്ടികൾ | website = | alma_mater = | footnotes = | date = Nov 7 | | year = 2012 | | source = http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4101&Itemid=2608 kerala.gov.in }} കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഐ)|കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] നേതാക്കളിലൊരാളും, പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ സ്പീക്കറും, [[അരുവിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരുവിക്കര മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള എം.എൽ.എ-യും ആയിരുന്നു "ജി.കെ." എന്ന് വിളിക്കുന്ന '''ജി. കാർത്തികേയൻ''' (20 ജനുവരി 1949 - 7 മാർച്ച് 2015). 1995-ലെ എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യുച്ഛക്തി വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും 2001-ലെ ആന്റണി മന്ത്രിസഭയിൽ ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ, സാംസ്‌കാരിക മന്ത്രിയായും ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിന് പുറമേ കോൺഗ്രസിന്റെ നിയമസഭാ കക്ഷി ഉപനേതാവ്, ചീഫ് വിപ്പ് സ്ഥാനങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name=niyamasabha>{{cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/speaker.htm|title=സ്പീക്കറുടെ ജീവിതരേഖയും വ്യക്തിവിവരണവും|publisher=കേരള നിയമസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140725152430/http://www.niyamasabha.org/codes/speaker.htm|archivedate=2014-07-25|access-date=2011-06-14|url-status=live}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== 1949 ജനുവരി 20-ന് [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]] [[വർക്കല]] കണ്ണംബയിൽ എൻ.പി ഗോപാല പിള്ളയുടെയും വനജാക്ഷി അമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായി ജനനം. ഏഴ് സഹോദരങ്ങളുണ്ട്. ബിരുദത്തിന് ശേഷം എൽ.എൽ.ബിയും പൂർത്തിയാക്കി. [[കെ.എസ്.യു.]]-വിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ രംഗത്ത് എത്തിയത്. 1978-ൽ കോൺഗ്രസിലുണ്ടായ പിളർപ്പിൽ കാർത്തികേയൻ കെ. കരുണാകരനൊപ്പം അടിയുറച്ചു നിന്നു. കെ.എസ്.യു. സംസ്ഥാന പ്രസിഡണ്ട് , യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡണ്ട് എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിട്ടുള്ള അദ്ദേഹം 1980-ൽ ആദ്യമായി നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മൽസരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. വർക്കല മണ്ഡലത്തിൽ [[വർക്കല രാധാകൃഷ്ണൻ|വർക്കല രാധാകൃഷ്ണനോടായിരുന്നു]] തോൽവി.<ref name=kgov1980>{{Cite web |url=http://kerala.gov.in/docs/election_reportage/assembly_election/1980.pdf |title=1980-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം, കേരള സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് |access-date=2011-06-14 |archive-date=2011-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110920031645/http://www.kerala.gov.in/docs/election_reportage/assembly_election/1980.pdf |url-status=dead }}</ref> 1982-ൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് മണ്ഡലത്തിൽ മത്സരിച്ച ഇദ്ദേഹം സി.പി.എം. നേതാവ് കെ. അനിരുദ്ധനെ പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി നിയമസഭയിലെത്തി.<ref name=kassembly1982>[http://keralaassembly.org/1982/1982134.html 1982-ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം,തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് മണ്ഡലം, കേരള നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിവരശേഖരം ]</ref> എന്നാൽ 1987-ൽ ഇതേ മണ്ഡലത്തിൽ എം.വിജയകുമാറിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു.<ref name=kassembly1987>[http://keralaassembly.org/1987/1987134.html 1987-ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം,തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് മണ്ഡലം, കേരള നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിവരശേഖരം ]</ref> പിന്നീട് തുടർച്ചയായി അഞ്ചു തവണ ജി. കാർത്തികേയൻ നിയമസഭയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1991, 1996, 2001, 2006 വർഷങ്ങളിൽ ആര്യനാട് നിന്നും 2011-ൽ അരുവിക്കരയിൽ നിന്നുമാണ് നിയമസഭയിലെത്തിയത്. തുടർന്ന് കേരള നിയമസഭയുടെ പതിനെട്ടാമത് സ്പീക്കറായി അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സ്പീക്കർ പദവിയിലിരിയ്ക്കേ 66-ആം വയസ്സിൽ, [[അർബുദം|അർബുദബാധയെത്തുടർന്ന്]] ബെംഗളൂരുവിലെ എച്ച്.സി.ജി. ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് 2015 മാർച്ച്‌ ഏഴിന് രാവിലെ പതിനൊന്നുമണിയ്ക്ക് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. മൃതദേഹം വിമാനമാർഗ്ഗം തിരുവനന്തപുരത്തെത്തിയ്ക്കുകയും പൂർണ്ണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ തൈക്കാട് ശാന്തികവാടം വൈദ്യുതിശ്മശാനത്തിൽ സംസ്കരിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മുഖ്യമന്ത്രി [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]], സംസ്ഥാന മന്ത്രിമാർ, ഗവർണർ [[പി. സദാശിവം]] തുടങ്ങി നിരവധി പ്രമുഖർ അദ്ദേഹത്തിന് അന്ത്യാഞ്ജലി അർപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തെ തുടർന്ന് ഉപതിരെഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ രണ്ടാമത്തെ മകൻ കെ.എസ്.ശബരീനാഥൻ വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ചു എം.എൽ.എ ആയി. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }} http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }}</ref> |വർഷം||മണ്ഡലം||വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2011||[[അരുവിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||ജി. കാർത്തികേയൻ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[അമ്പലത്തറ ശ്രീധരൻ നായർ]] || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |2006||[[ആര്യനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||ജി. കാർത്തികേയൻ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ടി.ജെ. ചന്ദ്രചൂഡൻ]] || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |2001||[[ആര്യനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||ജി. കാർത്തികേയൻ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജി. അർജുനൻ]] || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1996||[[ആര്യനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||ജി. കാർത്തികേയൻ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ശങ്കരദാസ്]] || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1991||[[ആര്യനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||ജി. കാർത്തികേയൻ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]] || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1987||[[തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[എം. വിജയകുമാർ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ജി. കാർത്തികേയൻ || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |1982||[[തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || ജി. കാർത്തികേയൻ || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[കെ. അനിരുദ്ധൻ]] ||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1980||[[വർക്കല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[വർക്കല രാധാകൃഷ്ണൻ]] || [[സി.പി.എം.]] || ജി. കാർത്തികേയൻ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അധികാരങ്ങൾ == * 2006-2011 വരെ [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]]യുടെ നിയമസഭാ കക്ഷി ഉപനേതാവ്. * 2001-ലെ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ, സാംസ്‌കാരിക മന്ത്രി * 1995-2001 വരെ[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]]യുടെ നിയമസഭാ കക്ഷി ഉപനേതാവ്. * 1995-ലെ [[എ.കെ. ആന്റണി]] മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യുച്ഛക്തി വകുപ്പ് മന്ത്രി. * 1991ൽ കോൺഗ്രസ് നിയമസഭാ കക്ഷി ചീഫ് വിപ്പ്. * [[കെ.പി.സി.സി.]]യുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയും ഏക വൈസ് പ്രസിഡന്റുമായിട്ടുണ്ട്. * [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]]ന്റെ ബ്ലോക്ക് പ്രസിഡന്റ്, സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, പ്രസിഡന്റ് തുടങ്ങി വിവിധ പദവികൾ. * [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്. * കേരള സർവകലാശാല യൂണിയൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയും കേരള സർവകലാശാല സെനറ്റിലെ വിദ്യാർത്ഥി പ്രതിനിധിയുമായിരുന്നു. * [[കെ.എസ്.യു.]]ന്റെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡന്റ് മുതൽ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് വരെ വിവിധ പദവികൾ വഹിച്ചു. ==കുടുംബം== ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഡയറക്ടർ ഡോ. എം.ടി. സുലേഖയാണ് ഭാര്യ . കെ.എസ്. അനന്തപത്മനാഭൻ, [[കെ.എസ്.ശബരീനാഥൻ]] എന്നിവർ മക്കളാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} {{Speakers of KLA}} {{DEFAULTSORT:കാർത്തികേയൻ}} [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ സ്പീക്കർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭക്ഷ്യവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം ബോർഡ് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 7-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1949-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭാംഗമായിരിക്കെ മരണപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വർക്കലയിൽ ജനിച്ചവർ]] 0udgs6qipsgqf5uhm3609zfsgb86glr 0 168332 4618770 3621996 2026-05-12T07:34:11Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618770 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hasanul Banna}} {{Infobox officeholder | name = ഹസനുൽ ബന്ന<br />{{lang|ar|حسن البنا}} |image =Hassan al-Banna.jpg |office = [[മുസ്‌ലിം ബ്രദർഹുഡ്]] സ്ഥാപകൻ, പ്രഥമ കാര്യദർശി |president = |term_start = 1928 |term_end = 1949 |predecessor = |successor = [[ഹസനുൽ ഹുദൈബി]] |birth_date = {{Birth date|1906|10|14}} |birth_place = മഹ്‌മൂദിയ, ബഹീറ പ്രവിശ്യ, [[ഈജിപ്ത്]] |death_date = {{Death date and age|1949|02|12|1906|10|14}} |death_place = [[കെയ്റോ]], [[ഈജിപ്ത്]] |religion = [[Sunni Islam|Sunni]] [[Islam]] |otherparty = |alma_mater = [[Dar al-Ulum]] }} [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] പ്രമുഖ ഇസ്‌ലാമിക പണ്ഡിതനും, [[മുസ്‌ലിം ബ്രദർഹുഡ്]] ([[ഇഖ്‌വാൻ അൽ മുസ്ലിമുൽ|ഇഖ്‌വാൻ അൽ മുസ്‌ലിമൂൻ]]) എന്ന പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനുമാണ് ഹസനുൽ ബന്ന.({{lang-ar|حسن أحمد عبدالرحمن محمد البنا}} {{lang-en|Sheikh Hasan Ahmed Abdel Rahman Muhammed al-Banna}}) (1906 ഒക്ടോബർ 14-1949 ഫെബ്രുവരി 12)<ref>{{Cite web |url=http://www.mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/hassan_al-banna.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-22 |archive-date=2012-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208111805/http://www.mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/hassan_al-banna.htm |url-status=dead }}</ref> ==ജീവചരിത്രം== 1906 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[കൈറോ|കൈറോവിനടുത്ത]] മഹ്മൂദിയ്യ എന്ന സ്ഥലത്ത് ജനനം.<ref>[http://books.google.com/books?id=ltVtj3Kh7IIC&printsec=frontcover The Society of the Muslim Brothers പേജ് 1]</ref> പ്രശസ്ത ചിന്തകൻ [[ജമാൽ അൽ ബന്ന]] ഇളയ സഹോദരനാണ്.<ref>[http://books.google.com.qa/books?id=ltVtj3Kh7IIC&lpg=PP1&pg=PA1#v=onepage&q&f=false The Society of the Muslim Brothers, പേജ് 1]</ref> 1919ൽ ഈജിപ്തിൽ നടന്ന ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ വിപ്ലവത്തിന്റെ ഭാഗമായി പ്രതിഷേധ പരിപാടികളിൽ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന ഹസൻ പങ്കാളിയായി.<ref>[http://books.google.com.qa/books?id=ltVtj3Kh7IIC&lpg=PP1&pg=PA3#v=onepage&q&f=false The Society of the Muslim Brothers, പേജ് 3]</ref> [[കെയ്റോ]] ദാറുൽ ഉലൂം കോളേജിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ഹസനുൽ ബന്ന ഈജിപ്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ അധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്തു.<ref>[http://books.google.com.qa/books?id=ltVtj3Kh7IIC&lpg=PP1&pg=PA6#v=onepage&q&f=false The Society of the Muslim Brothers, പേജ് 6]</ref> 1949 ഫെബ്രുവരി 12ന് വൈകുന്നേരം 5 മണിയോടെ അജ്ഞാതസംഘത്തിന്റെ വെടിയേറ്റ് ഹസനുൽ ബന്ന കൊല്ലപ്പെട്ടു. ==[[മുസ്‌ലിം ബ്രദർഹുഡ്|ബ്രദർഹുഡ്]] രൂപീകരണം== 1928ൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ചെറിയ സംഘടനകളെ ഏകീകരിച്ചുകൊണ്ട് [[ഇഖ്‌വാൻ അൽ മുസ്ലിമുൽ|ഇഖ്‌വാൻ അൽ മുസ്‌ലിമൂൻ]] അഥവാ [[മുസ്‌ലിം ബ്രദർഹുഡ്]] എന്ന പ്രസ്ഥാനത്തിന് രൂപം നൽകി.<ref>[http://books.google.com.qa/books?id=ltVtj3Kh7IIC&lpg=PP1&pg=PA7#v=onepage&q&f=false The Society of the Muslim Brothers, പേജ് 8]</ref> == പുറങ്കണ്ണികൾ == * [http://www.islamtimes.org/vdca.unyk49nuogt14.html Hasan al-Banna] * [http://www.makingsenseofjihad.com/albannas_on_jihad/ "''On Jihad''" from ''Five Tracts of Hasan al-Banna''] * [http://www.youngmuslims.ca/biographies/display.asp?ID=8 Hasan Al-Banna<!-- bot-generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060725223759/http://www.youngmuslims.ca/biographies/display.asp?ID=8 |date=2006-07-25 }} at www.youngmuslims.ca == അവലംബം == {{reflist}} {{Islamism}} [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിസ്റ്റുകൾ]] c8lpl8pkqnzvtmhvocmuq6vqr9oyh3o 0 170708 4618679 4618594 2026-05-11T17:01:36Z Dr. Chinchu C. 6603 Added image 4618679 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|West Indian cherry}} {{taxobox |image = Malpighia_glabra_blossom_and_fruit.jpg |regnum = [[Plant]]ae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Rosids]] |ordo = [[Malpighiales]] |familia = [[Malpighiaceae]] |genus = ''[[Malpighia]]'' |species = '''''M. emarginata''''' |binomial = ''Malpighia emarginata'' |binomial_authority = [[Augustin Pyramus de Candolle|DC.]] |synonyms = ''Malpighia biflora'' <small>[[Jean Louis Marie Poiret|Poir.]]</small><br /> ''Malpighia glabra'' <small>[[Carl Linnaeus|L.]]</small><ref name="Janick">{{Cite book |url=http://books.google.com/books?id=cjHCoMQNkcgC |first=Jules |last=Janick |coauthor=Robert E. Paull |title=The Encyclopedia of Fruit & Nuts |publisher=CABI |year=2008 |isbn=9780851996387 |page=462}}</ref><br/> ''Malpighia punicifolia'' <small>L.</small><ref name="GRINGlabra">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?23206 |title=''Malpighia glabra'' L. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=2007-02-11 |accessdate=2009-12-16}}</ref><br/> ''Malpighia retusa'' <small>[[George Bentham|Benth.]]</small><ref name="GRINEmarginata">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?404858 |title=''Malpighia emarginata'' DC. |work=Germplasm Resources Information Network |publisher=United States Department of Agriculture |date=1998-05-18 |accessdate=2010-02-02}}</ref> |}} വീട്ടുവളപ്പിൽ ഫലവർഗ്ഗസസ്യമായും അലങ്കാരച്ചെടിയായും നട്ടു വളർത്താവുന്ന ചെറുസസ്യമാണ് '''ആപ്പിൾ നെല്ലി''' ''(Malpighia emarginata)'''''.''' ഈ വൃക്ഷവും ഫലവും ''ആപ്പിൾ നെല്ലി , ആപ്പിൾ ചെറി, ബാർബഡോസ് ചെറി, ബ്രസീലിയൻ ചെറി, വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ് ചെറി, വെസ്റ്റ് ഇന്ത്യൻ ചെറി'' മുതലായ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു . പടർന്നു പന്തലിച്ച് ശാഖകളോടെ വളരുന്ന ഇവയുടെ [[ഇല|ഇലകൾ]] ചെറുതാണ്. [[File:ബാർബഡോസ് ചെറി അഥവാ വെസ്റ്റ് ഇന്ത്യൻ ചെറി Acerola, imported from iNaturalist photo 657792650.jpg|thumb|പഴുത്ത കായ]] നിറയെ ചെറിയ ചെറിയ കായ്കൾ ഉണ്ടാകുന്ന സ്വഭാവം. പഴങ്ങൾക്ക് ചുവപ്പുനിറവും [[ആപ്പിൾ|ആപ്പിളിന്റെ]] രൂപവുമാണ്. ഇവ നേരിട്ട് കഴിക്കാം. [[അച്ചാർ]], [[വൈൻ]] എന്നിവയുണ്ടാക്കാനും ഉത്തമമാണ് ഇത്. മറ്റുചെറിപ്പഴങ്ങൾ സംസ്‌ക്കരിച്ച് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ വെസ്റ്റ്ഇന്ത്യൻ ചെറി നേരിട്ടു കഴിക്കാമെന്ന പ്രത്യേകതയുമുണ്ട്. [[ഇരുമ്പ്]] ഉൾപ്പെടെ ധാരാളം പോഷകങ്ങളുടെ കലവറയാണിത്. ചെറുശാഖകളിൽനിന്ന് പതിവെച്ച് വേരുപിടിപ്പിച്ച തൈകൾ നട്ടുവളർത്താൻ ഉപയോഗിക്കാം. ജൈവ വളങ്ങൾ ചേർക്കുന്നതും ജലസേചനം നൽകുന്നതും സമൃദ്ധമായി ഫലങ്ങളുണ്ടാകാൻ സഹായിക്കും.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/agriculture/story-233456.html |title=വെസ്റ്റ്ഇന്ത്യൻ ചെറി വളപ്പിലും വളർത്താം(മാതൃഭൂമി കാർഷികം) |access-date=2011-12-03 |archive-date=2011-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111203121643/http://www.mathrubhumi.com/agriculture/story-233456.html |url-status=dead }}</ref> <gallery> File:West indian cherry.JPG File:Flowers at Muzhappilangad101 (23).jpg|thumb|Flower </gallery> == അവലംബം == {{Commons category|Malpighia emarginata}} {{wikispecies}} {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:പഴങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാൽപ്പീജിയേസീ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൃക്ഷങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കായ്കൾ ഉള്ള സസ്യങ്ങൾ]] tq1csq5edwfqngssquj89f6wz0lfk5s 0 170712 4618635 4618048 2026-05-11T13:14:21Z EmausBot 16706 യന്ത്രം: [[ആപ്പിൾ നെല്ലി]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു 4618635 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ആപ്പിൾ നെല്ലി]] daji5xqh5qeyrgxq8nubzkc85vnk6kd 0 178295 4618676 4137991 2026-05-11T16:51:42Z Dr. Chinchu C. 6603 /* കൂടുണ്ടാക്കുന്ന സ്വഭാവ സവിശേഷത */ Added image 4618676 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Weaver ant}} {{Taxobox | name = '''''Oecophylla''''' | fossil_range = {{fossilrange|47|0}} [[Eocene]] - Recent | image = Ants playing.jpg | image_width = | image_caption = നീറുകൾ, [[പേരാവൂർ|പേരാവൂരിൽ]] നിന്നും | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | classis = [[Insect]]a | ordo = [[Hymenoptera]] | familia = [[Ant|Formicidae]] | subfamilia = [[Formicinae]] | tribus = '''Oecophyllini''' | tribus_authority = | genus = '''''Oecophylla''''' | genus_authority = [[Frederick Smith (entomologist)|Smith]], 1860 | diversity_link = Weaver ant | diversity = 2 species | subdivision_ranks = [[Species]] | subdivision = †''[[Oecophylla atavina]]'' <br/> †''[[Oecophylla bartoniana]]'' <br/> †''[[Oecophylla brischkei]]'' <br/> †''[[Oecophylla crassinoda]]'' <br/> †''[[Oecophylla eckfeldiana]]''<br/> †''[[Oecophylla grandimandibula]]'' <br/> †''[[Oecophylla leakeyi]]'' <br/> ''[[Oecophylla longinoda]]''<br/> †''[[Oecophylla longiceps]]''<br/> †''[[Oecophylla megarche]]''<br/> †''[[Oecophylla obesa]]'' <br/> †''[[Oecophylla perdita]]''<br/> †''[[Oecophylla praeclara]]''<br/> †''[[Oecophylla sicula]]'' <br/> ''[[Oecophylla smaragdina]]''<br/> †''[[Oecophylla superba]]''<br/> †''[[Oecophylla xiejiaheensis]]'' | range_map = Oecophylla range map.png | range_map_width = | range_map_alt = Map showing range of Oecophylla | range_map_caption = ''Oecophylla'' range map.<br/>''Oecophylla longinoda'' in blue, ''Oecophylla smaragdina'' in red.<ref name=Dlussky2008>{{cite journal|last=Dlussky|first=Gennady M.|coauthors=Torsten Wappler and Sonja Wedmann|title=New middle Eocene formicid species from Germany and the evolution of weaver ants|journal=Acta Palaeontologica Polonica|year=2008|volume=53|issue=4|pages=615–626|doi=10.4202/app.2008.0406|url=http://gap.entclub.org/taxonomists/Dlussky/Oecophylla%20Dlussky08.pdf}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} മരമുകളിലും ചെടിത്തലപ്പുകളിലും കൂടു കെട്ടി ജീവിക്കുന്ന ഇളം തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള [[ഉറുമ്പ്|ഉറുമ്പുകളെയാണ്]] '''മുഷർ''' അഥവാ '''പുളിയുറുമ്പ്''' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ശാസ്ത്രീയ നാമം: ഏയ്കോഫില്ല സ്മരഗ്ഡിന, Oecophylla smaragdina. ഇംഗ്ലീഷ്: Weaver ant. സംഘടിത പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഉദാത്തമായ ഉദാഹരണമാണ് ഈ ജീവികൾ. പുളിയുറുമ്പുകൾ ഉള്ള മരത്തിലെ കായ് ഏറ്റവും ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായിരിക്കും എന്നു പറയാറുണ്ട്. ഇവ വളരുന്ന ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ ഉള്ള കീടങ്ങളെ ഇവ കൊന്നൊടുക്കുന്നതു കൊണ്ട് വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ കീടനിവാരണത്തിനായി കർഷകർ പുളിയുറുമ്പുകളെ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു == വർഗ്ഗീകരണം == എയ്ക്കോഫില്ല സ്മരഗ്ഡിന എന്ന ഇനം ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലും എയ്കോഫില ലോങിനോഡ എന്ന ഇനം മദ്ധ്യ ആഫ്രിക്കയിലും കണ്ടുവരുന്ന അവശേഷിക്കുന്ന രണ്ട് സ്പീഷീസുകളാണ്. 13 മറ്റു സ്പീഷീസുകൾക്ക് വംശനാശം സംഭവിച്ചു. == വിതരണം == ഇന്ത്യ, ശ്രീലങ്ക എന്നി രാജ്യങ്ങൾ മുതൽ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളും വടക്കൻ ആസ്റ്റ്രേലിയയും മെലനേഷ്യ വരേക്കും കണ്ടു വരുന്നു. <ref>{{cite journal|title=A masterpiece of evolution – ''Oecophylla'' weaver ants (Hymenoptera: Formicidae)|last1=Crozier|first1=R.H.|last2=Newey|first2=P.S.|journal=Myrmecological News|year=2010|volume=13|pages=57–71|last3=E.A.|first3=Schlüns|last4=Robson|first4=S.K.A.}}</ref> ആസ്റ്റ്രേലിയയിൽ ഭൂമധ്യരേഖക്കടുത്തുള്ള തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ തെക്ക് ബ്രൂമേ വരേയും വടക്ക് ക്വീൻസ്ലാൻഡിലെ യെപ്പൂൺ വരെയും ഇവയെ കണ്ടുവരുന്നു. <ref>{{cite journal|title=The Distribution of the Weaver Ant, ''Oecophylla smaragdina'' (Fabricius) (Hymenoptera, Formicidae) in Northern Australia|url=https://archive.org/details/sim_australian-journal-of-zoology_1986_34_5/page/683|last1=Lokkers|first1=C|journal=Australian Journal of Zoology|issue=5|doi=10.1071/ZO9860683|year=1986|volume=34|pages=683–687|issn=0004-959X}}</ref> ==സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥ== [[File:WeaverAntKeralaPrd.jpg|left|thumb|നീറ്]] പുളിയുറുമ്പുകളുടെ ഒരു സമൂഹത്തെ സ്ഥാപിക്കുന്നത് ഒന്നോ അതിലധികമോ റാണി ഉറുമ്പുകളാണ്. <ref>RK Peng, K Christian, K Gibb (1998) How many queens are there in mature colonies of the green ant, ''Oecophylla smaragdina'' (Fabricius)? Australian Journal of Entomology 37 (3), 249–253 {{doi|10.1111/j.1440-6055.1998.tb01579.x}}</ref> ഇവ ഇണ ചേർന്നു കഴിഞ്ഞാണ് കോളനിസ്ഥാപനം നടത്തുക. റാണി ആദ്യത്തെ മുട്ടകൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത ഒരു മരത്തിലെ ഒരിലയിൽ മുട്ടകൾ ഇടുകയും അവയെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ആദ്യത്തെ പറ്റം ഉറുമ്പുകളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതു വരെ അവർക്ക് തീറ്റകൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മുതിർന്നു കഴിഞ്ഞ ഉറുമ്പുകൾ ആണ് ഇനിയുള്ള പണികൾക്കായി വിനിയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ജോലിക്കാർ. ഇവർ ഇലകൾ നെയ്ത് കൂടുകൾ കെട്ടുകയും റാണി വഴിയേ ഇടുന്ന മുട്ടകൾക്ക് പൊർന്നയിരിക്കുകയും അവയുടെ സംരക്ഷണവും പാലിക്കുന്നു. അങ്ങനെ കൂടുതൽ ഉറുമ്പുകൾ ഉണ്ടാകുകയും കോളനി വികസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ജോലിക്കാരൻ ഉറുമ്പുകൾ പ്രത്യേകം സംഘങ്ങളായി തിരിഞ്ഞ് കോളനിയുടെ മരാമത്തുകൾ, പ്രതിരോധം, ഇരതേടൽ തുടങ്ങി വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിവരുന്നു. ബൃഹത്തായ സംഘങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം സ്പർശനത്തിലൂടെയും ഫിറമോണുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന രാസപദാർത്ഥങ്ങളുടെ കൈമാറ്റത്തിലൂടെയുമാണ് സാധിക്കുന്നത്. ഈ അടയാളങ്ങൾ പ്രതിരോധത്തിനും ഇരതേടലിലുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഭക്ഷണമാക്കാവുന്ന ഇരകളെ കണ്ടെത്തുന്ന ആദ്യത്തെ ഉറുമ്പു ജോലിക്കാർ പ്രത്യേകതരം ഫിറമോണുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. ഇതിനെ ആസ്പദമാക്കി കൂടുതൽ ഉറുമ്പുകൾ അവിടേക്ക് എത്തുകയും ഭക്ഷ്യവസ്തുവിനെ കൂടിലേക്ക് നിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. <ref>Hölldobler, B. 1999. Multimodal signals in ant communication. J Comp Physiol A 184:129-141.</ref><ref>Hölldobler, B. 1983. Territorial behavior in the green tree ant (''Oecophylla smaragdina''). Biotropica 15:241-250.</ref> വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥ നിലനിർത്തുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ പുളിയുറുമ്പുകളെ റോബ്ബോട്ടിൿസ് തുടങ്ങിയ ആധുനികസാങ്കേതികശാസ്ത്രത്തിൽ പഠനവിധേയമാക്കുന്നുണ്ടു്. <ref name="naturia">{{cite web|title=Weaver Ants|url=http://www.naturia.per.sg/buloh/inverts/weaver_ants.htm|accessdate=11 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2013-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20131206071214/http://www.naturia.per.sg/buloh/inverts/weaver_ants.htm|url-status=dead}}</ref> ഒരു സസ്യത്തിന്റെ വിവിധ ശാഖകളിലോ അടുത്തടുത്തുള്ള പല സസ്യങ്ങളിൽ തന്നെയായിട്ടോ നീറുകൾ കൂടുണ്ടാക്കുകയും അവയെല്ലാം ഒരു കോളനിയുടെത്തന്നെ ഭാഗങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. റാണി ( റാണികൾ) ഇടുന്ന മുട്ടകളെല്ലാം മറ്റു കൂടുകളിലേക്കു് തക്കതായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. അതുവഴി ഏതെങ്കിലും ഒരു കൂടിന്റെ നാശം മൂലം കോളനി ഒന്നടങ്കം നശിക്കാതിരിക്കുന്നു.<ref name="naturia" /> ==കൂടുണ്ടാക്കുന്ന സ്വഭാവ സവിശേഷത== [[File:Oecophylla smaragdina nest 02.jpg|thumb|left|പുളിയുറുമ്പുകളുടെ കൂട്]] [[File:Cophylla smaragdina .jpg|thumb|പുളിയുറുമ്പുകളുടെ കൂട്]] കൂടുണ്ടാക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ഉറുമ്പുവംശങ്ങളിൽവെച്ച് ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഒരു രീതിയാണു് പുളിയുറുമ്പുകളുടേതു്.<ref name="naturia"/> [[File:നീറ് Asian Weaver Ant, imported from iNaturalist photo 657960028.jpg|thumb|പാഷൻഫ്രൂട്ട് ഇലകൾ കൊണ്ടുള്ള കൂട്]] സജീവമായതും സാമാന്യം വലിപ്പമുള്ളതുമായ ഇലകളാണു് ഇവയുടെ കൂടിന്റെ അടിസ്ഥാനഘടകം. വേട്ടജീവികളിൽനിന്നും ചൂട്, മഴതുടങ്ങിയ പ്രാകൃതിക അവസ്ഥകളിൽനിന്നും അഭയം തേടാൻ ഇത്തരം കൂടുകൾ അവയെ സഹായിക്കുന്നു. [[വേലക്കാരികൾ|വേലക്കാരായ]] ഒരുപറ്റം ഉറുമ്പുകൾ സമീപസ്ഥമായ രണ്ടു് ഇലകളുടെ വക്കുകളിൽ വരിവരിയായി നിൽക്കുന്നു. വക്കുകളുടെ അറ്റത്തുനിൽക്കുന്ന ഉറുമ്പുകൾ ഇലകളെ പതുക്കെ അടുപ്പിക്കുകയും ക്രമേണ മറ്റുറുമ്പുകൾ കുറേശ്ശെക്കുറേശ്ശെയായി ഈ ഇലകളെ ചേർത്തുവെക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതോടൊപ്പം തന്നെ ഒരു പറ്റം ഉറുമ്പുകൾ അവയുടെ ലാർവകളെ രണ്ട് ഇലകൾക്കുമിടയിലൂടെ ചേർത്തുനിർത്തി സാവധാനം ഞെരുക്കുന്നു. ഈ ലാർവകളുടെ പ്രത്യേക ഗ്രന്ഥികളിലൂടെ ഊറിവരുന്ന പട്ടുനൂൽ ഉപയോഗിച്ച് മുതിർന്ന ഉറുമ്പുകൾ ഇലകളെ ഒരറ്റത്തുനിന്നും മറ്റേ അറ്റം വരെ കോർത്തുകെട്ടുന്നു. ഇത്തരം പട്ടുനൂൽ ഉല്പാദിപ്പിക്കാൻ ലാർവകൾക്കു മാത്രമേ സാധിക്കൂ. മുതിർന്ന ഉറുമ്പുകൾക്കു് ഈ കഴിവില്ല.<ref name="naturia"/> ==ആവാസവ്യവസ്ഥയിലെ പങ്കു്== [[File:Myrmarachne plataleoides - jumping spider that mimics the Kerengga or weaver ant.jpg|thumb|left|പുളിയുറുമ്പിനെ അനുകരിക്കുന്ന ചിലന്തി]] ചെറിയ കീടങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു വേട്ടജീവിയാണു് നീറുകൾ. ചെടിയുടെ ഇലകൾ വൻ‌തോതിൽ തിന്നുതീർക്കുന്ന വിവിധ ഷഡ്പദങ്ങളുടെ ലാർവകൾ പുളിയുറുമ്പിന്റെ ആഹാരമാണു്. അതിനാൽ പുളിയുറുമ്പുകൾ ഫലത്തിൽ ഒരു പ്രാകൃതിക കീടനാശിനിയായി സഹവർത്തിക്കുന്നു. ഇതുകൂടാതെ, സസ്യഭുക്കുകളായ വലിയ ജീവികളും പുളിയുറുമ്പിന്റെ അസുഖകരമായ കടി മൂലം അവ പാർക്കുന്ന ചെടികൾ ഒഴിവാക്കുന്നു.<ref name="naturia"/> കടൽച്ചെമ്പരത്തി (Sea Hibiscus - Hibiscus tiliceaus), [[നോനി]] തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങൾ പുളിയുറുമ്പുകളുടെ ആവാസം ആകർഷിക്കാനായി അവയ്ക്കു് ഏറ്റവും പ്രിയങ്കരമായ വിധത്തിലുള്ള ഒരു തേൻ ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നുണ്ടു്.<ref name="naturia"/> ചില തരം ചിലന്തികളും ശലഭങ്ങളും പുളിയുറുമ്പുകളെ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടു്. ലിക്കേനിഡേ(Lycaenidae), നൊക്റ്റൂയ്ഡേ ( Noctuidae) വർഗ്ഗങ്ങളിൽ പെട്ട ശലഭങ്ങൾ പുളിയുറുമ്പുകളുടെ സംരക്ഷണം ലഭിയ്ക്കുന്നതിനായി അവയ്ക്കിഷ്ടപ്പെട്ട തരത്തിലുള്ള ഒരു തേൻ ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം, ഇവയിൽ ചില ഇനങ്ങൾ പുളിയുറുമ്പുകളുടെ കൂടുകൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ കടന്നുകയറി ഉറുമ്പിന്റെ ലാർവകളെ മോഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചില ചിലന്തികളാകട്ടെ, ഉറുമ്പിന്റേതുപോലുള്ള ഗന്ധം ചുരത്തി, കൂടുകൾക്കുള്ളിൽ കയറിയാണു് ഇങ്ങനെ ലാർവകളെ മോഷ്ടിക്കുന്നതു്.<ref name="naturia"/> മയിർമപ്ലാറ്റ എന്ന ജനുസ്സിൽ പെട്ട ചിലന്തികൾ പുളിയുറുമ്പുകളെ അനുകരിക്കുകയും പുളിയുറുമ്പുകളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥക്കരിൽ കൂടുണ്ടാക്കി ഇര പിടിക്കുന്നു. പുളിയുറുമ്പിനോട് മറ്റു ജീവികൾക്കുള്ള ഭീതിയെ മുതലെടുത്ത് സഹജീവിതം നടിക്കുന്നു. ==മനുഷ്യരുമായുള്ള ബന്ധം== ===കൃഷിയിൽ=== [[Image:Oecophylla smaragdina tending.jpg|thumb|left|''[[Oecophylla smaragdina|O. smaragdina]]'' tending scale insects]] വലിയ സമൂഹിക വ്യവസ്ഥയുള്ള പുളിയുറുമ്പുകൾക്ക് ധാരാളം ഭക്ഷണം ആവശ്യമുള്ളവരായതിനാൽ, അവ കൂടിനു സമീപത്തുള്ള വരുന്ന എന്തു തരം കീടങ്ങളെയും തുടർച്ചയായി തിന്നൊടുക്കുന്നു. നീറുകൾ വസിക്കുന്ന മരത്തിൽ പക്ഷികളും മറ്റു ജീവികളും ( മനുഷ്യനുൾപ്പടെ) കയറാൻ ഭയപ്പെടുന്നു. അത്രക്ക് അസഹ്യമാണ് നീറുകളുടെ കടിയും ഫോർമിക് ആസിഡിന്റെ നീറ്റലും. അതിനാൽത്തന്നെ നീറുകൾ ജീവിക്കുന്ന മരങ്ങൾക്ക് മറ്റു കീടശല്യം പുതുവേ കുറവായിരിക്കും.<ref>{{cite journal|last1=Offenberg|first1=J.|last2=Havanon|first2=S.|last3=Aksornkoae|first3=S.|last4=Macintosh|first4=D.J.|last5=Nielsen|first5=M.G.|title=Observations on the Ecology of Weaver Ants (''Oecophylla smaragdina'' Fabricius) in a Thai Mangrove Ecosystem and Their Effect on Herbivory of Rhizophora mucronata Lam.|url=https://archive.org/details/sim_biotropica_2004-09_36_3/page/344|journal=Biotropica|date=2004|volume=36|issue=3|pages=344–351|doi=10.1111/j.1744-7429.2004.tb00326.x}}</ref> 400 AD മുതൽക്കുതന്നെ തോട്ടങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി ചൈനയിലും തെക്കുകിഴക്കനേഷ്യയിലും നീറുകളെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref>{{cite journal|last1=Chen|first1=S.|title=The oldest practice of biological control: The cultural and efficacy of ''Oecophylla smaragdina'' Fabr in orange orchards|journal=Acta Entomologica Sinica|date=1991|volume=11|pages=401–407}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Barzman|first1=M.S.|last2=Mills|first2=N.J.|last3=Thu Cuc|first3=N.G.|title=Traditional knowledge and rationale for weaver ant husbandry in the Mekong delta of Vietnam|journal=Agriculture and Human Values|date=1996|volume=13|issue=4|pages=2–9|doi=10.1007/BF01530519}}</ref> കൃഷിക്കു ഹാനികരമായ കീടങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനു നീറുകളുടെ കഴിവ് പല പഠനങ്ങളും ശരിവയ്ക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite journal|last1=Van Mele|first1=P.|title=A historical review of research on the weaver ant ''Oecophylla'' in biological control|journal=Agricultural and Forest Entomology|date=2008|volume=10|issue=1|pages=13–22|doi=10.1111/j.1461-9563.2007.00350.x}}</ref> പഴക്കൃഷിയിൽ ആസ്ത്രേലിയയിലും തെക്കുകിഴക്കേഷ്യയിലും ഇവയെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite journal|last1=Van Mele|first1=P.|last2=Cuc|first2=N. T. T.|last3=VanHuis|first3=A.|title=Direct and indirect influences of the weaver ant ''Oecophylla smaragdina'' on citrus farmers' pest perceptions and management practices in the Mekong Delta, Vietnam|journal=International Journal of Pest Management|date=2002|volume=48|issue=3|pages=225–232|doi=10.1080/09670870110118713}}</ref><ref name="Peng, R. 2007">{{cite journal|last1=Peng|first1=R.|last2=Christian|first2=K.|title=The effect of the weaver ant, (Hymenoptera: Formicidae), on the mango seed weevil, (Coleoptera: Curculionidae), in mango orchards in the Northern Territory of Australia|journal=International Journal of Pest Management|date=2007|volume=53|issue=1|pages=15–24|doi=10.1080/09670870600968859}}</ref> കീടനാശിനി ഉപയോഗം കുറച്ചുമാത്രം വേണ്ടിവരുന്ന ഈ കൃഷിയിടങ്ങളിൽ ഉന്നതഗുണമുള്ള ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാവുകയും കീടാക്രമണങ്ങൾ കുറവായും കണ്ടുവരുന്നു.<ref name="Peng, R. 2007" /><ref>{{cite journal|last1=Peng|first1=R. K.|last2=Christian|first2=K.|title=The dimpling bug, ''Campylomma austrina'' Malipatil (Hemiptera: Miridae): the damage and its relationship with ants in mango orchards in the Northern Territory of Australia|journal=International Journal of Pest Management|date=2008|volume=54|issue=2|pages=173–179|doi=10.1080/09670870701875243}}</ref> ഫലപ്രദമായി കീടനിയന്ത്രണം സാധ്യമാകുന്നതുവഴി കർഷകർക്ക് ഉയർന്ന വരുമാനവും ലഭ്യമാകുന്നു.<ref>{{cite journal|last1=Offenberg|first1=J.|last2=Firn|first2=J.|title=Ants as tools in sustainable agriculture|journal=Journal of Applied Ecology|date=2015|volume=52|issue=5|pages=1197–1205|doi=10.1111/1365-2664.12496}}</ref> തെക്കുകിഴക്കേഷ്യയിൽ നീറുകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ പ്രത്യേകമായിത്തന്നെ കരുതൽ എടുക്കാറുണ്ട്. ഭക്ഷണവും സുരക്ഷയും നീറുകൾക്കു നൽകുന്നതു കൂടാതെ മരങ്ങൾക്കിടയിൽ അവയുടെ സഞ്ചാരം സുഗമമാക്കുന്നതിനു വള്ളികൾ കെട്ടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name='"Van Mele_Vayssières_2007"'>{{cite journal|last1=Van Mele|first1=P.|last2=Vayssières|first2=J.F.|title=Weaver ants help farmers to capture organic markets|journal=Pesticides News|date=2007|volume=75|pages=9–11|url=http://www.pan-uk.org/pestnews/Issue/pn75/pn75%20p9-11.pdf|access-date=2016-11-27|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304094552/http://www.pan-uk.org/pestnews/Issue/pn75/pn75%20p9-11.pdf|url-status=dead}}</ref> കേരളത്തിലും കശുമാവ് കർഷകർ ഇവയെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഉദാഹരണങ്ങളൂണ്ട്. കശൂമാവ് പൂക്കുന്ന കാലത്ത് നീരൂറ്റിക്കുടിച്ച് പൂകരിച്ചിലിനും കായ്കൊഴിച്ചിലിനും കാരണമാകുന്ന തേയിലകൊതുകുകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി നീറുകളെ ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/agriculture/cash-crops/joseph-as-cashew-nut-farmer-1.3546829 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-02-06 |archive-date=2019-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190206103820/https://www.mathrubhumi.com/agriculture/cash-crops/joseph-as-cashew-nut-farmer-1.3546829 |url-status=dead }}</ref>. ഇവയ്ക്ക് ഒരു മരത്തിൽ നിന്നും മറ്റൊരു മരത്തിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുവാനായി കർഷകർ വള്ളികളോ കേബിൾ വയറുകളോ ഉപയോഗിച്ച് മരങ്ങളെ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. പുളിയുറുമ്പുകളുടെ കോളനികൾ എപ്പോഴും പരിപൂർന്ന ഗുണം ആയെന്നു വരണാമെന്നില്ല. ഈ ഉറുമ്പുകൾ കാരണം പരാഗണം നടത്തുന്ന കീടങ്ങൾ വരാതിരിക്കുകയും പരാഗണം നടത്തുന്നവയും പഴങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നതുമായ പക്ഷികളും ജീവികളും അകന്നു നിൽക്കുന്നതായും കണ്ടുവരുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite journal |last1=Thomas |first1=Donald W. |year=1988 |title=The influence of aggressive ants on fruit removal in the tropical tree, ''Ficus capensis'' (Moraceae) |url=https://archive.org/details/sim_biotropica_1988-03_20_1/page/49 |journal=Biotropica |volume=20 |issue=1 |pages=49–53 |jstor=2388425 |doi=10.2307/2388425}}</ref><ref name="Kazuki TSUJI 2004">{{cite journal |authors=Tsuji, Kazuki, Ahsol Hasyim, Harlion and Koji Nakamura |year=2004 |title=Asian weaver ants, ''Oecophylla smaragdina'', and their repelling of pollinators |journal=Ecological Research |volume=19 |issue= |pages=669–673 |doi=10.1111/j.1440-1703.2004.00682.x}}</ref> ഉറുമ്പുകൾക്കു ഗുണകരമായ മറ്റു ചില കീടങ്ങളെ ഇവ സംരക്ഷിക്കുന്നതുവഴി മരങ്ങൾക്ക് വിപരീതഫലവും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്.<ref name="Kazuki TSUJI 2004" /><ref>{{cite journal |last1=Weber |first1=Neal A. |year=1949 |title=The functional significance of dimorphism in the African ant, ''Oecophylla'' |journal=Ecology |volume=30 |issue=3 |pages=397–400 |url=https://archive.org/details/ants_10438 |doi=10.2307/1932624}}</ref><ref>Blüthgen, N. Fiedler, K., 2002 Interactions between weaver ants ''Oecophylla smaragdina'', homopterans, trees and lianas in an Australian rain forest canopy. Journal of Animal Ecology, 71:5</ref> ===ഭക്ഷണമായും ഔഷധമായും=== [[File:Ants Eggs Market Thailand.jpg|thumb|200px|right|Leaf packets of larvae in [[Isaan]] typically sell for about 20 Thai Baht each (about 0.65 USD)]] [[entomophagy|പ്രാണികളെ ഭക്ഷിക്കുന്ന]] രാജ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വിലപിടിപ്പുള്ള പ്രാണികളാണ് പുളിയുറുമ്പുകൾ. ജൈവകീടനിയന്ത്രണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നതുകൂടാതെ മാംസ്യആവശ്യത്തിനും ഭക്ഷണാവശ്യത്തിനും പുളിയുറുമ്പുകളെയും അവയുടെ ലാർവകളെയും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നുണ്ട്.<ref>Raksakantong P, Meeso N, Kubola J and Siriamornpun S, 2010. Fatty acids and proximate composition of eight Thai edible terricolous insects. Food Research International 43(1): 350-355</ref> പ്രാദേശിക സാമ്പത്തികമേഖലയെത്തത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ഉതകുന്നതരത്തിൽ അത്ര വിലപിടിച്ചതാണ് പലയിടത്തും ഇവയുടെ വിപണി.<ref>{{cite book |title=Edible insects: future prospects for food and feed security |authors=van Huis, Arnold |year=2013 |publisher=FAO |location= |isbn=978-92-5-107596-8 |series=FAO Forestry Paper 171 |pages= |url=http://www.fao.org/docrep/018/i3253e/i3253e.pdf |accessdate=|display-authors=etal}}</ref> നല്ലഗുണനിലവാരമുള്ള ബീഫിനേക്കാൾ വിലയുണ്ട് വടക്കേ തായ്‌ലാന്റിൽ നീറിന്റെ ലാർവകൾക്ക്. ഒരു തായ്‌ലാന്റ് സംസ്ഥാനത്ത് 620000 USD മൂല്യമുള്ള പുളിയുറുമ്പുലാർവകളാണ് ഒരു വർഷം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്.<ref>Sribandit W, Wiwatwitaya D, Suksard S and Offenberg J, 2008. The importance of weaver ant (''Oecophylla smaragdina'' Fabricius) harvest to a local community in Northeastern Thailand. Asian Myrmecology 2: 129-138. http://www.asian-myrmecology.org/publications/sribandit-et-al-am-2008.pdf</ref><ref>Offenberg J, 2011. ''Oecophylla smaragdina'' food conversion efficiency: prospects for ant farming. Journal of Applied Entomology 135(8): 575-581</ref> ഇങ്ങനെ ഭക്ഷ്യാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉറുമ്പുകളെ വളർത്തുന്നത് ഇവയുടെ ജൈവകീടനിയന്ത്രണശേഷിയെ ബാധിക്കുന്നുമില്ല കാരണം രാജ്ഞി ലാർവകളും പുഴുക്കളുമാണ് ഇതിനായി ശേഖരിക്കുന്നത്, ഇവയാവട്ടെ കോളനിയുടെ നിലനിൽപ്പിന് അത്രയ്ക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമല്ല താനും. പ്രാണിഭോജികളായ പക്ഷികൾക്കുള്ള വിലയേറിയ ഭക്ഷണമാണ് ഇന്തോനേഷ്യയിൽ നീറുകൾ. ഇന്ത്യയിലും ചൈനയിലും നാട്ടുവൈദ്യത്തിൽ നീറുകളെ ഉപയോഗിക്കുന്നുമുണ്ട്.<ref>Césard N, 2004. Harvesting and commercialisation of kroto (''Oecophylla smaragdina'') in the Malingpeng area, West Java, Indonesia. In: Forest products, livelihoods and conservation. Case studies of non-timber product systems (Kusters K, Belcher B, eds), Center for International Forestry Research, Bogor, 61-77</ref><ref>Rastogi N, 2011. Provisioning services from ants: food and pharmaceuticals. Asian Myrmecology 4: 103-120. http://www.asian-myrmecology.org/publications/am04_103-120_ragosti_2011.pdf</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഉറുമ്പുകൾ]] 40t4acw4bdg7fw2jolgh9os43q1672f 0 180424 4618754 4564904 2026-05-12T06:12:26Z Ziv 187107 ([[c:GR|GR]]) [[File:Starr 011104 0065 asystasia gangetica.jpg]] → [[File:Starr 011104-0065 Asystasia gangetica.jpg]] Changing the name of a duplicate 4618754 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Asystasia gangetica}} {{taxobox |name =തുപ്പലംപൊട്ടി<br/> Chinese Violet |image = Starr 011104-0065 Asystasia gangetica.jpg |image_width = 220px |image_caption = ''Asystasia gangetica'' from [[Kalepolepo]], [[Maui]] |image2 = Asystasia_gangetica_in_Hyderabad_W_IMG_4769.jpg |image2_width = 220px |image2_caption = From Hyderabad, India |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Lamiales]] |familia = [[Acanthaceae]] |genus = ''[[Asystasia]]'' |species = '''''A. gangetica''''' |binomial = ''Asystasia gangetica'' |binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[T.Anderson]] |synonyms = * ''Asystasia parvula'' <small>C.B.Clarke</small> * ''Asystasia querimbensis'' <small>Klotzsch</small> * ''Asystasia pubescens'' <small>Klotzsch</small> * ''Asystasia subhastata'' <small>Klotzsch</small> * ''Asystasia quarterna'' <small>Nees</small> * ''Asystasia scabrida'' <small>Klotzsch</small> * ''Asystasia floribunda'' <small>Klotzsch</small> * ''Asystasia coromandeliana'' <small>Nees</small> * ''Justicia gangetica'' <small>L.</small> * ''Asystasia acuminata'' <small>Klotzsch</small> * ''Asystasia coromandeliana'' <small>Nees</small> var. ''micrantha'' <small>Nees</small> * ''Asystasia multiflora'' <small>Klotzsch</small> * ''Asystasia ansellioides'' <small>C.B.Clarke</small> var. ''lanceolata'' <small>Fiori</small> * ''Asystasia podostachys'' <small>Klotzsch</small><ref>Jstor Plant Science, ''Asystasia gangetica'' synonyms: http://plants.jstor.org/taxon/synonymy/Asystasia.gangetica, retrieved 28 July 2010</ref> }} വേലിപടർപ്പുകളിൽ സാധാരണയായി കണ്ടുവരുന്ന ഒരു സസ്യമാണ് '''തുപ്പലംപൊട്ടി''' അഥവാ '''വേലിപടക്കം'''. ഇതിന്റെ മൂത്ത് ഉണങ്ങിയ കായ (വിത്ത്) വെള്ളം നനഞ്ഞാൽ അതിന്റെ തൊണ്ട് പൊട്ടി വിത്ത് ചിതറും. ഈ സ്വഭാവമുള്ളതുകൊണ്ട് ഇത് കുട്ടികൾക്ക് ഒരു ആകർഷണമാണ്. തുപ്പലം (ഉമിനീര്) വിരലിൽ പറ്റിച്ച് കുട്ടികൾ ഇത് പൊട്ടിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇതിനെ തുപ്പലംപൊട്ടി എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. Acanthaceae കുടുംബത്തിൽ പെട്ട ഈ സസ്യത്തിന്റെ ശാസ്ത്രനാമം Asystasia gangetica എന്നാണ്. ചൈനീസ് വൈലറ്റ് എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. മണ്ണിൽ പരന്ന് വളരുന്ന കുറ്റിച്ചെടിസ്വഭാവമുള്ള ഈ സസ്യം എന്തെങ്കിലും താങ്ങുസഹായം ലഭിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഒരു മീറ്റർ ഉയരം വരെ വളരും. ഒരുവിധം എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും ഈ സസ്യത്തെ കാണാം. നാട്ടുവൈദ്യത്തിൽ ഇതിന്റെ ഇല ആസ്മയ്ക്കുള്ള മരുന്നായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്{{തെളിവ്}}. കുറ്റിച്ചെടി സ്വഭാവത്തിൽ വളരുന്നതിനാൽ ഇത് തേനീച്ച, പൂമ്പാറ്റ, മറ്റ് ജീവികൾ ഇവയുടെയെല്ലാം ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ==അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശലഭപ്പുഴുക്കളുടെ ഭക്ഷണസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പരമ്പരാഗത ആഫ്രിക്കൻ വൈദ്യത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] {{Plant-stub}} e4oxjc2xa2tqa25lja0n6popbv3p42e 0 181825 4618646 3117969 2026-05-11T14:40:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618646 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Suka Saptati}} [[പ്രമാണം:Indischer Maler um 1580 001.jpg|thumb|225px|right|ശുകസപ്തതിക്ക് 15-ആം നൂറ്റാണ്ടിലുണ്ടായ പേർഷ്യൻ പരാവർത്തനത്തിന്റെ മുഗൾ ഭരണകാലത്തെ സചിത്രപതിപ്പിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്ന തത്തയുടേയും യജമാനത്തിയുടേയും ചിത്രം]] ഒരു മുഖ്യകഥയുടെ ചട്ടക്കൂടിൽ എഴുപതു [[കഥാസാഹിത്യം|കഥകൾ]] ചേർത്ത [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിലെ]] ഒരു കഥാസമാഹാരമാണ് '''ശുകസപ്തതി'''. പല കാലങ്ങളിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഇതിലെ കഥകൾ സമാഹരിക്കപ്പെട്ടത് [[ക്രിസ്ത്വബ്ദം|പൊതുവർഷം]] 11-12 നൂറ്റാണ്ടുകളിലോ അതിനു മുൻപോ ആയിരിക്കാമെങ്കിലും ഇതിന്റെ ലഭ്യമായതിൽ ഏറ്റവും പഴയ കൈയെഴുത്തുപ്രതി പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലേതാണ്. വഷളത്തത്തോളം എത്തുന്ന സങ്കോചരാഹിത്യം ഈ കഥകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്.<ref name = "haksar">"ശുകസപ്തതി - തത്തയുടെ എഴുപതു കഥകൾ", സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്ന് എ.എൻ.ഡി. ഹക്സർ [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിലേക്കു]] പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്; പ്രസാധനം, ഹാർപർ കോളിൻസ് പബ്ലിഷേഴ്സ് ഇൻഡ്യാ ലിമിറ്റഡ്</ref> ഒരു വളർത്തു [[തത്ത]] പ്രേമപരവശയായ അതിന്റെ യജമാനത്തിയോടു പറയുന്ന രീതിയിൽ എഴുതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാലാണ് ഈ കഥകൾക്ക് '''ശുകസപ്തതി''' എന്ന പേരുണ്ടായത്. ഗ്രന്ഥനാമത്തിലെ 'ശുകം' തത്തയേയും 'സപ്തതി' എഴുപതിനേയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭർത്താവ് മദനവിനോദന്റെ ദീർഘമായ അസാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ സഖികളുടെ ദുഷ്പ്രേരണയിൽ പരപുരുഷസംഗത്തിനൊരുങ്ങിയ യുവതിയായ യജമാനത്തി പ്രഭാവതിയെ അതിൽ നിന്ന് തടയാനുള്ള തന്ത്രമായാണ് [[തത്ത|തത്ത]] ഈ കഥകൾ പറഞ്ഞത്. ദിവസം ഒരു കഥയെന്ന മട്ടിൽ എഴുപതു ദിവസത്തെ കഥനത്തിനൊടുവിൽ യുവനായികയുടെ ഭർത്താവ് മടങ്ങിയെത്തുന്നതോടെ മുഖ്യകഥ ശുഭപര്യവസായി ആയി സമാഹാരം അവസാനിക്കുന്നു. ==ഉള്ളടക്കം== ===മദനവിനോദൻ=== ചന്ദ്രപുരം രാജ്യത്തെ വ്യാപാരി വിക്രമസേനന്റേയും പത്നി ശൃംഗാരസുന്ദരിയുടേയും മകനായിരുന്നു മദനവിനോദൻ. അയാളുടെ ഭാര്യയായിരുന്നു പ്രഭാവതി. ചൂതുകളിയിലും, സുഖാന്വേഷണത്തിലും അലസമായി സമയം പോക്കിയ മദനവിനോദൻ, മാതാപിതാക്കളെ ഏറെ ദുഃഖിപ്പിച്ചു. വിക്രമസേനന്റെ പുത്രദുഃഖം അറിഞ്ഞ സുഹൃത്ത് ത്രിവിക്രമൻ അയാൾക്ക് മക്കളെപ്പോലെ വളർത്താനായി ഒരു [[തത്ത]]യേയും [[മൈന]]യേയും കൊടുത്തു. അയാൾ അവയെ മകനു നൽകി. മദനവിനോദൻ അവയെ സ്വർണ്ണക്കൂട്ടിലാക്കി സ്വന്തം മുറിയിൽ സൂക്ഷിച്ചു. അവസരം കിട്ടിയപ്പോൾ, ഉറ്റവരോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ നന്നായി നിർവഹിക്കുന്നവർക്കേ നന്മവരുകയുള്ളു എന്ന് ഒരു കഥയിലൂടെ സ്ഥാപിച്ച് തത്ത മദനവിനോദനു മനം മാറ്റം വരുത്തി. അതോടെ, വ്യാപാരിയുടെ മകനായ അയാൾ, കച്ചവടത്തിനായി വിദേശയാത്രക്കു പോയി. തത്തയേയും മൈനയേയും ഭാര്യയെ ഏല്പിച്ച ശേഷമാണ് പോയത്. ===പ്രഭാവതി=== ഭർത്താവിന്റെ അസാന്നിദ്ധ്യം തുടക്കത്തിൽ പ്രഭാവതിയെ വിരഹദുഃഖത്തിലാഴ്ത്തി. എങ്കിലും സുഹൃത്തുക്കളിൽ ചിലർ, മറ്റൊരു കാമുകനെ കണ്ടെത്താൻ അവളെ ഉപദേശിച്ചു. യൗവനം ആസ്വദിക്കാനുള്ളതാണെന്നും അത് ഏറെക്കാലം നിലനിൽക്കുന്നതല്ലെന്നുമായിരുന്നു അവരുടെ ന്യായം. ഈ ഉപദേശം സ്വീകരിച്ച് ഗുണചന്ദ്രൻ എന്ന കാമുകനെ തേടിയിറങ്ങിയ പ്രഭാവതിയെ മൈന വിലക്കി. കോപിഷ്ഠയായ അവൾ മൈനയെ കഴുത്തു ഞെരിച്ചു കൊല്ലാനൊരുങ്ങിയപ്പോൾ അത് പറന്നു പോയി. എന്നാൽ [[മൈന|മൈനയേക്കാൾ]] നയചാതുര്യമുണ്ടായിരുന്ന [[തത്ത]], യജമാനത്തിയെ മറ്റൊരു വിധത്തിൽ നേരിടാൻ തീരുമാനിച്ചു. കാമപൂരണത്തിന് ഒരുങ്ങുന്നതിൽ തെറ്റില്ലെന്നും അതുണ്ടാക്കിയേക്കാവുന്ന കുഴപ്പങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ അറിഞ്ഞിരിക്കണമെന്നേയുള്ളു എന്നും പറഞ്ഞ [[തത്ത]], അത്തരം പ്രതിബന്ധങ്ങളെ കൗശലപൂർവം നേരിട്ട ഒരു കാമിനിയുടെ കഥ അവളെ പറഞ്ഞു കേൾപ്പിച്ചു. കഥയിൽ ലയിച്ച പ്രഭാവതി ആ ദിവസം വീട്ടിൽ തന്നെ തങ്ങി. അടുത്ത ദിവസം അവൾ യാത്രക്കൊരുങ്ങിയപ്പോൾ വീണ്ടും അവളുടെ ലക്ഷ്യത്തെ പിന്തുണച്ച [[തത്ത]] കൗശലപൂർവം അപകടത്തിൽ നിന്നു രക്ഷപെടുന്നതിനെ ഉദാഹരിക്കുന്ന മറ്റൊരു കഥ പറഞ്ഞു. അതോടെ അന്നും അവളുടെ അബദ്ധസഞ്ചാരം ഒഴിവായി. ഇങ്ങനെ എഴുപതു കഥകളിൽ ലയിപ്പിച്ച്, തത്ത യജമാനത്തിയെ 70 ദിവസം സംരക്ഷിച്ചു. എഴുപതാം ദിവസം അവളുടെ ഭർത്താവ് മടങ്ങി വന്നു. ഭർത്താവിനോട് സംഭവിച്ചതെല്ലാം ഏറ്റുപറഞ്ഞ പ്രഭാവതിക്ക് അയാൾ മാപ്പു നൽകുന്നതോടെ സമാഹാരം സമാപിക്കുന്നു. ===70 കഥകൾ=== മൂവന്തിനേരത്ത് പ്രഭാവതി കാമുകനെ തേടി പുറപ്പെടാൻ ഒരുങ്ങുമ്പോഴാണ് എല്ലാക്കഥകളും തുടങ്ങുന്നത്. അവളുടെ ഉദ്യമത്തിൽ തെറ്റില്ലെന്നു പറയുന്ന [[തത്ത]], അപകടങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടേണ്ടതെങ്ങനെയെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം എന്നുപദേശിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അതിനെ ഉദാഹരിക്കുന്ന ഒരു കഥയും പറയുന്നു. അതോടെ അവളുടെ ആ ദിവസത്തെ യാത്ര മുടങ്ങുന്നു. ഇത് എഴുപത് ദിവസം ആവർത്തിക്കുന്നതിനിടെ എഴുപതു കഥകളായി. ഉദാഹരണമായി, "സുന്ദരീ, യശോദേവിയെപ്പോലെ, ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ളിടത്തു പോയ്ക്കൊള്ളുക" എന്ന തത്തയുടെ സമ്മതത്തിലാണ് രണ്ടാം ദിവസത്തെ കഥ തുടങ്ങുന്നത്. തുടർന്ന് പ്രഭാവതി, 'യശോദേവി' ആരെന്നും അവൾ എന്തു ചെയ്തെന്നും ചോദിക്കുന്നു. താൻ യശോദേവിയുടെ കഥ പറയാൻ തുടങ്ങിയാൽ യജമാനത്തിയുടെ പ്രേമം മുടങ്ങുമെന്നും അത് തന്റെ ജീവനെത്തന്നെ അപകടത്തിലാക്കിയേക്കാമെന്നും [[തത്ത]] മടി ഭാവിക്കുന്നെങ്കിലും "അഭ്യുദയകാംക്ഷികൾ പറയുന്നത് കേൾക്കുക തന്നെ വേണം" എന്നതിനാൽ, കഥ പറയാൻ പ്രഭാവതി തത്തയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് തത്ത പറയുന്ന കഥ ഇങ്ങനെ:- നന്ദനപുരിയിലെ ധനസേനനന്റേയും യശോദേവിയുടേയും മകൻ വീരന് അവിടത്തെ രാജകുമാരൻ രാജശേഖരന്റെ ഭാര്യ ശശിപ്രഭയിൽ അനുരാഗം ജനിച്ചു. അസഫലപ്രേമത്തിന്റെ താപം അയാളിൽ ജ്വരമായി മാറി. മകന്റെ ദുഃഖത്തിന്റെ കാരണമറിഞ്ഞ അമ്മ യശോദേവി, രാജകൊട്ടാരത്തിൽ ശശിപ്രഭയെ സന്ദർശിച്ചു. ഇണക്കി, ആഭരണങ്ങൾ അണിയിച്ച്, വഴിയിൽ കണ്ട ഒരു പെൺ നായേയും അവർ കൂടെ കൊണ്ടു പോയി. താനും രാജകുമാരിയും നായയും, മുജ്ജന്മങ്ങളിൽ സഹോദരിമാരായിരുന്നെന്നും, യഥേഷ്ടം കാമപൂരണം നടത്തിയ തനിക്കും രാജകുമാരിക്കും മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചപ്പോൾ ഭർത്താവിൽ പൂർണ്ണവിശ്വസ്തത പുലർത്തിയ മൂന്നാമത്തെ സഹോദരിയാണ് ഈ നായെന്നും യശോദേവി രാജകുമാരിയെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തി. ഈ കഥ കേട്ട രാജകുമാരി, നായ്ജന്മത്തിൽ നിന്നു തന്നെ രക്ഷിച്ചതിന് യശോദേവിക്ക് നന്ദി പറഞ്ഞതിനു ശേഷം അവരോപ്പം അവരുടെ വീട്ടിലെത്തി മകന്റെ രഹസ്യകാമുകിയായെന്നുമാണ് കഥ. ഇമ്മാതിരി കൗശലങ്ങളുടേയും പ്രേമസാഹസങ്ങളുടെയും കഥകളാണ് ഈ സമാഹാരത്തിൽ ഏറെയും. ==സവിശേഷതകൾ== ഈ സമാഹാരത്തിലെ കഥകൾ അവയുടെ സങ്കോചരാഹിത്യത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രത്യേകം അറിയപ്പെടുന്നു. സംസ്കൃതസാഹിത്യത്തിൽ പതിവില്ലാത്ത വിധം 'മണ്മയം' (earthly) എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഇവയിലെ ആഖ്യാനം, പലപ്പോഴും സഭ്യതയുടെ അതിരുകൾ കടന്ന് അശ്ലീലതയോളമെത്തുന്നു. യുവപത്നിയെ പരപുരുഷവേഴ്ചയിൽ നിന്നു പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ പറയുന്ന മട്ടിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്നെങ്കിലും ഈ കഥകളിൽ സാരോപദേശങ്ങളോ, സദാചാരപാഠങ്ങളോ കാണുന്നില്ല. സന്മാർഗ്ഗനിരപേക്ഷമായ ഒരു തരം 'ലോകനിന്ദ' (cynicism) ഇവയിൽ തെളിഞ്ഞുകാണാം.'ശുകസപ്തതി' അതിന്റെ ആസ്വാദനമൂല്യത്തിനപ്പുറം അതെഴുതിയ കാലത്തെ സാമൂഹ്യസ്ഥിതിയുടെ സാഹിത്യരേഖ എന്ന നിലയിലും വിലമതിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name = "haksar"/> ==പരിഭാഷകൾ== ഒട്ടേറെ ഭാഷകളിലേക്ക് ഈ കൃതി പരിഭാഷപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അതിനുണ്ടായ പേർഷ്യൻ പരിഭാഷക്ക് 'തത്തക്കഥകൾ' എന്നർത്ഥമുള്ള 'തുടിനാമ' എന്നാണു പേര്. അതിന്റെ ഭാഷ്യങ്ങളിലൊന്നിൽ, മൈനയിൽ നിന്ന് ഭാര്യയുടെ ചാഞ്ചല്യത്തെക്കുറിച്ചറിഞ്ഞ ഭർത്താവ്, തിരിച്ചു വന്ന് അവളെ കൊല്ലുന്നു. എങ്കിലും, തത്തയുടെ ഇടപെടൽ മൂലം അവൾ ഒരിക്കലും വഴിപിഴച്ചിരുന്നില്ല എന്നറിഞ്ഞ് പിന്നീട് പശ്ചാത്തപിച്ച അയാൾ, ഒടുവിൽ സന്യാസം സ്വീകരിക്കുന്നു. ഈ കഥകൾ യൂറോപ്യൻ ഭാഷകളിലും ചെന്നുപെട്ടു. ഇവയുടെ [[ഇറ്റാലിയൻ]] ഭാഷ്യങ്ങളിലൊന്നിൽ, ഒരു രാജകുമാരന്റെ രൂപമെടുത്ത് [[തത്ത]] തന്നെ നായികയെ വഴിപിഴപ്പിക്കുന്നു.<ref>Secrets of the Parrot. 2009 മാർച്ച് 21-ലെ Mid-day മാസികയിൽ ദേവദത്ത് പട്നായിക് എഴുതിയ [http://www.mid-day.com/specials/2009/mar/220309-Parrot-Indian-mythology-folktales-Devdutt-Pattnaik-erotic-stories-Suka-Saptati.htm ലേഖനം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> '[[സുമംഗല]]' എന്ന തൂലികാനമത്തിൽ എഴുതുന്ന ലീലാ നമ്പൂതിരിപ്പാട് [[മലയാളം|മലയാളത്തിൽ]] 'ശുകസപ്തതി'-യുടെ പുനരാഖ്യാനം നിർവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിന് 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലുണ്ടായ ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷ്യത്തിന് "തോത്താ കഹാനി" എന്ന പേരാണ്. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:സംസ്കൃത ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] eau15mzsmjnlkd6t63nt1zwp02artel 0 201100 4618713 3697454 2026-05-11T23:19:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618713 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|SeaMonkey}} {{Infobox software | name = സീമങ്കി | logo = [[File:SeaMonkey.png|80px]] | screenshot = [[File:SeaMonkey 2.53.10 screenshot.png|250px]] | caption = സീമങ്കി 2.53.10 | developer = സീമങ്കി കൗൺസിൽ | released = {{Start date|2006|1|30}} | frequently_updated = yes<!-- Release version update? Don't edit this page, just click on the version number! --> | programming language = [[സി++]], [[XUL|എക്സ്.യു.എൽ]], [[XBL|എക്സ്.ബി.എൽ]], [[ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ്]] | operating system = [[Cross-platform|ക്രോസ് പ്ലാറ്റ്ഫോം]] | platform = [[ഗെക്കോ]] | language = [http://www.seamonkey-project.org/releases/#official 24 ഭാഷകൾ] | genre = [[Internet suite|ഇന്റർനെറ്റ് സ്യൂട്ട്]] | license = [[മോസില്ല പൊതു അനുമതിപത്രം|എംപിഎൽ]]<ref name=Licensing-Policies>{{citation |url=http://www.mozilla.org/foundation/licensing.html |title=Mozilla Licensing Policies |publisher=mozilla.org |accessdate=January 5, 2012}}</ref> | website = [http://www.seamonkey-project.org/ സീമങ്കി പ്രൊജക്റ്റ്] }} ഒരു [[ക്രോസ് പ്ലാറ്റ്ഫോം]] [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|സ്വതന്ത്ര]]<ref name="lwn_trademark_issues">{{cite web|url=http://lwn.net/Articles/118268/|title=Debian and Mozilla - a study in trademarks|work=[[LWN.net]]|accessdate=14 September 2011}}</ref> [[ഇന്റർനെറ്റ് സ്യൂട്ട്|ഇന്റർനെറ്റ് സ്യൂട്ടാണ്]] '''സീമങ്കി'''. ഔദ്യോഗിക പിന്തുണയില്ലെങ്കിലും [[മോസില്ല ആപ്ലികേഷൻ സ്യൂട്ട്|മോസില്ല ആപ്ലികേഷൻ സ്യൂട്ടിന്റെ]] പിൻഗാമിയായി സീമങ്കിയെ കരുതിപ്പോരുന്നു. [[മോസില്ല ആപ്ലികേഷൻ സ്യൂട്ട്|മോസില്ല ആപ്ലികേഷൻ സ്യൂട്ടിന്റെ]] അതേ സോഴ്സ് കോഡാണ് സീമങ്കി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. എന്നാൽ [[മോസില്ല ആപ്ലികേഷൻ സ്യൂട്ട്|മോസില്ല ആപ്ലികേഷൻ സ്യൂട്ടിൽ]] നിന്ന് വിപരീതമായി സീമങ്കി ഒരു ഡെവലപ്പർ സമൂഹമാണ് വികസിപ്പിക്കുന്നത്. സീമങ്കി കൗൺസിലാണ് വികസനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. [[മോസില്ല പൊതു അനുമതിപത്രം|എംപിഎൽ]] അനുമതിപത്രത്തിലാണ് സീമങ്കി പുറത്തിറക്കുന്നത്.<ref>[http://www.mozilla.org/MPL/ Mozilla.org]</ref> == ഘടകങ്ങൾ == * സീമങ്കി നാവിഗേറ്റർ - വെബ് ബ്രൗസർ (നെറ്റ്സ്കേപ്പ് നാവിഗേറ്ററിൽ നിന്നും നിർമ്മിച്ചത്) * സീമങ്കി മെയിൽ - ഈമെയിൽ ക്ലൈന്റ് ([[മോസില്ല തണ്ടർബേഡ്|മോസില്ല തണ്ടർബേഡിൽ]] നിന്നും നിർമ്മിച്ചത്) * സീമങ്കി ന്യൂസ് ഗ്രൂപ്പ്സ് - ന്യൂസ് ഗ്രൂപ്പ് ആപ്ലികേഷൻ ([[മോസില്ല തണ്ടർബേഡ്|മോസില്ല തണ്ടർബേഡിൽ]] നിന്നും നിർമ്മിച്ചത്) * സീമങ്കി കമ്പോസർ - എച്ച്.ടി.എം.എൽ എഡിറ്റർ ([[കമ്പോസർ|കമ്പോസറിൽ]] നിന്ന് നിർമ്മിച്ചത്) * സീമങ്കി ഐആർസി - ഐആർസി ചാറ്റ് ക്ലൈന്റ് ([[ചാറ്റ്സില്ല|ചാറ്റ്സില്ലയിൽ]] നിന്ന് നിർമ്മിച്ചത്) == പിന്തുണ == ഏറെക്കറെ എല്ലാ വിധ [[ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങളെയും]] സീമങ്കി പിന്തുണക്കും. [[വിൻഡോസ്]], [[ലിനക്സ്]], [[മാക് ഓഎസ് ടെൻ]] എന്നിവക്ക് ഔദ്യോഗികമായി പിന്തുണ നൽകുന്നുണ്ട്. [[ലിനക്സ്]] [[64 ബിറ്റ്]], [[സൊളാരിസ്]], [[ഐക്സ്]], [[ഐറിക്സ്]], [[എച്ച്പി-യുഎക്സ്]], [[ട്രു64 യൂണിക്സ്]], [[ഓപ്പൺവിഎംഎസ്]], [[ഫ്രീ ബിഎസ്ഡി]], [[ഓപ്പൺ ബിഎസ്ഡി]], [[നെറ്റ് ബിഎസ്ഡി]], [[ഓഎസ്/2]], [[ബിഓഎസ്/മാഗ്നസോഫ്റ്റ് സീറ്റ]] എന്നീ [[ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്ക്]] അനൗദ്യോഗിക പാക്കേജുകളും ലഭ്യമാണ്. == സ്വീകാര്യത == ചാറ്റ്സില്ല ഐആർസി ക്ലൈന്റ് ഒഴികെയുള്ള സീമങ്കി ഉപയോഗിക്കാൻ സൗകര്യപ്രദമാണെന്ന് പിസി വേൾഡ് മാഗസിനിൽ ഡെന്നിസ് ഓ'റീലി വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="pcw">{{cite web |url=http://www.pcworld.com/article/124931/seamonkey_offers_browser_email_and_chat.html |title=SeaMonkey Offers Browser, E-Mail, and Chat |author=Dennis O'Reilly |accessdate=January 30, 2010 |date=March 28, 2006 |work=[[PC World (magazine)|PC World]] |publisher=PCWorld Communications, Inc. |archive-date=2012-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120705051330/http://www.pcworld.com/article/124931/seamonkey_offers_browser_email_and_chat.html |url-status=dead }}</ref> ധാരാളം ബഗ്ഗുകളുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ അതിനാൽ അഞ്ചിൽ മൂന്നര നക്ഷത്രമേ ഡെന്നിസ് സീമങ്കിക്ക് നൽകിയുള്ളൂ. സോഫ്റ്റ്പീഡിയ സീമങ്കി ഉപയോഗപ്രദമായ ആപ്ലികേഷനാണെന്ന് വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. നിസ്റ്റർ സീമങ്കിക്ക് അഞ്ചിൽ നാല് നക്ഷത്രം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="softp">{{cite web |url=http://www.softpedia.com/reviews/mac/SeaMonkey-Review-42640.shtml |title=SeaMonkey Review: Web Browsing and a Little More |author=Codrut Nistor |accessdate=January 30, 2010 |date=December 18, 2006 |work=[[Softpedia]] |publisher= }}</ref> സിനെറ്റും അഞ്ചിൽ നാല് നക്ഷത്രം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://download.cnet.com/SeaMonkey/3000-2356_4-10620684.html SeaMonkey]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. CNET Download.com. CBS Interactive. Retrieved on 16 January 2012.</ref> == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.seamonkey-project.org/ ദ സീമങ്കി പ്രൊജക്റ്റ്] *[https://wiki.mozilla.org/SeaMonkey:Home_Page സീമങ്കി വിക്കി] *[https://addons.mozilla.org/seamonkey സീമങ്കി ആഡ് ഓൺസ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Mozilla}} [[വർഗ്ഗം:മോസില്ല]] mx1bqzvn07dh0zz06eg5nlte2f0la52 0 203481 4618733 4609879 2026-05-12T02:48:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618733 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = |conventional_long_name = സൈന്റ് ഹെലെന, അസൻഷൻ, ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ |common_name = സൈന്റ് ഹെലെന, അസൻഷൻ, ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ |image_flag = Flag of Saint Helena.svg |image_coat = Coat of arms of Saint Helena.svg |image_map = Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha on the globe (Africa centered).svg |national_motto = <br/>"ലോയൽ ആൻഡ് അൺഷേക്കബിൾ" (സൈന്റ് ഹെലേന)<br/>''ഔർ ഫൈത്ത് ഈസ് ഔർ സ്ട്രെങ്ത്" (ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ) |national_anthem = "[[ഗോഡ് സേവ് ദി ക്വീൻ]]" |official_languages = [[ഇംഗ്ലീഷ്]] |capital = [[ജെയിംസ്ടൗൺ, സെന്റ് ഹെലേന]] |ethnic_groups = |latd=15 |latm=56 |latNS=S |longd=5 |longm=43|longEW=W |largest_city = |government_type = ബ്രിട്ടന്റെ വിദൂരപ്രദേശങ്ങൾ |leader_title1 = ബ്രിട്ടീഷ് മൊണാർക്ക് |leader_name1 = എലിസബത്ത് രാജ്ഞി II |leader_title2 = സൈന്റ് ഹെലെന, അസൻഷൻ, ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ എന്നിവിടങ്ങളുടെ ഗവർണർ |leader_name2 = മാർക്ക് ആൻഡ്രൂ കാർപ്സ് |leader_title3 = അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ ഓഫ് അസൻഷൻ ഐലന്റ് |leader_name3 = കോളിൻ വെൽസ് |leader_title4 = അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ ഓഫ് ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ |leader_name4 = ഷോൺ ബേൺസ് |area_rank = |area_magnitude = 1 E8 |area_km2 = 420 |area_sq_mi = 162 |percent_water = |population_census = 5,661 |population_census_year = 2008 |population_census_rank = 219th |population_density_km2 = 13.4 |sovereignty_type = ബ്രിട്ടന്റെ അധിനിവേശപ്രദേശം |sovereignty_note = |established_event1 =സൈന്റ് ഹെലെന ചാർട്ടർ അംഗീകരിച്ചു |established_date1 = 1657 |established_event2 = ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ഭരണം അവസാനിച്ചു |established_date2 = 1834 ഏപ്രിൽ 22<ref name="crown colony">[http://www.legislation.gov.uk/uksi/2009/1751/schedule/made The St Helena, Ascension and Tristan da Cunha Constitution Order 2009] "...the transfer of rule of the island to His Majesty’s Government on 22 April 1834 under the Government of India Act 1833, now called the [[Saint Helena Act 1833]]" (Schedule Preamble)</ref> |established_event3 = അസൻഷൻ കൂട്ടിച്ചേർത്തു |established_date3 = 1922 സെപ്റ്റംബർ 12 |established_event4 = ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ കൂട്ടിച്ചേർത്തു |established_date4 = 1938 ജനുവരി 12 |established_event5 = നിലവിലുള്ള ഭരണഘടന |established_date5 = 2009 സെപ്റ്റംബർ 1 |currency = സൈന്റ് ഹെലേന പൗണ്ട്<br/><small>(ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞയിൽ [[പൗണ്ട്]])</small> |currency_code = SHP |country_code = |time_zone = GMT |utc_offset = +0 |time_zone_DST = |DST_note = |utc_offset_DST = |cctld = [[.sh]] and [[.ac]] |calling_code = 290<br/>247 <small>(on Ascension)</small> |drives_on = left |footnotes = }} '''സൈന്റ് ഹെലെന, അസൻഷൻ, ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ'''<ref>{{cite web|url= http://www.opsi.gov.uk/si/si2009/plain/uksi_20091751_en#sch1-pt5|title= The St Helena, Ascension and Tristan da Cunha Constitution Order 2009, see "EXPLANATORY NOTE"}}</ref> എന്നിവ ബ്രിട്ടന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള വിദൂര പ്രദേശങ്ങളാണ്. [[സൈന്റ് ഹെലേന]], [[അസൻഷൻ ദ്വീപ്]], [[ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ ദ്വീപുകൾ]] എന്നിവയാണ് ഭാഗങ്ങൾ. 2009 സെപ്റ്റംബർ 1 വരെ ''സൈന്റ് ഹെലേന ഡിപ്പൻഡൻസീസ്'' എന്നായിരുന്നു ഈ പ്രദേശങ്ങൾ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. പുതിയ ഭരണഘടന മൂന്നു ദ്വീപുകൾക്കും തുല്യസ്ഥാനം നൽകുന്നു. <ref name="constitution">[http://www.legislation.gov.uk/uksi/2009/1751/schedule/made The St Helena, Ascension and Tristan da Cunha Constitution Order 2009] The Constitution (in the Schedule to the Order)</ref> ==ഭരണപരമായ വേർതിരിവുകൾ== ഭരണപരമായും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായും ഈ ഭൂപ്രദേശത്തെ മൂന്നായി കാണാം. ഓരോ പ്രദേശവും പ്രാദേശിക കൗൺസിലാണ് ഭരിക്കുന്നത്. സൈന്റ് ഹെലേന ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിലിന്റെ തലവൻ ഗവർണറാണ്. ഗവർണറുടെ പ്രതിനിധികൾ അസൻഷനിലും ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞയിലുമുള്ള കൗൺസിലുകളുടെ തലവന്മാരായിരിക്കും. {| class="wikitable sortable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! ഭരണ<br />പ്രദേശം ! വിസ്തീർണ്ണം<br>കിലോമീറ്റർ<sup>2</sup> !! ജനസംഖ്യ !! ഭരണകേന്ദ്രം |- | {{flagcountry|Saint Helena}} ||align="right"| 122 ||align="right"| 4,255 || [[ജെയിംസ്ടൗൺ, സൈന്റ് ഹെലേന]] |- | {{flagicon|United Kingdom}}&nbsp;[[അസെൻഷൻ ദ്വീപ്|അസൻഷൻ ദ്വീപ്]] ||align="right"| 91 ||align="right"| 1,122 || [[ജോർജ്ടൗൺ, അസൻഷൻ ദ്വീപ്]] |- | {{flagcountry|Tristan da Cunha}} ||align="right"| 207 ||align="right"| 284 || [[എഡിൻബറ ഓഫ് ദി സെവൻ സീസ്]] |- bgcolor=#dddddd class="sortbottom" |'''ആകെ'''||align="right"| '''420''' ||align="right"| '''5,661''' || ''' [[ജെയിംസ്ടൗൺ, സൈന്റ് ഹെലേന]]''' |} സൈന്റ് ഹെലേന ദ്വീപ് 8 ജില്ലകളായി തിരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ==ചരിത്രം== 1502 മുതൽ 1504 വരെയുള്ള സമയത്ത് [[പോർച്ചുഗൽ|പോർച്ചുഗീസ്]] പര്യവേക്ഷകർ കണ്ടെത്തിയതാണ് ഈ ദ്വീപുകളെല്ലാം. പിന്നീട് ഇവ ബ്രിട്ടന്റെ കോളനികളായി മാറി. ===പോർച്ചുഗീസ് കണ്ടെത്തൽ=== പോർച്ചുഗീസ് നാവികർ കണ്ടെത്തുന്ന സമയത്ത് സൈന്റ് ഹെലേന മനുഷ്യവാസമില്ലാത്തതും വൃക്ഷനിബിഡമായതും ശുദ്ധജലമുള്ളതുമായ ഒരു ദ്വീപായിരുന്നു. അവർ വളർത്തുമൃഗങ്ങളും, ഫലവൃക്ഷങ്ങളും മറ്റും ഇവിടെക്കൊണ്ടുവരുകയും ഒരു ചാപ്പലും ഒന്നോ രണ്ടോ വീടുകളും നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവിടെ സ്ഥിരതാമസം തുടങ്ങിയില്ലെങ്കിലും ഭക്ഷണം ശേഘരിച്ചുവയ്ക്കാനും ഏഷ്യയിൽ നിന്ന് തിരിച്ചുവരവെ ഒന്നിച്ചുചേരാനുമുള്ള ഒരു സ്ഥലമെന്നനിലയിൽ ഇതിന് തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു. [[സർ ഫ്രാൻസിസ് ഡ്രേക്ക്]] എന്ന ഇംഗ്ലീഷുകാരൻ തന്റെ ലോകം ചുറ്റിയുള്ള സഞ്ചാരത്തിനിടെ (1577–1580) ഈ ദ്വീപ് കണ്ടിരിക്കാൻ നല്ല സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. <ref>''Drake and St&nbsp;Helena'', privately published by Robin Castell in 2005</ref> ഇംഗ്ലീഷ് പര്യവേഷകർ വീണ്ടും ഇവിടെയെത്തി. ഈ ദ്വീപിന്റെ സ്ഥാനം വ്യാപകമായി മനസ്സിലായപ്പോൾ ഇംഗ്ലീഷ് യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ ഇവിടെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും മടങ്ങിവരുന്ന പോർച്ചുഗീസ് കപ്പലുകളെ ആക്രമിക്കാൻ കാത്തു കിടക്കുമായിരുന്നു.. [[നെതർലാന്റ്സ്|ഡച്ച്]] റിപ്പബ്ലിക്കും ഈ ദ്വീപ് സ്ഥിരമായി സന്ദർശിക്കാൻ തുടങ്ങി. 1633-ൽ ഡച്ചുകാർ ഈ ദ്വീപിൽ ഔദ്യോഗികമായി അവകാശവാദമുന്നയിച്ചുവെങ്കിലും സ്ഥിരതാമസം ആരംഭിച്ചില്ല. 1651-ഓടെ [[പ്രതീക്ഷാ മുനമ്പ്‌|കേപ് ഓഫ് ഗുഡ് ഹോപ്പിലുള്ള]] കോളനിയെ കൂടുതലാശ്രയിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ ഈ ദ്വീപ് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. ===ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെയും ബ്രിട്ടന്റെയും കോളനിവൽക്കരണം=== [[File:Thornton, St Helena.jpg|thumb|left|250px|[[ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി|ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയുടെ]] കൈവശമുള്ള ഹെലേന ദ്വീപിന്റെയും പട്ടണത്തിന്റെയും ഒരു കാഴ്ച്ച. (1790)]] 1657-ൽ ഇംഗ്ലീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിക്ക് സൈന്റ് ഹെലേന ഭരിക്കാനുള്ള അനുമതി [[ഒളിവർ ക്രോംവെൽ]] നൽകുകയുണ്ടായി. <ref>{{cite web|url= http://www.sthelena.se/history/cron.txt|title= History: St. Helena homepage|access-date= 2012-08-09|archive-date= 2012-07-16|archive-url= https://web.archive.org/web/20120716231341/http://www.sthelena.se/history/cron.txt|url-status= dead}}</ref> 1658-ൽ ദ്വീപിൽ കോട്ട കെട്ടാനും കൃഷിക്കാരെ കുടിയിരുത്താനും കമ്പനി തീരുമാനിച്ചു. ആദ്യ ഗവർണർ 1659-ൽ സ്ഥാനമേറ്റു. [[ബർമുഡ|ബർമുഡയ്ക്ക്]] ശേഷം സൈന്റ് ഹെലേന ബ്രിട്ടന്റെ ഏറ്റവും പഴയ കോളനിയായി (ഇപ്പോഴും നിലവിലുള്ളത്) കണക്കാക്കുന്നത് ഈ തീയതി കാരണമാണ്. ,ധാരാളം വീടുകളും പണിയുകയുണ്ടായി. പിന്നീട് രാജാവായ [[ജെയിംസ് രണ്ടാമൻ|ജെയിംസ് രണ്ടാമന്റെ]] പേരിലാണ് പട്ടണത്തിന് [[ജെയിംസ്ടൗൺ]] എന്ന് പേരിട്ടത്. ക്രമേണ എല്ലാ ദ്വീപുകളും ബ്രിട്ടന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിമാറി. [[ഇംഗ്ലണ്ട്]] 1707-ൽ [[ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ]] രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി. [[നെപ്പോളിയൻ|നെപ്പോളിയനെ]] 1815 ഒക്ടോബർ മുതൽ 1821 മേയ് 5 വരെ ഇവിടെ തടവിൽ പാർപ്പിച്ചിരുന്നു. 1834-ൽ ഇന്ത്യാഗവണ്മെന്റിന്റെ നിയമപ്രകാരം സൈന്റ് ഹെലേന ബ്രിട്ടന്റെ ക്രൗൺ കോളനിയായി മാറി. <ref name="crown colony"/> [[അസെൻഷൻ ദ്വീപ്]] റോയൽ നേവി 1815-ൽ കടന്നുചെല്ലുന്നതുവരെ ജനവാസമുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നില്ല. കൽക്കരി സൂക്ഷിക്കുന്ന സ്ഥലമെന്ന നിലയിൽ ഇതിനു പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഇതേ ആവശ്യത്തിന് [[ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ]] [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ]] കോളനിയായി 1816-ൽ ഏറ്റെടുത്തു. ഇതിനു തൊട്ടുമുൻപ് ഒരു ചെറിയ കാലത്ത് ഇവിടെ ഒരു അമേരിക്കൻ പര്യവേഷകസംഘം താമസമുണ്ടായിരുന്നുവത്രേ. അവർ [[ഐലന്റ്സ് ഓഫ് റിഫ്രഷ്മെന്റ്]] എന്നായിരുന്നു ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. 1922 സെപ്റ്റംബറിലാണ് മൂന്നു ദ്വീപുകളും രാഷ്ട്രീയമായി ഐക്യത്തിലെത്തിയത്. സെപ്റ്റംബർ 12-ന് അസൻഷനും സൈന്റ് ഹെലേനയുടെ ആശ്രിതരാജ്യമായി യോജിച്ചു. ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ 1938 ജനുവരി 12-ന് മറ്റു ദ്വീപുകളോട് യോജിച്ചു. 2009 സെപ്റ്റംബർ 1-ന് മറ്റു ദ്വീപുകൾ സൈന്റ് ഹെലേനയോളം തന്നെ പദവിയുള്ളവയായി മാറി. ===രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധവും അതിനു ശേഷമുള്ള സൈനികസാനിദ്ധ്യവും=== [[രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധസമയത്ത്]] അച്ചുതണ്ടുശക്തികളുടെ നാവികഭീഷണിക്കെതിരേ റോന്തുചുറ്റി നിരീക്ഷണം നടത്താനും നറ്റും സൈന്റ് ഹെലേനയും അസൻഷൻ ദ്വീപും ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ആദ്യം കടലിൽ ഇറങ്ങാനും പറന്നുയരാനും കഴിയുന്ന ഫ്ലൈയിംഗ് ബോട്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ചായിരുന്നു നിരീക്ഷണം നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് വിമാനത്താവളങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയും]] [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടനും]] അസൻഷൻ ദ്വീപിലെ വിമാനത്താവളം ഇപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ജി.പി.എസ് സാറ്റലൈറ്റുകളുടെ ഒരു ഗ്രൗണ്ട് സ്റ്റേഷൻ ഇവിടെയാണ്. കൃത്രിമോപഗ്രഹങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ചാരവൃത്തിക്കും ഈ ദ്വീപ് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ==ഭൂമിശാസ്ത്രം== [[File:Edinburgh-Tristan.jpg|thumb|left|ട്രിസ്റ്റൺ ഡാ കൂഞ്ഞയിലെ [[എഡിൻബറ ഓഫ് ദി സെവൻ സീസ്]]]] വളരെ വലിയ പ്രദേശമാണെങ്കിലും ഗ്രീന്വിച്ച് മീൻ ടൈമാണ് ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. അസൻഷൻ ദ്വീപ് ഭൂമദ്ധ്യരേഘാപ്രദേശത്തിനടുത്തുള്ളതരം ഭൂപ്രകൃതിയുള്ള സ്ഥലമാണ്. മഴ കൂടുതലുള്ള സ്ഥലമാണിത്. സൈന്റ് ഹെലേനയുടെ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ജലലഭ്യത കുറവാണ്. ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞയിലെ ക്വീൻ മേരീസ് പീക്ക് ആണ് ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള സ്ഥലം (2,062 മീറ്റർ). എല്ലാ ദ്വീപുകളും അഗ്നിപർവ്വതപ്രവർത്തനത്താലാണുണ്ടായതെങ്കിലും ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞമാത്രമാണ് ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തനക്ഷമം. ===സമുദ്രാതിർത്തി=== തീരത്തുനിന്ന് 22 കിലോമീറ്റർ വരെയാണ് സമുദ്രാതിർത്തി. പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക മേഖല 200 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വരെ നീളുന്നുണ്ട്. മൂന്നു ദ്വീപുകളുടെയും സാമ്പത്തികമേഖലകൾ തമ്മിൽ സ്പർശിക്കുന്നില്ല. ബ്രിട്ടന്റേതിനാക്കാളും വലുതാണ് ഈ സാമ്പത്തിക മേഖലകൾ. {| class="wikitable" |+ പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക മേഖലയുടെ വിസ്തീർണ്ണം<ref name="searoundus">{{Cite web |url=http://www.seaaroundus.org/eez/eez.aspx |title=Seaaroundus.org |access-date=2012-08-09 |archive-date=2006-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061229231026/http://seaaroundus.org/eez/eez.aspx |url-status=dead }}</ref> |- ! ഭാഗം ! കിലോമീറ്റർ<sup>2</sup> |- |[[അസെൻഷൻ ദ്വീപ്]] |{{convert|441658|km2|disp=table}} |- |[[സൈന്റ് ഹെലേന]] |{{convert|444916|km2|disp=table}} |- |[[ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ]] ദ്വീപസമൂഹം |{{convert|754720|km2|disp=table}} |- !മൊത്തം !1,641,294 |} 2008-ൽ യുനൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ കമ്മീഷനോട് 370 കിലോമീറ്ററിനു മുകളിലേയ്ക്ക് പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക മേഖലയുടെ വിസ്തൃതി ഉയർത്താനാവശ്യപ്പെട്ടുവെങ്കിലും ആവശ്യം നിരസിക്കപ്പെട്ടു.<ref>[http://www.un.org/Depts/los/clcs_new/submissions_files/gbr08/gbr_asc_isl_rec_summ.pdf Commission on the Limits of the Continental Shelf] Summary of recommendations re: Ascension Island</ref> ==ഭരണഘടന== [[File:Government House Ascension Island.jpg|thumb|right|അസൻഷൻ ഗവണ്മെന്റ് ഹൗസ്]] ബ്രിട്ടനിലെ പ്രൈവി കൗൺസിൽ പുറപ്പെടുവിച്ച ''സൈന്റ് ഹെലേന, അസൻഷൻ ആൻഡ് ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ ഭരണഘടനാ ഉത്തരവ് 2009'' പുതിയ ഭരണഘടന കൊണ്ടുവന്നു. മനുഷ്യാവകാശങ്ങളും മൗലികാവകാശങ്ങളും ഈ ഭരണഘടന ഉറപ്പുവരുത്തുന്നുണ്ട്. <ref name="constitution"/> {| class="wikitable" |- bgcolor="#CCCCCC" ! ഭാഗം ! രാജാവിന്റെ<br>പ്രതിപുരുഷൻ !! സഭ |- | {{flagcountry|Saint Helena}} ||align="right"| [[സൈന്റ് ഹെലേനയിലെ ഗവർണർ]] ||align="right"| [[ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിൽ ഓഫ് സൈന്റ് ഹെലേന]] |- | {{flagicon|United Kingdom}}&nbsp;[[അസൻഷൻ ദ്വീപ്]] ||align="right"| [[അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ ഓഫ് അസൻഷൻ ഐലന്റ്]] ||align="right"| [[അസൻഷൻ ഐലന്റ് കൗൺസിൽ]] |- | {{flagcountry|Tristan da Cunha}} ||align="right"| [[അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ ഓഫ് ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ]] ||align="right"| [[ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ ഐലന്റ് കൗൺസിൽ]] |} പ്രദേശത്തിനു മുഴുവൻ ഒരു അറ്റോർണി ജനറലും ഒരു സുപ്രീം കോടതിയുമാണുള്ളത്. ===യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ=== പ്രദേശം യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ സ്പെഷൽ മെംബർ സ്റ്റേറ്റ് ടെറിട്ടറി എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് പെടുന്നത്. യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിൽ പെടുന്ന ഒരേയൊരു ബ്രിട്ടീഷ കോളനി ജിബ്രാൾട്ടറാണ്. ==നാണയം== 1976-നു ശേഷം സൈന്റ് ഹെലേനയിൽ സ്വന്തം നാണയമുണ്ട്. അസൻഷൻ ദ്വീപിലും ഈ നാണയം വിനിമയത്തിലുണ്ടെങ്കിലും ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് പൗണ്ട് സ്റ്റെർലിംഗാണ് വിനിമയോപാധി. <ref>{{cite web |url=http://www.sainthelenabank.com/tristan.htm |title=The Bank of Saint Helena |publisher=Sainthelenabank.com |date= |accessdate=2010-04-18 |archive-date=2011-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715225453/http://www.sainthelenabank.com/tristan.htm |url-status=dead }}</ref> ==യാത്ര== [[File:RMS St Helena.jpg|thumb|right|250px|ആർ.എം.എസ്. സൈന്റ് ഹെലേന.]] മൂന്നു ദ്വീപുകളിലും കപ്പലടുക്കാനുള്ള സംവിധാനമുണ്ട്. അസൻഷൻ ദ്വീപിൽ ഒരു വിമാനത്താവളവുമുണ്ട്. ഇവിടെ സ്വകാര്യവിമാനങ്ങളിറങ്ങാൻ അനുവദിക്കാറുണ്ട്. സൈന്റഹെലേനയിൽ ഒരു വിമാനത്താവളം 2015-ൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാവും എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ നിന്ന് അപ്പോൾ വിമാനഗതാഗതം സാദ്ധ്യമാവും.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/uk-15578596 BBC News] Remote UK island colony of St Helena to get airport (3 November 2011)</ref> ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞയിലെ ദ്വീപുകളിൽ കടൽ മാർഗ്ഗം മാത്രമേ എത്തിപ്പെടാനാവൂ. ===ടെലികമ്യൂണിക്കേഷൻസ്=== '''കേബിൾ ആൻഡ് വയർലസ്സ്''' കമ്പനിയാണ് ടെലികമ്യൂണിക്കേഷൻ സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നത്. സൈന്റ് ഹെലേനയ്ക്കും ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞയ്ക്കും +290 ആണ് ഫോൺ ചെയ്യാനുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര കോഡ്. ടെലിഫോൺ നമ്പറുകൾക്ക് നാലക്കങ്ങളേ ഉള്ളൂ. 8xxx ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞയുടേതും 2xxx ജെയിംസ്ടൗണിന്റേതും കോഡുകളാണ്. <ref>[http://www.wtng.info/wtng-290-sh.html World Telephone Numbering Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110101153032/http://www.wtng.info/wtng-290-sh.html |date=2011-01-01 }} Saint Helena and Tristan da Cunha</ref> അസൻഷൻ ദ്വീപിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര കോഡ് +247 ആണ്. <ref>[http://www.wtng.info/wtng-247-ac.html World Telephone Numbering Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110517141413/http://wtng.info/wtng-247-ac.html |date=2011-05-17 }} Ascension Island</ref> ===തപാൽ=== അസൻഷൻ ദ്വീപ്, ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ, സൈന്റ് ഹെലേന എന്നീ ദ്വീപുകളെല്ലാം പോസ്റ്റൽ സ്റ്റാമ്പുകളിറക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ നിന്ന് നല്ല വരുമാനം ലഭിക്കുന്നുണ്ടത്രേ. മെയിൽ കോഡുകൾ ഇപ്രകാരമാണ്: * അസൻഷൻ ദ്വീപ്: ASCN 1ZZ * സൈന്റ് ഹെലേന: STHL 1ZZ * ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞ: TDCU 1ZZ ഒരു തപാൽ കപ്പൽ (ആർ.എം.എസ്. സൈന്റ് ഹെലേന) ആണ് കേപ് ടൗണിൽ നിന്നും തപാലുരുപ്പടികൾ കൊണ്ടുവരുകയും കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്യുന്നത്. ===വാഹനഗതാഗതം=== സൈന്റ് ഹെലേനയിൽ 138 കിലോമീറ്റർ റോഡുകളുണ്ട്. ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞയിൽ 10 ടാർ റോഡും അസൻഷൻ ദ്വീപിൽ 40 കിലോമീറ്റർ ടാർ റോഡുമുണ്ട്.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sh.html CIA World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101228232819/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sh.html |date=2010-12-28 }} St Helena, Ascension and Tristan da Cunha</ref> ദ്വീപുകൾക്ക് സ്വന്തം വാഹന രജിസ്ട്രേഷൻ പ്ലേറ്റുകളുണ്ട്. വണ്ടിയോടിക്കുന്നത് റോഡിന്റെ ഇടതുവശത്തുകൂടിയാണ്. ==ഭൂപടങ്ങൾ== <gallery> File:Ascension Island Location2.jpg| സൈന്റ് ഹെലേനയുടെയും അസൻഷൻ ദ്വീപിന്റെയും സ്ഥാനം File:Topographic map of Saint Helena-en.svg|സൈന്റ് ഹെലേനയുടെ ഭൂപടം File:SH-St Helena.png|സൈന്റ് ഹെലേനയുടെ ഭൂപടം File:Ile de l'ascension routes.svg|അസൻഷൻ ദ്വീപിന്റെ ഭൂപടം File:SH-Ascension.png|അസൻഷൻ ദ്വീപിന്റെ ഭൂപടം Image:Tristan Map.png|ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞയുടെ ഭൂപടം </gallery> ==ഇവയും കാണുക== {{portal|Geography|Africa|<!-- Atlantic Ocean -->|United Kingdom|<!-- Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha -->}} {{clear}} ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category|Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha}} * [http://www.sainthelena.gov.sh/ സൈന്റ് ഹെലേനയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റ്] * [http://www.ascension-island.gov.ac/ അസൻഷൻ ദ്വീപിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716062943/http://www.conservation-ascension-island.gov.ac/ |date=2012-07-16 }} * [http://www.tristandc.com/ ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കൂഞ്ഞയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റ്] * [http://www.saint.fm/ റേഡിയോ സൈന്റ് എഫ്.എം (തത്സമയ സംപ്രേഷണം)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120718153815/http://www.saint.fm/ |date=2012-07-18 }} * {{CIA World Factbook link|sh|Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha}} [[വർഗ്ഗം:ദ്വീപ് രാജ്യങ്ങൾ]] erav90x4p0g4y7y651kush8c24yl3hs 0 210763 4618724 4570537 2026-05-12T01:40:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618724 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Korattymuthy}} {{Infobox church | name = കൊരട്ടി മുത്തി | fullname = പൂവൻ കുല മാതാവ് | other name = ലൂർദ്ദ് മാതാ | native_name = പൂവൻകുല മാതാ | native_name_lang = മലയാളം | image = Koratty_Church_-_കൊരട്ടി_പള്ളി.jpg | imagesize = | imagelink = | imagealt = | landscape = | caption = കൊരട്ടിപ്പള്ളി | pushpin map = | pushpin label position = | pushpin map alt = | pushpin mapsize = | relief = | map caption = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | osgraw = <!-- TEXT --> | osgridref = <!-- {{gbmappingsmall| TEXT}} --> | location = [[കൊരട്ടി]], [[തൃശ്ശൂർ]], [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | denomination = [[കത്തോലിക്ക]] | previous denomination = | churchmanship = | membership = | attendance = | website = <!-- {{URL| Korattymuthy.com}} --> | former name = | bull date = | founded date = {{start date| 1381| 10| 01}} - but see note below | founder = | dedication = | dedicated date = | consecrated date = | cult = | relics = | events = | past bishop = | people = | status = | functional status = | heritage designation = | designated date = | architect = | architectural type = | style = | groundbreaking = | completed date = | construction cost = | closed date = | demolished date = | capacity = | length = <!-- {{convert| }} --> | width = <!-- {{convert| }} --> | width nave = <!-- {{convert| }} --> | height = <!-- {{convert| }} --> | diameter = <!-- {{convert| }} --> | other dimensions = | floor count = | floor area = <!-- {{convert| }} --> | dome quantity = | dome height outer = <!-- {{convert| }} --> | dome height inner = <!-- {{convert| }} --> | dome dia outer = <!-- {{convert| }} --> | dome dia inner = <!-- {{convert| }} --> | spire quantity = | spire height = <!-- {{convert| }} --> | materials = | bells = | bells hung = | bell weight = <!-- {{CwtQtrLb to kg| }} --> | parish = സെന്റ്. മേരീസ് ഫൊറോന പള്ളി, കൊരട്ടി. | deanery = | archdeaconry = | episcopalarea = | archdiocese = എറണാകുളം- അങ്കമാലി | metropolis = | diocese = എറണാകുളം- അങ്കമാലി | province = | presbytery = | synod = സീറോ മലബാർ | circuit = | district = തൃശ്ശൂർ | division = | subdivision = | archbishop = മാർ റാഫേൽ തട്ടിൽ | bishop =മാർ ജോസഫ് പാമ്പ്ലാനി (Vicar of Archbishop) | dean = | provost = | provost-rector = | viceprovost = | subdean = | precentor = | chancellor = | canonchancellor = | canon = | canonmissioner = | canonpastor = | canontreasurer = | succentor = | archdeacon = | prebendary = | rector = | vice-rector = | vicar = | curate = | priestincharge = | priest = | asstpriest = | minister = | assistant = | honpriest = | deacon = | deaconness = | seniorpastor = | pastor = | abbot = | chaplain = | sacristan = | reader = | student intern = | organistdom = | director = | organist = | organscholar = | chapterclerk = | laychapter = | warden = | verger = | businessmgr = | liturgycoord = | reledu = | rcia = | youthmin = | flowerguild = | musicgroup = | parishadmin = | serversguild = | logo = | logosize = | logolink = | logoalt = }} ചാലക്കുടി പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ആറുകിലോമീറ്റർ അകലെ [[കൊരട്ടി|കൊരട്ടിയിലാണ്]] അഭിനവ ലൂർദ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രസിദ്ധമായ '''കൊരട്ടി മുത്തിയുടെ പള്ളി''' സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/placespilgrimage/1110/25/1111025017_1.htm</ref> കൊരട്ടിപ്പള്ളി എന്ന പേരിൽ പള്ളിയും കൊരട്ടിമുത്തി എന്ന പേരിൽ ഇവിടുത്തെ മാതാവും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|title=Tourist Link KorattyMuthy|url=http://www.touristlink.com/india/koratty/overview.html|publisher=Tourist Link|access-date=2017-02-28|archive-date=2019-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220040312/https://www.touristlink.com/india/koratty/overview.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Korattymuthy shrine|url=https://www.pinterest.com/pin/485262928569742291/|publisher=Pinterest}}</ref><ref>{{cite web|title=Koratty Muth's Feast Festival|url=http://www.proud2bindian.in/festivals-india/8019-koratty-muthy-s-feast-festival.html#.UrahSSfpzFg|publisher=Proud 2b Indian|access-date=2017-02-28|archive-date=2013-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224111350/http://www.proud2bindian.in/festivals-india/8019-koratty-muthy-s-feast-festival.html#.UrahSSfpzFg|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Religious Destination Kerala Koratty|url=https://en.wikivoyage.org/wiki/Religious_destinations_of_Kerala|publisher=Just Kerala}}</ref><ref>{{cite web|title=Korattymuthy's Feat - Festivals of Kerala|url=http://www.justkerala.in/culture/festivals-of-kerala/koratty-muthys-feast|publisher=Just Kerala}}</ref> കൊരട്ടി, മുത്തി എന്നീ പേരുകൾ പള്ളിക്ക് പുരാതനകാലത്തെ ഹിന്ദുമതവുമായുള്ള അഭേദ്യമായ ബന്ധം വിളിച്ചറിയിക്കുന്നു. സിറോ മലബാർ സമൂഹത്തിന്റെ ഈ പള്ളി 1381 ലാണ് സ്ഥാപിച്ചത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു എങ്കിലും അറിയപ്പെടുന്ന രേഖകൾ [[ശക്തൻ തമ്പുരാൻ|ശക്തൻ തമ്പുരാന്റെ]] കാലഘട്ടത്തിലേതു മാത്രമാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.korattymuthy.com/ |title=Koratty St. Mary's Forane Church website |access-date=2017-02-28 |archive-date=2017-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170301095652/http://korattymuthy.com/ |url-status=dead }}</ref> പൂവൻകുല നേർച്ച<ref>[http://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/1883174-local_news-Koratti-%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%B0%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%BF.html കൊരട്ടിമുത്തിയുടെ അനുഗ്രഹം തേടി ആയിരങ്ങൾ ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, മുട്ടിലിഴയൽ നേർച്ച എന്നിവ ഇവിടുത്തെ പ്രധാന നേർച്ചകളാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.korattymuthy.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-10-14 |archive-date=2008-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080407072227/http://korattymuthy.org/ |url-status=dead }}</ref> ഒക്ടോബർ മാസം അവസാനം വരെ നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന ഇവിടുത്തെ തിരുനാൾ ആഘോഷങ്ങൾ ഒക്ടോബർ മാസം രണ്ടാംവാരം മുതലാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. '''പൂവൻ കുല മാതാവ്''' എന്നും കൊരട്ടിമുത്തി അറിയപ്പെടുന്നു <ref>http://lsgkerala.in/korattypanchayat/history/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[ബസിലിക്ക ഓഫ് ഔവർ ലേഡി ഓഫ് ഗുഡ് ഹെൽത്ത്|വേളാങ്കണ്ണിക്കു]] ശേഷം പരിശുദ്ധ മാതാവിന്റെ പേരിൽ ഉള്ള മരിയൻ തീർഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനമാണ് കൊരട്ടിപ്പള്ളിക്കുള്ളത്.<ref>{{cite web|url=http://koratty.tripod.com/|title=Koratty Muthy Marian Pilgrim centre and Pigriamage Travel}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മരിയൻ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവും ഇതു തന്നെ. എല്ലാവർഷവും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഭക്തർ ഇവിടം സന്ദർശിക്കാനെത്തുന്നു<ref>{{cite web |url=http://pilgrimages.tripod.com/ |title=World Marian Pilgrim centre }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. എല്ലാ ദിവസവും പ്രധാനം ആണെങ്കിലും കൊരട്ടിമുത്തിയോടുള്ള '''നൊവേന''' ഉള്ള '''ശനിയാഴ്ച''' കൂടുതൽ തീർത്ഥാടകർ എത്താറുണ്ട് . പള്ളിയുടെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കം ഉള്ള മുൻഭാഗത്ത് ഉള്ള '''അത്ഭുത കൽ കുരിശ്ശ്''' ഒട്ടേറെ അത്ഭുത സിദ്ധി ഉള്ളതായി കണക്കാക്കി വരുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== [[File:Koratty church back view.jpg|thumb|പള്ളിയുടെ പിൻഭാഗം]] മേലൂരിലെ ഒരു കർഷകൻ പണ്ടൊരിക്കൽ മുത്തിക്ക് നേർച്ചയായി നൽകാൻ കൊണ്ടുവന്ന കായക്കുല ജന്മി തട്ടിയെടുത്തുവെന്നും പിന്നീട് ജന്മിക്കുണ്ടായ അസുഖം മാറാൻ മുത്തിക്ക് നേർച്ച നൽകിയെന്നുമാണ് നേർച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള ഐതിഹ്യം<ref>[http://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/1880711-local_news-Koratti-%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%B0%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%BF.html കൊരട്ടി മുത്തിയുടെ തിരുനാൾ: പൂവൻകായക്കുലകളെത്തി ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഐതീഹ്യം ഇങ്ങനെ : കൊരട്ടിക്കടുത്ത മേലൂരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു തീർഥാടകൻ കൊരട്ടി മുത്തിക്ക് വഴിപാടായി പൂവൻ വാഴപ്പഴം എന്ന പ്രത്യേക ഇനം വാഴപ്പഴത്തിന്റെ കുല ചുമന്നുകൊണ്ടുപോകുന്നതായിരുന്നു. അയാൾക്ക് വഴിയിൽ വിശന്നുവലഞ്ഞ ഒരാൾ ഇരിക്കുന്ന നെൽവയലിലൂടെ കടന്നുപോകേണ്ടി വന്നു. അവിടെ ഇരുന്നിരുന്ന ആൾ ആ സ്ഥലത്തെ പ്രമാണി ആയിരുന്നു. വാഴക്കുല കണ്ടപ്പോൾ തീർത്ഥാടകനോട് രണ്ട് വാഴപ്പഴം നൽകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. കൊരട്ടിമുത്തിക്ക് സമർപ്പിക്കാൻ ഉള്ള വഴിപാടാണെന്ന് വിശദീകരിച്ച് തീർഥാടകൻ വിസമ്മതിച്ചു. എന്നാൽ അയാൾ ബലമായി കുട്ടയിൽ നിന്ന് രണ്ട് വാഴപ്പഴം പുറത്തെടുത്ത് തിന്നു. വാഴപ്പഴം കഴിച്ചയുടനെ ആ മനുഷ്യൻ വയറുവേദനയോടെ പുളയാൻ തുടങ്ങി. മരുന്നുകൾക്ക് വേദന സുഖപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല, അത് ദൈവികമായ ഇടപെടലാണെന്ന് ആ പ്രമാണി മനസ്സിലാക്കി; അദ്ദേഹം ഉടൻ തന്നെ കൊരട്ടി മുത്തിക്ക് വഴിപാടായി സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത ഒരു പൂവൻകുല നിർമ്മിച്ച് നൽകി . ഇത് ചെയ്ത നിമിഷം ആ നാട്ടു പ്രമാണിയുടെ വേദന കുറഞ്ഞു. ആ നാട്ടു പ്രമാണി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുറെ സ്ഥലങ്ങൾ കൊരട്ടി മുത്തിയുടെ ദേവാലയത്തിനു ദാനം നൽകി അന്നുമുതൽ കൊരട്ടി മുത്തിക്ക് പൂവൻകുലയുമായി തീർഥാടകർ കേരളത്തിന്റെ നാനാഭാഗത്തുനിന്നും എത്തുന്നു. അതിനാൽ കൊരട്ടിമുത്തി പൂവൻകുല മാതാവ് എന്ന് കൂടി അറിയപ്പെട്ടു. കൊരട്ടി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ഉണ്ടായതിനെ പറ്റിയും ഒരു ഐതിഹ്യമുണ്ട് . കൊരട്ടി മുത്തിയുടെ വാർഷിക പെരുന്നാളിനും ഉത്സവത്തിനും ഇടയിൽ കൊരട്ടിയിൽ സ്റ്റോപ്പില്ലാത്ത ഒരു തീവണ്ടി കൊരട്ടിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ നിഗൂഢമായി നിന്നു. ഇത് മെക്കാനിക്കൽ തകരാറല്ലെന്ന് അവർ കണ്ടെത്തി, അവർക്ക് ട്രെയിൻ വീണ്ടും സ്റ്റാർട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. തുടർന്ന് യാത്രക്കാർ എല്ലാവരും ചേർന്ന് കൊരട്ടിമുത്തിയുടെ തിരുനാളിൽ സംബന്ധിക്കുകയും നേർച്ച കാഴ്ചകളും വഴിപാടുകളും സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ഇവർ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ യാതൊന്നും ചെയ്യാതെ തന്നെ അത്ഭുതകരമായി യന്ത്രത്തകരാർ മാറി ട്രെയിൻ മുന്നോട്ടുപോകാൻ സാധിച്ചു. ദൈവിക ഇടപെടൽ മനസ്സിലാക്കിയ അധികാരികൾ ഉടൻ തന്നെ കൊരട്ടിയിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്തു; അങ്ങനെയാണ് ഇന്നത്തെ കൊരട്ടി അങ്ങാടി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ഉണ്ടായത്. കൊരട്ടിയിൽ നേരത്തെ പ്രവർത്തിക്കുകയും ആയിരക്കണക്കിന് പേർക്ക് ജോലി നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്ന മധുര കോട്ട്സ് ഫാക്ടറിക്ക് സമാനമായ ഒരു വിസ്മയകരമായ കഥയുണ്ട്. നിലവിൽ ഫാക്ടറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശം വിമാനത്താവളമാക്കാനാണ് ആദ്യം പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നത്. വിമാനത്താവളത്തിനായുള്ള ജോലികൾ ദ്രുതഗതിയിൽ നടന്നിരുന്നുവെങ്കിലും കൈയിൽ ഒരു കുട്ടിയുമായി ഒരു നിഗൂഢ സ്ത്രീ ഒരു തരത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു തരത്തിൽ നിർമാണത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തി തടസ്സപ്പെടുത്തി. അധീകൃതർ പിന്നീട് വിമാനത്താവളം എന്ന പദ്ധതി ഉപേക്ഷിക്കുകയും പകരം മധുര കോട്ട്സ് ഫാക്ടറി നിർമ്മിക്കുകയും രണ്ടായിരത്തിൽ ഏറെ പേർക്ക് പ്രത്യക്ഷമായും പരോക്ഷമായും ചെയ്യുന്ന തരത്തിൽ തൊഴിൽ നൽകുന്ന രീതിയിലേക്ക് വളരുകയും ചെയ്തു. മധുര കോട്ട്സ് ഫാക്ടറി ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും ഇപ്പോൾ അവിടെ തൃശൂർ ഇൻഫോപാർക്ക് ,  കൊച്ചി ഇൻഫോപാർക്ക് നു കീഴിൽ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു. അൻപതോളം ചെറുതും വലുതുമായ സോഫ്റ്റ്വെയർ കമ്പനികൾ ഇപ്പോൾ ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചു ഒട്ടേറെ പേർക്ക് തൊഴിൽ നൽകുകയും കൊരട്ടിയുടെ വികസനത്തിൽ ചെറുതല്ലാത്ത പങ്ക് വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. == ചരിത്രം == പുരാതനകാലത്തെ ഹിന്ദുക്ഷേത്രം എന്ന് കരുതാൻ മുത്തി എന്ന സൂചകം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ പള്ളി 1381 ലാണ് സ്ഥാപിച്ചത് എന്നു കരുതുന്നുണ്ട് എങ്കിലും അറിയപ്പെടുന്ന രേഖകൾ ശക്തൻ തമ്പുരാന്റെ കാലഘട്ടത്തിലേതു മാത്രമാണ് <ref>{{cite web|url=http://www.korattymuthy.com/|title=Koratty St. Mary's Forane Church website|access-date=2017-02-28|archive-date=2017-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170301095652/http://korattymuthy.com/|url-status=dead}}</ref> == പെരുന്നാൾ == എല്ലാ വർഷവും ഒക്ടോബർ മാസത്തിൽ 10 നു ശേഷം വരുന്ന ഞായറാഴ്ചയാണ് തിരുനാൾ. മാസാവസാനം വരെ നീണ്ടു നിൽകുന്ന പെരുന്നാൾ ആഘോഷം പ്രൗഢിയോടും ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളോടും കൂടി നടത്തുന്നു. നാനാജാതി മതസ്ഥർ തിരുനാളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. എട്ടാമിടവും പതിനഞ്ചാമിടവും ആഘോഷിക്കാറുണ്ട്. തീർത്ഥാടക ബാഹുല്യം നിമിത്തം  ഒക്ടോബർ ഒന്ന് മുതൽ മുപ്പത്തി ഒന്ന് വരെ ഇപ്പോൾ തിരുനാൾ ദിനങ്ങൾ ആയി തന്നെയാണ് കൊണ്ടാടുന്നത്. ദീപാലങ്കാരങ്ങൾ , വെടിക്കെട്ട് എന്നിവ തിരുനാളിനു മാറ്റ് കൂട്ടുന്നു. വളരെയധികം വാണിജ്യ വ്യവസായ , കരകൗശല  പ്രദർശനവും വിൽപ്പനയും , മറ്റു വിനോദ പരിപാടികളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. === കൊരട്ടി മുത്തിയുടെ അത്ഭുത രൂപം എഴുന്നള്ളിപ്പ് === എല്ലാ വർഷവും പ്രധാന തിരുനാൾ ദിവസം ഞായറാഴ്ചയാണ് കൊരട്ടിമുത്തിയുടെ അത്ഭുത രൂപം പുറത്തെടുത്ത് പൊതു വണക്കത്തിനായി വെക്കുന്നത്. അതിരാവിലെ അഞ്ചു മണിക്ക് ആണ് സാധാരണയായി ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. ഒട്ടേറെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ ചൊരിയുന്ന നിമിഷങ്ങൾ ആയി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ആയിരങ്ങൾ ആണ് ഈ ചടങ്ങിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കാൻ ദൂരദിക്കുകളിൽ നിന്നും തലേദിവസം തന്നെ പള്ളിക്കകത്ത് സ്ഥാനം പിടിക്കുന്നത്. അൾത്താരയിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള കൊരട്ടിമുത്തിയുടെ തിരുസ്വരൂപം വൈദികർ പുറത്ത് എടുത്ത് എഴുന്നള്ളിച്ചു കൊണ്ട് വന്ന് പള്ളിയുടെ മുൻഭാഗത്ത് ഉള്ള തിരുസന്നിധിയിൽ പ്രതീഷ്‌ഠിക്കുന്നു. ഭക്തർ നേർച്ച കാഴ്ചകൾ അർപ്പിക്കാൻ ഉള്ള സൗകര്യം തിരുസന്നിധിയിൽ ആണ് സജ്ജമാക്കാറുള്ളത്. അന്ന് വൈകീട്ട് തിരുസന്നിധിയിൽ നിന്നും എടുത്തു തിരിച്ചു അൾത്താരയിൽ തന്നെ യഥാസ്ഥാനത്ത് വെക്കുന്നു. മറ്റ് തിരുനാൾ ദിവസങ്ങളിൽ കൊരട്ടി മുത്തിയുടെ മറ്റു രൂപങ്ങൾ ആണ് തിരുസന്നിധിയിൽ വെക്കാറുള്ളത്. പ്രധാന തിരുനാൾ , എട്ടാമിടം, പതിനഞ്ചാമിടം എന്നീ ദിവസങ്ങളിലെ ശനി , ഞായർ ദിവസങ്ങളിൽ പള്ളി ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. പ്രധാന തിരുനാൾ ഞായറാഴ്ച നാലങ്ങാടി ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണവും ഉണ്ട്. തിരുനാൾ ദിനങ്ങളിൽ എട്ടാമിടത്തിന്റെ മുൻപത്തെ വെള്ളിയാഴ്ച , കൊരട്ടിമുത്തിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ലഭിച്ച പൈതങ്ങളെ കൊരട്ടിമുത്തിക്കു സമർപ്പിക്കുന്ന ചടങ്ങ് ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. പ്രധാന തിരുനാൾ ദിവസം ഞായറാഴ്ച ഹിന്ദു സമുദായത്തിൽ പെട്ട പാക്കനാർ സംഘം അവതരിപ്പിക്കുന്ന പാക്കനാർ പാട്ടു നടത്താറുണ്ട്. തിരുനാളിന്റെ വരവറിയിച്ച് നാടുചുറ്റുന്ന സംഘം തിരുനാൾദിനത്തിൽ ഉച്ചയോടെ കിഴക്കേ നടയിലെത്തുന്നതോടെയാണ് പരമ്പരാഗത ചടങ്ങുകൾ ആരംഭിക്കുന്നത്. മുത്തിയുടെ ചിത്രത്തിന്‌ മുന്നിൽ വിളക്ക് തെളിച്ചതിന് ശേഷമാണ് പാട്ടും നൃത്തവും മുടിയാട്ടവും ആരംഭിക്കാറ്. തിരുനാൾദിനത്തിൽ രാവിലെ ആറ്റപ്പാടം വെളുത്തുപറമ്പിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഒന്നിച്ചുകൂടിയാണ് സംഘം പള്ളിയിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്നത്. == നേർച്ച വഴിപാടുകൾ == === തുലാഭാരം === ഹിന്ദു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ആചാരമായ തുലാഭാരം ഇവിടെ ഉണ്ട്. ഒരുവന്റെ ശരീരഭാരത്തിനു തത്തുല്യമായ ഭാരം അനുസരിച്ചുള്ള വസ്തുക്കൾ പള്ളിക്ക് നൽകുന്നു. ഇവിടെ ഇവിടുത്തെ പ്രധാന നേർച്ച ആയ പൂവൻ വാഴപ്പഴം കൊണ്ടുള്ള തുലാഭാരം നേർച്ച ആണ് സാധാരണയായി ഉള്ളത്. കുട്ടികൾക്കും മുതിർന്നവർക്കും ഒരു പോലെ തന്നെ പൂവൻപഴം തുലാഭാരം നേർച്ച കഴിക്കാറുണ്ട്. === ഭജന === നിരാഹാരമിരുന്ന് പള്ളിയിൽ ഭജന പാടാനിരിക്കുന്നത് തെറ്റു കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള മാപ്പപേക്ഷയായും കൊരട്ടിമുത്തിയുടെ അനുഗ്രഹ പ്രാപ്തത്തിനായും ചെയ്തുവരുന്നു === നീണ്ടൽ നേർച്ച === പാപ പരിഹാരത്തിനായി മുട്ടിലിഴയൽ പ്രദക്ഷിണമാണിത്. പള്ളിയുടെ പ്രധാന കവാടം മുതൽ കൊരട്ടിമുത്തിയുടെ തിരുസ്വരൂപം വരെയാണ് മുട്ടിലിഴയൽ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നത് <ref>{{Cite web|url=http://www.justkerala.in/culture/festivals-of-kerala/koratty-muthys-feast|title=Koratty Muthy’s Feast|access-date=2017|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> . ചിലർ പള്ളിയുടെ മുൻഭാഗത്ത് ഉള്ള അത്ഭുത കൽ കുരിശു മുതൽ മുട്ടിന്മേൽ നേർച്ച കഴിക്കാറുണ്ട് === പൂവൻകുല === കൊരട്ടിമുത്തിയുടെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട നേർച്ചയാണിത്. ഭക്തന്മാർ അവർക്ക് കിട്ടാവുന്നതിൽ വച്ചേറ്റവും വലിയ പൂവൻകുലപ്പഴം സമർപ്പിക്കുന്നു. ജീവിതാഭിവൃദ്ധിക്കായാണ് ഇത് ചെയ്യുന്നത്. === കൊരട്ടി മുത്തിയോടുള്ള പ്രാർത്ഥന === നന്മ നിറഞ്ഞ കന്യകേ, ദയവുള്ള മാതാവേ, കൊരട്ടി മുത്തി, ഞാൻ എൻറെ ശരീരവും, ആത്മാവും, ചിന്തകളും, പ്രവർത്തികളും, ജീവിതവും, മരണവും നിന്നിൽ ഭരമേല്പ്പിക്കുന്നു. ഓ അമ്മെ, കൊരട്ടിമുത്തി, അങ്ങ് കൈകളിലേന്തിയ ഞങ്ങളുടെ കർത്താവായ ഉണ്ണി യേശുവിൻറെ അനുഗ്രഹത്തിൽ എല്ലാ പ്രലോഭനങ്ങളിൽ നിന്നും എന്നെ മോചിപ്പിക്കണമേ. അങ്ങയുടെ പുത്രനും എൻറെ ദൈവവുമായ യേശുവിൻറെ കൃപയും അനുഗ്രഹവും എനിക്ക് ലഭ്യമാക്കണമേ.ഓ മറിയമേ കൊരട്ടിമുത്തി, ഏതിനെക്കാളും ഉപരിയായി പൂർണ ഹൃദയത്തോടെ ഞാൻ അങ്ങയെ സ്നേഹിക്കുന്നു. ഓ എൻറെ കൊരട്ടിമുത്തി ദൈവമാതാവേ, എനിക്ക് എല്ലാ അനുഗ്രഹങ്ങളും പ്രദാനം ചെയ്യണമേ.എൻറെ എല്ലാ അപേക്ഷകളും, വിശിഷ്യ ( ആവശ്യം പറയുക ..................) അങ്ങയുടെ പുത്രനായ യേശുവിൻറെ അനുഗ്രഹത്താൽ സാധിച്ചുതരുവാനും സഹായിക്കണമേ. അമ്മേൻ. പരിശുദ്ധ അമ്മെ കൊരട്ടിമുത്തി, ഞങ്ങൾക്കുവേണ്ടി അപേക്ഷിക്കണമേ. ( 10 പ്രാവശ്യം ചൊല്ലുക ഒരു ശനിയാഴ്ച മുതൽ ഒൻപതാമത്തെ ശനിയാഴ്ച വരെ എല്ലാ ദിവസവും (64 ദിവസം) ചൊല്ലുന്നത് നന്നായിരിക്കും) == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:Koratty Muthy Thirunaal IMG 5446.JPG|കൊരട്ടി മുത്തിയുടെ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം പെരുന്നാൾ സമയത്തെ തോരണങ്ങളുമായി പ്രമാണം:Koratty Muthy Thirunaal IMG 5503.JPG|കൊടിമരം പ്രമാണം:Koratty Muthy Thirunaal IMG 5477.JPG|തുലാഭാര കൗണ്ടർ പ്രമാണം:Koratty Muthy Thirunaal IMG 5504.JPG|പൂവൻ കുല നേർച്ചനേരാനെത്തിയവർ പ്രമാണം:Marian veethi.jpg|മരിയൻ വീഥി പ്രമാണം:Koratty Muthy Thirunaal IMG 5484.JPG|കൽവിളക്ക് </gallery> ==അവലംബം== <references />{{commonscat|Koratty Muthy Thirunaal}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ]] 2rbun6kts3mlemtfheusmtgew32f39x 0 216208 4618715 4618423 2026-05-11T23:40:52Z ~2026-28170-45 217526 Added existing temple 4618715 wikitext text/x-wiki '''{{prettyurl|Vishnu maya}} {{about|ഹൈന്ദവ ദൈവത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്||}}ഹൈന്ദവ, മലവാര വിശ്വാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ദേവതയാണ് '''വിഷ്ണുമായ സ്വാമി അല്ലെങ്കിൽ വിഷ്ണുമായ ശാസ്താവ്''' അഥവാ '''വിഷ്ണുമായ ചാത്തൻ'''. പൊന്നുണ്ണി വിഷ്ണുമായ സ്വാമി തുടങ്ങിയ പല പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലാണ് ഈ വിശ്വാസത്തിന് പ്രചാരമുള്ളത്. ദ്രാവിഡ രീതിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ ഗോത്ര വർഗ്ഗ രീതിയിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ദൈവമാണ് വിഷ്ണുമായ. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ദ്രാവിഡ ഗോത്രങ്ങളുടെ ദൈവമായി വിഷ്ണുമായ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പോത്തിന്റെ പുറത്തു കുറുവടിയുമായി ഇരിക്കുന്ന ബാലന്റെ രൂപമാണ് വിഷ്ണുമായ ചാത്തന്റേത്. മായ കാഴ്ചകൾ കാണിച്ചു നടക്കുന്നവനും, ഐശ്വര്യവും അഭിവൃദ്ധിയും അനുഗ്രഹവും നൽകുന്ന ഒരു ദേവൻ ആയിട്ട് വിഷ്ണുമായ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. പുരാണ കഥകൾ പ്രകാരം ശിവപാർവതിമാരുടെ പുത്രൻ ആയിട്ടാണ് വിഷ്ണുമായ സ്വാമിയെ കണക്കാക്കുന്നത്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം സ്വന്തം മായയാൽ സ്വീകരിച്ചതിനാൽ വിഷ്ണുമായ എന്ന പേര് ലഭിച്ചു. ഭ്രിഗാസുര നിഗ്രഹത്തിന് വേണ്ടി അവതരിച്ചു എന്നാണ് വിശ്വാസം. കരിങ്കുട്ടി, ചേക്കുട്ടി, പറക്കുട്ടി തുടങ്ങിയ മറ്റു ചാത്തന്മാർ വിഷ്ണുമായയുടെ സഹോദരങ്ങൾ ആണ്. ശനി ദോഷ ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനത്തിനും വിഷ്ണുമായ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ==ഐതിഹ്യങ്ങൾ== പുഞ്ചനെല്ലൂർ നമ്പൂതിരി തറവാട്ടിലെ [[ഭദ്രകാളി]] ദേവാലയത്തിൽ വിഷ്ണുമായ സ്വാമി സ്വയം എത്തി എന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്നെ ഭഗവതിയുടെ കൂടെ ചേർക്കണം എന്നും എന്നാൽ കുടുംബത്തിൽ ഐശ്വര്യം താൻ കൊണ്ടുവരുമെന്നും പില്ക്കാലത്ത് തന്നെ ആരാധിക്കുന്ന വംശപരമ്പര്യക്ക് ഒരു പ്രശ്നം വരുമ്പോൾ കൂടെ നില്ക്കാമെന്നും വാക്കു കൊടുത്തു എന്നും, പിന്നീട് ആവണങ്ങട്ടിൽ കളരി ഉണ്ണിതതാമൻ കേളുഉണി ഒരു യാത്രികൻ ഈ ഇല്ലത്തോടൊപ്പം അഞ്ചു മൂർത്തികളെയും ഉപാസിച്ച് ഏറ്റെടുത്തതായും പഴമക്കാർ വിശ്വസിക്കുന്നു. വിഷ്ണുമായ ചാത്തന്റെ വളർത്തമ്മയായ കൂളിവാകയെ ഭൃഗാസുരൻ എന്നൊരു അസുരൻ സ്വന്തമാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഭൃഗാസുരനെയും അവന്റെ സേനയേയും വിഷ്ണുമായ തന്റെ സഹായിയായ കരിങ്കുട്ടി ചാത്തനെയും കൂട്ടി യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. യുദ്ധത്തിൽ ചാത്തന്റെ വിരലിൽ മുറിവേറ്റു. മുറിവിൽ നിന്ന് നിലത്ത് വീണ രക്തത്തിൽ നിന്ന് 400 കുട്ടിചാത്തന്മാർ ഉണ്ടായി. ഭൃഗാസുരൻ പ്രയോഗിച്ച 10 ബ്രഹ്മാസ്ത്രങ്ങളൂം 10 കുട്ടിച്ചാത്തൻമാർ വിഴുങ്ങി ആത്മാഹുതി നടത്തുകയും ചെയ്തു. ശേഷിച്ച 390 കുട്ടിച്ചാത്തന്മാർ എല്ലാം സേനയേയും ഇല്ലാതാക്കുകയും വിഷ്ണുമായ ചാത്തനും കരിക്കുട്ടി ചാത്തനും കൂടി കുറുവടി ഉപയോഗിച്ച് ഭൃഗാസുരനെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[മന്ത്രവാദി|മന്ത്രവാദികൾ]] '''വിഷ്ണുമായ ചാത്തൻ''' എന്ന മൂർത്തിയെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. വിഷ്ണുമായ [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] മകൻ ആണെന്നും പുരാണങ്ങളിൽ കാണുന്നുണ്ട്. ശിവഭഗവാന് മായാരൂപത്തിൽ നിന്ന [[പാർവതി]] ദേവിയിൽ ജനിച്ച മകനാണ് വിഷ്ണുമായ എന്ന് പുരാണങ്ങളിൽ കാണാം. വടക്കൻ മലബാറിൽ ശിവപാർവതിമാരുടെ മകനായ വിഷ്ണുമായ ചാത്തനെ ആരാധിച്ച് [[കുട്ടിച്ചാത്തൻ തെയ്യം]] കെട്ടിയാടുന്നു. മായാവിദ്യകളിൽ വിദഗ്ദ്ധനായ ഒരു മൂർത്തി ആയിട്ടാണ് വിഷ്ണുമായ സ്വാമിയേ കഥകളിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. == പുരാണകഥ == പരമശിവൻ വനത്തിൽ വേട്ടയാടാൻ പോയപ്പോൾ വനത്തിൽ നിന്ന് മധുരമായ ഒരു സ്ത്രീശബ്ദം കേൾക്കുകയുണ്ടായത്രെ. ശബ്ദത്തിന്റെ ഉടമയെ തേടിയപ്പോൾ കൂളിവാക എന്ന സുന്ദരിയായ സ്ത്രീയെ കാണുകയുണ്ടായി. അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ഭ്രമിച്ച് പരമശിവൻ വേൾച്ചക്കാഗ്രഹിച്ചു. പരമശിവന്റെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലായ കൂളിവാക ഭയപ്പെടുകയും, അവളുടെ ഇഷ്ടദേവിയായ പാർവ്വതിയെ പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു. കാര്യം മനസ്സിലായ ശ്രീപാർവ്വതി അവളുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷയായി ഭയപ്പെടേണ്ടന്നും ഇത് അവളുടെ യോഗമാണെന്നും പറഞ്ഞു. മാത്രവുമല്ല കൂളിവാക മുജ്ജന്മത്തിൽ ശ്രീപാർവ്വതിയുടെ തോഴി ആയിരുന്നുവെന്നും പറഞ്ഞു. മുജ്ജന്മത്തിൽ കൂളിവാക ബാല ഗണേശനെ ശ്രീപാർവ്വതി അറിയാതെ മുലയൂട്ടുകയുണ്ടായി. ഇത് അറിഞ്ഞ പാർവ്വതി കൂളിവാകയെ അടുത്ത ജന്മത്തിൽ ചണ്ഡാളകുലത്തിൽ ജനിക്കുവാൻ ശപിക്കുകയുണ്ടായി. ശാപം കിട്ടിയ കൂളിവാക കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ശ്രീപാർവ്വതിയെ കാൽ പിടിച്ച് ക്ഷമ ചോദിക്കുകയുണ്ടായി. കോപം മാറിയ ശ്രീപാർവ്വതി കൂളിവാകയോട് പറഞ്ഞു: 'അടുത്ത ജന്മത്തിൽ നിനക്ക് ശ്രീ പരമേശ്വരന്റെ പുത്രനെ മുലയൂട്ടി വളർത്താൻ ഭാഗ്യമുണ്ടാകും' എന്ന് വരം നൽകി. മുജ്ജന്മ കഥ പറഞ്ഞ് ശേഷം കൂളിവാകയോട് വീട്ടിലേക്ക് ഭയം കൂടാതെ പോകാൻ പറഞ്ഞു. അതിനു ശേഷം ദേവി വേഷം മാറി കൂളിവാകയായി മാറി. ശ്രീ പരമമേശ്വരന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകുകയും വേൾച്ചയിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അതിൽ നിന്ന് 400 കുട്ടികൾ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. അതിൽ മൂത്ത കുട്ടിയാണ് കരിങ്കുട്ടി. ഈ കുട്ടിയെ [[കരിങ്കുട്ടിച്ചാത്തൻ|കരിങ്കുട്ടി ചാത്തൻ]] എന്നു വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവരിൽ ഏറ്റവും ഇളയവനായ ചാത്തൻ ആണ് വിഷ്ണുമായ സ്വാമി. ഈ കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി ഒരു പോത്തിനെയും കരികുട്ടി ചാത്തന് ഒരു കാളയെയും കൊടുത്തു. ശ്രീ പാർവ്വതി ഈ രണ്ടു കുട്ടികളെയും കൂളിവാകയെ ഏല്പ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കുട്ടികൾ വളർത്തമ്മയായ കൂളിവാകയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ വളർന്നു. ഇവർക്ക് പല അത്ഭുതശക്തികളും ശിവനും പാർവ്വതിയും നൽകുകയുണ്ടയി. ചാത്തൻമാർ പല തരത്തിലുള്ള സഹായങ്ങളും അത്ഭുതങ്ങളും കാട്ടി ആ ഗോത്രത്തിൽ കഴിഞ്ഞു വന്നു. ചാത്തൻമാർ തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങളായ പോത്തിന്റെയും കാളയുടെയും പുറത്തേറി [[ഈഴറ]]യും വായിച്ച് കൊണ്ട് വനത്തിൽ ചുറ്റി നടന്നു. തന്റെ എഴാമത്തെ വയസ്സിൽ ഗ്രോത്രക്കാർ നടത്തിയ ജന്മദിനാഘോഷത്തിൽ നാരദമുനി വരുകയും ചാത്തന്മാരോട് അവന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ആരാണെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു. അവരെ കൈലാസത്തിൽ പോയി കാണുവാൻ ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. വിവരങ്ങൾ അറിഞ്ഞ് ചാത്തൻമാർ കൈലാസത്തിൽ പോയി. അവിടെ ശിവന്റെ വാഹനമായ [[നന്ദികേശൻ]] മായ ചാത്തനെ കവാടത്തിൽ വെച്ച് തടഞ്ഞു. ചാത്തൻ അകത്തേക്ക് പോകുവാനായി [[മഹാവിഷ്ണു]]വിന്റെ വേഷം മായയാൽ ധരിക്കുകയുണ്ടായി. എന്നിട്ട് ശിവപാർവ്വതിമാരെ കാണുകയും ആശീർവാദം വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. പരമശിവന് ഏറെ സന്തോഷം തോന്നുകയും വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം മായയാൽ സ്വീകരിച്ചതിനാൽ ചാത്തന് വിഷ്ണുമായ എന്ന പേർ നൽകുകയും ചെയ്തു. മാത്രവുമല്ല ചാത്തന്മാർക്ക് എല്ലാതരത്തിലുള്ള ആയോധനവിദ്യകളും പറഞ്ഞുകൊടുക്കുകയും, ജലന്ദരൻ എന്ന അസുരനെ കൊല്ലുവാനുള്ള സൂത്രം പറഞ്ഞുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ചാത്തൻ മൂന്നു ലോകം കീഴടക്കിയ ജലന്ധരനെ പോരിന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടന്ന് ഉണ്ടായ യുദ്ധത്തിൽ വിഷ്ണുമായ സ്വന്തം മായയാൽ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ആയുധമായ സുദർശന ചക്രത്തിന്റെ രൂപം കൊള്ളുകയും ജലന്ധരനെ വധിക്കുവാനായി പിന്നാലെ പോകുകയും ചെയ്തു. ജലന്ധരൻ മൂന്ന് ലോകത്തും പലയിടത്തും ഓടി ഒളിക്കാൻ തുടങ്ങി. അവസാനം കടലിൽ ഒളിച്ചു. പിൻതുടർന്ന് വന്ന സുദർശന ചക്രത്തിന്റെ ജ്വാലയാൽ കടൽ ജലം തിളക്കാൻ തുടങ്ങി. ചൂട് സഹിക്കാൻ വയ്യാതെ കടലിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന ജലന്ധരൻ വധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. സന്തോഷഭരിതരായ ദേവന്മാർ ചാത്തനെ സ്വർഗലോകത്തേക്ക് കൊണ്ടു പോവുകയും അവിടെ താമസിക്കാൻ നിർബ്ബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ തനിക്ക് പഴയ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർക്കൊപ്പം താമസിക്കാനാണ് താല്പര്യം എന്നു പറഞ്ഞ് കൊണ്ട് അദ്ദേഹം തിരിച്ച് പോവുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ ഒരുപാട് ചാത്തന്മാർ വേറെയും ഉണ്ടായിരുന്നു. വാണിഭ ചാത്തൻ, പറക്കുട്ടി, മൂക്കൻ, കുരുടി, കരിങ്കണ്ണൻ എന്നിങ്ങനെ അനേകം ചാത്തന്മാർ ഉള്ളതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. == സിനിമയിൽ == ഭാരതത്തിലെ പ്രഥമ ത്രിമാന 3D ചലച്ചിത്രമായ [[മൈ ഡിയർ കുട്ടിച്ചാത്തൻ|മൈഡിയർ കുട്ടിച്ചാത്തനിലെ]] കേന്ദ്രകഥാപാത്രം ഒരു മന്ത്രവാദി അടിമപ്പെടുത്തിയ കുട്ടിച്ചാത്തൻ ആണ്. [[സാക്ഷാൽ ശ്രീമാൻ ചാത്തുണ്ണി]] എന്ന മലയാള സിനിമയിലെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രവും കുട്ടിച്ചാത്തൻ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്നു. == ചില സാമ്യതകൾ == അമൃത് ദേവൻമാർക്കും അസുരന്മാർക്കും പങ്ക് വെക്കുവാനായി [[മഹാവിഷ്ണു]] സ്ത്രീ വേഷത്തിൽ അവതാരം കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ സ്ത്രീവേഷത്തിനെ വിഷ്ണുമായ എന്നു തന്നെയാണ് പറയുന്നത്. ഈ വിഷ്ണുമായയിൽ മോഹിതനായ ശിവനിൽ ജനിച്ച പുത്രനാണ് ശാസ്താവ്. [[ശാസ്താവ്]] പിൽക്കാലത്ത് ഉച്ചാരണ ശൈലി മാറി ചാത്തൻ ആയതെന്നും വാദമുണ്ടെങ്കിലും വിഷ്ണുഭഗവാൻറെ മായയാൽ കൂളിവാകയുടെ രൂപം പൂണ്ട പാർവതി ദേവിയിൽ ഉണ്ടായ കുട്ടികൾ ആയതുകൊണ്ടാണ് വിഷ്ണുമായ ചാത്തൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നതെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു. കേരളത്തിൽ ഇന്ന് നിലവിൽ ഉള്ള വിഷ്ണുമായക്ഷേത്രങ്ങൾ എല്ലാം നമ്പൂതിരി, തീയ്യർ പണിക്കർ, [[കളരി കുറുപ്പ്]]/[[കളരി പണിക്കർ]] സമുദായക്കാരുടേതാണ്. ==പ്രധാനപ്പെട്ട വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ== *ആവണങ്ങാട് വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ ജില്ല *കണ്ണഞ്ചിറ ശ്രീ വിഷ്ണുമായക്ഷേത്രം, തൈക്കാട്, ഗുരുവായൂർ. *കണ്ണനാംകുളം കളരി വിഷ്ണുമായ ചാത്തൻ ക്ഷേത്രം, ചെന്ത്രപ്പിന്നി. *കളരികാവ് വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം ആറാട്ടുപുഴ തൃശൂർ. *വരാഹി മഠം വിഷ്ണുമായ ദേവസ്ഥാനം കുണ്ടറ കൊല്ലം *പെരിങ്ങോട്ടുകര ശ്രീ മൂലസ്ഥാനം, തൃശൂർ ജില്ല *കാനാടികാവ് വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ ജില്ല *വടക്കൂട്ട് ശ്രീ രുധിരമാല-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം , എറവ് , തൃശൂർ ജില്ല *പരന്തറയിൽ വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം, കരിവന്നൂർ *കാരണയിൽ മഠം ശ്രീ വിഷ്ണുമായ കുട്ടിച്ചാത്തൻ മഹാക്ഷേത്രം, [[എട്ടുമന]] *തച്ചപ്പിള്ളി വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം, എട്ടുമന *തിച്ചമ്പിള്ളി ദേവസ്ഥാനം ചെമ്പുകാവ്, തൃശ്ശൂർ ജില്ല *വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം, ആറ്റുർ *മായോൻ മഠം ശ്രീ വിഷ്ണുമായാ ദേവസ്ഥാനം *പാണാവള്ളി, ചേർത്തല, ആലപ്പുഴ ജില്ല *പൊന്നമ്പലം ശ്രീ വിഷ്ണുമായ ദേവീ ദേവസ്ഥാനം, നെട്ടയം, തിരുവനന്തപുരം ജില്ല *എഡാവിലകം ശ്രീ വിഷ്ണുമയ സ്വാമി ക്ഷേത്രം, പരിപ്പള്ളി, കൊല്ലം ജില്ല *വൈദ്യർ മഠം ദേവസ്ഥാനം, പത്തനംതിട്ട ജില്ല *ഇലഞ്ഞികാവ്, ആലപ്പുഴ ജില്ല *കാളിയാർ മഠം കളരി, അരൂർ, ആലപ്പുഴ ജില്ല *ചമയംകര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തിരുവഞ്ചൂർ, കോട്ടയം ജില്ല. *കിടങ്ങൂർ വിഷ്ണുമായ ദേവസ്ഥാനം, കിടങ്ങൂർ, അങ്കമാലി, എറണാകുളം ജില്ല. *സ്രാമ്പിക്കൽ വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം പേരകം, ഗുരുവായൂർ, തൃശ്ശൂർ ജില്ല *പൊന്നൻപാലൻ, ശ്രീ മുത്തപ്പൻ ഗണപതി, വിഷ്ണുമായ, മരത്താക്കര, തൃശ്ശൂർ == അവലംബം == *ആവണാങ്ങാട്ടു വിഷ്ണൂമായ ക്ഷേത്രം 2005 വെള്ളാട്ടു മഹോത്സവം സോവനീർ *കേരള ജ്യോതിശാസ്ത്ര പരിഷത്ത് മാഗസീൻ ജൂൺ 2003 *[[:wikisource:ml:ഐതിഹ്യമാല/അവണങ്ങാട്ട് പണിക്കരും ചാത്തന്മാരും|ഐതിഹ്യമാല/അവണങ്ങാട്ട് പണിക്കരും ചാത്തന്മാരും]] {{Hinduism-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവദൈവങ്ങൾ]] fvxplkpfuy1rsfemzwpb17engxn53w4 4618717 4618715 2026-05-11T23:42:45Z ~2026-28170-45 217526 Spelling correction 4618717 wikitext text/x-wiki '''{{prettyurl|Vishnu maya}} {{about|ഹൈന്ദവ ദൈവത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്||}}ഹൈന്ദവ, മലവാര വിശ്വാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ദേവതയാണ് '''വിഷ്ണുമായ സ്വാമി അല്ലെങ്കിൽ വിഷ്ണുമായ ശാസ്താവ്''' അഥവാ '''വിഷ്ണുമായ ചാത്തൻ'''. പൊന്നുണ്ണി വിഷ്ണുമായ സ്വാമി തുടങ്ങിയ പല പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലാണ് ഈ വിശ്വാസത്തിന് പ്രചാരമുള്ളത്. ദ്രാവിഡ രീതിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ ഗോത്ര വർഗ്ഗ രീതിയിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ദൈവമാണ് വിഷ്ണുമായ. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ദ്രാവിഡ ഗോത്രങ്ങളുടെ ദൈവമായി വിഷ്ണുമായ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പോത്തിന്റെ പുറത്തു കുറുവടിയുമായി ഇരിക്കുന്ന ബാലന്റെ രൂപമാണ് വിഷ്ണുമായ ചാത്തന്റേത്. മായ കാഴ്ചകൾ കാണിച്ചു നടക്കുന്നവനും, ഐശ്വര്യവും അഭിവൃദ്ധിയും അനുഗ്രഹവും നൽകുന്ന ഒരു ദേവൻ ആയിട്ട് വിഷ്ണുമായ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. പുരാണ കഥകൾ പ്രകാരം ശിവപാർവതിമാരുടെ പുത്രൻ ആയിട്ടാണ് വിഷ്ണുമായ സ്വാമിയെ കണക്കാക്കുന്നത്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം സ്വന്തം മായയാൽ സ്വീകരിച്ചതിനാൽ വിഷ്ണുമായ എന്ന പേര് ലഭിച്ചു. ഭ്രിഗാസുര നിഗ്രഹത്തിന് വേണ്ടി അവതരിച്ചു എന്നാണ് വിശ്വാസം. കരിങ്കുട്ടി, ചേക്കുട്ടി, പറക്കുട്ടി തുടങ്ങിയ മറ്റു ചാത്തന്മാർ വിഷ്ണുമായയുടെ സഹോദരങ്ങൾ ആണ്. ശനി ദോഷ ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനത്തിനും വിഷ്ണുമായ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ==ഐതിഹ്യങ്ങൾ== പുഞ്ചനെല്ലൂർ നമ്പൂതിരി തറവാട്ടിലെ [[ഭദ്രകാളി]] ദേവാലയത്തിൽ വിഷ്ണുമായ സ്വാമി സ്വയം എത്തി എന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്നെ ഭഗവതിയുടെ കൂടെ ചേർക്കണം എന്നും എന്നാൽ കുടുംബത്തിൽ ഐശ്വര്യം താൻ കൊണ്ടുവരുമെന്നും പില്ക്കാലത്ത് തന്നെ ആരാധിക്കുന്ന വംശപരമ്പര്യക്ക് ഒരു പ്രശ്നം വരുമ്പോൾ കൂടെ നില്ക്കാമെന്നും വാക്കു കൊടുത്തു എന്നും, പിന്നീട് ആവണങ്ങട്ടിൽ കളരി ഉണ്ണിതതാമൻ കേളുഉണി ഒരു യാത്രികൻ ഈ ഇല്ലത്തോടൊപ്പം അഞ്ചു മൂർത്തികളെയും ഉപാസിച്ച് ഏറ്റെടുത്തതായും പഴമക്കാർ വിശ്വസിക്കുന്നു. വിഷ്ണുമായ ചാത്തന്റെ വളർത്തമ്മയായ കൂളിവാകയെ ഭൃഗാസുരൻ എന്നൊരു അസുരൻ സ്വന്തമാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഭൃഗാസുരനെയും അവന്റെ സേനയേയും വിഷ്ണുമായ തന്റെ സഹായിയായ കരിങ്കുട്ടി ചാത്തനെയും കൂട്ടി യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. യുദ്ധത്തിൽ ചാത്തന്റെ വിരലിൽ മുറിവേറ്റു. മുറിവിൽ നിന്ന് നിലത്ത് വീണ രക്തത്തിൽ നിന്ന് 400 കുട്ടിചാത്തന്മാർ ഉണ്ടായി. ഭൃഗാസുരൻ പ്രയോഗിച്ച 10 ബ്രഹ്മാസ്ത്രങ്ങളൂം 10 കുട്ടിച്ചാത്തൻമാർ വിഴുങ്ങി ആത്മാഹുതി നടത്തുകയും ചെയ്തു. ശേഷിച്ച 390 കുട്ടിച്ചാത്തന്മാർ എല്ലാം സേനയേയും ഇല്ലാതാക്കുകയും വിഷ്ണുമായ ചാത്തനും കരിക്കുട്ടി ചാത്തനും കൂടി കുറുവടി ഉപയോഗിച്ച് ഭൃഗാസുരനെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[മന്ത്രവാദി|മന്ത്രവാദികൾ]] '''വിഷ്ണുമായ ചാത്തൻ''' എന്ന മൂർത്തിയെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. വിഷ്ണുമായ [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] മകൻ ആണെന്നും പുരാണങ്ങളിൽ കാണുന്നുണ്ട്. ശിവഭഗവാന് മായാരൂപത്തിൽ നിന്ന [[പാർവതി]] ദേവിയിൽ ജനിച്ച മകനാണ് വിഷ്ണുമായ എന്ന് പുരാണങ്ങളിൽ കാണാം. വടക്കൻ മലബാറിൽ ശിവപാർവതിമാരുടെ മകനായ വിഷ്ണുമായ ചാത്തനെ ആരാധിച്ച് [[കുട്ടിച്ചാത്തൻ തെയ്യം]] കെട്ടിയാടുന്നു. മായാവിദ്യകളിൽ വിദഗ്ദ്ധനായ ഒരു മൂർത്തി ആയിട്ടാണ് വിഷ്ണുമായ സ്വാമിയേ കഥകളിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. == പുരാണകഥ == പരമശിവൻ വനത്തിൽ വേട്ടയാടാൻ പോയപ്പോൾ വനത്തിൽ നിന്ന് മധുരമായ ഒരു സ്ത്രീശബ്ദം കേൾക്കുകയുണ്ടായത്രെ. ശബ്ദത്തിന്റെ ഉടമയെ തേടിയപ്പോൾ കൂളിവാക എന്ന സുന്ദരിയായ സ്ത്രീയെ കാണുകയുണ്ടായി. അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ഭ്രമിച്ച് പരമശിവൻ വേൾച്ചക്കാഗ്രഹിച്ചു. പരമശിവന്റെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലായ കൂളിവാക ഭയപ്പെടുകയും, അവളുടെ ഇഷ്ടദേവിയായ പാർവ്വതിയെ പ്രാർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു. കാര്യം മനസ്സിലായ ശ്രീപാർവ്വതി അവളുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷയായി ഭയപ്പെടേണ്ടന്നും ഇത് അവളുടെ യോഗമാണെന്നും പറഞ്ഞു. മാത്രവുമല്ല കൂളിവാക മുജ്ജന്മത്തിൽ ശ്രീപാർവ്വതിയുടെ തോഴി ആയിരുന്നുവെന്നും പറഞ്ഞു. മുജ്ജന്മത്തിൽ കൂളിവാക ബാല ഗണേശനെ ശ്രീപാർവ്വതി അറിയാതെ മുലയൂട്ടുകയുണ്ടായി. ഇത് അറിഞ്ഞ പാർവ്വതി കൂളിവാകയെ അടുത്ത ജന്മത്തിൽ ചണ്ഡാളകുലത്തിൽ ജനിക്കുവാൻ ശപിക്കുകയുണ്ടായി. ശാപം കിട്ടിയ കൂളിവാക കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ശ്രീപാർവ്വതിയെ കാൽ പിടിച്ച് ക്ഷമ ചോദിക്കുകയുണ്ടായി. കോപം മാറിയ ശ്രീപാർവ്വതി കൂളിവാകയോട് പറഞ്ഞു: 'അടുത്ത ജന്മത്തിൽ നിനക്ക് ശ്രീ പരമേശ്വരന്റെ പുത്രനെ മുലയൂട്ടി വളർത്താൻ ഭാഗ്യമുണ്ടാകും' എന്ന് വരം നൽകി. മുജ്ജന്മ കഥ പറഞ്ഞ് ശേഷം കൂളിവാകയോട് വീട്ടിലേക്ക് ഭയം കൂടാതെ പോകാൻ പറഞ്ഞു. അതിനു ശേഷം ദേവി വേഷം മാറി കൂളിവാകയായി മാറി. ശ്രീ പരമമേശ്വരന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകുകയും വേൾച്ചയിൽ ഏർപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അതിൽ നിന്ന് 400 കുട്ടികൾ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. അതിൽ മൂത്ത കുട്ടിയാണ് കരിങ്കുട്ടി. ഈ കുട്ടിയെ [[കരിങ്കുട്ടിച്ചാത്തൻ|കരിങ്കുട്ടി ചാത്തൻ]] എന്നു വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവരിൽ ഏറ്റവും ഇളയവനായ ചാത്തൻ ആണ് വിഷ്ണുമായ സ്വാമി. ഈ കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി ഒരു പോത്തിനെയും കരികുട്ടി ചാത്തന് ഒരു കാളയെയും കൊടുത്തു. ശ്രീ പാർവ്വതി ഈ രണ്ടു കുട്ടികളെയും കൂളിവാകയെ ഏല്പ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കുട്ടികൾ വളർത്തമ്മയായ കൂളിവാകയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ വളർന്നു. ഇവർക്ക് പല അത്ഭുതശക്തികളും ശിവനും പാർവ്വതിയും നൽകുകയുണ്ടയി. ചാത്തൻമാർ പല തരത്തിലുള്ള സഹായങ്ങളും അത്ഭുതങ്ങളും കാട്ടി ആ ഗോത്രത്തിൽ കഴിഞ്ഞു വന്നു. ചാത്തൻമാർ തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങളായ പോത്തിന്റെയും കാളയുടെയും പുറത്തേറി [[ഈഴറ]]യും വായിച്ച് കൊണ്ട് വനത്തിൽ ചുറ്റി നടന്നു. തന്റെ എഴാമത്തെ വയസ്സിൽ ഗ്രോത്രക്കാർ നടത്തിയ ജന്മദിനാഘോഷത്തിൽ നാരദമുനി വരുകയും ചാത്തന്മാരോട് അവന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ആരാണെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു. അവരെ കൈലാസത്തിൽ പോയി കാണുവാൻ ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. വിവരങ്ങൾ അറിഞ്ഞ് ചാത്തൻമാർ കൈലാസത്തിൽ പോയി. അവിടെ ശിവന്റെ വാഹനമായ [[നന്ദികേശൻ]] മായ ചാത്തനെ കവാടത്തിൽ വെച്ച് തടഞ്ഞു. ചാത്തൻ അകത്തേക്ക് പോകുവാനായി [[മഹാവിഷ്ണു]]വിന്റെ വേഷം മായയാൽ ധരിക്കുകയുണ്ടായി. എന്നിട്ട് ശിവപാർവ്വതിമാരെ കാണുകയും ആശീർവാദം വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. പരമശിവന് ഏറെ സന്തോഷം തോന്നുകയും വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം മായയാൽ സ്വീകരിച്ചതിനാൽ ചാത്തന് വിഷ്ണുമായ എന്ന പേർ നൽകുകയും ചെയ്തു. മാത്രവുമല്ല ചാത്തന്മാർക്ക് എല്ലാതരത്തിലുള്ള ആയോധനവിദ്യകളും പറഞ്ഞുകൊടുക്കുകയും, ജലന്ദരൻ എന്ന അസുരനെ കൊല്ലുവാനുള്ള സൂത്രം പറഞ്ഞുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ചാത്തൻ മൂന്നു ലോകം കീഴടക്കിയ ജലന്ധരനെ പോരിന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടന്ന് ഉണ്ടായ യുദ്ധത്തിൽ വിഷ്ണുമായ സ്വന്തം മായയാൽ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ആയുധമായ സുദർശന ചക്രത്തിന്റെ രൂപം കൊള്ളുകയും ജലന്ധരനെ വധിക്കുവാനായി പിന്നാലെ പോകുകയും ചെയ്തു. ജലന്ധരൻ മൂന്ന് ലോകത്തും പലയിടത്തും ഓടി ഒളിക്കാൻ തുടങ്ങി. അവസാനം കടലിൽ ഒളിച്ചു. പിൻതുടർന്ന് വന്ന സുദർശന ചക്രത്തിന്റെ ജ്വാലയാൽ കടൽ ജലം തിളക്കാൻ തുടങ്ങി. ചൂട് സഹിക്കാൻ വയ്യാതെ കടലിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന ജലന്ധരൻ വധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. സന്തോഷഭരിതരായ ദേവന്മാർ ചാത്തനെ സ്വർഗലോകത്തേക്ക് കൊണ്ടു പോവുകയും അവിടെ താമസിക്കാൻ നിർബ്ബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ തനിക്ക് പഴയ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർക്കൊപ്പം താമസിക്കാനാണ് താല്പര്യം എന്നു പറഞ്ഞ് കൊണ്ട് അദ്ദേഹം തിരിച്ച് പോവുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ ഒരുപാട് ചാത്തന്മാർ വേറെയും ഉണ്ടായിരുന്നു. വാണിഭ ചാത്തൻ, പറക്കുട്ടി, മൂക്കൻ, കുരുടി, കരിങ്കണ്ണൻ എന്നിങ്ങനെ അനേകം ചാത്തന്മാർ ഉള്ളതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. == സിനിമയിൽ == ഭാരതത്തിലെ പ്രഥമ ത്രിമാന 3D ചലച്ചിത്രമായ [[മൈ ഡിയർ കുട്ടിച്ചാത്തൻ|മൈഡിയർ കുട്ടിച്ചാത്തനിലെ]] കേന്ദ്രകഥാപാത്രം ഒരു മന്ത്രവാദി അടിമപ്പെടുത്തിയ കുട്ടിച്ചാത്തൻ ആണ്. [[സാക്ഷാൽ ശ്രീമാൻ ചാത്തുണ്ണി]] എന്ന മലയാള സിനിമയിലെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രവും കുട്ടിച്ചാത്തൻ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്നു. == ചില സാമ്യതകൾ == അമൃത് ദേവൻമാർക്കും അസുരന്മാർക്കും പങ്ക് വെക്കുവാനായി [[മഹാവിഷ്ണു]] സ്ത്രീ വേഷത്തിൽ അവതാരം കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ സ്ത്രീവേഷത്തിനെ വിഷ്ണുമായ എന്നു തന്നെയാണ് പറയുന്നത്. ഈ വിഷ്ണുമായയിൽ മോഹിതനായ ശിവനിൽ ജനിച്ച പുത്രനാണ് ശാസ്താവ്. [[ശാസ്താവ്]] പിൽക്കാലത്ത് ഉച്ചാരണ ശൈലി മാറി ചാത്തൻ ആയതെന്നും വാദമുണ്ടെങ്കിലും വിഷ്ണുഭഗവാൻറെ മായയാൽ കൂളിവാകയുടെ രൂപം പൂണ്ട പാർവതി ദേവിയിൽ ഉണ്ടായ കുട്ടികൾ ആയതുകൊണ്ടാണ് വിഷ്ണുമായ ചാത്തൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നതെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു. കേരളത്തിൽ ഇന്ന് നിലവിൽ ഉള്ള വിഷ്ണുമായക്ഷേത്രങ്ങൾ എല്ലാം നമ്പൂതിരി, തീയ്യർ പണിക്കർ, [[കളരി കുറുപ്പ്]]/[[കളരി പണിക്കർ]] സമുദായക്കാരുടേതാണ്. ==പ്രധാനപ്പെട്ട വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ== *ആവണങ്ങാട് വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ ജില്ല *കണ്ണഞ്ചിറ ശ്രീ വിഷ്ണുമായക്ഷേത്രം, തൈക്കാട്, ഗുരുവായൂർ. *കണ്ണനാംകുളം കളരി വിഷ്ണുമായ ചാത്തൻ ക്ഷേത്രം, ചെന്ത്രപ്പിന്നി. *കളരികാവ് വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം ആറാട്ടുപുഴ തൃശൂർ. *വരാഹി മഠം വിഷ്ണുമായ ദേവസ്ഥാനം കുണ്ടറ കൊല്ലം *പെരിങ്ങോട്ടുകര ശ്രീ മൂലസ്ഥാനം, തൃശൂർ ജില്ല *കാനാടികാവ് വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം, തൃശൂർ ജില്ല *വടക്കൂട്ട് ശ്രീ രുധിരമാല-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം , എറവ് , തൃശൂർ ജില്ല *പരന്തറയിൽ വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം, കരിവന്നൂർ *കാരണയിൽ മഠം ശ്രീ വിഷ്ണുമായ കുട്ടിച്ചാത്തൻ മഹാക്ഷേത്രം, [[എട്ടുമന]] *തച്ചപ്പിള്ളി വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം, എട്ടുമന *തിച്ചമ്പിള്ളി ദേവസ്ഥാനം ചെമ്പുകാവ്, തൃശ്ശൂർ ജില്ല *വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം, ആറ്റുർ *മായോൻ മഠം ശ്രീ വിഷ്ണുമായാ ദേവസ്ഥാനം *പാണാവള്ളി, ചേർത്തല, ആലപ്പുഴ ജില്ല *പൊന്നമ്പലം ശ്രീ വിഷ്ണുമായ ദേവീ ദേവസ്ഥാനം, നെട്ടയം, തിരുവനന്തപുരം ജില്ല *എഡാവിലകം ശ്രീ വിഷ്ണുമയ സ്വാമി ക്ഷേത്രം, പരിപ്പള്ളി, കൊല്ലം ജില്ല *വൈദ്യർ മഠം ദേവസ്ഥാനം, പത്തനംതിട്ട ജില്ല *ഇലഞ്ഞികാവ്, ആലപ്പുഴ ജില്ല *കാളിയാർ മഠം കളരി, അരൂർ, ആലപ്പുഴ ജില്ല *ചമയംകര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, തിരുവഞ്ചൂർ, കോട്ടയം ജില്ല. *കിടങ്ങൂർ വിഷ്ണുമായ ദേവസ്ഥാനം, കിടങ്ങൂർ, അങ്കമാലി, എറണാകുളം ജില്ല. *സ്രാമ്പിക്കൽ വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം പേരകം, ഗുരുവായൂർ, തൃശ്ശൂർ ജില്ല *പൊന്നൻപാലൻ, ശ്രീ മുത്തപ്പൻ ഗണപതി, വിഷ്ണുമായ ക്ഷേത്രം മരത്താക്കര, തൃശ്ശൂർ == അവലംബം == *ആവണാങ്ങാട്ടു വിഷ്ണൂമായ ക്ഷേത്രം 2005 വെള്ളാട്ടു മഹോത്സവം സോവനീർ *കേരള ജ്യോതിശാസ്ത്ര പരിഷത്ത് മാഗസീൻ ജൂൺ 2003 *[[:wikisource:ml:ഐതിഹ്യമാല/അവണങ്ങാട്ട് പണിക്കരും ചാത്തന്മാരും|ഐതിഹ്യമാല/അവണങ്ങാട്ട് പണിക്കരും ചാത്തന്മാരും]] {{Hinduism-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവദൈവങ്ങൾ]] 8r65ko0u4j8n62w8qhww79eliaatnkg 0 225579 4618642 4301591 2026-05-11T14:30:30Z Amherst99 23134 /* */ 4618642 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Art Nouveau}} [[File:Alfons Mucha - 1894 - Gismonda.jpg|thumb|right|200px|ഗിസ്മോണ്ട എന്ന ചിത്രം(1894)]] ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര കലാപ്രസ്ഥാനമാണ് '''ആർട് നൂവോ'''(ഇംഗ്ലീഷിൽ : art nouveau) ({{IPA-fr|aʁ nu'vo}}, Anglicisation|Anglicised to IPAc-en|ˈ|ɑː|r|t|_|n|uː|ˈ|v|oʊ).<ref name="duncan7">Duncan (1994), 7.</ref> 1890–1910കളിലാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനം കൂടുതൽ പ്രശസ്തിയാർജ്ജിക്കുന്നത്.<ref>Sterner (1982), 6.</ref> നവ കല എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഫ്രഞ്ച് വാക്കാണ് ആർട് നൂവോ(art=കല; nouveau=നവീനം, പുതിയത്). വാസ്തുവിദ്യ, ചിത്രകല, ശില്പകല തുടങ്ങി അനവധി കലാരംഗങ്ങളിൽ ആർട് നൂവോ ശൈലി അനുവർത്തിക്കാറുണ്ട്. == അവലംബം == {{Reflist|2}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons category|Art Nouveau}} {{Commons category|Art Nouveau architecture}} *{{dmoz|Arts/Art_History/Periods_and_Movements/Art_Nouveau/}} *[http://www.historicplaces.ca/en/results-resultats.aspx?m=2&Keyword=art%20nouveau Art Nouveau -Historic Places in Canada] *[http://coupdefouet.eu/ Art Nouveau European Route] The most complete information on Art Nouveau heritage in Europe and worldwide. *[http://www.art1900.info/ art1900.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170921014834/http://art1900.info/ |date=2017-09-21 }} Art Nouveau in Central Europe *[http://www.lartnouveau.com/ lartnouveau.com] Art Nouveau in France and in Europe *[http://www.senses-artnouveau.com/ Brussels Capital of Art Nouveau], History, artists, tours, pictures, links all about Art Nouveau in Brussels *[http://www.artnouveau-net.eu/ Réseau Art Nouveau Network], a European network of Art Nouveau cities. *[http://exhibitions.europeana.eu/exhibits/show/art-nouveau-en Europeana virtual exhibition of Art Nouveau] {{art-stub}} [[വർഗ്ഗം:കലാപ്രസ്ഥാനങ്ങൾ]] qz03pp509172pqi57aqjtcqtlg3mpla 0 230427 4618797 3658084 2026-05-12T10:43:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618797 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hugo de Vries}} {{Infobox scientist | name =ഹ്യൂഗോ ഡീവ്രീസ് | image = Hugo de Vries.jpg | image_size = | alt = | caption = ഹ്യൂഗോ ഡീവ്രീസ് 1907 ൽ | birth_date = {{Birth date|1848|02|16}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|1935|05|21|1848|02|16}}<ref>{{cite journal | title = Hugo de Vries | author = Ralph E. Cleland | journal = [[Proceedings of the American Philosophical Society]] | volume = 76| issue = 2 | year = 1936 | pages = 248–250 | publisher = [[American Philosophical Society]] | jstor = 984672}}</ref> | death_place = | residence = | citizenship = | nationality = | fields = | workplaces = Leiden University | alma_mater = | doctoral_advisor = | academic_advisors = | doctoral_students = | notable_students = | known_for = | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = | influenced = | awards = | signature = <!--(filename only)--> | signature_alt = | footnotes = | spouse = }} [[ഉൽപരിവർത്തനം|ഉൽപരിവർത്തന]] സിദ്ധാന്ത (Mutation Theory) ത്തിന്റെ ഉപഞ്ജാതാവാണ് '''ഹ്യൂഗോ ഡീവ്രീസ്''' (16 ഫെബ്രുവരി 1848 – 21 മേയ് 1935). 1900-1903 കാലഘട്ടത്തിൽ “ദ മ്യൂട്ടേഷൻ തിയറി”എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലൂടെ തന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. 1900-ൽ [[ഗ്രിഗർ മെൻഡൽ|ഗ്രിഗർ മെൻഡലിന്റെ]] ജനിതകസിദ്ധാന്തങ്ങൾ പുനരാവിഷ്കരിച്ചു. ==ജീവിതരേഖ== ==ഉൽപരിവർത്തന സിദ്ധാന്തം== ജീവികളിൽ ആകസ്മികമായുണ്ടാകുന്നതും തലമുറകളിലേക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടാവുന്നതുമായ മാറ്റങ്ങളാണ് [[ജീവപരിണാമം|ജീവപരിണാമത്തിലേക്ക്]] നയിക്കുന്നത് എന്ന സിദ്ധാന്തമാണ് ഉൽപരിവർത്തന സിദ്ധാന്തം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>പത്താം ക്ലാസ് ജീവശാസ്ത്ര പാഠപുസ്തകം, കേരള സർക്കാർ</ref> ==കൃതികൾ== * [http://www.esp.org/books/devries/pangenesis/facsimile/ ''Intracellular Pangenesis''] (1889) * ''ദ മ്യൂട്ടേഷൻ തിയറി'' [http://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/11336 German edition Bd. 1-2] (1901–03), [http://www.biodiversitylibrary.org/item/16402 English edition Volume 2] (1909–10) Retrieved 2009-08-20 * [http://www.biodiversitylibrary.org/item/16221 ''സ്പീഷിസ് ആൻഡ് വെറൈറ്റീസ് : ദെയർ ഒറിജിൻ ബൈ മ്യൂട്ടേഷൻ''] (1905) * ''പ്ലാന്റ് ബ്രീഡിംഗ്'' (1907), ജർമ്മൻ തർജ്ജമ (1908) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== * [http://www.science.uva.nl/library/Hugo/Hugoinho.htm Biography] (in Dutch) * [[Matt Ridley|Ridley, Matt]], ''The Agile Gene'', 2003, ISBN 0-06-000679-X, pp 231–2. * [http://hcs.osu.edu/history/history/119.html ''History of Horticulture''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050524235956/http://hcs.osu.edu/history/history/119.html |date=2005-05-24 }} * {{gutenberg author| id=Hugo+De+Vries | name=Hugo de Vries}} * [http://www.biodiversitylibrary.org/creator/1639 Works by Hugo de Vries] available online at the Biodiversity Heritage Library. * [http://www.nceas.ucsb.edu/~alroy/lefa/deVries.html Biographical sketch of Hugo de Vries with a picture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061209095417/http://www.nceas.ucsb.edu/~alroy/lefa/deVries.html |date=2006-12-09 }} * [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/history/lecture33/r_33-1.html Article relating the work of Gregor Mendel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060118193812/http://www.hort.purdue.edu/newcrop/history/lecture33/r_33-1.html |date=2006-01-18 }} * [http://www.esp.org/foundations/genetics/classical/holdings/v/hdv-00.pdf#search='Hugo%20de%20Vries Concerning the Law of Segregation of Hybrids] * [http://www.eurekalert.org/pub_releases/2005-02/uopm-nco022205.php Pangenes] {{commons category|Hugo de Vries}} [[വർഗ്ഗം:1848-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1935-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 16-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 21-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞർ]] gt3ar3f3f93yzaqjr6rcmwpxe26ms9e 0 230972 4618722 4617269 2026-05-12T01:11:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618722 wikitext text/x-wiki {{PU|Suryanelli rape case}} {{featured}} {{Infobox news event | title = സൂര്യനെല്ലി സ്ത്രീപീഡനക്കേസ് | image = {{Location map+ | Kerala | alt = പെൺകുട്ടി പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ | caption = | places = {{Location map~ | Kerala | label = തിരുവനന്തപുരം | position = top | marksize = 5 | link = തിരുവനന്തപുരം | lat_deg = 8.4874 | lon_deg = 76.952 }} {{Location map~ | Kerala | label = കോട്ടയം | position = bottom | marksize = 5 | link = കോട്ടയം | lat_deg = 9.58 | lon_deg = 76.52 }} {{Location map~ | Kerala | label = എറണാകുളം | position = left | marksize = 5 | link = എറണാകുളം | lat_deg = 9.98 | lon_deg = 76.35 }} {{Location map~ | Kerala | label = പാലക്കാട് | position = top | marksize = 5 | link = പാലക്കാട് | lat_deg = 10.783333 | lon_deg = 76.65 }} {{Location map~ | Kerala | label = കന്യാകുമാരി | position = top | marksize = 5 | link = കന്യാകുമാരി | lat_deg = 8.078 | lon_deg = 77.541 }} {{Location map~ | Kerala | label = കുറുവിലങ്ങാട് | position = left | marksize = 5 | link = കുറുവിലങ്ങാട് | lat_deg = 9.75 | lon_deg = 76.55 }} {{Location map~ | Kerala | label = കമ്പം | position = right | marksize = 5 | link = കമ്പം | lat_deg = 9.73 | lon_deg = 77.3 }} {{Location map~ | Kerala | label = നാദാപുരം | position = top | marksize = 5 | link = നാദാപുരം | lat_deg = 11.7 | lon_deg = 75.666667 }} {{Location map~ | Kerala | label = മൂവാറ്റുപുഴ | position = right | marksize = 5 | link = മൂവാറ്റുപുഴ | lat_deg = 9.967 | lon_deg = 76.583 }} {{Location map~ | Kerala | label = കുമിളി | position = bottom | marksize = 5 | link = കുമിളി | lat_deg = 9.616667 | lon_deg = 77.15 }} }} | image_name = | image_size = | caption = പീഡനം നടന്ന സ്ഥലങ്ങൾ | date = 1996 ജനുവരി 16 മുതൽ ഫെബ്രുവരി 26 വരെ | time = | place = [[സൂര്യനെല്ലി]], [[ഇടുക്കി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | also known as = സൂര്യനെല്ലി പെൺ‌വാണിഭക്കേസ് | cause = | first reporter = | filmed by = | verdict = | convictions = | participants = | outcome = | reported injuries = }} [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കിയിലെ]] [[സൂര്യനെല്ലി]] സ്വദേശിനിയായ ഒൻപതാം ക്ലാസുകാരിയായിരുന്ന<ref name="മെട്രോ">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: ഹൈക്കോടതി വിധി സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കി |accessdate=2014-04-22|newspaper=മെട്രോ വാർത്ത|date=2013-01-31|language=മലയാളം}}</ref> പെൺകുട്ടിയെ സ്നേഹം നടിച്ച് തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും, തുടർന്നുള്ള നാല്പതുദിവസം [[ബലാത്സംഗം|ലൈംഗികമായി പീഡിപ്പിക്കുകയും]] ചെയ്തുവെന്ന പരാതി സംബന്ധിച്ച അന്വേഷണത്തേയും വിചാരണയേയും ആണ് '''സൂര്യനെല്ലി സ്ത്രീപീഡനക്കേസ്''' എന്ന് പറയുന്നത്.<ref>{{cite news|title = പെണ്ണ് ഇരയാകുമ്പോൾ|url = http://malayalamvaarika.com/2013/january/04/report1.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013-01-03|accessdate = 2013-02-16|language = [[മലയാളം]]|archive-date = 2016-01-03|archive-url = https://web.archive.org/web/20160103160729/http://malayalamvaarika.com/2013/january/04/report1.pdf|url-status = bot: unknown}}</ref> 1996-ൽ ആണ് സംഭവ പരമ്പരകളുടെ തുടക്കം. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽവച്ചു നടന്ന പീഡനത്തിൽ 42 പേരോളം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name = kaumudi>{{cite news | title = സൂര്യനെല്ലി കേസ് ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കി | last = കിരൺ | first = ബാബു | publisher = കേരളകൗമുദി}}</ref> പ്രതികളിലും ആരോപണവിധേയരിലും പെട്ടവരിൽ ചിലർ അറിയപ്പെടുന്നവരും ഉന്നതപദവികൾ വഹിക്കുന്നവരും ആയിരുന്നു. [[പീരുമേട്]] [[സെഷൻസ് കോടതി|സെഷൻസ് കോടതിയിൽ]] ആരംഭിച്ച കുറ്റവിചാരണ പിന്നീട് പ്രത്യേക കോടതിയിലേയ്ക്ക് മാറ്റപ്പെടുകയുണ്ടായി. പ്രതികളിൽ നാലുപേരൊഴിച്ചുള്ള എല്ലാവരേയും ശിക്ഷിച്ചുകൊണ്ടുള്ള പ്രത്യേക കോടതി വിധി, [[കേരള ഹൈക്കോടതി]] 2005-ൽ റദ്ദാക്കുകയും പ്രധാന പ്രതിയായ ധർമ്മരാജൻ ഒഴികെയുള്ളവരെ വെറുതെ വിടുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെ സർക്കാരും ഇരയായ പെൺകുട്ടിയും [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതിയിൽ]] അപ്പീലിൽ നൽകുകയും, 2013 ജനുവരിയിൽ, ഈ വിധി സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കുകയും കേസ് കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ പുനഃപരിശോധന നടത്തുന്നതിനായി തിരികെ അയയ്ക്കുവാൻ ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു.<ref name = SupremeCourt13>{{cite web |url=http://courtnic.nic.in/supremecourt/temp/ar%201535-156005p.txt |title=സുപ്രീംകോടതിയുടെ 2013 ലെ വിധി |date=2013-01-31 |work= |publisher=കോർട്ട്എൻഐസി.എൻഐ.സി.ഇൻ |accessdate=2013-02-11 |archive-date=2016-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160103161300/http://courtnic.nic.in/supremecourt/temp/ar%201535-156005p.txt |url-status=bot: unknown }}</ref> തുടർന്ന് ഹൈക്കോടതി നടത്തിയ പുനർവിചാരണയിൽ പഴയ വിധി അസാധുവാക്കുകയും കീഴ്‌ക്കോടതി വിധി ഭേദഗതികളോടെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ==തട്ടിക്കൊണ്ടു പോകലും പീഡനവും== 1996-ൽ പതിനാറ് വയസുണ്ടായിരുന്ന പെൺകുട്ടി, [[മൂന്നാർ|മൂന്നാറിലെ]] ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ കോൺവെന്റിൽ<ref name="thestory" /> നിന്നായിരുന്നു പഠിച്ചിരുന്നത്. പിതാവ് തപാൽ വകുപ്പ് ജീവനക്കാരനായിരുന്നു. പെൺകുട്ടി സ്ഥിരമായി വീട്ടിലേയ്ക്കും തിരിച്ചും സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ബസിലെ ജോലിക്കാരനായ രാജു എന്ന വ്യക്തിയുമായി പ്രേമത്തിലാകുകയും രാജുവിന്റെ വാക്ക് വിശ്വസിച്ച് 1996 ജനുവരി 16-ന് കോൺവെന്റിൽ നിന്ന് അമ്മയ്ക്ക് അസുഖമാണെന്ന കള്ളം പറഞ്ഞ് പുറത്ത് കടക്കുകയും രാജുവിനൊപ്പം പോവുകയുമായിരുന്നു<ref name = kaumudi/>. രാജു പെൺകുട്ടിയെ [[പൊൻകുന്നം]] [[തെക്കേത്തുകവല]] സ്വദേശിനിയായ ഉഷ എന്ന സ്ത്രീയ്ക്ക് [[കോതമംഗലം]] ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ വെച്ച് പെൺകുട്ടിയറിയാതെ കൈമാറുകയും, ഉഷ തന്റെ പരിചയക്കാരനായ അഭിഭാഷകൻ ധർമ്മരാജനുമായി ചേർന്ന് പെൺകുട്ടിയെ ലൈംഗികമായി പീഡിപ്പിക്കുകയും, മറ്റ് നിരവധിയാൾക്കാർക്ക് ലൈംഗികമായി പീഡിപ്പിക്കാൻ അവസരമുണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കുകയുമായിരുന്നു. ധർമ്മരാജൻ പെൺകുട്ടിയെ [[കോട്ടയം]], [[പാലക്കാട്]], [[എറണാകുളം]], [[തിരുവനന്തപുരം]], കന്യാകുമാരി, [[മൂവാറ്റുപുഴ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ ലോഡ്ജുകളിൽ നിരവധി പേർക്ക് പീഡിപ്പിക്കാൻ അവസരം നൽകി പണം വാങ്ങി. ഇതിനിടെ, [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[കമ്പം|കമ്പത്ത്]] വിലാസിനിയെന്ന സ്ത്രീയുടെ വീട്ടിലും [[കുറവിലങ്ങാട്|കുറവിലങ്ങാട്ടുള്ള]] മറ്റൊരു സ്ത്രീയുടെ വീട്ടിലും, [[നാദാപുരം|നാദാപുരത്തെ]] ഒരു വീട്ടിലും പീഡനത്തിനായി താമസിപ്പിച്ചിരുന്നു. [[കുമളി]] റസ്റ്റ് ഹൗസിൽ വെച്ചായിരുന്നു ഏറ്റവുമധികം ലൈംഗിക പീഡനം നടന്നത്. ഒടുവിൽ ആറുദിവസം മുറിയിൽ പൂട്ടിയിട്ട് പീഡിപ്പിച്ചു. സൂര്യനെല്ലി കേസ്സിൽ പെൺകുട്ടിയെ 40 ദിവസത്തിനകം 37 പേർ ചേർന്ന് 67 തവണ പീഡിപ്പിച്ചെന്നും, അവയിൽ അമ്പതോളം പ്രാവശ്യം കൂട്ട ബലാൽസംഗമായിരുന്നുവെന്നും, സർക്കാർ പിന്നീട് 2013-ൽ ഒരു അപ്പീൽ വിചാരണവേളയിൽ കോടതിയെ അറിയിച്ചിരുന്നു. പീഡനങ്ങൾക്കായി 3090 കിലോമീറ്റർ ദൂരം സഞ്ചരിപ്പിച്ചിരുന്നു<ref name="3090കി.മീ.">{{cite news|title='സൂര്യനെല്ലി: 37 പേർ 67 തവണ പീഡിപ്പിച്ചു എന്ന് സർക്കാർ '| accessdate=2013-10-01|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013-08-30|language=മലയാളം}}</ref>. പീഡനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പെൺകുട്ടിയുടെ മൊഴി 590 താൾ ഉണ്ടായിരുന്നു<ref name="ശിക്ഷ" />. ധർമ്മരാജൻ കുട്ടിയെ ആദ്യം ബലാത്സംഗം ചെയ്തുവെന്നും പിന്നീട് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയും മയക്കുമരുന്ന് ചേർത്ത ഭക്ഷണം നൽകിയും തുടർപീഡനങ്ങൾക്ക് അവസരമുണ്ടാക്കിയെന്നും പ്രോസിക്യൂഷൻ വാദിച്ചു<ref name=40days>{{cite web|title=കൊടുംക്രൂരതയുടെ 40 ദിവസങ്ങൾ |publisher=[[മാതൃഭൂമി]]|accessdate=2014-06-27}}</ref>. ഗൂഢാലോചനയുടെ ഫലമായാണ് രാജു പെൺകുട്ടിയെ ഉഷയ്ക്കും ധർമ്മരാജനും കൈമാറിയതെന്നും, ധർമ്മരാജൻ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയും മർദ്ദിച്ചുമാണ് പെൺകുട്ടിയെ തടങ്കലിൽ വെച്ചതെന്നും ഹൈക്കോടതി പുനർവിചാരണയിൽ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു<ref name="tortured">{{cite news|title=ധർമരാജൻ പെൺകുട്ടിയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി, മർദിച്ചു|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2849130/2014-04-05/kerala|accessdate=2014-06-27|date=2014-04-05|archive-date=2014-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140409131908/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2849130/2014-04-05/kerala|url-status=dead}}</ref>. തുടർച്ചയായ പീഡനത്തെത്തുടർന്ന് അവശനിലയിലായ പെൺകുട്ടിയെ [[വണ്ടിപെരിയാർ|പെരിയാറിലെ]] ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും പെൺകുട്ടിയെ കിടത്തി ചികത്സിക്കണമെന്ന് ഡോക്ടർ പറയുകയുമുണ്ടായി. പെൺകുട്ടി മരിച്ചുപോകുമോ എന്ന ഭയം കാരണം ഇതിന് സമ്മതിക്കാതെ 1996 ഫെബ്രുവരി 26-നു വീട്ടിലേയ്ക്ക് പറഞ്ഞുവിടുകയായിരുന്നു<ref name="thestory">{{cite news|title=ഒരു വിദ്യാർഥിനി സൂര്യനെല്ലി പെൺകുട്ടിയായ കഥ|url=http://www.madhyamam.com/news/211309/130201|accessdate=2013-02-06|newspaper=മാധ്യമം|date=2013-02-01|archive-date=2013-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130204070813/http://www.madhyamam.com/news/211309/130201|url-status=dead}}</ref>. പെൺകുട്ടിക്ക് ഒരു ചെറിയ തുക കൊടുക്കുകയും നടന്ന സംഭവങ്ങളെപ്പറ്റി ആരോടെങ്കിലും പറഞ്ഞാൽ കൊന്നുകളയുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു<ref>[http://www.reporteronlive.com/story/7626/index.html റിപ്പോർട്ടർഓൺലൈവ്.കോം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} സൂര്യനെല്ലി കേസിന്റെ നാൾ വഴികൾ</ref>. തിരിച്ചെത്തിയ പെൺകുട്ടിയുടെ സ്വകാര്യഭാഗങ്ങളിൽ ഗുരുതരമായ പരിക്കേറ്റിരുന്നു എന്ന്, അന്ന് പെൺകുട്ടിയെ സഹായിച്ചിരുന്നവർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്<ref name=victim>{{cite news|title='Society to blame for how Suryanelli rape victim suffered'|url=http://www.rediff.com/news/report/society-to-blame-for-how-suryanelli-rape-victim-suffered/20130116.htm|accessdate=7 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=റീഡിഫ്.കോം|date=16 ജനുവരി 2013|author=ശോഭാ വാര്യർ|authorlink=http://mypage.rediff.com/profile/getprofile/Shobha%20Warrier%20/14652342|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref>, കോടതിയിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട പെൺകുട്ടിയുടെ വൈദ്യപരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടിൽ<!--ചിലഭാഗങ്ങളിൽ ചോരപൊടിയുന്ന അവസ്ഥയായിരുന്നു എന്ന് പറയുന്നുണ്ട്-->{{fn|(൧)}} പീഡനത്താൽ പെൺകുട്ടിയുടെ യോനിയിൽ അണുബാധയുണ്ടായിരുന്നു എന്നും ഇടുപ്പിലും നടുവിനും വേദനയുണ്ടായിരുന്നു എന്നും പറയുന്നുണ്ട്<ref name = indiatogether/>. പെൺകുട്ടിയെ [[കുമളി|കുമളിയിൽ]] നിന്നും [[തേനി|തേനിയിലേക്ക്]] കൊണ്ടുപോയ ജീപ്പിന്റെ ഡ്രൈവർ നൽകിയ മൊഴി പ്രകാരം വഴിയിലെ കുഴികളിലൂടെ ജീപ്പോടുമ്പോൾ വേദന സഹിക്കാനാവാതെ കരയുന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്നു പെൺകുട്ടി<ref name="MedReport">{{cite news|title=Medical report can play crucial role in Suryanelli case retrial|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/medical-report-can-play-crucial-role-in-suryanelli-case-retrial/article4422829.ece|accessdate=2015-05-02|publisher=ദി ഹിന്ദു|date=2015-02-17|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref>. ==അന്വേഷണവും വിചാരണയും== കുട്ടിയെ തട്ടിക്കൊണ്ടു പോയദിവസം തിങ്കളാഴ്ചയായിരുന്നതിനാൽ വീട്ടിൽ പോകേണ്ട ദിവസമായിരുന്നില്ല. അന്ന് കുട്ടിയെ മൂന്നാർ പട്ടണത്തിൽ കണ്ട കാര്യം കുട്ടിയുടെ പിതാവിന്റെ സുഹൃത്ത് അറിയിച്ചതിനെ തുടർന്ന് അന്നു തന്നെ അന്വേഷണമാരംഭിച്ചു<ref name="മോഹനൻ" />. അതിനാൽ അന്നുതന്നെ പോലീസ് ഉണർന്നു പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നെങ്കിൽ പീഡനം നടക്കില്ലായിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. തിരിച്ചെത്തിയ പെൺകുട്ടിയെ പരിശോധിച്ച ഡോക്ടർ ആണ്, നിയമപ്രകാരം നീങ്ങാൻ പെൺകുട്ടിയേയും കുടുംബത്തേയും ഉപദേശിക്കുന്നതും പോലീസിനെ അറിയിക്കുന്നതും. കേസ് ആദ്യം മൂന്നാർ സി.ഐ. അന്വേഷിച്ചു, ആദ്യം തന്നെ ഉഷയും ധർമ്മരാജനും അറസ്റ്റിലായി. എന്നാൽ പ്രതികൾ പെൺകുട്ടിയുടെ ജനനതീയതി സ്കൂൾ രേഖകളിൽ 1980 ഏപ്രിൽ 23 എന്നുണ്ടായിരുന്നത് തിരുത്തി<ref name="thestory" /> ഗൗരവം കുറയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചെന്നും, കേസ് തേച്ചുമാച്ചുകളയാൻ ശ്രമിച്ചെന്നുമുള്ള ആരോപണം ഉയർന്നപ്പോൾ, അന്വേഷണ ചുമതല ദേവികുളം [[സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടർ|സി.ഐ.]] കെ.വി. മാത്യുവിനു സർക്കാർ കൈമാറി. ജാമ്യത്തിലിറങ്ങിയ ധർമ്മരാജൻ പിന്നീട് ഒളിവിൽ പോയി. മാദ്ധ്യമ-പൊതുജനസമ്മർദ്ദത്തെ തുടർന്ന് കേസ് കൂടുതൽ ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ അന്വേഷിക്കാൻ ഉത്തരവുണ്ടായി. ആദ്യം [[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|എസ്.പി.]] ഇട്ടൂപ്പിന്റെ നേതൃത്വത്തിലും പിന്നിട് അന്ന് [[ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ|ഐ.ജി.]] ആയിരുന്ന [[സിബി മാത്യൂസ്|സിബി മാത്യൂസിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുമുള്ള സംഘങ്ങൾ അന്വേഷണം ഏറ്റെടുത്തു<ref name="കനൽവഴി">{{cite news|title=കനൽവഴികളിലൂടെ ഈ പെൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതം|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2094156/2013-02-01/kerala|accessdate=2013-02-06|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013-02-01|archive-date=2013-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130204113902/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2094156/2013-02-01/kerala|url-status=dead}}</ref><ref name="ചാരിതാർത്ഥ്യം">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി കേസ്: സുപ്രീം കോടതി വിധിയിൽ ചാരിതാർത്ഥ്യമുണ്ടെന്ന് സിബി മാത്യൂസ്|url=http://www.doolnews.com/glad-zbout-supreme-court-sibi-mathew-malayala-mews-125.html|accessdate=23 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=ഡൂൾന്യൂസ്|date=31 ജനുവരി 2013}}</ref>. ആദ്യം പെൺകുട്ടിയുടെ സ്കൂൾ യൂണിഫോം ഉഷയുടെ വീട്ടിൽ നിന്നും, പാദസരം കോട്ടയം, പുളിമൂട് കവലയിലെ കടയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തത്<ref name="thestory" /> നിർണ്ണായക തെളിവായി. അന്ന് കേന്ദ്രമന്ത്രിയായിരുന്ന [[പി.ജെ. കുര്യൻ|പി.ജെ. കുര്യനും]], കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗവും<ref name="കനൽവഴി" /> കോൺഗ്രസ് ജില്ലാ കമ്മറ്റി (ഡി.സി.സി.) സെക്രട്ടറിയും ആയിരുന്ന [[ജേക്കബ് സ്റ്റീഫൻ|ജേക്കബ് സ്റ്റീഫനും]] (സ്റ്റീഫൻജി) അടക്കം മൊത്തം നാല്പത്തിരണ്ടു പേർ തന്നെ പീഡിപ്പിച്ചുവെന്ന് പെൺകുട്ടി അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനു മുൻപാകെ മൊഴി കൊടുത്തിരുന്നു. [[പീരുമേട്]] സെഷൻസ് കോടതിയിലാണ് വിചാരണ തുടങ്ങിയത്. 1999-ൽ പൊതുജനസമ്മർദ്ദത്തെത്തുടർന്ന് മന്ത്രിസഭാതീരുമാനമനുസരിച്ച് കോട്ടയത്ത് ഒരു പ്രത്യേക കോടതി<ref name="നാൾവഴി">{{cite news|title=കേസ് നാൾവഴി|url=http://www.madhyamam.com/news/211343/130201|accessdate=23 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=[[മാധ്യമം]]|date=2 ജനുവരി 2013|archive-date=2013-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20130207023521/http://www.madhyamam.com/news/211343/130201|url-status=dead}}</ref> ഈ കേസിന്റെ വിചാരണയ്ക്കായി രൂപീകരിക്കുകയുണ്ടായി. ഇതായിരുന്നു കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ [[പ്രത്യേക കോടതി]]<ref name = indiatogether>{{cite web |url=http://www.indiatogether.org/2005/apr/wom-surynelli.htm |title= Suryanelli verdict : justice overturned? |last1= എം|first1= സുചിത്ര |last2= |first2= |date=2005 ഏപ്രിൽ 14 |work= |publisher= indiatogether.org |accessdate=8 February 2013|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref>. ===പ്രത്യേക കോടതി വിധി=== [[പ്രമാണം:Adv.janardanakurup.jpg|thumb|പ്രത്യേക പ്രോസിക്യൂട്ടറായിരുന്ന [[ജി. ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പ്]].]] 2000 സെപ്റ്റംബർ 6-ന് പ്രത്യേക കോടതി 35 പ്രതികൾക്ക് മൂന്നു മുതൽ പതിമൂന്നു വർഷം വരെ തടവുശിക്ഷ വിധിച്ചു<ref name = kaumudi/>. ഒന്നാം പ്രതിയായ കണ്ടക്ടർ രാജുവിനും രണ്ടാം പ്രതിയായ ഉഷയ്ക്കും പതിമൂന്ന് വർഷം വീതം തടവു ശിക്ഷ ലഭിച്ചു. മറ്റു കുറ്റങ്ങൾക്ക് ഇവർക്ക് നാലു വർഷം തടവുശിക്ഷയും നൽകപ്പെട്ടു. നാലു പ്രതികളെ വെറുതേ വിടുകയുമുണ്ടായി. വക്കീൽ ധർമ്മരാജനും, കുമളി റെസ്റ്റ് ഹൗസ് ജോലിക്കാരനായ 'എലൈറ്റ്' ദേവസ്യയും വിചാരണ നടക്കുന്ന സമയത്ത് ഒളിവിലായിരുന്നു<ref name="സെഷൻകോർട്ട്‌ഹിന്ദു"/>. നാലാം പ്രതി റെജി 2004 നവംബർ 2-ന് [[ആത്മഹത്യ]] ചെയ്തു<ref name = kaumudi/>. മറ്റൊരു പ്രതിയായിരുന്ന സലിം ഈ കാലയളവിനുള്ളിൽ മരിച്ചിരുന്നു. ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചന ([[ഇന്ത്യൻ പീനൽ കോഡ്|ഐ.പി.സി.]] സെൿഷൻ 120-ബി), കൂട്ടബലാൽസംഗം (ഐ.പി.സി. സെക്‌ഷൻ 376.2ജി), ബലാൽസംഗം (ഐ.പി.സി. സെൿഷൻ 376ഐ) ക്രിമിനൽ ഉദ്ദേശത്തോടെയുള്ള തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ (ഐ.പി.സി. സെൿഷൻ 368), പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺകുട്ടിയെ ലൈംഗികോദ്ദേശത്തോടെ വിപണനം ചെയ്യൽ (ഐ.പി.സി. സെൿഷൻ 366) തടഞ്ഞുവെക്കൽ (ഐ.പി.സി. സെൿഷൻ 363), തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ (ഐ.പി.സി. സെൿഷൻ 365) തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങളാണ് പ്രത്യേക കോടതി കണ്ടെത്തിയത്<ref name="സെഷൻകോർട്ട്‌ഹിന്ദു">{{cite news|title=Suryanelli sex case: 35 found guilty, four acquitted|url=http://www.hindu.com/2000/09/03/stories/04032116.htm|accessdate=6 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=ദി ഹിന്ദു|date=3 സെപ്റ്റംബർ 2000|language=ഇംഗ്ലീഷ്|archive-date=2013-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20130205051847/http://www.hindu.com/2000/09/03/stories/04032116.htm|url-status=dead}}</ref>. കേസന്വേഷണത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തിലെ പോലീസിന്റെ പ്രവർത്തനവും വിധിയിൽ വിമർശന വിധേയമായി. പ്രത്യേക കോടതി ജഡ്ജി എം. ശശിധരൻ നമ്പ്യാർ ആയിരുന്നു ശിക്ഷ വിധിച്ചത്<ref name=prison27>{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: ഒന്നാം പ്രതിക്ക് 27 വർഷം കഠിന തടവ്|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2000/09/06/ker-sunelli.html|accessdate=7 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=വൺഇന്ത്യ മലയാളം|date=6 സെപ്റ്റംബർ 2000|language=മലയാളം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[ജി. ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പ്]] ഈ കേസിന്റെ പ്രത്യേക പ്രോസിക്യൂട്ടർ ആയിരുന്നു. വിചാരണയുടെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഒളിവിലായിരുന്ന ധർമ്മരാജൻ, [[കർണാടക|കർണാടകയിലെ]] പാറമടയിൽ ജോലിക്കാരനായി ജീവിക്കവെ 2000 സെപ്റ്റംബർ 17-നു പോലീസ് പിടിയിലായി<ref name="lifeterm">{{cite news|title=Life term for key accused in Suryanelli case|url=http://hindu.com/2002/07/13/stories/2002071303120600.htm|accessdate=7 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=ദി ഹിന്ദു|date=13 ജൂലൈ 2002|language=ഇംഗ്ലീഷ്|archive-date=2013-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130212013707/http://hindu.com/2002/07/13/stories/2002071303120600.htm|url-status=dead}}</ref>. ധർമ്മരാജനായി പ്രത്യേക കോടതി, പ്രത്യേക വിചാരണ നടത്തുകയും വിചാരണയ്ക്കൊടുവിൽ 2002 ജൂലൈ 13-നു ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷ വിധിക്കുകയും ചെയ്തു<ref name="കനൽവഴി" /><ref name="lifeterm" />. ===ഹൈക്കോടതി വിധി=== 2005 ജനുവരി 20-ന് [[Kerala High Court|കേരള ഹൈക്കോടതി]] മുന്നേ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട 35 പേരെ വെറുതേ വിടുകയും<ref name='ഹൈകോർട്ട്'>{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി കേസിൽ ഹൈക്കോടതി വെറുതെ വിട്ടവർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2093032/2013-02-01/kerala|accessdate=6 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=1 ഫെബ്രുവരി 2013|archive-date=2013-02-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20130201060327/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2093032/2013-02-01/kerala|url-status=dead}}</ref> ധർമരാജൻ മാത്രമാണ് കുറ്റക്കാരൻ എന്നും ഇയാളുടെ കുറ്റം പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺകുട്ടിയെ വേശ്യാവൃത്തിക്കായി സ്വീകരിക്കുകയും വിൽക്കുകയും ചെയ്തത് മാത്രമാണെന്നും വിധിച്ചു. ഇയാളുടെ ശിക്ഷ അഞ്ചുവർഷം [[തടവുശിക്ഷ|തടവ്]], 50,000 രൂപ [[പിഴശിക്ഷ|പിഴ]] എന്നിവ മാത്രമായി ഇളവു ചെയ്യുകയുമുണ്ടായി<ref name="മെട്രോ2" />. പെൺകുട്ടി സമ്മതിച്ചതുകൊണ്ടാണ് പ്രതികൾ പെൺകുട്ടിയുമായി ലൈംഗിക ബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ടതെന്നും, പെൺകുട്ടിയ്ക്ക് 16 വയസ് ആയതിനാൽ ലൈംഗികസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള പ്രായമായതിനാൽ ബലാൽസംഗം ചെയ്തെന്ന വാദം നിലനിൽക്കില്ലെന്നും<ref name="പ്രായം">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി പെൺകുട്ടിയുടെ പ്രായം: സർക്കാറിന് ഹൈക്കോടതിയുടെ ശുപാർശ ഇന്നും കടലാസിൽ ഒതുങ്ങുന്നു|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2092919/2013-02-01/kerala|accessdate=6 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=1 ഫെബ്രുവരി 2013|archive-date=2013-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130203020610/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2092919/2013-02-01/kerala|url-status=dead}}</ref> ഒപ്പം പെൺകുട്ടി 40 ദിവസം പലരോടൊമൊപ്പം കഴിഞ്ഞിട്ടും രക്ഷപെടാൻ ഒരു ശ്രമവും നടത്തിയില്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു<ref name="പ്രായം" />. പ്രതികളിൽ പലരും പെൺകുട്ടിയുമായി രണ്ടിലേറെ തവണ ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും പെൺകുട്ടി ചെറുത്തുനിന്നിരുന്നു എന്നതിന്റെ ഒരു ലക്ഷണം പോലും ശരീരത്തിൽ കാണപ്പെട്ടിരുന്നില്ല എന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചത് വിവാദമുണ്ടാക്കി. രോഗബാധിതയായിരുന്നുവെന്നും വേദനയനുഭവിക്കുകയായിരുന്നു എന്നും വാദമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും ഒരു തവണ പോലും പെൺകുട്ടി കരഞ്ഞതായി വാദമില്ല എന്നും ഹൈക്കോടതിവിധിയിൽ നിരീക്ഷണമുണ്ടായിരുന്നു<ref name = indiatogether/>. പെൺകുട്ടി സ്വമേധയാ ആണ് രാജുവിനൊപ്പം പോയതെന്നതിന് പീഡനത്തിനു മുമ്പ് പെൺകുട്ടി രാജുവിനെഴുതിയ ഒരു കത്ത് കോടതി തെളിവായി സ്വീകരിച്ചിരുന്നു<ref name="കത്ത്">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലിക്കേസ്: ഹൈക്കോടതി പരിഗണിച്ചത്‌പെൺകുട്ടിയുടെ കത്ത്|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2093022/2013-02-01/kerala|accessdate=6 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=1 ഫെബ്രുവരി 2013|archive-date=2013-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130203010205/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2093022/2013-02-01/kerala|url-status=dead}}</ref>. കൂടാതെ പെൺകുട്ടി അച്ഛനമ്മമാർ അറിയാതെ ആഭരണം പണയം വച്ചു, ഹോസ്റ്റൽ ഫീസടയ്ക്കാൻ അച്ഛൻ കൊടുത്ത 450 രൂപ മറ്റാവശ്യങ്ങൾക്കായി ചിലവഴിച്ചു എന്നീ പ്രതിഭാഗത്തിന്റെ വാദങ്ങളും പെൺകുട്ടിയുടെ മാനസിക പശ്ചാത്തലം വിശകലനം ചെയ്യാനായി കോടതി പരിഗണനയിലെടുത്തു<ref name = indiatogether/>. വിധിയെ തുടർന്ന് വിവാദങ്ങളും പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. പതിനാറ് വയസ്സ് മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പെൺകുട്ടിയെ ഭയപ്പെടുത്തിയിരുന്നെന്ന വാദം കോടതി കണ്ടില്ലെന്ന് അന്നേ ആരോപണമുയർന്നിരുന്നു. പ്രതികളിൽ ചിലർ, കുറ്റത്തിൽ ഉന്നത വ്യക്തികളുടെ പങ്ക് തെളിവുസഹിതം വെളിപ്പെടുത്തുമെന്ന ഭീഷണി നടത്തിയും മറ്റും കോടതിവിധി അട്ടിമറിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നും, അതല്ല അന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി|ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ]] ബന്ധുവായ ജേക്കബ് സ്റ്റീഫനു വേണ്ടി കോടതി വിധി സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ടു എന്നുമൊക്കെ ആരോപണമുയർന്നിരുന്നു{{തെളിവ്}}. പിതാവും ജ്യേഷ്ഠസഹോദരനും മജിസ്ട്രേട്ടുമാരായ, നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ ശേഷിയുള്ള അഭിഭാഷകനായിരുന്ന ധർമ്മരാജനു വേണ്ടി വിധി സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ടിരിക്കാമെന്നും അന്ന് സംശയമുയർന്നിരുന്നു{{തെളിവ്}}. ഹൈക്കോടതി വിധി നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ലിംഗപരമായ അസമത്വത്തെയാണ് കാണിക്കുന്നതെന്നും വാദമുണ്ടായിരുന്നു<ref name=indiatogether/>. എതിർപ്പില്ലായ്മ സമ്മതത്തിന്റെ തെളിവല്ല എന്ന വസ്തുത കോടതി കണക്കിലെടുത്തില്ല എന്നും ആക്ഷേപമുണ്ട്. ജസ്റ്റിസ് കെ.എ. അബ്ദുൾ ഗഫൂർ, ജസ്റ്റിസ് ആർ. ബസന്ത് എന്നിവരുൾപ്പെട്ട ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബഞ്ച് ആയിരുന്നു കേസ് കേൾക്കുകയും വിധി പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്തത്<ref name="പ്രായം" />. ഈ വിധി ഇത്തരത്തിലുള്ള മറ്റ് കേസുകളെയും ബാധിക്കുമെന്ന് വനിതാസംഘടനകളും മറ്റും ഭയന്നിരുന്നു<ref name = indiatogether/>. തെളിവുകളുടെ അഭാവം കൊണ്ടല്ല ഹൈക്കോടതി പ്രതികളെ വെറുതെ വിട്ടതെന്നായിരുന്നു അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന സിബി മാത്യൂസ് പിന്നീട് അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്<ref name="ചാരിതാർത്ഥ്യം" />. പ്രോസിക്യൂഷൻ കേസിൽ പ്രതികളായിട്ടുള്ളവരിൽ ധർമ്മരാജൻ ഒഴിച്ച് ബാക്കിയുള്ളവരായ ഇടുക്കി കൊന്നത്തടി പുതുച്ചിറയിൽ രാജു (പെൺകുട്ടിയെ സ്നേഹം നടിച്ച് തട്ടിക്കൊണ്ട് പോയ ബസ് ജീവനക്കാരൻ), ചിറക്കടവ് തെക്കേത്തുകവല കൊട്ടാടിക്കുന്നേൽ ഉഷ, ചിറക്കടവ് പുതുപ്പറമ്പിൽ പി. കെ. ജമാൽ, വെള്ളൂത്തുരുത്ത് നെല്ലിക്കൽ റെജി, [[പാലാ]] കുറിച്ചിയിൽ ചെറിയാച്ചൻ, [[ചിറക്കടവ്]] വടക്കുംഭാഗം വടക്കേക്കര ഉണ്ണികൃഷ്ണൻനായർ (ഇരുട്ടുണ്ണി), [[കൊഴുവനാൽ]] നെടുംതകിടിയിൽ അഡ്വ. ജോസ്, [[ചിങ്ങവനം]] വലിയപറമ്പിൽ ശ്രീകുമാർ, കുളത്തുമേൽ കൊല്ലാടുമുറി മാമ്പറത്തല രാജേന്ദ്രൻനായർ, [[അമയന്നൂർ]] മാവേലിൽ ജേക്കബ് സ്റ്റീഫൻ (സ്റ്റീഫൻജി, മുൻ കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗം), കിഴക്കേക്കര വേലക്കാട് അജി, [[പൊൻകുന്നം]] മാഞ്ഞാവിൽ കോളനി വട്ടങ്കാവുങ്കൽ സതീശൻ, മാറാടി രാമമംഗലംപേട്ട കുഴിക്കണ്ടത്തിൽ അലിയാർ, ആവോലി രാമമംഗലം കുഴിത്തൊട്ടിയിൽ മുഹമ്മദ് യൂസഫ്, [[രാമമംഗലം]] ഉണ്ണിപ്പിള്ളി പടിഞ്ഞാറെവട്ടത്ത് പുത്തൻപുരയിൽ ദാവൂദ്, [[എരുമേലി]] പുഞ്ചവയൽ കപ്ലിയിൽ തുളസീധരൻ, ചിറക്കടവ് കൊട്ടാടിക്കുന്നേൽ ജോൺ എന്ന മോഹനൻ, ചിറക്കടവ് വടക്കുംഭാഗം കണച്ചുമല രാജഗോപാലൻനായർ (കൊന്ന രാജൻ), പൊൻകുന്നം പന്തിരവേലിൽ മാത്യൂജോസഫ്, ചിറക്കടവ് തെക്കയിൽ ശ്രീകുമാർ, [[പുലിയന്നൂർ]] പടിഞ്ഞാറ്റിൻകര കരുപ്പാക്കുന്നേൽ സണ്ണിജോർജ്, കിഴതടിയൂർ കാനാട്ടുപാറ ഇല്ലിമൂട്ടിൽ ജിജി, [[എലിക്കുളം]] അഞ്ചാം മൈൽ ചീരാങ്കുഴി ജോസഫ്, ചിറക്കടവ് വടക്കുംഭാഗം ഇല്ലുത്തുംപറമ്പ് പിണമറുകിൽ സാബു, കുന്നത്തുനാട് രാമമംഗലം കീഴില്ലം മണലിക്കുടിയിൽ വർഗീസ്, [[വാഴൂർ]] പുളിക്കക്കവല തെന്നശ്ശേരി ജോർജ് ചെറിയാൻ, [[തിരുവല്ല]] തോട്ടപ്പുഴശ്ശേരി ഐക്കര വിജയകുമാർ, മാറാടി രാമമംഗലം ഉണ്ണിപ്പിള്ളിൽ പുത്തൻപുരയിൽ അഷറഫ്, [[ഇളങ്ങുളം]] കുഴിക്കാട്ടുതാഴെ ആന്റണി, രാമമംഗലം പടിഞ്ഞാറെവെട്ടത്ത് പുത്തൻവീടിൽ ഷാജി, മാറാടി ആനിക്കാട് പുത്തൻതോപ്പിൽ അനിൽ, കുടയത്തൂർ കൂവപ്പള്ളി പുളിയാങ്കുന്നേൽ സാബുമാത്യു, [[കൂവപ്പള്ളി]] മണ്ണാറക്കയം തോണ്ടിക്കടവിൽ കെ. തങ്കപ്പൻ, [[കുറവിലങ്ങാട്]] കുന്നത്തുവീട്ടിൽ മേരി, [[കട്ടപ്പന]] യാങ്കുഴിക്കര വിഴിക്കപ്പാറ വിലാസിനി എന്നിവരെ ഹൈക്കോടതി വെറുതെ വിട്ടു<ref name='ഹൈകോർട്ട്' />. ഹൈക്കോടതി വിധി പ്രകാരം 5 വർഷം വെറും തടവിനു ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ധർമ്മരാജൻ പിന്നീട് പരോളിലിറങ്ങുകയും ഒളിവിൽ പോകുകയുമുണ്ടായി. സുപ്രീം കോടതിയുടെ പുനഃപരിശോധനാ നിർദ്ദേശത്തിനു ശേഷം ധർമ്മരാജൻ 2013 ഫെബ്രുവരി 15-ന് മാത്രമാണ് പിന്നീട് പോലീസ് പിടിയിലായത്<ref>{{cite news|title=ധർമരാജൻ അറസ്റ്റിൽ|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=340176|accessdate=2013 ഫെബ്രുവരി 20|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013 ഫെബ്രുവരി 15|archive-date=2013-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130218001359/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=340176|url-status=dead}}</ref>. ===സുപ്രീം കോടതി വിധി=== 2013 ജനുവരി 31-ൽ [[സുപ്രീം_കോടതി_(ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതി]] ഹൈക്കോടതി വിധി അസ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും<ref name="ht1">{{cite news|title=SC sets aside HC acquittal in Suryanelli rape case|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/sc-sets-aside-hc-acquittal-in-suryanelli-rape-case/article1-1004537.aspx|accessdate=22 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ്|date=1 ഫെബ്രുവരി 2013|language=ഇംഗ്ലീഷ്|archive-date=2014-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20141111142559/http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/sc-sets-aside-hc-acquittal-in-suryanelli-rape-case/article1-1004537.aspx|url-status=dead}}</ref> വീണ്ടും വാദം കേൾക്കാനായി ഹൈക്കോടതിയിലേയ്ക്ക് കേസ് തിരികെ അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ജസ്റ്റിസ് എ.കെ. പട്നായിക്, ജ്ഞാൻസുധ മിശ്ര എന്നിവർ ഉൾപ്പെട്ട അതിവേഗ ബെഞ്ചാണു കേസ് പരിഗണിച്ചത്<ref name="മെട്രോ" /><ref name="മെട്രോ2">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി കേസ്: തിങ്കളാഴ്ച വാദം തുടങ്ങും|url=http://www.metrovaartha.com/2013/01/24132656/soorya-nelli20130124.html|accessdate=22 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=മെട്രോ വാർത്ത}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. എട്ട് വർഷത്തോളം സുപ്രീം കോടതിയിൽ കെട്ടിക്കിടന്ന അപ്പീൽ അപേക്ഷയിൽ, വെറും ഒന്നരമണിക്കൂർ വാദം കേട്ട സുപ്രീം കോടതി, ഹൈക്കോടതി വിധി തെറ്റാണെന്നും, പുനർവിചാരണ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടെന്നും കണ്ടെത്തുകയാണുണ്ടായത്. പ്രതികളെ വെറുതേ വിട്ടതിനെതിരായി കേരള സർക്കാരും പെൺകുട്ടിയും<ref name=scverdict>{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി കേസ് ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കി|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2013/01/31/india-suryanelli-case-supreme-court-cancel-hc-verdict-107245.html|accessdate=23 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം|date=31 ജനുവരി 2013|author=Ajith Babu|authorlink=http://malayalam.oneindia.in/authors/ajith-babu.html}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name = reporter>[http://www.reporteronlive.com/story/7585/index.html റിപ്പോർട്ടർഓൺലൈവ്.കോം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} സൂര്യനെല്ലി കേസ്: വാദം ഇന്നു മുതൽ</ref> കൊടുത്ത അപ്പീലിലായിരുന്നു വിധി വന്നത്. കേസിൽ [[അഖിലേന്ത്യാ ജനാധിപത്യ മഹിളാ അസോസിയേൻ|അഖിലേന്ത്യാ ജനാധിപത്യ മഹിളാ അസോസിയേഷനും]] കക്ഷിചേർന്നിരുന്നു<ref name = reporter/><ref>{{cite web |url= http://meenachilonline.com/?p=2776 |title= സൂര്യനെല്ലി വിധി റദ്ദാക്കൽ: ഇടുക്കി ജനാധിപത്യ മഹിളാ അസോസിയേഷന് അഭിമാന മുഹൂർത്തം |author= <!--Staff writer(s); no by-line.--> |date= 2013 ഫെബ്രുവരി 1 |work= |publisher= മീനച്ചിൽ.കോം |accessdate= 2013 ഫെബ്രുവരി 8 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. അന്വേഷണ വേളയിലും പ്രത്യേക കോടതിയുടെ വിചാരണ വേളയിലും മുഖ്യപ്രതികളിലൊരാളായിരുന്ന ധർമ്മരാജൻ ഒളിവിലായിരുന്നുവെന്നും അതിനാൽ അയാളെ ഒഴിവാക്കിയാണ് പ്രതിപ്പട്ടിക തീർത്ത് വിചാരണനടത്തിയതെന്നും, പിന്നീട് ധർമ്മരാജൻ പിടിയിലായ ശേഷം പ്രത്യേക വിചാരണ നടത്തുകയായിരുന്നുവെന്നും, പ്രതികളെ വെറുതേ വിടാൻ പ്രതിപ്പട്ടികയിലെയും മറ്റും സങ്കീർണ്ണ സാങ്കേതികപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഗണിച്ചുവെന്നും കേരള സർക്കാരിന്റെ അഭിഭാഷകൻ കെ. പദ്മനാഭൻ നായർ അടക്കം പെൺകുട്ടിയ്ക്കായി ഹാജരായവർ സുപ്രീം കോടതിയെ അറിയിച്ചതും കോടതി കണക്കിലെടുത്തിരുന്നു<ref name=dharmalifemathru /><ref name="നിലപാട്">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി കേസ് ഹൈക്കോടതിക്ക് മടക്കിയത് കേരളത്തിന്റെ നിലപാട് മൂലം|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2849337/2014-04-05/kerala|accessdate=27 ജൂൺ 2014|newspaper=[[മാതൃഭൂമി]]|date=5 ഏപ്രിൽ 2014|language=മലയാളം|archive-date=2014-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140409131923/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2849337/2014-04-05/kerala|url-status=dead}}</ref>. ഹൈക്കോടതി വിധിയിൽ പെൺകുട്ടിയ്ക്കെതിരെയുള്ള പരാമർശങ്ങൾ ഞെട്ടിക്കുന്നതെന്നും സുപ്രീം കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു<ref name="മെട്രോ" />. ===ഹൈക്കോടതി പുനർവിചാരണാ വിധി=== ഹൈക്കോടതിയുടെ വിധിപ്രസ്താവം സുപ്രീം കോടതി തള്ളിയതോടെ കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ കേസിന്റെ പുനർവിചാരണ തുടങ്ങുകയും 2014 ഏപ്രിൽ 4-നു വിധി പ്രസ്താവിക്കുകയും ചെയ്തു. പുതിയ വിധി [[#ഹൈക്കോടതി വിധി|ഹൈക്കോടതിയുടെ പഴയ വിധി]] തള്ളി [[#പ്രത്യേക കോടതി വിധി|പ്രത്യേക കോടതിയുടെ വിധി]] വ്യത്യാസങ്ങളോടെ അംഗീകരിച്ചു<ref name=dharmalifemathru>{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി കേസിൽ ധർമ്മരാജന് ജീവപര്യന്തം: 23 പ്രതികൾക്ക് തടവ്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=443601|accessdate=5 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=[[മാതൃഭൂമി]]|date=4 ഏപ്രിൽ 2014|language=മലയാളം|archive-date=2014-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140404201717/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=443601|url-status=dead}}</ref>. പുനർവിചാരണ കേട്ടതും, വിധി പ്രസ്താവിച്ചതും ജസ്റ്റിസുമാരായ കെ.ടി. ശങ്കരൻ, എം.എൽ. ഫ്രാൻസിസ് എന്നിവരടങ്ങിയ ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബഞ്ചാണ്<ref name=dharmalifemathru />. മുഖ്യപ്രതി ധർമ്മരാജന് പ്രത്യേക കോടതി നൽകിയ ജീവപര്യന്തം തടവു ശിക്ഷ ഈ വിധിയിൽ ഹൈക്കോടതി ശരിവെച്ചു<ref name="ചന്ദ്രിക77420">{{cite news|title=ധർമ്മരാജന്റെ ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷ ശരിവച്ചു|url=http://www.chandrikadaily.com/contentspage.aspx?id=77420|accessdate=5 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=ചന്ദ്രിക|date=4 ഏപ്രിൽ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406080248/http://www.chandrikadaily.com/contentspage.aspx?id=77420|language=മലയാളം|archivedate=2014-04-06|url-status=dead}}</ref>. ഈ കാലയളവിനുള്ളിൽ മരണപ്പെട്ട അഞ്ചുപേരെ ഒഴിവാക്കിയായിരുന്നു വിധി. പ്രോസിക്യൂഷൻ കേസിലെ പ്രതികളിൽ ഏഴുപേരെ ഹൈക്കോടതി തെളിവിന്റെ അഭാവം, കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയാതിരിക്കൽ, സംശയത്തിന്റെ ആനുകൂല്യം എന്നീ കാരണങ്ങളാൽ വിട്ടയച്ചു{{fn|(൨)}}<ref name="ശിക്ഷ">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: ധർമരാജന് ജീവപര്യന്തം; 23 പ്രതികൾക്ക് തടവ്|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=443753|accessdate=5 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=5 ഏപ്രിൽ 2014|language=മലയാളം|archive-date=2014-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140405020152/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=443753|url-status=dead}}</ref>. അന്വേഷണത്തിൽ ചെറിയ പാളിച്ചകളുണ്ടായിട്ടുണ്ടെന്നും, എന്നാലത് ഗൗരവകരമായ മേഖലകളിലല്ലെന്നും, അക്കാരണം കൊണ്ട് പ്രതികളെ വെറുതേ വിടുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നും ഹൈക്കോടതി വിധിയിൽ വ്യക്തമാക്കി<ref name="മാധ്യമം140405" />. [[ജസ്റ്റിസ് ആർ. ബസന്ത്]] ഉൾപ്പെട്ട ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബഞ്ച് പഴയ വിധിയിൽ പെൺകുട്ടിക്കെതിരെ നടത്തിയിരുന്ന, പെൺകുട്ടി ബാലവേശ്യയാണെന്നും, മൊഴി അവിശ്വസനീയമാണെന്നും ഉള്ള പ്രസ്താവങ്ങൾ പുതിയ വിധിയിൽ നീക്കം ചെയ്യുകയും, പെൺകുട്ടിയുടെ മൊഴി വിശ്വസനീയമാണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുകയും ചെയ്തു<ref name=dharmalifemathru />. കുട്ടിയെ ഭയപ്പെടുത്തിയിരുന്നെന്നുള്ള വാദം പഴയ ബഞ്ച് കണക്കിലെടുത്തിരുന്നില്ലെങ്കിലും ഈ ബഞ്ച് കണക്കിലെടുത്തു. കുട്ടി പെട്ടെന്ന് പേടിക്കുന്ന സ്വഭാവമുള്ളവളായിരുന്നുവെന്നും സാക്ഷിമൊഴികളിൽ നിന്ന് ഹൈക്കോടതി അനുമാനിച്ചു. തന്നെ പീഡിപ്പിച്ചവരോടു തന്നെ രക്ഷപെടുത്തണമെന്നും, ദയവുകാട്ടണമെന്നും കുട്ടി പറഞ്ഞിരുന്നതായും ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. മൊഴിയിലെ ഏതാനം ലഘു വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ സ്വാഭാവികമാണെന്നും, അത് പെരുപ്പിച്ച് കാട്ടേണ്ടന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. കുട്ടി വേശ്യാവൃത്തിയിലേർപ്പെട്ടെന്ന വാദം നിലനിൽക്കില്ലെന്നും, പീഡനത്തിനിടെ സ്വന്തം ആഭരണങ്ങൾ വരെ നഷ്ടപ്പെട്ടതല്ലാതെ ഒന്നും നേടിയില്ലെന്നും ഹൈക്കോടതി വിധിയിൽ നിരീക്ഷിച്ചു<ref name="മാധ്യമം140405">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി പെൺകുട്ടി ബാലവേശ്യ ആയിരുന്നില്ലെന്ന് ഹൈകോടതി|url=http://www.madhyamam.com/news/279907/140405|accessdate=5 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=മാധ്യമം|date=4 ഏപ്രിൽ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140405054656/http://www.madhyamam.com/news/279907/140405|archivedate=2014-04-05|language=മലയാളം|url-status=live}}</ref>. പഴയ വിധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കോടതി പ്രതിഭാഗം അഭിഭാഷകരോട് പെൺകുട്ടി വേശ്യാവൃത്തിയാണോ ചെയ്തതെന്ന് ചോദിച്ചതിനെ തുടർന്ന് അഭിഭാഷകർ അങ്ങനെയഭിപ്രായം ഇല്ലെന്ന് അറിയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും വിധിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്<ref name=mflash>{{cite news|title=40 ദിവസം നാല്പതു പ്രതികൾ, സൂര്യനെല്ലി കേസ് അപൂർവങ്ങളിൽ അപൂർവം|url=http://www.malabarflash.com/2014/04/sooryanelli-case.html|accessdate=7 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=മലബാർ ഫ്ലാഷ്|date=5 ഏപ്രിൽ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407170733/http://www.malabarflash.com/2014/04/sooryanelli-case.html|archivedate=2014-04-07|url-status=live}}</ref>. കൗമാരക്കാരിയായ കുട്ടി തന്റെ കാമുകനോടുള്ള സ്നേഹം മൂലം ചെയ്ത ചെറിയ കുറ്റങ്ങൾ കുട്ടി ദുർമാർഗ്ഗിയായതുകൊണ്ടല്ലെന്നും, കുട്ടിയുടെ ആത്മാർത്ഥതയെ കാമുകൻ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുകയായിരുന്നുവെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു<ref name="പ്രണയത്തിന്റെഇര">{{cite news|title=അവൾ വഴിപിഴച്ചവളല്ല; കപട പ്രണയത്തിന്റെ ഇര: കോടതി|url=http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/167366|accessdate=6 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=മംഗളം|date=5 ഏപ്രിൽ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406123010/http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/167366|archivedate=2014-04-06|language=മലയാളം|url-status=live}}</ref>. നിർബന്ധിത ലൈംഗികവേഴ്ചയ്ക്ക് വിധേയമാക്കിയെന്ന മെഡിക്കൽ റിപ്പോർട്ടുകളിലെ കണ്ടെത്തലുകളും കോടതി കണക്കിലെടുത്തു. മുൻവിധിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഹൈക്കോടതി വിധി പൊതുവേ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു<ref name=anweshi>{{cite news|title=Suryanelli case: Anweshi hails ruling|url=http://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/suryanelli-case-anweshi-hails-ruling/article5878667.ece|accessdate=6 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=ദ് ഹിന്ദു|date=6 ഏപ്രിൽ 2014|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref><ref name=aidwa>{{cite news|title=AIDWA Welcomes High Court Verdict in Suryanelli Case|url=http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/AIDWA-Welcomes-High-Court-Verdict-in-Suryanelli-Case/2014/04/05/article2150738.ece#.U0FxCfgkBSs|accessdate=6 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=The new Indian Express|date=5 ഏപ്രിൽ 2014|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=thetuthiruthal>{{cite news|title=തെറ്റു തിരുത്തിയ വിധി|url=http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=d1186d9408d14d3534e26679d4224c6b|accessdate=6 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=കേരളകൗമുദി|date=6 ഏപ്രിൽ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406153400/http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=d1186d9408d14d3534e26679d4224c6b|archivedate=2014-04-06|language=മലയാളം|url-status=live}}</ref><ref name=FamilyHails>{{cite news|title=Victim's Family Hails Verdict|url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/Victims-Family-Hails-Verdict/2014/04/06/article2152647.ece#.U0FxnvgkBSs|accessdate=6 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=The new Indian Express|date=6 ഏപ്രിൽ 2014|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. പഴയ വിധി നടത്തിയ ബഞ്ചിലുണ്ടായിരുന്ന, പിന്നീട് വ്യത്യസ്ത വേദികളിൽ 'പെൺകുട്ടി ബാലവേശ്യയായിരുന്നു' എന്നാവർത്തിച്ച ബസന്തിനുള്ള മറുപടിയാണ് ഹൈക്കോടതി വിധി എന്ന് പെൺകുട്ടിയുടെ പിതാവ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref name=ബസന്തിനേറ്റയടി>{{cite news|title=വിധി ജസ്റ്റിസ് ബസന്തിനേറ്റ തിരിച്ചടി -പെൺകുട്ടിയുടെ അച്ഛൻ|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=443756|accessdate=5 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=4 ഏപ്രിൽ 2014|language=മലയാളം|archive-date=2014-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140405065344/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=443756|url-status=dead}}</ref><ref name=FamilyHails />. ==രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകരുടെ പങ്ക്== വിവിധ രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികൾക്ക് കേസ് വിവിധ തലങ്ങളിൽ വെല്ലുവിളിയായി. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ ഉന്നത നേതാക്കൾ കേസിൽ ഉൾപ്പെടുകയോ സംശയത്തിന്റെ നിഴലിലാകുകയോ ചെയ്തപ്പോൾ, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്സ്]]<ref name="സെഷൻകോർട്ട്‌ഹിന്ദു" /> [[ജെ.എസ്.എസ്.]]<ref name="സെഷൻകോർട്ട്‌ഹിന്ദു" />, [[കേരളാ കോൺഗ്രസ്]]<ref name=oofen /> തുടങ്ങിയ പാർട്ടികളുടെ പ്രാദേശിക നേതാക്കൾ കേസിൽ പ്രതികളായി. പ്രധാന പ്രതിയായിരുന്ന ധർമ്മരാജൻ [[സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|എസ് എഫ് ഐ]] സജീവപ്രവർത്തകനായിരുന്നു<ref name = mathrubhumi3>{{cite news|title=മോഹിച്ചത് മികച്ച അഭിഭാഷകനാവാൻ; വിധി കുരുക്കിയത് പീഡനക്കേസിൽ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2114553/2013-02-12/kerala|accessdate=12 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=12 ഫെബ്രുവരി 2013|archive-date=2013-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130212182310/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2114553/2013-02-12/kerala|url-status=dead}}</ref>. അഭിഭാഷകനായിരിക്കുമ്പോൾ [[പൊൻകുന്നം|പൊൻകുന്നത്തിനടുത്ത്]] ചേനപ്പാടിയിൽ അടിപിടിക്കേസിൽ ഉൾപ്പെട്ടതാണ് ധർമ്മരാജൻ ആ പാർട്ടിക്ക് അനഭിമതനാകാൻ കാരണം. തുടർന്ന് ജെ.എസ്.എസി.ൽ ചേരുകയും<ref name = mathrubhumi3/> പാർട്ടിയുടെ ഘടകം പൊൻകുന്നം പ്രദേശത്ത് രൂപീകരിക്കാൻ മുൻകൈയെടുത്തു പ്രവർത്തിച്ച്, പ്രാദേശിക നേതാവായി മാറുകയും ചെയ്തു{{തെളിവ്}}. 28-ാംപ്രതി ജോർജ്ജ് ചെറിയാൻ മുമ്പ് [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല]] യൂണിയൻ ചെയർമാനും, സ്റ്റുഡന്റ് ഡീനും ആയിരുന്നു<ref name=studentdean>{{cite news|title=35 found guilty in Suryanelli case, four acquitted|url=http://expressindia.indianexpress.com/ie/daily/20000903/ina03031.html|accessdate=7 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=Indian Express|date=3 സെപ്റ്റംബർ 2000|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. കോട്ടയം ഡി.സി.സി. സെക്രട്ടറിയും കോൺഗ്രസിലെ എ ഗ്രൂപ്പ് നേതാവുമായിരുന്ന [[ജേക്കബ് സ്റ്റീഫൻ]] എന്ന സ്റ്റീഫൻജി ആണ് പീഡനക്കേസിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഒരു പ്രധാന രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ. അക്കാലത്ത് ഇയാൾ കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗമായിരുന്നു. കേസിന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ സജീവരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും മാറി നിന്നിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് വീണ്ടും സജീവമായി. പ്രത്യേക കോടതി ശിക്ഷ, 2014-ൽ ഹൈക്കോടതി ശരി വെക്കുന്ന വേളയിൽ ഇയാൾ കോട്ടയം സഹകരണ-കാർഷിക ഗ്രാമവികസനബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. കേരള സംസ്ഥാന സഹകരണ കാർഷിക ഗ്രാമവികസനബാങ്കിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടർ പദവി ഇയാൾ വഹിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അയർക്കുന്നം സർവീസ് സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് അംഗവും<ref name=oofen>{{cite news|title=ജേക്കബ് സ്റ്റീഫൻ ഉമ്മൻചാണ്ടിയുടെ വലംകൈ|url=http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=439844|accessdate=6 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=5 ഏപ്രിൽ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406163305/http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=439844|archivedate=2014-04-06|language=മലയാളം|url-status=live}}</ref> കോട്ടയം ഭൂപണയ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റുമായി ഇയാൾ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="ജാമ്യം">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: പ്രതികൾ ജാമ്യത്തിനയുള്ള ശ്രമത്തിൽ|url=http://www.indiavisiontv.com/2013/02/02/164081.html|accessdate=26 ഓഗസ്റ്റ് 2014|newspaper=ഇന്ത്യാവിഷൻ ടി.വി.|date=2 ഫെബ്രുവരി 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6S7YmJWBy?url=http://www.indiavisiontv.com/2013/02/02/164081.html|archivedate=2014-08-26|language=മലയാളം|url-status=live}}</ref> കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) നേതാവായിരുന്ന അഡ്വ. നെടുംതകടിയേൽ ജോസ് ആണ് കേസിലുൾപ്പെട്ട മറ്റൊരു പ്രമുഖൻ<ref name=oofen />. ഇവരിരുവർക്കും ഹൈക്കോടതി പുനർവിചാരണയെത്തുടർന്ന് തടവിലാകേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായെങ്കിലും വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള കോടതി നടപടികൾ ഉപയോഗിച്ച് തടവിൽ പോകുന്നതിൽ നിന്നും ഒഴിവാകാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അവയെല്ലാം പരാജയപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് കോടതി വിധി വന്ന് ആറുമാസത്തിനുശേഷം തടവിൽ പോകേണ്ടി വന്നു<ref name="കീഴടങ്ങി">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി കേസ്: ജേക്കബ് സ്റ്റീഫൻ ഉൾെപ്പടെ രണ്ട് പ്രതികൾ കീഴടങ്ങി|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=478547|accessdate=26 ഓഗസ്റ്റ് 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=22 ഓഗസ്റ്റ് 2014}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="ഒടുവിൽ>{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: കോൺഗ്രസ് നേതാവ് ജേക്കബ് സ്റ്റീഫൻ ഒടുവിൽ കീഴടങ്ങി|url=http://www.deshabhimani.com/news-kerala-all-latest_news-393102.html|accessdate=26 ഓഗസ്റ്റ് 2014|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=22 ഓഗസ്റ്റ് 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140826175802/http://www.deshabhimani.com/news-kerala-all-latest_news-393102.html|archivedate=26 ഓഗസ്റ്റ് 2014|language=മലയാളം}}</ref>. കേസിൽ സംശയത്തിലായിരുന്ന [[പി.ജെ. കുര്യൻ|പി.ജെ. കുര്യന്]] അനുകൂലമായി, [[ബി.ജെ.പി.|ബി.ജെ.പി.യുടെ]] അന്നത്തെ [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലാ]] പ്രസിഡന്റ് മൊഴി നൽകിയത് ബി.ജെ.പി.യ്ക്കുള്ളിലും വിവാദമുണ്ടാക്കിയിരുന്നു<ref name="രാജൻ" />. 2013 ജനുവരി അവസാനം [[എൻ.എസ്.എസ്.|എൻ.എസ്.എസും]] കോൺഗ്രസ്സുമായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്ത് ധാരണയുണ്ടായിരുന്നെന്ന എൻ.എസ്.എസ്. സെക്രട്ടറി സുകുമാരൻ നായരുടെ വാദം, മറ്റെല്ലാ കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളും തള്ളിക്കളഞ്ഞിട്ടും. പി.ജെ. കുര്യൻ മാത്രം പിന്തുണച്ചത്, സൂര്യനെല്ലി കേസിൽ നിന്നും രക്ഷപെടാനുള്ള വഴിയൊരുക്കിയതിനുള്ള നന്ദിപ്രകടനമായിട്ടാണെന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2013 ജനുവരി 31-നു സുപ്രീം കോടതി വിധിയെത്തുടർന്ന് രാജ്യസഭാ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനായ പി.ജെ. കുര്യൻ രാജിവെയ്ക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് വൻവിവാദം ഉണ്ടായിയെങ്കിലും, കുര്യനെ സുപ്രീംകോടതി കുറ്റവിമുക്തനാക്കിയതാണെന്ന വാദമാണ് ഉമ്മൻ ചാണ്ടി സർക്കാർ പൊതുവേ കൈക്കൊണ്ടത്. കേസിനിടെ എല്ലാ രാഷ്ട്രീയപാർട്ടിക്കാരും തന്നെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും, പി.ജെ. കുര്യനെതിരായി മൊഴി കൊടുക്കരുതെന്ന് ഭരണകക്ഷിയിലെ ([[യു.ഡി.എഫ്.]]) പല അംഗങ്ങളും അന്ന് ജയിലിൽ വന്നുകണ്ട് അഭ്യർത്ഥിച്ചിരുന്നുവെന്നും ധർമരാജൻ അവകാശപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref name = mathrubhumi4>{{cite news|title=കുര്യനെതിരെയുള്ള വെളിപ്പെടുത്തലിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു -ധർമരാജൻ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2115015/2013-02-12/kerala|accessdate=12 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=12 ഫെബ്രുവരി 2013|archive-date=2013-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130212182518/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2115015/2013-02-12/kerala|url-status=dead}}</ref>. ===പി.ജെ. കുര്യന്റെ പങ്കാളിത്തം സംബന്ധിച്ച സംശയം=== [[File:P. J. Kurien portrait.jpg|thumb|പി.ജെ. കുര്യൻ]] കേസന്വേഷണത്തിന്റെ വേളയിൽ അന്നു കേന്ദ്രമന്ത്രിയായിരുന്ന [[പി.ജെ. കുര്യൻ|പി.ജെ. കുര്യന്റെ]] പേരും പെൺകുട്ടി പറഞ്ഞുവെങ്കിലും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ സിബി മാത്യൂസ് അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ കേസെടുക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. തുടർന്ന് പെൺകുട്ടി അദ്ദേഹത്തെ കേസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് [[പീരുമേട്]] ഒന്നാം ക്ളാസ് ജ്യുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിൽ സ്വകാര്യ അന്യായം ഫയൽ ചെയ്‌തു. ഈ കേസിൽ ഹാജരാകാൻ കുര്യനോട് കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതിനെതിരേ കുര്യൻ ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകിയെങ്കിലും അത് കോടതി തള്ളി. തുടർന്ന് സുപ്രീംകോടതിയിൽ കുര്യൻ അപ്പീൽ നൽകി. പീരുമേട് കോടതിയുടെ നടപടികൾ നിർത്തിവയ്ക്കാനായിരുന്നു സുപ്രീം കോടതിവിധി<ref>[http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=fd0fe79467c1eb7900ecde740d529311 കേരളകൗമുദി.കോം] സൂര്യനെല്ലി: പി.ജെ. കുര്യനെതിരെ പെൺകുട്ടി കത്തയച്ചു </ref>. സൂര്യനെല്ലി കേസിൽ കുര്യനനുകൂലമായി മൊഴി മാറ്റാൻ അന്വേഷണോദ്യോഗസ്ഥനിൽ നിന്ന് സമ്മർദ്ദമുണ്ടായി എന്ന് പെൺകുട്ടി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സാങ്കേതികത്വം പറഞ്ഞും കുര്യനെപ്പോലെയുള്ള ഉന്നതനെ കേസിലുൾപ്പെടുത്തിയാലുണ്ടാകുന്ന പ്രത്യാഘാതത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞും മൊഴി മാറ്റാൻ സമ്മർദ്ദമുണ്ടായി എന്ന് ചാനൽ അഭിമുഖത്തിൽ പെൺകുട്ടി വെളിപ്പെടുത്തിയത്. രക്ഷിക്കണം എന്നപേക്ഷിച്ചിട്ടും കുര്യൻ ഉപദ്രവിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നും പെൺകുട്ടി പറഞ്ഞിരുന്നു<ref name="മൊഴിമാറ്റാൻ">{{cite news|title=കുര്യന്‌ അനുകൂലമായി മൊഴിമാറ്റാൻ സിബി മാത്യൂസ്‌ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തി|url=http://www.janmabhumidaily.com/jnb/News/97853|accessdate=6 ജൂലൈ 2014|newspaper=ജന്മഭൂമി|date=7 ഫെബ്രുവരി 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130209200544/http://www.janmabhumidaily.com/jnb/News/97853|language=മലയാളം}}</ref>. ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളും ശരീരത്തിലെ മറുക് അടക്കമുള്ള അടയാളങ്ങളും പെൺകുട്ടി മൊഴിയിൽ നൽകിയിരുന്നു എന്ന് പലരും പറയുന്നു.<ref name="രക്ഷക">{{cite news|title=http://www.janmabhumidaily.com/jnb/News/98530|url=ബാജിയെ രക്ഷിക്കാൻ മുന്നണികളുടെ മത്സരം|accessdate=6 ജൂലൈ 2014|newspaper=ജന്മഭൂമി|date=11 ഫെബ്രുവരി 2013|archiveurl=http://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.janmabhumidaily.com%2Fjnb%2FNews%2F98530&date=2014-07-06|language=മലയാളം}}</ref>. പി.ജെ. കുര്യനെതിരെ പെൺകുട്ടിയുടെ മാതാവ്‌ കോൺഗ്രസ്‌ അദ്ധ്യക്ഷ സോണിയാ ഗാന്ധിക്കും ഉപാദ്ധ്യക്ഷൻ രാഹുൽ ഗാന്ധിക്കും അഹമ്മദ്‌ പട്ടേലിനും കത്ത്‌ അയച്ചിരുന്നു<ref name="മൊഴിമാറ്റാൻ" />. കുര്യൻ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് രക്ഷപെട്ടെന്നാണ് ഇവരുടെ വിശ്വാസം. 2013-ൽ [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭയുടെ]] ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറായ [[പി.ജെ. കുര്യൻ|പി.ജെ. കുര്യനെ]] പ്രതിയാക്കണം എന്നപേക്ഷിച്ച് പെൺകുട്ടി അയച്ച കത്ത് പുറത്തുവന്നിരുന്നു<ref name=accusedkurian>{{cite news|last=ബാബു|first=അജിത്ത്|title=സൂര്യനെല്ലി കേസിൽ പിജെ കുര്യനെ പ്രതിചേർക്കണം|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2013/02/01/kerala-pj-kurien-include-accused-litst-suryanelli-victim-107255.html|accessdate=23 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം|date=1 ഫെബ്രുവരി 2013|authorlink=http://malayalam.oneindia.in/authors/ajith-babu.html}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=victim1>[http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=13349175&programId=1073750974&tabId=1&contentType=EDITORIAL പി.ജെ. കുര്യനും തന്നെ പീഡിപ്പിച്ചെന്ന് സൂര്യനെല്ലി പീഡനകേസിലെ ഇരയായ പെൺകുട്ടി]മലയാളമനോരമ ഇംഗ്ലീഷ്</ref>. 2013-ൽ വിവാദങ്ങളെത്തുടർന്ന് എൻ.ഡി.റ്റി.വി.യിൽ നടന്ന അഭിമുഖത്തിനിടെ കുര്യൻ ഇറങ്ങിപ്പോയത് വാർത്തയായിരുന്നു<ref name="കുര്യൻപോയി">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി; ചാനൽ ചർച്ചയിൽ നിന്നും പി.ജെ. കുര്യൻ ഇറങ്ങിപ്പോയി|url=http://www.indiavisiontv.com/2013/02/05/165143.html|accessdate=4 മെയ് 2013|newspaper=ഇന്ത്യാവിഷൻ|date=5 ഫെബ്രുവരി 2013}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. മറ്റൊരു ചാനൽ ചർച്ചയിൽ നിന്നും മുഖ്യമന്ത്രി ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയും കുര്യനെ സംബന്ധിച്ച ചോദ്യങ്ങളെ തുടർന്ന് അക്കാലത്ത് ഇറങ്ങിപ്പോയതും വാർത്തയായിരുന്നു<ref name="ഉചാഇപോ">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി പരാമർശം: ഉമ്മൻ ചാണ്ടി ചാനൽ ചർച്ചയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോയി|url=http://www.madhyamam.com/news/216239/130307|accessdate=27 ജൂൺ 2014|newspaper=[[മാധ്യമം]]|date=7 മാർച്ച് 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130310224406/http://www.madhyamam.com/news/216239/130307|archivedate=10 മാർച്ച് 2013|language=മലയാളം}}</ref>. കേസിലെ പ്രധാന പ്രതിയായ ധർമ്മരാജൻ പി.ജെ. കുര്യൻ തന്റെ കാറിൽ കുമളി ഗസ്റ്റ് ഹൗസിൽ വന്നിരുന്നു എന്ന് മാതൃഭൂമി ചാനലിൽ നടത്തിയ അഭിമുഖത്തിൽ പറയുകയുണ്ടായി. സുഹൃത്തുക്കളായ ഉണ്ണി, ജമാൽ, ചെറിയാൻ എന്നിവരും തന്നോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു എന്നും ധർമ്മരാജൻ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. കുര്യനെത്തിയത് 1996 ഫെബ്രുവരി 19-ന് ആണെന്നും, അത് കേസിലെ മറ്റൊരു പ്രതിയും കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന ജേക്കബ് സ്റ്റീഫൻ അറിയിച്ചിട്ടായിരുന്നുവെന്നുമാണ് ധർമ്മരാജൻ അവകാശപ്പെട്ടത്<ref name=khaleej>{{cite news|title=More trouble for Kurien after new revelation in rape case|url=http://www.khaleejtimes.com/kt-article-display-1.asp?xfile=data/international/2013/February/international_February468.xml&section=international|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=ഖലീജ് ടൈംസ്|date=12 ഫെബ്രുവരി 2013|author=T K Devasia|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. പി.ജെ. കുര്യൻ ഇക്കാര്യങ്ങൾ നിഷേധിക്കുകയുണ്ടായി<ref name = mathrubhumi4/>. തുടർന്ന് പുതിയ സാഹചര്യമുണ്ടായെന്ന കാരണത്താൽ, സൂര്യനെല്ലി കേസിലെ ഇരയായ പെൺകുട്ടി പീരുമേട് മജിസ്ട്രേട്ട് കോടതിയിൽ കുര്യനെ, തെളിവില്ലെന്ന കാരണത്താൽ വിട്ടയച്ച കോടതിവിധി പുനഃപരിശോധിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ഹർജി നൽകുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ വാദം നടന്ന മെയ് 28-നു, കുര്യനെ അറിയില്ലെന്നും, റിപ്പോർട്ടറുടെ നിരന്തരമായ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മുമ്പിൽ പതറിയാണ് കുര്യനുൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞതെന്നും, ചാനലിനു അഭിമുഖം നൽകിയപ്പോൾ താൻ മദ്യലഹരിയിലായിരുന്നുവെന്നും ധർമ്മരാജൻ വക്കീൽ മുഖാന്തരം മൊഴിമാറ്റി [[സത്യവാങ്മൂലം]] സമർപ്പിക്കുകയുണ്ടായി<ref name="retraction">{{cite news|title=Suryanelli case: Lone convict retracts charge against Kurien|url=http://tehelka.com/suryanelli-case-lone-convict-dharmarajan-retracts-charge-against-kurien/|accessdate=2013 ജൂൺ 3|newspaper=[[തെഹൽക്ക]]|date=2013 മെയ് 29|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="സത്യവാങ്മൂലം">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: കുര്യന്​ അനുകൂലമായി ധർമ്മരാജന്റെ സത്യവാങ്മൂലം|url=http://www.mediaonetv.in/news/7829/wed-05292013-1358|accessdate=2013 ജൂൺ 3|newspaper=മീഡിയ വൺ ടി.വി.|date=2013 മെയ് 29|language=മലയാളം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. തുടർന്ന് കോടതി ഹർജി തള്ളുകയുണ്ടായി<ref name="തള്ളി">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: പി.ജെ.കുര്യന് എതിരായ ഹർജി തള്ളി|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2364952/2013-06-30/kerala|accessdate=2013 ജൂലൈ 5|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=30 ജൂൺ 2013|language=മലയാളം|archive-date=2013-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20130724114942/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2364952/2013-06-30/kerala|url-status=dead}}</ref><ref name="ആവില്ല">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: പി.ജെ.കുര്യനെ പ്രതിയാക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി|url=http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=6016f4a751e79f5ead7b0012f67b48bc|accessdate=2013 ജൂലൈ 5|newspaper=കേരളകൗമുദി|date=2013 ജൂൺ 30|language=മലയാളം}}</ref>. അതിനു ശേഷം ഇതേ വിഷയത്തിൽ പി.ജെ. കുര്യനെ കേസിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട് 2006-ൽ ഹൈക്കോടതി നടത്തിയ വിധിക്കെതിരെ, പെൺകുട്ടി 2013-ൽ ഹൈക്കോടതിയിൽ പുനഃപരിശോധനാ ഹർജി നൽകുകയും, 2006-ൽ പരാതിക്കാരിയുടെ വാദം കേൾക്കാതെ കുര്യനെ കേസിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയത് ശരിയായിരുന്നില്ലെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു<ref name="തെറ്റ്">{{cite news|title='സൂര്യനെല്ലി പെൺകുട്ടിയുടെ ഭാഗം കേൾക്കാത്തത് ശരിയല്ല'|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=409263|accessdate=2013 നവംബർ 28|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=25 നവംബർ 2013|language=മലയാളം|archive-date=2013-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20131128063121/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=409263|url-status=dead}}</ref><ref name="വാദംകേൾക്കണം">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: ഇരയുടെ വാദം കേൾക്കണമായിരുന്നു -ഹൈകോടതി|url=http://www.madhyamam.com/news/257150/131125|accessdate=2013 നവംബർ 28|newspaper=മാദ്ധ്യമം|date=25 നവംബർ 2013|language=മലയാളം|archive-date=2013-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20131128064307/http://www.madhyamam.com/news/257150/131125|url-status=dead}}</ref>. പിന്നീട് സർക്കാർ ജോലി ലഭിച്ച പെൺകുട്ടിയ്ക്കെതിരെ, സുപ്രീം കോടതിയിൽ അപ്പീൽ പരിഗണനയ്ക്കെടുക്കുന്നതിനു മുമ്പായി അഴിമതിക്കേസ് കെട്ടിച്ചമച്ചെന്നും കുര്യനെതിരെ ആരോപണമുണ്ട്<ref name="leelamenon" />. ====കുര്യനനുകൂലമായ വാദങ്ങൾ==== ഉന്നത പോലീസ് ഐ.പി.എസ്. ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വ്യത്യസ്തമായ നാല് അന്വേഷണങ്ങളിൽ കുര്യന് ആ സമയത്ത് കുമളിയിൽ ചെല്ലാൻ കഴിയില്ലെന്ന സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നതാണ് പ്രധാന വാദം<ref name="ProKurian">{{cite news|title=കുര്യൻ വേട്ടക്കാർ അറിയാൻ|url=http://www.mangalam.com/opinion/32876|accessdate=4 മെയ് 2013|newspaper=മംഗളം|date=11 ഫെബ്രുവരി 2013|author=മാത്യു സാമുവൽ}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. വൈകിട്ട് 4.45നു [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയിൽ]] കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് കുര്യൻ ഫോൺ ചെയ്തതിനു തെളിവുണ്ടെന്നും, 10.20-നു കുര്യൻ സ്വന്തം വീട്ടിലെ ഫോണിൽ നിന്ന് എസ്.പി.യ്ക്ക് ഫോൺ ചെയ്തെന്നതിനു തെളിവുണ്ടെന്നുമാണ് ഇവയിൽ പ്രധാനം<ref name="ProKurian" />. ഇതിനിടയിലുള്ള സമയത്തിനിടയിൽ കുര്യന് കുമളിയിൽ ചെന്ന് തിരിച്ചുവരാൻ കഴിയില്ലെന്നാണ് വാദിക്കപ്പെടുന്നത്. കുര്യനെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയമായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന അവസരങ്ങളിലാണ് ഉയർന്ന് വന്നതെന്നും ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു<ref name="ProKurian" />. എന്നാൽ 2013 തുടക്കം, പ്രത്യേകിച്ച് രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത അവസരത്തിലാണ് കുര്യനെതിരെ ആരോപണങ്ങളുയർന്നത്. കുര്യനനുകൂലമായി 12 അലിബി തെളിവുകൾ ഉണ്ടെന്നും അവയിൽ രണ്ടുപേർ മാത്രമേ തങ്ങളുടെ മൊഴി തിരുത്തിയിട്ടുള്ളുവെന്നും വാദിക്കപ്പെടുന്നു<ref name="ProKurian" />. ====കുര്യനെതിരായ വാദങ്ങളും ആരോപണങ്ങളും==== രാജ്യസഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറായ കുര്യനെ പുറത്താക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് പെൺകുട്ടി അയച്ച കത്തിനെ സംബന്ധിച്ച വാർത്ത പുറത്തുവന്നതിനുശേഷം, അന്ന് അന്വേഷണസംഘത്തിലുണ്ടായിരുന്ന കെ.കെ. ജോഷ്വാ എന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പി.ജെ. കുര്യനെ കേസിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാൻ അന്വേഷണസംഘത്തലവൻ ശ്രമിച്ചുവെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി. പെൺകുട്ടിയുടെ മൊഴി കണക്കിലെടുക്കാതെ സംഭവസമയത്ത് പി.ജെ. കുര്യൻ കുമളിയിൽ എത്തിയില്ല എന്ന് സാക്ഷിമൊഴിയെ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നിഗമനത്തിലെത്തുകയായിരുന്നു അന്വേഷണസംഘത്തലവനായ സിബി. കെ. മാത്യൂസ് ചെയ്തതെന്നും കെ.കെ. ജോഷ്വാ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. അന്ന് [[എൻ.എസ്.എസ്.]] അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന [[സുകുമാരൻ നായർ|സുകുമാരൻ നായരുടെ]] മൊഴി മാത്രമാണ് പി.ജെ. കുര്യനെ പ്രതിപ്പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കുവാൻ അടിസ്ഥാനമാക്കിയതത്രേ<ref name=madhyamam2>{{cite news|title='സൂര്യനെല്ലി കേസിൽ നിന്നും സിബി മാത്യൂസ് പി.ജെ കുര്യനെ രക്ഷപ്പെടുത്തി' -ജോഷ്വ|url=http://www.madhyamam.com/news/211425/130201|accessdate=23 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=[[മാധ്യമം]]|date=2 ജനുവരി 2013|author=സി.എ.എം. കരീം|archive-date=2013-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130204034640/http://www.madhyamam.com/news/211425/130201|url-status=dead}}</ref>. അക്കാലത്ത് ബി.ജെ.പി. ആലപ്പുഴ ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന കെ.എസ്. രാജൻ നൽകിയ പി.ജെ. കുര്യന് അനുകൂലമായ മൊഴിയും കുര്യനെ കേസിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാൻ കാരണമായത്രേ. ഇതുസംബന്ധിച്ച് പെൺകുട്ടിയുടെ മൊഴിയിൽ ഇതുവരെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളില്ല എന്നതും സൂര്യനെല്ലിക്കേസിലെ [[സ്പെഷ്യൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ|സ്പെഷ്യൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടറും]] പ്രശസ്ത അഭിഭാഷകനുമായിരുന്ന [[ജി. ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പ്|ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പിന്റെ]] നിയമോപദേശം പ്രതിപ്പട്ടികയിൽ പി.ജെ. കുര്യന്റെ പേര് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനനുകൂലമായിരുന്നു എന്നതും മൂലം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരപരാധിത്വത്തെപ്പറ്റി പൂർണ്ണമായ അന്വേഷണം നടത്തുന്നതിന് ബാദ്ധ്യതയുണ്ട് എന്നാണ് ജോഷ്വയുടെ അഭിപ്രായം<ref name = madhyamam2/>. സിബി മാത്യൂസ് പെൺകുട്ടിയെയും മാതാപിതാക്കളെയും ഇക്കാര്യത്തിൽ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ തയ്യാറായിരുന്നില്ലെന്നും മറ്റു പ്രതികളെയെല്ലാം തിരിച്ചറിയൽ പരേഡിലൂടെ പെൺകുട്ടി തിരിച്ചറിഞ്ഞുവെങ്കിലും കുര്യനെതിരേ തിരിച്ചറിയൽ പരേഡ് നടത്തിയില്ല എന്നും അഡ്വക്കേറ്റ് ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പ് ''[[എന്റെ ജീവിതം]]'' എന്ന ആത്മകഥയിൽ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name=madhyamam3>{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: ജീവിക്കുന്ന തെളിവായി അഡ്വ.ജനാർദനക്കുറുപ്പിന്റെ ആത്മകഥ|url=http://www.madhyamam.com/news/211669/130203|accessdate=23 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=[[മാധ്യമം]]|date=2 മാർച്ച് 2013|archive-date=2013-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20130206034450/http://www.madhyamam.com/news/211669/130203|url-status=dead}}</ref>. [[ജി. ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പ്|ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പ്]] തന്റെ സ്പെഷ്യൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ സ്ഥാനം രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളെത്തുടർന്ന് രാജിവെയ്ക്കുകയാണുണ്ടായത്<ref name="ജനനീതി">{{cite news|title=അയാൾ ജനനീതിക്കായി നിലകൊണ്ടു|url=http://www.madhyamam.com/weekly/392|accessdate=18 മാർച്ച് 2014|newspaper=[[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]]|author=അഡ്വ. പി.ജി. തമ്പി |language=മലയാളം}}</ref>. അഡ്വ. ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പ്, പെൺകുട്ടിയെ തന്റെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ ചോദ്യം ചെയ്യണമെന്ന് സിബി മാത്യുവിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും, അതിനവസരമുണ്ടായിട്ടും സിബി മാത്യു അങ്ങനെ ചെയ്തില്ലെന്നും ആത്മകഥയിൽ വെളിപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്<ref name="വന്നതുംപോയതും" />. പി.ജെ. കുര്യൻ കേസിൽ നിന്നൊഴിവാക്കപ്പെട്ടത് അക്കാലത്ത് പുതിയതായി അധികാരമേറ്റ ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലത്താണെന്നാണ് ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പിന്റെ പക്ഷം<ref name="വന്നതുംപോയതും" />. കുര്യൻ കാലിൽ വീണപ്പോൾ [[ഇ.കെ. നായനാർ|നായനാർ]] ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ടാകുമെന്നാണ് 2013 ഫെബ്രുവരിയിൽ [[സി.പി.ഐ. (എം)]] സംസ്ഥാന സമിതി അംഗമായ [[എം.എം. ലോറൻസ്]] ഇക്കാര്യത്തിൽ പ്രതികരിച്ചത്<ref name="കാലിൽവീണു">{{cite news|title=കുര്യൻ കാലിൽ വീണപ്പോൾ നായനാർ ഒഴിവാക്കികാണും -ലോറൻസ്|url=http://www.madhyamam.com/news/212865/130211|accessdate=27 ജൂൺ 2014|newspaper=[[മാധ്യമം]]|date=11 ഫെബ്രുവരി 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130214012254/http://www.madhyamam.com/news/212865/130211|archivedate=13 ഫെബ്രുവരി 2013|language=മലയാളം}}</ref>. അന്ന് നായനാരുടെ പൊളിറ്റിക്കൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന പിന്നീട് ലൈംഗികാപവാദത്തെത്തുടർന്ന് സി.പി.ഐ.(എം)-ൽ നിന്നു പുറത്തായ [[പി. ശശി]], അന്ന് [[അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ]] ആയിരുന്ന [[എം.കെ. ദാമോദരൻ]] എന്നിവരുടെ സമീപനം കുര്യനെ ഒഴിവാക്കുന്നതിൽ പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ടാകാമെന്നും, നായനാർ തെറ്റുകാരനല്ലെന്നുമാണ് [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി.എസ്. അചുതാനനന്ദന്റെ]] പക്ഷം<ref name="പിശാശി">{{cite news|title=ദാമോദരന്റെയും ശശിയുടെയും ഇടപെടൽ അന്വേഷിക്കണം - വി.എസ്.|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2098028/2013-02-03/kerala|accessdate=6 ജൂലൈ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=03 ഫെബ്രുവരി 2013|archive-date=2014-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20140103013544/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2098028/2013-02-03/kerala|url-status=dead}}</ref>. സൂര്യനെല്ലിക്കേസിൽ പി.ജെ. കുര്യൻ ഉൾപ്പെടാതെ പോയത് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ സിബി മാത്യൂസിന്റെ താത്പര്യം കൊണ്ടാണെന്ന് ഇന്ത്യാവിഷൻ എക്സിക്യൂട്ടീവ് എഡിറ്ററായിരുന്ന [[എം.പി. ബഷീർ]] തന്റെ ''[[സ്മാർത്തം, സൂര്യനെല്ലി, ഐസ്ക്രീം - മൂന്ന് കുറ്റവിചാരണകൾ]]'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ആരോപിക്കുന്നു<ref name="വന്നതുംപോയതും">{{cite web|title=കുര്യൻ വന്നതും പോയതും|url=http://www.indiavisiontv.com/2013/02/01/163895.html|publisher=ഇന്ത്യാവിഷൻ|accessdate=6 ഏപ്രിൽ 2014|author=എം.പി. ബഷീർ|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Od8BiQS4?url=http://www.indiavisiontv.com/2013/02/01/163895.html|archivedate=2014-04-06|date=1 ഫെബ്രുവരി 2013|url-status=dead}}</ref>. നാൽപ്പത് വയസ്സുള്ള, ഖദർധാരിയായ പേരറിയാത്ത വ്യക്തിയെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കുന്നുവെന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് സിബി മാത്യൂസിന്റെ കുറ്റപത്രം അവസാനിക്കുന്നതെങ്കിലും, അതിനു മുമ്പു തന്നെ പെൺകുട്ടി പി.ജെ. കുര്യനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു എന്ന് എം.പി. ബഷീർ പറയുന്നു. പെൺകുട്ടി സിബി മാത്യൂസിന് നൽകിയ ആദ്യമൊഴിയിൽ പി.ജെ. കുര്യനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞതായി സൂചനയുണ്ടെങ്കിലും രണ്ടാമത്തെ മൊഴിയിൽ അതില്ല. ഇത് മനഃപൂർവ്വമാണെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ. ആന്റണിക്ക്]], 1996 മാർച്ച് 28-നു സ്വന്തം കൈയൊപ്പിട്ട് പെൺകുട്ടി നൽകിയ പരാതിയിലും പി.ജെ. കുര്യനെ പേരെടുത്ത് പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്<ref name="വന്നതുംപോയതും" />. പീഡനം നടന്ന ദിവസം കുര്യൻ [[കുമിളി]] ഗസ്റ്റ് ഹൗസിൽ എത്തിയിരുന്നതായി കുഞ്ഞൂട്ടി എന്നൊരു തൊഴിലാളി വെളിപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി<ref>[http://www.indiavisiontv.com/2013/02/02/164422.html ഇൻഡ്യാവിഷൻ ടി.വി.കോം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} സൂര്യനെല്ലി: പുനരന്വേഷണത്തിന് തയ്യാറല്ലെന്ന് കുര്യൻ ഇൻഡ്യാവിഷനോട്. പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്: 2013 ഫെബ്രുവരി 2. ശേഖരിച്ചത്: 2013 ഫെബ്രുവരി 3</ref><ref>[http://www.malayalamtube.com/index.php?option=com_hwdvideoshare&task=viewvideo&Itemid=53&video_id=18158 സൂര്യനെല്ലി കേസ് വിറ്റ്നസ് എഗൈൻസ്റ്റ് പി.ജെ. കുര്യൻ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} റിപ്പോർട്ടർ.</ref>. സിബി മാത്യൂസിന് അന്വേഷണ സമയത്ത് പി.ജെ. കുര്യന് അനുകൂലമായ മൊഴി നൽകിയ ബി.ജെ.പി. നേതാവ് കെ.എസ്. രാജൻ 2013-ൽ സുപ്രീം കോടതി വിധിയെത്തുടർന്ന്, പി.ജെ. കുര്യനെ കണ്ട സമയവും തീയതിയും ഉറപ്പില്ലെന്ന് മൊഴി തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref name="രാജൻ">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: രാജന്റെ മൊഴിമാറ്റം വിവാദത്തിലേക്ക്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=337837|accessdate=6 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=6 ഫെബ്രുവരി 2013}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. കെ.എസ്. രാജനെ സാക്ഷിയാക്കാൻ മുൻകൈയെടുത്ത കോൺഗ്രസ് നേതാവ് ചാർലി എബ്രഹാം, പി.ജെ. കുര്യനു വേണ്ടി സാക്ഷി പറയാൻ രാജന് പണം വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നുവെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഫോൺ സംഭാഷണവും പുറത്ത് വന്നിരുന്നു<ref name="rajallibi">{{cite news|title=തെളിവ് നൽകാൻ കുര്യൻ പണം വാഗ്ദാനം ചെയ്‌തെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തൽ|url=http://www.indiavisiontv.com/2013/02/08/166341.html|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=[[ഇന്ത്യാവിഷൻ]]|5=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="charliphone">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: ചാർലി നൽകിയത്‌ തെറ്റായ മൊഴിെയന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഫോൺ സംഭാഷണം പുറത്ത്‌|url=http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/32231|accessdate=18 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=[[മംഗളം]]|date=09 ഫെബ്രുവരി 2013|language=മലയാളം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==പീഡനാനന്തര കാലം== ===പെൺകുട്ടിയുടെയും കുടുംബത്തിന്റെയും ജീവിതം=== പീഡനാനന്തരം പോലീസ് പെൺകുട്ടിയേയും കൊണ്ട് മദ്ധ്യകേരളത്തിലൂടെ നടത്തിയ തെളിവെടുപ്പ് ഏറെ വിവാദമായിരുന്നു. പെൺകുട്ടിയ്ക്കും കുടുംബത്തിനും അത് മറ്റൊരു മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ പീഡനമായിരുന്നുവെന്ന് ആദ്യകാലം മുതൽക്കേ പെൺകുട്ടിയുടെയൊപ്പം നിന്നിരുന്ന [[സുഗതകുമാരി]] അടക്കമുള്ളവർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പീഡനം പോലീസിലറിയിക്കുകയും പത്രമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ വാർത്ത തുടർച്ചയായി വരികയും ചെയ്തതോടെ ആ കുടുംബം സമൂഹത്തിൽ നിന്നും, മറ്റു ബന്ധുക്കളിൽ നിന്നും ഒറ്റപ്പെട്ടു<ref>{{cite news|title = സൂര്യനെല്ലി പെൺകുട്ടി നീറിപ്പുകഞ്ഞ പതിനാറ് വർഷങ്ങൾ|url = http://malayalamvaarika.com/2013/january/18/report1.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013 ജനുവരി 18|accessdate = 2013 ഫെബ്രുവരി 17|language = [[മലയാളം]]|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306053816/http://malayalamvaarika.com/2013/january/18/report1.pdf|url-status = dead}}</ref>. പെൺകുട്ടിയുടെ പിതാവിന്റെ അമ്മയുടെ മരണം പോലും മറ്റു ബന്ധുക്കൾ അവരെ അറിയിച്ചിരുന്നില്ല. വാർത്ത പത്രത്തിൽ വന്നപ്പോഴാണ് അവരക്കാര്യമറിയുന്നത്. കുടുംബസ്വത്തിന്റെ വിഹിതവും നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു<ref name='ഒറ്റയ്ക്കായവർ' />. പിതാവ് 2003-ൽ ജോലിയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചപ്പോൾ ലഭിച്ച തുക ഉപയോഗിച്ച് സൂര്യനെല്ലിയിലെ സ്ഥലത്ത് വീടുവെച്ചെങ്കിലും ഒറ്റപ്പെടലിന്റെ പാരമ്യത്തിൽ സ്ഥലം വിറ്റ് സൂര്യനെല്ലി വിട്ടു<ref name='ഒറ്റയ്ക്കായവർ'>{{cite news|title=ഒറ്റയ്ക്കായവർ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2094101/2013-02-01/kerala|accessdate=6 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=1 ഫെബ്രുവരി 2013|archive-date=2013-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130204113857/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2094101/2013-02-01/kerala|url-status=dead}}</ref>. സൂര്യനെല്ലിപ്പെൺകുട്ടിയുടെ വീടും സാദ്ധ്യമെങ്കിൽ പെൺകുട്ടിയേയും കാണാൻ വരുന്ന വിനോദസഞ്ചാരികളും ഈ മാറ്റത്തിനു കാരണമായി<ref name=tourists>{{cite news|title=17 years after gangrape, Suryanelli girl waits for justice|url=http://www.indianexpress.com/news/17-years-after-gangrape-suryanelli-girl-waits-for-justice/1101973/|accessdate=21 മെയ് 2013|newspaper=The Indian Express|date=13 ഏപ്രിൽ 2013|author=Press Trust India|authorlink=http://www.indianexpress.com/columnist/ptindia/|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref> ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരി നഴ്സിങ് പഠനം പൂർത്തിയാക്കി മുമ്പേ ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചെങ്കിലും വിവാഹിതയായിട്ടില്ല. പീഡനത്തിനിരയായ പെൺകുട്ടിക്ക് [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായിരിക്കെ വാണിജ്യനികുതി വകുപ്പിൽ ജോലി നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ [[2012]] ഫെബ്രുവരി 6-ന് പോലീസ് പെൺകുട്ടിയെ സാമ്പത്തിക തിരിമറി ആരോപിച്ച് [[കേരള പോലീസ് ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്|ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്]] അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയുണ്ടായി. 2010-ൽ [[ചങ്ങനാശ്ശേരി|ചങ്ങനാശ്ശേരിയിൽ]] സെയിൽസ് ടാക്സ് വിഭാഗത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ സാമ്പത്തിക തിരിമറികളിലൂടെ 2,26,000 രൂപതട്ടിയെടുത്തു എന്നായിരുന്നു കേസ്. ഓഡിറ്റിങ്ങിനു ശേഷമാണ് ഈ ആരോപണമുണ്ടായത്. പെൺകുട്ടിയെ ഇതിനെത്തുടർന്ന് സസ്പെന്റ് ചെയ്യുകയുമുണ്ടായി. പിന്നീട്, ജനകീയ സമ്മർദങ്ങൾക്കൊടുവിൽ സസ്പെൻഷൻ പിൻവലിക്കുകയും ഇതിനുശേഷം ശിക്ഷ എന്ന നിലയിൽ പെൺകുട്ടിയെ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തേയ്ക്ക്]] സ്ഥലം മാറ്റുകയും ചെയ്തു. ഇവിടെയാണ് കുട്ടി ഇപ്പോൾ ജോലി ചെയ്യുന്നത്. [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതിയിൽ]] പെൺകുട്ടിയുടെ കേസ് വാദത്തിനെടുക്കുന്നതിനു മുന്നോടിയായി<ref name="കുരുക്കുകൾ">{{cite news|title=പെൺകുട്ടിയെ വിടാതെ പിന്തുടർന്ന കുരുക്കുകൾ|url=http://www.madhyamam.com/news/211340/130201|accessdate=23 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=മാധ്യമം|date=2 ജനുവരി 2013|archive-date=2013-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208034625/http://www.madhyamam.com/news/211340/130201|url-status=dead}}</ref> [[പി.ജെ. കുര്യൻ|പി.ജെ. കുര്യനുൾപ്പെടെയുള്ള]] തൽപ്പരകക്ഷികൾ ഈ കേസ് കെട്ടിച്ചമയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് ആരോപണമുണ്ട്<ref name="leelamenon">{{cite news|title=വ്യാജക്കേസ് ചമച്ചതിന് പിന്നിൽ പി.ജെ. കുര്യൻ - ലീലാ മേനോൻ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2097236/2013-02-03/kerala|accessdate=7 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=3 ഫെബ്രുവരി 2013|archive-date=2013-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130203111108/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2097236/2013-02-03/kerala|url-status=dead}}</ref><ref name="മുയൽവേട്ട">{{cite web|title=ഈ മൌനം അശ്ലീലം|url=http://www.nalamidam.com/archives/10046|publisher=നാലാമിടം|accessdate=23 ഏപ്രിൽ 2014|author=സുജ സൂസൻ ജോർജ്ജ്|language=മലയാളം}}</ref>. പീഡനക്കേസിലെ മറ്റൊരു പ്രതിയായ ജേക്കബ് സ്റ്റീഫന്റെ സഹപാഠിയായിരുന്നു അഴിമതിക്കേസിലെ അന്വേഷണോദ്യോഗസ്ഥൻ എന്നും ആരോപണമുണ്ടായിരുന്നു<ref name="മുയൽവേട്ട" />. ഒരിക്കൽ തന്റെ ഓഫീസിലെ ഒരു മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അപമര്യാദയായി പെരുമാറാൻ ശ്രമിച്ചതിനെതിരെയും പെൺകുട്ടി പരാതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്<ref name=rapdeandcondemnd>{{cite news|title=Suryanelli gang-rape case: Raped and condemned|url=http://www.deccanchronicle.com/130217/commentary-op-ed/article/suryanelli-gang-rape-case-raped-and-condemned|accessdate=23 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=ഡെക്കാൻ ക്രോണിക്കിൾ|date=17 ഫെബ്രുവരി 2013|author=Cynthia Chandran|language=ഇംഗ്ലീഷ്|archive-date=2013-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20130222003812/http://www.deccanchronicle.com/130217/commentary-op-ed/article/suryanelli-gang-rape-case-raped-and-condemned|url-status=dead}}</ref>. 2013-ൽ സുപ്രീം കോടതി വിധിയെത്തുടർന്ന്, ഹൈക്കോടതി വിധി പറഞ്ഞ ബഞ്ചിൽ ഉൾപ്പെട്ട ജസ്റ്റിസ് ആർ. ബസന്ത് പെൺകുട്ടി ബാലവേശ്യാവൃത്തിയിലായിരുന്നു ഏർപ്പെട്ടതെന്ന് ന്യായീകരിച്ചത് [[ഇൻഡ്യാവിഷൻ]] ചാനൽ ഒളികാമറ ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രീകരിച്ച് പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. ബാലവേശ്യാവൃത്തി ബലാത്സംഗമല്ല എന്നും സൂര്യനെല്ലിയിലെ പെൺകുട്ടി ഇത്തരത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടതിന് സുദൃഢമായ തെളിവുകളുണ്ട് എന്നും അദ്ദേഹം പറയുകയുണ്ടായി. പെൺകുട്ടി വിദ്യാർഥിയായിരിക്കുമ്പോൾതന്നെ വഴിപിഴച്ചുപോയിരുന്നുവെന്നും പക്വതയില്ലാത്തവളാണെന്നും ബസന്ത് വിശദീകരിക്കുകയുണ്ടായി. ഇത് വൻവിവാദത്തിന് വഴിവച്ചു<ref>{{cite news|title=ഇര വേശ്യയെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ബസന്ത്|url=http://deshabhimani.com/newscontent.php?id=261797|accessdate=9 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=9 ഫെബ്രുവരി 2013|archive-date=2013-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20130211184855/http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=261797|url-status=dead}}</ref>. ബസന്ത് മാപ്പുപറയണമെന്ന ആവശ്യം പല കോണിൽ നിന്നും ഉയരുകയുണ്ടായി<ref>[http://www.indiavisiontv.com/2013/02/10/166954.html ഇൻഡ്യാവിഷൻ ടി.വി.]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ജസ്റ്റിസ് ബസന്ത് പരസ്യമായി മാപ്പുപറയണം: വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്: ഫെബ്രുവരി 10 2013. ശേഖരിച്ചത്: ഫെബ്രുവരി 10 2013</ref>. ബസന്തിനെ, [[കെ. സുധാകരൻ]] ന്യായീകരിച്ചതും<ref name="സുധാകരവചനം">{{cite news|title=Suryanelli gangrape: Cong MP says victim moved 'around as prostitute making money'|url=http://www.indianexpress.com/news/suryanelli-gangrape-cong-mp-says-victim-moved-around-as-prostitute-making-money/1075730/|accessdate=23 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രെസ്സ്|date=18 ഫെബ്രുവരി 2013|author=ഷാജു ഫിലിപ്പ്|authorlink=http://www.indianexpress.com/columnist/shaju_philip/|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref> വ്യാപകപ്രതിഷേധത്തിനിടയാക്കിയിരുന്നു. സുപ്രീം കോടതി വിധിയെത്തുടർന്നു തന്നെ വിവാദങ്ങൾ ഉണ്ടായപ്പോൾ പെൺകുട്ടിയെയും കുടുംബത്തെയും പള്ളിയിൽ ചെല്ലുന്നതിൽ നിന്നും വിലക്കിയതായി വാർത്ത വന്നിരുന്നു<ref name="banned-by-church">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി പെൺകുട്ടിയ്ക്കും കുടുംബത്തിനും പള്ളിയിൽ വിലക്ക്|url=http://www.doolnews.com/surryanelli-family-banned-by-church-malayalam-news332.html|accessdate=9 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=ഡൂൾന്യൂസ്|date=8 മാർച്ച് 2013}}</ref><ref name="church-restraintion">{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി പെൺകുട്ടിക്കു പള്ളിയിൽ വിലക്ക്|url=http://www.asianetnews.tv/latest-news/6326-church-s-restraintion-on-sooryanelly-victim-and-family?month=3&year=2013|accessdate=9 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ്|date=7 മാർച്ച് 2013|archive-date=2013-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130320075002/http://www.asianetnews.tv/latest-news/6326-church-s-restraintion-on-sooryanelly-victim-and-family?month=3&year=2013|url-status=dead}}</ref>. കുടുംബത്തെയും കുട്ടിയേയും എല്ലാവരും തിരിച്ചറിഞ്ഞതിനാൽ ഇടവകാംഗങ്ങൾക്ക് അപമാനമുണ്ടാകുന്നതിൽ പ്രശ്നങ്ങളവസാനിക്കുന്നതുവരെ പള്ളിയിൽ ചെല്ലേണ്ടതില്ലെന്ന് [[വികാരി]] ആവശ്യപ്പെട്ടെന്നായിരുന്നു വാർത്ത<ref name="church-restraintion" />. തുടർന്ന് കുടുംബത്തിന് വിലക്കേർപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് വിജയപുരം ബിഷപ്പ് അറിയിക്കുകയുണ്ടായി<ref name="banned-by-church" />. 2017-ൽ സിബി മാത്യൂസിന്റെ ''നിർഭയം'' എന്ന ആത്മകഥയിലെ പരാമർശങ്ങൾ{{fn|(൩)}} അപകീർത്തികരമാണെന്ന് പെൺകുട്ടി മുഖ്യമന്ത്രിക്കും വനിതാ കമ്മീഷനും പരാതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്<ref name=nirbhayam-math>{{cite news|title=വിവാദ പരാമർശം: സിബി മാത്യൂസിനെതിരെ സൂര്യനെല്ലി പെൺകുട്ടി|url=http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thiruvananthapuram-1.2072026|accessdate=9 ജൂലൈ 2017|date=9 ജൂലൈ 2017|archive-date=2017-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170709133005/http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thiruvananthapuram-1.2072026|url-status=dead}}</ref>. നിറം പിടിപ്പിച്ചതും ഊഹോപോഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ ഇത്തരം ആക്ഷേപങ്ങൾ കുടുംബത്തെ ആകെ തകർത്തുവെന്ന് പെൺകുട്ടി ആരോപിക്കുന്നു<ref name=nirbhayam-mano>{{cite news|title=വിവാദ പരാമർശങ്ങൾ: സിബി മാത്യൂസിനെതിരെ സൂര്യനെല്ലി പെൺകുട്ടിയുടെ പരാതി|url=http://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2017/07/08/suryanelli-rape-victim-complaint-against-siby-matews.html|accessdate=9 ജൂലൈ 2017|date=8 ജൂലൈ 2017}}</ref>. ===സമൂഹത്തിൽ=== കേരളത്തിൽ സ്ത്രീപീഡന സംഭവങ്ങളുണ്ടാവുമ്പോഴൊക്കെ സൂര്യനെല്ലി കേസും ഓർമ്മിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. [[ലാൽജോസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്]]'' എന്ന ചലച്ചിത്രം സൂര്യനെല്ലി സ്ത്രീപീഡനക്കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ എടുത്ത ചിത്രമാണ്. സൂര്യനെല്ലി സ്ത്രീപീഡനക്കേസിലെ ഹൈക്കോടതി വിധിക്കെതിരേയും ദൈവത്തിനെതിരേയുമുള്ള തന്റെ എതിർപ്പായിരുന്നു ആ ചലച്ചിത്രം എന്ന് സംവിധായകൻ ലാൽ ജോസ് പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name="ലിസാമ്മ">{{cite web|title=ലിസമ്മയുടെ വീട് - സിനിമാ റിവ്യൂ|url=http://www.m3db.com/node/30670|publisher=m3db.com|accessdate=23 ഏപ്രിൽ 2014|author=nanz|authorlink=http://www.m3db.com/users/nanz|language=മലയാളം|date=7 ജനുവരി 2013|archive-date=2013-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117042321/http://www.m3db.com/node/30670|url-status=dead}}</ref>. ഈ ചിത്രത്തിൽ പെൺകുട്ടിയുടെ പിതാവിന്റെ വേഷം ചെയ്ത [[സലീം കുമാർ|സലീം കുമാറിന്]] മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരള സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി<ref name=mould>{{cite news|title=In a different mould|url=http://www.hindu.com/thehindu/fr/2006/02/17/stories/2006021700920200.htm|accessdate=7 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=ദി ഹിന്ദു|date=17 ഫെബ്രുവരി 2006|author=വിജയ് ജോർജ്ജ്|archive-date=2007-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070614083917/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2006/02/17/stories/2006021700920200.htm|url-status=dead}}</ref>. കേസിൽ പെൺകുട്ടിയുടെ കുടുംബത്തിന്റെ പക്ഷത്ത് നിന്ന പെൺകുട്ടിയുടെ പിതാവിന്റെ സുഹൃത്തിനും പ്രതികാര നടപടികൾ നേരിടേണ്ടി വന്നിരുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു<ref name="മോഹനൻ">{{cite news|title=പോരാട്ടത്തിനു ഊർജ്ജം പകർന്ന് എന്നും കൂട്ടായി|accessdate=7 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=1 ഫെബ്രുവരി 2013|agency=കോട്ടയം എഡിഷൻ|page=13|language=മലയാളം}}</ref>. പ്രതികളായവരിൽ നിരവധി പേരുടെ കുടുംബവും തകർന്നു പോയി. പ്രതികളിൽ രണ്ടുപേർ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു<ref name=stephanji />. 39-ാം പ്രതി വിലാസിനി അവകാശപ്പെടുന്നത് ആശുപത്രി നേഴ്സായിരുന്ന താൻ, മലയാളിയാണെന്ന മുൻപരിചയം മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ധർമ്മരാജന്റെ സഹോദരിയെന്ന് പരിചയപ്പെടുത്തിയ പെൺകുട്ടിയെ ഒരു രാത്രി കൂടെത്താമസിപ്പിച്ചതേയുള്ളുവെന്നും, അന്വേഷണസംഘം സാക്ഷിയാക്കാമെന്ന് പറഞ്ഞ് അവസാനപ്രതി ആക്കുകയായിരുന്നു എന്നുമാണ്. ഹൈക്കോടതി പുനർവിചാരണയിൽ വെറുതേ വിടപ്പെട്ട വിലാസിനി, ഏലത്തോട്ടത്തിൽ കൂലിപ്പണിയെടുക്കുന്നു<ref>{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും അഭിഭാഷകർക്കുമെതിരെ 32-ാം പ്രതി|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=342123|accessdate=7 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=14 ഫെബ്രുവരി 2013|author=എൻ.കെ. രാജൻ}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഒന്നാം പ്രതി രാജുവും അന്വേഷണസംഘം മനഃപൂർവ്വം കുടുക്കിയതാണെന്ന് മുമ്പ് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു<ref name=അരുൺ>{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി കേസ് അരുണിനെ രക്ഷിക്കാൻ തന്നെ പ്രതിയാക്കിയെന്ന് ഒന്നാംപ്രതി രാജു|url=http://www.mathrubhumi.com/special/byelections2012/story.php?id=340032|accessdate=8 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഹൈക്കോടതി 2005-ൽ നടത്തിയ വിധിയിൽ, [[കേന്ദ്ര നിയമ കമ്മീഷൻ]] അതിന്റെ 84-ാം റിപ്പോർട്ടിൽ ശുപാർശ ചെയ്തിരുന്നതുപോലെ, പെൺകുട്ടികൾക്ക് ലൈംഗിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള പ്രായം 18 ആക്കണമെന്ന് സർക്കാരിനോട് ശുപാർശ ചെയ്തിരുന്നു. വളരെക്കാലം അത് നടപ്പിലായില്ലെങ്കിലും<ref name="പ്രായം" /> 2013-ലെ ക്രിമിനൽ നിയമ ഭേദഗതിയിൽ മറ്റു വകുപ്പുകൾക്കൊപ്പം ഐ.പി.സി. 375-ാം വകുപ്പും ഭേദഗതി ചെയ്യുകയും പതിനെട്ടു വയസ്സിൽ താഴെ പ്രായമുള്ള പെൺകുട്ടിയുമായി സമ്മതത്തോടുകൂടിയോ അല്ലാതെയോ ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടുന്നത് ബലാത്സംഗക്കുറ്റമായി കണക്കാക്കുന്ന ചട്ടം നിലവിൽ വരുകയും ചെയ്തു.<ref name=CLAA>{{cite web|title=ദ ക്രിമിനൽ ലോ (അമെൻഡ്‌മെന്റ്) ആക്റ്റ് 2013. 2013-ലെ പതിമൂന്നാം നമ്പർ|url=http://indiacode.nic.in/acts-in-pdf/132013.pdf|work=ദ ഗസറ്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ എക്സ്ട്രാഓർഡിനറി|publisher=ഇന്ത്യകോഡ്|accessdate=27 ജൂൺ 2014}}</ref> ====അയ്യങ്കാളി പടയുടെ ഇടപെടൽ==== സൂര്യനെല്ലി പീഡനക്കേസിനെ തുടർന്ന് 2002-ൽ, [[അയ്യങ്കാളി പട]] എന്ന് സ്വയം വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്ന സംഘം കേസിൽ പ്രതിയായിരുന്ന കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗം ജേക്കബ് സ്റ്റീഫന്റെ കൈ വെട്ടിയത് സമൂഹത്തിൽ നക്സലിസം തിരിച്ചുവരുന്നതിന്റെ ലക്ഷണമായി സൂചിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു<ref name="directaction">{{cite news|title=Police fear more `direct action by Left extremists'|url=http://hindu.com/2003/02/22/stories/2003022203260500.htm|accessdate=6 ഫെബ്രുവരി 2013|newspaper=ദി ഹിന്ദു|date=22 ഫെബ്രുവരി 2003|author=ജി. ആനന്ദ്|language=ഇംഗ്ലീഷ്|archive-date=2009-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090711122102/http://www.hindu.com/2003/02/22/stories/2003022203260500.htm|url-status=dead}}</ref>. ==കുറിപ്പുകൾ== '''{{fnb|(൧)}} വൈദ്യപരിശോധനാ റിപ്പോർട്ട്'''<br /> കോടതിയിൽ നൽകിയ വൈദ്യപരിശോധനാ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം "പെൺകുട്ടിയുടെ സ്വകാര്യഭാഗങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഗുഹ്യപ്രദേശത്തെ പരിശോധന വേദനാജനകമായിരുന്നു. ഭഗം (വൾവ) നീരുവന്ന സ്ഥിതിയിലായിരുന്നു. യോനിയിൽ രോഗാണുബാധയുമുണ്ടായിരുന്നു. യോനിയിൽ നിന്ന് ദുർഗന്ധം വമിക്കുന്ന പഴുപ്പ് ഒഴുകുന്നുണ്ടായിരുന്നു. രോഗാണുബാധയുണ്ടായിരുന്ന സമയത്ത് ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിൽ ഇത് പെൺകുട്ടിക്ക് കഠിനമായ വേദനയുണ്ടാക്കുമായിരുന്നു"<ref name = indiatogether/><!-- പെൺകുട്ടിയുടെ സ്വകാര്യഭാഗങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഗുഹ്യപ്രദേശത്ത് ഗുരുതരമായ പരിക്കേറ്റിരുന്നു, ചില ഭാഗങ്ങൾ ചോര പൊടിയുന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്നു. ചില പരിക്കുകൾക്കും ചതവുകൾക്കും രണ്ടാഴ്ചയിലേറെ പഴക്കമുണ്ടായിരുന്നു. അണുബാധയുമുണ്ടായിരുന്നു. ഇരിക്കാനോ നിൽക്കാനോ നടക്കാനോ കഴിയുന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്നില്ല. മാനസികമായ സംഘർഷവും ഭീതിയും ബാധിച്ചിരുന്നു--><!-- ഇതു കണ്ടതായി വ്യക്തമായി ഓർമ്മയുണ്ട്, ഈയിടത്തെ ബഹളത്തിനിടയിൽ ഇക്കാര്യം എവിടോ പരാമർശിക്കുന്നതു കേട്ടിരുന്നെങ്കിലും ഒരു തെളിവ് തേടിയെടുക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.‌--><!-- മെഡിക്കൽ പരിശോധനാഫലം സംബന്ധിച്ചുള്ള ഒരു അവലംബം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറ്റ് അവലംബങ്ങൾ ലഭിക്കും വരെ ഈ ഭാഗം മറയ്ക്കുന്നതാവും നല്ലത് എന്ന് കരുതുന്നു-->. ശരീരത്തിലവിടവിടെ നീരു വെച്ചിരുന്നു. സ്വകാര്യഭാഗങ്ങളിൽ പലയിടത്തും പരിക്കുപറ്റിയിരുന്നു. മൂന്നാർ സി.ഐ.യുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം ഫെബ്രുവരി 28, ഉച്ചക്ക് 2:30-ന് അടിമാലി താലൂക്ക് ആശുപത്രിയിലെ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ് ആയിരുന്ന ഡോ. വി.കെ. ഭാസ്കരൻ ആയിരുന്നു പെൺകുട്ടിയെ പരിശോധിച്ച് റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയത്<ref name="MedReport" />. '''{{fnb|(൨)}}കോടതിവിധികളുടെ സംഗ്രഹം'''<br /> അന്വേഷണത്തിന്റെയും വിചാരണയുടേയും ബഹുഭൂരിഭാഗം സന്ദർഭങ്ങളിലും ധർമ്മരാജൻ ഒളിവിലായിരുന്നതിനാൽ ധർമ്മരാജൻ മാത്രമുൾപ്പെട്ടതും, മറ്റുള്ളവരെല്ലാം ഉൾപ്പെട്ടതുമായ രണ്ട് കേസുകളായാണ് പൊതുവേ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്. കേസിനെത്തുടർന്ന് ഒളിവിൽ പോയ കുമളി ഗസ്റ്റ് ഹൗസ് ജീവനക്കാരൻ എലൈറ്റ് ദേവസ്യ പിടിയിലാകാത്തതിനാൽ വിചാരണ നടന്നിട്ടില്ല. പ്രത്യേക കോടതി വിധിയ്ക്ക് ശേഷം നാലാം പ്രതി വെള്ളൂത്തുരുത്ത് നെല്ലിക്കൽ റെജി, എട്ടാം പ്രതി ചിങ്ങവനം വലിയപറമ്പിൽ ശ്രീകുമാർ എന്നിവർ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു. പത്തൊമ്പതാം പ്രതി പൊൻകുന്നം പന്തിരവേലിൽ മാത്യൂജോസഫ്, ഇരുപത്തൊമ്പതാം പ്രതി തിരുവല്ല തോട്ടപ്പുഴശ്ശേരി ഐക്കര വിജയകുമാർ എന്നിവർ മരണപ്പെട്ടു. രണ്ടാംവട്ടം ഹൈക്കോടതിയിൽ വിചാരണ നടക്കുന്നതിനിടെ ആവോലി രാമമംഗലം കുഴിത്തൊട്ടിയിൽ മുഹമ്മദ് യൂസഫും മരണപ്പെട്ടു<ref name=stephanji>{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി: ജേക്കബ് സ്റ്റീഫനടക്കം 15പേർക്ക് ഏഴ് വർഷം തടവ്|url=http://www.madhyamam.com/news/279909/140405|accessdate=6 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=മാധ്യമം|date=4 ഏപ്രിൽ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406080930/http://www.madhyamam.com/news/279909/140405|archivedate=6 ഏപ്രിൽ 2014|language=മലയാളം}}</ref>. {| class="wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto; float: left" |+ '''ധർമ്മരാജൻ മാത്രമുള്ള കേസ്''' ! rowspan="2" | പ്രതി ! rowspan="2" |പേര് ! colspan="2" |പ്രത്യേക കോടതി വിധി ! colspan="2" |ഹൈക്കോടതി അപ്പീൽ വിധി ! colspan="2" | ഹൈക്കോടതി പുനർവിചാരണാ വിധി |- !തടവ് !പിഴ !തടവ് !പിഴ !തടവ് !പിഴ |- | 1 | ധർമ്മരാജൻ | ജീവപര്യന്തം | - | അഞ്ചുവർഷം തടവ് | 50,000 രൂപ | ജീവപര്യന്തം | |} {| class="wikitable" align="center" style="margin: 1em auto 1em auto; float: left" |+ '''ധർമ്മരാജൻ ഒഴിച്ചുള്ളവരുടെ കേസ്'''<ref name="ശിക്ഷ" /><ref name=sept2>{{cite news|title=സൂര്യനെല്ലി കേസ്: 35 പേർ കുറ്റക്കാരെന്ന് കോടതി|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2000/09/02/ker-suryanelli.html|accessdate=7 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=വൺഇന്ത്യ മലയാളം|date=2 സെപ്റ്റംബർ 2000}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ! rowspan="2" | പ്രതി ! rowspan="2" |പേര് ! colspan="2" |പ്രത്യേക കോടതി വിധി ! colspan="2" |ഹൈക്കോടതി അപ്പീൽ വിധി ! colspan="2" | ഹൈക്കോടതി പുനർവിചാരണാ വിധി |- !തടവ് !പിഴ !തടവ് !പിഴ !തടവ് !പിഴ |- | 1 || ഇടുക്കി കൊന്നത്തടി പുതുച്ചിറയിൽ രാജു || 13 (+4) വർഷം || 17,000 ||colspan ="2" rowspan="34" align="center"| വെറുതേ വിട്ടു || 10 (+3) വർഷം || 10,000 |- | 2 || ചിറക്കടവ് തെക്കേത്തുകവല കൊട്ടാടിക്കുന്നേൽ ഉഷ || 13 (+4) വർഷം || 17,000 || 10 (+3) വർഷം || 10,000 |- | 3 || എടത്തമ്പറമ്പ് വടക്കുംഭാഗം പി.കെ. ജമാൽ || 13 (+4) വർഷം || 22,000 || 10 (+3) വർഷം || 10,000 |- | 5 || പാലാ കുറിച്ചിയിൽ ചെറിയാൻ (ചെറിയാച്ചൻ) || 13 (+4) വർഷം || 22,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 6 || ചിറക്കടവ് വടക്കുംഭാഗം വടക്കേക്കര ഉണ്ണികൃഷ്ണൻനായർ (ഇരുട്ടുണ്ണി) || 13 (+4) വർഷം || 22,000 || 10 (+3) വർഷം || 10,000 |- | 7 || കൊഴുവനാൽ നെടുംതകിടിയിൽ അഡ്വ. ജോസ് || 13 (+4) വർഷം || 22,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 9 || കുളത്തുമേൽ കൊല്ലാടുമുറി മാമ്പറത്തല രാജേന്ദ്രൻനായർ (രാജൻ) || 11 വർഷം || 15,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 10 || അമയന്നൂർ മാവേലിൽ ജേക്കബ് സ്റ്റീഫൻ (സ്റ്റീഫൻജി) || 11 വർഷം || 15,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 11 || മൂവാറ്റുപുഴ കിഴക്കേക്കര വേലക്കാട് അജി (ഡ്രൈവർ അജി) || 11 വർഷം || 15,000 || 10 വർഷം || 10,000 |- | 12 || പൊൻകുന്നം മാഞ്ഞാവിൽ കോളനി വട്ടങ്കാവുങ്കൽ സതീശൻ (സതി) || 10 (+4) വർഷം || 12,000 ||7 വർഷം || 10,000 |- | 13 || മാറാടി രാമമംഗലം പേട്ട കുഴിക്കണ്ടത്തിൽ അലിയാർ (ബ്രോക്കർ അലി) || 11 വർഷം || 15,000 || 10 വർഷം || 15,000 |- | 15 || രാമമംഗലം ഉണ്ണിപ്പിള്ളി പടിഞ്ഞാറെവട്ടത്ത് പുത്തൻപുരയിൽ ദാവൂദ് || 11 വർഷം || 15,000 || 10 വർഷം || 15,000 |- | 16 || എരുമേലി പുഞ്ചവയൽ കപ്ലിയിൽ തുളസീധരൻ (തുളസി) || 11 വർഷം || 15,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 17 || ചിറക്കടവ് കൊട്ടാടിക്കുന്നേൽ ജോൺ എന്ന മോഹനൻ (അയ്യാവു) || 10 വർഷം || 12,000 ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു |- | 18 || ചിറക്കടവ് വടക്കുംഭാഗം കണച്ചുമല രാജഗോപാലൻ നായർ || 9 വർഷം || 10,000 ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു |- | 20 || ചിറക്കടവ് തെക്കയിൽ ശ്രീകുമാർ (ബാബു) || 11 വർഷം || 15,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 21 || പുലിയന്നൂർ പടിഞ്ഞാറ്റിൻകര കരുപ്പാക്കുന്നേൽ സണ്ണിജോർജ് (മോട്ടോർ സണ്ണി) || 11 വർഷം || 15,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 22 || ളാലം കിഴതടിയൂർ കാനാട്ടുപാറ ഇല്ലിമൂട്ടിൽ ജിജി || 11 വർഷം || 15,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 23 || പ്രോഫ. ജേക്കബ് മാത്യു ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു |- | 24 || എലിക്കുളം മഞ്ചക്കുഴി അഞ്ചാംമൈൽ ചീരാങ്കുഴി ജോസഫ് || 11 വർഷം || 15,000 ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു |- | 25 ||ചിറക്കടവ് വടക്കുംഭാഗം ഇല്ലുത്തുംപറമ്പ് പിണമറുകിൽ സാബു || 9 വർഷം || 10,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 26 || ചെങ്ങളത്തുപറമ്പിൽ ജോഷി ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു |- | 27 ||കുന്നത്തുനാട് രാമമംഗലം കീഴില്ലം മണലിക്കുടിയിൽ വർഗീസ് || 11 വർഷം || 15,000 || 10 വർഷം || 15,000 |- | 28 ||വാഴൂർ പുളിക്കക്കവല തെന്നശ്ശേരി ജോർജ് ചെറിയാൻ (ജോർജ്ജ് കുട്ടി) || 11 വർഷം || 15,000 ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു |- | 30 ||മാറാടി രാമമംഗലം ഉണ്ണിപ്പിള്ളിൽ പുത്തൻപുരയിൽ അഷറഫ് || 11 വർഷം || 15,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 31 || ഇളങ്ങുളം കുഴിക്കാട്ടുതാഴെ ആന്റണി (ബാജി) || 11 വർഷം || 15,000 ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു |- | 32 || മാറാടിക്കുന്നേൽ അജയകുമാർ ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു |- | 33 ||രാമമംഗലം പടിഞ്ഞാറെവെട്ടത്ത് പുത്തൻവീടിൽ ഷാജി || 11 വർഷം || 15,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 34 || മാറാടി ആനിക്കാട് പുത്തൻതോപ്പിൽ അനിൽ (അനി) || 9 വർഷം || 10,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 35 || കുടയത്തൂർ കൂവപ്പള്ളി പുളിയാങ്കുന്നേൽ ബാബു മാത്യു (ബാബു) || 11 വർഷം || 15,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 36 || തങ്കമണിമഠത്തിൽ എസ്. മാത്യു (പാപ്പ) ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു |- | 37 || കൂവപ്പള്ളി മണ്ണാറക്കയം തോണ്ടിക്കടവിൽ കെ. തങ്കപ്പൻ || 11 വർഷം || 15,000 || 7 വർഷം || 10,000 |- | 38 || കുറവിലങ്ങാട് കുന്നത്തുവീട്ടിൽ മേരി (അമ്മിണി) || 4 വർഷം || 10,000 ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു |- | 39 || കട്ടപ്പന യാങ്കുഴിക്കര വിഴിക്കപ്പാറ വിലാസിനി || 4 വർഷം || 10,000 ||colspan ="2"| വെറുതേ വിട്ടു |} <br style="clear:both;" /> '''{{fnb|(൩)}} സിബി മാത്യൂസിന്റെ ആത്മകഥ ''നിർഭയ''ത്തിലെ വിവാദപരാമർശങ്ങൾ '''<br /> :''"സൂര്യനെല്ലിക്കേസിന്റെ അന്വേഷണത്തിനിടെ പലപ്പോഴും കഥകളുണ്ടാക്കി വഴിമാറിപ്പോകാനാണ് പെൺകുട്ടി ശ്രമിച്ചത്." "ചില ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കള്ളച്ചിരിയോടെയായിരുന്നു മറുപടി." "എന്തൊക്കെയോ അവർ മറച്ചുവെയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചു." "കോൺഗ്രസ് നേതാവ് പി.ജെ. കുര്യന്റെ പേര് കേസിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു." "ആദ്യം കുര്യന്റെ പേര് പറയാതിരുന്ന പെൺകുട്ടി പിന്നീട് എന്തുകൊണ്ട് അതുപറഞ്ഞു" == അവലംബം == <div class="reflist4" style="height: 440px; overflow: auto; padding: 3px" > {{Reflist|colwidth=20em}} </div> [[വർഗ്ഗം:സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ]] n2v4e452662l8idiz8y60zr3qabx4jv 0 238179 4618737 4092559 2026-05-12T03:17:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618737 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = സോഫിയ കോപെലെ |birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1971|5|14}} |birth_place = [[ന്യൂയോർക്ക്]], യു.എസ്. |birth_name = സോഫിയ കാർമിന കോപെലെ |image = Sofia Coppola Cannes 2014.jpg |caption= സോഫിയ കോപെലെ, മേയ് 2014 |other_namess = ഡോമിനോ കോപെലെ |nationality = |education = |alma_mater = |home_town = |residence = |spouse = [[സ്പൈക്ക് ജോൺസ്]] (1999–2003)<br />[[തോമസ് മാർസ്]] (2011–present) |partner = |children = 2 |years_active = 1972–തുടരുന്നു | influences = [[ഫ്രാൻസിസ് ഫോർഡ് കോപെലെ]], [[ഴാങ്-ലുക് ഗൊദാർദ്]], [[പീറ്റർ ബോഗ്ദാനോവിച്ച്]] |occupation = സംവിധായിക, തിരക്കഥാകൃത്ത്, നിർമ്മാതാവ്, അഭിനേത്രി |parents=ഫ്രാൻസിസ് ഫോർഡ് കോപെലെ (പിതാവ്)<br>[[എലീനോർ കോപെലെ]] (മാതാവ്) |family=[[ജിയാൻ-കാർലോ കോപെലെ]] (സഹോദരൻ)<br>[[റൊമാൻ കോപെലെ]] (സഹോദരൻ)<br>[[ജേസൺ ഷ്വാർട്സ്മാൻ]] (cousin)<br>[[റോബർട്ട് ഷ്വാർട്സ്മാൻ]] (cousin)<br>[[നിക്കോളാസ് കേജ്]] (cousin)<br>[[മാർക് കോപെലെ]] (cousin)<br>[[ക്രിസ്റ്റഫർ കോപെലെ]] (cousin) [[താലിയ ഷയർ]] (അമ്മായി) }} ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] ചലച്ചിത്ര സംവിധായികയും തിരക്കഥാകൃത്തും നിർമ്മാതാവും അഭിനേത്രിയുമാണ് '''സോഫിയ കാർമിന കോപെലെ''' (ജനനം: മേയ് 14, 1971). 2003-ൽ ''ലോസ്റ്റ് ഇൻ ട്രാൻസിലേഷൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ മികച്ചതിരക്കഥക്കുള്ള [[അക്കാഡമി അവാർഡ്]] നേടി. ഇതേ ചിത്രത്തിനുതന്നെ മികച്ച സംവിധാനത്തിനുള്ള അക്കാഡമി അവാർഡ് നാമനിർദ്ദേശം ലഭിച്ച ആദ്യ അമേരിക്കൻ വനിതയുമായി. ''സംവെയർ'' (2010) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ [[വെനീസ് അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോൽസവം|വെനീസ് അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോൽസവത്തിൽ]] ഗോൾഡൻ ലയൺ പുരസ്ക്കാരം നേടി.<ref>{{cite web |author=Melissa Silverstein |url=http://womenandhollywood.com/2010/09/12/sofia-coppola-wins-top-prize-at-venice-film-festival/#more-7090 |title=Sofia Coppola Wins Top Prize at [[Venice Film Festival]] |publisher=Womenandhollywood.com |date= |accessdate=September 12, 2010 |archive-date=2010-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100915043641/http://womenandhollywood.com/2010/09/12/sofia-coppola-wins-top-prize-at-venice-film-festival/#more-7090 |url-status=dead }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.nytimes.com/2003/08/31/magazine/31COPPOLA.html ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്] *{{IMDb name|1068}} *[http://www.milkfed.jp Milk fed. മിൽക്ക് ഫെഡ്, ഫാഷൻ ലേബൽ] *[http://www.sofiamini.com സോഫിയ മിനി, വീഞ്ഞ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090221092520/http://www.sofiamini.com/ |date=2009-02-21 }} *[http://www.clubplanet.com/Articles/1579/Marie-Antoinette-Interview അഭിമുഖം, ക്ലബ്ബ് പ്ലാനറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.fashionhippo.com/sofia-coppolas-parisian-inspired-style സോഫിയാസ് സ്റ്റൈൽ, ഫാഷൻഹിപ്പോ.കോം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210225143342/http://www.fashionhippo.com/sofia-coppolas-parisian-inspired-style/ |date=2021-02-25 }} [[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര സംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര സംവിധായികമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1971-ൽ ജനിച്ചവർ]] g2v7mes0j6beo1jr9vbahnfe9wlrf2r 0 248757 4618755 4611398 2026-05-12T06:18:13Z GV2010 217548 /* */ 4618755 wikitext text/x-wiki {{PU|Lonappan Nambadan}} {{Infobox_Indian_politician | name = ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ | image = ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ.jpg | alt = | caption = ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1935|11|13}} | birth_place = | death_date = {{Death date and age|2013|06|05|1935|11|13|def=y}} | death_place = | nationality = {{IND}} | other_names = | known_for = രണ്ടുതവണ സംസ്ഥാന മന്ത്രിയും ആറുതവണ നിയമസഭാഗവും ഒരുതവണ എംപിയുമായിരുന്നു | occupation = രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും അധ്യാപകനും |office = ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രി, കേരളനിയമസഭ <ref name="കേരളനിയമസഭ-ക" /> |constituency = |chiefminister = |term_start = 25-ജനുവരി-1980 <ref name="കേരളനിയമസഭ-ക" /> |term_end = 20-ഒക്ടോബർ-1981 <ref name="കേരളനിയമസഭ-ക" /> |predecessor = [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]] |successor = [[കെ. കരുണാകരൻ]] |office2 = ഹൗസിങ് മന്ത്രി, കേരളനിയമസഭ<ref name="കേരളനിയമസഭ-ക" /> |constituency2 = |chiefminister2 = [[ഇ.കെ. നായനാർ]] |term_start2 = 02-ഏപ്രിൽ-1987<ref name="കേരളനിയമസഭ-ക" /> |term_end2 = 17-ജൂൺ-1991<ref name="കേരളനിയമസഭ-ക" /> |predecessor2 = |successor2 = }} ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും അധ്യാപകനുമായിരുന്നു '''ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ''' (13 നവംബർ 1935 - 5 ജൂൺ 2013). 1965 മുതൽ ആറുതവണ [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗമായി]] തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഇദ്ദേഹം രണ്ടുതവണ സംസ്ഥാനമന്ത്രിയായിരുന്നു. 2004-ൽ [[ലോക്‌സഭ|പാർലമെന്റംഗമായി]] തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. കർഷകൻ, നാടകനടൻ എന്നീ നിലകളിലും ഇദ്ദേഹം തിളങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.<ref name =mathru1>{{cite web | url =http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=366260 | title =ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ അന്തരിച്ചു | date =ജൂൺ 5, 2013 | accessdate =ജൂൺ 5, 2013 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = | archive-date =2013-06-06 | archive-url =https://web.archive.org/web/20130606032856/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=366260 | url-status =dead }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[തൃശൂർ ജില്ല| തൃശൂർ ജില്ലയിൽ]] [[ചാലക്കുടി|ചാലക്കുടിക്കടുത്ത്]] പേരാമ്പ്ര മാളിയേക്കൽ നമ്പാടൻ വീട്ടിൽ കുരിയപ്പന്റെയും പ്ലമേനയുടെയും ഏകമകനായി ജനനം. രണ്ടാം വയസ്സിൽ പിതാവ് മരിച്ചു.<ref name =deep>{{cite web | url =http://malayalam.deepikaglobal.com/feature/leader_page.aspx | title =അപൂർവ്വതകളുടെ നമ്പാടചരിത്രം | date =ജൂൺ 6, 2013 | accessdate =ജൂൺ 6, 2013 | publisher =ദീപിക | language = | archive-date =2013-05-22 | archive-url =https://web.archive.org/web/20130522063807/http://malayalam.deepikaglobal.com/feature/leader_page.aspx | url-status =dead }}</ref> പേരാമ്പ്രയിലും കൊടകരയിലും സ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം രാമവർമ്മപുരത്ത് നിന്ന് ടി.ടി.സി. പാസ്സായ ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ ആനന്ദപുരം ശ്രീകൃഷ്ണ യു.പി.എസ്സിലും തുടർന്ന് പേരാമ്പ്ര സെന്റ്.ആന്റണീസ് സ്കൂളിലും അധ്യാപകനായി. === രാഷ്ട്രീയജീവിതം === 5 മുതൽ 10 വരെയുള്ള [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭകളിൽ]] അംഗമായിരുന്നു ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ.<ref name="കേരളനിയമസഭ-ക" >{{cite web|title=Lonappan Nambadan|url=http://niyamasabha.org/codes/members/m376.htm|publisher=niyamasabha.org|accessdate=2013 ജൂൺ 5|archivedate=2013-06-05|archiveurl=https://archive.today/20130605113119/http://niyamasabha.org/codes/members/m376.htm|url-status=live}}</ref>കൊടകര, ഇരിങ്ങാലക്കുട എന്നീ മണ്ഡലങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഇദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. 1963-ൽ [[കൊടകര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൊടകര പഞ്ചായത്തിലേ]]ക്ക് [[കോൺഗ്രസ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മൽസരിച്ചു ജയിച്ചാണ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാകുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത വർഷം [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] രൂപീകൃതമായപ്പോൾ അതിൽ ചേർന്നു. 1965-ൽ കൊടകര നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽനിന്നു നിയമസഭയിലേക്കു മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 1977-ൽ കൊടകരയിൽ നിന്ന് തന്നെ ജയിച്ചു ആദ്യമായി നിയമസഭയിലെത്തി. 1980-ൽ രണ്ടാം തവണയും ജയിച്ചു. ഇത്തവണ [[ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ|ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭയിലെ]] ഗതാഗത വകുപ്പു മന്ത്രിയായി. എന്നാൽ 1981-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് ഇടതു മുന്നണിയിൽ നിന്നു പിന്മാറിയതിനെ തുടർന്ന് നായനാർ സർക്കാർ നിലംപതിച്ചു. 1981 ഡിസംബറിൽ കെ. കരുണാകരൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായി യു.ഡി.എഫ് സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വന്നു. ഭരണപ്രതിപക്ഷങ്ങൾക്കു തുല്യ അംഗബലമുണ്ടായിരുന്ന നിയമസഭയിൽ 1982 മാർച്ച് 15 ന് ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ പ്രതിപക്ഷത്തിന് അനുകൂലമായി വോട്ട് ചെയ്തു. സ്പീക്കറുടെ കാസ്റ്റിംഗ് വോട്ടിന്റെ മാത്രം ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ നിലനിന്ന സർക്കാർ നിലം പൊത്താൻ ഇതു കാരണമായി. അതിനുശേഷം കേരളാ കോൺഗ്രസ്സിൽ നിന്ന് പിണങ്ങിപ്പിരിഞ്ഞ ഇദ്ദേഹം ഇടത് സ്വതന്ത്രനായി ഇരിങ്ങാലക്കുടയിൽ നിന്ന് നാല് തവണ ജയിച്ച് നിയമസഭയിലെത്തി. 1982-ൽ കോൺഗ്രസിലെ [[ജോസ് താനിക്കൽ|ജോസ് താന്നിക്കലിനെയും]] 1987-ൽ എ.സി.പോളിനെയും 1991-ൽ എ.എൽ. സെബാസ്റ്റ്യനെയും 1996-ൽ കേരളാ കോൺഗ്രസ് (എം)​ലെ [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ|തോമസ് ഉണ്ണിയാടനെയുമാണ്]] പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. ഇതിൽ 1987 മുതൽ 1991 വരെയുള്ള കാലത്ത് ഇ.കെ. നായനാരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയിൽ ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പു മന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. 2001-ൽ കൊടകരയിൽ മത്സരിച്ചെങ്കിലും യു.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥി കെ.പി. വിശ്വനാഥനോടു പരാജയപ്പെട്ടു. 2004-ൽ മുകുന്ദപുരത്തു നിന്ന് [[സി.പി.ഐ.എം]] പാർട്ടി ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിച്ച ഇദ്ദേഹം [[പത്മജ വേണുഗോപാൽ|പത്മജാ വേണുഗോപാലിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി ലോക്‌സഭയിലെത്തി. രാഷ്ട്രീയത്തിനൊപ്പം കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിലും തത്പരനായിരുന്ന നമ്പാടൻ 25-ഓളം നാടകങ്ങളിൽ വേഷമിട്ടിട്ടുണ്ട്. ''അശ്വത്ഥാമാവ്'' ഉൾപ്പെടെ മൂന്നു സിനിമകളിലും ''നാരായണീയം'' എന്ന ടെലിഫിലിമിലും അഭിനയിച്ചു. ദീർഘകാലമായി വൃക്കരോഗത്തിന് ചികിത്സയിലായിരുന്ന നമ്പാടൻ 2013 ജൂൺ 5-ആം തിയതി കൊച്ചിയിലെ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് അന്തരിച്ചു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }} http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-20 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !!മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |[[2004-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2004]] || [[മുകുന്ദപുരം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[പത്മജ വേണുഗോപാൽ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2001||[[കൊടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കെ.പി. വിശ്വനാഥൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]|| [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1996||[[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |1991||[[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[എ.എൽ. സെബാസ്റ്റ്യൻ]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |1987||[[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]||[[എം.സി. പോൾ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്]] |- |1982||[[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]||[[ജോസ് താനിക്കൽ]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] |- |1980||[[കൊടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ്]]||[[വി.എൽ. ലോനപ്പൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] |- |1977||[[കൊടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ്]]||[[ടി.പി. സീതരാമൻ]]||[[ബി.എൽ.ഡി]] |- |} ==കുടുംബം== സ്കൂൾ അധ്യാപികയായിരുന്ന ആനിയാണ് ഭാര്യ. സ്റ്റീഫൻ, ഷേർലി, ഷീല എന്നിവരാണ് മക്കൾ. ==കൃതികൾ== *''സഞ്ചരിക്കുന്ന വിശ്വാസി'' (2011), ആത്മകഥ *''നമ്പാടന്റെ നമ്പരുകൾ'' ==അവലംബം== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:1935-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2013-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 13-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 5-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] 6x0td83um7tw2yypxoq73hdalm3h7be 0 250968 4618678 4018924 2026-05-11T16:54:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618678 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Shenzhou 10}} {{Infobox spaceflight | name = ഷെൻസൊയു 10 | image = Tiangong 1 drawing.png | image_caption = Diagram of Shenzhou-10 (right) docked with Tiangong-1 (left) | insignia = | mission_type = | operator = | COSPAR_ID = 2013-029A | SATCAT = | mission_duration = 15 days | distance_travelled = | orbits_completed = | spacecraft = | spacecraft_type = [[Shenzhou (spacecraft)|Shenzhou]] | manufacturer = [[China Aerospace Science and Technology Corporation|CASC]] | launch_mass = | landing_mass = | launch_date = {{start-date|11 June 2013, 17:38:02.666|timezone=yes}}&nbsp;UTC+8 | launch_rocket = [[Long March 2F|Chang Zheng 2F/G]] | launch_site = [[Jiuquan Satellite Launch Center|Jiuquan]] [[Jiuquan Launch Area 4|LA-4/SLS]] | landing_date = 26 June 2013 (about) | landing_site = | crew_size = 3 | crew_members = [[Nie Haisheng]]<br/>[[Zhang Xiaoguang]]<br/>[[Wang Yaping]] | crew_callsign = | crew_EVAs = | crew_EVA_duration = | crew_photo = | crew_photo_caption = | orbit_epoch = | orbit_reference = [[Geocentric orbit|Geocentric]] | orbit_regime = [[Low Earth orbit|Low Earth]] | orbit_periapsis = | orbit_apoapsis = | orbit_inclination = | orbit_period = | apsis = gee | docking = {{Infobox spaceflight/Dock | docking_target = [[ടിയാൻഗോങ്ങ്‌ 1]] | docking_type = dock | docking_port = | docking_date = | undocking_date = | time_docked = }} | previous_mission = [[ഷെൻസൊയു 9]] | next_mission = <!--[[Shenzhou 11]]--> | programme = [[Shenzhou programme]] }} ചൈനയുടെ ബഹിരാകാശ പദ്ധതിയായ [[ഷെൻസൊയു]] പരമ്പരയിലെ പത്താമത്തെ ബഹിരാകാശ വാഹനമാണ് '''ഷെൻസൊയു 10'''. 2013 ജൂണിൽ [[ചൈന]] വിജയകരമായി വിക്ഷേപിച്ചു. [[ഗോബി മരുഭൂമി|ഗോബി മരുഭൂമിയിൽ]] നിന്നായിരുന്നു വിക്ഷേപണം. [[നീ ഹൈഷെങ്]], [[ഷാങ് സിയാഗ്വാങ്]], [[വാങ് യാപിങ്]] (വനിത) എന്നീ മൂന്ന് സഞ്ചാരികൾ ഈ പേടകത്തിലുണ്ട്. ബഹിരാകാശ യാത്ര നടത്തുന്ന രണ്ടാമത്തെ ചൈനീസ് വനിതയാണ് വാങ് യാപിങ്. രണ്ടു ദിവസത്തിന് ശേഷം ബഹിരാകാശ നിലയമായ [[ടിയാൻഗോങ്ങ്‌ 1]] മായി ഷെൻസൊയു 10 സന്ധിച്ചു. നേരത്തെ നാലു തവണ മനുഷ്യനെ ചൈന ബഹിരാകാശത്തെത്തിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=ചൈനീസ് പേടകം ബഹിരാകാശത്ത്|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2330124/2013-06-12/world|accessdate=2013 ജൂൺ 13|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013 ജൂൺ 13|archive-date=2013-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130612005414/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2330124/2013-06-12/world|url-status=dead}}</ref>. ==യാത്രികർ== {{Spaceflight crew |terminology = Crew Member |references = |position1 = കമാണ്ടർ |crew1_up = [[നീ ഹൈഷെങ്]] |agency1_up = |flights1_up = രണ്ടാം യാത്ര |expedition1_up = <!-- | position2 = --> |crew2_up = [[ഷാങ് സിയാഗ്വാങ്]] |agency2_up = |flights2_up = ആദ്യ യാത്ര |expedition2_up = <!-- | position3 = --> |crew3_up = [[വാങ് യാപിങ്]] |agency3_up = |flights3_up = ആദ്യ യാത്ര |expedition3_up = }} ==ശാസ്ത്രപ്രഭാഷണം== ടിയാൻഗോങ്ങ്‌ 1 സ്പേസ് ലബോറട്ടറിയിലെത്തിയ സംഘത്തിലെ വാങ്‌യാപിങ് ഭൂമിയിലുള്ള വിദ്യാർത്ഥികളുമായി വീഡിയോയിൽ ആശയവിനിമയം നടത്തിയിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=ബഹിരാകാശത്തുനിന്ന് ശാസ്ത്രപ്രഭാഷണം നടത്തി ചൈനീസ് യാത്രിക|url=http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=482b2213598a4830c3ce9bcccdf45523|accessdate=2013 ജൂൺ 22|newspaper=കേരള കൗമുദി|date=2013 ജൂൺ 22}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Commons category|Shenzhou-10}} {{commons category|Tiangong-1}} * [http://www.zarya.info/blog/?p=852 Shenzhou 10 Launch Campaign] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130412235908/http://www.zarya.info/blog/?p=852 |date=2013-04-12 }} * [http://www.zarya.info/Diaries/China/Shenzhou/10/Shenzhou10.php Build-up to the Shenzhou 10 mission] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180216085122/http://www.zarya.info/Diaries/China/Shenzhou/10/Shenzhou10.php |date=2018-02-16 }} * [http://www.zarya.info/Diaries/China/Shenzhou/ShenzhouWindows.php Shenzhou Launch Windows] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121201063318/http://www.zarya.info/Diaries/China/Shenzhou/ShenzhouWindows.php |date=2012-12-01 }} * {{cite news|url=http://www.spacedaily.com/reports/China_Might_Be_Planning_Early_Space_Station_Attempt.html|title=China Might Be Planning Early Space Station Attempt|publisher=SpaceDaily.com|date=19 February 2006|access-date=2013-06-13|archive-date=2018-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181222170706/http://www.spacedaily.com/reports/China_Might_Be_Planning_Early_Space_Station_Attempt.html|url-status=dead}} * [http://www.aerospace-technology.com/projects/shenzhou-spacecraft-programme-china/ Shenzhou Manned Spacecraft Programme] [[വർഗ്ഗം:ചൈനയുടെ ബഹിരാകാശപേടകങ്ങൾ]] m1it68dw7u8pz6na4hpydlpusmyn047 0 258814 4618719 3647979 2026-05-12T00:21:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618719 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Subhro Bandopadhyay}} [[ബംഗാളി]] ഭാഷയിലെ ഒരു കവിയും എഴുത്തുകാരനും സ്പാനീഷ് വിവർത്തകനുമാണ്'''സുബ്രോ ബന്ദോപാധ്യായ്''' (ജനനം :1978). കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി 35 വയസ്സിനു താഴയുള്ള എഴുത്തുകാർക്കു നൽകുന്ന [[യുവ പുരസ്കാരം]] നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news|title=സുമംഗലയ്ക്കും അനിത നായർക്കും ഷാജികുമാറിനും കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|url=http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%B8%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B4%82%E0%B4%97%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%82-%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%A4-%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%B0%E0%B5%8D-%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%82-%E0%B4%B7%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%81%E0%B4%82-%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%B0-%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF-%E0%B4%85%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%AE%E0%B4%BF-154804136.html|accessdate=2013 ഓഗസ്റ്റ് 24|newspaper=മലയാള മനോരമ|date=2013 ഓഗസ്റ്റ് 24}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== കൊൽക്കത്തയിൽ ജനിച്ചു. 2006 ൽസൻസ്കൃതി അവാർഡിനായി ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെട്ടു. നിരവധി സ്പാനിഷ് കൃതികൾ ബംഗാളിയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തു. നെരൂദയുടെ ജീവചരിത്രം അജ്നാ പാബ്ലോ നെരൂദ എന്ന പേരിൽ ബംഗാളിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടോ സെർവാന്റീസിലെ സ്പാനീഷ് അദ്ധ്യാപകനാണ്. ==കൃതികൾ== *ബൗദ്ധോ ലേഖോമാല ഓ ഒണ്യാനോ ശ്രമൻ (Bouddho Lekhomala O Onyano Shraman) കവിത ==കവിത== *ദഹൻ കഹ്താ തേക്കേ (2000) *ഉജ്ജിബാൻ (2001) *ജാദുപഹരേർ ഗാൻ (2006)<ref>http://bhashabandhan.com/publication.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Publications list, Bhashabandhan publishing group</ref> *ചിത്താബാഗ് ഷാഹോർ(chitabaagh shahor) ==നെരൂദയുടെ ജീവചരിത്രം== *അജ്നാ പാബ്ലോ നെരൂദ (2005) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *[[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] യുവ പുരസ്കാരം (2013)<ref>{{cite web|title=യുവ പുരസ്കാർ|url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/Yuva%20Puraskar_E1.pdf|publisher=കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി|accessdate=2013 സെപ്റ്റംബർ 4}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== *'Kaurab' [http://kaurab.tripod.com/kau22/po022subban01.html]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ യുവസാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി കവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]] fn51axxnu1odneujs8ev1mdb5wog7js 0 266874 4618662 4599202 2026-05-11T15:58:16Z GV2010 217548 /* */ 4618662 wikitext text/x-wiki {{PU|P.S. Sreenivasan}} {{Infobox officeholder |name = പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ |image = P.S. Sreenivasan.jpg |birth_name = |imagesize = |caption = |office = കേരളത്തിന്റെ റവന്യൂ, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി |term_start = [[മാർച്ച് 26]] [[1987]] |term_end = [[ജൂൺ 17]] [[1991]] |predecessor =[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |successor =[[കെ.എം. മാണി]], [[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]] |office1 = കേരളത്തിന്റെ റവന്യൂ, മത്സ്യബന്ധന വകുപ്പ് മന്ത്രി |term_start1 = [[ജനുവരി 25]] [[1980]] |term_end1 = [[ഒക്ടോബർ 20]] [[1981]] |predecessor1 =[[കെ.ജെ. ചാക്കോ]] |successor1 =[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |office2 = കേരളത്തിന്റെ വ്യവസായം, വനം വകുപ്പ് മന്ത്രി |term_start2 = [[നവംബർ 18]] [[1978]] |term_end2 = [[ഒക്ടോബർ 7]] [[1979]] |predecessor2 =[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] (വ്യവസായം), [[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]] (വനം) |successor2 =[[കെ.എ. മാത്യു]] |office3 = കേരളത്തിന്റെ ഗതാഗതം, വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി |term_start3 = [[ഒക്ടോബർ 4]] [[1970]] |term_end3 = [[സെപ്റ്റംബർ 24]] [[1971]] |predecessor3 =[[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]], [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] |successor3 =[[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]] |office4 = [[കേരള നിയമസഭ]] അംഗം |constituency4 =[[കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കരുനാഗപ്പള്ളി]] |term_start4 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] |term_end4 = [[മേയ് 14]] [[1996]] |predecessor4 =[[ടി.വി. വിജയരാജൻ]] |successor4 =[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]] |constituency5 =[[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]] |term_start5 = [[ജനുവരി 25]] [[1980]] |term_end5 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]] |predecessor5 =[[എം.കെ. രാഘവൻ]] |successor5 =[[വയലാർ രവി]] |constituency6 =[[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] |term_start6 = [[മാർച്ച് 22]] [[1977]] |term_end6 = [[നവംബർ 30]] [[1979]] |predecessor6 =[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]] |successor6 =[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]] |constituency7 =[[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം]] |term_start7 = [[ഫെബ്രുവരി 9]] [[1960]] |term_end7 = [[മാർച്ച് 22]] [[1964]] |predecessor7 =[[കെ.ആർ. നാരായണൻ (ഒന്നാം കേരളനിയമസഭാംഗം)|കെ.ആർ. നാരായണൻ]] |successor7 =[[എം.കെ. കേശവൻ]] |salary = |birth_date = {{Birth date|1923|9|}} |birth_place = |death_date = {{Death date and age|1997|7|9|1923|9|}} |death_place = [[തിരുവനന്തപുരം]] |residence = |party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] |father =കെ. കൃഷ്ണൻ |mother= |spouse = ഭാരതി |children =1 മകൻ |website = |footnotes = |date = ഒക്ടോബർ 206 |year = 2022 |source =http://niyamasabha.org/codes/members/m652.htm നിയമസഭ }} '''പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ''' [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും [[രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ|രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലേക്ക്]] 1960-ൽ തിരഞ്ഞടുക്കപ്പെട്ടു<ref name=m2>[http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_2.htm MEMBERS OF SECOND KLA (1960 - 1964)]</ref>. [[മൂന്നാം കേരളനിയമസഭ|മൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലേക്കും]] [[നാലാം കേരളനിയമസഭ|നാലാം കേരള നിയമസഭയിലേക്കും]] [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കത്തു]] നിന്ന് വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref name=m3>[http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_3.htm MEMBERS OF THIRD KLA (1967 - 1970)]</ref><ref name=m4>[http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_4.htm MEMBERS OF FOURTH KLA (1970 - 1977)]</ref>. എട്ടും ഒമ്പതും നിയമസഭകളിൽ [[കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കരുനാഗപ്പള്ളി]]യെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. ഔദ്യോഗിക മേഖലയിൽ "കേരള ടൂറിസത്തിൻ്റെ പിതാവ്" എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തെ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ==ജീവിതരേഖ== 1923 സെപ്തംബറിൽ ഇന്നത്തെ [[കോട്ടയം ജില്ല]]യിലെ [[വൈക്കം|വൈക്കത്തിനടുത്ത്]] ഉല്ലലയിൽ കർഷകനും കയർ മൊത്തവ്യാപാരിയും ആയ കോപ്പുഴ കെ. കൃഷ്ണന്റേയും<ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members/m652.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2021-07-07}}</ref> ചേർത്തല കോക്കോതമംഗലം ചേങ്ങോട്ടു നാരായണിയമ്മയുടെയും രണ്ടാമത്തെ മകനായി ജനിച്ചു. [[ശ്രീനാരായണഗുരു]]വാണ് പി.എസ്സിന്റെ നാവിൽ ആദ്യാക്ഷരം കുറിച്ചത്. ചെറുപ്പത്തിലേ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് ആകൃഷ്നാവുകയും തുടർന്ന് 1943 ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ ചേരുകയും ഉണ്ടായി. തുടർന്ന് ഒളിവുജീവിതം നയിക്കേണ്ടി വന്നതിനാൽ കലാലയജീവിതത്തിൽ വിട്ടു വീഴ്ചകൾ വേണ്ടി വന്നു. ഒളിവു ജീവിത കാലത്ത് കൂത്താട്ടുകുളം പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആക്രമിച്ച് ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിന് നേതൃത്വം കൊടുത്തതിനാൽ മൂന്നു വർഷം തിരുവനന്തപുരം സെട്രൽ ജെയിലിലും ലോക്കപ്പുകളിലും കിടക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. മൊത്തം നാലു വർഷവും ആറു മാസവും ജയിൽ വാസം അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകനായി പൊതുപ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയ പി.എസ്സ് പിന്നീട് ഇടതുപക്ഷ ആശയങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടനാവുകയും ചെത്തുത്തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവുമായി. 1964 ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം [[ സി.പി.ഐ ]] പക്ഷത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു, സി.പി.ഐ ദേശീയ കൗൺസിൽ അംഗമായിരുന്നു. 1960 ൽ [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കത്ത്]] നിന്നും നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 67 ലും വിജയം ആവർത്തിച്ചു. 1970 ൽ വീണ്ടും വൈക്കത്ത് നിന്നും വിജയിച്ച് [[സി.അച്യുതമേനോൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ [[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]] വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയായി. 1977 ൽ [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂരിൽ]] നിന്നുമാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് 1978- 79 കാലത്ത് [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ [[വ്യവസായം]], [[വനം]] വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായി. 1980 ൽ [[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]] നിന്നും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട് [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ [[ റവന്യു]], [[തുറമുഖം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി. 1987 ൽ [[കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കരുനാഗപ്പള്ളി]]യിൽ നിന്നും വിജയിച്ച് നായനാർ മന്ത്രിസഭയിൽ [[ടൂറിസം]], [[റവന്യു]] മന്ത്രിയായി അക്കാലത്താണ് കേരള ടൂറിസത്തിന് "ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാട്" എന്ന പരസ്യവാചകം ഉണ്ടാകുന്നത്. 1991ലും കരുനാഗപ്പള്ളിയിൽ വിജയം ആവർത്തിച്ചു.<ref name="m5">[http://www.niyamasabha.org/codes/members/m652.htm KERALA LEGISLATURE - MEMBERS - P. S. Sreenivasan]</ref>. ==നിയമസഭയിൽ== <ref name=m5/> {| class="wikitable" |- ! # !! സാമാജികത്വം !! മണ്ഡലം |- | 1 || രണ്ടാം നിയമസഭ || [[വൈക്കം]] |- | 2 || മൂന്നാം നിയമസഭ || വൈക്കം |- | 3 || നാലാം നിയമസഭ || വൈക്കം |- | 4 || അഞ്ചാം നിയമസഭ || [[അരൂർ]] |- | 5 || ആറാം നിയമസഭ || [[ചേർത്തല]] |- | 6 || എട്ടാം നിയമസഭ || [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] |- | 7 || ഒമ്പതാം നിയമസഭ || കരുനാഗപ്പള്ളി |} ==മന്ത്രിസഭയിൽ== <ref name=m5/> {| class="wikitable" |- ! കാലം !! വകുപ്പുകൾ |- | 4-10-1970 തൊട്ട് 24-9-1971 || വൈദ്യുതി, ഗതാഗതം, വനം, തുറമുഖം |- | 18-11-1978 തൊട്ട് 7-10-1979 || വ്യവസായം, വനം |- | 25-1-1980 തൊട്ട് 20-10-1981 || റവന്യൂ, ഫിഷറീസ് |- | 26-3-1987 തൊട്ട് 17-6-1991 || റവന്യൂ, വിനോദസഞ്ചാരം |} 1997 ജൂലൈ 8 ന് [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] അന്തരിച്ചു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-08-06 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-08-06 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം !! വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 1970-1977 || [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]] || || || || |- | 1967-1970 || [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]] || || || || |- | 1960-1964 || [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]] || || || || |- |} ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:ശ്രീനിവാസൻ}} {{Second KLA}} {{Third KLA}} [[വർഗ്ഗം:1923-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1997-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 9-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വ്യവസായവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വനംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റവന്യൂമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യബന്ധനവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] 1bhc8q6pkw7kl97334184kgix6fzyyn 0 275659 4618795 3649748 2026-05-12T10:24:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618795 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Homi K. Bhabhal}} {{Infobox philosopher <!-- Philosopher category --> |era = [[20th-century philosophy]] <!-- Information --> |image = Homi K. Bhabha-cropd.jpg |caption = |name = ഹോമി കെ ഭാഭ |birth_date = 1949 |birth_place = [[മുംബൈ]], [[ഇൻഡ്യ]] |alma_mater = [[University of Mumbai]] <br>[[Christ Church, Oxford]] |school_tradition = [[പോസ്റ്റ്-കൊളോണിയലിസം]]<br/>[[Post-structuralism]] |main_interests = [[History of ideas]], [[Literature]] |notable_ideas = "Third-space", "Enunciatory Present" |influences = [[എഡ്വേർഡ് സൈദ്]], [[മിഷേൽ ഫൂക്കോ]], [[ഴാക് ദെറീദ]], [[ഷാക്ക് ലകാൻ]], [[ഫ്രാൻസ് ഫാനൻ]], [[ടോണി മോറിസൺ]], [[വി.എസ്. നൈപോൾ]], [[Walter Benjamin]] }} ഒരു [[ഉത്തരാധുനികത|ഉത്തരാധുനിക]] ചിന്തകനാണ് '''ഹോമി കെ ഭാഭ'''. ആൻ എഫ് റോഥെൻബെർഗ് പ്രൊഫെസർ ഓവ് ഇംഗ്ലീഷ് ആന്റ് അമേരിക്കൻ ലിറ്റെറേച്ചെർ ആന്റ് ലാംഗ്വേജ്,ഹാർവാഡ് യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഹ്യൂമനിറ്റീസ് സെന്റെർ ഡയറക്റ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അലങ്കരിക്കുന്നു.സമകാലിക പോസ്റ്റ് കൊളൊണിയൽ പഠനത്തിൽ ഏറ്റവും മികച്ച പണ്ഡിതരിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 2012-ൽ ഇൻഡ്യാ ഗവർമെന്റ് അദ്ദേഹത്തെ [[പത്മഭൂഷൺ]] ബഹുമതി നൽകി ആദരിച്ചു.<ref>http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=79881</ref> ==മുൻകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും== ഇന്ത്യയിലെ [[മുംബൈ|മുംബൈയിലുള്ള]] ഒരു [[പാഴ്സി]] കുടുംബത്തിലാണദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. മുംബൈ മാസഗൊണിലുള്ള സെന്റ് മേരീസ് സ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നു. മുംബൈ സർവകലാശാലയിലെ എല്ഫിൻസ്റ്റൺ കോളെജിൽ നിന്നും ബി. എ. കരസ്ഥമാക്കി. തുടർന്ന് ഒക്സ്ഫഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ക്രൈസ്റ്റ് ചർച്ചിൽ നിന്നും എം. എ., എം. ഫിൽ. എന്നിവ നേടി. ==ഔദ്യോഗികജീവിതം== സസ്സക്സ് യൂണിവവേഴ്സിറ്റിയിൽ പത്തു വർഷത്തിൽക്കൂടുതൽ അദ്ധ്യാപകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ അദ്ദേഹത്തിനു സീനിയർ ഫെല്ലോഷിപ്പ് കിട്ടി. പെൻസില്വാനിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ സ്റ്റീൻബർഗ് വിസിറ്റിങ്ങ് പ്രൊഫെസ്സർ ആയും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. അവിടെ വച്ചു അദ്ദേഹം റിച്ചാർഡ് റൈറ്റ് പ്രഭാഷണ പരമ്പര നടത്തി. ==ആശയങ്ങൾ== അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ആശയം ''സങ്കരണം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് [[എഡ്വേർഡ് സൈദ്|എഡ്വേർഡ് സൈദിന്റെ]] കൃതികളിൽ നിന്നും എടുത്തതാണ്. ബഹുസാംസ്കാരികതയിൽ നിന്നാണ് പുതിയ സാസ്കാരിക രൂപങ്ങൾ ഉരുത്തിരിയുന്നതെന്ന് ഇതു വിവരിക്കുന്നു. കോളനിവൽകരണം ഭൂതകാലത്തിൽ മാത്രം ചേർന്നിരിക്കുന്നതാണെന്നതിനു പകരം അതിന്റെ ചരിത്രങ്ങളും സംസ്കാരവും വർത്തമാനത്തിലേയ്ക്കു കടന്നുകയറിയിരിക്കുന്നതെങ്ങനെയെന്ന് ഭാഭ കാണിച്ചുതരുന്നു. ഇതു നമ്മുടെ അന്തർസംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള നമ്മുടെ അറിവു തിരുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത നമ്മെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.tojqi.net/articles/TOJQI_2_2/TOJQI_2_2_Article_1.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-04-02 |archive-date=2014-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140916155430/http://www.tojqi.net/articles/TOJQI_2_2/TOJQI_2_2_Article_1.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>http://postcolonialstudies.emory.edu/mimicry-ambivalence-and-hybridity/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> '''സ്വാധീനത''' ഭാഭയുടെ പോസ്റ്റ് കൊളോണിയൽ തത്ത്വശാസ്ത്രം പോസ്റ്റ്- സ്ട്രക് ചറാലിസം എന്നതിനോടാണു കൂടുതൽ വിധേയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ജക്വസ് ദെറിദയുടെ അപനിർമ്മാണം, ജാക്വസ് ലാക്കാന്റെ ലക്കാനിയൻ സൈക്കോ അനാലസിസ് മിഷേൽ ഫുക്കൊയുടെ നോഷൻ ഓഫ് ഡിസ്കഴ്സിവിറ്റി എന്നിവയുടെ സ്വാധീനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിൽ കാണാവുന്നതാണ്.<ref>http://prelectur.stanford.edu/lecturers/bhabha/interview.html</ref> ഇതുകൂടാതെ, 1995ലെ ഒരു അഭിമുഖ സംഭാഷണത്തിൽ, എഡ്വേർഡ് സൈദ് ആണു തന്നെ ഏറ്റവുമധികം സ്വാധീനിച്ചതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ==സ്വീകാര്യത== ഭാഭയെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഗൂഢമായ പദാവലിയും വിരസമായ ഗദ്യരീതിയും കാരണം വിമർശിക്കുന്നവരുണ്ട്. 1998ൽ ഫിലോസഫി ആന്റ് ലിറ്ററേച്ചർ എന്ന ആനുകാലികം അദ്ദേഹത്തിനു മോശം എഴുത്തിനു രണ്ടാം സ്ഥാനം നൽകപ്പെട്ടു.ഭാഭയ്ക്കു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദ ലൊക്കാഷൻ ഓഫ് കൾച്ചർ (The Location of Culture (Routledge, 1994)എന്ന പുസ്തകത്തിലെ ഒരു ഖണ്ഡികയ്ക്കാണു ഈ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web |url=http://denisdutton.com/bad_writing.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-04-02 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304022732/http://denisdutton.com/bad_writing.htm |url-status=dead }}</ref> ന്യൂയോർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ പ്രൊഫസ്സറായ മാർക്ക് ക്രിസ്പിൻ മില്ലർ ഭാഭായുടെ എഴുത്തിനെപ്പറ്റി പറയുന്നത്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ വായിച്ചപ്പോൾ എന്താണു ഭാഭ പറയുന്നത് എന്ന് അദ്ദേഹത്തിനു മനസ്സിലായില്ല എന്നും അതിലെ പദസൃഷ്ടിയും ലാറ്റിൻ രീതിയിലാക്കിയ വാക്കുകളുമല്ലാതെ അതിനപ്പുറം ഒരർത്ഥവും കണ്ടെത്താൻ ഒരാൾക്കു കഴിഞ്ഞില്ല എന്നു ഒരു വായനക്കരനു വാദിക്കാൻ കഴിയും എന്നാണ്.<ref>http://www.nytimes.com/2001/11/17/arts/harvard-s-prize-catch-a-delphic-postcolonialist.html</ref> 2005ൽ ഒരു അഭിമുഖസംഭാഷണത്തിൽ, ഈ വിമർശനങ്ങൾക്കു മറുപടി പറയാൻ ശ്രമിച്ചു. തത്ത്വചിന്തകർ സധാരണക്കാരന്റെ സാധാരണ ഭാഷയുപയോഗിക്കണമെന്നു എല്ലാവരും കരുതുകയും എന്നാൽ ശാസ്ത്രജ്ഞരെ സാധാരണക്കാർക്കു പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലാവാത്ത ഭാഷയുപയോഗിക്കാൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിൽ അസഹ്ണുത പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/lr/2005/07/03/stories/2005070300020100.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-04-02 |archive-date=2005-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050706092138/http://www.hindu.com/lr/2005/07/03/stories/2005070300020100.htm |url-status=dead }}</ref> ==വ്യക്തിജീവിതം== അദ്ദേഹം അറ്റോർണിയും ലക്ച്ചററും ആയ ജാക്വിലിൻ ഭാഭയെയാണു വിവാഹം കഴിച്ചത്. മൂന്നു മക്കൾ: ഒരു പെൺകുട്ടിയും (ലിയ) രണ്ട് ആൺകുട്ടികളും. ഇഷാൻ,സത്യ).സത്യഭാഭ അഭിനേതാവാണ്. ==കൃതികൾ== *നേഷൻ ആന്റ് നെറേഷൻ *ദ ലൊക്കേഷൻ ഓഫ് കൾച്ചർ *ഓൺ കൾച്ചറൽ ചോയിസ് *സ്റ്റിൽ ലൈഫ് *വിതൗട് ബൗണ്ഡറി *കോസ്മോപോളിറ്റാനിസംസ് ==ഇതും കാണുക== *[[അപനിർമ്മാണം]] സാഹിത്യ നിരൂപകരുടെ പട്ടിക *[https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%8E%E0%B4%A1%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B5%BC%E0%B4%A1%E0%B5%8D_%E0%B4%B8%E0%B5%88%E0%B4%A6%E0%B5%8D എഡ്വേർഡ് സൈദ്] ==പുറം കണ്ണികൾ== *http://www.phillwebb.net/Regions/Asia/South/Bhabha/Bhabha.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130319080050/http://www.phillwebb.net/Regions/Asia/South/Bhabha/Bhabha.htm |date=2013-03-19 }} *http://chronicle.uchicago.edu/950216/bhabha.shtml *http://www.hindu.com/lr/2005/07/03/stories/2005070300020100.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050706092138/http://www.hindu.com/lr/2005/07/03/stories/2005070300020100.htm |date=2005-07-06 }} *http://prelectur.stanford.edu/lecturers/bhabha/interview.html *http://www.youtube.com/watch?v=8AhDyvl08_Q == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1949-ൽ ജനിച്ചവർ]] {{Socio-stub}} 6tthtkyh4m8na8g2qqu2bcqzwbsbybr 0 288586 4618640 4101273 2026-05-11T14:25:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618640 wikitext text/x-wiki {{PU|VA Shiva Ayyadurai}} {{Infobox scientist | name =ശിവ അയ്യാദുരൈ | image =V.A.Shiva.2012.jpg | image_size = | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1963|12|02|df=yes}} | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline,title}} --> | residence = [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]] | citizenship = [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] | nationality = [[Indian American]] | parents = വെള്ളയപ്പൻ അയ്യാദുരൈ, മീനാക്ഷി അയ്യാദുരൈ | fields = [[systems biology]], [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രം]], [[scientific visualization]], [[traditional medicines]] | workplaces = | alma_mater = [[മസ്സാചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] | thesis_title = | thesis_url = | thesis_year = | doctoral_advisor = C. Forbes Dewey, Jr. | academic_advisors = [[നോം ചോംസ്കി]], [[Robert S. Langer]] | doctoral_students = | notable_students = | known_for = Electronic mail technologies, integrative medicine | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = | influenced = | awards = | signature = <!--(filename only)--> | signature_alt = | website = http://vashiva.com/ | footnotes = | spouse = }} ഇന്നത്തെ രൂപത്തിലുള്ള [[ഇ-മെയിൽ|ഇ മെയിൽ]] സംവിധാനത്തിലുള്ള ഘടകങ്ങളോടെയുള്ള ഒരു ആദ്യകാല സോഫ്റ്റ് വെയറിന് രൂപം നല്കിയ ഭാരതീയനായ [[കമ്പ്യൂട്ടർ]] വിദഗ്ദ്ധനാണ് '''ശിവ അയ്യാദുരൈ'''.<ref>[http://www.inventorofemail.com/ The Inventor of Email is VA Shiva Ayyadurai - The Facts]</ref> <ref>{{Cite web |url=http://techland.time.com/2011/11/15/the-man-who-invented-email/ |title=The Man Who Invented Email - TIME Magazine |access-date=2014-08-31 |archive-date=2014-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140702223409/http://techland.time.com/2011/11/15/the-man-who-invented-email/ |url-status=dead }}</ref> == EMAIL എന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയർ == ഇന്ന് എല്ലാ ഈ മെയിൽ സംവിധാനങ്ങളിലുമുപയോഗിക്കുന്ന ഇൻബോക്സ്, ഔട്ട്ബോക്സ്, ഫോൾഡറുകൾ, മെമ്മോ, അറ്റാച്ച്മെന്റ്, അഡ്രസ്ബുക്ക് തുടങ്ങിയവയെളെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളിച്ചു കൊണ്ട് [[1978]] ലാണ് അയ്യാദുരൈ ഇന്റർ ഓഫീസ് മെയിൽ സിസ്റ്റം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref name="mathrubhumi-ക">{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/technology/web/inventer-of-email-va-shiva-ayyadurai-history-of-technology-email-internet-480874/|title='ഈമെയിലി'ന് 32 വയസ്സ്; സൃഷ്ടിച്ചത് ഇന്ത്യക്കാരൻ|publisher=മാതൃഭൂമി|author=ശിഹാബുദ്ദീൻ തങ്ങൾ|date=2014-08-31|accessdate=2014-09-01|archivedate=2014-09-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901054822/http://www.mathrubhumi.com/technology/web/inventer-of-email-va-shiva-ayyadurai-history-of-technology-email-internet-480874/|type=പത്രലേഖനം|language=മലയാളം|11=|url-status=dead}}</ref> == വിമർശനങ്ങൾ == ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അവകാശ വാദങ്ങളെ തള്ളിക്കളയുന്ന കൂട്ടരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു ആശയത്തെ സ്വന്തം പേരിൽ ഒരു പുതിയ സോഫ്റ്റ് വെയർ ഉണ്ടാക്കി എന്നതു മാത്രമാണ് ആ അവകാശ വാദങ്ങൾ. AEROPLANE എന്ന പേരിൽ ഒരു പുതിയ വിമാനം ഉണ്ടാക്കിയാൽ ആ വിമാനം ഉണ്ടാക്കിയയാൾക്ക് വിമാനത്തിന്റെ കണ്ടു പിടുത്തത്തെ സ്വന്തമാക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നതു പോലെ EMAIL എന്ന പേരിൽ ഒരു ഈ-മെയിൽ സോഫ്റ്റ് വെയർ ഉണ്ടാക്കുകയും അതിന് പകർപ്പവകാശം നേടുകയുമാണ് ഇദ്ദേഹം ചെയ്തതെന്നും വാദിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="mathrubhumi-ഖ">{{cite news|title=ഈമെയിൽ - ചരിത്രവും അവകാശവാദവും|url=http://www.mathrubhumi.com/technology/web/email-history-of-email-arpanet-internet-history-of-technology-inventer-of-email-shiva-ayyadurai-ray-tomlinson-486065/|accessdate=22 സെപ്റ്റംബർ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=21 സെപ്റ്റംബർ 2014|author=സുജിത് കുമാർ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140922055031/http://www.mathrubhumi.com/technology/web/email-history-of-email-arpanet-internet-history-of-technology-inventer-of-email-shiva-ayyadurai-ray-tomlinson-486065/|archivedate=2014-09-22|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം|url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:1963-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ജനത]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഇന്ത്യൻ വംശജർ]] [[വർഗ്ഗം:കമ്പ്യൂട്ടർ വിദഗ്ദ്ധന്മാർ]] 1fclggkywa30f453fngsytrbhyypd8v 0 307572 4618714 4547305 2026-05-11T23:38:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618714 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{copy edit|date=ഓഗസ്റ്റ് 2020}} {{primary sources|date=October 2012}} }} {{Infobox company | name = Cinépolis |logo = Cinépolis.svg | type = Private | foundation = 1947 | location = [https://en.wikipedia.org/wiki/Morelia മൊറിലിയ], Michoacán, [[Mexico]] | caption = La Capital del Cine <small>(the Capital of Cinema)</small> | key_people = Enrique Ramírez Miguel, founder and ex-Chairman of the Board <br /> Alejandro Ramirez Magana, CEO Alejandra Daguer, Sales Management | num_employees = 27,197<ref name="Cinépolis Information"/> | homepage = [http://www.cinepolis.com Cinépolis Mexico] }} '''സീൻപോളിസ്''' ഒരു [[മെക്സിക്കൻ]] സിനിമ തീയറ്റർ ശൃഖലയാണ്. സീൻപോളിസ് എന്ന വാക്കിനർത്ഥം 'സിനിമയുടെ തലസ്ഥാനം' 'സിനിമയുടെ നഗരം' എന്നൊക്കെയാണ്. സീൻപോളിസ് [[മെക്സിക്കോ|മെക്സിക്കോയിലെ]] ഏറ്റവും വലുതും(214 theaters in 97 cities),<ref name="Cinépolis Information">{{cite web | url=http://wp1.cinepoliscorporativo.com.mx:10038/wps/portal/!ut/p/c1/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os_jgQHN3QzcPIwN3DzNLA6MA8-CwAKcwQzcLM_1wkA6zeAMcwNEAIu_nbxTqZuJpaGhh5mpoYGTmYeLkE-Zp4O9vCpFH2ODvZgG0IdDI283YzNjb2UTfzyM_N1W_IDs7yMJRUREAv5SC2A!!/dl2/d1/L2dJQSEvUUt3QS9ZQnB3LzZfU1E3RzFGSDIwODdKRTAyNTQyTVZJSDBCVjM!/ | title=Cinépolis Coorporativo | publisher=Cinépolis | accessdate=2009-04-04 | archive-date=2009-08-02 | archive-url=https://archive.today/20090802104539/http://wp1.cinepoliscorporativo.com.mx:10038/wps/portal/!ut/p/c1/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os_jgQHN3QzcPIwN3DzNLA6MA8-CwAKcwQzcLM_1wkA6zeAMcwNEAIu_nbxTqZuJpaGhh5mpoYGTmYeLkE-Zp4O9vCpFH2ODvZgG0IdDI283YzNjb2UTfzyM_N1W_IDs7yMJRUREAv5SC2A!!/dl2/d1/L2dJQSEvUUt3QS9ZQnB3LzZfU1E3RzFGSDIwODdKRTAyNTQyTVZJSDBCVjM!/ | url-status=dead }}</ref> മെക്സിക്കോക്ക് പുറമേ [[ഗ്വാട്ടിമാല]], [[എൽ സാൽവദോർ]], [[പനാമ]], [[കൊളംബിയ]], [[പെറു]], [[ബ്രസീൽ]], [[ഇന്ത്യ]], [[അമേരിക്ക]], [[ബൊഗോട്ട]], [[ഹോണ്ടുറാസ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി 335 തിയേറ്ററുകളും 3185 സ്ക്രീനുകളും 27197ലധികം ജോലിക്കാരുമായി ലോകത്തെ നാലാമത്തെ വലിയ സീൻപ്ളക്സ് ശൃഖലയാണ്.<ref>http://finance.yahoo.com/news/cinepolis-chooses-jive-strengthen-collaborative-121500756.html</ref> [[File:Cinepolis sendero ecatepec.jpg|thumb|A Cinépolis theater at Plaza Sendero Ecatepec in [[Ecatepec de Morelos]] ]] 1947ൽ 'സീൻ മൊറിലോസ്' എന്ന പേരിൽ മെക്സിക്കോയിലെ [https://en.wikipedia.org/wiki/Morelia മൊറിലിയയിൽ] എൻറിക് റാമിറസ് വിയ്യലോൺ തുടങ്ങിയ സംരംഭമാണിത്. ഈ കമ്പനി 1994ൽ 'സീൻപോളിസ്' എന്ന പേരിൽ റീബ്രാൻഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. [[File:Cinépolis.JPG|thumb|A Cinépolis VIP theater at Plaza Las Américas in [[Cancún]] ]] [[File:Cinepolis in Surat.jpg|thumb|upright|left|Cinépolis in Surat|alt=Cinépolis in Surat|265x265px]] [[File:Países en los que opera Cinépolis (11).png|thumb|right|Locations of Cinépolis.]] [[File:Cinepolis Mangalore VIP Screen.jpg|thumb|left|Cinépolis Mangalore VIP Screen. The First VIP Screen of Cinépolis India.]] 2010ൽ 1500 കോടി രൂപയുടെ നിക്ഷേപവുമായി സീൻപോളിസ് ഇന്ത്യയിലെത്തി.<ref>[http://www.cinepolisindia.com/india/home/PDF/foray-in-india.pdf Cinépolis annonuces its foray in India]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[കോഴിക്കോട്]], [[കൊച്ചി]], [[അമൃതസർ]], [[പൂണെ]], [[ബംഗളൂരു]], [[പാറ്റ്ന]], [[അഹമ്മദാബാദ്]], [[സൂററ്റ്]], [[ഭോപ്പാൽ]], [[ലുധിയാന]], [[മംഗളൂരു]], [[ജയ്പൂർ]], [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ഹൂബ്ലി]], [[താനെ|താണെ]], [[വിജയവാഡ]], [[മുംബൈ]], [[ചെന്നൈ]], [[ഗുവാഹത്തി]], [[വഡോദര]], [[നാഗ്പൂർ]], [[ഗാസിയാബാദ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി 500-ലധികം സ്ക്രീനുകൾ ഇന്ത്യയിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://kochigallan.com/featured/bigger-and-better-which-is-the-centre-square-mall/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-04-11 |archive-date=2012-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121129112627/http://kochigallan.com/featured/bigger-and-better-which-is-the-centre-square-mall/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.boxofficeindia.com/npages.php?page=shownews&articleid=6321&nCat= |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-04-11 |archive-date=2013-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131223063306/http://www.boxofficeindia.com/npages.php?page=shownews&articleid=6321&nCat= |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.screenindia.com/news/cinpolis-to-open-indias-largest-15screen-megaplex-in-pune/804738 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-04-11 |archive-date=2013-02-02 |archive-url=https://archive.today/20130202013504/http://www.screenindia.com/news/cinpolis-to-open-indias-largest-15screen-megaplex-in-pune/804738 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://businesswireindia.com/news/news-details/hilite-city-one-indias-largest-mixed-use-development-project-enters-li/42966 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-04-11 |archive-date=2015-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150713165010/http://businesswireindia.com/news/news-details/hilite-city-one-indias-largest-mixed-use-development-project-enters-li/42966 |url-status=dead }}</ref>. 2014ൽ ഇന്ത്യൻ മുൾട്ടിപ്ലക്സ് സംരംഭം ആയ ഫൺ സിനിമാസ് നെ സീൻപോളിസ് ഏറ്റെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/companies/cinepolis-acquires-e-city-ventures-fun-cinemas-screen-count-rises-to-193-115012800662_1.html|title=}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} 1bzer5juow7kw4zpw1gj3hp84x2uqhq 0 325596 4618793 4618620 2026-05-12T10:14:45Z Balaji2291 167424 /* ചേരുവകൾ */ 4618793 wikitext text/x-wiki [[File:Halwa at Mitayi street clt.jpg|thumb|കോഴിക്കോടൻ ഹൽവ]] കേരളത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഒരുതരം [[ഹൽ‌വ|ഹൽവ]]യാണ് '''കോഴിക്കോടൻ ഹൽവ'''. [[മൈദ|മൈദയും]] [[പഞ്ചസാര|പഞ്ചസാരയുമാണ്]] പരമ്പരാഗതമായി ഈ മധുരപലഹാരത്തിന്റെ പ്രധാന ചേരുവകൾ. ഇപ്പോൾ അരിമാവ്, [[ശർക്കര|ശർക്കര]] തുടങ്ങിയവ ചേര്ത്തും ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. ഇത്തരത്തിവിള്ള ഹൽവ വേഗം കേടുവരുമെന്നതിനാൽ മൈദ ചേര്ത്തു തന്നെയാണ് കൂടുതലും ഹൽവ തയ്യാറാക്കാറുള്ളത്. [[കൊപ്ര]], [[കശുവണ്ടി]], [[ബദാം]] തുടങ്ങിയവ ചേര്ത്തും [[ഇളനീർ]] തുടങ്ങിയ രുചികളും വിവിധ നിറങ്ങളും ചേര്ത്തും ഹൽവയ്ക്ക് വ്യത്യസ്തത വരുത്താറുണ്ട്. കോഴിക്കോട് കൂടുതലായി ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഇതിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത് === '''ഉണ്ടാക്കുന്ന വിധം''' === കശുവണ്ടി ചേര്ത്ത ചുവന്ന ഹൽവ ഉണ്ടാക്കുന്ന വിധമാണ് ഇവിടെ പറയുന്നത്. ഹൽവ ഉണ്ടാക്കുന്നതിന് മൂന്നു ദിവസം മുന്നേ മൈദ വെള്ളത്തിൽ കലക്കിയെടുക്കണം. മാവ് കട്ടകെട്ടാതെ കലങ്ങുന്നതിനു വേണ്ടി ആദ്യം കുറച്ചു വെള്ളം ചേര്ത്ത് നന്നായി കഴച്ചിട്ടു വേണം വെള്ളത്തിൽ കലക്കാൻ. പിന്നീടിത് അരിപ്പ ഉപയോഗിച്ച് അരിച്ചെടുക്കണം. മൈദ മാവ് അരിച്ച് കിട്ടുന്ന പാൽ 3 ദിവസം അനക്കാതെ വെച്ചിരുന്നാൽ കട്ടിയാകും. അതിനു ശേഷമാണ് ഹൽവ ഉണ്ടാക്കാനായി ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്. ===== ചേരുവകൾ ===== *മൈദ പാലാക്കിയത് - 8 കിലോ *വെള്ളം - 5 ലിറ്റർ *പഞ്ചസാര - 20 കിലോ *വെളിച്ചെണ്ണ - 30 കിലോ *കശുവണ്ടി - 3 കിലോ *ചുവന്ന ഫുഡ് കളർ *ആർ കെ ജി നെയ്യ് - 3 കിലോ. ===== തയ്യാറാക്കുന്ന വിധം ===== ഏകദേശം 140 ഡിഗ്രി ചൂടുള്ള അടുപ്പിലാണ് ഹൽവ തയ്യാറാക്കുന്നത്. ആദ്യം പഞ്ചസാര വെളളത്തിൽ അലിയിച്ചെടുക്കുക.. പിന്നീട് ഇതിലേക്ക് നെയ്യ് ചേർക്കുക.. ഈ മിശ്രിതത്തിലേക്ക് നേരത്തെ തയ്യാറാക്കി വെച്ച മൈദയുടെ പാൽ ഒഴിക്കുക. വെളിച്ചെണ്ണയും പഞ്ചസാരയും ചേർത്ത ശേഷം ഏകദേശം 20 മിനിറ്റോളം നിര്ത്താതെ ഇളക്കിക്കൊണ്ടേയിരിക്കുക. പാകമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഹൽവയിലേക്ക് ശുവണ്ടി കൂടി ചേർത്ത ശേഷം അടുപ്പിൽ നിന്ന് ഇറക്കിവെയ്ക്കുക . പാത്രത്തിൽ ബാക്കി വരുന്ന എണ്ണ കോരിക്കളഞ്ഞ ശേഷം ഹൽവ നെയ്പുരട്ടിയ ട്രേയിലേക്ക് മാറ്റുക. അഗ്രഭാഗം വീതി കൂടിയതും പരന്നതുമായ തടി കൊണ്ടുള്ള ഉപകരണം കൊണ്ട് പലവട്ടം മർദ്ദമേൽപ്പിച്ച് ഹൽവയുടെ ആകൃതിയും അളവും കൃത്യമാക്കുക. [[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങൾ]]<ref>{{Cite web |url=http://tasteofkerala.amritatv.com/ml/kozhikoderedhalwa.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-12-21 |archive-date=2015-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151026123202/http://tasteofkerala.amritatv.com/ml/kozhikoderedhalwa.html |url-status=dead }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ef99qeppqjsnsttzx3vxvzh0rq1fl85 0 341861 4618666 3646295 2026-05-11T16:10:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618666 wikitext text/x-wiki {{Infobox beverage |name = ഷാത്തൂസ് |image = {{double image|center|Chartreuse-bottle.jpg|180|Schnapsglas grüner Chartreuse.jpg|180|ഷാത്തൂസ് കുപ്പിയിൽ|ഷാത്തൂസ് ഗ്ലാസിൽ}} |type = [[മദ്യം]] |abv = 40–55% |proof = 80–110 |manufacturer = കാർത്തൂസിയൻ സന്യാസിമാർ |distributor = |origin = [[വൊയിറോൺ]], [[ഫ്രാൻസ്]] |introduced = 1764 |discontinued = |colour = പച്ചയും മഞ്ഞയും |flavour = herbal |variants = |related = }} 1737 മുതൽ കാർത്തൂസിയൻ സന്യാസിമാർ നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ഫ്രെഞ്ച് മധുരമദ്യമാണ് '''ഷാത്തൂസ്''' (Chartheuse). ഫ്രാൻസ്വാ ഹാനിബാൾ ദ് എസ്ട്രീസ് (Francois Hannibal d’Estrees) എന്ന പടത്തലവന്റേതായി പറയപ്പെടുന്ന 1605-ലെ ഒരു കുറിപ്പിലേതാണ് ഇതിന്റെ ചേരുവ. കുറിപ്പിൽ നിഷ്കർഷിച്ചിരുന്ന നിർമ്മാണവിധിയുടെ സങ്കീർണ്ണതകൾ ഗ്രഹിച്ച് അത് പ്രയോഗത്തിലാക്കാൻ സന്യാസികൾക്ക് ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലധികം കാലം വേണ്ടിവന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://cartusian.tripod.com/id152.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-07-10 |archive-date=2013-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131102175215/http://cartusian.tripod.com/id152.html |url-status=dead }}</ref> വാറ്റുചാരായത്തെ 130 ഇനം ഔഷധപ്പുല്ലുകളും ചെടികളും പൂക്കളും ചേർത്തു മൂപ്പിച്ചാണ് ഇതു നിർമ്മിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.chartreuse.fr/pa_history3_uk.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2001-12-23 |archive-date=2001-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20011223010023/http://www.chartreuse.fr/pa_history3_uk.htm |url-status=dead }}</ref> ഫ്രാൻസിൽ ഗ്രെനോബിൾ പ്രദേശത്തെ ഷാത്തൂസ് മലനിരകളിലുള്ള ഗ്രാൻഡ് കാർത്തൂസ് സന്യാസാശ്രമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് 'ഷാത്തൂസ്' എന്ന പേരുണ്ടായത്. അടുത്തുള്ള 'വോയ്റോൺ' പട്ടണത്തിലുള്ള അവരുടെ വാറ്റുശാലയിലാണ് ഇതുണ്ടാക്കുന്നത്. 1980-കൾ വരെ, സ്പെയിനിലെ ടറാഗോണായിലും, ഇതിന്റെ ഒരു ഒരു വാറ്റുശാല ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>https://www.chartreuse.fr/en/histoire/the-chartreuse-distilleries/</ref> ഈ മദ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 'ഷാത്തൂസ്' എന്ന പേരിൽ തന്നെ ഒരു നിറവുമുണ്ട്.<ref>http://warontherocks.com/2014/10/chartreuse-the-only-liqueur-so-good-they-named-a-color-after-it/</ref> കുപ്പികൾക്കുള്ളിലും മൂത്ത് മെച്ചപ്പെടുന്ന അപൂർവം മദ്യങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ==അവലംബം== <references/> ovqraq0in83r4youa6orbx4lka6yjvu 0 347391 4618729 2461412 2026-05-12T02:11:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618729 wikitext text/x-wiki [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രേനിയ]]ൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനും സോഷ്യലിസ്റ്റ് അനുഭാവിയുമായിരുന്നു '''സെർജി പൊദോളിൻസ്കി'''( ജ:12. ജൂലൈ 1891 [[കീവ്]]) കീവ് സർവ്വകലാശാലയിൽ ഭൗതിക ശാസ്ത്രവും ഗണിതവും പഠിച്ച പൊദോളിൻസ്കി പിന്നീട് സാമ്പത്തികശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിൽ താത്പര്യം പുലർത്തി.ഊർജ്ജ-മൂല്യ സിദ്ധാന്തങ്ങളെക്കുറിച്ചും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിൽ അതുണ്ടാക്കുന്ന സ്വാധീനങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ഗവേഷണങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖ്യസംഭാവന.[[ താപഗതിക ശാസ്ത്രം|താപഗതിക ശാസ്ത്ര]] വുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉത്പാദന- വിതരണക്രമങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനമേഖലയിൽപ്പെട്ടു.ഊർജ്ജനിക്ഷേപങ്ങളും ഉപഭോഗവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം മാർക്സിനെഴുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമായി. <ref>http://www.eoht.info/page/Sergei+Podolinsky{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist }} [[വർഗ്ഗം:ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ]] 6vcf7p3htvnsz9nbifpcoj0970iss98 0 354757 4618745 4101642 2026-05-12T05:04:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618745 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = സ്റ്റീവൻ ടെയ്ലർ | image = TylerNassauColliseum.jpg | caption = Tyler performing with Aerosmith in July 2012. | birth_name = Steven Victor Tallarico | alias = The Demon of Screamin'<br>[[Toxic Twins]] (with [[Joe Perry (musician)|Joe Perry]] of Aerosmith) | spouse = [[Cyrinda Foxe]] {{small|(m. 1977–1987; divorced)}} <br> Teresa Barrick {{small|(m. 1988–2006: divorced)}} | children = [[Liv Tyler]] <br>[[Mia Tyler]] <br>Chelsea Tallarico<br>Taj Monroe Tallarico | birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1948|3|26}} | birth_place = [[Manhattan]], [[New York (state)|New York]], U.S. | occupation = {{flatlist| * Singer-songwriter * musician * actor * multi-instrumentalist * talent judge }} | years_active = 1970–present | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | background = solo_singer | instrument = [[Singing|Vocals]]<!--- If you think an instrument should be listed, a discussion to reach consensus is needed first per: https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Infobox_musical_artist#instrument---> | genre = {{flatlist| * [[Hard rock]] * [[Heavy metal music|heavy metal]] * [[blues rock]] * [[country rock]] }} | associated_acts = [[Aerosmith]], [[Chain Reaction (1960s band)|Chain Reaction]], [[Kings of Chaos (band)|Kings of Chaos]] | website = {{URL|steventyler.com}} }} }} ഒരു അമേരിക്കൻ ഗായകനും ഗാനരചയിതാവും സംഗീതജ്ഞനുമാണ് '''സ്റ്റീവൻ ടെയ്ലർ''' (ജനനം മാർച്ച് 26, 1948).[[ബോസ്റ്റൺ (മാസച്ച്യൂസെറ്റ്സ്)]] കേന്ദ്രീകരിച്ചിട്ടുള്ള റോക്ക് സംഗീത സംഘമായ [[എയ്റോസ്മിത്ത്|എയ്റോസ്മിത്തിന്റെ]] പ്രധാന ഗായകനാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref>{{Cite news|url=http://newsfeed.time.com/2012/01/23/critics-rip-steven-tyler-over-national-anthem-rendition|title=Critics Rip Steven Tyler Over National Anthem Rendition|date=January 23, 2012|work=Time|access-date=2016-11-08|archive-date=2015-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20151019015917/http://newsfeed.time.com/2012/01/23/critics-rip-steven-tyler-over-national-anthem-rendition/|url-status=dead}}</ref>.<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-22902463|title=Aerosmith duo Steven Tyler and Joe Perry join Hall of Fame|date=June 14, 2013|publisher=BBC News|access-date=July 30, 2013}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] a54c14255pl9tvzntf0rg29wz5liz1n 0 355702 4618772 3928297 2026-05-12T07:38:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618772 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hasrat Mohani}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> |name = [[ഉർദു കവി]]<br> '''സെയ്ദ് ഫസൽ ഹസൻ ഹസ്റത്ത് മോഹാനി''' |image = Ambedkar and Maulana Hasrat Mohani at Sardar Patel's reception.jpg |imagesize = |caption = അംബേദ്ക്കറും ഹസ്രത്ത് മോഹാനിയും |pseudonym = ഹസ്രത്ത് മോഹാനി |birth_date = {{birth date|1875|01|01|df=y}} |birth_place = [[Mohan (town)|മോഹാൻ]], [[ഉന്നാവ് ജില്ല]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]] |death_date = {{death date and age|1951|05|13|1875|01|01|df=y}} |death_place = [[ലഖ്നൗ]], ഉത്തർപ്രദേശ്<br>{{flag|India}} |occupation = [[ഉർദു കവി]] |nationality = ഇന്ത്യൻ |Religion = [[സുന്നി ഇസ്ലാം]] |period = 20-ാം നൂറ്റാണ്ട് |genre = [[ഗസൽ]] |subject = പ്രണയവും ദർശനവും |party = കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി |movement = [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം]] |debut_works = |influences = |influenced = [[ഉർദു കവിത]], |signature = |website = |footnotes = }} ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും പത്ര പ്രവർത്തകനും ഉർദു കവിയുമായിരുന്നു '''ഹസ്രത്ത് മോഹാനി'''.<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/chupke-chupke-raat-din/article6361125.ece|title=Chupke chupke raat din…|access-date=29 August 2014|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> സെയ്ദ് ഫസലുൽ ഹസൻ എന്നായിരുന്നു മൗലാനയുടെ യഥാർത്ഥ പേര്. തൂലികാ നാമമായി ഹസ്റത്ത് എന്ന പേര് ഉർദു കാവ്യ രചനയ്ക്ക് സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു. മോഹാനി എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശമായിരുന്നു. 'ഇങ്കിലാബ് സിന്ദാബാദ്' എന്ന മുദ്രാവാക്യം 1921 ൽ മോഹാനി മുൻപോട്ടു വച്ചതാണ്. == ജീവിതരേഖ == ബ്രിട്ടീഷ് പ്രവിശ്യയിലെ ഉന്നാവോ ജില്ലയിൽ 1875 ലാണ് സെയ്ദ് ഫസുൽ ഹസൻ എന്ന ഹസ്രത്ത് മൊഹാനി ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രപിതാമഹാന്മാർ ഇറാനിലെ നിഷാപൂരിൽ നിന്ന് വന്നവരാണ്.<ref>Gulam Ali Allana, ''Muslim political thought through the ages: 1562–1947'', Royal Book Company (1988), p. 215</ref><ref>Avril Ann Powell, ''Muslims and Missionaries in Pre-Mutiny India'', Routledge (2013), p.181</ref> ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര പ്രസ്ഥാനത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തിത്വങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഹസ്രത് മൊഹാനിയുടേത്. ബാലഗംഗാധര തിലകനൊപ്പം സമരത്തിന്റെ മുൻ നിരയിൽ നിന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>Jinnah and Tilak, Comrades in the Freedom Struggle by A. G. Noorani</ref> തീവ്ര ഭക്തി നിറഞ്ഞ നിരവധി കൃഷ്ണ ഗീതങ്ങൾ അദ്ദഹം രചിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>http://www.outlookindia.com/article.aspx?279545 an article of C.M.Naim on Hasrat Mohani</ref> കൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമി ദിവസം മിക്കവാറും അദ്ദേഹം മധുരയിലെത്താറുണ്ടാരുന്നു. പഠനത്തിൽ അതീവ സമർത്ഥനായിരുന്ന അദ്ദേഹം ഒന്നാമനായി സംസ്ഥാന പരീക്ഷകൾ പാസായി അലിഗർ മുസ്ലീം സർവകലാശാലയിൽ മൗലാന മുഹമ്മദ് അലി ജവഹർ, മൗലാന ഷൗക്കത്തലി എന്നിവരുടെ സതീർത്ഥ്യനായിരുന്നു. തസ്ലീം ലഖ്നാവിയും നസീം ദഹ്ൽവിയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രസിദ്ധ ഉറുദു കവികൾ അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുനാഥന്മാരായിരുന്നു. === രചനകൾ === *കുല്ലിയാത്ത് -എ-ഹസ്രത്ത് മോഹാനി *ഇഷാര-എ-കലാം-എ-ഗാലിബ് *നുക്കാത്ത്- എ-സുഖൻ *മുഷാഹിദാത്ത്-എ-സിന്ദാൻ [[ചുപ്കേ ചുപ്കേ രാത് ദിൻ|ചുപ്കേ ചുപ്കേ രാത് ദിൻ]] എന്ന ജനകീയ ഉർദു ഗസൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനയാണ്. ഗുലാം അലിയുടെ ആലാപനത്തിലൂടെ ഏറെ പ്രശസ്തമായ ഈ ഗസൽ പിന്നീട് ജഗതജിത് സിംഗ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രശസ്തർ പിന്നീട് ആലപിക്കുകയുണ്ടായി. 1982-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നിക്കാഹ് സിനിമയിലും അദ്ദേഹത്തെ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{IMDb name|1343033}}</ref> === രാഷ്ട്രീയം === 1921-ൽ റാം പ്രസാദ് ബിസ്മൽ അഹമ്മദാബാദ് കോൺഗ്രസിൽ ഷാജഹാൻപൂരിലെ തന്റെ അനുയായികളോടൊപ്പം പങ്കെടുക്കുകയുണ്ടായി. ഈ സമ്മേളനത്തിന്റെ പ്രധാന അജണ്ടകളിലൊന്നായിരുന്ന പൂർണ്ണ സ്വരാജിന്റെ അവതരണ പ്രമേയത്തിൽ ആശ്ഫാക്കുല്ലാ ഖാനൊടൊപ്പം പ്രധാന പങ്കു വഹിച്ചു. സമ്മേളനത്തിൽ സ്വരാജിനായുള്ള പ്രമേയം അവതരിപ്പിച്ചത് മോഹാനി ആയിരുന്നു. ഗാന്ധിജിക്ക് ആദ്യം ഇതിനോട് യോജിപ്പുണ്ടായിരുന്നില്ല. പക്ഷേ യുവജനങ്ങളുടെ ഇച്ഛാശക്തിക്കു മുന്നിൽ അദ്ദേഹം അവരോടു യോജിക്കുകയായിരുന്നു.<ref>'Krant'/''Man Ki Lahar''/page 95</ref> പാർലമെന്റ് അംഗമായിട്ടും ഔദ്യോഗിക ഭവനങ്ങളിൽ താമസിച്ചില്ല. വിദേശ സാധനങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ബഹിഷ്കരിച്ചു. == ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം == അനേക വർഷങ്ങൾ ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന രചനകളിൽ പലതും ജയിലറയ്ക്കുള്ളിൽ പിറവിയെടുത്തവയാണ്. ‘ഉർദു-എ- മുഅല്ല’ എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്രം ബ്രിട്ടീഷുകാർ നിരോധിക്കുകയും പത്രാധിപരായ മോഹാനിയെ ജയിലിലയക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം (ആസാദി-ഏ-കാമിൽ)എന്ന ആവശ്യം ഉയർത്തിയത് അദ്ദേഹമായിരുന്നു. == കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മുന്നേറ്റത്തിൽ<ref>{{Cite web|url=https://truecopythink.media/Hasrat%20Mohani-Article-by-vk.babu|title=എന്തുകൊണ്ട് ഹസ്രത്ത് മൊഹാനി കമ്യൂണിസ്റ്റ് മുസ്‌ലിം ആയി?|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2020-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200812144713/https://truecopythink.media/Hasrat%20Mohani-Article-by-vk.babu|url-status=dead}}</ref>== ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തുടക്കകാരിലൊരാളാണ് അദ്ദേഹം. ഞാൻ ഒരു മുസ്ലിം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആണെന്നാണ് അദ്ദേഹം സ്വയം പരിചയപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചതായി ആരോപിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിലടയ്ക്കുകയുണ്ടായി. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഇന്ത്യയിൽ താമസിക്കാനാണ് അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചത്. == മരണം == 13 മേയ് 1951 ൽ ലക്നോവിൽ വച്ച് മരണപ്പെട്ടു. 1951-ൽ മൗലാന ഹസ്റത്ത് മൊഹാനി ''ഹസ്റത്ത് മൊഹാനി മെമ്മോറിയൽ സൊസൈറ്റി'' സ്ഥാപിച്ചു. പാകിസ്താനിലെ കറാച്ചിയിൽ ഹസ്രത്ത് മൊഹാനി സ്മാരക ലൈബ്രറിയും ട്രസ്റ്റും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കറാച്ചിയിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന് സ്മാരകമായി റോഡും ഉണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ കൊൽക്കത്തയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മരണ നിലനിറുത്താനായി ഒരു സ്കൂളിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.justdial.com/Kolkata/Maulana-Hasrat-Mohani-Memorial-Girls-High-School/033PXX33-XX33-110414181000-B5L9_BZDET{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം == <references /> == പുറം കണ്ണികൾ == * http://www.hasratmohanitrust.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612180809/http://hasratmohanitrust.net/ |date=2013-06-12 }} * [http://www.urdupoetry.com/hasrat.html Urdu Poetry of Hasrat Mohani] * [http://www.outlookindia.com/article.aspx?279545 The Maulana Who Loved Krishna] * [http://www.renaissance.com.pk/MayLetweForget94.html Maulana Hasrat Mohani] [[വർഗ്ഗം:1875-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അലിഗഢ് മുസ്ലിം സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഉർദു കവികൾ]] 0ni47t8m1s0ejkng7du0yr9pms4kra1 0 359587 4618720 2455659 2026-05-12T00:22:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618720 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountain | name = Sumantri | photo = Sumantri (center) with Ngga Pulu (right) from Carstensz Summit by Christian Stangl flickr.jpg | photo_caption = The North Wall Firn glacier with Sumantri (sharp peak, center) and Ngga Pulu (flat peak, right). | elevation_m = 4870 | elevation_ref = | prominence_m = 350 | prominence_ref= | location = [[Papua (Indonesian province)|Papua Province]], [[Indonesia]] | range = [[Sudirman Range]] | listing = | map = Indonesia Papua | region = | lat_d = 4 | lat_m = 03 | lat_s = 43| lat_NS = S | long_d = 137 | long_m = 11 | long_s = 06| long_EW = E | first_ascent = February 1962 | easiest_route = rock/snow/ice climb }} '''സുമന്ത്രി''' ഇന്തോനേഷ്യയിലെ പാപ്പുവ പ്രവിശ്യയിലുള്ള പർവ്വതമാണ്. സൗമന്ത്രി എന്നും ഇതു അറിയപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://highcamp.tripod.com/file/indopeak.htm |title=Gunung-gunung Indonesia |access-date=2016-12-27 |archive-date=2020-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206104433/http://highcamp.tripod.com/file/indopeak.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="sp_sumantri">SummitPost.org: [http://www.summitpost.org/sumantri/634409 Sumantri - Climbing, Hiking & Mountaineering]</ref>)പടിഞ്ഞാറൻ പർവ്വതനിരയായ സുദിർമൻ ന്റെ ഭാഗമാണിത്. 4,870 metres (15,978 ft) ഉയരമാണുള്ളത്. ഇതിന്റെ ഉത്തര ഭാഗം ചെങ്കുത്തായ മലഞ്ചെരിവുകൾ നിറഞ്ഞതാണ്.<ref name="sp_sumantri" /> ==പേര്== ==കീഴടക്കിയ ചരിത്രം== ==ഭൂമിശാസ്ത്രവും ഗ്ലേസിയറുകളും== ==അവലംബം== {{reflist}} r3pgx1u4ocf3fqz67gkxfs735eainah 0 366722 4618709 4614924 2026-05-11T22:07:30Z BETSCHERUVATTOOR786 208912 പതിനാലു വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം എന്നുള്ളത് പതിനാലു വർഷത്തിന് ശേഷം എന്നാക്കി തിരുത്തി 4618709 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = നിത്യ ദാസ് | image = | caption = | birth_name = നിത്യ ദാസ് | birth_date = {{birth-date and age|22 May1981}} | birth_place = [[കോഴിക്കോട്]] | death_date = | death_place = | occupation = [[ചലച്ചിത്ര നടി]] | children = നൈന | parents = മോഹൻ ദാസ് | spouse = അർവിന്ദ് സിങ്ങ് (2007–present) }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള ചലച്ചിത്ര]] അഭിനേത്രിയാണ് '''നിത്യാ ദാസ്'''. ([[ഇംഗ്ലീഷ്]]:'''Nithya Das''') 2000 ത്തിന്റെ ആദ്യവർഷങ്ങളിൽ മലയാള സിനിമയിൽ സജീവമായിരുന്ന നിത്യ ഇപ്പോൾ [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]] ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകളിലും അഭിനയിക്കുന്നുണ്ട്. == അഭിനയ ജീവിതം == നിത്യ ദാസ് 2000-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ സിനിമാ മേഖലയിൽ സജീവമായിരുന്നു .<ref>{{Cite web|url=https://tamil.indianexpress.com/lifestyle/nithya-das-kannana-kanne-serial-sun-tv-serial-actress-nithya-das-232770/|title=இவ்ளோ இளமையான அம்மா எங்கயாச்சும் இருக்காங்களா? 'கண்ணான கண்ணே' நித்யா தாஸ்}}</ref> 2001ൽ [[ദിലീപ്|ദിലീപിനെ]] നായകനാക്കി [[താഹ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[ഈ പറക്കും തളിക]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/ee-parakkum-thalika-actress-nithya-das-dance-is-now-trending-on-social-media/articleshow/76247401.cms|title=Ee Parakkum Thalika actress Nithya Das' dance is now trending on social media - Times of India}}</ref><ref>{{cite news|title=What happened later in the life of all the actresses who came as Dileep’s heroine|url=https://theprimetime.in/what-happened-later-in-the-life-of-all-the-actresses-who-came-as-dileeps-heroine/|date=17 Sep 2020}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഈ വിജയ ചിത്രത്തിന് ശേഷം [[കലാഭവൻ മണി|കലാഭവൻ മണിയോടൊപ്പം]] [[കൺമഷി|''കൺമഷിയിൽ'']] അഭിനയിച്ചു. ''[[ബാലേട്ടൻ]], [[ചൂണ്ട (ചലച്ചിത്രം)|ചൂണ്ട]], [[ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ]], [[നഗരം]], [[സൂര്യ കിരീടം]], [[നരിമാൻ]]'' എന്നിവയാണ് മലയാളത്തിലെ അവരുടെ മറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/actress-nithya-das-punjab-travel-photos-451315/|title=മഞ്ഞ പുതച്ച കടുകുപാടങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ; യാത്രാവിശേഷങ്ങളുമായി നിത്യ ദാസ്}}</ref> സിനിമാ വ്യവസായത്തിലെ ടാലന്റ് സെർച്ച് പ്രോഗ്രാമിൽ നിരവധി അപേക്ഷകരിൽ നിന്നുമാണ് അവരെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. [[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ ടിവി]], [[കൈരളി ടി.വി.|കൈരളി ടിവി]], [[സൺ ടി.വി.|സൺ ടിവി]], [[ജയ ടിവി]] എന്നിവയിലെ ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകളിൽ അഭിനയിച്ചു. 2022ൽ പുറത്തിറങ്ങുന്ന ''[[പള്ളിമണി]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ പതിനാല് വർഷങ്ങത്തിനു ശേഷം അവർ മലയാള സിനിമയിലേക്ക് തിരിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/nithya-das-to-make-her-comeback-to-the-malayalam-film-industry-with-the-film-pallimani/articleshow/88068523.cms|title=Nithya Das to make her comeback to the Malayalam film industry with the film ‘Pallimani’|date=3 December 2021|access-date=14 December 2021|work=The Times Of India}}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 2007 ജൂൺ 17 ന് [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂരിൽ]] വെച്ചാണ് നിത്യ ദാസ് അരവിന്ദ് സിംഗ് ജംവാളിനെ വിവാഹം കഴിച്ചത്.<ref name="filmibeat">[http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2007/nithya-das-husband-190607.html "Nithya Das marries sweetheart"]. Filmibeat.com. 19 June 2007. Retrieved on 29 November 2015.</ref> 2005ൽ അരവിന്ദ് ഫ്‌ളൈറ്റ് ക്രൂ അംഗമായിരുന്ന [[ഇന്ത്യൻ എയർലൈൻസ് ഫ്ലൈറ്റ് 410|ഇന്ത്യൻ എയർലൈൻസിൽ]] [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലേക്ക്]] പോകുമ്പോഴാണ് നിത്യ ഇദ്ദേഹത്തെ പരിചയപ്പെടുന്നത്. 2008-ൽ ജനിച്ച നൈന ജംവാൾ എന്ന മകളും 2018-ൽ ജനിച്ച നമൻ സിംഗ് ജംവാളുമാണ് ദമ്പതികൾക്ക്.<ref>{{cite web|url=http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/86/26|title=Mangalam-varika-6-May-2013|access-date=31 October 2013|publisher=mangalamvarika.com|archive-date=2022-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106181818/http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/86/26|url-status=dead}}</ref> [[കശ്മീർ|കശ്മീരിൽ]] സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ഇവർ ഇപ്പോൾ [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ടേക്ക്]] താമസം മാറി.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/mobile/women/interview/actress-nithyadas-interview--1.2114466|title=ബസന്തി ഹാപ്പിയാണ്,16 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും!!}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/june-07-04/27-06-07-nithya-das.html|title=Marriage registration of actress declined|access-date=5 September 2019|date=27 June 2007|publisher=behindwoods.com}}</ref> == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === മലയാളം === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം !കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="2" |2001 |''[[ഈ പറക്കും തളിക]]'' |ഗായത്രി/ബസന്തി |മികച്ച പുതുമുഖ നദിക്കുള്ള ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡ്സ് |- |''[[നരിമാൻ]]'' |ശ്രുതി | |- | rowspan="2" |2002 |''[[കുഞ്ഞിക്കൂനൻ]]'' |സ്വപ്ന വധു |"കുഞ്ഞന്റെ പെണ്ണ്" എന്ന ഗാനത്തിൽ |- |''കണ്മഷി'' |സേതുലക്ഷ്മി (കണ്മഷി) | |- | rowspan="3" |2003 |''[[ബാലേട്ടൻ]]'' |ദേവകി | |- |[[ചൂണ്ട (ചലച്ചിത്രം)|''ചൂണ്ട'']] |അനിത | |- |''വരും വരുന്നു വന്നു'' |പൊടിമോൾ | |- | rowspan="3" |2004 |''ഫ്രീഡം'' |ശാലിനി | |- |''മാറാത്ത നാട്'' |താഹിറ | |- |''[[കഥാവശേഷൻ]]'' |ശ്രീദേവി | |- | rowspan="2" |2005 |''[[ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ]]'' |നന്ദിത | |- |''ചൊല്ലിയാട്ടം'' |അജ്ഞാതം | |- | rowspan="2" |2007 |''നഗരം'' |പൂങ്കൊടി | |- |''സൂര്യകിരീടം'' |ഊർമ്മിള | |- |2023 |''പള്ളിമണി'' |അവന്തിക | |} === തമിഴ് & തെലുഗു === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം !ഭാഷ !കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="2" |2005 |''123 ഫ്രം അമലാപുരം'' |അശ്വിനി |[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]] | |- |''പൊൻ മേഖലൈ''<ref>{{cite web|url=https://www.indiaglitz.com/glamour-for-nityadas-too-tamil-news-20304|title=Glamour for Nityadas too|access-date=5 September 2019|date=9 February 2006|publisher=indiaglitz.com|archive-date=2019-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904195745/https://www.indiaglitz.com/glamour-for-nityadas-too-tamil-news-20304|url-status=dead}}</ref> |മേഖല |[[തമിഴ്]] | |- |2006 |''മനതോടു മഴൈക്കാലം'' |സത്യ |[[തമിഴ്]] | |- |2023 |''പോപ്‌കോൺ'' |സമീറനയുടെ അമ്മ |[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]] | |- |2023 |''സ്‌കണ്ട'' |ശ്രീലീലയുടെ അമ്മ |[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]] | |- |} == ടെലിവിഷൻ == === പരമ്പരകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം !ചാനൽ !ഭാഷ |- |2007 |''ശ്രീ അയ്യപ്പനും വാവരും'' |ആയിഷ |[[സൂര്യ ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |- |2008 |''മനപ്പൊരുത്തം'' |മായ |[[കൈരളി ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |- |2009–2012 |''ഇദയം'' |നന്ദിനി |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2010 |''ഇന്ദ്രനീലം'' |ഗീതാഞ്ജലി/ഗീതു |[[സൂര്യ ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |- |2013 |''കാട്രിനിലെ വരും ഗീതം'' |ഗായത്രിയുടെ സഹോദരി |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2014–2015 |''അക്ക'' |സീത |ജയ ടി.വി. |[[തമിഴ്]] |- |2012–2017 |''ഭൈരവി ആവിഗളുക്കു പ്രിയമാനവൾ'' |ഭൈരവി |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2016–2017 |''ഒറ്റച്ചിലമ്പ്'' |സ്യമന്തകം/സീമന്തിനി |[[മഴവിൽ മനോരമ]] |[[മലയാളം]] |- |2018 |''അഴക്'' |ഐശ്വര്യ |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2020–ഇതുവരെ |''കണ്ണാന കണ്ണേ'' |യമുന ഗൗതം |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2021 |''അൻബേ വാ'' |യമുന ഗൗതം |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2021 |''തിങ്കൾകലമാൻ'' |നടി നിത്യദാസ് |[[സൂര്യ ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |} === ഷോകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !തലക്കെട്ട് !റോൾ !ചാനൽ !ഭാഷ |- |2007 |''[[സ്റ്റാർ സിങ്ങർ]]'' |അതിഥി |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] | rowspan="6" |[[മലയാളം]] |- |2017 |''യുവേഴ്സ് ട്രൂലി'' |അതിഥി |[[മാതൃഭൂമി ന്യൂസ്]] |- |2018-2019 |''ശ്രേഷ്ഠഭാരതം'' |അവതാരക |[[അമൃത ടി.വി.]] |- |2018 |''ആനീസ് കിച്ചൺ'' |അതിഥി |[[അമൃത ടി.വി.]] |- |2018 |[[ഒന്നും ഒന്നും മൂന്ന് (ടി.വി. ഷോ)|''ഒന്നും ഒന്നും മൂന്ന്'']] |അതിഥി |[[മഴവിൽ മനോരമ]] |- | rowspan="2" |2020 |''കോമഡി സ്റ്റാർസ് സീസൺ 2'' |വിധികർത്താവ് |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |- |''വണക്കം തമിഴാ'' |അതിഥി |[[സൺ ടി.വി.]] | rowspan="2" |[[തമിഴ്]] |- | rowspan="3" |2021 |''വാടാ ടാ'' |സ്വയം |സൺ മ്യൂസിക് |- |''സ്റ്റാർ മാജിക്'' |മെന്റർ |[[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] | rowspan="6" |[[മലയാളം]] |- |''സൂപ്പർ പവർ'' |മെന്റർ |[[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] |- |2022 |''റെഡ് കാർപെറ്റ്'' |മെന്റർ |അമൃത ടി വി |- |2022 |''അമ്മമാരുടെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനം '' |മെന്റർ | [[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] |- |2022-2023 |''ഞാനും ഞാനുമെന്റാളും '' |ജഡ്ജ് |സീ കേരളം |- |2023 |''കട്ടുറുമ്പ് 2'' |ജഡ്ജ് |[[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] |- |} == മറ്റ് പ്രവൃത്തികൾ == വനിതാ മാഗസിൻ, ആച്ചി മസാല, ഹാപ്പി കിഡ്‌സ് മാസിക തുടങ്ങിയ ചില പരസ്യങ്ങളിലും ''അഭീഷ്ട വരദായിനി, ചോറ്റാനിക്കര വരലക്ഷ്മി'' തുടങ്ങിയ ആൽബങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==അവലംബം== <references /> {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] cm5rtnph37olyjvea1jf9oya8igmhgw 4618710 4618709 2026-05-11T22:08:52Z BETSCHERUVATTOOR786 208912 വർഷങ്ങത്തിനു ശേഷം എന്നുള്ളത് വർഷത്തിന് ശേഷം എന്നാക്കി 4618710 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = നിത്യ ദാസ് | image = | caption = | birth_name = നിത്യ ദാസ് | birth_date = {{birth-date and age|22 May1981}} | birth_place = [[കോഴിക്കോട്]] | death_date = | death_place = | occupation = [[ചലച്ചിത്ര നടി]] | children = നൈന | parents = മോഹൻ ദാസ് | spouse = അർവിന്ദ് സിങ്ങ് (2007–present) }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള ചലച്ചിത്ര]] അഭിനേത്രിയാണ് '''നിത്യാ ദാസ്'''. ([[ഇംഗ്ലീഷ്]]:'''Nithya Das''') 2000 ത്തിന്റെ ആദ്യവർഷങ്ങളിൽ മലയാള സിനിമയിൽ സജീവമായിരുന്ന നിത്യ ഇപ്പോൾ [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]] ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകളിലും അഭിനയിക്കുന്നുണ്ട്. == അഭിനയ ജീവിതം == നിത്യ ദാസ് 2000-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ സിനിമാ മേഖലയിൽ സജീവമായിരുന്നു .<ref>{{Cite web|url=https://tamil.indianexpress.com/lifestyle/nithya-das-kannana-kanne-serial-sun-tv-serial-actress-nithya-das-232770/|title=இவ்ளோ இளமையான அம்மா எங்கயாச்சும் இருக்காங்களா? 'கண்ணான கண்ணே' நித்யா தாஸ்}}</ref> 2001ൽ [[ദിലീപ്|ദിലീപിനെ]] നായകനാക്കി [[താഹ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[ഈ പറക്കും തളിക]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/ee-parakkum-thalika-actress-nithya-das-dance-is-now-trending-on-social-media/articleshow/76247401.cms|title=Ee Parakkum Thalika actress Nithya Das' dance is now trending on social media - Times of India}}</ref><ref>{{cite news|title=What happened later in the life of all the actresses who came as Dileep’s heroine|url=https://theprimetime.in/what-happened-later-in-the-life-of-all-the-actresses-who-came-as-dileeps-heroine/|date=17 Sep 2020}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഈ വിജയ ചിത്രത്തിന് ശേഷം [[കലാഭവൻ മണി|കലാഭവൻ മണിയോടൊപ്പം]] [[കൺമഷി|''കൺമഷിയിൽ'']] അഭിനയിച്ചു. ''[[ബാലേട്ടൻ]], [[ചൂണ്ട (ചലച്ചിത്രം)|ചൂണ്ട]], [[ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ]], [[നഗരം]], [[സൂര്യ കിരീടം]], [[നരിമാൻ]]'' എന്നിവയാണ് മലയാളത്തിലെ അവരുടെ മറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/actress-nithya-das-punjab-travel-photos-451315/|title=മഞ്ഞ പുതച്ച കടുകുപാടങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ; യാത്രാവിശേഷങ്ങളുമായി നിത്യ ദാസ്}}</ref> സിനിമാ വ്യവസായത്തിലെ ടാലന്റ് സെർച്ച് പ്രോഗ്രാമിൽ നിരവധി അപേക്ഷകരിൽ നിന്നുമാണ് അവരെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. [[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ ടിവി]], [[കൈരളി ടി.വി.|കൈരളി ടിവി]], [[സൺ ടി.വി.|സൺ ടിവി]], [[ജയ ടിവി]] എന്നിവയിലെ ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകളിൽ അഭിനയിച്ചു. 2022ൽ പുറത്തിറങ്ങുന്ന ''[[പള്ളിമണി]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ പതിനാല് വർഷത്തിനു ശേഷം അവർ മലയാള സിനിമയിലേക്ക് തിരിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/nithya-das-to-make-her-comeback-to-the-malayalam-film-industry-with-the-film-pallimani/articleshow/88068523.cms|title=Nithya Das to make her comeback to the Malayalam film industry with the film ‘Pallimani’|date=3 December 2021|access-date=14 December 2021|work=The Times Of India}}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 2007 ജൂൺ 17 ന് [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂരിൽ]] വെച്ചാണ് നിത്യ ദാസ് അരവിന്ദ് സിംഗ് ജംവാളിനെ വിവാഹം കഴിച്ചത്.<ref name="filmibeat">[http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2007/nithya-das-husband-190607.html "Nithya Das marries sweetheart"]. Filmibeat.com. 19 June 2007. Retrieved on 29 November 2015.</ref> 2005ൽ അരവിന്ദ് ഫ്‌ളൈറ്റ് ക്രൂ അംഗമായിരുന്ന [[ഇന്ത്യൻ എയർലൈൻസ് ഫ്ലൈറ്റ് 410|ഇന്ത്യൻ എയർലൈൻസിൽ]] [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലേക്ക്]] പോകുമ്പോഴാണ് നിത്യ ഇദ്ദേഹത്തെ പരിചയപ്പെടുന്നത്. 2008-ൽ ജനിച്ച നൈന ജംവാൾ എന്ന മകളും 2018-ൽ ജനിച്ച നമൻ സിംഗ് ജംവാളുമാണ് ദമ്പതികൾക്ക്.<ref>{{cite web|url=http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/86/26|title=Mangalam-varika-6-May-2013|access-date=31 October 2013|publisher=mangalamvarika.com|archive-date=2022-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106181818/http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/86/26|url-status=dead}}</ref> [[കശ്മീർ|കശ്മീരിൽ]] സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ഇവർ ഇപ്പോൾ [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ടേക്ക്]] താമസം മാറി.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/mobile/women/interview/actress-nithyadas-interview--1.2114466|title=ബസന്തി ഹാപ്പിയാണ്,16 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും!!}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/june-07-04/27-06-07-nithya-das.html|title=Marriage registration of actress declined|access-date=5 September 2019|date=27 June 2007|publisher=behindwoods.com}}</ref> == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === മലയാളം === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം !കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="2" |2001 |''[[ഈ പറക്കും തളിക]]'' |ഗായത്രി/ബസന്തി |മികച്ച പുതുമുഖ നദിക്കുള്ള ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡ്സ് |- |''[[നരിമാൻ]]'' |ശ്രുതി | |- | rowspan="2" |2002 |''[[കുഞ്ഞിക്കൂനൻ]]'' |സ്വപ്ന വധു |"കുഞ്ഞന്റെ പെണ്ണ്" എന്ന ഗാനത്തിൽ |- |''കണ്മഷി'' |സേതുലക്ഷ്മി (കണ്മഷി) | |- | rowspan="3" |2003 |''[[ബാലേട്ടൻ]]'' |ദേവകി | |- |[[ചൂണ്ട (ചലച്ചിത്രം)|''ചൂണ്ട'']] |അനിത | |- |''വരും വരുന്നു വന്നു'' |പൊടിമോൾ | |- | rowspan="3" |2004 |''ഫ്രീഡം'' |ശാലിനി | |- |''മാറാത്ത നാട്'' |താഹിറ | |- |''[[കഥാവശേഷൻ]]'' |ശ്രീദേവി | |- | rowspan="2" |2005 |''[[ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ]]'' |നന്ദിത | |- |''ചൊല്ലിയാട്ടം'' |അജ്ഞാതം | |- | rowspan="2" |2007 |''നഗരം'' |പൂങ്കൊടി | |- |''സൂര്യകിരീടം'' |ഊർമ്മിള | |- |2023 |''പള്ളിമണി'' |അവന്തിക | |} === തമിഴ് & തെലുഗു === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം !ഭാഷ !കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="2" |2005 |''123 ഫ്രം അമലാപുരം'' |അശ്വിനി |[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]] | |- |''പൊൻ മേഖലൈ''<ref>{{cite web|url=https://www.indiaglitz.com/glamour-for-nityadas-too-tamil-news-20304|title=Glamour for Nityadas too|access-date=5 September 2019|date=9 February 2006|publisher=indiaglitz.com|archive-date=2019-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904195745/https://www.indiaglitz.com/glamour-for-nityadas-too-tamil-news-20304|url-status=dead}}</ref> |മേഖല |[[തമിഴ്]] | |- |2006 |''മനതോടു മഴൈക്കാലം'' |സത്യ |[[തമിഴ്]] | |- |2023 |''പോപ്‌കോൺ'' |സമീറനയുടെ അമ്മ |[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]] | |- |2023 |''സ്‌കണ്ട'' |ശ്രീലീലയുടെ അമ്മ |[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]] | |- |} == ടെലിവിഷൻ == === പരമ്പരകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം !ചാനൽ !ഭാഷ |- |2007 |''ശ്രീ അയ്യപ്പനും വാവരും'' |ആയിഷ |[[സൂര്യ ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |- |2008 |''മനപ്പൊരുത്തം'' |മായ |[[കൈരളി ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |- |2009–2012 |''ഇദയം'' |നന്ദിനി |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2010 |''ഇന്ദ്രനീലം'' |ഗീതാഞ്ജലി/ഗീതു |[[സൂര്യ ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |- |2013 |''കാട്രിനിലെ വരും ഗീതം'' |ഗായത്രിയുടെ സഹോദരി |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2014–2015 |''അക്ക'' |സീത |ജയ ടി.വി. |[[തമിഴ്]] |- |2012–2017 |''ഭൈരവി ആവിഗളുക്കു പ്രിയമാനവൾ'' |ഭൈരവി |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2016–2017 |''ഒറ്റച്ചിലമ്പ്'' |സ്യമന്തകം/സീമന്തിനി |[[മഴവിൽ മനോരമ]] |[[മലയാളം]] |- |2018 |''അഴക്'' |ഐശ്വര്യ |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2020–ഇതുവരെ |''കണ്ണാന കണ്ണേ'' |യമുന ഗൗതം |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2021 |''അൻബേ വാ'' |യമുന ഗൗതം |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2021 |''തിങ്കൾകലമാൻ'' |നടി നിത്യദാസ് |[[സൂര്യ ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |} === ഷോകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !തലക്കെട്ട് !റോൾ !ചാനൽ !ഭാഷ |- |2007 |''[[സ്റ്റാർ സിങ്ങർ]]'' |അതിഥി |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] | rowspan="6" |[[മലയാളം]] |- |2017 |''യുവേഴ്സ് ട്രൂലി'' |അതിഥി |[[മാതൃഭൂമി ന്യൂസ്]] |- |2018-2019 |''ശ്രേഷ്ഠഭാരതം'' |അവതാരക |[[അമൃത ടി.വി.]] |- |2018 |''ആനീസ് കിച്ചൺ'' |അതിഥി |[[അമൃത ടി.വി.]] |- |2018 |[[ഒന്നും ഒന്നും മൂന്ന് (ടി.വി. ഷോ)|''ഒന്നും ഒന്നും മൂന്ന്'']] |അതിഥി |[[മഴവിൽ മനോരമ]] |- | rowspan="2" |2020 |''കോമഡി സ്റ്റാർസ് സീസൺ 2'' |വിധികർത്താവ് |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |- |''വണക്കം തമിഴാ'' |അതിഥി |[[സൺ ടി.വി.]] | rowspan="2" |[[തമിഴ്]] |- | rowspan="3" |2021 |''വാടാ ടാ'' |സ്വയം |സൺ മ്യൂസിക് |- |''സ്റ്റാർ മാജിക്'' |മെന്റർ |[[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] | rowspan="6" |[[മലയാളം]] |- |''സൂപ്പർ പവർ'' |മെന്റർ |[[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] |- |2022 |''റെഡ് കാർപെറ്റ്'' |മെന്റർ |അമൃത ടി വി |- |2022 |''അമ്മമാരുടെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനം '' |മെന്റർ | [[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] |- |2022-2023 |''ഞാനും ഞാനുമെന്റാളും '' |ജഡ്ജ് |സീ കേരളം |- |2023 |''കട്ടുറുമ്പ് 2'' |ജഡ്ജ് |[[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] |- |} == മറ്റ് പ്രവൃത്തികൾ == വനിതാ മാഗസിൻ, ആച്ചി മസാല, ഹാപ്പി കിഡ്‌സ് മാസിക തുടങ്ങിയ ചില പരസ്യങ്ങളിലും ''അഭീഷ്ട വരദായിനി, ചോറ്റാനിക്കര വരലക്ഷ്മി'' തുടങ്ങിയ ആൽബങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==അവലംബം== <references /> {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] 470tv75ber8ogav52atld22cmwutu5o 0 392158 4618732 4597133 2026-05-12T02:39:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618732 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sainik School}} [[File:Sainik_School,_Kapurthala.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sainik_School,_Kapurthala.jpg|ലഘുചിത്രം| സൈനിക് സ്കൂൾ, കപൂർത്തല (പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ) ]] ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിൽ, [[സൈനിക് സ്കൂൾ സൊസൈറ്റി]] സ്ഥാപിക്കുന്നതും നിയന്ത്രിക്കുന്നതുമായ ഇന്ത്യയിലെ സ്കൂളുകളുടെ ഒരു സംവിധാനമാണ് '''സൈനിക് സ്കൂളുകൾ''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. 1961 ൽ അക്കാലത്തെ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ മന്ത്രിയായിരുന്ന [[വി.കെ. കൃഷ്ണമേനോൻ|വി.കെ.കൃഷ് മേനോൻ]], ഇന്ത്യൻ മിലിട്ടറിയിലെ ഓഫീസർ കേഡർമാർക്കിടയിലെ പ്രാദേശികവും വർഗ്ഗപരവുമായ അസന്തുലിത്വം പരിഹരിക്കാനും, [[പൂണെ|പൂനയിലെ]] [[ഖഡൿവാസ്‍ല|ഖഡൿവാസ്‍ലയിലുള്ള]] &nbsp;[[നാഷണൽ ഡിഫൻസ് അക്കാദമി|നാഷണൽ ഡിഫൻസ് അക്കാദമിയിലേയ്ക്കും]] (എൻ ഡി എ) [[ഇന്ത്യൻ നാവിക അക്കാദമി|ഇന്ത്യൻ നാവിക അക്കാഡമി]] എന്നിവയിലേയ്ക്കുമുള്ള പ്രവേശനത്തിന് വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രാപ്തരാക്കുവാനുമായിട്ടാണ് ഇത്തരം സ്കൂളുകൾ ആവിഷ്ക്കരിച്ചത്. ഇന്ന് രാജ്യത്തെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലുമായി ആകെ 26 സൈനിക സ്കൂളുകൾ നിലവിലുണ്ട്.<ref>[http://mod.nic.in/rec&training/welcome.html official website of ministry of defence, government of india]</ref><ref name="sainikschoolsociety.org">{{cite web|url=http://www.sainikschoolsociety.org/listofsainik.html|title=Sainik Schools Society|publisher=}}</ref> ഈ വിദ്യാലയങ്ങൾ ബന്ധപ്പെട്ട സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെയും പ്രതിരോധ വകുപ്പിന്റേയും പരിധിയിൽ വരുന്നതാണ്. 2008 ലെ കേന്ദ്ര ബജറ്റിൽ അന്നത്തെ ധനകാര്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[പി. ചിദംബരം]], പ്രതിരോധ സേനയിലെ ഉയർന്ന തോതിലുള്ള കൊഴിഞ്ഞുപോക്കിനെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഓഫീസർ തലത്തിൽ, പ്രതിരോധിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യം മുൻനിറുത്തി രാജ്യത്തു നിലവിലുള്ള ഓരോ സൈനിക് സ്കൂളിനും 2 കോടി രൂപവീതം വകയിരുത്തിയിരുന്നു.<ref>[http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/2837956.cms Budget bounty lifts spirits at Sainik schools] [[The Economic Times]], March 5, 2008</ref> == '''ചരിത്രം''' == സൈനിക് സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രചോദനം ലഭിച്ചത്, അനേകം സേനാ മേധവികളെ ഭാരതത്തിനു സംഭാവന ചെയ്ത രാഷ്ട്രീയ ഇൻഡ്യൻ മിലിറ്ററി കോളെജിൽ (ആർഐഎംസി) നിന്നും ഒപ്പം [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] പബ്ലിക് സ്കൂൾ സംവിധാനത്തിൽനിന്നുമാണ്. സാധാരണ പൗരന്മാരുടെ പൊതു വിദ്യാലയമായി സൈനിക് സ്കൂളുകളെ കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. അർഹരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് അവരുടെ വരുമാനമോ വംശ പശ്ചാത്തലമോ കണക്കിലെടുക്കാതെ ഉന്നത നിലവാരത്തിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ഇവിടെനിന്നു നേടാനാകുന്നു. പ്രതിരോധ സേനകളിൽ സേവനമനുഷ്ടിക്കുന്നവരുടെ കുട്ടികൾക്ക് സീറ്റുകളിൽ റിസർവ്വേഷനും സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ കുട്ടികൾക്ക് ആനുകൂല്യങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു. 1960 ൽ സ്ഥാപിതമായ [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശ്]] സൈനിക് സ്കൂൾ, ലഖ്നൗ, ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യ സ്കൂളായിരുന്നെങ്കിലും, ഇത് സൈനിക് സ്കൂൾ സൊസൈറ്റിക്ക് കീഴിലല്ല, മറിച്ച് ഇന്ത്യൻ സൊസൈറ്റീസ് രജിസ്ട്രേഷൻ ആക്ട് (1860) പ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെട്ട ഉത്തർപ്രദേശ് സൈനിക് സ്കൂൾസ് സൊസൈറ്റിയുടെ കീഴിലാണ്.<ref name="sainikschoolsociety.org2">{{cite web|url=http://www.sainikschoolsociety.org/listofsainik.html|title=Sainik Schools Society|publisher=}}</ref> രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധസേനയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരായി മാറുവാൻ വിദ്യാർത്ഥികളെ തയ്യാറാക്കുക എന്നതാണ് സൈനിക് സ്കൂളുകളുടെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം. ഒരു ദേശീയ പ്രവേശന പരീക്ഷയിലൂടെ തിളക്കമാർന്ന അക്കാദമിക് ബാക്ഗ്രൌണ്ടുള്ളതും, &nbsp;മികച്ച വാഗ്ദാനങ്ങളുമായ വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുക്കാനും, പാഠ്യേതര പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഊന്നൽ നൽകിക്കൊണ്ട് അവരുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള വ്യക്തിത്വത്തെ കൂടുതൽ ആകർഷകമാക്കാനും ഈ സ്കൂൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. സൈനിക് സ്കൂളുകളുടെ പാഠ്യേതര വിഷയങ്ങളിൽ റണ്ണിംഗ് ട്രാക്കുകൾ, ക്രോസ് കൺട്രി ട്രാക്കുകൾ, ഇൻഡോർ ഗെയിമുകൾ, പരേഡ് ഗ്രൗണ്ട്, ബോക്സിംഗ് റിങ്ങുകൾ, വെടിവയ്പ് പരിശീലനങ്ങൾ, കനോയിംഗ് ക്ലബ്ബുകൾ, കുതിര സവാരി ക്ലബുകൾ, പർവ്വതാരോഹണ ക്ലബുകൾ, ട്രെക്കിങ്, ഹൈക്കിങ് ക്ലബ്ബ്, പ്രതിരോധ കോഴ്സുകൾ, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ക്രിക്കറ്റ് ഫീൽഡുകൾ, വോളിബോൾ, ബാസ്കറ്റ് ബോൾ കോർട്ടുകൾ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. കേഡറ്റുകൾ എൻ.സി.സി.യുടേയും ഭാഗമാണ്. പന്ത്രണ്ടാം ക്ലാസ് പൂർത്തിയാക്കുന്ന ഒരു കേഡറ്റിന് എൻ.സി.സി. ബി സർട്ടിഫിക്കറ്റിന് അർഹത ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കേഡറ്റുകളെ ഹൌസുകളായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. പഠിക്കുന്ന ക്ലാസുകളനുസരിച്ച് അവർ സബ് ജൂനിയർ, ജൂനിയർ, സീനിയേഴ്സ് എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സ്പോർട്സ്, ഫിസിക്കൽ ട്രെയ്നിങ്, അക്കാദമിക്സ്, ക്രോസ്സ് കൺട്രി, ഡ്രിൽ അങ്ങനെ മറ്റു പല മത്സരങ്ങളിലും അവരുടെ ഹൌസ് ട്രോഫിക്കുവേണ്ടിയാണ് കേഡറ്റുകൾ മത്സരിക്കുന്നത്. == സൈനിക് സ്കൂൾ സൈസൈറ്റി == പ്രതിരോധമന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള ഒരു സംഘടനയാണ് സൈനിക് സ്കൂളുകൾ സൊസൈറ്റി എന്നത്. സൈനിക് സ്കൂൾ സൊസൈറ്റിയുടെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ബോഡി, ഒരു ബോർഡ് ഓഫ് ഗവർണേർസിൽ നിക്ഷിപ്തമാണ്. ഇത് പ്രതിരോധമന്ത്രിയുടെ അധ്യക്ഷതയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സൈനിക് സ്കൂളുകളുടെ കാര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായ മേൽനോട്ടവും നിയന്ത്രണവും സാദ്ധ്യമാക്കുന്നതിനായി പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി ചെയർമാനായി ഒരു എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മിറ്റി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സൊസൈറ്റിയുടെ ദൈനം ദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് ('''GOC-in-C''' അഥവാ '''general officer commanding-in-chief'''&nbsp;) ആണ്. &nbsp;&nbsp;ഇൻസ്പെക്ടിങ് ഓഫീസർമാർ, അണ്ടർ സെക്രട്ടറി, സൈനിക് സ്കൂൾ സൊസൈറ്റി, എസ്.ഒ &nbsp;(സൈനിക് സ്കൂൾ സെൽ) എന്നിവരുടെ സഹായത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹം ഇതു നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഈ സെല്ലിനു ജീവനക്കാരെ നൽകുന്നത് MoD ആണ്. സ്കൂളിന്റെ പ്രാദേശിക ഭരണനിർവ്വഹണം ഒരു ലോക്കൽ ബോർഡ് ഓഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ ആണ് നടത്തുന്നത്. അതിന്റെ ചെയർമാൻ സൈനിക് സ്കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബന്ധപ്പെട്ട കമാൻഡിൻറെ '''GOC-in-C ആണ്.''' == സൈനിക് സ്കൂളുകൾ == '''സൈനിക് സ്കൂൾ സൊസൈറ്റിയുടെ ,MOD കീഴിലുള്ള നിലവിലെ സൈനിക് സ്കൂളുകൾ''' {| class="wikitable sortable" !സംസ്ഥാനം !'''സ്ഥാനം''' !'''രൂപികരണം''' |- |[[ഹരിയാണ|ഹരിയാന]]<ref>{{cite web|url=http://www.kunjeyans.org/|title=Sainik School Kunjpura - kunjeyans.org|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2010-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100717233639/http://www.kunjeyans.org/|url-status=dead}}</ref> |[[കുൻജ്പുര]] |24-ജൂലൈ-1961 |- |[[മഹാരാഷ്ട്ര]]<ref>{{cite web|url=http://www.sainikschoolsatara.com/index.html|title=Official website of Sainik School, Satara|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2011-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111206064107/http://www.sainikschoolsatara.com/index.html|url-status=dead}}</ref> |[[സത്താറ]] |23-ജൂൺ-1961 |- |[[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] |[[കപൂർത്തല|കപൂർത്തല]] |08-ജൂലൈ-1961 |- |[[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]<ref>[http://www.ssbalachadi.org/ Official website of Sainik School, Balachadi]</ref> |[[:en:Sainik_School,_Balachadi|Balachadi]] |08-ജൂലൈ-1961 |- |[[രാജസ്ഥാൻ]] <ref>{{cite web|url=http://www.sainikschool-chittorgarh.org/|title=Official website of Sainik School, Chittorgarh|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2006-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20060708080900/http://www.sainikschool-chittorgarh.org/|url-status=dead}}</ref> |[[ചിത്തോർഗഡ്]] |07-ആഗസ്റ്റ്-1961 |- |[[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്ര പ്രദേശ്]]<ref>{{cite web|url=http://www.sainikschoolkorukonda.org|title=Sainik School Korukonda - Home|publisher=}}</ref> |[[:en:Sainik_School,_Korukonda|Korukonda]] |18-ജനുവരി-1962 |- |[[കേരളം]]<ref>{{Cite web |url=http://www.sainikschooltvm.org/ |title=Official website of Sainik School, Kazhatoottam |access-date=2017-10-31 |archive-date=2010-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100830152041/http://www.sainikschooltvm.org/ |url-status=dead }}</ref> |[[കഴക്കൂട്ടം]], തിരുവനന്തപുരം |26-ജനുവരി-1962 |- |[[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാ]]ൾ<ref>{{cite web|url=http://www.sainikschoolpurulia.com/|title=Sainik School Purulia|publisher=}}</ref> |[[പുരുളിയ]] |29-ജനുവരി-1962 |- |[[ഒഡീഷ|ഒഡിഷ]] <ref>{{cite web|url=http://www.sainikschoolbhubaneswar.org/|title=SainikSchool Bhubaneswar - (Seva, Kartyab, Gyana, Virta)|publisher=}}</ref> |[[ഭുവനേശ്വർ|ഭുവനേശ്വർ]] |01-ഫെബ്രുവരി-1962 |- |[[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്]]<ref>{{cite web|url=http://www.sainikschoolamaravathinagar.edu.in/|title=Sainik School Amaravathinagar - Index|publisher=}}</ref> |[[അമരാവതിനഗർ]] |16-ജൂലൈ-1962 |- |[[മധ്യപ്രദേശ്‌|മദ്ധ്യപ്രദേശ്]].<ref>{{cite web|url=http://www.sainikschoolrewa.ac.in|title=:: SAINIK SCHOOL REWA ::|publisher=}}</ref> |Rewa |20-ജൂലൈ-1962 |- |ത്ധാർഖണ്ഡ് <ref>{{cite web|url=http://www.sainikschooltilaiya.org|title=SAINIK SCHOOL TILAIYA|publisher=}}</ref> |[[:en:Sainik_School,_Tilaiya|Tilaiya]] |16-സെപ്റ്റംബർ-1963 |- |[[കർണാടക|കർണ്ണാടക]] <ref>{{cite web|url=http://www.ssbj.in/|title=SAINIK SCHOOL BIJAPUR|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20171029094612/http://ssbj.in/|url-status=dead}}</ref> |[[ബിജാപ്പൂർ ജില്ല, കർണ്ണാടക|ബീജാപ്പൂർ]] |16-സെപ്റ്റംബർ-1963 |- |[[ആസാം]] <ref>[http://www.sainikschoolgoalpara.org/ Sainik School Goalpara, Assam]</ref> |[[:en:Sainik_School,_Goalpara|Goalpara]] |12-നവംബർ-1964 |- |[[ഉത്തരാഖണ്ഡ്|ഉത്തർഖണ്ഡ്]] <ref>{{cite web|url=http://www.ssghorakhal.org/|title=Official website of Sainik School Ghorakhal|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20171028083909/http://www.ssghorakhal.org/|url-status=dead}}</ref> |[[:en:Sainik_School,_Ghorakhal|Ghorakhal]] |21-മാർച്ച്-1966 |- |[[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു & കാശ്മീർ]] <ref>{{cite web|url=http://www.sainikschoolnagrota.com/|title=Sainik School Nagrota – Gyan, Veerta, Anushasan|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20171027135115/http://sainikschoolnagrota.com/|url-status=dead}}</ref> |[[:en:Sainik_School,_Nagrota|Nagrota]] |22-ആഗസ്റ്റ്-1970 |- |[[മണിപ്പൂർ]] <ref>{{cite web|url=http://ssimphal.nic.in/c_about_sainik_schools.htm|title=c_about_sainik_schools|publisher=}}</ref> |[[ഇംഫാൽ|ഇംഫാൽ]] |07-ഒക്ടോബർ-1971 |- |[[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌|ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]] <ref>{{cite web|url=http://www.sainikschoolsujanpurtira.org/|title=Welcome To Sainik School Sujanpur Tira|publisher=}}</ref> |[[:en:Sainik_School,_Sujanpur_Tira|Sujanpur Tira]] |02-ജൂലൈ-1978 |- |[[ബിഹാർ|ബീഹാർ]]<ref>{{cite web|url=http://sainikschoolnalanda.bih.nic.in/|title=HOME|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20171030100702/http://sainikschoolnalanda.bih.nic.in/|url-status=dead}}</ref> |നളന്ദ |12-ഒക്ടോബർ-2003 |- |[[ബിഹാർ|ബീഹാർ]] <ref>[http://www.ssgopalganj.in Official website of Sainik School, Gopalganj]</ref> |[[ഗോപാൽഗഞ്ച്]] |12-ഒക്ടോബർ-2003 |- |[[നാഗാലാ‌ൻഡ്|നാഗാലാൻറ്]] <ref>{{cite web|url=http://www.sainikschoolpunglwa.nic.in/|title=Sainik School Punglwa (Nagaland)}}</ref> |[[:en:Sainik_School,_Punglwa|Punglwa]] |02-ഏപ്രിൽ-2007 |- |[[കർണാടക]]<ref>{{cite web|url=http://www.sainikschoolkodagu.edu.in/|title=Sainik School Kodagu}}</ref> |[[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] |18-ഒക്ടോബർ-2007 |- |[[ചത്തീസ്ഗഡ്]]<ref>{{cite web|url=http://www.ssap.org.in/|title=Welcome to SAINIK SCHOOL AMBIKAPUR, CHHATTISGARH|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |[[അംബികാപൂർ]] |01-സെപ്റ്റംബർ-2008 |- |[[ഹരിയാണ|ഹരിയാന]]<ref>{{cite web|url=http://www.ssrw.org|title=Welcome to Sainik School Rewari|last=Administrator|first=|publisher=}}</ref> |[[റെവാരി]] |29-ആഗസ്റ്റ്-2009 |- |[[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്ര പ്രദേശ്]]<ref>{{cite web|url=http://www.kalikirisainikschool.com/|title=Kalikiri Sainik School|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20171031225948/http://www.kalikirisainikschool.com/|url-status=dead}}</ref> |[[കാലികിരി]] |20-ആഗസ്റ്റ്-2014 |} === നിർദ്ദിഷ്ട സൈനിക് സ്കൂളുകൾ === * Sainik School, Silchar, Assam * Sainik School, Golaghat, Assam * Sainik School, [[:en:Sambalpur|Sambalpur]], [[:en:Odisha|Odisha]]<ref>{{cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-17/bhubaneswar/30528168_1_mini-marathon-odisha-sambalpur|title=Second Sainik School near Sambalpur soon - The Times of India|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2013-01-03|archive-url=https://archive.today/20130103090824/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-17/bhubaneswar/30528168_1_mini-marathon-odisha-sambalpur|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/53295-sainik-school-to-come-up-in-sambalpur-soon.html|title=The Pioneer|publisher=|access-date=2017-10-31|archive-date=2017-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170821043449/http://www.dailypioneer.com/state-editions/bhubaneswar/53295-sainik-school-to-come-up-in-sambalpur-soon.html|url-status=dead}}</ref> * Sainik School, [[:en:Alwar|Alwar]], [[:en:Rajasthan|Rajasthan]]<ref name="zeenews.india.com">{{Cite web|url=http://zeenews.india.com/news/nation/in-principle-approval-for-3-sainik-schools-in-up-2-in-rajasthan_950103.html|title=In-principle approval for 3 Sainik schools in UP, 2 in Rajasthan|access-date=|last=|first=|date=2014-07-25|website=Zee News|language=en|archive-url=|archive-date=|dead-url=}}</ref> * Sainik School, Chhingchhip, Mizoram * Sainik School, Matanhail, Jhajjar (Hr.) * Sainik school, Jhansi, Uttar pradesh == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:സെൻട്രൽ ബോർഡ്‌ ഓഫ് സെക്കന്ററി എജ്യുക്കേഷൻ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] l72yd1zwxniegnd9ah8tj5yju1olr4s 2 417489 4618701 4616002 2026-05-11T20:08:46Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4618701 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q6256. } |columns=label:Article }} {| class='wikitable sortable' ! Article |- | [[കൊളംബിയ]] |- | [[ബൊളീവിയ]] |- | [[ട്രിനിഡാഡ് ടൊബാഗോ]] |- | [[സെന്റ് വിൻസന്റ് ആൻഡ് ഗ്രനഡീൻസ്|സെയ്ന്റ് വിൻസന്റ് ഗ്രനഡീൻസ്]] |- | [[സെയ്ന്റ് ലൂസിയ]] |- | [[സെന്റ് കിറ്റ്‌സ് ആൻഡ് നെവിസ്|സെയ്ന്റ് കിറ്റ്സ് നീവസ്]] |- | [[ജമൈക്ക]] |- | [[ഗ്രനേഡ]] |- | [[ഗ്വാട്ടിമാല]] |- | [[ബഹാമാസ്]] |- | [[ആന്റീഗയും ബാർബ്യൂഡയും|ആന്റിഗ്വ ബർബുഡ]] |- | [[ഹോണ്ടുറാസ്]] |- | [[ഡൊമനിക്ക]] |- | [[ഡൊമനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]] |- | [[ഹെയ്റ്റി]] |- | [[എൽ സാൽവദോർ]] |- | [[ഇറാൻ]] |- | [[ഇറാഖ്‌]] |- | [[കോസ്റ്റ റീക്ക]] |- | [[ഇസ്രയേൽ]] |- | [[പാനമ|പനാമ]] |- | [[യെമൻ]] |- | [[ജോർദാൻ]] |- | [[നിക്കരാഗ്വ]] |- | [[കിർഗ്ഗിസ്ഥാൻ]] |- | [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്‌]] |- | [[ലാവോസ്]] |- | [[ലെബനാൻ]] |- | [[മാലിദ്വീപ്]] |- | [[മലേഷ്യ]] |- | [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]] |- | [[നേപ്പാൾ]] |- | [[ഒമാൻ]] |- | [[പാകിസ്താൻ]] |- | [[ഖത്തർ]] |- | [[സൗദി അറേബ്യ]] |- | [[ശ്രീലങ്ക]] |- | [[സിറിയ]] |- | [[താജിക്കിസ്ഥാൻ]] |- | [[തായ്‌വാൻ]] |- | [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ് ലാന്റ്]] |- | [[തുർക്‌മെനിസ്ഥാൻ]] |- | [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ]] |- | [[വിയറ്റ്നാം]] |- | [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]] |- | [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ]] |- | [[ബംഗ്ലാദേശ്]] |- | [[മാലി]] |- | [[അംഗോള]] |- | [[ഭൂട്ടാൻ]] |- | [[ബ്രൂണൈ]] |- | [[ടാൻസാനിയ]] |- | [[ഫിലിപ്പീൻസ്]] |- | [[മദ്ധ്യ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്ക്]] |- | [[ടോഗോ]] |- | [[ടുണീഷ്യ]] |- | [[സാംബിയ]] |- | [[സിംബാബ്‌വെ]] |- | [[ദക്ഷിണ സുഡാൻ]] |- | [[ബെനിൻ]] |- | [[ബോട്സ്വാന]] |- | [[ബർക്കിനാ ഫാസോ]] |- | [[ബറുണ്ടി]] |- | [[കൊമോറസ്]] |- | [[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ]] |- | [[ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ]] |- | [[ജിബൂട്ടി]] |- | [[ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി]] |- | [[എരിട്രിയ]] |- | [[ഗാബോൺ]] |- | [[ഗാംബിയ]] |- | [[ഗിനി]] |- | [[ഗിനി-ബിസൗ]] |- | [[ഐവറി കോസ്റ്റ്]] |- | [[കാമറൂൺ]] |- | [[കേപ്പ് വേർഡ്]] |- | [[ലെസോത്തോ]] |- | [[ലൈബീരിയ]] |- | [[ലിബിയ]] |- | [[മഡഗാസ്കർ]] |- | [[മലാവി]] |- | [[മൗറിത്താനിയ]] |- | [[മൗറീഷ്യസ്]] |- | [[മൊറോക്കൊ]] |- | [[മൊസാംബിക്ക്]] |- | [[നമീബിയ]] |- | [[നൈജർ]] |- | [[നൈജീരിയ]] |- | [[യുഗാണ്ട|ഉഗാണ്ട]] |- | [[റുവാണ്ട]] |- | [[സാവോ ടോം ആൻഡ് പ്രിൻസിപ്പെ]] |- | [[സെനെഗൽ]] |- | [[സെയ്‌ഷെൽസ്|സെയ് ഷെൽസ്]] |- | [[സീറാ ലിയോൺ]] |- | [[സൊമാലിയ]] |- | [[സുഡാൻ]] |- | [[ഇസ്വാറ്റിനി]] |- | [[കൊസോവോ|കൊസോവ്]] |- | [[അരൂബ]] |- | [[നോർതേൺ സൈപ്രസ്]] |- | [[കാനഡ]] |- | [[ജപ്പാൻ]] |- | [[നോർവെ]] |- | [[ഇംഗ്ലണ്ട്]] |- | [[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്]] |- | [[ഹംഗറി]] |- | [[സ്പെയിൻ]] |- | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] |- | [[ബെൽജിയം]] |- | [[ലക്സംബർഗ്]] |- | [[ഫിൻലാന്റ്]] |- | [[സ്വീഡൻ]] |- | [[ഡെന്മാർക്ക്]] |- | [[പോളണ്ട്]] |- | [[ലിത്വാനിയ]] |- | [[ഇറ്റലി]] |- | [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] |- | [[ഓസ്ട്രിയ]] |- | [[ഗ്രീസ്]] |- | [[തുർക്കി]] |- | [[പോർച്ചുഗൽ]] |- | [[നെതർലന്റ്സ്]] |- | [[ഉറുഗ്വേ]] |- | [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്റ്റ്‌]] |- | [[മെക്സിക്കോ]] |- | [[കെനിയ]] |- | [[എത്യോപ്യ]] |- | [[ഘാന]] |- | [[ഫ്രാൻസ്]] |- | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] |- | [[ചൈന]] |- | [[ബ്രസീൽ]] |- | [[റഷ്യ]] |- | [[ജർമ്മനി]] |- | [[ബെലാറുസ്]] |- | [[ഐസ്‌ലാന്റ്]] |- | [[എസ്റ്റോണിയ]] |- | [[ലാത്വിയ|ലാത്‌വിയ]] |- | [[ഉക്രൈൻ]] |- | [[ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്|ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]] |- | [[സ്ലോവാക്യ]] |- | [[സ്ലൊവീന്യ]] |- | [[മൊൾഡോവ]] |- | [[റൊമാനിയ]] |- | [[ബൾഗേറിയ]] |- | [[വടക്ക് മാസിഡോണിയ|നോർത്ത് മാസിഡോണിയ]] |- | [[അൽബേനിയ]] |- | [[ഗ്രീൻലാൻഡ്]] |- | [[ക്രൊയേഷ്യ]] |- | [[ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന]] |- | [[അസർബെയ്ജാൻ]] |- | [[അൻഡോറ]] |- | [[സൈപ്രസ്]] |- | [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജ്ജിയ]] |- | [[കസാഖ്സ്ഥാൻ|ഖസാഖ്‌സ്ഥാൻ]] |- | [[മാൾട്ട]] |- | [[മൊണാക്കോ]] |- | [[മൊണ്ടിനെഗ്രോ|മോണ്ടെനെഗ്രൊ]] |- | [[വത്തിക്കാൻ നഗരം]] |- | [[സാൻ മരീനോ]] |- | [[ക്യൂബ]] |- | [[ബെലീസ്]] |- | [[ബാർബേഡോസ്|ബർബാഡോസ്]] |- | [[ഇന്തോനേഷ്യ]] |- | [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]] |- | [[അൾജീറിയ]] |- | [[ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ]] |- | [[ചിലി]] |- | [[സിംഗപ്പൂർ]] |- | [[ലിക്റ്റൻ‌സ്റ്റൈൻ]] |- | [[ബഹ്റൈൻ]] |- | [[അർമേനിയ]] |- | [[സെർബിയ]] |- | [[ഓസ്ട്രേലിയ]] |- | [[അർജന്റീന]] |- | [[പെറു]] |- | [[ഉത്തര കൊറിയ]] |- | [[കംബോഡിയ]] |- | [[കിഴക്കൻ ടിമോർ]] |- | [[ഛാഡ്]] |- | [[ന്യൂസീലൻഡ്]] |- | [[ഇന്ത്യ]] |- | [[തുവാലു]] |- | [[ടോങ്ക]] |- | [[സമോവ]] |- | [[സോളമൻ ദ്വീപുകൾ]] |- | [[വാനുവാടു]] |- | [[പാപുവ ന്യൂ ഗിനിയ]] |- | [[പലാവു]] |- | [[നൗറു]] |- | [[ഫെഡറേറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഓഫ് മൈക്രോനേഷ്യ|മൈക്രോനേഷ്യ]] |- | [[മാർഷൽ ദ്വീപുകൾ]] |- | [[കിരീബാസ്]] |- | [[മംഗോളിയ]] |- | [[ഫിജി]] |- | [[വെനസ്വേല|വെനിസ്വേല]] |- | [[സുരിനാം]] |- | [[പരഗ്വെ]] |- | [[ഗയാന]] |- | [[ഇക്വഡോർ]] |- | [[കുറകാവോ]] |- | [[സിന്റ് മാർട്ടൻ]] |- | [[കുക്ക് ദ്വീപുകൾ]] |- | [[കിങ്ഡം ഓഫ് നെതർലാന്റ്സ്]] |- | [[നിയുവെ]] |- | [[സോമാലിലാന്റ്]] |- | ''[[:d:Q165763|Principality of Waldeck]]'' |- | ''[[:d:Q188736|Bosnia]]'' |- | [[പലസ്തീൻ (രാജ്യം)|പലസ്തീൻ രാജ്യം]] |- | ''[[:d:Q12191529|Emirate of Lengeh]]'' |- | ''[[:d:Q107258515|Pahlavi Iran]]'' |- | ''[[:d:Q131588685|അൽ ഖവാസിം എമിറേറ്റ്]]'' |- | ''[[:d:Q139656941|ចនាសបុរៈ]]'' |} {{Wikidata list end}} c6klx22w964jl8vmnv3nf9kotvyaiuy 0 417919 4618736 3843704 2026-05-12T03:07:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618736 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sony}} {{Infobox company | name = സോണി കോർപ്പറേഷൻ | logo = Sony logo.svg | caption = | image = Sony headquarters (crop).jpg | image_size = 250px | image_caption = ടോക്കിയോയിലെ മിനാറ്റോയിലെ സോണി സിറ്റിയിലുള്ള സോണിയുടെ ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് കോംപ്ലക്സ് | native_name = ソニー株式会社 | native_name_lang = jp | romanized_name = Sony Kabushiki Kaisha<ref name="Kaisha or Gaisha">[https://www.sony.net/SonyInfo/IR/library/FY2015_20F_PDF.pdf 20-F (FY2015)] pages 1, 25 and F-2, Sony Corporation</ref> | former_name = Tokyo Tsushin Kogyo KK (1946-1957) | type = [[Public Company|Public]] ([[kabushiki gaisha|K.K]]) | traded_as = {{plainlist| *{{Tyo|6758}} *{{nyse|SNE}} *[[TOPIX|TOPIX Core 30 Component]] }} | industry = [[Conglomerate (company)|Conglomerate]] | foundation = {{Start date and age|df=yes|1946|5|7}}<br>[[Tokyo]], [[Japan]]<ref name="sonycorpinfo">{{cite web |url=http://www.sony.net/SonyInfo/CorporateInfo/ |title=Sony Global&nbsp;– Corporate Information |accessdate=5 July 2016}}</ref> | founders = {{plainlist| *[[Masaru Ibuka]] *[[Akio Morita]] }} | location = [[Minato, Tokyo|Minato]] | location_city = [[Tokyo]] | num_locations_year = 2016 | area_served = Worldwide | key_people = [[Osamu Nagayama]]<br>{{small|(Chairman)}}<br>[[Kaz Hirai]]<br>{{small|(President and CEO)}} | products = {{unbulleted list|[[Consumer electronics]]|[[Semiconductor]]s|[[Video games]]|[[Films]]|[[Television programs]]|[[Music]]|[[Computer hardware]]|[[Telecommunications equipment]]}} | services = {{unbulleted list|[[Financial services]]|[[Insurance]]|[[Banking]]|[[Credit (finance)|Credit finance]]|[[Advertising agency]]|[[Network service|Network services]]}} | revenue = {{Increase}} {{JPY|6,593&nbsp;trillion|link=yes}}<ref>https://www.sony.net/SonyInfo/IR/library/presen/er/17q3_sonyspeech.pdf</ref> | operating_income = {{Increase}} {{JPY|712.7&nbsp;billion}} (2017)<ref group="*" name="report2">{{Cite press release|url=https://www.sony.net/SonyInfo/IR/stock/shareholders_meeting/Meeting100/100_Consolidated_Financial_Statements.pdf|title=Annual Report 2017|format=PDF|publisher=Sony Corp|date=31 March 2017|accessdate=23 October 2017}}</ref><ref>https://www.sony.net/SonyInfo/IR/library/presen/er/17q3_sonyspeech.pdf</ref> | net_income = {{Increase}} {{JPY|507.6&nbsp;billion}} (2017)<ref group="*" name="report2" /><ref>https://www.sony.net/SonyInfo/IR/library/presen/er/17q3_sonyspeech.pdf</ref> | assets = {{Increase}} {{JPY|17.690&nbsp;trillion}} (2017)<ref group="*" name="report2" /><ref>https://www.sony.net/SonyInfo/IR/library/presen/er/17q3_sonyspeech.pdf</ref> | equity = {{Increase}} {{JPY|2.897&nbsp;trillion}} (2017)<ref group="*" name="report2" /><ref>https://www.sony.net/SonyInfo/IR/library/presen/er/17q3_sonyspeech.pdf</ref> | owner = | num_employees = 128,400 (2017)<ref>{{Cite web |url=http://fortune.com/global500/sony/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-03-29 |archive-date=2019-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190726143910/https://fortune.com/global500/sony/ |url-status=dead }}</ref> | subsid = [[List of Sony subsidiaries|List of subsidiaries]] | homepage = {{URL|http://www.sony.net/}} | footnotes = <references group="*"/> | location_country = [[Japan]] }} '''സോണി ഗ്രൂപ്പ് കോർപ്പറേഷൻ'''(സോണി ഗ്രൂപ്പ് കോർപ്പറേഷൻ, സോണി ഗുരുപ്പു കബുഷികി ഗൈഷ, / ˈsoʊni / SOH-nee), സാധാരണയായി സോണി എന്നറിയപ്പെടുന്നു, സോണി എന്ന് സ്റ്റൈലൈസ് ചെയ്തു, [[Japan|ജപ്പാനിലെ]] മിനാറ്റോ, [[Tokyo|ടോക്കിയോ]], ജപ്പാനിൽ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ജാപ്പനീസ് [[ബഹുരാഷ്ട്രകമ്പനികൾ|മൾട്ടിനാഷണൽ]] കോംഗ്ലോമറേറ്റ് കോർപ്പറേഷനാണ്.<ref>"Access & Map." Sony Global. Retrieved 6 December 2011. "1–7–1 Konan Minato-ku, Tokyo 108-0075, Japan" – Map – Address in Japanese: "〒108-0075 東京都港区港南1–7–1"</ref>.ഒരു പ്രധാന സാങ്കേതിക കമ്പനി എന്ന നിലയിൽ, ഉപഭോക്തൃ, പ്രൊഫഷണൽ ഇലക്ട്രോണിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നിർമ്മാതാക്കളിൽ ഒന്നായി ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഏറ്റവും വലിയ [[വീഡിയോ ഗെയിം കൺസോൾ]] കമ്പനിയും ഏറ്റവും വലിയ വീഡിയോ ഗെയിം പബ്ലിഷറുമാണ്. സോണി എന്റർടെയ്മെന്റ് ഇങ്ക്., ഏറ്റവും വലിയ സംഗീത കമ്പനികളിലൊന്നാണ്,(ഏറ്റവും വലിയ സംഗീത പ്രസാധകനും രണ്ടാമത്തെ വലിയ റെക്കോർഡ് ലേബലുമാണ്) മൂന്നാമത്തെ വലിയ ഫിലിം സ്റ്റുഡിയോയുള്ളതുമായ, ഏറ്റവും സമഗ്രമായ മീഡിയ കമ്പനികളിലൊന്നായി മാറി. ജപ്പാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാങ്കേതിക-മാധ്യമ കൂട്ടായ്മയാണിത്. അതേ കാലയളവിൽ, 2 ട്രില്യൺ യെൻ നെറ്റ് ക്യാഷ് റിസർവ് ഉള്ളതും ഏറ്റവും കൂടുതൽ പണമുള്ള ജാപ്പനീസ് കമ്പനിയായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|last=Aswad|first=Jem|date=17 July 2019|title=Sony Unites Recorded Music and Publishing Under One Company|url=https://variety.com/2019/biz/news/sony-unites-recorded-music-and-publishing-under-one-company-1203269951/|access-date=21 May 2021|website=Variety|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |date=2 May 2020 |title=Sony embraces its inner conglomerate |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-sony-outlook-sony-financial-breakingv-idUSKBN22W0DI |access-date=3 July 2020}}</ref><ref>{{Cite web |title=Sony in US$2.3 billion deal, becomes the world's biggest music publisher the third largest movie studio |url=https://www.channelnewsasia.com/news/business/sony-in-us-2-3-billion-deal-for-emi--becomes-world-s-biggest-music-publisher-10257758 |access-date=2018-05-29 |archive-date=2021-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115185425/https://www.channelnewsasia.com/news/business/sony-in-us-2-3-billion-deal-for-emi--becomes-world-s-biggest-music-publisher-10257758 |url-status=dead }}</ref> ഇമേജ് സെൻസർ വിപണിയിൽ 55 ശതമാനം വിപണി വിഹിതമുള്ള സോണി, ഇമേജ് സെൻസറുകളുടെ ഏറ്റവും വലിയ നിർമ്മാതാവാണ്, രണ്ടാമത്തെ വലിയ ക്യാമറ നിർമ്മാതാവാണ്, കൂടാതെ അർദ്ധചാലക വിൽപ്പന നടത്തുന്ന പ്രമുഖ കമ്പനികളിലൊന്നാണ്. കുറഞ്ഞത് 55 ഇഞ്ച് (140 സെന്റീമീറ്റർ) വലിപ്പുമുള്ള പ്രീമിയം ടിവി വിപണിയിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കമ്പനിയാണിത്.<ref>{{Cite web |title=Top 20 semiconductor sales leaders for Q1 2016 |url=https://www.electronicspecifier.com/news/analysis/top-20-semiconductor-sales-leaders-for-q1-2016 |access-date=1 June 2020 |website=www.electronicspecifier.com |language=en}}</ref><ref name=":6">{{Cite web |title=Sony's key image sensor business hit by smartphone market decline |url=https://asia.nikkei.com/Business/Companies/Sony-s-key-image-sensor-business-hit-by-smartphone-market-decline |website=Nikkei Asian Review}}</ref><ref>{{Cite web|title=2019 Market Share Data Shows Canon and Sony Growing, Nikon Shrinking {{!}} PetaPixel|url=https://petapixel.com/2020/08/14/2019-market-share-data-shows-canon-and-sony-growing-nikon-shrinking/|access-date=21 May 2021|website=petapixel.com|date=14 August 2020}}</ref> 2,500 ഡോളറിനു മുകളിൽ വിലയുള്ളതും വിപണി വിഹിതമനുസരിച്ച് രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ടിവി ബ്രാൻഡും, 2020-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, വാർഷിക വിൽപ്പന കണക്കുകൾ പ്രകാരം ലോകത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ ടെലിവിഷൻ നിർമ്മാതാക്കളുമാണ്.<ref name="market-share2">{{Cite web |title=Global LCD TV manufacturer market share from 2008 to 2017. |url=http://www.statista.com/statistics/267095/global-market-share-of-lcd-tv-manufacturers/ |url-access=limited |access-date=26 February 2017 |publisher=Statista}}</ref><ref>{{Cite web|title=Samsung tops global TV market for 15th consecutive year|url=https://www.flatpanelshd.com/news.php?subaction=showfull&id=1614155663|access-date=21 May 2021|website=FlatpanelsHD}}</ref><ref>{{Cite web|last=Alekseenko|first=Artem|date=4 March 2021|title=LG and Sony Led OLED TV Gains in Advanced TV Market in Q4|url=https://www.displaydaily.com/article/press-releases/lg-and-sony-led-oled-tv-gains-in-advanced-tv-market-in-q4|access-date=21 May 2021|website=DisplayDaily|language=en-gb|archive-date=2022-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20220624164434/https://www.displaydaily.com/article/press-releases/lg-and-sony-led-oled-tv-gains-in-advanced-tv-market-in-q4|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news |date=2 May 2018 |title=How Samsung fell behind Sony and LG in the premium TV market |language=en |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-samsung-elec-tv-idUSKBN1I24K2 |access-date=1 June 2020}}</ref> സോണി കോർപ്പറേഷൻ, സോണി സെമികണ്ടക്ടർ സൊല്യൂഷൻസ്, സോണി എന്റർടെയ്ൻമെന്റ് (സോണി പിക്ചേഴ്സ്, സോണി മ്യൂസിക്), സോണി ഇന്ററാക്ടീവ് ഗ്രൂപ്പ്, സോണി ക്രിയേറ്റീവ്, സോണി ക്രിയേറ്റീവ്, സോണി ക്രിയേറ്റീവ്, സോണി ക്രിയേറ്റീവ്, സോണി ഗ്രൂപ്പ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സോണി ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഹോൾഡിംഗ് കമ്പനിയാണ് സോണി ഗ്രൂപ്പ് കോർപ്പറേഷൻ. ബി മൂവ്ഡ് എന്നതാണ് കമ്പനിയുടെ മുദ്രാവാക്യം. ദി വൺ ആൻഡ് ഒൺലി (1979–1982), ഇറ്റ്സ് എ സോണി (1981–2005), ലൈക്ക്.നോ.അതർ (2005–2009), മേക്ക്.ബിലീവ് (2009–2013)<ref>{{Cite web |title=Sony like.no.other Global Brand Development |url=http://www.blind.com/work/project/sony-like-no-other-global-brand-development/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161117063131/http://www.blind.com/work/project/sony-like-no-other-global-brand-development/ |archive-date=17 November 2016 |access-date=16 November 2016 |publisher=Blind}}</ref> എന്നിവയായിരുന്നു അവരുടെ മുൻ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ.<ref>{{Cite web |last=Christopher MacManus |date=2 September 2009 |title=Sony Insider. 2010-10-27. Retrieved 2016-08-07 |url=http://www.sonyinsider.com/2009/09/02/sony-rebrands-itself-drops-like-no-other-and-adopts-make-believe/ |access-date=21 April 2017 |publisher=Sonyinsider.com |archive-date=2018-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180616204448/http://www.sonyinsider.com/2009/09/02/sony-rebrands-itself-drops-like-no-other-and-adopts-make-believe/ |url-status=dead }}</ref> മിറ്റ്സുയി കെയ്‌റെറ്റ്സുവിന്റെ പിൻഗാമിയുമായി സുമിറ്റോമോ മിറ്റ്സുയി ഫിനാൻഷ്യൽ ഗ്രൂപ്പ് (എസ്എംഎഫ്ജി) കോർപ്പറേറ്റ് ഗ്രൂപ്പുമായി സോണിക്ക് ചെറിയ ബന്ധമുണ്ട്.<ref>{{Cite encyclopedia |title=A Frog in a Well Knows Nothing of the Ocean: A History of Corporate Ownership in Japan |encyclopedia=A History of Corporate Governance around the World: Family Business Groups to Professional Managers |publisher=University of Chicago Press |url=https://www.nber.org/chapters/c10274.pdf |date=2005 |editor-last=Morck |editor-first=Randall K. |pages=367–466 |isbn=0-226-53680-7 |author=Morck, R. K. |author2=Nakamura, M.}}</ref> ന്യൂയോർക്ക് സ്റ്റോക്ക് എക്‌സ്‌ചേഞ്ചിൽ ലിസ്‌റ്റ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്ന അമേരിക്കൻ ഡിപ്പോസിറ്ററി റെസീപ്റ്റിന്റെ(American depositary receipts) രൂപത്തിൽ (1970 മുതൽ ട്രേഡ് ചെയ്‌തത്) സോണി ടോക്കിയോ സ്‌റ്റോക്ക് എക്‌സ്‌ചേഞ്ചിൽ (ഇതിൽ നിക്കി 225, ടോപിക്‌സ് കോർ30 ഇൻഡക്‌സുകളുടെ ഒരു ഘടകമാണ്) ലിസ്റ്റ് ചെയ്‌തിരിക്കുന്നു. ഒരു അമേരിക്കൻ എക്‌സ്‌ചേഞ്ചിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പഴയ ജാപ്പനീസ് കമ്പനിയാണിത്, 2021 ഫോർച്യൂൺ ഗ്ലോബൽ 500 ലിസ്റ്റിൽ 88-ാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |title=Sony 2020 Global 500 – Fortune |url=https://fortune.com/company/sony/global500/ |magazine=[[Fortune (magazine)|Fortune]]}}</ref> ==ലഘുചരിത്രം== രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷമാണ് സോണി എന്ന വ്യാപാരസംരംഭത്തിന്റെ ആദ്യകാലപ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിയ്ക്കുന്നത്. 1946 ൽ ടോക്കിയോയിലെ ഒരു ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ്സ്റ്റോറിലെ ഇലക്ട്രോണിക് സ്റ്റോറിൽ [[ മാസാരു ഇബുക|മാസാരു ഇബുക]] എന്ന വ്യക്തിയാണ് ഇതിനു തുടക്കം കുറിച്ചത്.<ref>"Sony Global - History". www.sony.net. Retrieved 7 July 2017.</ref>.190,000 [[ജാപ്പനീസ് യെൻ|യെൻ]] മൂലധനവും മൊത്തം എട്ടു തൊഴിലാളികളും ആണ് തുടക്കത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്.<ref>Pioneering firm upsets Japan hiring: Pattern broken. By Nobuo Abiko Staff correspondent of The Christian Science Monitor. The Christian Science Monitor (1908–Current file); 26 March 1966; ProQuest Historical Newspapers: The Christian Science Monitor (1908–1998) pg. 14</ref>പിന്നീട് [[അകിയോ മോറിത]]<nowiki/>യും ഇബുകയുടെ സംരംഭത്തിനു കൂട്ടാളിയായി.<ref>"World: Asia-Pacific Sony co-founder dies". BBC. 3 October 1999. Retrieved 27 May 2012.</ref><ref>"Sony Global – Sony History". Archived from the original on 28 November 2006. Retrieved 16 February 2007.</ref> ടോക്കിയോ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ എഞ്ചിനീയറിങ് കോർപ്പറേഷൻ എന്ന കമ്പനിയ്ക്കു രൂപം നൽകി. ടൈപ്പ്-ജി എന്ന പേരിലുള്ള ജപ്പാനിലെ ആദ്യത്തെ ടേപ്പ് റെക്കോർഡർ നിർമ്മിച്ചതും ഈ കമ്പനിയാണ്<ref>"Sony Global – Sony History". Archived from the original on 28 November 2006. Retrieved 16 February 2007.</ref>. 1958 ൽ കമ്പനിയെ സോണി എന്നു നാമകരണം ചെയ്തു.<ref>Chang, Sea-Jin (25 February 2011). Sony vs Samsung: The Inside Story of the Electronics Giants' Battle For Global Supremacy. John Wiley & Sons. ISBN 9780470830444.</ref> ==പേരിന്റെ ഉത്ഭവം== അമേരിക്കൻ സന്ദർശന വേളയിൽ കമ്പനിയുടെ ജാപ്പനീസ് നാമം ഉച്ഛരിക്കുവാൻ വിദേശികൾ കഷ്ടപ്പെടുന്നത് മനസിലാക്കിയ സ്ഥാപകരായ ഇബിക്കും മോറിതയും നിലവിൽ അവർ കമ്പനിക്ക് നൽകിയ പേരുകൾ പ്രചാരത്തിലുള്ളതായതിനാൽ ശബ്‌ദം എന്നർത്ഥം വരുന്ന ലത്തീൻ പദമായ സോണസ് , അമേരിക്കയിലെ ആൺകുട്ടികളെ വിളിക്കുന്നതിന്‌ പ്രചാരത്തിലിരുന്ന സണ്ണി ഇവ രണ്ടും മിശ്രണം ചെയ്ത് സോണി എന്ന പുതിയൊരുപേര് കമ്പനിക്ക് നൽകി. ==വിപണി== [[അർദ്ധചാലകം|സെമികൺഡക്റ്റർ]] വിപണനത്തിൽ മുൻ നിരയിലുള്ള ഈ കമ്പനി [[സാംസങ്]] ഇലക്ട്രോണിക്സ്,[[എൽജി ഇലക്ട്രോണിക്സ്]], ടിസിഎൽ, ഹിസൻസ് എന്നിവയ്ക്കുശേഷം ലോകത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ വലിയ [[ ടെലിവിഷൻ|ടെലിവിഷൻ]] നിർമ്മാതാക്കൾ എന്ന ബഹുമതിയും വഹിയ്ക്കുന്നു.<ref>Global market share held by LCD TV manufacturers from 2008 to 2013. Retrieved 26 February 2015.</ref><ref>Global LCD TV manufacturer market share from 2008 to 2016". Statista. Retrieved 14 April 2017.</ref> == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * ''[[Made in Japan (biography)|Made in Japan]]'' by Akio Morita and Sony, [[HarperCollins]] (1994){{ISBN missing|date=October 2017}} * ''Sony: The Private Life'' by [[John Nathan]], [[Houghton Mifflin Harcourt|Houghton Mifflin]] (1999){{ISBN missing|date=October 2017}} * ''Sony Radio, Sony Transistor Radio 35th Anniversary 1955–1990''&nbsp;– information booklet (1990){{ISBN missing|date=October 2017}} * ''The Portable Radio in American Life'' by University of Arizona Professor Michael Brian Schiffer, PhD (The University of Arizona Press, 1991). * ''The Japan Project: Made in Japan''&nbsp;– a documentary about Sony's early history in the U.S. by [[Terry Sanders]].{{ISBN missing|date=October 2017}} == വിലാസം == <nowiki>*</nowiki><nowiki>https://www.sony.net/SonyInfo/CorporateInfo/History/Museum/</nowiki> Sony Archive Museum], Shinagawa, Tokyo. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== *https://www.sony.net/SonyInfo/CorporateInfo/History/Museum/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180802193458/https://www.sony.net/SonyInfo/CorporateInfo/History/Museum/ |date=2018-08-02 }} Sony Archive Museum], ഷിനഗാവ, ടോക്കിയോ. {{Sony Corp}} {{Japanese Electronics Industry}} {{Nikkei 225}} {{TOPIX 100}} {{Major imaging companies}} {{Major semiconductor companies}} {{Major information storage companies}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ബഹുരാഷ്ട്രകമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇലക്ട്രോണിക്സ് കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സോണി]] 637sob2xgvgy873sjpk2hoebplrjwkm 0 430911 4618731 4338563 2026-05-12T02:33:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618731 wikitext text/x-wiki {{PU|Cython}} {{Distinguish|സിപൈത്തൺ}} {{Use dmy dates|date=February 2014}} {{Infobox software | name = സൈത്തൺ | developer = Robert Bradshaw, Stefan Behnel, et al. | released = {{Start date and age|df=yes|2007|07|28}}<ref>{{cite web|url=http://www.behnel.de/cythonEP2008/cython-ep2008.html|type=28 July 2007: official Cython launch|title=The Cython Compiler for C-Extensions in Python|last=Dr. Behnel|first=Stefan|work=EuroPython|date=2008|publisher=Vilnius/Lietuva}}</ref> | programming language = [[Python (programming language)|Python]], [[C (programming language)|C]] | genre = [[Programming language]] | license = [[Apache License]] | website = {{URL|http://cython.org}} }} പൈത്തൺ പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷയുടെ സൂപ്പർസെറ്റാണ് '''സൈത്തൺ''' (Cython), പൈത്തണിൽ ആണ് കൂടുതലും എഴുതിയിട്ടുള്ളത്, ഇത് [[സി (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|സിയ്ക്ക്]] തുല്യമായ പ്രകടനത്തിന് വേണ്ടി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്.<ref>{{cite web|url=http://docs.cython.org/src/quickstart/overview.html|title=Cython - an overview — Cython 0.19.1 documentation|publisher=Docs.cython.org|accessdate=2013-07-21}}</ref><ref>{{cite book|last1=Smith|first1=Kurt|title=Cython: A Guide for Python Programmers|date=2015|publisher=O'Reilly Media|isbn=978-1-4919-0155-7|url=http://shop.oreilly.com/product/0636920033431.do}}</ref> സിപൈത്തൺ എക്സ്റ്റെൻഷൻ മൊഡ്യൂളുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു കംപൈൽ ഭാഷയാണ് സൈത്തൺ. ഈ വിപുലീകരണ മൊഡ്യൂളുകൾ പിന്നീട് ലോഡ് ചെയ്യാനാകും. ഇംപോർട്ട് നിർദ്ദേശം വഴി പൈത്തൺ കോഡ് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പൈത്തണിൽ സൈത്തൺ തയ്യാറാക്കി, [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്‌ വിൻഡോസ്|വിൻഡോസ്]], [[മാക് ഒഎസ്]], [[ഗ്നു/ലിനക്സ്|ലിനക്സ്]] എന്നിവയിൽ സിപൈത്തൺ 3.6 കൂടി 2.6, 2.7, 3.3 എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പൊരുത്തപ്പെടുന്ന സോഴ്സ് ഫയലുകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ==രൂപരേഖ== ഒരു പൈത്തൺ ഘടകം നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ട് സൈത്തൺ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മോഡുൾ കോഡ്,സ്റ്റാൻഡേർഡ് പൈത്തണിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ പൈത്തണിലാണ് എഴുതുന്നത്, സിയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. തത്ഫലമായുണ്ടാകുന്ന കോഡ് വേഗതയേറിയതാണ്, [[സിപൈത്തൺ]] ഇൻറർപ്രെട്ടറിൽ പല കോളുകളും ചെയ്യുന്നു. യഥാർത്ഥ പ്രവർത്തനം നടത്താൻ പൈത്തൺ അടിസ്ഥാന ലൈബ്രറികൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ ക്രമീകരണം തെരഞ്ഞെടുത്തതുകൊണ്ട്, സൈത്തണിൻറെ വികസന സമയം ലാഭിക്കാൻ കാരണമായി, എന്നാൽ ഘടകങ്ങൾക്ക് (Modules) പല കാര്യങ്ങൾക്കും പൈത്തൺ ഇൻറർപ്രെട്ടർ, സ്റ്റാൻഡേർഡ് ലൈബ്രറി എന്നിവയെ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരാറുണ്ട്. കോഡ് മിക്കതും സി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണെങ്കിലും, പൈത്തൺ ഇൻറർപ്രെട്ടറിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഒരു സ്റ്റബ് ലോഡർ സാധാരണയായി ആവശ്യമാണ്(സിയിൽ പൂർണ്ണമായും എഴുതുന്ന ലോഡർ സൃഷ്ടിക്കാൻ ലക്ഷ്യം നിർത്തുകയില്ലെങ്കിൽ, സിപൈത്തണിൻറെ രേഖകളില്ലാത്ത ഇൻറേണലുമായി പ്രവർത്തിക്കുവാൻ ഇടയുണ്ട്). എങ്കിലും, പൈത്തൺ ഇൻറർപ്രെട്ടർ സാന്നിദ്ധ്യമുള്ളതിനാൽ ഇതൊരു വലിയ പ്രശ്നമല്ല. സൈത്തണിന് സി / [[സി++]] റുട്ടീനുകൾ വിളിക്കുവാനുള്ള ഒരു ഫോറിൻ ഫങ്ഷൻ ഇൻറർഫെയിസും, സ്റ്റാറ്റിക് തരം സബ്റൂട്ടീൻ പരാമീറ്ററുകളും അതിൻറെ ഫലങ്ങളും, ലോക്കൽ വേരിയബിളുകൾ, ക്ലാസ് ആട്രിബ്യൂട്ടുകൾ എന്നിവ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനുള്ള കഴിവുമുണ്ട്. ഒരു പൈത്തൺ പ്രോഗ്രാമിന് സമാനമായ ആൽഗോരിതം നടപ്പിലാക്കുന്ന ഒരു സൈത്തൺ പ്രോഗ്രാമിന് സിപൈത്തൺ (CPython), സൈത്തൺ എക്സിക്യൂഷൻ മോഡലുകൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം കോർ മെമ്മറി, പ്രൊസസിംഗ് സൈക്കിൾസ് എന്നിവ പോലുള്ള കുറച്ച് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് വിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്താം. സിപൈത്തൺ വിർച്ച്വൽ മെഷീൻ ഒരു അടിസ്ഥാന പൈത്തൺ പ്രോഗ്രാം ലോഡ് ചെയ്ത് എക്സിക്യൂട്ട് ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ റൺടെമും പ്രോഗ്രാമും കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ഉറവിടങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഒരു സൈത്തൺ പ്രോഗ്രാം സി കോഡിലേക്ക് കംപൈൽ ചെയ്യുന്നു, ഇത് വീണ്ടും മെഷീൻ കോഡിലേക്ക് കംപൈൽ ചെയ്യുന്നു, അതിനാൽ പ്രോഗ്രാം ലോഡ് ചെയ്യുമ്പോൾ വെർച്വൽ മെഷീൻ ചുരുക്കമായി മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുന്നുള്ളു.<ref>{{cite web|last=Oliphant|first=Travis|date=2011-06-20|url=http://technicaldiscovery.blogspot.com/2011/06/speeding-up-python-numpy-cython-and.html|title=Technical Discovery: Speeding up Python (NumPy, Cython, and Weave)|publisher=Technicaldiscovery.blogspot.com|accessdate=2013-07-21}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Behnel|first1=Stefan|last2=Bradshaw|first2=Robert|last3=Citro|first3=Craig|last4=Dalcin|first4=Lisandro|last5=Seljebotn|first5=Dag Sverre|last6=Smith|first6=Kurt|year=2011|title=Cython: The Best of Both Worlds|journal=Computing in Science and Engineering|volume=13|issue=2|pages=31–39|doi=10.1109/MCSE.2010.118|url=http://research.google.com/pubs/pub36727.html|access-date=2018-06-17|archive-date=2017-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170105000501/https://research.google.com/pubs/pub36727.html|url-status=dead}}</ref><ref name="scipy09">{{cite journal |last=Seljebot |first=Dag Sverre |year=2009 |title=Fast numerical computations with Cython |journal=Proceedings of the 8th Python in Science Conference (SciPy 2009) |pages=15–22 |url=http://conference.scipy.org/proceedings/SciPy2009/paper_2 |access-date=2018-06-17 |archive-date=2011-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719095724/http://conference.scipy.org/proceedings/SciPy2009/paper_2/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite journal | last1=Wilbers | first1=I. | last2=Langtangen | first2=H. P. | last3=Ødegård | first3=Å. | year=2009 | title=Using Cython to Speed up Numerical Python Programs | journal=Proceedings of MekIT'09 | pages=495–512 | url=http://simula.no/research/sc/publications/Simula.SC.578/simula_pdf_file | accessdate=14 June 2011 | format=PDF | editor=B. Skallerud; H. I. Andersson | archive-date=2017-01-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170104170007/http://simula.no/research/sc/publications/Simula.SC.578/simula_pdf_file | url-status=dead }}</ref> സൈത്തൺ ഇനി പറയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ വ്യാപ‌ൃതമാക്കുന്നു: * ഓപ്റ്റിമിക്കൽ ഒപ്റ്റിമൈസേഷനുകൾ * ടൈപ്പുചെയ്യൽ അനുപേക്ഷണം (ഓപ്ഷണൽ) * നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളിൽ താഴ്ന്ന ഓവർഹെഡ് * കുറഞ്ഞ പ്രവർത്തന കോൾ ഓവർഹെഡ്<ref>{{cite web|url=http://telecom.inescporto.pt/~gjc/pybindgen-benchmarks/|title=wrapper benchmarks for several Python wrapper generators (except Cython)|access-date=2018-06-20|archive-date=2015-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404154630/http://telecom.inescporto.pt/~gjc/pybindgen-benchmarks/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://behnel.de/cycppbench/|title=wrapper benchmarks for Cython, Boost.Python and PyBindGen}}</ref> സൈത്തണിൻറെ പ്രകടനം സി കോഡ് സൃഷ്ടിക്കുന്നതെങ്ങനെയെന്നും ആ കോഡ് കോ കമ്പൈലർ എങ്ങനെ സമാഹരിക്കുമെന്നും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|title=Cython: C-Extensions for Python|url=http://cython.org/index.html|accessdate=22 November 2015}}</ref> ==ചരിത്രം== പൈറോക്സ് ഭാഷയുടെ ഒരു ഡെറിവേറ്റീവ് ആണ് സൈത്തൺ, പൈറക്സിനെക്കാൾ കൂടുതൽ സവിശേഷതകളും ഒപ്റ്റിമൈസേഷനുകളും പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://github.com/cython/cython/wiki/DifferencesFromPyrex|title=Differences between Cython and Pyrex}}</ref><ref>{{cite web|last=Ewing|first=Greg|url=http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2011-March/109642.html|title=Re: VM and Language summit info for those not at Pycon (and those that are!)|type=Message to the electronic mailing-list <tt>python-dev</tt>|date=21 March 2011|accessdate=5 May 2011}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2007 ൽ സേയ്ജ് കമ്പ്യൂട്ടർ ആൾജിബ്ര പാക്കേജിൻറെ ഡെവലപ്പർമാർ, സൈത്തൺ പൈറെക്സിൽ നിന്ന് ഫോർക്ക് ചെയ്തതാണ്. കാരണം പൈറെക്സിൻറെ പരിമിതികൾ അവരെ അസ്വസ്ഥരാക്കി, പൈറെക്സിൻറെ സംരക്ഷകനായ ഗ്രെഗ് എവിങിൻറെ പാച്ചുകൾ അംഗീകാരം നേടാനായില്ല, സേയ്ജിൻറെ ഡെവലപ്പറന്മാർ വിചാരിച്ചതിനെക്കാൾ ചെറിയ സ്കോപ്പ് ആണ് ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്നത്. അവർ പൈറെക്സ് സെയ്ജ് എക്സ് എന്നാക്കി.(എക്സ്.ആർ. ലൈബ്രറി എൽഎക്സ്എൽഎൽ പരിപാലിക്കുന്ന സ്റ്റീഫൻ ബെൻനൽ), പൈറെക്സിൻറെ ഫോർക്ക് പരിപാലിക്കുകയും, സേജ്എക്സ്(SageX) സേയ്ജ് പ്രോജക്റ്റിനെ പിളർത്തുകയും Cython-lxml ലും സൈത്തണുമായി ലയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|author=Says Sage and Cython developer Robert Bradshaw at the Sage Days 29 conference|url=https://www.youtube.com/watch?v=osjSS2Rrvm0|title=Cython: Past, Present and Future|publisher=youtube.com|date=22 March 2011|accessdate=5 May 2011}}</ref> സൈത്തൺ ഫയലുകൾക്ക്<code>.pyx</code> എക്സറ്റെൻഷനുണ്ട്. അതിലെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാന സൈത്തൺ കോഡ് പൈത്തൺ കോഡ് പോലെയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, അടിസ്ഥാന പൈത്തൺ ചലനാത്മകമായി ടൈപ്പ് ചെയ്യുമ്പോൾ, സൈത്തണിൽ തരങ്ങൾക്ക് ഓപ്ഷണലായി നൽകാം, ഇത് മെച്ചപ്പെട്ട പ്രകടനത്തിന് അനുവദിക്കുന്നു, സാധ്യമാകുന്ന ഇടങ്ങളിലെ ലൂപ്പുകൾ സി ലൂപ്പുകളായി മാറ്റാൻ അനുവദിക്കുന്നു ഉദാഹരണത്തിന്: <source lang="cython"> def primes(int kmax): # The argument will be converted to int or raise a TypeError. cdef int n, k, i # These variables are declared with C types. cdef int p[1000] # Another C type result = [] # A Python type if kmax > 1000: kmax = 1000 k = 0 n = 2 while k < kmax: i = 0 while i < k and n % p[i] != 0: i = i + 1 if i == k: p[k] = n k = k + 1 result.append(n) n = n + 1 return result </source> ==ഉദാഹരണം== [[File:Cython CPython Ext Module Workflow.png|thumb|Hello World in Cython]] സൈത്തണിൻറെ ഒരു മാതൃകാ ഹലോ വേൾഡ് പ്രോഗ്രാം മിക്ക ഭാഷകളിലും ഉള്ളതിനേക്കാൾ സങ്കീർണ്ണമാണ് കാരണം പൈത്തൺ സി എപിഐയും(C API)<code>setuptools</code> എക്സ്റ്റൻഷൻ ബിൽഡിങ് സൗകര്യവും തമ്മിൽ ഇൻറർഫേസു ചെയ്യുന്നു. ഒരു അടിസ്ഥാന പ്രോജക്റ്റിനായി ചുരുങ്ങിയത് മൂന്ന് ഫയലുകൾ ആവശ്യമാണ്: * സെറ്റ്അപ്പ്ടൂളുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഒരു <code>setup.py</code> ഫയൽ എക്സ്റ്റഷൻ മോഡൂൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. * എക്സ്റ്റെൻഷൻ മൊഡ്യൂൾ ലോഡ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന പൈത്തൺ പ്രോഗ്രാം * സൈത്തൺ സോഴ്സ് ഫയൽ (കൾ) ഇനിപ്പറയുന്ന കോഡ് ലിസ്റ്റിംഗുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും, സമാരംഭിക്കുകയും അത് പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു: <source lang="Python"> # hello.pyx - Python Module, this code will be translated to C by Cython. def say_hello(): print "Hello World!" </source> <source lang="Python"> # launch.py - Python stub loader, loads the module that was made by Cython. # This code is always interpreted, like normal Python. # It is not compiled to C. import hello hello.say_hello() </source> <source lang="Python"> # setup.py - unnecessary if not redistributing the code, see below from setuptools import setup from Cython.Build import cythonize setup(name = 'Hello world app', ext_modules = cythonize("*.pyx")) </source> ഈ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഈ പ്രോഗ്രാം നിർമ്മിക്കുകയും ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു: <source lang="Bash"> $ python setup.py build_ext --inplace $ python launch.py </source> ==ഐപൈത്തൺ / ജുപ്പീറ്റർ(IPython / Jupter) നോട്ട്ബുക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു== സൈത്തൺ ആരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള കൂടുതൽ ലളിതമായ മാർഗ്ഗമാണ് കമാൻഡ് ലൈൻ ഐപൈത്തൺ (അല്ലെങ്കിൽ ബ്രൌസർ പൈത്തൺ കൺസോൾ വഴി ജുപ്പീറ്റർ നോട്ട്ബുക്ക്): <source lang="Python"> In [1]: %load_ext Cython In [2]: %%cython ...: def f(n): ...: a = 0 ...: for i in range(n): ...: a += i ...: return a ...: ...: cpdef g(int n): ...: cdef int a = 0, i ...: for i in range(n): ...: a += i ...: return a ...: In [3]: %timeit f(1000000) 42.7 ms ± 783 µs per loop (mean ± std. dev. of 7 runs, 10 loops each) In [4]: %timeit g(1000000) 74 µs ± 16.6 ns per loop (mean ± std. dev. of 7 runs, 10000 loops each) </source> ശുദ്ധമായ പൈത്തൺ പതിപ്പിനേക്കാൾ 585 മടങ്ങ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഔദ്യോഗിക ദ്രുതഗതിയിലുള്ള പേജിൽ കാണാം.<ref>{{Cite web|url=https://cython.readthedocs.io/en/latest/src/quickstart/build.html|title=Building Cython code|website=cython.readthedocs.io|access-date=2017-04-24}}</ref> ==ഉപയോഗങ്ങൾ== പൈത്തണിൻറെ ശാസ്ത്രീയ ഉപയോക്താക്കളുടെ ഇടയിൽ സൈത്തൺ പ്രത്യേകിച്ചും പ്രസിദ്ധമാണ്,<ref>{{cite web|title=inSCIght: The Scientific Computing Podcast|url=http://inscight.org/2011/03/31/episode_/|type=Episode 6|access-date=2018-06-24|archive-date=2014-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141010032300/http://inscight.org/2011/03/31/episode_/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Millman|first1=Jarrod|last2=Aivazis|first2=Michael|year=2011 |title=Python for Scientists and Engineers |journal=Computing in Science and Engineering |volume=13 |issue=2 |pages=9–12 |doi=10.1109/MCSE.2011.36}}</ref> പൈത്തൺ ഡെവലപ്പർ [[ഗൈഡോ വാൻ റോസ്സം]] പറയുന്ന പ്രകാരം "പൂർണതയുള്ള പ്രേക്ഷകരുണ്ട്".<ref>{{cite web|author=Guido Van Rossum|url=http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2011-March/109634.html|title=Re: VM and Language summit info for those not at Pycon (and those that are!)|type=Message to the electronic mailing-list <tt>python-dev</tt>|date=21 March 2011|accessdate=5 May 2011|archive-date=2012-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120320012538/http://mail.python.org/pipermail/python-dev/2011-March/109634.html|url-status=dead}}</ref> പ്രത്യേക കുറിപ്പുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു: * സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വേർ സേയ്ജ്മാത്ത് (SageMath) കമ്പ്യൂട്ടർ ആൾജിബ്ര സംവിധാനം പ്രകടനത്തിനും മറ്റ് ലൈബ്രറികളുമായുള്ള ഇൻറർഫെയിസിനേയും സൈത്തണെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite journal|last1=Erocal|first1=Burcin|last2=Stein|first2=William|year=2010 |title=The Sage Project: Unifying Free Mathematical Software to Create a Viable Alternative to Magma, Maple, Mathematica and MATLAB |journal=Mathematical Software‚ ICMS 2010 |volume=6327 |pages=12–27 |publisher=Springer Berlin / Heidelberg |doi=10.1007/978-3-642-15582-6_4 |url=http://wstein.org/papers/icms/icms_2010.pdf}}</ref> * ശാസ്ത്രീയ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ലൈബ്രറികളുടെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ സൈപൈ(SciPy), പാണ്ടാസ്(pandas), സൈകിറ്റ്(scikit)-പഠനങ്ങൾ എന്നിവ സൈത്തണിൽ എഴുതപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://docs.scipy.org/doc/scipy/reference/release.0.7.2.html|title=SciPy 0.7.2 release notes|access-date=2018-06-26|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304052117/http://docs.scipy.org/doc/scipy/reference/release.0.7.2.html|url-status=dead}}</ref><ref name="jmlr">{{cite journal|last1=Pedregosa|first1=Fabian|last2=Varoquaux|first2=Gaël|last3=Gramfort|first3=Alexandre|last4=Michel|first4=Vincent|last5=Thirion|first5=Bertrand|last6=Grisel|first6=Olivier|last7=Blondel|first7=Mathieu|last8=Prettenhofer|first8=Peter|last9=Weiss|first9=Ron|last10=Dubourg|first10=Vincent|last11=Vanderplas|first11=Jake|last12=Passos|first12=Alexandre|last13=Cournapeau|first13=David|title=Scikit-learn: Machine Learning in Python |journal=Journal of Machine Learning Research |year=2011 |volume=12 |pages=2825–2830}}</ref> * ക്വോറ പോലുള്ള ഉയർന്ന ട്രാഫിക്ക് വെബ്സൈറ്റുകൾ സൈത്തൺ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.quora.com/Is-Quora-still-running-on-PyPy|title=Is Quora still running on PyPy?}}</ref> സൈത്തണിൻറെ ഡൊമെയ്ൻ വെറും സംഖ്യാപര കമ്പ്യൂട്ടിംഗിന് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, എൽഎക്സ്എംഎൽ(lxml) എക്സ്എംഎൽ ടൂൾകിറ്റ് (xml toolkit) സൈത്തണിൽ മുൻപത്തെ, കൂടാതെ പൈറെക്സിൻറെ മുൻഗാമിയെ പോലെ, സൈത്തൺ പല സി,സി++ ലൈബ്രറികൾക്കായി പൈത്തൺ ബൈൻഡിംഗ്സ് നൽകുന്നതിനായി സിറോഎംക്യൂ(ZeroMQ) സന്ദേശമയക്കൽ ലൈബ്രറി പോലുള്ളവ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.zeromq.org/bindings:python|title=ØMQ: Python binding}}</ref>മൾട്ടി കോർ പ്രോസസ്സർ യന്ത്രങ്ങൾക്ക് സമാന്തര പ്രോഗ്രാമുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും സൈത്തൺ ഉപയോഗിക്കാം. ഓപ്പൺഎംബിയുടെ( OpenMP) ഈ സവിശേഷത പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നു. ==ഇതും കാണുക== * [[പൈപൈ]] * [[നുംബ]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:പൈത്തൺ (പ്രോഗ്രാമിങ്ങ് ഭാഷ)]] tlzvl199ww1dbxc5kyj84c6pa6j0kb3 0 436093 4618768 4618155 2026-05-12T07:26:20Z Honourable hitman 217596 Changes/additions made compared to your original paragraph: 1. Expanded “Ashtavaidya” explanation Added definition of the eight branches of Ayurveda. Added historical importance of Ashtavaidya families in Kerala Ayurveda. 2. Geographic and cultural context added Expanded description of Pulamanthole village and Kuntipuzha river region. Added importance of the family temple and its Ayurvedic relevance. 3. Vagbhata connection expanded Added detailed explanation of the Vagbhata samadhi 4618768 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ആയുർവേദ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്തിയ അഷ്ടവൈദ്യ കുടുംബങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ് [https://pulamantholemoosshospital.com?utm_source=chatgpt.com Pulamanthole Mooss Ayurveda Hospital] എന്നറിയപ്പെടുന്ന പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ് കുടുംബം. അഷ്ടവൈദ്യർ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ കുടുംബങ്ങൾ ആയുർവേദത്തിന്റെ എട്ട് പ്രധാന ശാഖകളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയിരുന്ന പരമ്പരാഗത വൈദ്യ കുടുംബങ്ങളായിരുന്നു. കേരളത്തിലെ ശാസ്ത്രീയ ആയുർവേദ ചികിത്സാരീതികളുടെ സംരക്ഷണത്തിലും പ്രചരണത്തിലും ഇവർ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. മലപ്പുറം–പാലക്കാട് ജില്ലകളുടെ അതിർത്തിയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന കുന്തിപ്പുഴയുടെ തീരത്തുള്ള പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമത്തിലാണ് ഈ കുടുംബത്തിന്റെ പാരമ്പര്യ മന സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കുടുംബത്തിന്റെ ആത്മീയകേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ശ്രീ രുദ്ര ധന്വന്തരി ക്ഷേത്രം ആയുർവേദ ദേവനായ ധന്വന്തരിക്ക് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രദേശിക ആയുർവേദ പാരമ്പര്യത്തിലും ഗുരുകുല സമ്പ്രദായത്തിലും ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് സുപ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി രചിച്ച എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ നാലാം ഭാഗത്തിലെ മൂന്നാം ലേഖനം “പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്” എന്ന പേരിലാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. കേരളത്തിലെ ആയുർവേദ പാരമ്പര്യത്തിൽ ഈ കുടുംബത്തിന്റെ സ്വാധീനം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന സാഹിത്യപരമായ പ്രധാന പരാമർശങ്ങളിലൊന്നായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. [https://ml.wikisource.org/wiki/%E0%B4%90%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B9%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%BE?utm_source=chatgpt.com Aithihyamala Reference] ആയുർവേദ ആചാര്യനായ യുമായി പുലാമന്തോൾ പ്രദേശത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ശക്തമായ പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. അഷ്ടാംഗഹൃദയത്തിന്റെ കർത്താവായ വാഗ്ഭടാചാര്യർ തന്റെ അവസാനകാലം പുലാമന്തോളിൽ ചെലവഴിച്ചുവെന്നും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമാധിസ്ഥലം ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നതായും പ്രാദേശിക വിശ്വാസങ്ങൾ പറയുന്നു. ചരിത്രപരമായ ഉറച്ച പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും കേരളത്തിലെ ആയുർവേദ പാരമ്പര്യ പഠനങ്ങളിൽ ഈ വിശ്വാസം വ്യാപകമായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. ആധുനിക കാലത്ത് പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ് സ്ഥാപനങ്ങൾ പരമ്പരാഗത ചികിത്സയെ ആധുനിക ക്ലിനിക്കൽ സംവിധാനങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ആശുപത്രി, ചികിത്സാകേന്ദ്രങ്ങൾ, ഔഷധ നിർമ്മാണം, ഗവേഷണം, ഫ്രാഞ്ചൈസി അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ചികിത്സാ വികസനം, ആയുർവേദ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സ്ഥാപനം സജീവമാണ്. കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമായി നിരവധി ചികിത്സാകേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള ഇവർ നൂറുകണക്കിന് ആയുർവേദ ഔഷധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. [https://pulamantholemoosshospital.com?utm_source=chatgpt.com Pulamanthole Mooss Official Website] സ്ഥാപനത്തിന്റെ ചികിത്സാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പഞ്ചകർമ്മം, വാതരോഗങ്ങൾ, ശിശുരോഗങ്ങൾ, സ്ത്രീരോഗങ്ങൾ, നാഡീരോഗങ്ങൾ, പുനരധിവാസ ചികിത്സ, ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങൾ, ആയുർവേദ കോസ്മെറ്റോളജി തുടങ്ങിയ മേഖലകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഗുരുതര ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ നേരിട്ട കുട്ടികൾക്കും അപൂർവ രോഗബാധിതർക്കും നൽകിയ ആയുർവേദ പിന്തുണ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലും പ്രാദേശിക മാധ്യമങ്ങളിലും ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് ഈശ്വർ മാൽപെയുടെ കുട്ടികൾക്കു നൽകിയ പിന്തുണയും ചികിത്സാ സഹായവും വിവിധ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [https://www.reporterlive.com?utm_source=chatgpt.com Reporter Live Coverage] സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്ത പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി “” എന്ന പദ്ധതി ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവർക്ക് സൗജന്യമായോ സബ്സിഡി നിരക്കിലോ ആയുർവേദ ചികിത്സ ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ ആരോഗ്യ ക്യാമ്പുകൾ, സൗജന്യ മരുന്നുവിതരണം, കാരുണ്യ ചികിത്സാ പദ്ധതികൾ എന്നിവയും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി നടപ്പിലാക്കപ്പെടുന്നു. ആയുർവേദ പാരമ്പര്യ സംരക്ഷണത്തിനും ഗവേഷണ വികസനത്തിനുമായി സ്ഥാപനം വിവിധ അക്കാദമിക്, ചികിത്സാ, ഔഷധ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു. കേരളത്തിലെ അഷ്ടവൈദ്യ പാരമ്പര്യത്തെ ആഗോള തലത്തിൽ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിനും ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളിലൂടെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി ഗവേഷണരംഗത്തും ഇവർ സജീവമാണ്. [https://scholar.uoc.ac.in/items/71b27ec9-2083-4641-af44-555db54100ad?utm_source=chatgpt.com Research Reference – Contribution of Pulamantol Ashtavaidya Family to Ayurveda] ഇന്ന് പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ് ആയുർവേദ പാരമ്പര്യം ചികിത്സാരംഗത്ത് മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ സാമൂഹികാരോഗ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ആയുർവേദ ബോധവത്കരണം, ഫ്രാഞ്ചൈസി മോഡൽ വികസനം, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലുള്ള ബ്രാൻഡ് സാന്നിധ്യം, ഗവേഷണാധിഷ്ഠിത ക്ലിനിക്കൽ സമീപനം എന്നിവയിലൂടെ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന അഷ്ടവൈദ്യ പാരമ്പര്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. [[വർഗ്ഗം:പാരമ്പര്യവൈദ്യം]] [[വർഗ്ഗം:ആയുർവേദാചാര്യന്മാർ]] p48ct00n5p01e0gqfsb4ni34w8dqbf7 0 443444 4618712 3792517 2026-05-11T22:27:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618712 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sidrat al-Muntaha}} [[File:Sadi7.jpg|thumb|right|180px|The 7th page of ''[[Bostan (book)|Bostan]]'' by the Persian poet [[Saadi (poet)|Saadi]], containing a poetic adaption of the [[Isra and Mi'raj]] and the Lote tree]] '''സിദ്റത്തുൽ മുൻതഹ''' (Sidraṫ al-Munṫahā) (Arabic: سِـدْرَة الْـمُـنْـتَـهَى‎) ഒരു ലോട്ട് ട്രീ ആണ്.<ref>{{Cite quran|53|14|style=ns}}</ref>അത് [[seventh heaven|ഏഴാമത്തെ സ്വർഗ്ഗത്തിൻറെ]] അന്ത്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു സൃഷ്ടിയും കടന്നുപോകാത്ത അതിർത്തിയാണിത്. പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിന്റെ [[ഇസ്റാഅ് മിഅ്റാജ്]] യാത്രയിൽ അവിടേയ്ക്ക് കടക്കാൻ അനുവദനീയമായ ഒരേ ഒരാളായ മുഹമ്മദ് [[ഗബ്രിയേൽ#ഇസ്‌ലാമിക വീക്ഷണം|ജിബ്‌രീൽ മാലാഖ]]യോടോന്നിച്ച് സിദ്റത്തുൽ മുൻതഹായിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്തു. ഇവിടെ വച്ചാണ് അല്ലാഹു പ്രവാചകന് അഞ്ച് സമയത്തെ [[സല|നമസ്കാരം]] നിർബന്ധമാക്കിയത് .<ref>El-Sayed El-Aswad. ''Religion and Folk Cosmology: Scenarios of the Visible and Invisible in Rural Egypt''. Praeger/Greenwood. United States: 2002. p. 84. {{ISBN|0-89789-924-5}}</ref>ഈ സസ്യം [[റാംനസി]] (Rhamnaceae) കുടുംബത്തിലെ അംഗമാണ്. <ref name=AYA>[[Abdullah Yusuf Ali|Abdullah, Yusuf Ali]] (1946) ''The Holy Qur-an: Text, Translation and Commentary'', Qatar National Printing Press. p.1139,n.3814</ref>സിസിഫസ് സ്പിന ക്രിസ്റ്റി (Ziziphus spina-christi) എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു നിത്യഹരിത വൃക്ഷമാണ് സിദ്റത്തുൽ മുൻതഹയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist}} * [[Mahmoud M. Ayoub|Ayoub, Mahmoud]]. ''[https://books.google.com/books?id=XCZaP4JLeKkC The Qur'an and Its Interpreters: The House of 'Imran]''. SUNY Press. Albany, NY: 1992. {{ISBN|0-7914-0993-7}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://web.archive.org/web/20040908091712/http://soundvision.com/info/~glossary/glossary_display.asp?id=353 Glossary of Islamic terms] * [http://sidrhoney.tripod.com/id7.html Sidrat al-Muntaha]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20091021233507/http://geocities.com/islamicmiracles/miracle_of_al.htm Miracle of Isra and Miraj] {{Characters and names in the Quran}} [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിലെ മരങ്ങൾ]] 5o7lssa8yf7tp9fqandz04r5omu39v4 0 456146 4618637 4595523 2026-05-11T13:27:59Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618637 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sabarimala}} {{about|ശബരിമല അയ്യപ്പക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചാണ്|ശബരിമലയെന്ന സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ|ശബരിമല}} {{നിഷ്പക്ഷത}} {{Infobox Hindu temple | name = ശബരിമല ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം | native_name = | sanskrit_translit = śabarīmalā | native_name_lang = ml |country = India |state/province = [[കേരളം]] |district = [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] |locale = പെരുനാട് | image = Sreekovil at sabarimala.jpg | image_alt = P | caption = ശബരിമല ശ്രീകോവിൽ | nickname = | map_alt = | map_caption = Location in Kerala | pushpin_map = India Kerala | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 9.4375 | latNS = N | longd = 77.0805 | longEW = E | coordinates_display = inline,title | elevation_m =1260 | primary_deity = [[ധർമ്മശാസ്താവ്]] അഥവാ [[അയ്യപ്പൻ]], മാളികപ്പുറത്തമ്മ (ഭഗവതി) | important_festivals = [[മണ്ഡലകാലം|മണ്ഡല]]-[[മകരവിളക്ക്]] കാലം, [[പൈങ്കുനി ഉത്രം]] കൊടിയേറ്റുത്സവം, [[വിഷു]], [[തിരുവോണം]], [[പ്രതിഷ്ഠാദിനം]] |architecture = [[കേരളീയ നിർമ്മാണശൈലി|കേരളീയ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണശൈലി]] |number_of_temples = 4 |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = എ.ഡി. പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന് മുമ്പ് |creator = അജ്ഞാതം | website = {{URL|http://www.sabarimala.kerala.gov.in}} }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിൽ]] [[റാന്നി താലൂക്ക്|റാന്നി താലൂക്കിൽ]] [[റാന്നി-പെരുനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|റാന്നി-പെരുനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ [[പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശം|പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശത്തിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധമായ ഹൈന്ദവ [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ്]] '''ശബരിമല ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം'''.<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/2018/10/18/world/asia/india-sabarimala-temple.html |title=Religion and Women's Rights Clash, Violently, at a Shrine in India |date=18 October 2018 |publisher=The New York Times}}</ref> ഒരു പ്രത്യേക കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[ഭക്തി|ഭക്തരെത്തുന്ന]] ലോകത്തിലെതന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ശബരിമല. ഇത് മണ്ഡല, മകരവിളക്ക് കാലം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നവംബർ, ഡിസംബർ, ജനുവരി തുടങ്ങിയ മാസങ്ങളിൽ ആണ് ഈ കാലയളവ് വരുന്നത്. ഏകദേശം മൂന്നു കോടിയിലധികം പേരാണ് ഓരോ വർഷവും ഇവിടം സന്ദർശിക്കുന്നത്. ചില കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഇവ അഞ്ചു കോടിയോളം വരുമെന്നു പറയുന്നു.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/record-collection-at-sabarimala/article6730315.ece|title=Record collection at Sabarimala|date=2014-12-27|publisher=[[The Hindu]]}}</ref> കേരളീയരായ ഹിന്ദുക്കളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് ശബരിമല. മലയാളികളെ കൂടാതെ കേരളത്തിന്റെ അടുത്ത സംസ്ഥാനങ്ങളായ [[തമിഴ്‌നാട്]], [[കർണാടക]], [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ആന്ധ്രാപ്രദേശ്,‌]] [[തെലംഗാണ]] തുടങ്ങിയവയിൽ നിന്ന് ഇവിടേക്ക് ധാരാളം ഭക്തർ എത്തിച്ചേരുന്നു. കൂടാതെ ഇന്ത്യയുടെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും ഇന്ത്യൻ വംശജർ കുടിയേറിയ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുമൊക്കെ ഇവിടെ ഭക്തർ എത്തിച്ചേരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/sabarimala-temple-ends-ban-on-women-kerala-1351711-2018-09-28|title=Women to enter Sabarimala temple today: Weird laws against women from all over the world|date=2018-09-28|publisher=India Today}}</ref>ഹരിഹരപുത്രനായ ([[ശിവൻ|പരമശിവൻ]], [[മഹാവിഷ്ണു]] എന്നിവരുടെ മകനായ) [[ധർമ്മശാസ്താവ്|ധർമ്മശാസ്താവാണ്]] ([[അയ്യപ്പൻ|അയ്യപ്പൻ)]] ഇവിടുത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ എന്നാണ് വിശ്വാസം. ധർമ്മ ശാസ്താവായ അയ്യപ്പന്റെ ആസ്ഥാനം ഈ ക്ഷേത്രം ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/sabarimala-legend-women-lord-ayyappa-1351674-2018-09-28|publisher=India Today|date=2018-09-28|title=Legend of Sabarimala: Love story that kept women from Lord Ayyappa}}</ref> കൂടാതെ അടുത്ത് പ്രത്യേകം ക്ഷേത്രത്തിൽ (മാളികപ്പുറം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം) [[മാളികപ്പുറത്തമ്മ]] എന്നു പേരുള്ള ശക്തിസ്വരൂപിണിയായ ഒരു [[ഭഗവതി|ഭഗവതി സങ്കല്പവും]] തുല്യപ്രാധാന്യത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നു. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി|ആദിമൂല ഗണപതി]], വലിയ കടുത്തസ്വാമി, കൊച്ചു കടുത്തസ്വാമി, കറുപ്പുസ്വാമി, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രത്യേകം സന്നിധികളുണ്ട്. ശബരിമലയിലെ ആചാരങ്ങൾ [[ശൈവമതം]], [[വൈഷ്ണവമതം]], [[ശാക്തേയം]], [[ശ്രമണമതം]], ഗോത്രാചാരങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഒരു സമ്മിശ്രണമാണ്. വേദവാക്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രാചാരമുള്ള [[തത്ത്വമസി]] (അത് നീയാകുന്നു) എന്ന മഹാവാക്യം ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് മുൻപിലായി വലിയ അക്ഷരത്തിൽ എഴുതിവച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com/news/dec/31rajeev.htm|title=The Buddhist Connection: Sabarimala and the Tibetans|date=1997-12-31|publisher=Rediff}}</ref> [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്രനിരപ്പിൽ]] നിന്നും ഏകദേശം 1,260 മീറ്റർ (4,134 അടി) ഉയരത്തിൽ 18 മലകൾക്കു നടുവിലായാണ് ശബരിമല ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലുള്ള പതിനെട്ടു പടികൾ പ്രസിദ്ധമാണ്. ഇവ പതിനെട്ടു ആത്മീയ തത്വങ്ങളെ പ്രതീകവത്ക്കരിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാനമായും [[പഞ്ചലോഹം|പഞ്ചലോഹത്തിൽ]] പൊതിഞ്ഞ പതിനെട്ട് കരിങ്കൽ പടികളോടുകൂടിയ ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രവും അതിനുമുകളിലുള്ള [[സ്വർണം|സ്വർണ്ണം]] പൊതിഞ്ഞ രണ്ട് ചതുരശ്രീകോവിലുകളുമാണ് ശബരിമലയിലുള്ളത്. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ മൂന്നാമത്തെ നദിയായ [[പമ്പാ നദി|പമ്പാ നദിയുടെ]] ഉദ്ഭവം ശബരിമലയ്ക്കടുത്തുനിന്നാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം അഞ്ചുകിലോമീറ്റർ തെക്കുപടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തായി പമ്പാനദിയിൽ ഒരു സ്നാനഘട്ടമുണ്ട്. ഇവിടെ കുളിച്ച് കുടുംബത്തിലെ മരിച്ചവരുടെ പിതൃക്കൾക്ക് ബലിയിട്ടാണ് ഭക്തർ മല ചവിട്ടുന്നത്. നാനാ ജാതിമതസ്ഥർക്കും ഇവിടെ പ്രവേശനം അനുവദനീയമാണ്. എന്നാൽ ഇരുമുടിക്കെട്ടുമായി വരുന്നവരെ മാത്രമേ 18 പടികൾ കയറാൻ അനുവദിക്കൂ. "നെയ്യഭിഷേകമാണ്" ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാട്. [[തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലുള്ളതാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിനു കീഴിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനമുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്.{{തെളിവ്}} മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ വർഷത്തിൽ എല്ലാ ദിവസവും ഇവിടെ പൂജയോ തീർത്ഥാടനമോ നടക്കുന്നില്ല. [[നവംബർ]]-[[ഡിസംബർ]] മാസങ്ങളിൽ, [[വൃശ്ചികം]] ഒന്നുമുതൽ [[ധനു]] പതിനൊന്നുവരെ നീളുന്നതും മണ്ഡലക്കാലം എന്നറിയപ്പെടുന്നതുമായ 41 ദിവസങ്ങളാണ് ശബരിമലയിലെ പ്രധാന തീർത്ഥാടനകാലയളവ്. തുടർന്ന് മകരവിളക്ക് മഹോത്സവം നടത്തുന്നു.<ref>{{cite web|url= https://www.myoksha.com/sabarimala-temple/|title= ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം }}</ref> ഇതിനുപുറമേ എല്ലാ [[മലയാള മാസം|മലയാളമാസ]]ങ്ങളിലേയും ആദ്യത്തെ അഞ്ചുദിവസങ്ങളിലും ഇവിടെ സന്ദർശനമനുവദിക്കുന്നു. ഇത് തുടങ്ങിയിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] [[ഉത്രം]] നക്ഷത്രത്തിൽ (പങ്കുനി ഉത്രം) ആറാട്ടായി പത്തുദിവസം ഉത്സവം ക്ഷേത്രത്തിൽ നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ [[ഓണം]], [[വിഷു]], [[വിജയദശമി]], [[ദീപാവലി]], [[ശിവരാത്രി|മഹാശിവരാത്രി]] തുടങ്ങിയ വിശേഷ ദിവസങ്ങളിലും ഇവിടെ നടതുറന്ന് പൂജയുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത്തരം ദിവസങ്ങളിലും ഇവിടെ ദർശനം നടത്താവുന്നതാണ്. [[വ്രതം (ഹൈന്ദവം)|വ്രതമെടുക്കാതെയും]] [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്ര]] നിർമ്മാണത്തിനുമായി [[വാണിജ്യം|വാണിജ്യ]]പരമായ നീക്കങ്ങളെ തുടർന്ന് [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കൊടതി]] ഋതുമതി പ്രായത്തിലുള്ള (10 മുതൽ 50 വയസ്സു വരെ) സ്ത്രീകളെ ശബരിമലയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ പാടില്ല എന്ന വിധി 1992-ൽ പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ 2018 സെപ്റ്റംബർ 28-ന് സുപ്രീം കോടതിയുടെ ചരിത്രപരമായ ഒരു വിധിയനുസരിച്ച് സ്ത്രീ പുരുഷ പ്രായഭേദമന്യേ എല്ലാവർക്കും ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കാവുന്നതാണ്. ഈ വിധി വൻ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിതെളിച്ചു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടായ പ്രശ്നങ്ങൾ മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.madhyamam.com/national/2016/apr/11/189686 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-11 |archive-date=2016-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160412194840/http://www.madhyamam.com/national/2016/apr/11/189686 |url-status=dead }}</ref> ==ഐതിഹ്യങ്ങൾ== ===സ്ഥലനാമം=== [[രാമായണം|രാമായണവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കഥ [[ശബരിമല]] എന്ന പേരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[ആദിവാസി]] സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട മഹാതപസ്വിനിയായിരുന്ന [[ശബരി]] എന്ന തപസ്വിനി, [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമഭഗവാന്റെ]] വരവും കാത്ത് തപസ്സനുഷ്ഠിച്ച സ്ഥലമാണിതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. [[സീത|സീതാന്വേഷണത്തിന്]] പോകുന്ന വഴിയിൽ [[രാമൻ|ശ്രീരാമനും]] അദ്ദേഹത്തിൻറെ അനുജനായ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] ശബരിയുടെ ആശ്രമത്തിലെത്തുകയും സന്തുഷ്ടയായ ശബരി അവർക്ക് താൻ രുചിച്ചുനോക്കിയ [[നെല്ലിക്ക|നെല്ലിക്കകൾ]] നൽകുകയും തന്റെ ജീവിതലക്ഷ്യം സഫലമായതിന്റെ ധന്യതയിൽ അവർ യാഗാഗ്നിയിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചതുമായ [[ഐതിഹ്യം]] പ്രസിദ്ധമാണ്. ശബരിയെ അനുഗ്രഹിച്ച ഭഗവാൻ ശ്രീരാമൻ, ഇനി ഈ സ്ഥലം അവരുടെ പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാകും എന്ന് പറഞ്ഞുവത്രേ. ഇതാണ് ഈ സ്ഥലത്തിനു 'ശബരിമല' എന്ന പേര് വരാൻ കാരണമായി പറയുന്ന കഥ. ശബരി ശരീരമുപേക്ഷിച്ച സ്ഥലത്താണ് ഇന്ന് '''''ഭസ്മക്കുളം''''' സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതെന്നും ഐതിഹ്യമുണ്ട്.{{തെളിവ്}} ===അയ്യപ്പന്റെ അവതാരം=== അയ്യപ്പന്റെ അവതാരത്തെക്കുറിച്ച് നിരവധി ഐതിഹ്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. [[പന്തളം രാജവംശം|പന്തളം രാജകുടുംബവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യമാണ്]] അവയിൽ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായത്. കുട്ടികളില്ലാതെ വിഷമിച്ചിരുന്ന തികഞ്ഞ ശിവഭക്തനായ [[പന്തളം]] രാജാവ് '''രാജശേഖരപാണ്ഡ്യൻ''' [[ശിവൻ|ശിവശക്തിമാരെ]] ആരാധിച്ചുവരവേ, ഒരിക്കൽ [[നായാട്ട്|നായാട്ടിനായി]] വനത്തിലെത്തുകയും പമ്പാതീരത്ത് വച്ച് കഴുത്തിൽ മണി കെട്ടിയ സുന്ദരനായ ഒരാൺകുഞ്ഞിനെ കാണുകയും ചെയ്തു. ശിവന് [[മോഹിനി]]രൂപത്തിലുള്ള വിഷ്ണുവിൽ ജനിച്ച പുത്രനാണിതെന്ന് വിശ്വാസം. കഴുത്തിൽ സ്വർണ്ണമണിമാല ഉണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ട് ശിശുവിനു "മണികണ്ഠൻ" എന്നു പേരിട്ട രാജാവ് ശിവപാർവതിമാരുടെ അനുഗ്രഹത്തോടെ കുട്ടിയെ രാജകൊട്ടാരത്തിലേക്ക് എടുത്തുകൊണ്ടുപോയി. എന്നാൽ പിന്നീട് രാജ്ഞി ഒരു ആൺ കുഞ്ഞിന് ജന്മം നൽകുക ഉണ്ടായി. [[ആയോധനകല|ആയോധനകലയിലും]] വിദ്യകളിലും അഗ്രഗണ്യനായ അയ്യപ്പനെ യുവരാജാവായി വാഴിക്കാനായിരുന്നു പന്തളം രാജാവിന്റെ ആഗ്രഹം. എന്നാൽ സ്വന്തം മകനെ യുവരാജാവാക്കുവാനായി മഹാറാണി തന്ത്രങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി രാജ്ഞി മന്ത്രിയെ വശത്താക്കുകയും, അവരുടെ ഗൂഢപദ്ധതി പ്രകാരം രാജ്ഞി കപടമായി വയറുവേദന അഭിനയിക്കുകയും കൊട്ടാരവൈദ്യൻ രോഗത്തിനു പുലിപ്പാൽ മരുന്നായി നിശ്ചയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗൂഢപദ്ധതിയനുസരിച്ച് പുലിപ്പാൽ കാട്ടിൽ നിന്നും കൊണ്ടുവരാൻ നിയുക്തനായത് രാജകുമാരനായ മണികണ്ഠനാണ്. അങ്ങനെയാണ് പുലിപ്പാലിനായി അയ്യപ്പനെ കൊടുംകാട്ടിലേക്ക് വളർത്തമ്മയായ രാജ്ഞി പറഞ്ഞയക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ലോകോപദ്രവകാരിണിയും പരമദുഷ്ടയുമായ മഹിഷിയെ വധിച്ച് [[പുലി]]പ്പുറത്തേറി അയ്യപ്പൻ വിജയശ്രീലാളിതനായി പന്തളദേശത്തു മടങ്ങിയെത്തി. അയ്യപ്പൻ ദൈവമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ പന്തളം രാജാവ് അയ്യപ്പന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ശബരിമലയിൽ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ച് നൽകുകയായിരുന്നു. പുലിപ്പാൽ കൊണ്ടുവരാൻ കാട്ടിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ തയ്യാറാക്കിയതാണ് "ഇരുമുടിക്കെട്ട്" എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്. അയ്യപ്പനോട് രാജ്ഞിയും മന്ത്രിയും ചെയ്ത പാപത്തിൽ നിന്നും മുക്തി നേടാനാണ് 41 ദിവസത്തെ വ്രതവും വർഷംതോറുമുള്ള തീർത്ഥയാത്രയും എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ജീവാത്മാവായ ഭക്തൻ പരമാത്മാവായ ഭഗവാന് സമർപ്പിക്കുന്ന വസ്തു എന്ന തലത്തിലും ഇരുമുടികെട്ടിനെ വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ശാസ്താവിൽ വിലയം പ്രാപിച്ച വീരയോദ്ധാവായി അയ്യപ്പനെ ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഐതിഹ്യവും പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. കാട്ടിൽ നിന്നും ലഭിച്ച അയ്യപ്പനെ യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളെല്ലാം പഠിപ്പിച്ച് പന്തളം രാജാവ് മുഖ്യസേനാനിയാക്കി. [[വാവർ|വാവരുമായി]] യുദ്ധമുണ്ടായെങ്കിലും പിന്നീട് ഇവർ ഉറ്റ ചങ്ങാതിമാരായി. വാവരുടെയും കടുത്തയുടെയും തലപ്പാറ മല്ലൻ, ഉടുമ്പാറ വില്ലൻ മുതലായവരുടെ സഹായത്തോടെ അയ്യപ്പൻ [[പന്തളം]] രാജ്യത്തെ ശത്രുക്കളിൽ നിന്നും രക്ഷിച്ചു. ചോളരുടെ സൈന്യമായ മറവപ്പട നശിപ്പിച്ച ശബരിമല ക്ഷേത്രം പുതുക്കി പണിയുകയും ചോളപ്പടയുടെ തലവനായ ഉദയനനെയും മഹിഷിയെയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു. പടയോട്ടത്തിന്റെ ഒടുവിൽ അയ്യപ്പൻ ശബരിമലയിലെ ധർമ്മ ശാസ്താവിൽ വിലയം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ശബരിമലയിലെ അയ്യപ്പൻറെ സമാധി സ്ഥലം മണി മണ്ഡപം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ന് ഇത് മാളികപ്പുറത്തെ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പമ്പാനദിയുടെ തീരത്ത് കഴിഞ്ഞിരുന്ന ബുദ്ധമതാനുയായി ആയിരുന്നു അയ്യപ്പൻ എന്നും ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ശത്രുക്കളെ ഭയന്ന് രാജ്യം വിട്ടോടിയ പാണ്ഡ്യരാജാവിനെ രാജ്യം വീണ്ടെടുക്കാൻ അയ്യപ്പൻ സഹായിച്ചത്രേ. വീരന്മാരെ ആരാധിക്കുന്ന സമ്പ്രദായം ഉണ്ടായിരുന്ന സംഘകാലത്ത് വീരാരാധനയിലൂടെ ദേവത്വം പകർന്നു വന്ന അയ്യപ്പൻ, [[പരശുരാമൻ]] കേരള രക്ഷയ്ക്കുവേണ്ടി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ ശബരിമലയിലെ <ref> http://www.sabarimalaayyappan.com/ </ref> ശാസ്താക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠയിൽ ലയിച്ചു ചേർന്നു എന്നാണ് മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം. അയ്യപ്പൻ ശാസ്താവാണെന്നും ധർമ്മ ശാസ്താവിന് ഭാര്യയും മക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നെന്നും സത്യവാങ്മൂലം സമർത്ഥിക്കുന്നു. ഭാര്യയും മക്കളുമുണ്ടായിരുന്ന ശാസ്താവ് ഒരിക്കലും സ്ത്രീ വിരോധിയായിരുന്നില്ലെന്നാണ് നിലപാട്. അഷ്ടോത്തര ശതകം അനുസരിച്ച് പൂർണ്ണ, പുഷ്കല എന്നീ ഭാര്യമാരും സത്യകൻ എന്ന മകനും ശാസ്താവിനുണ്ടായിരുന്നെന്നാണ് ഐതിഹ്യം<ref>[http://thatsmalayalam.oneindia.in/news/2008/02/08/kerala-sabarimala-woman-entry-affidavit-devaswam.html ശബരിമല]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം</ref>. അയ്യപ്പന്റെ ബാല്യകാലം പന്തളമായി മാറാനും ചില കാരണങ്ങളുണ്ട്. ശബരിമലയിൽ ശാസ്താവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിക്കാനായി കൊണ്ടു വന്നെങ്കിലും ദുർഘടമായ പാത അതിന് തടസമായിരുന്നു. പാത ശരിയാകുന്നതുവരെ പന്തളം രാജാവ് അത് സൂക്ഷിക്കാമെന്നേറ്റു. നദീതീരത്ത് ഒരു ക്ഷേത്രം പണിത് അതിൽ ശാസ്താവിനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും പൂജകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. [[ശബരിമല]]യെ ചുറ്റിയുള്ള ഓരോ മലമുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. [[നിലയ്ക്കൽ|നിലക്കൽ]], [[കാളകെട്ടി]], [[കരിമല]] തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇന്നും ക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാം. മറ്റ് മലകളിൽ ക്ഷേത്രാവശിഷ്ടങ്ങളും. അയ്യപ്പൻ മഹിഷിയെ വധിച്ച ശേഷം ധ്യാനത്തിലിരുന്നത് ശബരിമലയിലാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള 18 മലകളിലെ 18 മലദൈവങ്ങൾക്കു നടുവിലാണ് അയ്യപ്പക്ഷേത്രമെന്നും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ് ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലുള്ള 18 പടികൾ എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്. മറ്റൊരു വിശ്വാസപ്രകാരം 18 പടികൾ ആത്മീയമായ 18 കാര്യങ്ങളെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു. 18 പടികൾ അഥവാ 18 അവസ്ഥകൾ തരണം ചെയ്തു ഭക്തർ ഈശ്വരനിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു അഥവാ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു എന്ന സങ്കൽപ്പമാണ് ഇതിൽ ഉള്ളത്. === മാളികപ്പുറത്തമ്മ === ==== മഹിഷീ നിഗ്രഹം ==== അയ്യപ്പൻ മഹിഷിയെ നിഗ്രഹിച്ച് ശാപമോക്ഷം നൽകിയപ്പോൾ മഹിഷി ഒരു സുന്ദരിയായ ഒരു സ്ത്രീയായി മാറുകയും അയ്യപ്പനോട് തന്നെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ അഭ്യർഥന നടത്തുകയും ചെയ്തു, എന്നാൽ നിത്യബ്രഹ്മചാരിയായ അയ്യപ്പൻ, തന്നെക്കാണാൻ കന്നി അയ്യപ്പൻമാർ ആരും വരാതിരിക്കുന്ന കാലത്ത് ആ സ്ത്രീയെ വിവാഹം കഴിച്ചു കൊള്ളാമെന്ന് വാക്ക് നൽകിയതായാണ് വിശ്വാസം.  ആ ദേവി മാളികപ്പുറത്തെ ഭഗവതിയിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം നേടി എന്നാണ് ഐതീഹ്യം. ==== മധുര മീനാക്ഷി (ഭഗവതി/ ആദിപരാശക്തി) ==== [[പാണ്ഡ്യസാമ്രാജ്യം|പാണ്ഡ്യ]] പാരമ്പര്യമുള്ള [[പന്തളം രാജവംശം|പന്തളത്തെ]] രാജാവ് തന്റെ കുലദൈവമായി ആരാധിക്കുന്ന [[മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം|മധുര മീനാക്ഷിയാണ്]] മാളികപ്പുറത്തമ്മയെന്ന് മറ്റൊരു വിശ്വാസം. ഇപ്രകാരം [[പരാശക്തി]] അഥവാ [[ദുർഗ്ഗാ]] സങ്കൽപ്പവും മാളികപ്പുറം ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്. ശംഖ്, ചക്രം, അഭയ, വരദ മുദ്രകൾ ധരിച്ച ചതുർ ബാഹുവായ പ്രതിഷ്ഠ പരാശക്തിയായ ഭഗവതിയെ തന്നെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭിത്തിയിൽ കൊത്തി വച്ചിരിക്കുന്ന [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാരെയും]] ഇവിടെ കാണാം. അതിനാൽ [[മഹാലക്ഷ്മി]] സങ്കല്പത്തിലും ആരാധിക്കുന്നു. ഭഗവതി സേവ, ലളിത സഹസ്രനാമം തുടങ്ങിയ ഇവിടുത്തെ എല്ലാ പൂജകളും ആരാധനകളും പരാശക്തിയായ ഭഗവതിക്കാണ് സമർപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. ==== നിലയ്ക്കൽ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം ==== ദുഷ്ട ശക്തികൾക്കെതിരെ പോരാടാൻ എല്ലാ അനുഗ്രഹങ്ങളും [[നിലയ്ക്കൽ]] മഹാദേവൻ തന്റെ പുത്രനായ ശബരിമലയിലെ [[അയ്യപ്പൻ|അയ്യപ്പന്]] പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ ശബരിമലയ്ക്ക് പോകുന്ന തീർത്ഥാടകർ നിലയ്ക്കൽ മഹാദേവ ക്ഷേത്രവും തൊട്ടടുത്തുള്ള പള്ളിയറ ദേവി ക്ഷേത്രവും സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. === മകരവിളക്ക് === ശബരിമല മകരവിളക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പറ്റി നിർഭരമായ ഒരു ഐതീഖ്യമുണ്ട്. പ്രദാനമായും രണ്ടു കാര്യങ്ങളാണ് മകരവിളക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു ഭക്‌തർ വിശ്വസിക്കുന്നത് പണ്ടുകാലത്തു മകരസാംക്രാന്തി ദിനത്തിൽ പൊന്നമ്പലമേട്ടിൽ വച്ച് വനവാസികളായ കാട്ടുനായ്ക്കർ വിളക്ക് തെളിയിച്ചു അയ്യപ്പനെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. ഇതാണ് പിൽക്കാലത്തു മകരവിളക്കായി മാറിയത്. മറ്റൊരു പ്രദാന ഐതിഹ്യം അയ്യപ്പന്റെ ബാല്യകാലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. പന്തളം രാജാവിന്റെ പുത്രനായി വളർന്ന അയ്യപ്പൻ തന്റെ അവതാരലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി ശബരിമലയിൽ കുടികൊണ്ടു. മകരസംക്രമ മുഹൂർത്തത്തിൽ പന്തളം കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നും കൊണ്ടുവരുന്ന തിരുവാഭരണങ്ങൾ ചാർത്തി നിൽക്കുന്ന അയ്യപ്പനെ കാണാൻ ദേവന്മാർ എത്തുമെന്നും ആ സമയത്ത് ആകാശത്ത് ഉദിക്കുന്ന മകരജ്യോതി അയ്യപ്പന്റെ ചൈതന്യമാണെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.  പന്തളം കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നും കാൽനടയായി കൊണ്ടുവരുന്ന തിരുവാഭരണങ്ങൾ വൈകുന്നേരം ദീപാരാധനയ്ക്ക് മുൻപായി അയ്യപ്പന് ചാർത്തുന്നു. ദീപാരാധന സമയത്ത് ആകാശത്ത് തെളിയുന്ന 'മകര' നക്ഷത്രമാണ് മകരജ്യോതി. പൊന്നമ്പലമേട്ടിൽ മൂന്ന് തവണ തെളിയുന്ന ദീപത്തെയാണ് മകരവിളക്ക് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. സ്വാമി അയ്യപ്പൻ തന്റെ അവതാരലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി ധർമ്മശാസ്താവിൽ ലയിച്ചതിന്റെയും, ഭക്തർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നതിന്റെയും പ്രതീകമായാണ് മകരവിളക്ക് ആഘോഷിക്കുന്നതു. ശബരിമലയും പന്തളം കൊട്ടാരവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, ഒരു പിതൃ-പുത്ര ബന്ധം കൂടിയാണ്. ഐതിഹ്യങ്ങൾ പ്രകാരം അയ്യപ്പസ്വാമി പന്തളം രാജാവായ രാജശേഖര പാണ്ഡ്യന്റെ വളർത്തുപുത്രനായിരുന്നു. മകരവിളക്ക് സമയത്ത് പന്തളം കൊട്ടാരത്തിന് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചില ചുമതലകളും അവകാശങ്ങളുമുണ്ട്: മകരവിളക്ക് ദിവസം അയ്യപ്പ പ്രതിഷ്ഠയിൽ ചാർത്തുന്ന സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളെയാണ് തിരുവാഭരണം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇവ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത് പന്തളം കൊട്ടാരത്തിലെ 'ശ്രീകോവിൽ' കൊട്ടാരത്തിലാണ്. മകരസംക്രമത്തിന് മൂന്ന് ദിവസം മുൻപ് പന്തളത്ത് നിന്ന് ഈ ആഭരണങ്ങൾ ഘോഷയാത്രയായി ശബരിമലയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. പന്തളം രാജാവിന്റെ പ്രതിനിധിയായി ഒരു രാജകുടുംബാംഗം ഈ ഘോഷയാത്രയെ നയിക്കുന്നു.  മകരവിളക്ക് ദർശിക്കാൻ പന്തളം കൊട്ടാരത്തിലെ മുതിർന്ന വ്യക്തികൾ നേരിട്ട് എത്താറില്ല. (തന്റെ പുത്രനായ അയ്യപ്പൻ ഈശ്വരനായി മാറിയതിനാൽ മകനെ തൊഴാൻ പിതാവിന് കഴിയില്ല എന്ന സങ്കല്പം ഇതിന് പിന്നിലുണ്ട്). പകരം അദേഹത്തിന്റെ പ്രധിനിധിയായി ഒരാൾ ഘോഷയാത്രയ്‌ക്കൊപ്പം മലകയറുന്നു. ശബരിമല നട അടയ്ക്കുന്നതിന് മുൻപ് അവസാനമായി ദർശനം നടത്തുന്നത് പന്തളം രാജപ്രതിനിധിയാണ്. തിരുവാഭരണ ഘോഷയാത്ര പന്തളത്ത് നിന്ന് പുറപ്പെടുമ്പോൾ ആകാശത്ത് ഒരു കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് വട്ടമിട്ട് പറക്കാറുണ്ട്. പന്തളം കൊട്ടാരത്തിലെ കുലദൈവമായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ വാഹനമായ ഈ പരുന്ത്, തിരുവാഭരണങ്ങൾക്ക് കാവലായി സന്നിധാനം വരെ കൂടെയുണ്ടാകും എന്നാണ് വിശ്വാസം.  മകരവിളക്ക് കഴിഞ്ഞ് കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, രാജപ്രതിനിധി ശബരിമലയിലെത്തി മാളികപ്പുറത്തമ്മയെയും അയ്യപ്പനെയും വണങ്ങിയ ശേഷം നട അടയ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് തിരുവാഭരണങ്ങളുമായി അദ്ദേഹം പന്തളത്തേക്ക് മടങ്ങുന്നു. തിരികെ വരുമ്പോൾ പെരിനാട് ധർമ്മ ശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഈ തിരുവാഭരണം ചാർത്തി ആരാധന നടത്തുന്നു. ശബരിമലയിൽ എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിക്കാത്ത ആളുകൾക്ക് പെരിനാട് ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തി അയ്യപ്പനെ കാണാൻ വേണ്ടിയാണ് ഇത്തരം ഇതെന്ന് വിശ്വാസം. ==ചരിത്രം== [[File:Ayyanar with Poorna Pushkala IMG 20170813 170522 1.jpg|thumb|അയ്യനാർ ഭാര്യമാരായ പൂർണ്ണ, പുഷ്ക്കല എന്നിവരോടൊപ്പം.]] പുരാതന കാലം മുതൽക്കേ ശബരിമല പുരാതന ദ്രാവിഡ ദൈവമായിരുന്ന ശാസ്താവിന്റെ ആരാധനാ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ശാസ്താവ് ഒരു ആദിദ്രാവിഡ മലദൈവമായിരുന്നു. പന്തളം രാജകുമാരൻ ആയിരുന്ന മണികണ്ഠന്റെ സമാധി സ്ഥലം ഇവിടെ കാണാം. ഇത് മണിമണ്ഡപം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മാളികപ്പുറത്തമ്മ ആകട്ടെ പുരാതന ദ്രാവിഡ മാതൃ ദൈവമായ കൊറ്റവൈ എന്ന ഭഗവതി ആയിരുന്നു എന്നും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. പുരാതന കാലത്തെ മാതൃ ദൈവാരാധന, ഊർവരത, കാർഷിക സമൃദ്ധി, ഐശ്വര്യം, യുദ്ധ വിജയം തുടങ്ങിയവയുമായി ഈ ഭഗവതി ബന്ധപെട്ടു കിടക്കുന്നു. ശൈവ വൈഷ്ണവ ബൗദ്ധ മതങ്ങളും അബ്രഹാമിക മതങ്ങളും ഉടലെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ ലോകത്തിൽ മാതൃദൈവാരാധന വ്യാപകമായിരുന്നു. ധർമ്മ ശാസ്താവ്‌ അഥവാ അയ്യപ്പൻ എന്നത് ഹിന്ദു ദേവനാക്കപ്പെട്ട [[ബുദ്ധൻ|ബുദ്ധനാണെന്നും]] ചിലർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref> {{cite book |last=കൃഷ്ണചൈതന്യ |first=| authorlink= കൃഷ്ണചൈതന്യ|coauthors= |editor= പി.ജി. പുരുഷോത്തമൻ പിള്ള|others= |title=ഇന്ത്യയുടെ ആത്മാവ് |origdate= |origyear=1981 |origmonth= |url= |format= |accessdate= |accessyear= |accessmonth= |edition= 1996|series= |date= |year= |month= |publisher= നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ് ഇന്ത്യ|location= ന്യൂഡൽഹി|language= മലയാളം|isbn=81-237-1849-7 |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> ശബരിമല ക്ഷേത്രവും കേരളത്തിലെ പല ശാസ്താ-ദുർഗ്ഗക്ഷേത്രങ്ങളും, അഥവാ [[കാവ്|കാവുകളും]] ഹൈന്ദവപരിണാമം പ്രാപിച്ച ആദി ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രങ്ങളാണെന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു<ref name=":0">വി.വി.കെ. വാലത്ത്; കേരളത്തിലെ സ്ഥല ചരിത്രങ്ങൾ- തിരുവനന്തപുരം ജില്ല. കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമി. തൃശൂർ</ref> <ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.milligazette.com/Archives/15042001/Art06.htm|title=Hinduism and Talibanism|access-date=|last=മുകുന്ദൻ സി.|first=മേനോൻ|date=2017 മാർച്ച് 5|website=|publisher=}}</ref> നിർമ്മാണത്തിന്റെ പ്രാക്തനകാലം മുതൽക്കേ നാട്ടുകാരായ ജനങ്ങൾ സംഘങ്ങളായിച്ചേർന്ന് വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ [[പച്ചരി|പച്ചരിയും]] [[തേങ്ങ]]യും നെയ്യും ഉപ്പും [[കുരുമുളക്|കുരുമുളകും]] ചേർന്ന നിവേദ്യങ്ങളുമായി ക്ഷേത്രവിഹാരങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ബുദ്ധഭിക്ഷുക്കൾ തീർത്ഥാടനം ചെയ്ത് നിവേദ്യങ്ങൾ നൽകി അവരുടെ ഉപദേശങ്ങൾ ശ്രവിച്ച് തിരിച്ചു വരുമായിരുന്നു. ബുദ്ധമതാനുയായികളുടെ ശരണം വിളിയും അയ്യപ്പ ശരണം വിളിയും തമ്മിലുള്ള സാമ്യം ഈ വാദത്തെ ന്യായീകരിക്കുന്നു. അയ്യപ്പൻ വിഷ്ണുവിന്റേയും ശിവന്റേയും പുത്രനായാണു കരുതപ്പെടുന്നത്. ഇതു ശൈവ-വൈഷ്ണവ ഐക്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു എന്ന വാദവും നിലവിലുണ്ട്. [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] ശബരിപീഠം എന്നും കൂടാതെ ശബരി ആശ്രമം എന്നും പറയുന്നു.<ref>Hirosaka, Shu. ''The Potiyil Mountain in Tamil Nadu and the origin of the Avalokiteśvara cult''</ref> [[അഗസ്ത്യമുനി]] ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ പ്രചരണത്തിനു [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതത്തെ]] നശിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി [[തമിഴ്]] പഠിച്ച് ബുദ്ധവിഹാരങ്ങളിൽ കടന്നു കൂടിയെന്നും അതിനെ പതിയെ താന്ത്രിക ബുദ്ധമതത്തിലേക്ക് പരിണാമപ്പെടുത്തുന്നതിലും വിവിധ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ സംസ്കൃത വ്യാകരണങ്ങളിൽ പിശക് വരുത്തുന്നതിനും ഇടയാക്കി എന്നും ചില പിൽകാല ബുദ്ധ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്നു. ഇത് മുതലെടൂത്ത് [[കുമാരില ഭട്ട|കുമാരീല ഭട്ടൻ]] എന്ന വൈഷണവ സന്യാസി ബുദ്ധമത പണ്ഡിതരെ പില്കാലത്ത് വാഗ്വാദത്തിൽ തോല്പിക്കുന്നു. പ്രധാനമായും അതിനു കാരണമായത് ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങളിലെ വ്യാകരണ പ്രശ്നങ്ങൾ ആയിരുന്നു. പിന്നീട് ബുദ്ധ വിഹാരങ്ങളെല്ലാം സംബന്ധമൂർത്തി നയനാർ എന്ന സൈന്യാധിപന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മറവപ്പട തമിഴ്നാട്ടിലെ ചോള രാജാക്കന്മാരുടെ പിന്തുണയോടെ തച്ചുടക്കുകയും നിരവധി സന്യാസിമാരെ ഈ മലകളിലെ വിഹാരങ്ങളിലും കേരളത്തിലെ മറ്റിടങ്ങളിലുള്ള വിഹാരങ്ങളിലും വച്ച് കൊന്നടുക്കുകയും അതിനു വർഷാവർഷം ആവർത്തനം ചെയ്ത് ഗരുഡൻ തൂക്കം പോലുള്ള അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite book|title=സോഷ്യൽ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് സൗത്ത് ഇന്ത്യ|last=സദാശിവൻ|first=എസ്, എൻ.|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ താല്പര്യമില്ലായിരുന്ന ശൈവ വൈഷ്ണവ പ്രയോക്താക്കൾ താമസിയാതെ ഈ ക്ഷെത്രങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ചു മടങ്ങി എങ്കിലും ആ പ്രദേശത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന മലയരയർ ക്ഷേത്രാരാധനകൾ തുടർന്ന് പോന്നു. പിന്നീട് വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞ് 16 നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഗുപ്തസാമ്രാജ്യം|ഗുപ്ത സാമ്രാജ്യകാലത്ത്]] ഹിന്ദുമതത്തിനു പുത്തനുണർവ്വ് ഉണ്ടാകുകയും ശൈവ വൈഷ്ണവ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഒന്നാകുകയും ഇന്ത്യയിലുള്ള നിരവധി നാട്ടു ദൈവങ്ങളെയും അവരെ ചുറ്റുപ്പറ്റിയുള്ള കഥകളും മറ്റും ഹിന്ദുമതത്തിലേക്ക് സ്വാംശീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന സമയത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രവും ഹിന്ദുക്കൾ കൈവശപ്പെടുത്തുന്നത്. മലയർ ഈ സമയർത്ത് ഈ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ അവകാശികളായിരുന്നു. [[പന്തളം]] രാജവംശം ഈ സമയത്തിനുള്ളിൽ [[ക്ഷത്രിയൻ|ക്ഷത്രിയരാക്കപ്പെടുകയും]] ബുദ്ധഭിക്ഷുക്കൾക്ക് അവരുടെ സംരക്ഷകനെ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും ശബരിമല തീർത്ഥാടനം തുടർന്നു പോന്നു. 2008 ൽ സുപ്രീം കോടതിയിൽ നൽകിയ സത്യവാങ്മൂലം കേരള സർക്കാർ ഇത് പുരാതന കാലത്ത് ബുദ്ധക്ഷേത്രമാണെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.‌ <ref>https://www.news18.com/news/india/sabarimala-a-buddhist-shrine-govt-thinks-so-282430.html </ref>. ബുദ്ധക്ഷേത്രം എന്നാണ് ഹൈന്ദവവത്കരിക്കപ്പെട്ടതെന്ന് കൃത്യമായി പറയാൻ സാധിക്കയില്ല എങ്കിലും ലഭ്യമായ ചരിത്രവസ്തുതകൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ 15-16 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ശൈവ-വൈഷ്ണവ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുറ്റെ രമ്യതക്കു ശേഷമാണ് ഇതുണ്ടായതെന്ന് അനുമാനിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. ഏതാണ്ട് ഇതേ കാലത്ത് തന്നെ നമ്പൂതിരിമാരായ ആചാര്യന്മാർ ക്ഷേത്രത്തിൽ പൂജാദികർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്മാറുകയും ചെമ്പകശ്ശേരി രാജവംശത്തിന് ക്ഷേത്രാധികാരത്തിൽ കൂടുതൽ സ്വാധീനം ലഭിക്കുന്നതും. കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് ബുദ്ധമതാരചങ്ങൾ തുടർന്നു എങ്കിലും അയ്യപ്പനേയും ബുദ്ധനേയും പിന്നീടു വന്ന തലമുറകളിലെ തീർത്ഥാടകർ ഇവർ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസത്തെ പരിഗണിക്കാതെ രണ്ടുപേരും ഒന്നായി കണ്ടു എന്നു കരുതണം. കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ വാവരുടെ പിൻഗാമി സമർപ്പിച്ച തെളിവുകൾക്ക് 1708 വർഷത്തോളം കാലപ്പ്ഴക്കമുണ്ടെന്നു കണക്കാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ചീരപ്പഞ്ചിറ കുടുംബവർക്കുള്ള പ്രകാരവും ക്ഷേത്രത്തിൽ വീണ്ടും തീർത്ഥാടനം ആരംഭിച്ചത് 15-16 നൂറ്റാണ്ടോടെയാണെന്നു കാണുന്നു. കുലദൈവമായ ശാസ്താവിനെ ക്ഷത്രിയന്മാർ അച്ഛനെന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. ബുദ്ധനെ അച്ഛൻ എന്നും അപ്പൻ എന്നും അയ്യൻ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. അയ്യോ എന്ന് വിളിക്കുന്നത് അയ്യപ്പനെ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. {{Hdeity infobox |Image = | Caption = അയ്യപ്പൻ | Name = സ്വാമി അയ്യപ്പൻ | Devanagari = | Sanskrit_Transliteration = | Pali_Transliteration = | Tamil_Transliteration = ஐயப்பன் | Malayalam_Transliteration = അയ്യപ്പൻ | Script_name = [[Malayalam script|മലയാളം]] | Malayalam t = അയ്യപ്പൻ | Tamil = ஐயப்பன் | Affiliation = [[ശിവൻ]], [[വിഷ്ണു]], [[ഭഗവതി]] | God_of = | Abode = [[ശബരിമല]] | Mantra = സ്വാമിയേ ശരണം അയ്യപ്പാ | Weapon = അമ്പും വില്ലും | Mount = [[കുതിര]]{{തെളിവ്}} | Planet = ശനി }} ക്രിസ്തുവർഷം 1821-ൽ പന്തളം രാജവംശം തിരുവിതാം കൂറുമായി ലയിക്കപ്പെട്ടതോടെ ഈ ക്ഷേത്രവും 48 മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളും തിരുവിതാംകൂറുമായി ചേർക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web |url=http://missiongreensabarimala.com/pilgrimage/history |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-03-29 |archive-date=2016-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817043229/http://missiongreensabarimala.com/pilgrimage/history |url-status=dead }}</ref> ഈ ക്ഷേത്രം നിരവധി പ്രാവശ്യം തകർക്കപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്. ഈ നൂറ്റാണ്ടിൽ 1902-ലും 1950-ലും ക്ഷേത്രം അഗ്നിബാധക്കിരയാക്കപ്പെട്ടു <ref>{{Cite web |url=https://www.sabarimalaaccomodation.com/?page_id=1226 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-03-29 |archive-date=2017-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170213030902/http://www.sabarimalaaccomodation.com/?page_id=1226 |url-status=dead }}</ref>1902 ൽ ഉണ്ടായ അഗ്നിബാധക്ക് ശേഷം 1910-ൽ പുനരുദ്ധാരണം ചെയ്തു. 1950-ൽ ക്രിസ്തീയ മതമൗലികവാദികൾ ക്ഷേത്രം തീവയ്ക്കുകയും വിഗ്രഹം തകർക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>https://books.google.ae/books?id=Be3PCvzf-BYC&pg=PA109&lpg=PA109&dq=sambandhamoorthi&source=bl&ots=9kanUiqhxo&sig=27CTQ0Gg7Q-5m6a0CZD_kgSK8z8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj_yoGW-PvSAhUCQBoKHZn1BGcQ6AEILzAG#v=onepage&q=sambandhamoorthi&f=false</ref> തുടർന്ന് പുനരുദ്ധാരണം നടത്തിയാണ് ഇന്നത്തെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം (ഏതാണ്ട് [[സ്വർണ്ണം]] എന്നും പറയാം) നിർമ്മിച്ച് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. [[ചെങ്ങന്നൂർ|ചെങ്ങന്നൂരിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[വിശ്വകർമ്മജർ|വിശ്വകർമ്മ]] കുടുംബമായ തട്ടാവിള കുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങളായിരുന്ന നീലകണ്ഠപണിക്കരും അയ്യപ്പപ്പണിക്കരും ചേർന്നാണ് തകർത്ത വിഗ്രഹത്തിന്റെ അതേ മാതൃകയിലുള്ള നിലവിലെ വിഗ്രഹം നിർമ്മിച്ചത്. 1951 മേയ് 17-ന് പുനഃപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി. ==സുപ്രീം കോടതി വിധി 2018== {{main|ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രത്തിലെ യുവതീപ്രവേശനം}} 28 വർഷം നീണ്ട നിയമപോരാട്ടത്തിന് ശേഷം സുപ്രീം കോടതി ശബരിമലയിൽ എല്ലാം പ്രായത്തിലുമുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രവേശനം അനുവദിച്ച് വിധി പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>https://supremecourtofindia.nic.in/supremecourt/2006/18956/18956_2006_Judgement_28-Sep-2018.pdf</ref> 2006 ൽ സുപ്രീംകോടതിയിലെത്തിയ കേസിൽ 12 വർഷത്തിന് ശേഷമാണ് ശബരിമലയിൽ യുവതികൾ പ്രവേശിക്കുന്നത് ആചാരങ്ങൾക്കും വിശ്വാസത്തിനും എതിരാണെന്നും അത് ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്നുമായിരുന്നു പറഞ്ഞ് 1991 ഏപ്രിൽ അഞ്ചിന് ശബരിമലയിലെ സ്ത്രീപ്രവേശനം നിരോധിച്ചുകൊണ്ട് ഹൈക്കോടതി വിധി വന്നു. 2019 ജനുവരി രണ്ടാം തീയതി ശബരിമലയിൽ അമ്പതു വയസിനു താഴെയുള്ള യുവതികൾ പ്രവേശിച്ചു. ബിന്ദു, കനകദുർഗ്ഗ എന്നീ സ്ത്രീകൾ ആയിരുന്നു ആദ്യമായി പ്രവേശിച്ചത്. ഇതോട്കൂടി ശബരിമല കർമ്മ സമിതിയുടേയും വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ കേരളത്തിൽ വ്യാപകമായ സമരങ്ങളും പ്രക്ഷോഭങ്ങളും നടന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/01/02/sabarimala-women-entry-live-updates.html|title=Samarimala Sthree Praveshanam|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> 15 വർഷത്തിന് ശേഷം 2006-ൽ യംങ് ലോയേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ ശബരിമലയിൽ എല്ലാ പ്രായത്തിലുള്ള സ്ത്രീകൾക്കും പ്രവേശനം ആവശ്യപ്പെട്ട് സുപ്രീംകോടതിയിൽ ഹർജി നൽകി.<ref>{{Cite web |url=https://www.sci.gov.in/supremecourt/2006/18956/18956_2006_Judgement_13-Oct-2017.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-10-14 |archive-date=2018-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219031246/http://sci.gov.in/supremecourt/2006/18956/18956_2006_Judgement_13-Oct-2017.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref>https://www.manoramanews.com/news/kerala/2018/09/28/a-controversy-start-from-a-image-in-sabarimala.html</ref><ref>https://www.asianetnews.com/news/government-cancelled-brewer-ypermission-pgiqfg</ref> ==മണ്ഡലകാല തീർത്ഥാടനം== കൊല്ലവർഷം വൃശ്ചികമാസം ഒന്നാം തീയതി ശബരിമല തീർത്ഥാടനത്തിന് തുടക്കം കുറിയ്ക്കുന്നു. ധനുമാസം പതിനൊന്നാം തീയതി അവസാനിയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ 41 ദിവസം നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന ഈ തീർത്ഥാടനകാലമാണ് മണ്ഡലകാലം. നവംബർ-ഡിസംബർ മാസങ്ങളിലായിട്ടാണ് ഈ കാലം.<ref>{{Cite web|url=https://www.prokerala.com/festivals/sabarimala-mandala-kalam.html|title=Sabarimala Mandala Kalam 2019 Dates|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> ശബരിമലയാത്രയ്ക്കു മുമ്പ്, തീർത്ഥാടകർ 41 ദിവസത്തെ വ്രതം അനുഷ്ഠിയ്ക്കുന്നു. ഇതിനു മുന്നോടിയായി അവർ അടുത്തുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനം നടത്തി തുളസിമുത്തുകൾ കൊണ്ടോ രുദ്രാക്ഷം കൊണ്ടോ ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു മുദ്രമാല ധരിക്കുന്നു. ഇതിനെ തുടർന്ന് ഇവർ അയ്യപ്പൻ അഥവാ സ്വാമി എന്നും സ്ത്രീകളാണെങ്കിൽ മാളികപ്പുറത്തമ്മ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മത്സ്യമാംസാദികൾ, [[മദ്യം]], [[പുകവലി]], [[ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയവയും ദുഷ്ചിന്തകളും ഉപേക്ഷിച്ച് വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. കൂടാതെ വ്രത ദിവസങ്ങളിൽ ശരണം വിളി, പൂജ, പ്രാർത്ഥന, നാമജപം തുടങ്ങിയവ ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് നാല്പത്തിയൊന്നാമത്തെ ദിവസം ഗുരുസ്വാമിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രത്യേക രീതിയിൽ [[ഇരുമുടിക്കെട്ട്|കെട്ടുനിറച്ച്]] ശബരിമലയ്ക്ക് യാത്രയാകുന്നു. വാഹന ഗതാഗതം [[പമ്പ]] വരെ മാത്രമേയുള്ളൂ. പമ്പാനദിയിൽ കുളിച്ചു കുടുംബത്തിലെ മരിച്ചുപോയവരുടെ പിതൃക്കൾക്ക് ബലിയിട്ട ശേഷം, പമ്പയിലെ ഗണപതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നാളികേരം ഉടച്ച ശേഷമാണ് മലകയറ്റം ആരംഭിക്കുന്നത്. അതിനുശേഷം തീർത്ഥാടകർ കാൽനടയായാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കെത്തുന്നത്. ===ഇരുമുടിക്കെട്ട്=== ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ, പള്ളിക്കെട്ട് അഥവാ ഇരുമുടിക്കെട്ട് എന്നറിപ്പെടുന്ന കെട്ടിനുള്ളിൽ ശബരിമലയിലേക്കുള്ള പൂജാദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകും. നിരവധിയായ ചടങ്ങുകളോടെയും ആചാരങ്ങളൊടെയുമാണ് ഈ കെട്ടു നിറയ്ക്കാറുള്ളത്. ചുവപ്പ്, കറുപ്പ്, നീല നിറങ്ങളിലുള്ള തുണികൾ ഉപയോഗിച്ചു ഇരുമുടിക്കെട്ടു തയ്യാറാക്കാവുന്നതാണ്. സാധാരണയായി ഇരുമുടികെട്ടിനുള്ളിൽ നെയ്ത്തേങ്ങ (തേങ്ങയ്ക്കുള്ളിലെ വെള്ളം മാറ്റിപകരം നെയ്യ് നിറയ്ക്കുന്നു, ഇത് നെയ്യഭിഷേകത്തിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നു), [[അരി]], [[അവൽ]], [[മലർ]], [[തേങ്ങ]], [[കർപ്പൂരം]], മഞ്ഞൾപൊടി (നാഗരാജാവിന് അർപ്പിയ്ക്കാനുള്ളത്), [[കുരുമുളക്]], [[പുകയില]], ഉണക്കമുന്തിരി, കൽക്കണ്ടം, മറ്റ് പൂജാസാധനങ്ങൾ എന്നിവയാണ് കൊണ്ടു പോകാറുള്ളത്. അയ്യപ്പനു നിവേദ്യത്തിനുള്ള [[ഉണക്കലരി]], [[കദളിവാഴ|കദളിവാഴപ്പഴം]], [[ശർക്കര]] എന്നിവയും ഇരുമുടിക്കെട്ടിൽ ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. വഴിപാടു സാധനങ്ങളോടൊപ്പം യാത്രാവേളയിൽ ഭക്തന്മാർക്കു കഴിക്കാനുള്ള ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. ==സ്വാമി ശരണം അർത്ഥം== [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതത്തിലെ]] ശരണത്രയങ്ങൾ ആണു ശബരിമലയിലെ ശരണം വിളിയിൽ നിഴലിക്കുന്നതെന്ന് [[ചരിത്രകാരൻ|ചരിത്രകാരന്മാരുടെയും]] ഗവേഷകരുടേയും അഭിപ്രായം. മോക്ഷമാർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വഴികൾ തേടിയുള്ള യാത്രയിൽ ഒരു ബുദ്ധസന്യാസിയോ സാധാരണക്കാരനായ അനുയായിയോ വിളിക്കേണ്ട മന്ത്രോച്ചാരണമാണ് ബുദ്ധം ശരണം സംഘം ശരണം ബുദ്ധം ശരണം എന്ന മന്ത്രം. ബുദ്ധം എന്നത് ജ്ഞാനത്തിന്റെ പര്യായമായും ശ്രീബുദ്ധന്റെ പര്യായമായും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. കേരളത്തിൽ ബുദ്ധനെ ബുദ്ധരച്ചൻ എന്നും അയ്യൻ എന്നും അയ്യന്മാരുടെ പിതാവ് എന്നർത്ഥത്തിൽ അയ്യപ്പൻ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. ധർമ്മശാസ്താവ് എന്നതും [[ബുദ്ധൻ|ബുദ്ധന്റെ]] പര്യായമാണ്. ``സ്വാ'' കാരോച്ചാര മാത്രേണ<br /> സ്വാകാരം ദീപ്യതേ മുഖേ<br /> മകാരാന്ത ശിവം പ്രോക്തം<br /> ഇകാരം ശക്തി രൂപ്യതേ `സ്വാ' എന്ന പദം `ആത്മ'ബോധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. {{തെളിവ്}} `മ' സൂചിപ്പിക്കുന്നത്‌ [[ശിവൻ|ശിവനേയും]] `ഇ' [[ശക്തി]]യേയുമാണ്‌.{{തെളിവ്}} രണ്ടുംകൂടി ചേർന്ന്‌ `മി' ആകുമ്പോൾ `ശിവശക്തി' സാന്നിധ്യമാകുന്നു.{{തെളിവ്}} [[ശിവശക്തി]] മുൻപറഞ്ഞ `സ്വാ'യോടൊപ്പം ചേർന്നു തീർഥാടകന്‌ ആത്മസാക്ഷാത്‌ക്കാരം നേടാൻ സഹായിക്കുന്നു.{{തെളിവ്}} ``ശം'' ബീജം ശത്രുസംഹാരം<br /> രേഫം ജ്ഞാനാഗ്‌നി വാചകം<br /> ണകാരം സിദ്ധിതം ശാന്തം<br /> മുദ്രാ വിനയ സാധനം. `ശരണം' എന്ന വാക്കിലെ ആദ്യാക്ഷരമായ `ശ' ഉച്ചാരണ മാത്രയിൽ തന്നെ [[ശത്രു]]വിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്നതാണ്‌.{{തെളിവ്}} [[തീ|അഗ്‌നി]]യെ ജ്വലിപ്പിക്കുന്ന `ര' എന്ന അക്ഷരം ജ്ഞാനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.{{തെളിവ്}} `ണം' ശബ്ദം ഇതിനെല്ലാറ്റിനും ദൈവികത കൈവരുത്തി ''ശാന്തി'' പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.{{തെളിവ്}} മനുഷ്യനിൽ എളിമ വിരിയിക്കേണ്ട ഒരു സൂത്രവാക്യം കൂടിയാണിത്‌. ''പതിനെട്ടാം പടി'' കയറുന്നവൻ ''വിനയ''മുള്ളവനായിരിക്കണം എന്നും അവൻ ''അഹങ്കാരം'' നിലനിർത്താത്തവൻ ആയിരിക്കണം എന്നുള്ളതിന്റെ പൊരുളും ഇവിടെ വ്യക്തമാകും.{{തെളിവ്}} === വാവരുടെ കഥ === [[ചിത്രം:Vavar masjid sabarimala.jpg|thumb|250px| വാവരുടെ പള്ളി (നൈനാർ മസ്ജിദ്)]] അയ്യപ്പന്റെ ഉറ്റമിത്രമായി ഐതിഹ്യത്തിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന വാവരുടെ പള്ളി അഥവാ നൈനാർ മസ്ജിദിൽ ദർശനം നടത്തിയ ശേഷം മാത്രമേ അയ്യപ്പഭക്തന്മാർ പതിനെട്ടാം പടി ചവിട്ടാവൂ എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്. മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമായി വാവരുടെ പള്ളിയും അയ്യപ്പന്റെയും ക്ഷേത്രവും [[ശബരിമല]]യിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. [[പന്തളം]] രാജ്യം ആക്രമിക്കാൻ വന്ന വാവർ രാജകുമാരനായ അയ്യപ്പനുമായി ഏറ്റുമുട്ടി പരാജയപ്പെടുകയും പിന്നീട് അയ്യപ്പന്റെ ഉറ്റ സുഹൃത്തായിത്തീരുകയും ചെയ്തയാളാണ് എന്ന കഥയ്ക്കാണ് പ്രചാരം കൂടുതൽ. മക്കംപുരയിൽ ഇസ്മയിൽ ഗോത്രത്തിൽ പാത്തുമ്മയുടെ പുത്രനായി ജനിച്ചയാളാണ് വാവരെന്ന് ' ബാവർ മാഹാത്മ്യം' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. വാവരായിരുന്നത് ബാബർ തന്നെയായിരുന്നു എന്നും ചിലർ വാദിക്കുന്നു. ശാസ്താവിന്റെ അംഗരക്ഷകനായി വാവർക്ക് പന്തളം രാജാവ് ക്ഷേത്രം പണിതു നൽകിയതായി ചില സംസ്കൃതഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. കാട്ടിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നവർക്ക് ദുഷ്ടമൃഗങ്ങളുടെ ശല്യമുണ്ടാകാതെ നോക്കുവാൻ അയ്യപ്പൻ വാവരെ ചുമതലപ്പെടുത്തിയിരുന്നതായും പറയപ്പെടുന്നു. [[കുരുമുളക്|കുരുമുളകാണ്]] വാവരുടെ പള്ളിയിലെ പ്രധാന വഴിപാട്. കാണിക്കയും [[നെല്ല്]], ചന്ദനം, സാമ്പ്രാണി, [[പനിനീർ]], [[നെയ്യ്]], [[നാളികേരം]], എന്നിവയും ഇവിടെയുള്ള വഴിപാടുകളാണ്. [[എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം|എരുമേലിയിലും]] ഒരു പള്ളിയുണ്ട്. ഇതിനെ നൈനാർ പള്ളി എന്ന്‌ വിളിക്കുന്നു. <ref>[http://thatsmalayalam.oneindia.in/travel/festivals/111300sabari10.html വാവരുടെ കഥ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} വാവരുടെ കഥ</ref> എന്നാൽ, ഈ കഥയ്ക്ക് ഒരു എതിർവാദവുമുണ്ട്. ശിവഗണങ്ങളിൽ പെട്ട വാപുരനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ അയ്യപ്പനെ സഹായിച്ചതെന്നും, വാവർ ഒരു നാടകകഥാപാത്രം മാത്രമാണെന്നുമാണ് ഈ വാദം ഉന്നയിയ്ക്കുന്നവർ പറയുന്നത്. ശ്രീ [[ഭൂതനാഥോപാഖ്യാനം കിളിപ്പാട്ട്]] അടക്കമുള്ള കൃതികൾ ഇതിന്റെ തെളിവായി ഇവർ എടുത്തുകാട്ടുന്നു. എന്നാൽ, ഭൂതനാഥോപാഖ്യാനം ഒഴിച്ചുനിർത്തിയാൽ വാപുരനെക്കുറിച്ച് വേറെ എവിടെയും കഥകളില്ല. === മകരജ്യോതി === {{പ്രധാനലേഖനം|മകരജ്യോതി}} ശബരിമലയുടെ മൂലസ്ഥനം [[പൊന്നമ്പലമേട്|പൊന്നമ്പലമേട്ടിലായിരുന്നു]] എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്. ശബരിമലയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 10-16 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള പൊന്നമ്പലമേട്ടിൽ [[പരശുരാമൻ]] സ്ഥാപിച്ച മറ്റൊരു ശാസ്താക്ഷേത്രം ഉണ്ടായിരുന്നെന്നും അവിടെയുള്ള ജ്യോതിമണ്ഡപത്തിൽ മലവേടന്മാർ മകരസംക്രമദിവസം ദീപാരാധന നടത്തിയിരുന്നതാണ് [[മകരജ്യോതി]]യായി കണ്ടിരുന്നതെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. ഇവിടത്തെ മലവേടന്മാരുടെ ആഘോഷവേളയിൽ കത്തിച്ചിരുന്ന [[കർപ്പൂരം|കർപൂരമാണ്]] [[മകരജ്യോതി]] എന്നു പറയുന്നവരും ഉണ്ട്. എന്നാൽ [[മകരജ്യോതി]] എന്നത് ദേവസ്വം ബോർഡ് ജീവനക്കാരും അയ്യപ്പസേവാസംഘവും ചേർന്ന് പോലീസ് സംരക്ഷണയിൽ പൊന്നമ്പലമേട്ടിൽ [[കർപ്പൂരം]] കത്തിക്കുന്നതാണെന്നാണ് ശബരിമലയിലെ മുതിർന്ന തന്ത്രി കണ്‌ഠർ മഹേശ്വരർ സമ്മതിക്കുകയുണ്ടായി<ref name="reference1">[http://mangalam.com/index.php?page=detail&nid=43285 മംഗളം വാർത്ത മകരവിളക്ക്‌ സ്വയം തെളിയുന്നതല്ല: തന്ത്രി മഹേശ്വര്‌</ref>,<ref>{{cite news|title=മകരവിളക്ക് മനുഷ്യൻ കത്തിക്കുന്നതു തന്നെ|url=http://www.thejasnews.com:8080/index.jsp?tp=det&det=yes&news_id=201100120131910768&|agency=tejus|accessdate=19 ഫെബ്രുവരി 2015}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|title=ശബരിമല മകരവിളക്ക് വിശേഷങ്ങൾ......|url=http://chaanakyan.blogspot.in/2008/05/blog-post_944.html|accessdate=19 ഫെബ്രുവരി 2015}}</ref> മകരസംക്രമദിനത്തിലാണ് ഉത്തരായനപിറവി. പൊന്നമ്പലമേട്ടിൽ ഉള്ള ക്ഷേത്രത്തിൻറെ മുകളിൽ തെളിഞ്ഞുകത്തിയിരുന്ന നക്ഷത്രമാണ് മകരജ്യോതി എന്ന അഭിപ്രായവുമുണ്ട്.എന്നാൽ ഇതിനു പറയത്തക്കതെളിവില്ല. ഈ നക്ഷത്രത്തിൻറെ ഒരു ചിത്രവും ലഭ്യമല്ല. [[പ്രമാണം:18 steps at sabarimala.jpg|ലഘുചിത്രം|പതിനെട്ടു തൃപ്പടികൾ]] === പതിനെട്ടുപടികൾ === ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള 18 മലകളിലേ 18 മലദൈവങ്ങൾക്കു നടുവിലാണ് അയ്യപ്പൻ എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്. ഇതിൻറെ പ്രതീകമാണ് 18 പടികൾ. ഈ മലദൈവങ്ങളെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനാണ് "പടിപൂജ" അഥവാ "ഗിരിദേവതാപൂജ" നടത്തിവരുന്നതു എന്നൊരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്. പണ്ട് മണ്ഡലകാലത്തിനുശേഷം ശബരിമല വിട്ടുപോകുന്ന പോലീസുകാർ പതിനെട്ടാം പടിക്കുതാഴെ പൂജനടത്തിയിരുന്നുവെന്നും ഇതാണ് പിന്നീട് പടിപൂജയായി പരിണമിച്ചതെന്നുമാണ് മറ്റൊരു വിശ്വാസം. അയ്യപ്പൻറെ പൂങ്കാവനം ഈ 18 മലകളാണെന്നും 18 മലകൾ 18 പുരാണങ്ങളാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. ജീവൻ, സത്, രജസ്, തമസ് എന്നീ മൂന്നു ഗുണങ്ങളും ഈരേഴു പതിനാലു ലോകങ്ങളുമാണ് പതിനെട്ടു പടികൾ എന്നൊരു വിശ്വാസവും ഇതിനുണ്ട്<ref>[http://malayalam.webdunia.com/miscellaneous/special08/sabarimala/0811/19/1081119121_1.htm മലയാളം വെബ് ദുനിയയിൽ നിന്നും] ശേഖരിച്ചത് 18 ഫെബ്രുവരി 2010</ref>. 18 മലകൾ : ശബരിമല, [[പൊന്നമ്പലമേട്]], [[ഗൌണ്ഡൽമല]], [[നാഗമല]], [[സുന്ദരമല]], [[ചിറ്റമ്പലമേട്]], [[ഖൽഗിമല]], [[മാതാംഗമല]], [[മൈലാടും മേട്]], [[ശ്രീപാദമല]], [[ദേവർമല]], [[നിലയ്ക്കൽമല]], [[തലപ്പാറമല]], [[നീലിമല]], [[കരിമല]], [[പുതശ്ശേരിമല]], [[കാളകെട്ടിമല]], [[ഇഞ്ചിപ്പാറമല]].<ref> പി.ജി.രാജേന്ദ്രൻ രചിച്ച "ക്ഷേത്ര വിജ്ഞാനകോശം"</ref> [[പ്രമാണം:Sreekovil at sabarimala.jpg|ലഘുചിത്രം|ശ്രീകോവിൽ]] ===ശ്രീകോവിൽ=== ശബരിമല ശ്രീകോവിലിന് ഏഴ് കോൽ ഏഴ് അംഗുലം ദീർഘവും മൂന്നു കോൽ പതിനെട്ട് അംഗുലം വിസ്താരവും ഉണ്ട്. ജഗതിപ്പുറം എട്ട് കോൽ പത്ത് അംഗുലം ദീർഘവും നാലുകോൽ പത്ത് അംഗുലം വിസ്താരവുമുണ്ട്. പാദുകപ്പുറം എട്ടുകോൽ പതിനൊന്നര അംഗുലം ദീർഘവും നാലു കോൽ പതിനൊന്നര അംഗുലം വിസ്താരവുമുണ്ട്. വലിയമ്പലത്തിന് 22 കോൽ പതിനെട്ട് അംഗുലം ദീർഘവും ആറ് കോൽ രണ്ട് അംഗുലം വിസ്താരവും ഉണ്ട്. ശ്രീകോവിലിന്റെ പ്രവേശനദ്വാരത്തിന് ഇരു വശവും ദ്വാരപാലകരുണ്ട്. ചുറ്റും ശബരിമല ശാസ്താവിന്റെ ചരിതം കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. 1998-ൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ മേൽക്കൂരയും ചുമരുകളും വാതിലും സ്വർണ്ണം പൂശി. പ്രമുഖ വ്യവസായിയായിരുന്ന [[വിജയ് മല്ല്യ]]യുടെ വഴിപാടായാണ് സ്വർണ്ണം പൂശിയത്. == പ്രതിഷ്ഠ == ശബരിമലക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠാമൂർത്തി ധർമ്മശാസ്താവ് അഥവാ അയ്യപ്പൻ ആണ്. ധ്യാന ഭാവത്തിലുള്ള സന്യാസിയായി യോഗപട്ടകൊണ്ട് ബന്ധിച്ചു കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. സ്വർണത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകി നിർമിച്ച ഒന്നരയടി ഉയരം വരുന്ന പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ആദ്യമുണ്ടായിരുന്ന ശിലാവിഗ്രഹം പിൽക്കാലത്ത് തകർക്കപ്പെടുകയും ക്ഷേത്രത്തിന് തീവയ്ക്കുകയും ചെയ്തശേഷമാണ് ഇപ്പോഴത്തെ വിഗ്രഹം പണിത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉപദേവതാ പ്രതിഷ്ഠ ആദിമൂല ഗണപതിയാണ്. അയ്യപ്പന്റെ ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ. കഷ്ടിച്ച് അരയടി മാത്രം ഉയരം വരുന്ന ചെറിയൊരു വിഗ്രഹമാണ് ഇവിടെ. പണ്ട് ഇവിടെയാണ് ആഴി കൂട്ടിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് പുറത്തേയ്ക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. ഗണപതിയ്ക്കൊപ്പം ഇവിടെ [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|സുബ്രഹ്മണ്യനും]] പണ്ട് സാന്നിദ്ധ്യമായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ഈ പ്രതിഷ്ഠയുടെ കാര്യം അജ്ഞാതമാണ്. കൂടാതെ നാഗദൈവങ്ങളുടെയും, വാവരുസ്വാമിയുടെയും കടുത്തസ്വാമിയുടെയും സാന്നിദ്ധ്യവും അവിടെയുണ്ട്. മുഖ്യ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ഏകദേശം ഇരുനൂറ് മീറ്റർ മാറിയാണ് മാളികപ്പുറം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. [[ശംഖ്]], [[ശ്രീചക്രം|ചക്രം]], അഭയം, മുദ്ര എന്നിവ ധരിച്ച ചതുർബാഹുവായ (നാല് കൈകളുള്ള) ഭഗവതിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ ആണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ഇത് കേരളത്തിലെ മറ്റു ചില ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ പ്രതിഷ്ഠയുമായി സാമ്യം ഉള്ളതാണ്. മാളികപ്പുറം ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭിത്തിയിൽ [[അഷ്ടലക്ഷ്മി|അഷ്ടലക്ഷ്മിമാരുടെ]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തി വച്ചിരിക്കുന്നതായി കാണാം. അതിനാൽ സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങൾ നൽകുന്ന അഷ്ടലക്ഷ്മിമാരുടെ സാന്നിധ്യം ഇവിടെ ഉള്ളതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മാളികപ്പുറത്തമ്മ ആദിപരാശക്തി, [[ദുർഗ്ഗ]], [[മഹാലക്ഷ്മി]] എന്നി പല ഭാവങ്ങളിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. തീ പിടുത്തതിന് ശേഷം ക്ഷേത്രം പുനർ നിർമിച്ചപ്പോഴാണ് ഇന്നത്തെ രീതിയിയിലുള്ള ഭഗവതി പ്രതിഷ്ഠ നടന്നത്. അതിന് മുൻപ് ഇവിടെ ഒരു പീഠം മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. [[മാളികപ്പുറത്തമ്മ]] ശാസ്താവിന് തുല്യപ്രാധാന്യമുള്ള ഭഗവതിയായി കരുതപ്പെടുന്നു. രണ്ടുനിലയിലുള്ള മാളികയുടെ പുറത്താണ് മാളികപ്പുറത്തമ്മ വിരാജിക്കുന്നത്. ഇതുമൂലമാണ് ദേവിക്ക് ഈ പേരുവന്നത്. ഭഗവതി സേവ, ലളിതാ സഹസ്രനാമം തുടങ്ങിയ ഇവിടുത്തെ എല്ലാ ആരാധനകളും പരാശക്തിയായ ഭഗവതിക്കാണ് സമർപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. മകരവിളക്ക് ഉത്സവത്തിന് ശേഷം അവസാന ചടങ്ങായ ഗുരുസി പൂജ നടക്കുന്നത് മാളികപ്പുറത്താണ്. ശാക്തേയ ആചാരങ്ങൾ ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. മാളികപ്പുറത്തമ്മയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ ശ്രീകോവിലിനോടു ചേർന്ന് മറ്റൊരു ഗണപതി പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. ഇത് 2021-ലാണ് വന്നത്. കൂടാതെ കൊച്ചുകടുത്തസ്വാമി, നവഗ്രഹങ്ങൾ, നാഗദൈവങ്ങൾ തുടങ്ങിയവരുടെ പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെയുണ്ട്. അയ്യപ്പന്റെ സമാധി സ്ഥലം അഥവാ മൂലസ്ഥാനമായ മണിമണ്ഡപവും ഇവിടെത്തന്നെയാണ്. ഈ മണിമണ്ഡപത്തിൽ നിന്നാണ് ശരംകുത്തിയിലേക്കുള്ള അയ്യപ്പന്റെ എഴുന്നള്ളിപ്പ് ഉണ്ടാകാറുള്ളത്. മാളികപുറത്തെ ഭഗവതിക്ക് അങ്ങോട്ട്‌ എഴുന്നള്ളിപ്പ് ഇല്ല.<ref> http://www.sabarimalaayyappan.com/temple.htm</ref> == വഴിപാടുകൾ == ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാട് നെയ്യഭിഷേകമാണ്. ഭക്തർ കൊണ്ടുവരുന്ന ഇരുമുടിക്കെട്ടിൽ നെയ്ത്തേങ്ങയുമുണ്ടാകും. സന്നിധാനത്തെത്തുന്നതോടെ മേൽശാന്തി തേങ്ങയുടച്ച് നെയ്യ് പുറത്തെടുത്ത് വിഗ്രഹത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യും. തുടർന്നുള്ള തേങ്ങ കിഴക്കേ നടയിലെ ആഴിയിൽ എറിയുന്നു. അഭിഷേകം ചെയ്ത നെയ്യ് ഭക്തർക്ക് പ്രസാദമായി നൽകുന്നു. നട തുറന്നിരിയ്ക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ ഉഷഃപൂജ കഴിഞ്ഞാൽ നടയടയ്ക്കുന്നതുവരെ തുടർച്ചയായി നെയ്യഭിഷേകമുണ്ടാകാറുണ്ട്. കൂടാതെ അപ്പം, അരവണപ്പായസം എന്നീ വഴിപാടുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. മാളികപ്പുറത്തമ്മയ്ക്ക് നാളികേരം ഉരുട്ടൽ, ഭഗവതി സേവ എന്നിവയാണ് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. ലളിത സഹസ്രനാമജപം, പുഷ്പാഞ്ജലി, [[പായസം]], പട്ട് ചാർത്തുക, ത്രിമധുരം, പട്ടും താലിയും നടയ്ക്ക് വയ്ക്കുക എന്നിവയാണ് ഭഗവതിയുടെ മറ്റ് വഴിപാടുകൾ. == ശബരിമലയിലേക്കുള്ള വഴി == [[ചിത്രം:Sabarimala pilgrims.jpg|thumb|തീർത്ഥാടകർ ദർശനത്തിനായി വരി നിൽക്കുന്നു]] [[തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്നും 115 കിലോമീറ്റർ അകലത്തിലും [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കൊച്ചിയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്നും 106 കിലോമീറ്റർ അകലത്തിലുമാണ് ശബരിമല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തീർത്ഥാടനകാലത്ത് ചാലക്കയം വഴിയോ അല്ലെങ്കിൽ [[എരുമേലി]] വഴി [[കരിമല]] നടന്നു കയറിയോ (ഏകദേശം 50 കിലോമീറ്റർ ) ഇവിടെയെത്താം. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ - [[കോട്ടയം|കോട്ടയം,]] [[ചെങ്ങന്നൂർ]]. കെഎസ്ആർടിസി ധാരാളം ബസ് സർവീസുകൾ തീർത്ഥാടന കാലത്ത് കേരളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും നിലയ്ക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ പമ്പയിലേക്ക് നടത്താറുണ്ട്. ചെങ്ങന്നൂർ, കോട്ടയം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചും ട്രെയിനുകളിൽ വരുന്നവർക്കായി ബസ് സർവീസ് നടത്താറുണ്ട്. പ്രധാന വഴികൾ # [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തു]] നിന്നു [[എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം|എരുമേലി]] വഴി പമ്പ; ([[മണിമല]] വഴി [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തു]] നിന്ന് പമ്പയിലേക്ക് 136 കിലോമീറ്റർ) പമ്പയിൽ നിന്ന് കാൽനടയായി ശബരിമല. # [[എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം|എരുമേലിയിൽ]] നിന്ന് [[കാളകെട്ടി]], [[അഴുത ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അഴുത]], [[ഇഞ്ചിപ്പാറ]], [[കരിമല]] വഴി പമ്പ - 45 കിലോമീറ്റർ. പമ്പയിൽ നിന്ന് ശബരിമലയിലേക്ക് കാൽനടയായി (ഇതാണ് പരമ്പരാഗത പാത). # [[എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം|എരുമേലിയിൽ]] നിന്ന് [[മുക്കൂട്ടുതറ]], മുട്ടപ്പള്ളി, [[പാണപിലാവ്]], [[കണമല പാലം|കണമല]] വഴിയുള്ള ഗതാഗതയോഗ്യമായ പാത - 46 കിലോമീറ്റർ (28.6 മൈൽ) # [[വണ്ടിപ്പെരിയാർ]] മുതൽ മൗണ്ട് എസ്റ്റേറ്റ് വരെ വാഹനത്തിൽ. ശേഷം കാൽനടയായി ശബരിമലയിലേക്ക് # [[വണ്ടിപ്പെരിയാർ]] മുതൽ [[കോഴിക്കാനം]]വരെ 15 കിലോമീറ്റർ; കോഴിക്കാനത്ത് നിന്ന് [[ഉപ്പുപാറ]] വരെ 10 കിലോമീറ്റർ; ഉപ്പുപാറ മുതൽ ശബരിമല വരെ 3.5 കിലോമീറ്റർ. (ഉപ്പുപാറ വരെ വാഹനഗതാഗതം സാധ്യമാണ്). # [[ചെങ്ങന്നൂർ]] റയിൽവെസ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും- കോഴഞ്ചേരി വരെ( 12 കിലോമീറ്റർ); കോഴഞ്ചേരിയിൽനിന്നും റാന്നിക്ക് (13 കിലോമീറ്റർ); റാന്നി-എരുമേലി- ശബരിമല( 62 കിലോമീറ്റർ) (ആകെ: 87 കിലോമീറ്റർ) # തിരുവനന്തപുരത്തു നിന്നും അയൂർ, അഞ്ചൽ, പുനലൂർ, പത്തനംതിട്ട അല്ലെങ്കിൽ അടൂർ, തട്ട, പത്തനംതിട്ട വഴി. <!-- എരുമേലിയിൽ നിന്നും കാൽനടയായി കോട്ടപ്പടി, പേരൂർതോട്, അഴുത, കരിമല, ചെറിയാനവട്ടം, പമ്പ, നീലിമല, ശരംകുത്തിയാൽ വഴി ശബരിമലയിലെത്താം. പമ്പയിലേക്ക് നേരിട്ട് വാഹന സൌകര്യം ലഭ്യമാണ്. തീർത്ഥാടകർ കൂടുതലും വാഹനങ്ങളിൽ പമ്പയിൽ എത്തി, അവിടെനിന്ന് കാൽനടയായി സന്നിധാനത്തിൽ എത്തുകയാണ് പതിവ്. എരുമേലിയിൽ നിന്നും റാന്നിയിലേക്കും അവിടെ നിന്നും പ്ലാപ്പള്ളിയിലേക്കും പ്ലാപ്പള്ളിയിൽ നിന്നും പമ്പയിലേക്കും വാഹനങ്ങൾ പോകുന്ന വഴിയുണ്ട്. എരുമേലിയിൽ നിന്നും മുക്കൂട്ടുതറ, കണമല വഴിയാണ് ഇപ്പോൾ പമ്പയിലേക്കുള്ള പ്രധാന പാത. തീർത്ഥാടകർ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുന്നത് വടശ്ശേരിക്കര, പ്ലാപ്പള്ളി, നിലയ്ക്കൽ, ചാലക്കയം വഴിയാണ്. മണ്ണാറക്കുളഞ്ഞിയിൽ നിന്നും ചാലക്കയത്തിലേക്കുള്ള റോഡിലൂടെയുള്ള യാത്ര വളരെ സുഗമമായിരിക്കും. പമ്പയിൽ നിന്നും നീലിമല ശബരിപീഠം വഴിയും സുബ്രഹ്മണ്യൻ റോഡ് --ചന്ദ്രാനന്ദൻ റോഡ് വഴിയും സന്നിധാനത്തെത്താം. വണ്ടിപ്പെരിയാറിൽ നിന്നും മൗണ്ട് എസ്റേറ്റ് വഴി ഒരു പാത സന്നിധാനത്തിലേക്കുണ്ട്. പമ്പയുടെ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവെ സ്റേഷൻ ചെങ്ങന്നൂരാണ്. ഇവിടെ നിന്നും പമ്പ വരെ 89 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുണ്ട്. കോട്ടയം റെയിൽവെ സ്റേഷനിൽ നിന്നും 123 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചാൽ പമ്പയിലെത്താം. തീർത്ഥാടനകാലത്ത് പ്രത്യേക ട്രെയിനുകൾ ഏർപ്പെടുത്താറുണ്ട്. --> വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും പമ്പയിലേക്കുള്ള ദൂരം കിലോമീറ്ററിൽ: [[അടൂർ]]- 81 [[തിരുവനന്തപുരം]]-179 [[കിളിമാനൂർ]]-134 കൊല്ലം-135 പുനലൂർ-105 പന്തളം- 85 ചെങ്ങന്നൂർ- 89 കൊട്ടാരക്കര- 106 ഗുരുവായൂർ- 288 തൃശ്ശൂർ- 260 പാലക്കാട്- 330 കണ്ണൂർ- 486 കോഴിക്കോട്- 388 കോട്ടയം- 123 [[എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം|എരുമേലി]]- 46 [[കുമളി]]- 180 [[പത്തനംതിട്ട]]- 65 [[റാന്നി താലൂക്ക്|റാന്നി]]- 62 ===പരമ്പരാഗത പാത=== [[എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം|എരുമേലിയിൽ]] നിന്ന്‌ [[പമ്പ|പമ്പയിലേക്കുള്ള]] ഉദ്ദേശം 51 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യം വരുന്ന പരമ്പരാഗതമായ കാനനപാത വളരെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നതാണ്‌. ഒട്ടേറെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ താണ്ടി കാനനത്തിലൂടെ കാൽനടയായുള്ള ഈ യാത്ര ഭക്തർക്ക്‌ ആത്മനിർവൃതിയേകുന്ന ഒന്നാണ്‌. [[പേരൂർ തോട്‌]], [[ഇരുമ്പൂന്നിക്കര]], [[അരശുമുടിക്കോട്ട]], [[കാളകെട്ടി]], [[അഴുതയാർ|അഴുതാനദി]], [[കല്ലിടാംകുന്ന്‌]], [[ഇഞ്ചിപ്പാറക്കോട്ട]], [[മുക്കുഴി]], [[കരിയിലാം തോട്‌]], [[കരിമല]], [[വലിയാനവട്ടം]], [[ചെറിയാനവട്ടം]] എന്നിവയാണ്‌ എരുമേലിയ്‌ക്കും പമ്പയ്‌ക്കും ഇടയ്‌ക്കുള്ള പുണ്യസങ്കേതങ്ങൾ. എരുമേലിയിൽ നിന്ന്‌ കാളകെട്ടി വരെ 11 കിലോമീറ്ററും [[കാളകെട്ടി|കാളകെട്ടിയിൽ]] നിന്ന്‌ അഴുതയിലേയ്‌ക്ക്‌ രണ്ടര കിലോമീറ്ററും അഴുതയിൽ നിന്ന്‌ പമ്പവരെ 37 കിലോമീറ്ററുമാണ്‌ ദൂരം. പേരൂർ തോടിൽ നിന്ന്‌ ഇരുമ്പൂന്നിക്കരയിലേയ്‌ക്ക്‌ മൂന്നു കിലോമീറ്ററുണ്ട്‌. ഇരുമ്പൂന്നിക്കരയിൽ നിന്ന്‌ കാനനം ആരംഭിക്കുന്നു. ഇരുമ്പൂന്നിക്കരയിൽ നിന്ന്‌ അരശുമുടിക്കോട്ടയിലേക്കും മൂന്ന്‌ കിലോമീറ്ററാണ്‌ ദൂരം. അവിടെ നിന്ന്‌ കാളകെട്ടിയ്‌ക്ക്‌ 5 കിലോമീറ്ററും. അയ്യപ്പഭക്തന്മാർ ആദ്യമെത്തുന്ന പുണ്യസങ്കേതമാണ്‌ എരുമേലി. പന്തളരാജാവായിരുന്ന രാജശേഖരപാണ്ഡ്യൻ നിർമ്മിച്ച ഒരു ശാസ്‌താക്ഷേത്രം ഇവിടെയുണ്ട്‌. ശാസ്‌താക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും അധികം അകലെയല്ലാതെ അയ്യപ്പന്റെ വിശ്വസ്‌ത അനുയായിയും മുസ്ലീം യോദ്ധാവുമായിരുന്ന വാവരുടെ പള്ളി കാണാം. എരുമേലിയിൽ നിന്നും കാൽനടയായി പുറപ്പെട്ട്‌ പുണ്യസങ്കേതമായ പേരൂർ തോട്ടിലെത്തുന്ന തീർത്ഥാടകർ അവിടെ വിശ്രമിച്ചശേഷം യാത്ര തുടരുന്നു. തുടർന്ന്‌ ഇരുമ്പൂന്നിക്കരയും അരശുമുടിയും താണ്ടി ഭക്തർ കാളകെട്ടിയിലെത്തുന്നു. മണികണ്‌ഠന്റെ മഹിഷീനിഗ്രഹത്തിന്‌ സാക്ഷ്യം വഹിക്കാനെത്തിയ ശ്രീപരമേശ്വരൻ തന്റെ കാളയെ കെട്ടിയിട്ട സ്ഥലമാണത്രേ കാളകെട്ടി. കാളകെട്ടിയിലെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനം നടത്തിയശേഷം ഭക്തർ പ്രകൃതിസുന്ദരമായ അഴുതാനദിക്കരയിലെത്തി വിശ്രമിക്കുന്നു. അടുത്തദിവസം രാവിലെ അഴുതാനദിയിൽ മുങ്ങിക്കുളിച്ച്‌ ഒരു ചെറിയ കല്ലുമെടുത്ത്‌ യാത്ര തുടരുന്ന അയ്യപ്പഭക്തർ കാനനപാത താണ്ടി കല്ലിടാംകുന്നിലെത്തുന്നു. മണികണ്‌ഠൻ മഹിഷിയുടെ ഭൗതികദേഹം കല്ലും മണ്ണും വാരിയിട്ട്‌ സംസ്‌ക്കരിച്ചതിന്റെ ഓർമ്മയ്‌ക്ക്‌ അഴുതയിൽ നിന്നെടുത്ത കല്ല്‌ ഭക്തർ ഇവിടെ ഇടുന്നു. തുടർന്ന്‌ കാട്ടുവഴിയിലൂടെ നടന്ന്‌ മുക്കുഴിയിലെത്തി വിശ്രമിക്കുന്നു. പിറ്റേദിവസം രാവിലെ കരിയിലാംതോടും കടന്ന്‌ കരിമലയുടെ അടിവാരത്തെത്തുന്നു. മണ്ണിന്‌ കറുപ്പുനിറമായതുകൊണ്ടാണ്‌ ഈ മലയ്‌ക്ക്‌ കരിമല എന്ന്‌ പേരുവന്നതത്രേ. തുടർന്ന്‌ ഭക്തർ ശരണംവിളിച്ചുകൊണ്ട്‌ കഠിനമായ കരിമല കയറ്റം ആരംഭിക്കുന്നു. കരിമലമുകളിൽ കരിമലനാഥനെ വണങ്ങി യാത്രതുടരുന്ന അയ്യപ്പന്മാർ ചെറിയാനവട്ടം, പെരിയാനവട്ടം എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾ പിന്നിട്ട്‌ പുണ്യനദിയായ പമ്പയുടെ തീരത്ത്‌ എത്തിച്ചേരുന്നു. === പ്രധാനപ്പെട്ട ഇടത്താവളങ്ങൾ === മലയാത്രയ്‌ക്കിടയിൽ അയ്യപ്പന്മാർ ദർശനം നടത്താനോ വിശ്രമിക്കാനോ അല്ലെങ്കിൽ വിരിവെക്കാനോ ചില ക്ഷേത്രങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാറുണ്ട്‌. മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ചില പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളാണ്‌ മണ്‌ഡല-മകര വിളക്കു കാലത്ത്‌ അയ്യപ്പന്മാരുടെ ഇടത്താവളങ്ങളാകുക. [[വൈക്കം മഹാദേവക്ഷേത്രം]], [[ഏറ്റുമാനൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]], [[കുമാരനല്ലൂർ ഭഗവതീക്ഷേത്രം|കുമാരനല്ലൂർ ശ്രീ ഭഗവതീക്ഷേത്രം (കോട്ടയം),]] [[തിരുനക്കര മഹാദേവക്ഷേത്രം|തിരുനക്കര മഹാദേവക്ഷേത്രം (കോട്ടയം),]] [[തിരുവാർപ്പ് ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം|തിരുവാർപ്പ് ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി ക്ഷേത്രം (കോട്ടയം),]] [[കടപ്പാട്ടൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം; പാല]], [[ഇളംകുളം ശ്രീ ധർമ്മ ശാസ്താക്ഷേത്രം, ഇളംകുളം|ഇളംകുളം ശ്രീ ധർമ്മ ശാസ്താക്ഷേത്രം]], [[പുതിയകാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം, പൊൻകുന്നം|പൊൻകുന്നം പുതിയകാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം]], [[കൊടുങ്ങുർ ദേവി ക്ഷേത്രം, വാഴൂർ]], [[മണക്കാട്ട്‌ ദേവി ക്ഷേത്രം|മണക്കാട്ടു ദേവി ക്ഷേത്രം]], [[ചിറക്കടവ് ശ്രീമഹാദേവക്ഷേത്രം|ചിറക്കടവ് മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]], [[എരുമേലി ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം|എരുമേലി ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം]] (വലിയമ്പലം), [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം|തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ മഹാക്ഷേത്രം,]] [[ആറന്മുള പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം]], [[പന്തളം വലിയ കോയിക്കൽ ധർമശാസ്‌താക്ഷേത്രം]], [[ചെങ്ങന്നൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]] (അഥവാ ചെങ്ങന്നൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം), [[ചക്കുളത്തുകാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ചക്കുളത്തുകാവ് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം,]] [[മലയാലപ്പുഴ ദേവീ ക്ഷേത്രം]], നിലയ്ക്കൽ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, പള്ളിയറ ദേവി ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ അയ്യപ്പഭക്തരുടെ പ്രധാന ഇടത്താവളങ്ങളാണ്. വിശ്രമിക്കാനോ വിരി വെയ്ക്കാനോ ഉള്ള സ്ഥല സൗകര്യവും, കുളിയ്ക്കുവാനും മറ്റു പ്രാഥമിക കർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിയ്ക്കാനും ഉള്ള സൌകര്യങ്ങളും ആണ് പ്രധാനമായും ഭക്തരെ ഇവിടങ്ങളിലേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കുന്നത്. വൈക്കം മുതലായ മഹാ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പതിവുള്ള അന്നദാനത്തിനു പുറമേ, ശബരിമല തീർത്ഥാടന കാലത്ത് മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളിലും അയ്യപ്പഭക്തരെ ഉദ്ദേശിച്ച് അന്നദാനം നടത്തുന്നു. == തിരുവാഭരണം == [[Image:SabarimalaRush2010.JPG|right|thumb|200px|2010ലെ ഭക്തജനത്തിരക്ക്]] അയ്യപ്പന്റെ വളർത്തച്‌ഛനായ പന്തളത്തു തമ്പുരാൻ തന്റെ മകന്റെ ശരീരത്തിൽ അണിയിക്കാനായി പണികഴിപ്പിച്ച സ്വർ‌ണ്ണാഭരണങ്ങളാണ് ''തിരുവാഭരണം'' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവ പന്തളത്ത് വലിയകോയിക്കൽ ധർമ്മ ശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിനു സമീപത്തുള്ള ശ്രാമ്പിക്കൽ കൊട്ടാരത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. എല്ലാ വർഷവും ഈ തിരുവാഭരണങ്ങൾ ശബരിമലയിലേക്ക് ഘോഷയാത്രയായി കൊണ്ടുപോകുന്നു. കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നും വലിയതമ്പുരാൻ നിർ‌ദ്ദേശിക്കുന്ന രാജപ്രതിനിധി തിരുവാഭരണത്തെ അനുഗമിക്കുന്നു. പന്തളത്തു തമ്പുരാന് അയ്യപ്പന്റെ അച്‌ഛന്റെ സ്ഥാനമായതിനാൽ അദ്ദേഹം നേരിട്ട് ശബരിമലയിൽ എത്തിയാൽ ദൈവമായ അയ്യപ്പൻ എഴുന്നേറ്റുവണങ്ങേണ്ടി വരും എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ വലിയ തമ്പുരാനാകുന്ന വ്യക്തി പിന്നീട് മല ചവിട്ടാറില്ല. അതിനാലാണ് പകരക്കാരനായി രാജപ്രതിനിധി തിരുവാഭരണത്തെ അനുഗമിക്കുന്നത്. വർഷം തോറും ധനു മാസം 28-നു തിരുവാഭരണ ഘോഷയാത്ര പന്തളത്തുനിന്നും പുറപ്പെടുന്നു. പരമ്പരാഗത [[തിരുവാഭരണപാത|തിരുവാഭരണപാതയിലൂടെ]] യാത്ര ചെയ്ത് ഘോഷയാത്ര മകരമാസം 1-നു ശബരിമലയിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. പതിനെട്ടാം‌പടിക്കു മുകളിൽ വെച്ച് സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്ന തിരുവാഭരണങ്ങൾ ചാർത്തിയാണ് അന്നു വൈകുന്നേരത്തെ ദീപാരാധന. ദീപാരാധനയ്ക്കു ശേഷം പൊന്നമ്പലമേട്ടിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്ന ജ്യോതിയാണ് മകരജ്യോതി. മകരജ്യോതി കണ്ടു തൊഴാൻ വർഷം തോറും ഈ ദിവസം ലക്ഷക്കണക്കിന് ഭക്തർ ശബരിമലയിൽ എത്തിച്ചേരാറുണ്ട്. === തങ്കയങ്കി === {{പ്രധാനലേഖനം|തങ്കയങ്കി}} [[തിരുവിതാംകൂർ]] മഹാരാജാവ്‌ [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ]] 1973-ൽ ക്ഷേത്രത്തിന് സംഭാവന നൽകിയ 420 പവൻ തൂക്കമുള്ള തങ്കയങ്കി മണ്‌ഡലപൂജയ്‌ക്കാണ്‌ ശബരിമലമുകളിലെ അയ്യപ്പവിഗ്രഹത്തിൽ അണിയിക്കുന്നത്. മണ്‌ഡലപൂജയ്‌ക്ക്‌ രണ്ടുനാൾ മുമ്പാണ്‌ തങ്കയങ്കി വഹിച്ചുകൊണ്ടുള്ള രഥയാത്ര ആറന്മുളയിൽ നിന്നു പുറപ്പെടുന്നത്‌. ==പ്രസാദങ്ങൾ== [[അരവണപ്പായസം|അരവണപ്പായസവും]] കൂട്ടപ്പവുമാണ് ശബരിമലയിലെ പ്രധാന [[പ്രസാദം|പ്രസാദങ്ങൾ]]. ഇവ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള വിതരണ കൗണ്ടറുകൾ വഴിയാ‍ണ് വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. സ്ത്രീകൾ ഋതുമതിയാകുമ്പോൾ പണ്ട് കാലങ്ങളിൽ വയ്ക്കാറൂള്ള ഋതുമതികഞ്ഞിയാണ് അരവണപ്പായസമായി മാറിയത്. അരവണപ്പായസത്തിനായുള്ള അരി [[തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വത്തിനു]] തന്നെ കീഴിലുള്ള ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ മാവേലിക്കരയ്ക്ക് അടുത്തുള്ള [[ചെട്ടികുളങ്ങര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ചെട്ടികുളങ്ങര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നുമാണ് കൊണ്ടുവരുന്നത്. ==ശബരിമല വ്രതാനുഷ്ഠാനം== ബുദ്ധമതത്തിലെ തത്ത്വങ്ങൾ ആണു വ്രതനിഷ്ഠയ്ക്കും ആചാരങ്ങളും അവലംബമായിട്ടുള്ളത് എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാരും ക്ഷേത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്നവരും പറയുന്നു. ബൗദ്ധ മതത്തിലെ ചതുര സത്യങ്ങൾ പ്രധാനമായ തത്ത്വങ്ങളാണ് ചതുര സത്യങ്ങൾ. ഈ സത്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നവനാണു മോക്ഷം എന്നാണു സങ്കല്പം. ഈ സത്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ അഷ്ടമാർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നവയാണ്. 1) ശരിയായ വീക്ഷണം 2) ശരിയായ ലക്‌ഷ്യം 3)ശരിയായ ഭാഷണം 4) ശരിയായ പ്രവൃത്തി 5) ശരിയായ ഉപജീവന മാർഗ്ഗം 6) ശരിയായ അവധാനത 7) ശരിയായ ഏകാഗ്രത 8) ശരിയായ പരിശ്രമം എന്നിവയാണവ ഈ മാർഗ്ഗങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് ചതുര സത്യങ്ങൾ അറിയാൻ തീരുമാനിക്കുന്നവർ ചെയ്യേണ്ട അഞ്ച് ശീലങ്ങളാണ് എല്ലാവരും പൊതുവിൽ പഞ്ച ശീലങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.1) ജന്തു ഹിംസ ഒഴിവാക്കുക 2)മോഷ്ടിക്കാതിരിക്കുക.3) ലൈംഗികബന്ധം ഒഴിവാക്കുക.4) അസത്യം പറയാതിരിക്കുക.5) ലഹരി വർജ്ജിക്കുക എന്നിവ. ഈ അഞ്ച് നിഷേധാത്മക നിയമങ്ങളിൽ ആദ്യത്തെ നാലും യമങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ യോഗ ശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നവ തന്നെയാണ്. ഇത്തരത്തിൽ ഒരു സത്യാൻവേഷകൻ തന്റെ യാത്ര തിരിക്കുമ്പോൾ കൂടെ കൂട്ടേണ്ട മന്ത്രങ്ങളെ ശരണത്രയങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ 4 സത്യങ്ങൾ 8 മാർഗ്ഗങ്ങൾ 5 ശീലങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെയാണ് മോക്ഷം ലഭിക്കുക എന്നാണു വിശ്വാസം. ഈ പതിനേഴും പിന്നെ പരമമായ മോക്ഷവും ചേർന്ന പടികളാണ് പതിനെട്ടാം പടികൾ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. കാലപ്രവാഹത്തിൽ 8 നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷം ബൗദ്ധസന്യാസിമാർ കേരളത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായതോടെ ക്ഷേത്രവും അതിനു ചുറ്റിയുള്ള വിഹാരങ്ങളും കാനന വാസികളായ മലയരയുടെ അധീനതയിൽ വന്നു ചേർന്നു. അവർ പഴയ ആചാരങ്ങൾക്ക ഭംഗവരുത്താതെ തുടർന്നുവെങ്കിലും പല അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ആദ്യകാലത്തേതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തവും പ്രാകൃതവും ആയിത്തീർന്നു. 8 നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം ഹിന്ദുമതത്തിനെ നവോത്ഥാനം ഗുപ്തസാമ്രാജ്യകാലത്ത് തുടങ്ങിയ ശേഷമാണ് കേരളത്തിലെയും പഴയകാല കാവുകളും വിഹാരങ്ങളും ഹിന്ദുമതത്തിലേക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടത്. ആചാരങ്ങളും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ഹിന്ദു വത്കരിക്കപ്പെട്ടതും ബ്രാഹമണർ തങ്ങളുടെ പരമ്പാരാഗത തൊഴിലായ യാഗങ്ങളും ഭിക്ഷാടനങ്ങൾക്കും പുറമേ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ താന്ത്രിക മേൽനോട്ടങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതും ഇക്കാലത്താണ്. ലഭ്യമായ സർക്കാർ രേഖകൾ പ്രകാരം 1992 നു ശേഷം പത്തിനും അമ്പതിനും ഇടയ്ക്ക്{{അവലംബം}} വയസുള്ള സ്ത്രീകളെ മലച്ചവിട്ടാൻ അനുവദിച്ചിരുന്നില്ല. ചില പ്രമുഖരായുള്ള സ്ത്രീകൾ സ്ന്നിധാനത്ത് നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചലച്ചിത്രപ്രവത്തനം തുടങ്ങിയവ നടക്കുകയും ചെയ്തത് ചോദ്യം ചെയ്ത് ഹൈക്കോടതിയിൽ ഹർജി സമർപ്പിച്ചതോടെയാണ് ഇത് ഉണ്ടായത്. എന്നാൽ അതിനുശേഷം 12 വർഷക്കാലം നടന്ന വ്യവഹാരത്തിനൊടുവിൽ ഏതു പ്രായത്തിലുള്ള സ്ത്രീകൾ‍ക്കും ശബരിമലയിൽ പ്രവേശനം അനുവദിച്ച് സുപ്രീംകോടതി വിധിയുണ്ടായു. സ്ത്രീകളെ ശബരിമലയിൽ കയറാൻ അനുവദിക്കാത്തത് ഭരണഘടനാപരമായി നിലനിൽക്കുന്നതല്ലെന്ന് സുപ്രീം കോടതി അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>http://zeenews.india.com/news/india/sc-questions-ban-on-womens-entry-in-sabarimala-temple-asks-if-tradition-is-above-constitution_1874867.html</ref> == ശബരിമല ദർശനത്തിന്റെ ചടങ്ങുകൾ == [[ആരോഗ്യം]] അനുവദിക്കുന്നവർക്ക് കുറഞ്ഞത് 41 ദിവസത്തെ വ്രതാനുഷ്ഠാനം വേണം മലകയറാൻ എന്നാണ് അലിഖിതമായ നിയമം എങ്കിലും പലരും അത് സ്വീകരിച്ചു കൊള്ളണമെന്നില്ല. എന്നാൽ 41 ദിവസത്തെ കൃത്യമായ വൃതം അനുഷ്ഠിക്കണമെന്ന കടുംപിടുത്തം ഉള്ളതായി കാണുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പലരും സൗകര്യം പോലെ കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ മാത്രം വ്രതം അനുഷ്‌ഠിക്കാറുണ്ട്. ആദ്യമായി മലകയറാൻ വ്രതം തുടങ്ങുന്ന ആളെ 'കന്നി അയ്യപ്പൻ' അഥവ 'കന്നിസ്വാമി' എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഒരു ഗുരുസ്വാമി അഥവാ പെരിയസ്വാമിയെ കണ്ടുപിടിക്കുകയാണ് ആദ്യം കന്നി അയ്യപ്പൻ ചെയ്യേണ്ടത്. മിക്കവാറും ഇതൊരു മുതിർന്ന വ്യക്തി ആയിരിക്കും. 18 കൊല്ലമെങ്കിലും മല ചവിട്ടിയ ആളായിരിയ്ക്കും ഗുരുസ്വാമിയായി നിൽക്കേണ്ടത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, വൃശ്ചികമാസം ഒന്നാം തിയതി ക്ഷേത്രസന്നിധിയിൽ വച്ച് മാലയിടുന്നു. കുളിച്ചു ശുദ്ധമായി കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചു അടുത്തുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ പോയി ശരണംവിളിയോടെ രുദ്രാക്ഷമാല ധരിക്കുന്നു. മാലയിൽ സ്വാമി അയ്യപ്പൻറെ രൂപം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ലോക്കറ്റ് ഉണ്ടായിരിക്കണം. അതോടെ ആ വ്യക്തി പുരുഷൻ ആണെങ്കിൽ അയ്യപ്പനായി മാറുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. എന്നാൽ സ്ത്രീ ആണെങ്കിൽ മാളികപ്പുറത്തമ്മയാകുന്നു എന്ന്‌ വിശ്വാസം. വൃശ്ചിക മാസം ഒന്നുമുതൽ ധനു 11 വരെ വ്രതാനുഷ്ഠാനങൾ തെറ്റാതെ അനുഷ്ഠിക്കണം. ക്ഷേത്ര ദർശനം, പ്രാർഥന, നാമജപം, ശരണം വിളി, സസ്യാഹാര ഭക്ഷണം, ബ്രഹ്മചര്യം, ലഹരി വിമോചനം, ദാനം, സേവന മനോഭാവം തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മണ്ഡലകാലത്ത് 'വെള്ളംകുടി (ആഴിപൂജ, പടുക്ക)' എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു. ശബരിമലക്ക് പോകും മുമ്പായി ' കെട്ടുനിറ ' അഥവാ 'കെട്ടുമുറുക്ക് ' എന്ന കർമ്മം നടത്തുന്നു. ഗുരുസ്വാമിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അയ്യപ്പന്മാർ ഇരുമുടിക്കെട്ടു നിറക്കുന്നു. കെട്ടുനിറ വീട്ടിൽ വച്ചോ അടുത്ത ക്ഷേത്രത്തിൽ വെച്ചോ ആകാം. കെട്ടുനിറച്ച്, നാളികേരം ഉടച്ച്, പിന്തിരിഞ്ഞു നോക്കാതെ, ശരണം വിളിയോടെ അയ്യപ്പന്മാർ യാത്ര പുറപെടുന്നു. എരുമേലി എത്തിയാൽ അവിടെ വച്ച് പേട്ടതുള്ളൽ എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു. പേട്ടതുള്ളൽ കഴിഞ്ഞാൽ [[എരുമേലി ശ്രീധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|എരുമേലി വലിയമ്പലം ശാസ്താക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] മുൻവശത്തുള്ള ജലാശയത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തു ക്ഷേത്ര ദർശനം നടത്തി കാണിക്കയിട്ടു തൊഴുതു നാളികേരം എറിഞ്ഞു കെട്ടുതാങ്ങി 'സ്വാമിയുടെ കോട്ടപ്പടി' എന്ന ആ സ്ഥാനം കടക്കുന്നു. തുടർന്ന് നൈനാർ പള്ളിയിൽ കയറി പേരൂർതോട് കടന്ന് കാളകെട്ടി വഴി അഴുതയിലെത്തുന്നു. പിന്നീട് അഴുതാനദിയിലെ സ്നാനമാണ്. പമ്പാനദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയാണ് അഴുതാനദി. കന്നി അയ്യപ്പന്മാർ അഴുതയിൽ മുങ്ങി ഒരു കല്ലെടുത്ത്‌ വസ്ത്രത്തിന്റെ തുമ്പിൽ കെട്ടിയിടുന്നു. പിന്നീട് കല്ലിടാംകുന്നിലെത്തി ശേഖരിച്ച കല്ലുകൾ അവിടെ നിക്ഷേപിക്കുന്നു. മുക്കുഴിതീർത്ഥവും കരിയിലംതോടും കടന്ന്, അതികഠിനമായ കരിമല കയറി, വലിയാനവട്ടവും ചെറിയാനവട്ടവും കടന്ന് പമ്പയിൽ എത്തുന്നു. ചിലർ നിലയ്ക്കൽ മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിലും തൊട്ടടുത്തുള്ള പള്ളിയറ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലും തൊഴുത് നിലയ്ക്കൽ മഹാദേവന്റേയും പള്ളിയറ ഭഗവതിയുടേയും അനുഗ്രഹം വാങ്ങുന്നു. തുടർന്ന് പമ്പ നദിക്കരയിൽ വച്ചു പമ്പവിളക്കൊരുക്കും. തുടർന്ന് പമ്പാനദിയിൽ മുങ്ങിക്കുളിച്ചു കുടുംബത്തിലെ മരിച്ചവർക്ക് വേണ്ടി പിതൃബലി ഇട്ട് പ്രാർഥിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പമ്പസദ്യ ഒരുക്കും. ഗുരുസ്വാമിയ്ക്കുള്ള ദക്ഷിണ ഇവിടെവച്ച് നൽകണം. പമ്പസദ്യയുണ്ട് പമ്പയിലെ ഗണപതിക്ഷേത്രത്തിൽ തൊഴുത് നീലിമലകയറ്റം തുടങ്ങുന്നു. പിന്നീടുള്ള യാത്ര മദ്ധ്യേ അപ്പാച്ചിമേടും, ഇപ്പാച്ചിമേടും കാണാം. അവിടെ അരിയുണ്ടയും ശർക്കരയുണ്ടയും എറിയുന്നു. ശബരിപീഠം പിന്നീടു ശരംകുത്തിയിൽ എത്തി അവിടെ കന്നി അയ്യപ്പൻമാർ ശരക്കോൽ നിക്ഷേപിക്കുന്നു. അല്പനേരം കഴിഞ്ഞാൽ ശബരീശസന്നിധിയിൽ ഭക്തരെത്തുന്നു. പതിനെട്ടാം പടി കയറുന്നതിന് മുമ്പ് ഇരുമുടിക്കെട്ടിൽനിന്നും നെയ്യ് നിറയ്ക്കാത്ത തേങ്ങയെടുത്ത് പടിയുടെ അടുത്തുള്ള കല്ലിൽ എറിഞ്ഞുടയ്ക്കുന്നു. പിന്നെ പതിനെട്ടാംപടി കയറി ക്ഷേത്രനടയിലെത്തി ഇരുമുടിക്കെട്ട് അയ്യപ്പന് കാണിച്ചു കൊടുക്കുന്നു. തുടർന്ന്, കെട്ടഴിച്ച് നെയ്തേങ്ങ പുറത്തെടുത്ത് ഉടച്ച്, തേങ്ങയുടെ ഉള്ളിൽ നിറച്ച നെയ്യ് ഒരു പത്രത്തിൽ ഒഴിച്ച് ഭഗവാന് അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ കൊടുക്കുന്നു. നെയ്യ് ജീവാത്മാവും തേങ്ങ ശരീരവുമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ, നെയ്യ് പുറത്തെടുക്കുന്നതോടെ തേങ്ങ ജഡമായതായി സങ്കല്പിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ മുറിച്ച തേങ്ങകൾ പിന്നീട് പതിനെട്ടാം പടിയ്ക്കടുത്തുള്ള ആഴിയിൽ നിക്ഷേപിയ്ക്കുന്നു. ഭക്തൻ സ്വയം ഭഗവാന് സമർപ്പിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു സങ്കല്പം ആണിത്. തുടർന്ന്, പ്രദക്ഷിണമായി വന്ന് കന്നിമൂല ഗണപതിയെയും നാഗദൈവങ്ങളെയും തൊഴുത് ഭക്തർ അടുത്തുള്ള മാളികപ്പുറം ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. പോകുന്ന വഴിയിലാണ് ഭസ്മക്കുളം. പല ഭക്തരും ഇവിടെ കുളിയ്ക്കുന്നു. മാളികപ്പുറത്തമ്മയുടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ നാളികേരം ഉരുട്ടുന്നതാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഭഗവതി സേവ, ലളിതാ സഹസ്രനാമജപം, ദേവി സ്തുതികൾ പോലെയുള്ള പല വഴിപാടുകളും നേർച്ചകളും ഇവിടെ കാണാം. പലരും ഇത് നടത്തി പ്രാർഥിക്കുന്നു. ഐശ്വര്യം, അഭിവൃദ്ധി, ദുഃഖമോചനം എന്നിവ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് ഇവിടുത്തെ ഭഗവതിയോടുള്ള പ്രാർഥന എന്നാണ് വിശ്വാസം. തുടർന്ന് സമീപത്തുള്ള കൊച്ചുകടുത്തസ്വാമി, നവഗ്രഹങ്ങൾ, നാഗരാജാവ് തുടങ്ങിയ നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവരെയും വണങ്ങുന്ന ഭക്തർ അവശേഷിച്ച നാളികേരങ്ങൾ നടയിൽ ഉരുട്ടുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ സമാധിസ്ഥലം അഥവാ മൂലസ്ഥാനമായ മണിമണ്ഡപം ഇവിടെയാണ്. മണിമണ്ഡപമുറ്റത്ത് നടത്തുന്ന പറകൊട്ടിപ്പാട്ട് എന്ന വഴിപാട് പ്രശസ്തമാണ്. [[വേലൻ (സമുദായം)|വേലൻ]] സമുദായത്തിൽ പെട്ടവരാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നത്. അയ്യപ്പ സ്തുതികളാണ് ഇവർ പാടുന്നത്. സ്വാമിമാരുടെയും മാളികപ്പുറങ്ങളുടെയും സമസ്തദോഷങ്ങളും ദുഃഖദുരിതങ്ങളും ഇതോടെ തീർന്നുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. പിന്നീട്, വീണ്ടും അയ്യപ്പന് മുന്നിലെത്തി വണങ്ങുന്ന ഭക്തർ സന്നിധാനത്തെ വാവരുനടയിലും തൊഴുത് അരവണപ്പായസവും ഉണ്ണിയപ്പവും മറ്റ് പ്രസാദങ്ങളും വാങ്ങി മടക്കയാത്ര തുടങ്ങുന്നു. വീട്ടിലെത്തി കുളിച്ച് ശരണംവിളിച്ച് മാലയൂരുന്നതോടെ വ്രതം അവസാനിയ്ക്കുന്നു. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == ശബരിമല ക്ഷേത്രത്തിൽ എല്ലാ മലയാളമാസത്തിലും മകരവിളക്കിനും മണ്ഡലകാലത്തും മാത്രമേ തുറന്ന് പൂജ നടത്തിയിരുന്നുള്ളു. എന്നാൽ ഭക്തജനങ്ങളുടെ തിരക്ക് വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ അതിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായി. ഇന്ന് എല്ലാ മലയാളമാസവും ഒന്ന് മുതൽ അഞ്ചാം തിയതി വരെയും, മണ്ഡല കാലത്ത് 41 ദിവസവും, മകരം ഒന്നിനു മുമ്പ് 9 ദിവസവും, മേടം ഒന്നിനു മുമ്പ് 4 ദിവസവും എടവത്തിൽ ഉത്രം, അത്തം, തിരുവോണം നാളുകളും നടതുറക്കുന്ന ദിവസങ്ങളാണ്. എടവത്തിലെ അത്തമാണ്‌‍ പ്രതിഷ്ഠാദിവസം. ശബരിമല ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവം പത്തുദിവസമാണ്. മീനമാസത്തിലെ കാർത്തികനാളിൽ കൊടികയറും. അയ്യപ്പന്റെ പിറന്നാളായ പൈങ്കുനി ഉത്രം നാളിൽ പമ്പാനദിയിലാണ് ആറാട്ട്. ശനി പീഡ കൊണ്ടു ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിക്കുന്നവർ ഇവിടെ ശനിയാഴ്ച ദിവസം ദർശനം നടത്തുന്നത് വിശേഷമായി കരുതുന്നു. ===മകരജ്യോതി ദർശനം=== {{പ്രധാനലേഖനം|മകര വിളക്ക്}} ശബരിമല ശ്രീധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവമാണ് മകരജ്യോതി ദർശനം. മകരമാസം തുടങ്ങുന്ന മകരം ഒന്നാം തീയതിയാണ് ഈ ഉത്സവം നടക്കുന്നത്. അന്നേദിവസം ശ്രീധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രത്തിൽ വളരെ വലിയ ഉത്സവവും വിശേഷാൽ പൂജകളും നടക്കുന്നു. അയ്യപ്പന്റെ തിരുവാഭരണം ചാർത്തി ദീപാരാധനക്ക് ശേഷമാണ് മകരജ്യോതി തെളിക്കുന്നതും മകര വിളക്ക് സമയത്താണ്. ദേവസ്വം ബോർഡ് ജീവനക്കാരും അയ്യപ്പസേവാസംഘം പ്രവർത്തകരും പൊന്നമ്പലമേട്ടിലെത്തി കർപ്പൂരം കത്തിക്കുന്നതാണ് മകരജ്യോതി.<ref name="litbyhand">{{cite news|title=Makaravilakku is lit by hand: Tantri|url=http://www.hindu.com/2008/05/28/stories/2008052855171000.htm|accessdate=14 ജനുവരി 2011|newspaper=The Hindu|date=28 മെയ് 2008|archive-date=2011-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20110825114009/http://www.hindu.com/2008/05/28/stories/2008052855171000.htm|url-status=dead}}</ref> == ഹരിവരാസനം == {{പ്രലേ|ഹരിവരാസനം}} ശബരിമലയിൽ ദിവസവും അത്താഴപൂജയ്ക്കു ശേഷം നട അടയ്ക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ആലപിക്കുന്ന കീർത്തനമാണ് [[ഹരിവരാസനം]]<ref>{{cite web|url=http://www.sabarimala.org/dailypooja.htm|title=ശബരിമലയിലെ ദിവസ പൂജ|access-date=2008-05-28|archive-date=2008-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080515211752/http://www.sabarimala.org/dailypooja.htm|url-status=dead}}</ref> ഭക്തർക്കുള്ള ദർശനത്തിനുശേഷം ഭഗവാനെ പള്ളിയുറക്കാനുള്ള ഒരു ഗീതമാണ് ഇതെന്നാണ് വിശ്വാസം. [[കമ്പക്കുടി കുളത്തൂർ സുന്ദരേശയ്യർ]] ആണ് ഈ ഉറക്കുപാട്ട് കണ്ടെത്തി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. ഈ രചനയിൽ 352 അക്ഷരങ്ങളും 108 വാക്കുകളും 32 വരികളുമുണ്ട്. 1950 ലുണ്ടായ വൻ തീപ്പിടുത്തത്തിനുശേഷം പുനഃപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ ദിവസമാണ് ആദ്യം ഈ ഗാനം ആലപിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് അത്ര പ്രസിദ്ധമല്ലാതിരുന്ന ഈ ഗാനം 1975ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[സ്വാമി അയ്യപ്പൻ (ചലച്ചിത്രം)|സ്വാമി അയ്യപ്പൻ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ പ്രസിദ്ധി നേടി. ക്ഷേത്രനട അടയ്ക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായി [[തന്ത്രികൾ|തന്ത്രിയും]] ശാന്തിക്കാരും വിഗ്രഹത്തിന്റെ ഇരുപുറത്തുമായി ഇരിയ്ക്കും. തുടർന്ന് പാട്ടിലെ ഓരോ വരിയും അവസാനിയ്ക്കുന്നതിന് അനുസരിച്ച് വിഗ്രഹത്തിന്റെ ഇടതുഭാഗത്തെ ഓരോ വിളക്കും അണച്ചുകൊണ്ടിരിയ്ക്കും. അവസാനം വിഗ്രഹത്തിന്റെ വലതുഭാഗത്തെ വലിയ വിളക്കും അണച്ചശേഷം തന്ത്രിയും ശാന്തിക്കാരും പുറത്തിറങ്ങും. ഇതേ സമയം 1984ൽ ''ഹരിഹരസുത അഷ്ടോത്തരശതം'' എന്ന ആൽബത്തിനുവേണ്ടി [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]] ആലപിച്ച [[ഹരിവരാസനം]] പുറത്തുള്ളവർക്കുവേണ്ടി പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നുണ്ടാകും. ഹരിവരാസനമെന്ന കീർത്തനത്തിന്റെ രചയിതാവ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന വ്യക്തിയാണ് കുളത്തൂർ സുന്ദരേശയ്യർ. ഹരിവരാസനം ശാസ്താവിന്റെ ഉറക്കുപാട്ട് എന്ന നിലയിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്. അഷ്ടകം എന്ന ശ്ലോക ക്രമത്തിലാണ് ഇതിന്റെ രചന. ശബരിമല നവീകരണംകഴിഞ്ഞ വേളയിൽ അന്നത്തെ മേൽശാന്തി വടാക്കം ഈശ്വരൻ നമ്പൂതിരി അത്താഴ പൂജക്കു ശേഷം തിരുമുമ്പിൽ ആലപിച്ചുകൊണ്ട് അത് ഇന്നും തുടർന്നു വരുന്നു. [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[തേനി ജില്ല]]യിലാണ്‌ കമ്പക്കുടി. 1963 നവംബറിൽ തിരുവനന്തപുരം ചാലയിലെ ജയചന്ദ്രാ ബുക്ക് ഡിപ്പോയിൽ നിന്നു പുറത്തിറക്കിയ 'ഹരിവരാസനം വിശ്വമോഹനം' എന്ന കീർത്തനസമാഹാരം പിന്നീട് ഇതേ പറ്റി അന്വേഷിച്ചവർക്ക് കണ്ടെത്താൻ സാധിച്ചിരുന്നു. ഇതിന്റെ 78ാം പേജിൽ 'ഹരിഹരാത്മജാഷ്‌ടകം' എന്ന തലക്കെട്ടിൽ ഈ കീർത്തനം അച്ചടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 'സമ്പാദകൻ' എന്നാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. സമ്പാദകൻ ഒരിക്കലും രചയിതാവാകില്ല എന്നുണ്ട്. യഥാർഥ രചയിതാവ് [[ശാസ്താംകോട്ട]] കോന്നകത്ത് ജാനകിയമ്മയാണ് എന്ന വാദം നിലവിൽ ഉണ്ട്. ജാനകിയമ്മ എഴുതിയ 'ഹരിവരാസനം' ഗാനത്തിന്റെ കൈയെഴുത്തുപ്രതി കണ്ടെടുത്ത അവരുടെ ബന്ധുക്കൾ ഇപ്പോൾ തെളിവുകളുമായി രംഗത്തുണ്ട് എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. == അവലംബം == <references /> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commonscat|Sabarimala}} * http://www.sabarimala.kerala.gov.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121032033/http://www.sabarimala.kerala.gov.in/ |date=2010-11-21 }} * http://www.pta.kerala.gov.in/sabari.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090921001842/http://pta.kerala.gov.in/sabari.htm |date=2009-09-21 }} * * http://www.sabarimala.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318052142/http://www.sabarimala.org/ |date=2009-03-18 }} * http://www.sabarimalaayyappan.com/ * http://www.saranamayyappa.org/Sabarimala.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100918144543/http://www.saranamayyappa.org/sabarimala.htm |date=2010-09-18 }} * == ചിത്രസഞ്ചയം == <gallery> ചിത്രം:ശബരിമല1.JPG|പതിനെട്ട് തൃപ്പടികൾ ചിത്രം:ശബരിമല2.JPG|നാഗ പ്രതിഷ്ഠ ചിത്രം:ശബരിമല3.JPG|നവഗ്രഹ പ്രതിഷ്ഠ ചിത്രം:Sabarimala-flyover.JPG|ഫ്ലൈഓവർ ചിത്രം:ശബരിമല-ആഴി.JPG|ആഴി File:18 steps at sabarimala.jpg | പതിനെട്ടുപടി File:Nadappanthal sabarimala.jpg| വലിയ നടപ്പന്തൽ File:Sannidhanam sabarimala.jpg | സന്നിധാനം File:Sabaripeedam at sabarimala.jpg | ശബരീപീഠം File:Vavarunada sabarimala.jpg | വാവരുനട-സന്നിധാനം File:Sreekovil at sabarimala.jpg | ശബരിമല ശ്രീകോവിൽ File:Nilackal Temple entrance 1.jpg | നിലക്കൽ ക്ഷേത്രകവാടം File:Sedan chair palanquin.jpg | ട്രോളി File:Azhi at sabarimala.jpg| ആഴി </gallery> == ഇതും കൂടി കാണുക == * [[ശബരിമല]] * [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രത്തിലെ യുവതീപ്രവേശനം]] * [[പന്തളം]] * [[പന്തളം രാജവംശം]] * [[തങ്കയങ്കി]] {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{ശബരിമല}} {{പരശുരാമപ്രതിഷ്ഠിത ശാസ്താക്ഷേത്രങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[Category:കേരളത്തിലെ ശാസ്താക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ]] t7kprzfi3u5y1qg2yde8um9dn31rn9s 0 489448 4618752 4582235 2026-05-12T06:02:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618752 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Svelte}} {{Infobox software | name = സ്വെൽറ്റ് | title = സ്വെൽറ്റ് | logo = Svelte Logo.svg | logo caption = | logo_size = 64px | logo_alt = | screenshot = | caption = | screenshot_size = | screenshot_alt = | collapsible = | author = Rich Harris | developer = The Svelte contributors. Key contributors include Rich Harris, Alan Faubert, Tan Li Hau, Ben McCann, and Simon Holthausen | released = {{Start date and age|2016|11|26}}<ref>{{Cite web |url = https://svelte.dev/blog/frameworks-without-the-framework |title = Frameworks without the framework: why didn't we think of this sooner? |website = Svelte }}</ref> | discontinued = |latest release version = {{wikidata|property|edit|reference|P348}} | latest release date = | latest preview version = | latest preview date = <!-- {{Start date and age|YYYY|MM|DD|df=yes/no}} --> | repo = {{URL|https://github.com/sveltejs/svelte|github.com/sveltejs/svelte}} | programming language = [[TypeScript]] | operating system = | size = {{Nowrap|4.1 KB}}<ref>{{cite web |url = https://bundlephobia.com/result?p=svelte |title = Svelte@3.31.2 |website = BundlePhobia |date = January 8, 2021 }}</ref> | language = | language count = <!-- DO NOT include this parameter unless you know what it does --> | language footnote = | platform = [[Web platform]] | genre = [[Web framework]] | license = [[MIT License]] | website = {{URL|https://svelte.dev/}} }} റിച്ച് ഹാരിസ് എഴുതിയ [[ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ഫ്രെയിംവർക്ക്|ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ഫ്രെയിംവർക്കാണ്]] '''സ്വെൽറ്റ്'''.<ref>{{Cite web |url=https://react-etc.net/entry/react-vs-svelte-the-javascript-build-time-framework |title=React vs. Svelte, the JavaScript build-time framework |access-date=2019-10-24 |archive-date=2022-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221027232944/https://react-etc.net/entry/react-vs-svelte-the-javascript-build-time-framework |url-status=dead }}</ref> പരമ്പരാഗത ചട്ടക്കൂടുകളായ [[റിയാക്ട് (വെബ് ഫ്രെയിംവർക്ക്)|റിയാക്ട്]](React), [[വ്യൂ.ജെഎസ്]](Vue.js) എന്നിവ ബ്രൗസറിൽ അവരുടെ ജോലിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ആപ്ലിക്കേഷൻ നിർമ്മിക്കുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്ന ഒരു [[കംപൈലർ|കംപൈൽ]] ഘട്ടത്തിലേക്ക് സ്വെൽറ്റ് മാറുന്നു. വെർച്വൽ [[ഡോക്യുമെന്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് മോഡൽ|ഡോം]](DOM) ഡിഫിംഗ് പോലുള്ള ടെക്നിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുപകരം, നിങ്ങളുടെ അപ്ലിക്കേഷന്റെ അവസ്ഥ മാറുമ്പോൾ ഡോം സർജിക്കൽ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യുന്ന കോഡ് സ്വെൽറ്റ് എഴുതുന്നു.<ref>[https://cloudnweb.dev/2019/05/why-you-may-need-to-consider-svelte-js-over-reactvue-or-angular/ Why you may need to consider svelte.js over React,Vue or Angular - Cloudnweb]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ഹ്രസ്വ ട്യൂട്ടോറിയൽ== സ്വെൽറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് ആരംഭിക്കുക - ഒരു സമ്പൂർണ്ണ വഴികാട്ടി. എന്താണ് സ്വെൽറ്റ്? വേഗത്തിലുള്ള വെബ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു [[ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ഫ്രെയിംവർക്ക്|ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ചട്ടക്കൂടായി]] സ്വെൽറ്റിനെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ഫ്രെയിംവർക്ക് എന്ന നിലയിൽ, സമാനമായ ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ഫ്രെയിംവർക്കുകളായ റിയാക്റ്റ്, വ്യൂ എന്നിവയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ സ്വെൽറ്റ് ഉപയോക്താവിന് അതേ വികാരം നൽകുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, സ്വെൽറ്റും മുകളിൽ സൂചിപ്പിച്ച ചട്ടക്കൂടുകളും തമ്മിൽ നിർണായക വ്യത്യാസം നിലനിൽക്കുന്നു. സ്വെൽറ്റ് ആപ്ലിക്കേഷൻ അനുയോജ്യമായ ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിലേക്ക് മുൻ‌കൂട്ടി കംപൈൽ ചെയ്യുന്നു (ബിൽഡ് സമയത്ത്), ഇത് അപ്ലിക്കേഷനിലേക്കുള്ള സന്ദർശകർക്ക് ചട്ടക്കൂടുകളും ലൈബ്രറികളുടെ കോഡും നൽകില്ലെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഇതിന്റെ ഫലമായി റൺ സമയത്ത് ആപ്ലിക്കേഷൻ കോഡ് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിനേക്കാൾ സുഗമമായ ഉപയോക്തൃ അനുഭവം ലഭിക്കും. ==സ്വെൽറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് എങ്ങനെ ആരംഭിക്കാം== നിങ്ങളുടെ സിസ്റ്റത്തിൽ [[നോഡ്.ജെഎസ്]](Node.js) (അനുബന്ധ നോഡ്.ജെഎസ് പാക്കേജ് മാനേജർ [[എൻപിഎം (സോഫ്റ്റ്‌വേർ)|എൻപിഎം]](NPM)) ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. നോഡ്.ജെഎസ് ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യുന്നതിന് വ്യത്യസ്ത മാർഗങ്ങളുണ്ട്, പക്ഷേ എല്ലാ പ്രധാന പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെയും ഔദ്യോഗിക പാക്കേജുകൾ https://nodejs.org/en/download/ -ൽ ലഭ്യമാണ്. കൂടാതെ, നിങ്ങളുടെ സിസ്റ്റത്തിനായുള്ള നിലവിലെ പതിപ്പിനായി ഇൻസ്റ്റാളർ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുക, തുടർന്ന് നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിച്ച് ഇൻസ്റ്റാളർ എക്സിക്യൂട്ട് ചെയ്യുക. അതിനാൽ നോഡ്.ജെഎസ്, എൻപിഎം എന്നിവ എങ്ങനെ സജ്ജീകരിക്കാമെന്ന് ഇൻസ്റ്റാളർ നിങ്ങളെ നയിക്കും. കൂടാതെ, സ്വെൽ‌റ്റിൽ‌ നിന്നും നല്ല റിസൾട്ട് നേടുന്നതിന് ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന അറിവ് ആവശ്യമാണ്. [[വിഷ്വൽ സ്റ്റുഡിയോ കോഡ്]] ആണ് ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെടുന്നത്, നിങ്ങളുടെ ആപ്ലിക്കേഷൻ ഉപയോഗിച്ച് ആരംഭിക്കുന്നതിന് ഒരു കോഡ് എഡിറ്റർ ആവശ്യമാണ് (https://code.visualstudio.com/): കൂടാതെ, ഈ ലിങ്കിലേക്ക് പോകുന്നത് https://github.com/creationix/nvm നിങ്ങൾക്ക് നോഡ്.ജെഎസ് എങ്ങനെ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു സമഗ്രമായ വഴി കാണിച്ചുതരും. നോഡ് ഇൻസ്റ്റാളുചെയ്യുന്നത് കമാൻഡ് ലൈനിലെ നോഡ് എക്സിക്യൂട്ടബിൾ പ്രോഗ്രാമിലേക്ക് പ്രവേശനം നൽകും. ==നിങ്ങളുടെ പ്രഥമ സ്വെൽറ്റ് പ്രോജക്റ്റ് സൃഷ്ടിക്കുന്നു== ഒരു സ്വെൽറ്റ് പ്രോജക്റ്റ് സജ്ജീകരിക്കുന്നതും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതും https://svelte.dev/blog/the-easiest-way-to-get-started എന്നതിൽ കണ്ടെത്താവുന്ന നിരവധി മാർഗങ്ങളിലൂടെ സാധിക്കും, പക്ഷേ ട്യൂട്ടോറിയലിന്റെ ഉദ്ദേശ്യത്തിനായി, ഡെജിറ്റ് ഒരു സോഫ്റ്റ്‌വേർ സ്കാർഫോൾഡിംഗ് ഉപകരണം ഉപയോഗിക്കും. ഒരു പ്രോജക്റ്റ് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന്, നിങ്ങളുടെ സിസ്റ്റത്തിന്റെ കമാൻഡ് പ്രോംപ്റ്റിൽ ഇനിപ്പറയുന്ന കമാൻഡുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുക: *npx degit sveltejs / template {project name}: ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രോജക്റ്റിന്റെ പേര് എഗ്ഗ്സ്-പ്രോജക്ട്(eggs-project) <code>npx degit sveltejs/template eggs-project</code> *പ്രോജക്റ്റ് ഡയറക്ടറിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിന് സിഡി(cd) കമാൻഡ് ഉപയോഗിക്കുക <code>cd eggs-project</code> *എൻപിഎം(Npm) ഇൻസ്റ്റാൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുക <code>npm install</code> *എൻപിഎം റൺ ഡേവ്(Npm run dev) ഉപയോഗിച്ച് അപ്ലിക്കേഷൻ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുക. <code>npm run dev</code> *പ്രോജക്റ്റ് സൃഷ്‌ടിച്ച ശേഷം, അപ്ലിക്കേഷനിലേക്ക് റെൻഡർ ചെയ്യുന്ന മെയിൻ.ജെഎസ്(main.js)-ൽ ഒരു “ഹലോ വേൾഡ്” നിങ്ങൾ കാണും. .സ്വെൽറ്റ്(.svelte) എക്സ്റ്റൻഷൻ ഉപയോഗിച്ച് സ്വെൽറ്റിലെ ഘടകങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു എന്നത് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. *ലോക്കൽ ഹോസ്റ്റിലേക്ക് കോഡ് എക്സിക്യൂട്ട് ചെയ്യുന്നത് നിങ്ങളെ ‘ഹലോ വേൾഡ്!’ ഉപയോഗിച്ച് ചുവടെയുള്ള സ്ക്രീൻഷോട്ടിലേക്ക് നയിക്കും; *പാക്കേജിലെ ഡേവ്ഡിപ്പെൻഡൻസീസ്(devDependencies) വിഭാഗത്തിൽ ലിസ്റ്റുചെയ്‌തിരിക്കുന്ന എല്ലാ പാക്കേജുകളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന നോഡ്_മോഡ്യൂൾസ്(node_modules) ഫോൾഡർ. മുകളിലുള്ള ചിത്രത്തിൽ [[ജെസൺ]](json)കാണാം. ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ്]] [[വർഗ്ഗം:വെബ് ഡിവലപ്മെന്റ്]] fi8u1ez5akosn7ph4wqxjazbbshz3my 0 490227 4618746 4602201 2026-05-12T05:26:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618746 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Stephanie McMahon | image = Stephanie McMahon November 2018.jpg | caption = McMahon in November 2018 | birth_name = Stephanie Marie McMahon | birth_date = {{birth date and age|1976|9|24}} | birth_place = [[Hartford, Connecticut|Hartford]], [[Connecticut]], [[United States of America|U.S.A.]] | alma_mater = [[Boston University]] | children = 3 | employer = [[WWE]] | boards = [[United Service Organizations|USO]] Metropolitan Washington<br>(2011–present)<ref>[http://www.usometrodc.org/page.php?p=65 "Home"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714134125/http://www.usometrodc.org/page.php?p=65 |date=July 14, 2014 }}. usometrodc.org.</ref><br>WWE (2015–present)<ref>[https://web.archive.org/web/20150226202651/http://corporate.wwe.com/news/2015/wwe-elects-stephanie-mcmahon-paul-levesque-and-robyn-peterson-to-b-o-d "WWE Elects Stephanie McMahon, Paul Levesque and Robyn Peterson to B.O.D. | WWE Corporate"]. ''WWE Corporate''.</ref><br>Children's Hospital of Pittsburgh Foundation (2015–present)<ref>{{cite web |url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2015/0730/598864/stephanie-mcmahon-joins-children-hospital-of-pittsburgh/ |title=Stephanie McMahon Joins Children's Hospital Of Pittsburgh Foundation Board Of Trustees |publisher=WrestlingInc.com |date=2015-07-30 |accessdate=2015-08-24 |archive-date=2015-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150803035022/http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2015/0730/598864/stephanie-mcmahon-joins-children-hospital-of-pittsburgh/ |url-status=dead }}</ref>{{unreliable source?|certain=y|date=May 2017}} | occupation = Businesswoman, [[professional wrestling]] personality | alt = | module = {{Infobox professional wrestler|child=yes |names = '''Stephanie McMahon'''<ref name="OWOW"/><br>Stephanie McMahon-Helmsley<ref name="OWOW"/> |height = {{height|ft=5|in=8}}<ref name=cagematch>{{cite web|title=Stephanie McMahon|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=463&name=Stephanie+McMahon|publisher=CAGEMATCH.net|accessdate=June 1, 2015}}</ref> |weight = {{convert|137|lb|kg}}<ref name=cagematch/> |billed = Greenwich, Connecticut |debut = June 27, 1998 }} | net_worth = | party = Republican | parents = [[Vince McMahon]]<br/>[[Linda McMahon]] | residence = | salary = {{increase}}$1.7 million (2015 estimated)<ref>{{cite web|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2016/0303/608223/triple-h-and-vince-mcmahon-2016-salary/|title=Triple H And Vince McMahon's 2016 Salary, How Much Did Stephanie McMahon Make Last Year? - WrestlingInc.com|publisher=}}</ref> | spouse(s) = {{Marriage|[[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]]|October 25, 2003}} | title = [[Chief brand officer]] of WWE<br>Co-founder of [[Connor's Cure]]<ref>{{cite web|url=http://www.pittsburghmagazine.com/Best-of-the-Burgh-Blogs/The-412/June-2014/WWEs-Triple-H-and-Stephanie-McMahon-Launch-Connors-Cure-Charity/|title=WWE's Triple H and Stephanie McMahon Launch 'Connor's Cure' Charity}}. pittsburghmagazine.com.</ref> | website = | years_active = 1998–present }} ഒരു അമേരിക്കൻ ബിസിനസ്സ് വനിതയും പ്രൊഫഷണൽ ഗുസ്തി വ്യക്തിത്വവുമാണ് '''സ്റ്റെഫാനി മക്മഹോൺ ലെവസ്‌ക്''' <ref name="corp">{{Cite web|url=http://corporate.wwe.com/governance/bios/s_mcmahon_levesque.jsp|title=WWE Corporate Biography on Stephanie McMahon|access-date=July 18, 2014|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070608041050/http://corporate.wwe.com/governance/bios/s_mcmahon_levesque.jsp|archive-date=June 8, 2007}}</ref> <ref name="rxmuscleInterview">{{Cite web|url=http://www.rxmuscle.com/articles/bios-a-interviews/4792-stephanie-levesque-first-daughter-of-the-wwe,-super-mom-of-3,-woman-with-food-demons.html|title=Stephanie Levesque: First Daughter of the WWE, Super Mom of 3, Woman with Food Demons!|access-date=December 30, 2011|last=Palumbo|first=Dave|website=RXMuscle|archive-date=2016-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313200903/http://rxmuscle.com/articles/bios-a-interviews/4792-stephanie-levesque-first-daughter-of-the-wwe,-super-mom-of-3,-woman-with-food-demons.html|url-status=dead}}</ref> (ജനനം '''സ്റ്റെഫാനി മാരി മക്മഹൻ''' ; സെപ്റ്റംബർ 24, 1976), <ref name="OWOW">{{Cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/s/stephanie-mcmahon.html|title=Stephanie McMahon Profile|access-date=May 1, 2008|publisher=Online World of Wrestling}}</ref>. [[വേൾഡ് റെസ്‌ലിങ് എന്റർടെയിന്മെന്റ്|ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇയുടെ]] ചീഫ് ബ്രാൻഡ് ഓഫീസറായ (സിബിഒ) ഇവർ റോ, സ്മാക്ക്ഡൗൺ ബ്രാൻഡുകളിൽ ആധികാരിയായും ഗുസ്തിക്കാരിയായും ഇടയ്ക്കിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട് . മക്മോഹൻ കുടുംബത്തിലെ നാലാം തലമുറയിലെ അംഗമെന്ന നിലയിൽ ഗുസ്തി പ്രൊമോട്ടറായി ഇവർ ചെറുപ്പം മുതൽ ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇയിൽ ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട് (വിവിധ ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇ കാറ്റലോഗുകൾക്കായി ടി-ഷർട്ടുകളും മറ്റും മോഡലിംഗ് ചെയ്യുക ഉൾപ്പെടെ ) .റിസപ്ഷനിസ്റ്റ് ജോലി തുടങ്ങി വിവിധ ഫ്രണ്ട് ഓഫീസ് ജോലികൾ ഉൾപ്പെടെ നിലവിലെ സി‌ബി‌ഒ സ്ഥാനം വരെ ഇവർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട് . ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇ [[അദ്ധ്യക്ഷൻ|ചെയർമാൻ]] , സിഇഒ വിൻസന്റ് കെ മക്മഹൻന്റെയും ലിൻഡ വിൻസ് മക്മഹോൺന്റെയും മകളായ സ്റ്റെഫാനി.ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇ എക്സിക്യൂട്ടീവ് / ഗുസ്തി താരം [[ട്രിപ്പിൾ എച്ച്|പോൾ "ട്രിപ്പിൾ എച്ച്" ലെവസ്‌ക്യൂ]] എന്നയാളുടെ ഭാര്യയാണ് . ദി അണ്ടർ‌ടേക്കറുമായുള്ള ഒരു കഥയുടെ ഭാഗമായി 1999 ലാണ് മക്മോഹൻ പതിവായി ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇ യിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയത് . ടെസ്റ്റുമായുള്ള ഒരു ഹ്രസ്വകാല -ഓൺ-സ്ക്രീൻ ബന്ധത്തിന് ശേഷം, ഇവർ ട്രിപ്പിൾ എച്ചുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി - ഇവർ സ്‌ക്രീനിലും പിന്നീട് യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലും വിവാഹം കഴിച്ചു - ഇത് പിന്നീട് ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇ യിൽ മക്മോഹൻ-ഹെൽംസ്ലി ഫാക്ഷൻ കഥാ സന്ദർഭത്തിൽ കലാശിച്ചു. ഇവർ ഒരിക്കൽ ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഎഫ് വനിതാ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നേടിയിട്ടുണ്ട് . 2001 ൽ, ദ ഇൻവേഷൻ സമയത്ത് എക്‌സ്ട്രീം ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് റെസ്‌ലിംഗിന്റെ ഓൺ-സ്‌ക്രീൻ ഉടമയായിരുന്നു. അടുത്ത വർഷം, ഇവർ സ്മാക്ക് ഡൗൺ ജനറൽ മാനേജർ ആയിരുന്നു, പക്ഷേ അവളുടെ പിതാവ് വിൻസുമായുള്ള "ഐ ക്വിറ്റ്" മത്സരത്തിന് ശേഷം പതിവായി ടെലിവിഷനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് നിർത്തി. == ആദ്യകാലജീവിതം == 1976 സെപ്റ്റംബർ 24 [[ഹാർട്ട്ഫാർഡ്, കണക്ടിക്കട്ട്|ന് കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ഹാർട്ട്ഫോർഡിൽ]] ലിൻഡയുടെയും വിൻസ് മക്മഹോണിന്റെയും മകനായി സ്റ്റെഫാനി മാരി മക്മോഹൻ ജനിച്ചു. <ref name="angie17">Peterson Kaelberer, Angie. ''The McMahons'', 17</ref> അവർക്ക് ഒരു സഹോദരൻ ഉണ്ട്, ഷെയ്ൻ മക്മഹോൺ . ജനിച്ചയുടൻ കുടുംബം കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ഗ്രീൻ‌വിച്ചിലേക്ക് മാറി. അവിടെ , ഗ്രീൻവിച്ച് കൺട്രി ഡേ സ്കൂളിൽ ചേർന്നു പ്രാഥമിക സ്കൂൾ കാലം ചിലവഴിച്ചു . പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ, മക്മോഹൻ [[വേൾഡ് റെസ്‌ലിങ് എന്റർടെയിന്മെന്റ്|വേൾഡ് റെസ്ലിംഗ് ഫെഡറേഷന്റെ]] (ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഎഫ്) , ടി-ഷർട്ടുകളുടെയും തൊപ്പികളുംടെയും പരസ്യത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. <ref name="ignbio">{{Cite web|url=http://ps2.ign.com/articles/454/454629p1.html|title=Smackdown Countdown 2003: Stephanie McMahon|access-date=April 30, 2009|last=Durham|first=Jeremy|date=October 14, 2003|publisher=IGN|archive-date=2012-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529202637/http://ps2.ign.com/articles/454/454629p1.html|url-status=dead}}</ref> 1994 ൽ ഗ്രീൻ‌വിച്ച് ഹൈസ്‌കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം ബോസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ ചേർന്നു. 1998 ൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷനിൽ [[അക്കാദമിക ഡിഗ്രികൾ|ബിരുദം]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=http://www.broadcastingcable.com/article/CA57828.html|title=Queen of the ring|access-date=November 28, 2008|last=McAdams|first=Deborah D.|date=January 8, 2001|publisher=Broadcasting & Cable|archive-url=https://web.archive.org/web/20081202033949/http://www.broadcastingcable.com/article/CA57828.html|archive-date=December 2, 2008}}</ref> 1998 ൽ ബിരുദം നേടിയ ശേഷം ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഎഫിൽ മുഴുവൻ സമയവും ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. <ref>Peterson Kaelberer, Angie. ''The McMahons'', 34</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == [[പ്രമാണം:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| 2014 ൽ ''റോയിൽ'' ഭർത്താവ് [[ട്രിപ്പിൾ എച്ച്|പോൾ "ട്രിപ്പിൾ എച്ച്" ലെവസ്‌ക്യൂവിനൊപ്പം]] സ്റ്റെഫാനി ]] [[ട്രിപ്പിൾ എച്ച്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന പോൾ ലെവസ്‌ക്യൂവുമായി മക്മോഹൻ 2000 ൽ ഡേറ്റിംഗ് ആരംഭിച്ചു. 2003 ൽ [[വാലൻന്റൈൻ ദിനം|വാലന്റൈൻസ് ദിനത്തിൽ]] വിവാഹനിശ്ചയം കഴിഞ്ഞ ഇരുവരും 2003 ഒക്ടോബർ 25 ന് ന്യൂയോർക്കിലെ സ്ലീപ്പി ഹോളോയിലെ അവില ചർച്ചിലെ സെന്റ് തെരേസയിൽ നടന്ന റോമൻ കത്തോലിക്കാ ചടങ്ങിൽ വിവാഹിതരായി. <ref>[http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/s/stephanie-mcmahon.html Miscellaneous Wrestler Profiles]—Online World Of Wrestling</ref> <ref>{{Cite web|url=http://slam.canoe.ca/Wrestling/2003/03/06/37307.html|title=Dreams of a rejuvenated Raw|access-date=November 23, 2008|last=Madigan, TJ|date=March 6, 2003|publisher=SLAM! Wrestling}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2004 ൽ ഒപിയുമായും ''ആന്റണിയുമായും'' നടത്തിയ ഒരു റേഡിയോ അഭിമുഖത്തിൽ, തന്റെ മുൻ കാമുകിയായ [[ചൈന (ഗുസ്തിക്കാരി)|ജോണി "ചൈന" ലോററിൽ]] നിന്ന് അകന്നതിന് ശേഷമാണ് താൻ മക്മോഹനുമായി ഡേറ്റിംഗ് ആരംഭിച്ചതായി ലെവസ്‌ക് അവകാശപ്പെട്ടു, എന്നാൽ താനുമായുള്ള ബന്ധത്തിനിടയിലാണ് ലെവസ്‌ക് മക്മോഹനുമായുള്ള ബന്ധം ആരംഭിച്ചത് എന്ന് ലോററർ അവകാശപ്പെട്ടു . <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=TrzoAvVyA1Y|title=Triple H talks about Chyna}}</ref> വിവാഹശേഷം, സ്റ്റെഫാനി തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ കുടുംബപ്പേര് എടുത്ത് തന്റെ പേരിനോടൊപ്പം ചേർക്കുകയും നിയമപരമായി അവളുടെ മധ്യനാമം മക്മഹോൺ എന്ന് മാട്ടുകയും ചെയ്തു . <ref name="rxmuscleInterview"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/65197/stephanie-says-vince-taught-her-to-eat-sh-singer-discusses-his-son-signing-with-wwe-hall-of-famer-relaunches-website-and-more-.html?p=1|title=Stephanie says Vince taught her to 'eat sh**', singer discusses his son signing with WWE, Hall of Famer relaunches website and more|access-date=April 15, 2014|publisher=PWInsider}}</ref> മക്മഹോനും ലെവസ്‌ക്യൂവിനും മൂന്ന് പെൺമക്കളുണ്ട്: അറോറ റോസ് ലെവസ്‌ക് (ജനനം 2006), മർഫി ക്ലെയർ ലെവസ്‌ക് (ജനനം 2008), <ref>{{Cite web|url=http://www.owow.com/frameindex.htm?goto=http%3A//www.owow.com/RingsideWith/Stephanie/08Update.htm|title=Stephanie Gives Birth|access-date=August 1, 2009|date=August 1, 2008|publisher=OWOW.com|archive-date=2012-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20120531012441/http://www.owow.com/frameindex.htm?goto=http%3A%2F%2Fwww.owow.com%2FRingsideWith%2FStephanie%2F08Update.htm|url-status=dead}}</ref> വോൺ എവ്‌ലിൻ ലെവസ്‌ക് (ജനനം 2010). <ref>{{Cite web|url=http://www.rxmuscle.com/hmr-radio-show/2424-jefftheproducer-hmr.html|title=Heavy Muscle Radio/Access Bodybuilding: (1–3–11):TRIPLE H! Plus, Dr. Scott Connelly!|access-date=January 3, 2011|publisher=rxmuscle|archive-date=2016-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313055050/http://rxmuscle.com/hmr-radio-show/2424-jefftheproducer-hmr.html|url-status=dead}}</ref> റിപ്പബ്ലിക്കൻകാരനായ മക്മോഹൻ ക്രിസ് ക്രിസ്റ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനായി ഭർത്താവിനൊപ്പം 2,700 ഡോളർ സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ടായിരുന്നു . <ref>{{Cite web|url=http://www.campaignmoney.com/advanced.asp?searchtype=contributors&cycle1=16&lname=&fname=&work=WWE&occup=&zipcodes=&fdate=&tdate=&state=&cycle2=08&cmtetype=&cmtename=&cmteorg=&igc=&cmteparty=&cycle3=08&cndoffice=&cndtype=&cndlname=&cndfname=&cndstate=&cndparty=&orderby=|title=Campaign Finance – Money, Political Finance, Campaign Contributions|website=www.campaignmoney.com}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1976-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Webarchive template wayback links]] tiyf2cj9xjle2ylrv93yd05106r1lb3 0 500387 4618753 3809463 2026-05-12T06:05:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618753 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Swainsona formosa}} {{Taxobox | name = Sturt's Desert Pea | image = Sturts desert pea.jpg | image_caption = Sturt's Desert Pea, at Melbourne Zoo | regnum = [[Plant]]ae | unranked_divisio = [[Angiosperms]] | unranked_classis = [[Eudicots]] | unranked_ordo = [[Rosids]] | ordo = [[Fabales]] | familia = [[Fabaceae]] | subfamilia = [[Faboideae]] | tribus = [[Galegeae]] | genus = ''[[Swainsona]]'' | species = '''''S. formosa''''' | binomial = ''Swainsona formosa'' | binomial_authority = ([[George Don|G. Don]]) [[Joy Thompson|Joy Thomps.]] | synonyms = * ''[[Clianthus]] dampieri'' <small>Lindl.''</small> * ''Clianthus formosus ''<small>(G.Don) Ford & Vickery</small> * ''Clianthus oxleyi''<small> A.Cunn. ex Lindl.</small> * ''Clianthus speciosus''<small> (G.Don) Asch. & Graebn.</small> * ''[[Colutea]] novae-hollandiae''<small> Walp.</small> * ''Donia formosa''<small> G.Don</small> * ''Donia speciosa'' <small>G.Don</small> * ''Willdampia formosa'' <small>(G.Don) A.S.George</small> }} ഇംഗ്ലീഷ് സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[Isaac Swainson|ഐസക് സ്വെയ്ൻ‌സന്റെ]] പേരിലുള്ള സ്വൈൻ‌സോണ ജനുസ്സിലെ ഒരു [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയൻ]] സസ്യമാണ് '''സ്വൈൻ‌സോണ ഫോർ‌മോസ.''' ഇതിന്റെ രക്ത-ചുവപ്പ് നിറമുള്ള ഇലകൾ പോലുള്ള പൂക്കൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്. പൂക്കൾ ഓരോന്നിന്റെയും മധ്യത്തിൽ ബൾബസ് ബ്ലാക്ക് അല്ലെങ്കിൽ "ബോസ്" കാണപ്പെടുന്നു. [[ഓസ്‌ട്രേലിയ]]യിലെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന വൈൽഡ്‌ഫ്ലവർ ആണിത്. മധ്യ, വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവ തദ്ദേശിയാണ്. [[വിക്ടോറിയ (ഓസ്ട്രേലിയ)|വിക്ടോറിയ]] ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കും ഇതിന്റെ പരിധി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name=anbg>{{cite web|url=http://www.anbg.gov.au/emblems/sa.emblem.html|title=Sturt's Desert Pea - Floral Emblem of South Australia|publisher=Australian National Herbarium|author=Anne Boden|accessdate=2009-07-20}}</ref> == വിവരണം == സ്റ്റർട്ട്സ് ഡെസേർട്ട് പീ [[ഫാബേസി]]യിലെ ഒരു അംഗമാണ്. ഇതിന്റെ ചാര-പച്ച നിറമുള്ള പിന്നേറ്റ് ഇലകൾ ചെടിയുടെ പ്രധാന അക്ഷത്തിൽ സർപ്പിളമായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ പൂക്കൾ ബന്ധുക്കളിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. പയർ കുടുംബത്തിലെ ഒരു അംഗമെന്ന നിലയിൽ ഇതിനെ മിക്കവാറും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല. പൂക്കൾക്ക് ഏകദേശം 9 സെന്റീമീറ്റർ നീളമുണ്ട്. കട്ടിയുള്ള ലംബമായ തണ്ടുകളിൽ (പൂങ്കുലത്തണ്ടുകൾ) അര ഡസനോളം കൂട്ടങ്ങളായി വളരുന്നു. ഇത് ഓരോ 10-15 സെന്റീമീറ്ററിലും പ്രോസ്റ്റേറ്റ് കാണ്ഡത്തോടൊപ്പം തിളങ്ങുന്ന ചുവപ്പുനിറത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category|Swainsona formosa}} *[https://web.archive.org/web/20090516050127/http://www.premcab.sa.gov.au/emblems/sturtpe1.htm South Australian Government Floral Emblem] (official website) *[http://www.anbg.gov.au/emblems/sa.emblem.html Australian emblems - South Australia] (Australian National Botanic Gardens website) *[http://enargea.org/tales/Australian/The_Blood_Flower.html Aboriginal myth about the Sturt's Desert Pea] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120213082343/http://enargea.org/tales/Australian/The_Blood_Flower.html |date=2012-02-13 }} *[http://farrer.csu.edu.au/ASGAP/s-formos.html Info Page from the Association of Societies for Growing Australian Plants] (hosted by [[Charles Sturt University]], [[New South Wales]]. *[https://web.archive.org/web/20060320122602/http://www.ubcbotanicalgarden.org/potd/2006/03/swainsona_formosa.php Large image of Sturt's Desert Pea] *[http://www.abc.net.au/gardening/stories/s293911.htm Sturt's Desert Pea Fact-sheet] from Gardening Australia, a TV programme of the [[Australian Broadcasting Corporation]]. *[http://herbaria.plants.ox.ac.uk/bol/home Oxford University Herbaria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151018065401/http://herbaria.plants.ox.ac.uk/bol/home/ |date=2015-10-18 }} *[http://www.slsa.sa.gov.au/exhibitions/treasures/pea.htm Sturt's Desert Pea costume] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060504074252/http://www.slsa.sa.gov.au/exhibitions/treasures/pea.htm |date=2006-05-04 }} (designed for the South Australian Centenary in 1936 by Thelma Thomas Afford, of [[Adelaide]]). {{AustralianFloralEmblems|state=collapsed}} [[വർഗ്ഗം:സൗത്ത് ഓസ്ട്രേലിയയിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:ക്വീൻസ്ലാൻഡിലെ സസ്യജാലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സൗത്ത് ഓസ്‌ട്രേലിയയുടെ ചിഹ്നങ്ങൾ]] 4lbrgwytvmyu79bjvdwaatqobjips13 0 502175 4618751 4534066 2026-05-12T05:32:05Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618751 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Stella McCartney}} {{Infobox fashion designer |name= സ്റ്റെല്ല മക്കാർട്ട്‌നി<br><small>[[OBE]] | image = Stella McCartney 2014 (cropped).jpg | caption = 2014 ജൂണിൽ നടന്ന "[[UN Action Against Sexual Violence in Conflict|ലൈംഗിക അതിക്രമങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുക" ഉച്ചകോടിയിൽ]] മക്കാർട്ട്‌നി | birth_name=സ്റ്റെല്ല നീന മക്കാർട്ട്‌നി | birth_date={{Birth date and age|1971|9|13|df=yes}} | birth_place= [[King's College Hospital|കിംഗ്സ് കോളേജ് ആശുപത്രി]], [[Camberwell|കാം‌ബെർ‌വെൽ]], [[London|ലണ്ടൻ]], ഇംഗ്ലണ്ട് | residence = | parents= [[Sir Paul McCartney|സർ പോൾ മക്കാർട്ട്‌നി]]<br> [[Linda McCartney]] | relatives= [[Mary McCartney|മേരി മക്കാർട്ട്‌നി]] (sister)<br>[[James McCartney|ജെയിംസ് മക്കാർട്ട്‌നി]] (brother)<br>[[Heather McCartney|ഹീതർ മക്കാർട്ട്‌നി]] (half-sister)<br>ബിയാട്രിസ് മക്കാർട്ട്‌നി (half-sister) | education= [[Ravensbourne University London|റാവൻസ്‌ബോർൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ലണ്ടൻ]] | occupation= ഫാഷൻ ഡിസൈനർ | spouse = {{marriage|അലാസ്ഡെയർ വില്ലിസ്|2003}} | children = 4 | awards= }} ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് ഫാഷൻ ഡിസൈനറാണ് സ്'''റ്റെല്ല നീന മക്കാർട്ട്‌നി''' ഒബിഇ (ജനനം: 13 സെപ്റ്റംബർ 1971). [[അമേരിക്ക]]ൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫറും സംഗീതജ്ഞയും മൃഗസംരക്ഷണ പ്രവർത്തകയുമായ [[Linda McCartney|ലിൻഡ മക്കാർട്ട്‌നി]]യുടെയും ഗായകനും ഗാനരചയിതാവും മുൻ [[ബീറ്റിൽസ്| ബീറ്റിൽ]] അംഗവുമായ സർ [[പോൾ മക്കാർട്ട്നി|പോൾ മക്കാർട്ട്‌നി]]യുടെയും മകളാണ്. അവരുടെ മാതാപിതാക്കളെപ്പോലെ, മക്കാർട്ട്‌നിയും മൃഗങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളുടെ ഉറച്ച പിന്തുണക്കാരിയാണ്. മാത്രമല്ല അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വെജിറ്റേറിയൻ, മൃഗരഹിതമായ ഇതരമാർഗങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചതിന് പ്രത്യേകിച്ചും അറിയപ്പെടുന്നു. == ആദ്യകാലജീവിതം == അമേരിക്കൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ലിൻഡ മക്കാർട്ട്‌നിയുടെയും മുൻ ബീറ്റിൽ അംഗം പോൾ മക്കാർട്ട്‌നിയുടെയും രണ്ടാമത്തെ കുട്ടിയായി 1971 സെപ്റ്റംബർ 13 ന് ലണ്ടനിലെ [[King's College Hospital|കിംഗ്സ് കോളേജ് ഹോസ്പിറ്റലിൽ]] മക്കാർട്ട്‌നി ജനിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://beatlechildren.tripod.com/stella.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-03-12 |archive-date=2019-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191220011542/http://beatlechildren.tripod.com/stella.html |url-status=dead }}</ref> അവരുടെ മുത്തശ്ശിമാരുടെ പേരിലാണ് അവർക്ക് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത് (ലിൻഡ മക്കാർട്ട്‌നിയുടെ മുത്തശ്ശിമാർക്ക് സ്റ്റെല്ല എന്നാണ് പേര് നൽകിയിരുന്നത്). ഒരു കൊച്ചു പെൺകുട്ടിയായി, മക്കാർട്ട്‌നി മാതാപിതാക്കളോടും അവരുടെ ഗ്രൂപ്പ് വിംഗ്സിനോടും ഒപ്പം മൂത്ത അർദ്ധസഹോദരി [[Heather McCartney|ഹെതർ]] (പോൾ മക്കാർട്ട്‌നി നിയമപരമായി ദത്തെടുത്തത്), മൂത്ത സഹോദരി മേരി, ഇളയ സഹോദരൻ ജെയിംസ് എന്നീ സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും സഞ്ചരിച്ചു. സ്റ്റെല്ലയുടെ പ്രയാസകരമായ ഡെലിവറിയിൽ നിന്ന് വിംഗ്സിന്റെ പേര് പ്രചോദനമായതായി അവരുടെ പിതാവ് പറയുന്നു.<ref name=Diary/>തന്റെ മകൾ അടിയന്തര സിസേറിയൻ വഴി ജനിക്കുമ്പോൾ, പോൾ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് റൂമിന് പുറത്ത് ഇരുന്നുകൊണ്ട് "ഒരു മാലാഖയുടെ ചിറകിൽ" ജനിക്കണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു.<ref name=Diary>{{cite book|editor1=Miles, Barry |editor2=Badman, Keith |title=The Beatles Diary After the Break-Up: 1970-2001 |year=2001 |publisher=Music Sales Group |location=London |isbn=9780711983076 |edition=reprint}}</ref>അവരുടെ അമ്മ യഹൂദയായിരുന്നു.<ref>https://forward.com/culture/186536/secret-history-of-paul-mccartney-the-jewish-beatle/</ref> പ്രശസ്തി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, തങ്ങളുടെ കുട്ടികൾ കഴിയുന്നത്ര സാധാരണ ജീവിതം നയിക്കണമെന്ന് മക്കാർട്ട്‌നീസ് ആഗ്രഹിച്ചു. അതിനാൽ സ്റ്റെല്ലയും സഹോദരങ്ങളും [[East Sussex|ഈസ്റ്റ് സസെക്സിലെ]] പ്രാദേശിക സംസ്ഥാന സ്കൂളുകളിൽ ചേർന്നു, അതിലൊന്നാണ് [[Bexhill College|ബെക്‌സിൽ കോളേജ്]]. സ്റ്റേറ്റ് സ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ തന്നെ [[വഴക്കുണ്ടാക്കൽ|വഴക്കുണ്ടാക്കലിന്]] ഇരയായതായും <ref>{{cite magazine |url= http://www.contactmusic.com/new/xmlfeed.nsf/mndwebpages/stella%20mccartney%20wants%20son%20to%20go%20private |title= Stella Mccartney Wants Son To Go Private |magazine= Contactmusic.com |accessdate= 2011-10-27 |archive-date= 2009-04-16 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090416162715/http://www.contactmusic.com/new/xmlfeed.nsf/mndwebpages/stella%20mccartney%20wants%20son%20to%20go%20private |url-status= dead }}</ref> സ്വയം വഴക്കുണ്ടാക്കാറുണ്ടെന്നും മക്കാർട്ട്‌നി പറഞ്ഞു.<ref>{{cite magazine |url= http://www.contactmusic.com/new/xmlfeed.nsf/mndwebpages/stella%20looks%20for%20private%20school |title=Stella Mccartney - Stella Looks For Private School |magazine=Contactmusic.com |accessdate=2011-10-27}}</ref> == കരിയർ == === തുടക്കം === ചെറുപ്പത്തിൽത്തന്നെ വസ്ത്രങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിൽ മക്കാർട്ട്‌നി താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ അവൾ ആദ്യത്തെ ജാക്കറ്റ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. മൂന്നു വർഷത്തിനുശേഷം, [[Christian Lacroix|ക്രിസ്റ്റ്യൻ ലാക്രോയിക്‌സിനായി]] അവർ പരിശീലനം നേടുകയും അവരുടെ ആദ്യത്തെ ഏറ്റവും പുതിയ ഫാഷൻ വസ്‌ത്ര ശേഖരത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും നിരവധി വർഷങ്ങളായി അവരുടെ പിതാവിന്റെ [[Savile Row|സാവൈൽ റോ]] തയ്യൽക്കാരൻ [[Edward Sexton|എഡ്വേർഡ് സെക്സ്റ്റൺ]] അവളുടെ കഴിവുകളെ മാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. [[Ravensbourne University London|റാവൻസ്‌ബോർൺ കോളേജ് ഓഫ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷനിൽ]] അടിസ്ഥാനം പഠിച്ച അവർ 1990 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ [[Central Saint Martins|സെൻട്രൽ സെന്റ് മാർട്ടിൻസിൽ]] ഫാഷൻ ഡിസൈനും പഠിച്ചു. 1995-ൽ ബിരുദം നേടി. അവരുടെ ബിരുദ ശേഖരം സുഹൃത്തുക്കളും സൂപ്പർ മോഡലുകളായ [[Naomi Campbell|നവോമി കാമ്പ്‌ബെൽ]], [[Yasmin Le Bon|യാസ്മിൻ ലെ ബോൺ]], [[Kate Moss|കേറ്റ് മോസ്]] എന്നിവർ സൗജന്യമായി ഗ്രാജുവേഷൻ റൺ‌വേ ഷോയിൽ മാതൃകയാക്കി. അവരുടെ പ്രശസ്തനായ അച്ഛൻ എഴുതിയ "സ്റ്റെല്ല മേ ഡേ" എന്ന ഗാനത്തിലാണ് ശേഖരം പ്രദർശിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=990CE0D9143CF937A25755C0A963958260 |title=Chronicle | work= The New York Times |date=1995-06-14 |accessdate=2011-10-27}}</ref> ആജീവനാന്ത സസ്യാഹാരിയായ മക്കാർട്ട്‌നി തന്റെ ഡിസൈനുകളിൽ തുകലോ രോമങ്ങളോ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല. 2015-ൽ [[The Guardian|ഗാർഡിയൻ]] അവളെ മൃഗങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളുടെ “മാറ്റമില്ലാത്ത ധ്വനിയുളള” പിന്തുണക്കാരിയായി വിശേഷിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news|last1=Hoskins|first1=Tansy|title=Stella McCartney’s fake-fur coats are worlds away from the brutal fur trade|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2015/mar/13/stella-mccartney-fake-fur-coats-brutal-trade|accessdate=19 May 2017|work=The Guardian|date=13 March 2015}}</ref>അവർ [[People for the Ethical Treatment of Animals|PETA]]യെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.peta.org/feat/stellavid/index.html |title=Do people you care about still wear fur? |publisher=PETA |accessdate=2011-10-27 |archive-date=2009-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428201136/http://www.peta.org/feat/stellavid/index.html |url-status=dead }}</ref>മക്കാർട്ട്‌നിയുടെ ചില ഡിസൈനുകളിൽ അവരുടെ "മൃഗങ്ങളില്ല" എന്ന നയത്തെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കുന്ന വാചകമുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, സ്ലീവിലെ "സ്പോർട്ടി വെജിറ്റേറിയൻമാർക്ക് അനുയോജ്യം" എന്ന് [[അഡിഡാസ്|അഡിഡാസിനായുള്ള]] അവരുടെ ജാക്കറ്റുകളിലൊന്ന് പറയുന്നു. അവരുടെ ഒരു ജോടി വിനൈൽ, അൾട്രാസ്യൂഡ് ബൂട്ടുകൾ സസ്യാഹാര ഉൽപ്പന്നമാണെന്ന് പ്രത്യേകം വിപണനം ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും എണ്ണ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സിന്തറ്റിക്സ് ഉപയോഗം പാരിസ്ഥിതിക ആശങ്കകൾ ഉയർത്തിയിരുന്നു.<ref>{{cite web|title=Thigh high boots by Stella McCartney, c.2005|url=https://collections.vam.ac.uk/item/O1247537/boots-stella-mccartney/|website=V&A Search the Collections|publisher=Victoria and Albert Museum|accessdate=19 May 2017|language=en}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist|30em}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Wikiquote}} {{commons category|Stella McCartney}} *{{Official website|http://www.stellamccartney.com}} * {{Britannica|761555}} *{{IMDb name|id=0565383|name=Stella McCartney}} *{{fashionlabel|id=stella-mccartney}} {{Paul McCartney Family}} {{L'Oreal Brands}} {{PPR (company)}} {{Designer labels |state=collapsed}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1971-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:പൊതുപ്രവർത്തകർ]] 0omm5qj3c5gvnrbumuws4u1pqglc7ci 0 509091 4618781 3337234 2026-05-12T08:37:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618781 wikitext text/x-wiki {{Infobox mineral | name = ഹിബോണൈറ്റ് Hibonite | boxwidth = | boxbgcolor = | image = Hibonit-G-EmpireTheWorldOfGems.jpg | imagesize = | alt = | caption = | category = [[Oxide minerals]] | formula = (Ca,Ce)(Al,Ti,Mg)₁₂O₁₉ | molweight = | strunz = 4.CC.45 | dana = | system = [[Hexagonal crystal system|Hexagonal]] | class = Dihexagonal dipyramidal (6/mmm) <br/>[[H-M symbol]]: (6/m 2/m 2/m) | symmetry = ''P''6₃/mmc | unit cell = a = 5.56, c = 21.89&nbsp;[Å]; Z&nbsp;=&nbsp;2 | color = Brownish black to black; reddish brown in thin fragments; blue in meteorite occurrence | colour = | habit = Prismatic platy to steep pyramidal crystals | twinning = | cleavage = {0001} good, {10{{overline|1}}0} parting | fracture = Subconchoidal | tenacity = | mohs = {{frac|7|1|2}}-8 | luster = Vitreous | streak = reddish brown | diaphaneity = Semitransparent | gravity = 3.84 | density = | polish = | opticalprop = Uniaxial (-) | refractive = n_ω = 1.807(2), n_ε = 1.79(1) | birefringence = | pleochroism = O = brownish gray; E = gray | 2V = | dispersion = | extinction = | length fast/slow = | fluorescence = | absorption = | melt = | fusibility = | diagnostic = | solubility = | impurities = | alteration = | other = | prop1 = | prop1text = | references = <ref name=HBM>{{cite web|url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/hibonite.pdf|title=Handbook of Mineralogy|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=Mindat>{{cite web|url=http://www.mindat.org/min-1897.html|title=Hibonite: Hibonite mineral information and data.|website=www.mindat.org}}</ref> }} ഷഡ്ഭുജ സ്ഫടിക ഘടനയുമുള്ള വിവിധ നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ധാതുവാണ് '''ഹിബോണൈറ്റ്'''. (Hibonite) രാസ സൂത്രവാക്യം (Ca, Ce) (Al, Ti, Mg) 12O19. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും അപൂർവമായ [[രത്നം|രത്നങ്ങളിലൊന്നായി]] കണക്കാക്കുന്നു. വലുതും സുതാര്യവുമായ കല്ലുകൾ വളരെ വിരളമാണ്.<ref>https://www.gemdat.org/gem-1897.html</ref> ===പേരിന് പിന്നിൽ=== 1953 ൽ മഡഗാസ്കറിൽ ഒരു ഫ്രഞ്ച് ഖനിജാന്വേഷകനായ പോൾ ഹിബോൺ ആണ് ഹിബോണൈറ്റ് ക ണ്ടെത്തിയത്. അതിനാൽ ഹിബോണൈറ്റ് രത്നത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നൽകി.<ref>https://www.gia.edu/doc/Hibonite-a-New-Gem-Mineral.pdf</ref> ==ലഭ്യത == മഡഗാസ്കർ, കെനിയയിലെ ച്യുലു ഹിൽ‌സ്, ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ അച്ചൻ‌കോവിൽ ഷിയർ സോൺ [https://en.wikipedia.org/wiki/Shear_zone (Shear zone)] എന്നിവിടങ്ങളിലെ പര്യവേഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് ഹിബോണൈറ്റ് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഹിബോണൈറ്റിന്റെ മാക്രോസ്കോപ്പിക് സാമ്പിളുകൾ സാധാരണയായി അതാര്യവും അർദ്ധസുതാര്യവുമാണ്. നേർത്ത സുതാര്യമായ ഇളം മഞ്ഞ മുതൽ തവിട്ട് നിറമുള്ള പരലുകൾ വരെ ടാൻസാനിയയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ===മറ്റു വിവരങ്ങൾ === തിളങ്ങുന്ന നീല മുതൽ പച്ച, ഓറഞ്ച്, തവിട്ട് നിറങ്ങളിൽ ഹിബോണൈറ്റ് കണ്ട് വരുന്നു . കാഠിന്യം 7.5–8.0 ഹിബോനൈറ്റ് നേരിയ തോതിൽ [[റേഡിയോ ആക്ടീവത|റേഡിയോ ആക്ടീവ് സ്വഭാവം]] പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.gemdat.org/gem-1897.html</ref> ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:രത്നങ്ങൾ]] fcdq8841a6mmrkfcrou1olx2tfj2c13 0 510215 4618792 4544445 2026-05-12T10:12:40Z ~2026-28666-34 217607 സന്ന്യാസി Hindu Rebellion ivide Fakir കലാപം ennu muslim reethiyil തെറ്റായി എഴുതിയത് മാറ്റി 4618792 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} 1776-ലാണ് സന്ന്യാസി കലാപം '''''(1776-1777)''''' ആരംഭിച്ചത്. ഇവർ [[മുസ്ലിം|ഹിന്ദുക്കൾ ആയിരുന്നു]]. ഇവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട കർഷകരായിരുന്നു. 5000 മുതൽ 7000 വരെയുള്ള വലിയ സംഘങ്ങളായി ഇവർ ബംഗാളിലും, [[ബീഹാർ|ബീഹാറിലുമായി]] നാടോടി ജീവിതം നയിച്ചു പോന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് എതിരെ പോരാടിയിരുന്ന കർഷകരുമായും, പ്രഭുക്കന്മാരുമായും സന്ന്യാസിമാർക്ക് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം വഴിയാധാരം ആക്കിയ ഈ ജന വിഭാഗങ്ങളുടെ അവസ്ഥ അവരെ വല്ലാതെ സ്വാധീനിച്ചു. ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ട സൈനികർ, ഹിന്ദു പട്ടാളക്കാർ, രജപുത്രന്മാർ എന്നിവരുടെ പിന്തുണയും ഇവർക്ക് ലഭിച്ചു. ഗറില്ലാ മാതൃകയിലാണ് സന്ന്യാസിമാർ ആക്രമണങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചത്. സമ്പന്നരായ ജന്മിമാരുടെ കലവറകളിൽ നിന്നും അവർ ധാന്യങ്ങൾ കവർച്ച ചെയ്തു. ഗവൺമെൻറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരേയും അവർ വെറുതെ വിട്ടില്ല. സന്ന്യാസി കലാപത്തിൽ [[ഹിന്ദു|ചില ഫക്കീർ മുസ്ലിങ്ങളും]] പങ്കെടുത്തിരുന്നു. കമ്പനി സൈന്യം വൻ സായുധ ശക്തി ഉപയോഗിച്ച സന്ന്യാസി കലാപം അടിച്ചമർത്തി എങ്കിലും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിന് പലപ്പോഴും അവർ ഭീഷണി ഉയർത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു.<ref>https://www.gktoday.in/gk/sanyasi-rebellion/</ref> ==അവലംബ०== {{RL}} [[വർഗ്ഗം:കലാപങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1776]] nlinurrgureai3c4sccdi4i9rrzon9k 0 514014 4618680 4618458 2026-05-11T17:04:11Z Josephjose07 141381 4618680 wikitext text/x-wiki {{refimprove|date=2025 ഫെബ്രുവരി}} [[File:St. Mary's Church Punnamada.jpg|thumb|350px|സെന്റ് മേരീസ്‌ ചർച്ച് പുന്നമട ]] ==ചരിത്രം== ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു ഈ ദേവാലയം. പുന്നമടയിലെ<ref> https://stmaryschurch.blogspot.com/</ref> ആരാധനാ കൂട്ടായ്മയുടെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്ന 1935, മെയ് മാസത്തിൽ പുതുപ്പറമ്പിൽ ചാണ്ടി ഔസേപ്പിന്റെ പുരയിടത്തിൽ കെട്ടി ഉയർത്തിയ ഓലഷെഡിൽ പരിശുദ്ധ മാതാവിന്റെ വണക്കമാസാചരണം തുടങ്ങിയതോടുകൂടിയാണ്. 1939 ൽ തത്തംപള്ളി വികാരിയും ഇടവകക്കാരനുമായ റവ.ഫാ.(ഫാൻസിസ് വന്യം പറമ്പിലിന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ പുന്നമടയിലെ കുടുംബനാഥന്മാർ ഒത്തുകൂടി സെന്റ് മേരീസ് കാത്തലിക് യൂണിയൻ എന്ന സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം നൽകി, തുടർന്ന് തിരുഹൃദയമാസവണക്കം ആരംഭിച്ചു. 1942 ൽ [[പുന്നമട]] വണക്കമാസപ്പുര ഇരുന്ന സ്ഥലം പുതുപ്പറമ്പിൽ ചാണ്ടി ഔസേപ്പ് തത്തംപ്പള്ളി പള്ളിക്കാര്യത്തിലേക്ക് ദാനമായി നൽകി. സർക്കാർ അധികാരികളിൽ നിന്നും മറ്റുമതസ്ഥരിൽ നിന്നുമുള്ള ഏറെ എതിർപ്പുകളെയും പ്രതിസന്ധികളെയും ഭീഷണികളെയും നേരിട്ടുകൊണ്ട് തത്തംപള്ളിയിൽ വികാരിയായിരുന്ന പെരിയ ബഹു സെബാസ്റ്റ്യൻ ചെറുശ്ശേരിലച്ചൻ 1949 ഏപ്രിൽ 2 ന് പുന്നമടയിൽ ആദ്യമായി ദിവ്യബലി അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ദൈവാലയ സ്ഥാപനം കുറിച്ചു. തുടർന്ന് മാസത്തിലൊരിക്കൽ തത്തംപള്ളി പള്ളിയിൽ നിന്നും വൈദികർ വന്ന് കുർബ്ബാന അർപ്പിച്ചു പോന്നു. 1951 മുതൽ ആലപ്പുഴ സേക്രട്ട് ഹാർട്ട് സെമിനാരിയിൽ നിന്നുള്ള ഈശോസഭാ വൈദികരുടെ സഹകരണത്തോടെ എല്ലാ ഞായറാഴ്ചകളിലും മാസാന്ത്യ വെള്ളിയാഴ്ചകളിലും ദിവ്യബലി അർപ്പണം ആരംഭിച്ചു. [[File:St. Joseph Chapel Punnamada.jpg |thumb|350px|വിശുദ്ധ യൗസേപ്പിതാവിൻ്റെ വണക്കമാസപുര പുന്നമട ]] 1952 ൽ കാത്തലിക് യൂണിയന്റെ നേത്യത്വത്തിൽ വിശ്വാസികളിൽ നിന്നും സമാഹരിച്ച സംഭാവനകൾ ഉപയോഗിച്ച് പള്ളിയോടു ചേർന്നുള്ള 87 സെന്റ് ഭൂമി വിലയ്ക്കുവാങ്ങി പള്ളിയ്ക്ക് മുതൽകൂട്ടി. ഇതേ കാലഘട്ടത്തിൽ തോട്ടാത്തോടിനു സമീപം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന സെന്റ് ജോസഫ്സ് കാത്തലിക് അസോസിയേഷനും പുന്നമടയുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായകമായി. 1955 ൽ സണ്ടേസ്കൂളും 1962 ൽ സെന്റ് വിൻസെന്റ് ഡിപോൾ സൊസൈറ്റിയും ആരംഭിച്ചു. 1967 ൽ രൂപീകൃതമായ എസ്.എം.വൈ. എ. എന്ന സംഘടന യുവജനങ്ങളുടെ ആദ്ധ്യാത്മിക വളർച്ചക്കൊപ്പം സാംസ്കാരിക നവോത്ഥാനത്തിനും നേതൃത്വം നൽകി. ലീജിയൻ ഓഫ് മേരി, സൊഡാലിറ്റി തുടങ്ങിയ ഭക്തസംഘടനകളും ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടി. - വിശ്വാസ കൂട്ടായ്മയുടെ വളർച്ചക്കൊപ്പം പോരായ്മകളും ആവശ്യങ്ങളും ഏറി വന്നു. 1979 ൽ തത്തംപള്ളിയിൽ അസി.വികാരിയാ യിരുന്ന റവ. ഫാ. തോമസ് ഇടയാൽ എം.സി.എസ്. വി. യൂദാശ്ലീഹായായുടെ നൊവേന ആരംഭിക്കുകയും പള്ളിയുടെ പുനരുദ്ധാരണത്തിനായി ഒരു കമ്മറ്റിക്ക് രൂപം നൽകുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ 1986 മാർച്ച് 10 ന് തത്തംപള്ളി പള്ളി വികാരിയായിരുന്ന പെരിയ ബഹു. സെബാസ്റ്റ്യൻ മഞ്ചേരിക്കളത്തിലച്ചൻ (പസിഡന്റും കുര്യച്ചൻ മാളി യേക്കൽ സെക്രട്ടറിയുമായി രൂപീകരിച്ച് സെന്റ് മേരീസ് ദൈവാലയ നിർമ്മാണം നടത്തിയത്. - 1987 മാർച്ച് 3 നു പുതിയ ദൈവാലയത്തിനു ശിലാസ്ഥാപനം ചങ്ങനാശ്ശേരി അതിരൂപതാ മെത്രാപ്പോലിത്ത മാർ ജോസഫ് പൗവ്വത്തിൽ നിർവ്വഹിച്ചു. 1987 മെയ് 11 പള്ളിയുടെ നിർമ്മാണ ജോലികൾ ആരം ഭിച്ചു. 1989 മാർച്ച് 12 ന് പവ്വത്തിൽ പിതാവ് ദൈവാലയ കൂദാശ ചെയ്ത് പ്രഥമ ദിവ്യബലി അർപ്പിച്ചു. - 130 അടി നീളത്തിലും 30 അടി വീതിയിലും കിഴക്കു പടിഞ്ഞാറായി നിലകൊള്ളുന്ന ദൈവാലയത്തിന്റെ വടക്കു വശത്ത് മദ്ധ്യഭാഗത്തായി 480 ച. അടി വിസ്തൃതിയിൽ ചിത്രപ്പണികളോടുകൂടി നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന പൂമുഖമദ്ധ്യത്തിൽ തികച്ചും ഭാരതീയ രീതിയിൽ താമരപ്പൂവിനുള്ളിലാണ് ഇടവക മദ്ധ്യസ്ഥയായ പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ തിരുസ്വരൂപം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[File:പുന്നമട പള്ളി പെരുന്നാൾ ആലപ്പുഴ.jpg |thumb|350px| പുന്നമട പള്ളി പെരുന്നാൾ, ദീപാലംകൃതമായ ദേവാലയവും. കരിമരുന്ന് കലാപ്രകടനവും ]] [[File:പുന്നമട പള്ളി തിരുനാൾ പ്രദക്ഷിണം 2026.jpg |thumb|350px| പുന്നമട പള്ളിയിൽ പരിശുദ്ധ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ തിരുന്നാളിന്റെ ഭാഗമായി മാതാവിന്റെ തിരു സ്വരൂപം വഹിച്ചു കൊണ്ടുള്ള പ്രദക്ഷിണം ]] == അജപാലന ശുശ്രുഷചെയ്ത ബഹുമാനപ്പെട്ട വൈദികർ == *2024- ''':'''ഫാ.ജോസഫ് പുത്തൻപറമ്പിൽ *2023- 2024(മെയ്)- ''':'''ഫാ.തോമസ് താന്നിയത്ത് *2023- ''':''' ഫാ.സ്മിത്ത് സ്രാമ്പിക്കൽ *2022- 2023 - ''':''' ഫാ.പ്രകാശ് മറ്റത്തിൽ * 2022 ജൂൺ- സെപ്റ്റംബർ.8 ( വികാരി ഇൻ-ചാർജ് ) ''':''' ഫാ.തോമസ് പുത്തൻപറമ്പിൽ * 2019- 2022 ''':''' ഫാ.വർഗീസ് കാലായിൽ * 2017- 2019 ''':''' ഫാ.ഫ്രാൻസിസ് കരുവേലിൽ * 2016- 2017 ''':''' ഫാ.ജോസഫ് അയ്യങ്കരി * 2013- 2016 ''':''' ഫാ.ജോസഫ് എം ചെറുവേലി * 2011- 2013 ''':''' ഫാ.ഫിലിപ്പ് കാവിത്താഴെ * 2007- 2011 ''':''' ഫാ.മാത്യു കളത്തിൽ * 2005- 2007 ''':''' ഫാ.ജേക്കബ് ഇടയലിൽ * 2003 - 2005 ''':''' ഫാ.ജോൺ മഠത്തിപ്പറമ്പിൽ * 2002 - 2003 ''':''' ഫാ.അക്വിനാസ് വാത്തികുളം CST * 2000 - 2002 ''':''' ഫാ.ജോർജ് കാഞ്ഞമല CMI * 1997 - 2000 ''':''' ഫാ.ജോർജ് വാത്യാകരി * 1993 - 1997 ''':''' ഫാ.അലക്സ് മാത്യു പാറപ്പുറം * 1992 - 1993 ''':'''ഫാ.വർഗീസ് കൈതപ്പറമ്പിൽ * 1990- 1992 ''':''' ഫാ.സിബി ജോസ് ആലഞ്ചേരി സെന്റ്‌ മേരീസ് ചർച്ച് പുന്നമട<ref>https://goo.gl/maps/9iXfRbTicH5zYqX56</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[Category:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ]] [[Category:Syro-Malabar Catholic church buildings]] [[Category:Churches in Alappuzha district]] [[Category:St. Mary's Church, Punnamada]] rafm8t4fcoadgu9wdv5xkpzjwsyunrq 0 516273 4618739 4111390 2026-05-12T03:44:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618739 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sonja Gaudet}} {{Infobox sportsperson | name = Sonja Gaudet | image = Sonja Gaudet.png | image_size = <!--Only for images narrower than 220 pixels.--> | alt = | caption = | headercolor = red | textcolor = white | native_name = | native_name_lang = | birth_name = | fullname = | nickname = | nationality = Canadian | ethnicity = | citizenship = Canada | birth_date = {{Birth-date and age|July 22, 1966}} | birth_place = [[North Vancouver (district municipality)|North Vancouver, British Columbia]] | death_date = <!-- {{death date and age|df=yes|death year|death month|death day|birth year|birth month|birth day}} --> | death_place = | resting_place = | monuments = | residence = [[Sanford, Manitoba]] | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | agent = | height = | weight = | spouse = | life_partner = | other_interests = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | medaltemplates = {{MedalSport | [[Image:Wheelchair curling pictogram (Paralympics).svg|20px]] [[Wheelchair curling]] }} {{MedalCountry | {{CAN}} }} {{MedalCompetition | [[Wheelchair curling at the Winter Paralympics|Paralympic Games]]}} {{MedalGold | [[2006 Winter Paralympics|2006 Pinerolo]] | [[Wheelchair curling at the 2006 Winter Paralympics|Mixed team]] }} {{MedalGold | [[2010 Winter Paralympics|2010 Vancouver]] | [[Wheelchair curling at the 2010 Winter Paralympics|Mixed team]] }} {{MedalGold | [[2014 Winter Paralympics|2014 Sochi]]|[[Wheelchair curling at the 2014 Winter Paralympics|Mixed team]] }} | show-medals = yes | updated = }} കനേഡിയൻ വീൽചെയർ കർലറാണ് '''സോൻജ ഗൗഡെറ്റ്''' (ജനനം: ജൂലൈ 22, 1966, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയിലെ നോർത്ത് വാൻകൂവറിൽ). 2006-ലെ വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്സ്, 2010-ലെ വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്സ്, 2014-ലെ വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്സ് എന്നിവയിൽ വീൽചെയർ കർലിംഗിൽ സ്വർണം നേടിയ ടീമിലുണ്ടായിരുന്നു. 2014-ലെ വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സിനായി കനേഡിയൻ പതാക വഹിക്കുന്നയാൾ കൂടിയായിരുന്നു അവർ. ഇപ്പോൾ അവർ [[ബ്രിട്ടീഷ് കൊളമ്പിയ|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ]]യിലെ [[Vernon, British Columbia|വെർനോണിലാണ്]] താമസിക്കുന്നത്. <ref>{{Cite news |url=http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/sonja-gaudet/ |title=Sonja Gaudet |last=Freeborn |first=Jeremy |work=The Canadian Encyclopedia |access-date=2018-03-16 |language=en }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ഫലങ്ങൾ== {| class="wikitable" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan=4 | [[Image:IPC logo (2004).svg|30px]] [[Paralympic Games]] |- !Finish !Event !Year !Place |- |bgcolor="gold" align="center" |Gold |Wheelchair Curling |[[Wheelchair curling at the 2006 Winter Paralympics|2006]] |{{ITA}} [[Torino]] |- |bgcolor="gold" align="center" |Gold |Wheelchair Curling |[[Wheelchair curling at the 2010 Winter Paralympics|2010]] |{{CAN}} [[Vancouver]] |- |bgcolor="gold" align="center" |Gold |Wheelchair Curling |[[Wheelchair curling at the 2014 Winter Paralympics|2014]] |{{RUS}} [[Sochi]] |- !colspan=4 | [[Image:Wheelchair curling pictogram (Paralympics).svg|20px]] [[World Wheelchair Curling Championships]] |- !Finish !Event !Year !Place |- |align="center" |4. |Wheelchair Curling |[[2007 Wheelchair Curling World Championships|2007]] |{{SWE}} [[Sollefteå]] |- |align="center" |4. |Wheelchair Curling |[[2008 Wheelchair Curling World Championships|2008]] |{{SUI}} [[Sursee]] |- |bgcolor="gold" align="center" |Gold |Wheelchair Curling |[[2011 Wheelchair Curling World Championship|2011]] |{{CZE}} [[Prague]] |} ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== * {{World Curling Federation|4669}} * {{IPC athlete|sonja-gaudet}} * {{CPC profile|sonja-gaudet}} [[വർഗ്ഗം:1966-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാരാലിമ്പിക്സ് മെഡൽ ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:2014-ലെ വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സിലെ മെഡൽ ജേതാക്കൾ]] jrw2i3u9nxuydvbb37oh5f5zqwg3zkm 2 516706 4618703 4608389 2026-05-11T20:13:47Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4618703 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q11344. } |section=17 |sort=P17 |columns=label:Article,P2101,P246,P1086,P1001 }} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! Article ! melting point ! മൂലകത്തിന്റെ സൂത്രവാക്യം ! ആറ്റോമിക സംഖ്യ ! ബാധകമാകുന്ന നിയമമണ്ഡലം |- | [[ഹൈഡ്രജൻ]] | -259.14 സെൽഷ്യസ് | H | 1 | |- | [[ഹീലിയം]] | -272.05 സെൽഷ്യസ് | He | 2 | |- | [[ലിഥിയം]] | 180.5 സെൽഷ്യസ് | Li | 3 | |- | [[ബെറിലിയം]] | 2349 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>1278 സെൽഷ്യസ് | Be | 4 | |- | [[ബോറോൺ]] | 2077 സെൽഷ്യസ് | B | 5 | |- | [[കാർബൺ]] | | C | 6 | |- | [[നൈട്രജൻ]] | | N | 7 | |- | [[ഓക്സിജൻ]] | | O | 8 | |- | [[ഫ്ലൂറിൻ]] | -363 ഫാരൺഹീറ്റ് | F | 9 | |- | [[നിയോൺ]] | -248.6 സെൽഷ്യസ് | Ne | 10 | |- | [[സോഡിയം]] | 97.78 സെൽഷ്യസ് | Na | 11 | |- | [[മഗ്നീഷ്യം]] | 649 സെൽഷ്യസ് | Mg | 12 | |- | [[അലൂമിനിയം]] | 1220 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>660 സെൽഷ്യസ് | Al | 13 | |- | [[സിലിക്കൺ]] | 2570 ഫാരൺഹീറ്റ് | Si | 14 | |- | [[ഫ്രാൻസിയം]] | | Fr | 87 | |- | [[ഫോസ്ഫറസ്]] | | P | 15 | |- | [[ഇരുമ്പ്]] | 1538 സെൽഷ്യസ് | Fe | 26 | |- | [[ഗന്ധകം]] | | S | 16 | |- | [[ക്ലോറിൻ]] | | Cl | 17 | |- | [[ആർഗോൺ]] | -189.34 സെൽഷ്യസ് | Ar | 18 | |- | [[പൊട്ടാസ്യം]] | 336.4 കെൽവിൻ<br/>63.2 സെൽഷ്യസ് | K | 19 | |- | [[കാൽ‌സ്യം|കാൽ സ്യം]] | 838.85 സെൽഷ്യസ് | Ca | 20 | |- | [[കറുത്തീയം]] | 328 സെൽഷ്യസ്<br/>621 ഫാരൺഹീറ്റ് | Pb | 82 | |- | [[സ്കാൻഡിയം]] | 1540.85 സെൽഷ്യസ് | Sc | 21 | |- | [[ടൈറ്റാനിയം]] | 1941 കെൽവിൻ<br/>1670 സെൽഷ്യസ് | Ti | 22 | |- | [[വനേഡിയം]] | 1887 സെൽഷ്യസ് | V | 23 | |- | [[ക്രോമിയം]] | 1907 സെൽഷ്യസ് | Cr | 24 | |- | [[മാംഗനീസ്]] | 2271 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>1243 സെൽഷ്യസ് | Mn | 25 | |- | [[റീനിയം]] | | Re | 75 | |- | [[കൊബാൾട്ട്]] | 2719 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>1768 കെൽവിൻ<br/>1495 സെൽഷ്യസ് | Co | 27 | |- | [[ടങ്സ്റ്റൺ]] | 6170 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>3410 സെൽഷ്യസ് | W | 74 | |- | [[നിക്കൽ]] | 2831 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>1728 കെൽവിൻ<br/>1455 സെൽഷ്യസ് | Ni | 28 | |- | [[ഓസ്മിയം]] | | Os | 76 | |- | [[ചെമ്പ്]] | 1981 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>1085 സെൽഷ്യസ് | Cu | 29 | |- | [[നാകം]] | 419 സെൽഷ്യസ് | Zn | 30 | |- | [[ഗാലിയം]] | | Ga | 31 | |- | [[ജെർമേനിയം]] | | Ge | 32 | |- | [[ആർസെനിക്]] | 1135 ഫാരൺഹീറ്റ് | As | 33 | |- | [[സെലീനിയം]] | 392 ഫാരൺഹീറ്റ് | Se | 34 | |- | [[ഇറിഡിയം]] | | Ir | 77 | |- | [[ബ്രോമിൻ]] | | Br | 35 | |- | [[പ്ലാറ്റിനം]] | | Pt | 78 | |- | [[ക്രിപ്റ്റോൺ]] | | Kr | 36 | |- | [[റൂബിഡിയം]] | | Rb | 37 | |- | [[സ്വർണം]] | 1064.18 സെൽഷ്യസ് | Au | 79 | |- | [[രസം (മൂലകം)|രസം]] | -37.89 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>-38.83 സെൽഷ്യസ് | Hg | 80 | |- | [[താലിയം]] | | Tl | 81 | |- | [[സ്ട്രോൺഷിയം]] | | Sr | 38 | |- | [[യിട്രിയം]] | 2732 ഫാരൺഹീറ്റ് | Y | 39 | |- | [[ബിസ്മത്]] | | Bi | 83 | |- | [[പൊളോണിയം]] | | Po | 84 | |- | [[ആസ്റ്ററ്റീൻ]] | | At | 85 | |- | [[സിർകോണിയം]] | 3375 ഫാരൺഹീറ്റ് | Zr | 40 | |- | [[നയോബിയം|നിയോബിയം]] | | Nb | 41 | |- | [[മൊളിബ്ഡിനം]] | 4752 ഫാരൺഹീറ്റ് | Mo | 42 | |- | [[ടെക്നീഷ്യം]] | 2170 സെൽഷ്യസ് | Tc | 43 | |- | [[റുഥീനിയം]] | | Ru | 44 | |- | [[റോഡിയം]] | 3571 ഫാരൺഹീറ്റ് | Rh | 45 | |- | [[പലേഡിയം]] | | Pd | 46 | |- | [[വെള്ളി]] | 1761 ഫാരൺഹീറ്റ് | Ag | 47 | |- | [[കാഡ്മിയം]] | | Cd | 48 | |- | [[ഇൻഡിയം]] | 314 ഫാരൺഹീറ്റ് | In | 49 | |- | [[വെളുത്തീയം]] | 449 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>231.9 സെൽഷ്യസ് | Sn | 50 | |- | [[യുറേനിയം]] | | U | 92 | |- | [[ആന്റിമണി]] | 1166 ഫാരൺഹീറ്റ് | Sb | 51 | |- | [[ടെലൂറിയം]] | 842 ഫാരൺഹീറ്റ് | Te | 52 | |- | [[പ്ലൂട്ടോണിയം]] | | Pu | 94 | |- | [[അയോഡിൻ]] | 113.7 സെൽഷ്യസ് | I | 53 | |- | [[നെപ്റ്റ്യൂണിയം]] | | Np | 93 | |- | [[സെനൊൺ]] | | Xe | 54 | |- | [[സീസിയം]] | | Cs | 55 | |- | [[പ്രൊട്ടക്റ്റിനിയം]] | | Pa | 91 | |- | [[ബേരിയം]] | 727 സെൽഷ്യസ് | Ba | 56 | |- | [[തോറിയം]] | | Th | 90 | |- | [[ഹാഫ്നിയം]] | 4041 ഫാരൺഹീറ്റ് | Hf | 72 | |- | [[ആക്റ്റിനിയം]] | | Ac | 89 | |- | [[ടാന്റലം|ടാന്റാലം]] | 5425 ഫാരൺഹീറ്റ് | Ta | 73 | |- | [[റേഡിയം]] | | Ra | 88 | |- | [[റഡോൺ]] | | Rn | 86 | |- | ''[[:d:Q1139|ununennium]]'' | | Uue | 119 | |- | ''[[:d:Q1146|unbinilium]]'' | | Ubn | 120 | |- | [[റുഥർഫോർഡിയം]] | | Rf | 104 | |- | [[ഡൂബ്നിയം]] | | Db | 105 | |- | [[സീബോർഗിയം]] | | Sg | 106 | |- | [[ബോറിയം]] | | Bh | 107 | |- | [[ഹാസ്സിയം]] | | Hs | 108 | |- | [[മെയ്റ്റ്നേറിയം]] | | Mt | 109 | |- | [[ഡാംഷ്റ്റാറ്റിയം]] | | Ds | 110 | |- | [[റോണ്ട്ഗെനിയം]] | | Rg | 111 | |- | [[കോപ്പർനിഷ്യം]] | | Cn | 112 | |- | [[നിഹോണിയം (മൂലകം)|നിഹോനിയം]] | | Nh | 113 | |- | [[ഫ്ലെറോവിയം]] | | Fl | 114 | |- | [[മോസ്കൊവിയം]] | | Mc | 115 | |- | [[ലിവർമോറിയം]] | | Lv | 116 | |- | [[ടെനസീൻ]] | | Ts | 117 | |- | [[ഓഗനെസൺ]] | | Og | 118 | |- | [[സീറിയം]] | | Ce | 58 | |- | [[പ്രസിയോഡൈമിയം]] | 1208 കെൽവിൻ | Pr | 59 | |- | [[നിയോഡൈമിയം]] | | Nd | 60 | |- | [[യൂറോപ്പിയം]] | | Eu | 63 | |- | ''[[:d:Q1466|unbiunium]]'' | | Ubu | 121 | |- | [[ലാന്തനം]] | | La | 57 | |- | [[പ്രൊമിതിയം]] | | Pm | 61 | |- | [[സമേറിയം]] | | Sm | 62 | |- | [[ഗാഡോലിനിയം]] | | Gd | 64 | |- | [[ടെർബിയം]] | | Tb | 65 | |- | [[ഡിസ്പ്രോസിയം]] | | Dy | 66 | |- | [[ഹോമിയം]] | 1734 കെൽവിൻ | Ho | 67 | |- | [[എർബിയം]] | | Er | 68 | |- | [[തൂലിയം]] | | Tm | 69 | |- | [[യിറ്റെർബിയം]] | | Yb | 70 | |- | [[ലുറ്റീഷ്യം]] | | Lu | 71 | |- | [[അമെരിസിയം]] | | Am | 95 | |- | [[ക്യൂറിയം]] | | Cm | 96 | |- | [[ബെർകിലിയം]] | | Bk | 97 | |- | [[കാലിഫോർണിയം]] | 1173 കെൽവിൻ | Cf | 98 | |- | [[ഐൻസ്റ്റീനിയം]] | | Es | 99 | |- | [[ഫെർമിയം]] | | Fm | 100 | |- | [[മെൻഡെലീവിയം]] | | Md | 101 | |- | [[നോബെലിയം]] | | No | 102 | |- | [[ലോറെൻസിയം]] | | Lr | 103 | |- | ''[[:d:Q7425|Unbibium]]'' | | Ubb | 122 | |- | ''[[:d:Q54377|unbihexium]]'' | | Ubh | 126 | |- | ''[[:d:Q428629|untriunium]]'' | | Utu | 131 | |- | ''[[:d:Q428635|untribium]]'' | | Utb | 132 | |- | ''[[:d:Q428640|unbiennium]]'' | | Ube | 129 | |- | ''[[:d:Q428648|untrinilium]]'' | | Utn | 130 | |- | ''[[:d:Q428685|unbipentium]]'' | | Ubp | 125 | |- | ''[[:d:Q428692|unbiseptium]]'' | | Ubs | 127 | |- | ''[[:d:Q428703|unbioctium]]'' | | Ubo | 128 | |- | ''[[:d:Q428741|unbiquadium]]'' | | Ubq | 124 | |- | ''[[:d:Q428758|unbitrium]]'' | | Ubt | 123 | |- | ''[[:d:Q548592|untriennium]]'' | | Ute | 139 | |- | ''[[:d:Q868375|untrihexium]]'' | | Uth | 136 | |- | ''[[:d:Q869681|untrioctium]]'' | | Uto | 138 | |- | ''[[:d:Q1366419|untriseptium]]'' | | Uts | 137 | |- | ''[[:d:Q2399140|unquadennium]]'' | | Uqe | 149 | |- | ''[[:d:Q3029913|unquadnilium]]'' | | Uqn | 140 | |- | ''[[:d:Q3551918|unpentbium]]'' | | Upb | 152 | |- | ''[[:d:Q3551919|unpentnilium]]'' | | Upn | 150 | |- | ''[[:d:Q3551921|unpentunium]]'' | | Upu | 151 | |- | ''[[:d:Q3551924|unpenttrium]]'' | | Upt | 153 | |- | ''[[:d:Q3551926|unquadhexium]]'' | | Uqh | 146 | |- | ''[[:d:Q3551927|unquadbium]]'' | | Uqb | 142 | |- | ''[[:d:Q3551928|unquadoctium]]'' | | Uqo | 148 | |- | ''[[:d:Q3551929|unquadseptium]]'' | | Uqs | 147 | |- | ''[[:d:Q3551930|unquadpentium]]'' | | Uqp | 145 | |- | ''[[:d:Q3551931|unquadquadium]]'' | | Uqq | 144 | |- | ''[[:d:Q3551933|unquadtrium]]'' | | Uqt | 143 | |- | ''[[:d:Q3551935|unquadunium]]'' | | Uqu | 141 | |- | ''[[:d:Q3552038|untripentium]]'' | | Utp | 135 | |- | ''[[:d:Q3552040|untriquadium]]'' | | Utq | 134 | |- | ''[[:d:Q3552041|untritrium]]'' | | Utt | 133 | |- | ''[[:d:Q11289368|unsepttrium]]'' | | Ust | 173 | |- | ''[[:d:Q16307164|unseptbium]]'' | | Usb | 172 | |- | ''[[:d:Q16307168|unhexoctium]]'' | | Uho | 168 | |- | ''[[:d:Q16307173|unhexseptium]]'' | | Uhs | 167 | |- | ''[[:d:Q16307178|unhexpentium]]'' | | Uhp | 165 | |- | ''[[:d:Q19599218|unhexennium]]'' | | Uhe | 169 | |- | ''[[:d:Q22313918|unpentquadium]]'' | | Upq | 154 | |- | ''[[:d:Q22314315|unpentpentium]]'' | | Upp | 155 | |- | ''[[:d:Q30929350|unhexquadium]]'' | | Uhq | 164 | |- | ''[[:d:Q91655950|unpenthexium]]'' | | Uph | 156 | |- | ''[[:d:Q91655961|unpentseptium]]'' | | Ups | 157 | |- | ''[[:d:Q91655977|unpentoctium]]'' | | Upo | 158 | |- | ''[[:d:Q91655999|unhexnilium]]'' | | Uhn | 160 | |- | ''[[:d:Q92113383|unpentennium]]'' | | Upe | 159 | |- | ''[[:d:Q113084035|unhexunium]]'' | | Uhu | 161 | |- | ''[[:d:Q113084037|unhexbium]]'' | | Uhb | 162 | |- | ''[[:d:Q113084040|unhextrium]]'' | | Uht | 163 | |- | ''[[:d:Q113084043|unhexhexium]]'' | | Uhh | 166 | |- | ''[[:d:Q113084046|unseptnilium]]'' | | Usn | 170 | |- | ''[[:d:Q113084048|unseptunium]]'' | | Usu | 171 | |- | ''[[:d:Q116976565|unoctquadium]]'' | | Uoq | 184 | |} {{Wikidata list end}} c3jo5gyl012zbknrf6nv5akyxavo9jw 2 516708 4618694 4593358 2026-05-11T18:50:05Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4618694 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?ilml WHERE { { ?item wdt:P31 wd:Q9826. } UNION { ?item wdt:P31 wd:Q64063386. } UNION { ?item wdt:P31 wd:Q64063317. } UNION { ?item wdt:P31 wd:Q64062731. } ?item wdt:P131* wd:Q1356097. OPTIONAL { ?item rdfs:label ?ilml. FILTER(LANG(?ilml)="ml") } } |columns=label:Name,?ilml:Name (ml),P31,P131,P6391,P571,P625 |sort=label |links= |summary=itemnumber |thumb=125 |wdedit=yes }} {| class='wikitable sortable wd_can_edit' ! Name ! Name (ml) ! തരം ! സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഭരണസ്ഥലം ! U-DISE code ! ഉത്പത്തി ! ഭൗമനിർദ്ദേശാങ്കങ്ങൾ |- class='wd_q19599855' |class='wd_label'| ''[[:d:Q19599855|Santa Cruz HSS, Fort Kochi]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.9645|76.2419|display=inline}} |- class='wd_q17089381' |class='wd_label'| ''[[:d:Q17089381|Seventh-day Adventist Higher Secondary School, Kochi]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1971" | 1971 |class='wd_p625'| {{Coord|9.987702|76.292934|display=inline}} |- class='wd_q16825323' |class='wd_label'| ''[[:d:Q16825323|Shri Gujarathi Vidyalaya High School, Mattancherry]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.9597|76.2554|display=inline}} |- class='wd_q137443779' |class='wd_label'| ''[[:d:Q137443779|St. Francis L. P. School Puliyanam]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[പാറക്കടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാറക്കടവ് ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| |- class='wd_q7588142' |class='wd_label'| ''[[:d:Q7588142|St. George's HSS Kothamangalam]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.0619|76.6313|display=inline}} |- class='wd_q7591147' |class='wd_label'| ''[[:d:Q7591147|St. Paul's High School, Veliyanad]]'' | |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937-06-01 |class='wd_p625'| {{Coord|9.8695|76.4562|display=inline}} |- class='wd_q99485856' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485856|അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം]]'' | അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102301 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|10.136381|76.40775|display=inline}} |- class='wd_q99509640' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509640|അകവൂർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ തെക്കുംഭാഗം]]'' | അകവൂർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ തെക്കുംഭാഗം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102510 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.119438|76.417657|display=inline}} |- class='wd_q99486288' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486288|അഡ്വഞ്ചർ സീനിയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പാമ്പാക്കുട]]'' | അഡ്വഞ്ചർ സീനിയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പാമ്പാക്കുട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.914766|76.54006|display=inline}} |- class='wd_q99508064' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508064|അത്താണിക്കൽ യുപിഎസ് പിണ്ടിമന]]'' | അത്താണിക്കൽ യുപിഎസ് പിണ്ടിമന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700204 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|10.106323|76.62531|display=inline}} |- class='wd_q99486243' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486243|അനിത വിദ്യാലയ താന്നിപ്പുഴ]]'' | അനിത വിദ്യാലയ താന്നിപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100702 |class='wd_p571' data-sort-value="1975" | 1975 |class='wd_p625'| {{Coord|10.159405|76.444086|display=inline}} |- class='wd_q99486158' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486158|അബ്ദുല്ല ഹാജി അഹമ്മദ് സെയ്ത് മെമ്മോറിയൽ കെഎംഇഎ അൽ മാനർ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' | അബ്ദുല്ല ഹാജി അഹമ്മദ് സെയ്ത് മെമ്മോറിയൽ കെഎംഇഎ അൽ മാനർ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100831 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| {{Coord|10.052035|76.381053|display=inline}} |- class='wd_q99486185' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486185|അമൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ]]'' | അമൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.107411|76.401698|display=inline}} |- class='wd_q99510424' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510424|അയ്യനാട് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട്]]'' | അയ്യനാട് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509623' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509623|അശോക എൽ. പി. എസ്. അശോകപുരം]]'' | അശോക എൽ. പി. എസ്. അശോകപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101709 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.08666|76.361038|display=inline}} |- class='wd_q99486272' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486272|അസീസി സ്ക്കൂൾ ഫോ‍ർ ദി ഡെഫ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | അസീസി സ്ക്കൂൾ ഫോർ ദി ഡെഫ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901202 |class='wd_p571' data-sort-value="1986" | 1986 |class='wd_p625'| {{Coord|10.007113|76.581602|display=inline}} |- class='wd_q99507868' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507868|അൻസറുൽ ഇസ്ലാം സംഘോം യു. പി. എസ്. മാ‍ഞ്ഞാലി]]'' | അൻസറുൽ ഇസ്ലാം സംഘോം യു. പി. എസ്. മാഞ്ഞാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001201 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.152847|76.263898|display=inline}} |- class='wd_q99486222' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486222|അൽ അമീൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ഇടപ്പള്ളി]]'' | അൽ അമീൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.028672|76.304705|display=inline}} |- class='wd_q99486254' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486254|അൽ അസർ ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. മുക്കുറ്റിനട പോഞ്ഞാശ്ശേരി]]'' | അൽ അസർ ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. മുക്കുറ്റിനട പോഞ്ഞാശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100308 |class='wd_p571' data-sort-value="1994" | 1994 |class='wd_p625'| {{Coord|10.100082|76.448027|display=inline}} |- class='wd_q99485928' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485928|അൽ ഫാറൂഖിയ എച്ച്.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | അൽ ഫാറൂഖിയ എച്ച്.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300104 |class='wd_p571' data-sort-value="1943" | 1943 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068594|76.284621|display=inline}} |- class='wd_q99508034' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508034|അൽ മുബാറക് യുപിഎസ് പള്ളിപ്പുറം]]'' | അൽ മുബാറക് യുപിഎസ് പള്ളിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100102 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.12083|76.434979|display=inline}} |- class='wd_q99486265' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486265|അൽ-അമൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, നെല്ലിക്കുഴി]]'' | അൽ-അമൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, നെല്ലിക്കുഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486168' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486168|അൽഹുദ ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. പനായികുളം]]'' | അൽഹുദ ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. പനായികുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.105363|76.304551|display=inline}} |- class='wd_q99486236' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486236|ആദർശ് സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ]]'' | ആദർശ് സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300703 |class='wd_p571' data-sort-value="1998" | 1998 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486200' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486200|ആലിപ്പഴ മേരി ഇ.എം.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ് പെരുമ്പള്ളി]]'' | ആലിപ്പഴ മേരി ഇ.എം.ആർ.എച്ച്.എസ്.എസ് പെരുമ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301101 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|9.892358|76.385359|display=inline}} |- class='wd_q99486147' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486147|ആലുവ സെറ്റിൽമെന്റ് എച്ച്. എസ്. ആലുവ]]'' | ആലുവ സെറ്റിൽമെന്റ് എച്ച്. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101803 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.127965|76.329027|display=inline}} |- class='wd_q99509962' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509962|ആശ്രം എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂ‍ർ]]'' | ആശ്രം എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100405 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|10.118185|76.487066|display=inline}} |- class='wd_q99486016' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486016|ആശ്രമം ഹൈ. സെ. സ്കൂൾ പെരുമ്പാവൂർ]]'' | ആശ്രമം ഹൈ. സെ. സ്കൂൾ പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100406 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117423|76.488629|display=inline}} |- class='wd_q99510531' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510531|ആസാദ് മെമ്മോറിയൽ എൽ. പി. എസ്. എഴക്കരനാട്]]'' | ആസാദ് മെമ്മോറിയൽ എൽ. പി. എസ്. എഴക്കരനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200101 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486190' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486190|ആസിയ ഭായ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | ആസിയ ഭായ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800718 |class='wd_p571' data-sort-value="1998" | 1998 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963312|76.255408|display=inline}} |- class='wd_q99485954' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485954|ആർ.പി.എം.എച്ച്.എസ് കുമ്പളം]]'' | ആർ.പി.എം.എച്ച്.എസ് കുമ്പളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301304 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.897337|76.309206|display=inline}} |- class='wd_q99507960' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507960|ആർ‌എൽ‌വി യു‌പി സ്കൂൾ തൃപ്പൂണിത്തുറ.]]'' | ആർഎൽവി യുപി സ്കൂൾ തൃപ്പൂണിത്തുറ. |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300423 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.942163|76.345423|display=inline}} |- class='wd_q99486182' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486182|ആൽഫോൺസ് സദാൻ സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ മാണിക്ക്യമംഗലം]]'' | ആൽഫോൺസ് സദാൻ സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ മാണിക്ക്യമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1987" | 1987 |class='wd_p625'| {{Coord|10.193505|76.405799|display=inline}} |- class='wd_q99509838' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509838|ഇ.എം.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | ഇ.എം.ജി.എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802101 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|9.950697|76.244656|display=inline}} |- class='wd_q99509912' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509912|ഇ.പി. സ്കൂൾ ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ]]'' | ഇ.പി. സ്കൂൾ ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400107 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.032418|76.228916|display=inline}} |- class='wd_q99508013' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508013|ഇഗ്മത്തുൽ ഇസ്ലാം വെർനിക്കുലാർ യു.പി.എസ് .മാലിപ്പുറം]]'' | ഇഗ്മത്തുൽ ഇസ്ലാം വെർനിക്കുലാർ യു.പി.എസ് .മാലിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400102 |class='wd_p571' data-sort-value="1934" | 1934 |class='wd_p625'| {{Coord|10.020024|76.22613|display=inline}} |- class='wd_q99510425' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510425|ഇന്ഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട്]]'' | ഇന്ഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100504 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99508211' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508211|ഇമ്മാനുവൽ യു പി എസ് കായനാട്]]'' | ഇമ്മാനുവൽ യു പി എസ് കായനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900602 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|9.954082|76.54009|display=inline}} |- class='wd_q99486282' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486282|ഇലാഹിയ പബ്ലിക് സ്കൂൾ]]'' | ഇലാഹിയ പബ്ലിക് സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509515' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509515|ഇസ്ലാമിക് യു.പി.എസ്. മന്നം]]'' | ഇസ്ലാമിക് യു.പി.എസ്. മന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000317 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.146525|76.256355|display=inline}} |- class='wd_q99486146' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486146|ഇസ്ലാമിക് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ അലുവ]]'' | ഇസ്ലാമിക് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ അലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101717 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.106084|76.353166|display=inline}} |- class='wd_q99486276' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486276|ഇൻഫന്റ് ജീസസ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ് കൂത്താട്ടുകുളം]]'' | ഇൻഫന്റ് ജീസസ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ് കൂത്താട്ടുകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600506 |class='wd_p571' data-sort-value="1996" | 1996 |class='wd_p625'| {{Coord|9.870146|76.599306|display=inline}} |- class='wd_q99509694' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509694|ഇൻഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. കിടങ്ങൂർ]]'' | ഇൻഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. കിടങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200303 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.194511|76.405923|display=inline}} |- class='wd_q99509797' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509797|ഇൻഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. പുത്തൻ‌വേലി]]'' | ഇൻഫന്റ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. പുത്തൻവേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001006 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.182885|76.243672|display=inline}} |- class='wd_q99508054' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508054|എ.ജി.സി.എം. യു.പി.എസ്. ഉപ്പുകണ്ടം]]'' | എ.ജി.സി.എം. യു.പി.എസ്. ഉപ്പുകണ്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701412 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|10.102641|76.634558|display=inline}} |- class='wd_q99486213' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486213|എ.സി.എസ്.ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. കലൂർ]]'' | എ.സി.എസ്.ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303326 |class='wd_p571' data-sort-value="1997" | 1997 |class='wd_p625'| {{Coord|9.998184|76.292472|display=inline}} |- class='wd_q99510073' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510073|എം ഇ എസ് എൽ പി എസ് പുന്നമറ്റം]]'' | എം ഇ എസ് എൽ പി എസ് പുന്നമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900303 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|9.995341|76.604996|display=inline}} |- class='wd_q99486025' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486025|എം കെ എച്ച് എസ് എസ് വേങ്ങൂർ]]'' | എം കെ എച്ച് എസ് എസ് വേങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500108 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.13908|76.536207|display=inline}} |- class='wd_q99486015' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486015|എം ജി എം എച്ച് എസ് കുരുപ്പമ്പടി]]'' | എം ജി എം എച്ച് എസ് കുരുപ്പമ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500205 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.112911|76.521014|display=inline}} |- class='wd_q99486076' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486076|എം ടി എം എച്ച് എസ് പാമ്പാക്കുട]]'' | എം ടി എം എച്ച് എസ് പാമ്പാക്കുട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200508 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.926765|76.520915|display=inline}} |- class='wd_q99486057' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486057|എം ഡി എച്ച് എസ് തോലി അയൂർപാടം]]'' | എം ഡി എച്ച് എസ് തോലി അയൂർപാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700101 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.11255|76.620202|display=inline}} |- class='wd_q99507857' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507857|എം. എം. യു. പി. എസ്. കിങ്ങിണിമറ്റം]]'' | എം. എം. യു. പി. എസ്. കിങ്ങിണിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500508 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963653|76.466257|display=inline}} |- class='wd_q99485902' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485902|എം. ജി. എം. എച്ച്. പുത്തൻകുരിശ്]]'' | എം. ജി. എം. എച്ച്. പുത്തൻകുരിശ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501001 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.971478|76.427609|display=inline}} |- class='wd_q99486161' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486161|എം. ജി. എം. എച്ച്.എസ്. നായത്തോട്]]'' | എം. ജി. എം. എച്ച്.എസ്. നായത്തോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200408 |class='wd_p571' data-sort-value="1908" | 1908 |class='wd_p625'| {{Coord|10.169038|76.397895|display=inline}} |- class='wd_q99486072' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486072|എം.ആർ.എസ്.വി. എച്ച്.എസ്.എസ് മഴുവന്നൂർ]]'' | എം.ആർ.എസ്.വി. എച്ച്.എസ്.എസ് മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901001 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.004983|76.486055|display=inline}} |- class='wd_q99507800' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507800|എം.ഇ.എസ്. ഈസ്റ്റേൺ യു. പി. എസ്. ഏലൂർ]]'' | എം.ഇ.എസ്. ഈസ്റ്റേൺ യു. പി. എസ്. ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101301 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.071286|76.317011|display=inline}} |- class='wd_q99509630' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509630|എം.എ.എ.എം. പഞ്ചായത്ത് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട്]]'' | എം.എ.എ.എം. പഞ്ചായത്ത് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100313 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|10.018021|76.348253|display=inline}} |- class='wd_q99509849' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509849|എം.എ.എസ്.എസ്.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | എം.എ.എസ്.എസ്.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800714 |class='wd_p571' data-sort-value="1965" | 1965 |class='wd_p625'| {{Coord|9.960809|76.251825|display=inline}} |- class='wd_q99486002' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486002|എം.എം.ഒ.വി.എച്ച്.എസ്.എസ് പനയപ്പിള്ളി]]'' | എം.എം.ഒ.വി.എച്ച്.എസ്.എസ് പനയപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801912 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|9.956917|76.255949|display=inline}} |- class='wd_q99486278' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486278|എം.ഐ.ഇ.ടി.എച്ച്.എസ്. മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | എം.ഐ.ഇ.ടി.എച്ച്.എസ്. മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900201 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.994357|76.58914|display=inline}} |- class='wd_q99509886' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509886|എം.ഒ.എം..എൽ.പി.എസ്. കടുങ്ങമംഗലം]]'' | എം.ഒ.എം..എൽ.പി.എസ്. കടുങ്ങമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300710 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|9.936193|76.374222|display=inline}} |- class='wd_q99486070' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486070|എം.കെ.എം. എച്ച്.എസ്.എസ്. പിറവം]]'' | എം.കെ.എം. എച്ച്.എസ്.എസ്. പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200202 |class='wd_p571' data-sort-value="1894" | 1894 |class='wd_p625'| {{Coord|9.875384|76.489402|display=inline}} |- class='wd_q99509632' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509632|എം.കെ.എം. എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | എം.കെ.എം. എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104401 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.131555|76.4461|display=inline}} |- class='wd_q99509733' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509733|എം.ജി.എം. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് മഴുവന്നൂർ]]'' | എം.ജി.എം. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500605 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.016258|76.500506|display=inline}} |- class='wd_q99510536' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510536|എം.ടി.എം. ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം എൽ.പി. സ്കൂൾ, പാമ്പാക്കുട]]'' | എം.ടി.എം. ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം എൽ.പി. സ്കൂൾ, പാമ്പാക്കുട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200221 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509887' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509887|എം.ഡി.എം..എൽ.പി.എസ്. കരിങ്ങാച്ചിറ]]'' | എം.ഡി.എം..എൽ.പി.എസ്. കരിങ്ങാച്ചിറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301002 |class='wd_p571' data-sort-value="1893" | 1893 |class='wd_p625'| {{Coord|9.952029|76.357303|display=inline}} |- class='wd_q99486194' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486194|എം.പി.എം.എച്ച്.എസ്. തമ്മനം]]'' | എം.പി.എം.എച്ച്.എസ്. തമ്മനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301414 |class='wd_p571' data-sort-value="1994" | 1994 |class='wd_p625'| {{Coord|9.98609|76.31147|display=inline}} |- class='wd_q99509852' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509852|എം‌എം‌എൽ‌പി‌എസ് പനയപ്പിള്ളി]]'' | എംഎംഎൽപിഎസ് പനയപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801911 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.956737|76.256071|display=inline}} |- class='wd_q99510534' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510534|എം‌കെ‌എം എൽ‌പി സ്കൂൾ, പിറവം]]'' | എംകെഎം എൽപി സ്കൂൾ, പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200220 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486067' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486067|എച്ച് എസ് എസ് കൂത്താട്ടുകുളം]]'' | എച്ച് എസ് എസ് കൂത്താട്ടുകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600304 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|9.860039|76.597742|display=inline}} |- class='wd_q99486068' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486068|എച്ച് എസ് രാമമംഗലം]]'' | എച്ച് എസ് രാമമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200403 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.944081|76.488737|display=inline}} |- class='wd_q99509771' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509771|എച്ച് ഐ ജി പി ജി എസ് ചാത്തേടം]]'' | എച്ച് ഐ ജി പി ജി എസ് ചാത്തേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000112 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.194758|76.221246|display=inline}} |- class='wd_q99485901' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485901|എച്ച്. എം. ടി. എജ്യുക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റി എച്ച്. എസ്. കളമശ്ശേരി]]'' | എച്ച്. എം. ടി. എജ്യുക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റി എച്ച്. എസ്. കളമശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104304 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.0515|76.343906|display=inline}} |- class='wd_q99485871' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485871|എച്ച്. എം. വൈ. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. കൊട്ടുവള്ളിക്കാട്]]'' | എച്ച്. എം. വൈ. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. കൊട്ടുവള്ളിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000806 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.18263|76.189405|display=inline}} |- class='wd_q99485936' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485936|എച്ച്.ഇ.എച്ച്.എം.എം.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | എച്ച്.ഇ.എച്ച്.എം.എം.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800713 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.958001|76.255293|display=inline}} |- class='wd_q99509847' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509847|എച്ച്.ഇ.എച്ച്.എം.എം.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | എച്ച്.ഇ.എച്ച്.എം.എം.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800701 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.958158|76.255064|display=inline}} |- class='wd_q99486267' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486267|എച്ച്.എം. എച്ച്.എസ്.എസ് രണ്ടാർക്കര]]'' | എച്ച്.എം. എച്ച്.എസ്.എസ് രണ്ടാർക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900802 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509508' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509508|എച്ച്.എം. യു. പി. എസ്. കുഞ്ഞുണ്ണിക്കര]]'' | എച്ച്.എം. യു. പി. എസ്. കുഞ്ഞുണ്ണിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101506 |class='wd_p571' data-sort-value="1992" | 1992 |class='wd_p625'| {{Coord|10.108552|76.343944|display=inline}} |- class='wd_q99485929' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485929|എച്ച്.എസ്. ജീസസ്. കോതാട്]]'' | എച്ച്.എസ്. ജീസസ്. കോതാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300801 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.054358|76.273165|display=inline}} |- class='wd_q99486244' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486244|എച്ച്.എസ്. വളയൻചിറങ്ങര]]'' | എച്ച്.എസ്. വളയൻചിറങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101601 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.064912|76.495506|display=inline}} |- class='wd_q99509816' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509816|എച്ച്.ഐ.ജെ.ഇ.പി.എസ് എറണാകുളം]]'' | എച്ച്.ഐ.ജെ.ഇ.പി.എസ് എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303310 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984847|76.27454|display=inline}} |- class='wd_q99509875' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509875|എച്ച്.ഡബ്ലിയു.എൽ.പി.എസ്. മാലേക്കാട്]]'' | എച്ച്.ഡബ്ലിയു.എൽ.പി.എസ്. മാലേക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301506 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|9.925326|76.352393|display=inline}} |- class='wd_q99485933' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485933|എഡ്വാർഡ് മെമ്മോറിയൽ ഗവൺമെന്റ്. എച്ച്എസ്എസ്, വേലി, ഫോർട്ട് കൊച്ചി, എറണാകുളം]]'' | എഡ്വാർഡ് മെമ്മോറിയൽ ഗവൺമെന്റ്. എച്ച്എസ്എസ്, വേലി, ഫോർട്ട് കൊച്ചി, എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802102 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|9.951225|76.244347|display=inline}} |- class='wd_q99486148' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486148|എഫ്. എ. സി. ടി. ടൗൺ‌ഷിപ്പ് എച്ച്. എസ് ഏലൂർ]]'' | എഫ്. എ. സി. ടി. ടൗൺഷിപ്പ് എച്ച്. എസ് ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101313 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.067251|76.304478|display=inline}} |- class='wd_q99485892' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485892|എഫ്.എം.സി.ടി. എച്ച്. എസ്. കരുമാലൂർ]]'' | എഫ്.എം.സി.ടി. എച്ച്. എസ്. കരുമാലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001204 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.13148|76.28153|display=inline}} |- class='wd_q99486073' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486073|എബനസർ എച്ച് എസ് വീട്ടൂർ]]'' | എബനസർ എച്ച് എസ് വീട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901002 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.017307|76.532275|display=inline}} |- class='wd_q99509825' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509825|എയ്ഡഡ് എൽ.പി.എസ്. മുളവുകാട്]]'' | എയ്ഡഡ് എൽ.പി.എസ്. മുളവുകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301407 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|9.992497|76.265248|display=inline}} |- class='wd_q99485849' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485849|എളന്തിക്കര ഹൈസ്കൂൾ]]'' | എളന്തിക്കര ഹൈസ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001004 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.173296|76.268359|display=inline}} |- class='wd_q99508019' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508019|എസ് .എസ് .അരയ .യു.പി.എസ്. പള്ളിപ്പുറം]]'' | എസ് .എസ് .അരയ .യു.പി.എസ്. പള്ളിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400406 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.155365|76.187565|display=inline}} |- class='wd_q99486225' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486225|എസ് ബി ഒ എ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ചിറ്റൂർ]]'' | എസ് ബി ഒ എ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ചിറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.033085|76.272256|display=inline}} |- class='wd_q99486221' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486221|എസ് ബി ഒ എ സീനിയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ചിറ്റൂർ]]'' | എസ് ബി ഒ എ സീനിയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ചിറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.033096|76.272275|display=inline}} |- class='wd_q99507850' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507850|എസ്. ആർ. വി. യു. പി. എസ്. മഴുവന്നൂർ]]'' | എസ്. ആർ. വി. യു. പി. എസ്. മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500604 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|10.004565|76.486122|display=inline}} |- class='wd_q99485870' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485870|എസ്. എൻ. എം. എച്ച്. എസ്. എസ്. മൂത്തകുന്നം]]'' | എസ്. എൻ. എം. എച്ച്. എസ്. എസ്. മൂത്തകുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000809 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|10.187902|76.203115|display=inline}} |- class='wd_q99509635' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509635|എസ്. എൻ. എൽ. പി. എസ് കൊടുവഴങ്ങ]]'' | എസ്. എൻ. എൽ. പി. എസ് കൊടുവഴങ്ങ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102108 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.112333|76.294754|display=inline}} |- class='wd_q99509642' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509642|എസ്. എൻ. ജി. പി. എസ്. തോട്ടുമുഖം]]'' | എസ്. എൻ. ജി. പി. എസ്. തോട്ടുമുഖം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100812 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.109046|76.380373|display=inline}} |- class='wd_q99485835' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485835|എസ്. എൻ. ഡി. പി. എച്ച്. എസ്. എസ്. ആലുവ]]'' | എസ്. എൻ. ഡി. പി. എച്ച്. എസ്. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101711 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.111049|76.358068|display=inline}} |- class='wd_q99485853' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485853|എസ്. എൻ. ഡി. പി. എച്ച്. എസ്. നീലീശ്വരം]]'' | എസ്. എൻ. ഡി. പി. എച്ച്. എസ്. നീലീശ്വരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201001 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|10.181845|76.464618|display=inline}} |- class='wd_q99485888' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485888|എസ്. എൻ. വി. സംസ്കൃതം എച്ച്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | എസ്. എൻ. വി. സംസ്കൃതം എച്ച്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000306 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|10.136598|76.227221|display=inline}} |- class='wd_q99485833' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485833|എസ്. പി. ഡബ്ലിയു. എച്ച്. എസ്. ആലുവ]]'' | എസ്. പി. ഡബ്ലിയു. എച്ച്. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101703 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.085434|76.336971|display=inline}} |- class='wd_q99509604' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509604|എസ്. പി. ഡബ്ല്യു. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | എസ്. പി. ഡബ്ല്യു. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101704 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.085378|76.336606|display=inline}} |- class='wd_q99509804' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509804|എസ്.ആർ.വി. ഗവ. എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | എസ്.ആർ.വി. ഗവ. എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303318 |class='wd_p571' data-sort-value="1845" | 1845 |class='wd_p625'| {{Coord|9.971036|76.287449|display=inline}} |- class='wd_q99485944' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485944|എസ്.ആർ.വി. ഗവ. മോഡൽ. എച്ച്.എസ്.എസ് ആൻ് വി.എച്.എസ്.എസ് എറണാകുളം]]'' | എസ്.ആർ.വി. ഗവ. മോഡൽ. എച്ച്.എസ്.എസ് ആൻ് വി.എച്.എസ്.എസ് എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303316 |class='wd_p571' data-sort-value="1845" | 1845 |class='wd_p625'| {{Coord|9.970512|76.286575|display=inline}} |- class='wd_q99510074' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510074|എസ്.എ.ബി.ടി.എം. എൽ. പി. എസ്. രണ്ടാർക്കര]]'' | എസ്.എ.ബി.ടി.എം. എൽ. പി. എസ്. രണ്ടാർക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900801 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|9.978174|76.600607|display=inline}} |- class='wd_q99509685' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509685|എസ്.എച്ച്. സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. കറുകുറ്റി]]'' | എസ്.എച്ച്. സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. കറുകുറ്റി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200104 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.227002|76.38324|display=inline}} |- class='wd_q99507967' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507967|എസ്.എച്ച്.യു.പി.എസ് കർത്തേടം]]'' | എസ്.എച്ച്.യു.പി.എസ് കർത്തേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400103 |class='wd_p571' data-sort-value="1896" | 1896 |class='wd_p625'| {{Coord|10.02198|76.23428|display=inline}} |- class='wd_q99507955' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507955|എസ്.എച്ച്.യു.പി.എസ്. കോടംകുളങ്ങര]]'' | എസ്.എച്ച്.യു.പി.എസ്. കോടംകുളങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300411 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|9.948741|76.342379|display=inline}} |- class='wd_q99508017' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508017|എസ്.എസ്.എസ്.എസ്.യു.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | എസ്.എസ്.എസ്.എസ്.യു.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400503 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.001722|76.235172|display=inline}} |- class='wd_q99486021' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486021|എസ്.എൻ. എച്ച്.എസ്.എസ് ഒക്കൽ]]'' | എസ്.എൻ. എച്ച്.എസ്.എസ് ഒക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100703 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|10.150854|76.4512|display=inline}} |- class='wd_q99509782' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509782|എസ്.എൻ.എം. എൽ. പി. എസ്. മാല്യങ്കര]]'' | എസ്.എൻ.എം. എൽ. പി. എസ്. മാല്യങ്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000803 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.179811|76.180196|display=inline}} |- class='wd_q99486060' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486060|എസ്.എൻ.ഡി.പി. എച്ച്.എസ്.എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | എസ്.എൻ.ഡി.പി. എച്ച്.എസ്.എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900601 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984394|76.576237|display=inline}} |- class='wd_q99509885' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509885|എസ്.എൻ.ഡി.പി. എൽ.പി.എസ്. ഇരിമ്പനം]]'' | എസ്.എൻ.ഡി.പി. എൽ.പി.എസ്. ഇരിമ്പനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301004 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.952861|76.358825|display=inline}} |- class='wd_q99485984' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485984|എസ്.എൻ.ഡി.പി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഉദയംപൂരൂർ]]'' | എസ്.എൻ.ഡി.പി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഉദയംപൂരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301520 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|9.894435|76.370301|display=inline}} |- class='wd_q99507951' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507951|എസ്.എൻ.വി. സംസ്കൃത യു.പി.എസ്. എരൂർ]]'' | എസ്.എൻ.വി. സംസ്കൃത യു.പി.എസ്. എരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300424 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|9.972519|76.336539|display=inline}} |- class='wd_q99510461' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510461|എസ്.ജെ.ഡി.എൽ.പി.എസ്. അമരാവതി]]'' | എസ്.ജെ.ഡി.എൽ.പി.എസ്. അമരാവതി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99507810' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507810|എസ്.ടി.എം. യു. പി. എസ്. പുതിയേടം]]'' | എസ്.ടി.എം. യു. പി. എസ്. പുതിയേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104402 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.135662|76.435127|display=inline}} |- class='wd_q99486240' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486240|എസ്.ഡി.കെ.വൈ ഗുരുകുലം വിദ്യാലയം]]'' | എസ്.ഡി.കെ.വൈ ഗുരുകുലം വിദ്യാലയം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.961924|76.339656|display=inline}} |- class='wd_q99485967' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485967|എസ്.ഡി.പി.വൈ. .ബോയ്സ് എച്ച്.എസ്.എസ് പള്ളുരുത്തി]]'' | എസ്.ഡി.പി.വൈ. .ബോയ്സ് എച്ച്.എസ്.എസ് പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800603 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.91375|76.263581|display=inline}} |- class='wd_q99485968' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485968|എസ്.ഡി.പി.വൈ.. ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് പള്ളുരുത്തി]]'' | എസ്.ഡി.പി.വൈ.. ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800611 |class='wd_p571' data-sort-value="1970" | 1970 |class='wd_p625'| {{Coord|9.918622|76.272649|display=inline}} |- class='wd_q99509858' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509858|എസ്.ഡി.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | എസ്.ഡി.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800610 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.91852|76.27328|display=inline}} |- class='wd_q99509890' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509890|എസ്.ഡി.വി.എൽ.പി.എസ്. മരട്]]'' | എസ്.ഡി.വി.എൽ.പി.എസ്. മരട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301204 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|9.941048|76.332277|display=inline}} |- class='wd_q99509893' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509893|എസ്.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി]]'' | എസ്.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301417 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.972882|76.316756|display=inline}} |- class='wd_q99509931' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509931|എസ്.ബി.എസ്.എൽ.പി.എസ്. പുത്തങ്കടപ്പുറം]]'' | എസ്.ബി.എസ്.എൽ.പി.എസ്. പുത്തങ്കടപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400205 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.064549|76.198811|display=inline}} |- class='wd_q99509895' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509895|എസ്.വി.എൽ.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം]]'' | എസ്.വി.എൽ.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300403 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.924907|76.351252|display=inline}} |- class='wd_q99509859' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509859|എസ്.വി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | എസ്.വി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800615 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.926954|76.269931|display=inline}} |- class='wd_q99507945' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507945|എസ്.വി.യു.പി.എസ്. നെട്ടൂർ]]'' | എസ്.വി.യു.പി.എസ്. നെട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301201 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|9.92828|76.312112|display=inline}} |- class='wd_q99509949' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509949|എസ്എൻ‌ഡി‌പി എൽ‌പി‌എസ് കോടനാട്]]'' | എസ്എൻഡിപി എൽപിഎസ് കോടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101102 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.181927|76.521965|display=inline}} |- class='wd_q99486170' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486170|എസ്ടി ജൂഡ്സ് ഇ എം എച്ച് എസ് അമ്പലമേട്]]'' | എസ്ടി ജൂഡ്സ് ഇ എം എച്ച് എസ് അമ്പലമേട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501020 |class='wd_p571' data-sort-value="1977" | 1977 |class='wd_p625'| {{Coord|9.985434|76.391493|display=inline}} |- class='wd_q99509954' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509954|എസ്ടി ജോർജ്ജ് എൽപിഎസ് കൂടലപ്പാടം]]'' | എസ്ടി ജോർജ്ജ് എൽപിഎസ് കൂടലപ്പാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100507 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.161547|76.474572|display=inline}} |- class='wd_q99486180' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486180|എസ്ടി. ജോൺ വിസിറ്റേഷൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മുപ്പത്തടം, ആലുവ]]'' | എസ്ടി. ജോൺ വിസിറ്റേഷൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മുപ്പത്തടം, ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.097028|76.322206|display=inline}} |- class='wd_q99486284' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486284|എസ്ടി. ഫിലോമിനയുടെ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ഇലഞ്ചി]]'' | എസ്ടി. ഫിലോമിനയുടെ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, ഇലഞ്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600409 |class='wd_p571' data-sort-value="2001" | 2001 |class='wd_p625'| {{Coord|9.830688|76.535556|display=inline}} |- class='wd_q99509911' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509911|എസ്പി സഭ എൽ.പി.എസ്. എടവനകാട്]]'' | എസ്പി സഭ എൽ.പി.എസ്. എടവനകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400305 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.094598|76.206359|display=inline}} |- class='wd_q99510487' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510487|എസ്‌എൻ‌എൽ‌പി‌എസ് ഒക്കൽ]]'' | എസ്എൻഎൽപിഎസ് ഒക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100701 |class='wd_p571' data-sort-value="1999" | 1999 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485939' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485939|എസ്‌ഡി‌പി‌വൈ കെ‌പി‌എം‌എച്ച്എസ്, ഇടവനകാട്]]'' | എസ്ഡിപിവൈ കെപിഎംഎച്ച്എസ്, ഇടവനകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400303 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|10.085372|76.209371|display=inline}} |- class='wd_q99486230' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486230|എസ്‌വി‌ഡി‌വി‌എൻ‌ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ, മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | എസ്വിഡിവിഎൻ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ, മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800616 |class='wd_p571' data-sort-value="2001" | 2001 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509626' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509626|എൻ. എ. ഡി. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | എൻ. എ. ഡി. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104311 |class='wd_p571' data-sort-value="1971" | 1971 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068523|76.348886|display=inline}} |- class='wd_q99485879' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485879|എൻ. എസ്. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. പാറക്കടവ്]]'' | എൻ. എസ്. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. പാറക്കടവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201301 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.16932|76.329489|display=inline}} |- class='wd_q99485868' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485868|എൻ. എസ്. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. മണികമംഗലം]]'' | എൻ. എസ്. എസ്. എച്ച്. എസ്. എസ്. മണികമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201402 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.184107|76.444946|display=inline}} |- class='wd_q99509697' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509697|എൻ. എസ്. എസ്. എൽ. പി. എസ്. മാണിക്യമംഗലം]]'' | എൻ. എസ്. എസ്. എൽ. പി. എസ്. മാണിക്യമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201404 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.18436|76.444809|display=inline}} |- class='wd_q99509716' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509716|എൻ. എസ്. എസ്. ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഐരാപുരം]]'' | എൻ. എസ്. എസ്. ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഐരാപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500904 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.032791|76.499093|display=inline}} |- class='wd_q99485869' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485869|എൻ. എസ്. എസ്. ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. മണികമംഗലം]]'' | എൻ. എസ്. എസ്. ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. മണികമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201401 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.184786|76.446059|display=inline}} |- class='wd_q99510047' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510047|എൻ.എസ്.എസ് എൽ. പി. എസ്. കാപ്പ്]]'' | എൻ.എസ്.എസ് എൽ. പി. എസ്. കാപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400405 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.914082|76.689379|display=inline}} |- class='wd_q99486066' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486066|എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ് മണ്ണൂർ]]'' | എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ് മണ്ണൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901101 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.037732|76.53873|display=inline}} |- class='wd_q99486268' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486268|എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ്. മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ്. മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900212 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.992303|76.575886|display=inline}} |- class='wd_q99486040' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486040|എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ്.എസ് വാരപ്പെട്ടി]]'' | എൻ.എസ്.എസ്. എച്ച്.എസ്.എസ് വാരപ്പെട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701003 |class='wd_p571' data-sort-value="1963" | 1963 |class='wd_p625'| {{Coord|10.028974|76.627776|display=inline}} |- class='wd_q99507930' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507930|എൻ.എസ്.എസ്. യു.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | എൻ.എസ്.എസ്. യു.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800609 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.916496|76.277709|display=inline}} |- class='wd_q99509821' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509821|എൻ.ഐ.ജെ.എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളം]]'' | എൻ.ഐ.ജെ.എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301305 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.889093|76.312644|display=inline}} |- class='wd_q99485831' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485831|എൻ.ഐ.വി. എച്ച്. എസ്. എസ്. മാറമ്പിളി]]'' | എൻ.ഐ.വി. എച്ച്. എസ്. എസ്. മാറമ്പിളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101101 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.108065|76.41245|display=inline}} |- class='wd_q99508069' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508069|എൻ‌എസ്‌എസ് യു‌പി‌എസ് തൃക്കാരിയൂർ]]'' | എൻഎസ്എസ് യുപിഎസ് തൃക്കാരിയൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700107 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087769|76.607237|display=inline}} |- class='wd_q99486064' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486064|എൽ എഫ് ഹൈസ്കൂൾ വടകര]]'' | എൽ എഫ് ഹൈസ്കൂൾ വടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600313 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|9.877993|76.575118|display=inline}} |- class='wd_q99510091' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510091|എൽ പി എസ് കാനായിക്കോട്]]'' | എൽ പി എസ് കാനായിക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200906 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.84563|76.441942|display=inline}} |- class='wd_q99510090' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510090|എൽ പി എസ് കൈപ്പട്ടൂർ]]'' | എൽ പി എസ് കൈപ്പട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200901 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|9.844574|76.44393|display=inline}} |- class='wd_q99510094' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510094|എൽ. പി. എസ്. പറപ്പക്കോട്]]'' | എൽ. പി. എസ്. പറപ്പക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200809 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|9.846799|76.441303|display=inline}} |- class='wd_q99509741' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509741|എൽ. പി. എസ്. പിണർമുണ്ട]]'' | എൽ. പി. എസ്. പിണർമുണ്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500403 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.003642|76.390991|display=inline}} |- class='wd_q99510092' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510092|എൽ. പി. എസ്. മങ്ങടപ്പിള്ളി]]'' | എൽ. പി. എസ്. മങ്ങടപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200905 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|9.87656|76.476926|display=inline}} |- class='wd_q99509739' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509739|എൽ. പി. എസ്. മങ്ങാട്ടൂർ]]'' | എൽ. പി. എസ്. മങ്ങാട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500304 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.986517|76.472016|display=inline}} |- class='wd_q99510435' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510435|എൽ. പി. ജി. എസ്. മഴുവന്നൂർ]]'' | എൽ. പി. ജി. എസ്. മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500606 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486199' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486199|എൽ.എം.സി.സി.എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ചാത്തിയത്ത്]]'' | എൽ.എം.സി.സി.എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ചാത്തിയത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303330 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000233|76.277352|display=inline}} |- class='wd_q99486041' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486041|എൽ.എഫ്.എച്ച്.എസ് ഊന്നുകൽ]]'' | എൽ.എഫ്.എച്ച്.എസ് ഊന്നുകൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701301 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.051414|76.716058|display=inline}} |- class='wd_q99486188' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486188|എൽ.എൽ.സി.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | എൽ.എൽ.സി.എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510002' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510002|എൽ.പി.എസ് മുട്ടത്തുപാറ]]'' | എൽ.പി.എസ് മുട്ടത്തുപാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701402 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.130201|76.608949|display=inline}} |- class='wd_q99510005' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510005|എൽ.പി.എസ് വല്ലചിറ]]'' | എൽ.പി.എസ് വല്ലചിറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701910 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.037835|76.696517|display=inline}} |- class='wd_q99509881' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509881|എൽ.പി.എസ്. അരയങ്കാവ്]]'' | എൽ.പി.എസ്. അരയങ്കാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300301 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.834339|76.424278|display=inline}} |- class='wd_q99509884' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509884|എൽ.പി.എസ്. ഇരിമ്പനം]]'' | എൽ.പി.എസ്. ഇരിമ്പനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301005 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|9.955345|76.358337|display=inline}} |- class='wd_q99509742' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509742|എൽ.പി.എസ്. തമ്മണിമറ്റം]]'' | എൽ.പി.എസ്. തമ്മണിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500504 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|9.950172|76.481694|display=inline}} |- class='wd_q99510008' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510008|എൽപിഎസ് എലംപ്ര]]'' | എൽപിഎസ് എലംപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701103 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.064745|76.601956|display=inline}} |- class='wd_q99509999' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509999|എൽ‌പി‌എസ് കൂവല്ലൂർ]]'' | എൽപിഎസ് കൂവല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701903 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.028441|76.688892|display=inline}} |- class='wd_q99509811' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509811|ഏഞ്ചൽ മേരി മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് ചെന്നൂർ]]'' | ഏഞ്ചൽ മേരി മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് ചെന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300353 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.059575|76.2671|display=inline}} |- class='wd_q99509513' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509513|ഐ.സി.ടി. ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ പെരിങ്ങള]]'' | ഐ.സി.ടി. ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ പെരിങ്ങള |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| {{Coord|10.00013|76.398592|display=inline}} |- class='wd_q99486086' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486086|ഐപ്പ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് കലൂർ]]'' | ഐപ്പ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080401001 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|9.98493|76.710478|display=inline}} |- class='wd_q99507819' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507819|ഒ.എൽ.പി.എച്ച്. യു. പി. എസ്. എടക്കുന്ന്]]'' | ഒ.എൽ.പി.എച്ച്. യു. പി. എസ്. എടക്കുന്ന് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200101 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.273743|76.412785|display=inline}} |- class='wd_q99509854' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509854|ഒ.എൽ.സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. .പള്ളുരുത്തി]]'' | ഒ.എൽ.സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. .പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801902 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.936027|76.261663|display=inline}} |- class='wd_q99509781' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509781|ഒഎൽഎസ്എഐ എൽ. പി. എസ്. കുഞ്ഞിത്തൈ]]'' | ഒഎൽഎസ്എഐ എൽ. പി. എസ്. കുഞ്ഞിത്തൈ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000901 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|10.169046|76.186624|display=inline}} |- class='wd_q99509517' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509517|ഔവ്വർ ലേഡി ഓഫ് ഫാത്തിമ ഇമുപ്സ് കുമ്പളങ്ങി]]'' | ഔവ്വർ ലേഡി ഓഫ് ഫാത്തിമ ഇമുപ്സ് കുമ്പളങ്ങി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800214 |class='wd_p571' data-sort-value="1994" | 1994 |class='wd_p625'| {{Coord|9.874045|76.289119|display=inline}} |- class='wd_q99509996' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509996|ഔവ്വർ ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട് കാർമൽ എൽ.പി.എസ് കവാലങ്ങാട്]]'' | ഔവ്വർ ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട് കാർമൽ എൽ.പി.എസ് കവാലങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701309 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.057605|76.697344|display=inline}} |- class='wd_q99485969' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485969|ഔവ്വർ ലേഡീസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | ഔവ്വർ ലേഡീസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801913 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.936535|76.261462|display=inline}} |- class='wd_q99485956' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485956|ഔവർ ലേഡി ഓഫ് ഫാത്തിമ ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. കുമ്പളങ്ങി]]'' | ഔവർ ലേഡി ഓഫ് ഫാത്തിമ ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. കുമ്പളങ്ങി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800203 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.874056|76.289335|display=inline}} |- class='wd_q99509772' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509772|ഔവർ ലേഡി ഓഫ് മേഴ്‌സി സ്കൂൾ. കുറുമ്പത്തുരുത്ത്]]'' | ഔവർ ലേഡി ഓഫ് മേഴ്സി സ്കൂൾ. കുറുമ്പത്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000110 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.186341|76.226689|display=inline}} |- class='wd_q99507927' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507927|കനോസ യു.പി.എസ്. വൈപ്പിൻ]]'' | കനോസ യു.പി.എസ്. വൈപ്പിൻ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802103 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|9.973051|76.243756|display=inline}} |- class='wd_q99485898' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485898|കാലടി പ്ലാന്റേഷൻ എച്ച്. എസ്. കാലടി പ്ലാന്റേഷൻ]]'' | കാലടി പ്ലാന്റേഷൻ എച്ച്. എസ്. കാലടി പ്ലാന്റേഷൻ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201103 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.258237|76.52463|display=inline}} |- class='wd_q99510070' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510070|കാവുങ്കര മുസ്ലിം എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | കാവുങ്കര മുസ്ലിം എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900215 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.998531|76.587157|display=inline}} |- class='wd_q99509828' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509828|കിഴവൻപറമ്പ് എൽ.പി.എസ്. പെരുമാനൂർ]]'' | കിഴവൻപറമ്പ് എൽ.പി.എസ്. പെരുമാനൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301501 |class='wd_p571' data-sort-value="1868" | 1868 |class='wd_p625'| {{Coord|9.948689|76.292173|display=inline}} |- class='wd_q99486167' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486167|കെ. എൻ. എം. ഇ. എസ്. എച്ച്. എസ് എടത്തല]]'' | കെ. എൻ. എം. ഇ. എസ്. എച്ച്. എസ് എടത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100823 |class='wd_p571' data-sort-value="2005" | 2005 |class='wd_p625'| {{Coord|10.07634|76.386758|display=inline}} |- class='wd_q99485893' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485893|കെ.ഇ.എം. എച്ച്. എസ്. ആലങ്ങാട്]]'' | കെ.ഇ.എം. എച്ച്. എസ്. ആലങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102105 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|10.128276|76.301075|display=inline}} |- class='wd_q99509883' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509883|കെ.എം.എൽ.പി.എസ്. ഏരൂർ]]'' | കെ.എം.എൽ.പി.എസ്. ഏരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300422 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.977275|76.333205|display=inline}} |- class='wd_q99509503' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509503|കെ.എം.സി. യു. പി. എസ്. ഉദയപുരം]]'' | കെ.എം.സി. യു. പി. എസ്. ഉദയപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1986" | 1986 |class='wd_p625'| {{Coord|10.101003|76.370102|display=inline}} |- class='wd_q99507798' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507798|കെ.എൻ.എം.എം.ഇ.എസ്. യു. പി. എസ്. ഇടത്തല]]'' | കെ.എൻ.എം.എം.ഇ.എസ്. യു. പി. എസ്. ഇടത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100822 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.076181|76.387572|display=inline}} |- class='wd_q99485985' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485985|കെ.പി.എം.വി. എച്ച്.എസ്.എസ് പൂത്തോട്ട]]'' | കെ.പി.എം.വി. എച്ച്.എസ്.എസ് പൂത്തോട്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301505 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.852135|76.383648|display=inline}} |- class='wd_q99509888' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509888|കെ.സി.എൽ.പി.എസ്. ചിത്രപ്പുഴ]]'' | കെ.സി.എൽ.പി.എസ്. ചിത്രപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301006 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|9.956041|76.366119|display=inline}} |- class='wd_q99486179' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486179|കേന്ദ്ര വിദ്യാലയ എൻ.എ.ഡി. അലുവ]]'' | കേന്ദ്ര വിദ്യാലയ എൻ.എ.ഡി. അലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.064952|76.332539|display=inline}} |- class='wd_q99486235' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486235|കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം ഐ‌എൻ‌എസ് ദ്രോണാചാര്യ]]'' | കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം ഐഎൻഎസ് ദ്രോണാചാര്യ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.929326|76.254688|display=inline}} |- class='wd_q99486232' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486232|കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം നമ്പർ 1 നേവൽ ബേസ്]]'' | കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം നമ്പർ 1 നേവൽ ബേസ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801908 |class='wd_p571' data-sort-value="1963" | 1963 |class='wd_p625'| {{Coord|9.940512|76.282739|display=inline}} |- class='wd_q99486231' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486231|കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം നമ്പർ 2 നേവൽബേസ്]]'' | കേന്ദ്ര വിദ്യാലയം നമ്പർ 2 നേവൽബേസ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.941352|76.282154|display=inline}} |- class='wd_q99507811' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507811|കേരള വർമ്മ സംസ്‌കൃതം യു.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം]]'' | കേരള വർമ്മ സംസ്കൃതം യു.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102503 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.11925|76.417735|display=inline}} |- class='wd_q99486289' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486289|കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.979459|76.572897|display=inline}} |- class='wd_q99510029' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510029|കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ എൽ.പി.എസ് വലിയപാറ]]'' | കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ എൽ.പി.എസ് വലിയപാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700702 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.064777|76.654996|display=inline}} |- class='wd_q99509927' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509927|ക്രൂസ് മിറാക്കിൽ ഇ.പിഎസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | ക്രൂസ് മിറാക്കിൽ ഇ.പിഎസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400502 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.010691|76.235759|display=inline}} |- class='wd_q99486151' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486151|ക്രൈസ്റ്റവ മഹിളാലയം ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. ആലുവ]]'' | ക്രൈസ്റ്റവ മഹിളാലയം ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100813 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.114106|76.386627|display=inline}} |- class='wd_q99509892' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509892|ക്രൈസ്റ്റ് കിംഗ് കോൺവെന്റ് .എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി]]'' | ക്രൈസ്റ്റ് കിംഗ് കോൺവെന്റ് .എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301418 |class='wd_p571' data-sort-value="1943" | 1943 |class='wd_p625'| {{Coord|9.97471|76.313343|display=inline}} |- class='wd_q99485878' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485878|ക്രൈസ്റ്റ് രാജ് എച്ച്.എസ്. കുട്ടിപുഴ]]'' | ക്രൈസ്റ്റ് രാജ് എച്ച്.എസ്. കുട്ടിപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201803 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.157501|76.306831|display=inline}} |- class='wd_q99486249' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486249|ക്വീൻ മേരീസ് ഇ.എം ഹൈസ്കൂൾ മുടിക്കൽ]]'' | ക്വീൻ മേരീസ് ഇ.എം ഹൈസ്കൂൾ മുടിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100115 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117462|76.442027|display=inline}} |- class='wd_q99485903' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485903|കർദിനാൾ എച്ച്.എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | കർദിനാൾ എച്ച്.എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100302 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.034399|76.334457|display=inline}} |- class='wd_q99486024' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486024|ഗണപതി വിലാസോം എച്ച് എസ് കൂവപ്പടി]]'' | ഗണപതി വിലാസോം എച്ച് എസ് കൂവപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100502 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|10.162686|76.486669|display=inline}} |- class='wd_q99509902' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509902|ഗവ. .എൽ.പി.എസ്. പള്ളിപോർട്ട്]]'' | ഗവ. .എൽ.പി.എസ്. പള്ളിപോർട്ട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400411 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.169667|76.180642|display=inline}} |- class='wd_q99507936' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507936|ഗവ. K.M.യു.പി.എസ്. എരൂർ]]'' | ഗവ. K.M.യു.പി.എസ്. എരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300404 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|9.977586|76.334625|display=inline}} |- class='wd_q99485994' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485994|ഗവ. ആർ.എഫ്.ടി.എച്ച്.എസ്. തേവര]]'' | ഗവ. ആർ.എഫ്.ടി.എച്ച്.എസ്. തേവര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301502 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.929798|76.302111|display=inline}} |- class='wd_q99486062' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486062|ഗവ. ഈസ്റ്റ് എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | ഗവ. ഈസ്റ്റ് എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900204 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984179|76.588051|display=inline}} |- class='wd_q99507797' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507797|ഗവ. എം.ഐ. യു. പി. എസ്. വെളിയത്തുനാട്]]'' | ഗവ. എം.ഐ. യു. പി. എസ്. വെളിയത്തുനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101801 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|10.135787|76.314592|display=inline}} |- class='wd_q99486206' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486206|ഗവ. എച്ച് എസ് അഗത്തി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് അഗത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.865717|72.193685|display=inline}} |- class='wd_q99486203' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486203|ഗവ. എച്ച് എസ് അമിനി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് അമിനി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|11.128638|72.731563|display=inline}} |- class='wd_q99486054' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486054|ഗവ. എച്ച് എസ് അയ്യങ്കാവ്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് അയ്യങ്കാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700704 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|10.06213|76.63133|display=inline}} |- class='wd_q99486207' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486207|ഗവ. എച്ച് എസ് ആൻഡ്രോത്ത്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് ആൻഡ്രോത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.816066|73.696318|display=inline}} |- class='wd_q99486097' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486097|ഗവ. എച്ച് എസ് ഊരമന]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് ഊരമന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200506 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96705|76.504634|display=inline}} |- class='wd_q99486023' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486023|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കല്ലിൽ]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കല്ലിൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500501 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069526|76.544415|display=inline}} |- class='wd_q99486248' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486248|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കുട്ടമ്പുഴ]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കുട്ടമ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700306 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.151366|76.738588|display=inline}} |- class='wd_q99485829' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485829|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കുട്ടാമശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് കുട്ടാമശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100802 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.119897|76.388306|display=inline}} |- class='wd_q99486053' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486053|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് ചാത്തമറ്റം]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് ചാത്തമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700601 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000834|76.742866|display=inline}} |- class='wd_q99486271' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486271|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് നാമകുഴി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് നാമകുഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081201001 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.853936|76.523414|display=inline}} |- class='wd_q99486071' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486071|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് പിറവം]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200208 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.870532|76.486033|display=inline}} |- class='wd_q99486085' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486085|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് പേഴക്കപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് പേഴക്കപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901201 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.01731|76.566103|display=inline}} |- class='wd_q99486080' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486080|ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് ശിവൻകുന്ന്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് എസ് ശിവൻകുന്ന് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900205 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|9.982499|76.580473|display=inline}} |- class='wd_q99486210' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486210|ഗവ. എച്ച് എസ് കടമത്ത്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് കടമത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 31010200204 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|11.222763|72.774808|display=inline}} |- class='wd_q99486208' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486208|ഗവ. എച്ച് എസ് കവരത്തി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് കവരത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.557442|72.632597|display=inline}} |- class='wd_q99486209' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486209|ഗവ. എച്ച് എസ് കിൽത്താൻ]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് കിൽത്താൻ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|11.471868|73.008559|display=inline}} |- class='wd_q99486211' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486211|ഗവ. എച്ച് എസ് ചെറ്റ്‌ലാറ്റ്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് ചെറ്റ്ലാറ്റ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 31010200402 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|11.684267|72.707397|display=inline}} |- class='wd_q99486077' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486077|ഗവ. എച്ച് എസ് പാമ്പാക്കുട]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് പാമ്പാക്കുട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200502 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.919581|76.519468|display=inline}} |- class='wd_q99486171' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486171|ഗവ. എച്ച് എസ് പാലിശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് പാലിശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200108 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.273749|76.412631|display=inline}} |- class='wd_q99486058' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486058|ഗവ. എച്ച് എസ് പൊയ്ക]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് പൊയ്ക |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700308 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| {{Coord|10.150878|76.664576|display=inline}} |- class='wd_q99486095' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486095|ഗവ. എച്ച് എസ് മണീട്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് മണീട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200102 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.906182|76.454075|display=inline}} |- class='wd_q99486096' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486096|ഗവ. എച്ച് എസ് മാമ്മലശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് മാമ്മലശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200404 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.913846|76.489039|display=inline}} |- class='wd_q99486205' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486205|ഗവ. എച്ച് എസ് മിനിക്കോയ്]]'' | ഗവ. എച്ച് എസ് മിനിക്കോയ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|8.280118|73.054822|display=inline}} |- class='wd_q99509601' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509601|ഗവ. എച്ച്. എ. സി. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | ഗവ. എച്ച്. എ. സി. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101707 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.1093|76.359428|display=inline}} |- class='wd_q99485832' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485832|ഗവ. എച്ച്. എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ്]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101708 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| {{Coord|10.109194|76.359342|display=inline}} |- class='wd_q99485899' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485899|ഗവ. എച്ച്. എസ്. എസ്. വി. എച്ച്. എസ്. എസ്. കളമശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. എസ്. വി. എച്ച്. എസ്. എസ്. കളമശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104314 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.056565|76.319919|display=inline}} |- class='wd_q99485914' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485914|ഗവ. എച്ച്. എസ്. കൊങ്കോർപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. കൊങ്കോർപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102104 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.105557|76.276209|display=inline}} |- class='wd_q99485877' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485877|ഗവ. എച്ച്. എസ്. ചെങ്ങമാനാട്]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. ചെങ്ങമാനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201602 |class='wd_p571' data-sort-value="1942" | 1942 |class='wd_p625'| {{Coord|10.154333|76.336947|display=inline}} |- class='wd_q99485916' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485916|ഗവ. എച്ച്. എസ്. പഴന്തോട്ടം]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. പഴന്തോട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500303 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.014927|76.428838|display=inline}} |- class='wd_q99485865' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485865|ഗവ. എച്ച്. എസ്. പൂതൃക്ക]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. പൂതൃക്ക |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500515 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.951136|76.455566|display=inline}} |- class='wd_q99485915' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485915|ഗവ. എച്ച്. എസ്. വെസ്റ്റ് കടുങ്ങല്ലൂർ]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. വെസ്റ്റ് കടുങ്ങല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101505 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.106432|76.318227|display=inline}} |- class='wd_q99485890' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485890|ഗവ. എച്ച്. എസ്. സൗത്ത് വാഴകുളം]]'' | ഗവ. എച്ച്. എസ്. സൗത്ത് വാഴകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100902 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087941|76.416142|display=inline}} |- class='wd_q99486007' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486007|ഗവ. എച്ച്.എസ് പനയപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ് പനയപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801905 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|9.948881|76.257195|display=inline}} |- class='wd_q99486006' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486006|ഗവ. എച്ച്.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802001 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.909199|76.295933|display=inline}} |- class='wd_q99485941' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485941|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എളങ്കുന്നപ്പുഴ]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എളങ്കുന്നപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400111 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.03031|76.231062|display=inline}} |- class='wd_q99486008' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486008|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എളമക്കര]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എളമക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300701 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.020074|76.291299|display=inline}} |- class='wd_q99485828' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485828|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് എടത്തല]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് എടത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100804 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069323|76.390171|display=inline}} |- class='wd_q99485836' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485836|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് ഏലൂർ]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101302 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.076715|76.319575|display=inline}} |- class='wd_q99485913' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485913|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് ഏഴിക്കര]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് ഏഴിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000403 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.10407|76.231249|display=inline}} |- class='wd_q99485864' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485864|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് കടയിരിപ്പ്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ് കടയിരിപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500305 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000944|76.458769|display=inline}} |- class='wd_q99485884' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485884|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000305 |class='wd_p571' data-sort-value="1874" | 1874 |class='wd_p625'| {{Coord|10.14769|76.225708|display=inline}} |- class='wd_q99485897' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485897|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. മഞ്ഞപ്ര]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. മഞ്ഞപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201201 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.210542|76.453625|display=inline}} |- class='wd_q99485872' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485872|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. മുപ്പത്തടം]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. മുപ്പത്തടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101509 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087812|76.318593|display=inline}} |- class='wd_q99485891' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485891|ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. സൗത്ത് ഏഴിപ്പുറം]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. എസ്. സൗത്ത് ഏഴിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100901 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|10.085818|76.424925|display=inline}} |- class='wd_q99485918' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485918|ഗവ. എച്ച്.എസ്. ചൊവ്വര]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. ചൊവ്വര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102501 |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| {{Coord|10.126608|76.388884|display=inline}} |- class='wd_q99485963' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485963|ഗവ. എച്ച്.എസ്. തിരുവാങ്കുളം]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. തിരുവാങ്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300701 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.936321|76.373801|display=inline}} |- class='wd_q99486255' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486255|ഗവ. എച്ച്.എസ്. പിണവൂർക്കുടി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. പിണവൂർക്കുടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700302 |class='wd_p571' data-sort-value="1978" | 1978 |class='wd_p625'| {{Coord|10.108885|76.777295|display=inline}} |- class='wd_q99485873' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485873|ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുതിയകാവ്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുതിയകാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000213 |class='wd_p571' data-sort-value="1901" | 1901 |class='wd_p625'| {{Coord|10.16613|76.204405|display=inline}} |- class='wd_q99485922' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485922|ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുത്തൻതോട്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുത്തൻതോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800809 |class='wd_p571' data-sort-value="1903" | 1903 |class='wd_p625'| {{Coord|9.860026|76.265585|display=inline}} |- class='wd_q99485959' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485959|ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുളിക്കമാലി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. പുളിക്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301102 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.897699|76.420091|display=inline}} |- class='wd_q99486018' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486018|ഗവ. എച്ച്.എസ്. പെരുമ്പാവൂർ]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100401 |class='wd_p571' data-sort-value="1908" | 1908 |class='wd_p625'| {{Coord|10.118041|76.481301|display=inline}} |- class='wd_q99485937' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485937|ഗവ. എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800702 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.959462|76.251781|display=inline}} |- class='wd_q99485919' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485919|ഗവ. എച്ച്.എസ്. ബിനാനിപുരം]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. ബിനാനിപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101504 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.082659|76.31194|display=inline}} |- class='wd_q99486257' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486257|ഗവ. എച്ച്.എസ്. മാമലകണ്ടം]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. മാമലകണ്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700311 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.089848|76.821619|display=inline}} |- class='wd_q99485830' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485830|ഗവ. എച്ച്.എസ്. മുടിക്കൽ]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. മുടിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101110 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.115339|76.45398|display=inline}} |- class='wd_q99485958' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485958|ഗവ. എച്ച്.എസ്. മുളന്തുരുത്തി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. മുളന്തുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301104 |class='wd_p571' data-sort-value="1886" | 1886 |class='wd_p625'| {{Coord|9.900681|76.386958|display=inline}} |- class='wd_q99485938' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485938|ഗവ. എച്ച്.എസ്. വില്ലിംഗ്ടൺ ദ്വീപ്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. വില്ലിംഗ്ടൺ ദ്വീപ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800607 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|9.964315|76.268418|display=inline}} |- class='wd_q99485976' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485976|ഗവ. എച്ച്.എസ്. വെണ്ണല]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. വെണ്ണല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300717 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|9.996392|76.326047|display=inline}} |- class='wd_q99486004' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486004|ഗവ. എച്ച്.എസ്. സെൻട്രൽ കൽവത്തി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്. സെൻട്രൽ കൽവത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802105 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.957739|76.246595|display=inline}} |- class='wd_q99486029' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486029|ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ് അകനാട്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ് അകനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500604 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.142257|76.509704|display=inline}} |- class='wd_q99485975' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485975|ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഇടപ്പള്ളി നോർത്ത്]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഇടപ്പള്ളി നോർത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300601 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.04189|76.298023|display=inline}} |- class='wd_q99485996' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485996|ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കടമക്കുടി]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കടമക്കുടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300302 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.065354|76.244991|display=inline}} |- class='wd_q99485961' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485961|ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ചോറ്റാനിക്കര]]'' | ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ചോറ്റാനിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300702 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|9.932168|76.389423|display=inline}} |- class='wd_q99508050' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508050|ഗവ. എച്ച്.ഡബ്ലിയു.യു.പി.എസ്. തട്ടേക്കാട്]]'' | ഗവ. എച്ച്.ഡബ്ലിയു.യു.പി.എസ്. തട്ടേക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700307 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|10.137966|76.690319|display=inline}} |- class='wd_q99508049' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508049|ഗവ. എച്ച്.ഡബ്ലിയു.യു.പി.എസ്. നേര്യമംഗലം]]'' | ഗവ. എച്ച്.ഡബ്ലിയു.യു.പി.എസ്. നേര്യമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701703 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|10.037116|76.806132|display=inline}} |- class='wd_q99486201' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486201|ഗവ. എച്ച്എസ്എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | ഗവ. എച്ച്എസ്എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400703 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.04941|76.218745|display=inline}} |- class='wd_q99509659' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509659|ഗവ. എസ്. വി. എൽ. പി. എസ്. മൈക്കാട്]]'' | ഗവ. എസ്. വി. എൽ. പി. എസ്. മൈക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200602 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.169701|76.362314|display=inline}} |- class='wd_q99509767' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509767|ഗവ. എസ്.എൻ. വി. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിപ്പുറം]]'' | ഗവ. എസ്.എൻ. വി. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000802 |class='wd_p571' data-sort-value="1934" | 1934 |class='wd_p625'| {{Coord|10.17846|76.209426|display=inline}} |- class='wd_q99509752' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509752|ഗവ. എസ്.എൻ.എം. എൽ. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളിക്കാട്]]'' | ഗവ. എസ്.എൻ.എം. എൽ. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000804 |class='wd_p571' data-sort-value="1934" | 1934 |class='wd_p625'| {{Coord|10.182568|76.190724|display=inline}} |- class='wd_q99510030' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510030|ഗവ. എൽ പി എസ് കരിമറ്റം]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കരിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400201 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|9.978016|76.631701|display=inline}} |- class='wd_q99510034' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510034|ഗവ. എൽ പി എസ് കലമ്പൂർ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കലമ്പൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400202 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|9.99797|76.636624|display=inline}} |- class='wd_q99510052' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510052|ഗവ. എൽ പി എസ് കാക്കൂർ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കാക്കൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600104 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.887815|76.537604|display=inline}} |- class='wd_q99510063' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510063|ഗവ. എൽ പി എസ് കായനാട്]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കായനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900701 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.959463|76.536036|display=inline}} |- class='wd_q99510064' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510064|ഗവ. എൽ പി എസ് കുന്നക്കൽ വെസ്റ്റ്]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കുന്നക്കൽ വെസ്റ്റ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900105 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|9.991213|76.512274|display=inline}} |- class='wd_q99510524' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510524|ഗവ. എൽ പി എസ് കൂത്താട്ടുകുളം]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് കൂത്താട്ടുകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600303 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510032' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510032|ഗവ. എൽ പി എസ് നീരമ്പുഴ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് നീരമ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400407 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.956115|76.650095|display=inline}} |- class='wd_q99510084' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510084|ഗവ. എൽ പി എസ് നെച്ചൂർ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് നെച്ചൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200103 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.93482|76.469376|display=inline}} |- class='wd_q99510077' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510077|ഗവ. എൽ പി എസ് മണീട്]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് മണീട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200106 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.904511|76.458314|display=inline}} |- class='wd_q99510054' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510054|ഗവ. എൽ പി എസ് മണ്ണത്തൂർ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് മണ്ണത്തൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600105 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.902982|76.568299|display=inline}} |- class='wd_q99510525' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510525|ഗവ. എൽ പി എസ് മുടവൂർ]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് മുടവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900505 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510087' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510087|ഗവ. എൽ പി എസ് രാമമംഗലം]]'' | ഗവ. എൽ പി എസ് രാമമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200401 |class='wd_p571' data-sort-value="1895" | 1895 |class='wd_p625'| {{Coord|9.943378|76.482904|display=inline}} |- class='wd_q99509647' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509647|ഗവ. എൽ. പി. എസ് ഏലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ് ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101303 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|10.074027|76.292906|display=inline}} |- class='wd_q99509763' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509763|ഗവ. എൽ. പി. എസ് പെരുമ്പടന്ന]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ് പെരുമ്പടന്ന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000315 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.145253|76.215763|display=inline}} |- class='wd_q99509672' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509672|ഗവ. എൽ. പി. എസ് പൊയ്ക്കാട്ടുശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ് പൊയ്ക്കാട്ടുശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200604 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.167935|76.340084|display=inline}} |- class='wd_q99510049' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510049|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. അലപുരം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. അലപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600408 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|9.819104|76.551119|display=inline}} |- class='wd_q99510051' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510051|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഇടയാർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഇടയാർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600311 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.870293|76.54899|display=inline}} |- class='wd_q99510050' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510050|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഇലഞ്ഞി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഇലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600406 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.832847|76.544897|display=inline}} |- class='wd_q99509610' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509610|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഈസ്റ്റ് കടുങ്ങല്ലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഈസ്റ്റ് കടുങ്ങല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101502 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.115155|76.330135|display=inline}} |- class='wd_q99509649' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509649|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഉളിയന്നൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഉളിയന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101503 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|10.098676|76.342701|display=inline}} |- class='wd_q99510529' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510529|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഊരാമന ഈസ്റ്റ്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഊരാമന ഈസ്റ്റ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200501 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509621' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509621|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. എച്ച്. എം. ടി. കോളനി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. എച്ച്. എം. ടി. കോളനി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104301 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.051455|76.344048|display=inline}} |- class='wd_q99509748' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509748|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. എളന്തിക്കര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. എളന്തിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001001 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.172677|76.268888|display=inline}} |- class='wd_q99509750' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509750|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഏഴിക്കര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഏഴിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000404 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.111101|76.229145|display=inline}} |- class='wd_q99509720' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509720|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കക്കട്ടുപാറ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കക്കട്ടുപാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500510 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96493|76.459335|display=inline}} |- class='wd_q99509721' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509721|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കടയരിപ്പു]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കടയരിപ്പു |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500306 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.00621|76.459929|display=inline}} |- class='wd_q99510033' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510033|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കാവന]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കാവന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400604 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|9.932479|76.621014|display=inline}} |- class='wd_q99510532' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510532|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കീഴ്മുറി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കീഴ്മുറി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200402 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510053' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510053|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കുറുക്കുന്നപുരം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കുറുക്കുന്നപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600704 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.951399|76.55655|display=inline}} |- class='wd_q99509751' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509751|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കെടാമംഗലം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കെടാമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000402 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.135285|76.219524|display=inline}} |- class='wd_q99509614' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509614|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോട്ടപ്പുറം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോട്ടപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102116 |class='wd_p571' data-sort-value="1898" | 1898 |class='wd_p625'| {{Coord|10.128973|76.29819|display=inline}} |- class='wd_q99509713' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509713|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോതകുളങ്ങര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോതകുളങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200407 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.202275|76.383629|display=inline}} |- class='wd_q99509722' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509722|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോലഞ്ചേരി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. കോലഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500507 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|9.977698|76.473049|display=inline}} |- class='wd_q99509655' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509655|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ചുള്ളി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ചുള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201101 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.251922|76.476072|display=inline}} |- class='wd_q99509654' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509654|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ചെങ്ങമനാട്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ചെങ്ങമനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201601 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.154064|76.33657|display=inline}} |- class='wd_q99510078' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510078|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഞാമക്കുഴി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഞാമക്കുഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081201010 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.854883|76.524292|display=inline}} |- class='wd_q99509619' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509619|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തിരുവല്ലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തിരുവല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102103 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.11874|76.306702|display=inline}} |- class='wd_q99509673' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509673|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200605 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.158148|76.35664|display=inline}} |- class='wd_q99509620' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509620|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104303 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.045963|76.363665|display=inline}} |- class='wd_q99509754' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509754|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നന്തിയാട്ടുകുന്നം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നന്തിയാട്ടുകുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000401 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.130113|76.228623|display=inline}} |- class='wd_q99509615' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509615|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നീറിക്കോട്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നീറിക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102101 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117567|76.283624|display=inline}} |- class='wd_q99509668' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509668|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നീലീശ്വരം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നീലീശ്വരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201014 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.186396|76.475497|display=inline}} |- class='wd_q99509612' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509612|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് കടുങ്ങല്ലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് കടുങ്ങല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101701 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.122705|76.332766|display=inline}} |- class='wd_q99509761' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509761|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പട്ടണം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പട്ടണം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000905 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.156837|76.205691|display=inline}} |- class='wd_q99509618' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509618|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പനായികുളം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പനായികുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32801021020 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.103044|76.294205|display=inline}} |- class='wd_q99509755' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509755|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പറയകാട്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പറയകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000328 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.166574|76.222576|display=inline}} |- class='wd_q99509616' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509616|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പള്ളിലംകര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പള്ളിലംകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104302 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.050781|76.334543|display=inline}} |- class='wd_q99509727' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509727|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാങ്ങേട്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാങ്ങേട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500301 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.987881|76.442962|display=inline}} |- class='wd_q99509670' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509670|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാറക്കടാവ്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാറക്കടാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200709 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.184336|76.316347|display=inline}} |- class='wd_q99510097' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510097|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാഴൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പാഴൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200201 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.875496|76.471435|display=inline}} |- class='wd_q99510085' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510085|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പിറവം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200212 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|9.87089|76.486838|display=inline}} |- class='wd_q99509766' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509766|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പുതിയകാവ്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. പുതിയകാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000904 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.166655|76.204042|display=inline}} |- class='wd_q99510031' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510031|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മണിയന്ത്രം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മണിയന്ത്രം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400303 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|9.950128|76.675548|display=inline}} |- class='wd_q99509666' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509666|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200802 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.198812|76.454479|display=inline}} |- class='wd_q99509725' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509725|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മലായിടംതുരുത്ത്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മലായിടംതുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500105 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|10.072849|76.413423|display=inline}} |- class='wd_q99509662' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509662|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മള്ളുശ്ശേരി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മള്ളുശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200706 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|10.193203|76.343016|display=inline}} |- class='wd_q99509663' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509663|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മാമ്പ്ര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മാമ്പ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200707 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.215935|76.354562|display=inline}} |- class='wd_q99510065' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510065|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മേക്കടമ്പ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. മേക്കടമ്പ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900106 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|9.969559|76.534504|display=inline}} |- class='wd_q99510055' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510055|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടകര]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600301 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.882035|76.574337|display=inline}} |- class='wd_q99509728' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509728|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടയമ്പാടി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടയമ്പാടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500503 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|9.970506|76.440079|display=inline}} |- class='wd_q99509744' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509744|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടവുകോട്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വടവുകോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501010 |class='wd_p571' data-sort-value="1903" | 1903 |class='wd_p625'| {{Coord|9.986017|76.428455|display=inline}} |- class='wd_q99510067' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510067|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വാളകം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വാളകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900101 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.980674|76.521321|display=inline}} |- class='wd_q99509734' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509734|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വീറ്റൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വീറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500601 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.0177|76.529477|display=inline}} |- class='wd_q99509732' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509732|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വെമ്പിളി]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. വെമ്പിളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500402 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.003892|76.400155|display=inline}} |- class='wd_q99509648' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509648|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102502 |class='wd_p571' data-sort-value="1895" | 1895 |class='wd_p625'| {{Coord|10.136133|76.405894|display=inline}} |- class='wd_q99509736' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509736|ഗവ. എൽ. പി. എസ്. സൗത്ത് മഴുവന്നൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. എസ്. സൗത്ത് മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500607 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.00542|76.486165|display=inline}} |- class='wd_q99509753' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509753|ഗവ. എൽ. പി. ജി. എസ് മൂത്തകുന്നം]]'' | ഗവ. എൽ. പി. ജി. എസ് മൂത്തകുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000808 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.187832|76.202114|display=inline}} |- class='wd_q99509801' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509801|ഗവ. എൽ. പി. ജി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി. ജി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000314 |class='wd_p571' data-sort-value="1891" | 1891 |class='wd_p625'| {{Coord|10.149033|76.227542|display=inline}} |- class='wd_q99509800' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509800|ഗവ. എൽ. പി. ബി. എസ്]]'' | ഗവ. എൽ. പി. ബി. എസ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000903 |class='wd_p571' data-sort-value="1897" | 1897 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188945|76.203423|display=inline}} |- class='wd_q99509657' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509657|ഗവ. എൽ. പി.എസ്. എളവൂർ]]'' | ഗവ. എൽ. പി.എസ്. എളവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200704 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.206873|76.337033|display=inline}} |- class='wd_q99509664' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509664|ഗവ. എൽ. പി.എസ്. മാണിക്കമംഗലം]]'' | ഗവ. എൽ. പി.എസ്. മാണിക്കമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201403 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.168723|76.43301|display=inline}} |- class='wd_q99509876' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509876|ഗവ. എൽ.ജി.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ]]'' | ഗവ. എൽ.ജി.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300401 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.947595|76.347256|display=inline}} |- class='wd_q99510480' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510480|ഗവ. എൽ.പി സ്കൂൾ, ചെറായി]]'' | ഗവ. എൽ.പി സ്കൂൾ, ചെറായി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400401 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509937' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509937|ഗവ. എൽ.പി.എസ് അകനാട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് അകനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500104 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.162539|76.502659|display=inline}} |- class='wd_q99509989' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509989|ഗവ. എൽ.പി.എസ് എളങ്കവം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് എളങ്കവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701011 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.020516|76.616295|display=inline}} |- class='wd_q99509971' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509971|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കടവൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കടവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700501 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000004|76.740846|display=inline}} |- class='wd_q99509969' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509969|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കരിങ്ങഴ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കരിങ്ങഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700716 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.073098|76.628692|display=inline}} |- class='wd_q99509943' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509943|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കാഞ്ഞിരക്കാട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കാഞ്ഞിരക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100410 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.127096|76.477636|display=inline}} |- class='wd_q99509985' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509985|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കുട്ടമ്പുഴ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കുട്ടമ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700305 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.146617|76.727239|display=inline}} |- class='wd_q99509935' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509935|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കുറിച്ചിലക്കോട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കുറിച്ചിലക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101101 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.174633|76.504387|display=inline}} |- class='wd_q99509936' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509936|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കൂവപ്പടി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കൂവപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100503 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.161848|76.486259|display=inline}} |- class='wd_q99509934' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509934|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോടനാട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101108 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.18389|76.51565|display=inline}} |- class='wd_q99509982' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509982|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോട്ടപ്പടി നോർത്ത്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോട്ടപ്പടി നോർത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701405 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.126396|76.583704|display=inline}} |- class='wd_q99509983' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509983|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോട്ടപ്പടി സൗത്ത്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോട്ടപ്പടി സൗത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701407 |class='wd_p571' data-sort-value="1836" | 1836 |class='wd_p625'| {{Coord|10.10752|76.585459|display=inline}} |- class='wd_q99509978' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509978|ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോതമംഗലം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700703 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.066501|76.628438|display=inline}} |- class='wd_q99509988' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509988|ഗവ. എൽ.പി.എസ് പാലമറ്റം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് പാലമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701603 |class='wd_p571' data-sort-value="1986" | 1986 |class='wd_p625'| {{Coord|10.091205|76.668769|display=inline}} |- class='wd_q99509972' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509972|ഗവ. എൽ.പി.എസ് പുത്തുപ്പടി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് പുത്തുപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700712 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.017842|76.604075|display=inline}} |- class='wd_q99509974' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509974|ഗവ. എൽ.പി.എസ് പുന്നക്കാട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് പുന്നക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701602 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| {{Coord|10.107189|76.670087|display=inline}} |- class='wd_q99509981' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509981|ഗവ. എൽ.പി.എസ് മണിമരുത്തുംചാൽ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് മണിമരുത്തുംചാൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701704 |class='wd_p571' data-sort-value="1980" | 1980 |class='wd_p625'| {{Coord|10.061841|76.719439|display=inline}} |- class='wd_q99509984' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509984|ഗവ. എൽ.പി.എസ് മാരാമംഗലം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് മാരാമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700710 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.053659|76.655297|display=inline}} |- class='wd_q99509932' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509932|ഗവ. എൽ.പി.എസ് മേക്കാപ്പാല]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് മേക്കാപ്പാല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500105 |class='wd_p571' data-sort-value="1959" | 1959 |class='wd_p625'| {{Coord|10.129358|76.570986|display=inline}} |- class='wd_q99510483' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510483|ഗവ. എൽ.പി.എസ് വളയൻചിറങ്ങര]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് വളയൻചിറങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101505 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509990' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509990|ഗവ. എൽ.പി.എസ് വാരപ്പെട്ടി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് വാരപ്പെട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701001 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.033793|76.630795|display=inline}} |- class='wd_q99509948' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509948|ഗവ. എൽ.പി.എസ് വേങ്ങൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് വേങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500106 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.142245|76.536045|display=inline}} |- class='wd_q99509946' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509946|ഗവ. എൽ.പി.എസ് സൗത്ത് വാഴകുളം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ് സൗത്ത് വാഴകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100204 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087095|76.415851|display=inline}} |- class='wd_q99509930' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509930|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400105 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.030347|76.222098|display=inline}} |- class='wd_q99509807' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509807|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഉദയത്തുംവാതുക്കൽ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഉദയത്തുംവാതുക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301306 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|9.905119|76.326776|display=inline}} |- class='wd_q99509608' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509608|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. എരുമത്തല]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. എരുമത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100830 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|10.089162|76.367085|display=inline}} |- class='wd_q99509770' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509770|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കരുമാലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കരുമാലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001202 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.139279|76.266426|display=inline}} |- class='wd_q99509872' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509872|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കാഞ്ഞിരമറ്റം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കാഞ്ഞിരമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300104 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.849915|76.405145|display=inline}} |- class='wd_q99509723' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509723|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കിഴക്കമ്പലം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കിഴക്കമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500108 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.034957|76.408689|display=inline}} |- class='wd_q99509658' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509658|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കുന്നുവയൽ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. കുന്നുവയൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201802 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.15632|76.305152|display=inline}} |- class='wd_q99509803' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509803|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഗേൾസ്ക്ക് എറണാകുളം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ഗേൾസ്ക്ക് എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303323 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|9.968047|76.288376|display=inline}} |- class='wd_q99509806' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509806|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300105 |class='wd_p571' data-sort-value="1900" | 1900 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068182|76.284422|display=inline}} |- class='wd_q99509805' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509805|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പാടിവട്ടം]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പാടിവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300710 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|10.010376|76.31361|display=inline}} |- class='wd_q99509939' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509939|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പാണിയേലി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പാണിയേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500703 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| {{Coord|10.167648|76.571141|display=inline}} |- class='wd_q99509878' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509878|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. പൊന്നുരുന്നി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301420 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975349|76.314769|display=inline}} |- class='wd_q99509873' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509873|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. മംഗായിൽ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. മംഗായിൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301207 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|9.936153|76.327467|display=inline}} |- class='wd_q99509808' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509808|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. വെണ്ണല]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. വെണ്ണല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300702 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|9.996144|76.325799|display=inline}} |- class='wd_q99509868' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509868|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. സെൻട്രൽ കാൽവത്തി]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. സെൻട്രൽ കാൽവത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802106 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.966938|76.252561|display=inline}} |- class='wd_q99509802' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509802|ഗവ. എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് ചിറ്റൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് ചിറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300106 |class='wd_p571' data-sort-value="1896" | 1896 |class='wd_p625'| {{Coord|10.030955|76.274675|display=inline}} |- class='wd_q99509938' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509938|ഗവ. എൽ.പി.എസ്.. ഒക്കൽ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്.. ഒക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100712 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.151978|76.450753|display=inline}} |- class='wd_q99509718' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509718|ഗവ. എൽ.പി.എസ്.അട്ടിനിക്കര]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്.അട്ടിനിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500717 |class='wd_p571' data-sort-value="1903" | 1903 |class='wd_p625'| {{Coord|9.930162|76.431654|display=inline}} |- class='wd_q99509769' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509769|ഗവ. എൽ.പി.എസ്.വാവക്കാട്]]'' | ഗവ. എൽ.പി.എസ്.വാവക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000807 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.17041|76.197282|display=inline}} |- class='wd_q99509756' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509756|ഗവ. എൽ.പി.ബി.എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. എൽ.പി.ബി.എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000308 |class='wd_p571' data-sort-value="1869" | 1869 |class='wd_p625'| {{Coord|10.152163|76.222829|display=inline}} |- class='wd_q99509650' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509650|ഗവ. എൽ.ബി.പി.എസ്. അകപറമ്പ്]]'' | ഗവ. എൽ.ബി.പി.എസ്. അകപറമ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200601 |class='wd_p571' data-sort-value="1893" | 1893 |class='wd_p625'| {{Coord|10.161837|76.382422|display=inline}} |- class='wd_q99509979' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509979|ഗവ. എൽപിഎസ് കോഴിപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് കോഴിപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701005 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.051437|76.63635|display=inline}} |- class='wd_q99509970' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509970|ഗവ. എൽപിഎസ് ചെറുവട്ടൂർ]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് ചെറുവട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701106 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.041764|76.585897|display=inline}} |- class='wd_q99509976' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509976|ഗവ. എൽപിജിഎസ് തൃക്കളത്തൂർ]]'' | ഗവ. എൽപിജിഎസ് തൃക്കളത്തൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901109 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.038665|76.538857|display=inline}} |- class='wd_q99509947' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509947|ഗവ. എൽപിജിഎസ് വെങ്ങോല]]'' | ഗവ. എൽപിജിഎസ് വെങ്ങോല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100304 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|10.076429|76.478043|display=inline}} |- class='wd_q99509945' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509945|ഗവ. എൽപിബിഎസ് വെങ്ങോല]]'' | ഗവ. എൽപിബിഎസ് വെങ്ങോല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101502 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.07469|76.46333|display=inline}} |- class='wd_q99509977' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509977|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് കുറ്റിയംചാൽ]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് കുറ്റിയംചാൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700304 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.161181|76.74433|display=inline}} |- class='wd_q99509942' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509942|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് പുല്ലുവഴി]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് പുല്ലുവഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500203 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087088|76.505487|display=inline}} |- class='wd_q99509944' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509944|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് പുഴുക്കാട്]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് പുഴുക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500602 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.12272|76.538742|display=inline}} |- class='wd_q99509987' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509987|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് പോത്താനിക്കാട്]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് പോത്താനിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700407 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|10.006083|76.680151|display=inline}} |- class='wd_q99509986' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509986|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് മാവുടി]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് മാവുടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701905 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.023485|76.657255|display=inline}} |- class='wd_q99509933' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509933|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് വാണിയപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് വാണിയപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500605 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.165229|76.535471|display=inline}} |- class='wd_q99509973' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509973|ഗവ. എൽ‌പി‌എസ് വെണ്ടുവഴി]]'' | ഗവ. എൽപിഎസ് വെണ്ടുവഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700711 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.020633|76.59212|display=inline}} |- class='wd_q99509975' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509975|ഗവ. എൽ‌പി‌ബി‌എസ് തൃക്കളത്തൂർ]]'' | ഗവ. എൽപിബിഎസ് തൃക്കളത്തൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901110 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.037079|76.543006|display=inline}} |- class='wd_q99509760' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509760|ഗവ. കെ. വി. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. കെ. വി. എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000312 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.148288|76.24437|display=inline}} |- class='wd_q99509714' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509714|ഗവ. കെ.വൈ. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തുമ്മൽ]]'' | ഗവ. കെ.വൈ. എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തുമ്മൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201604 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.126583|76.348932|display=inline}} |- class='wd_q99485886' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485886|ഗവ. ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000304 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.147214|76.223528|display=inline}} |- class='wd_q99485982' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485982|ഗവ. ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ]]'' | ഗവ. ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300409 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|9.947257|76.347762|display=inline}} |- class='wd_q99509941' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509941|ഗവ. ഗേൾസ് എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂർ]]'' | ഗവ. ഗേൾസ് എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100409 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.119319|76.473502|display=inline}} |- class='wd_q99486019' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486019|ഗവ. ഗേൾസ്ക്ക് എച്ച് എസ് പെരുമ്പാവൂർ]]'' | ഗവ. ഗേൾസ്ക്ക് എച്ച് എസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100412 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.061723|76.68413|display=inline}} |- class='wd_q99510068' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510068|ഗവ. ജെ ബി എസ് വാഴപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. ജെ ബി എസ് വാഴപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900216 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|9.996317|76.571477|display=inline}} |- class='wd_q99509712' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509712|ഗവ. ജെ. ബി. എസ് അങ്കമാലി]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200401 |class='wd_p571' data-sort-value="1888" | 1888 |class='wd_p625'| {{Coord|10.185529|76.397308|display=inline}} |- class='wd_q99509651' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509651|ഗവ. ജെ. ബി. എസ് കുന്നുകര]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ് കുന്നുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201801 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.155987|76.319722|display=inline}} |- class='wd_q99509656' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509656|ഗവ. ജെ. ബി. എസ് ദേശം]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ് ദേശം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201701 |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| {{Coord|10.129598|76.350154|display=inline}} |- class='wd_q99509724' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509724|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. കണിയാട്ടുനിരപ്പ്]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. കണിയാട്ടുനിരപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500716 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|9.933588|76.408919|display=inline}} |- class='wd_q99509726' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509726|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. കുട്ട]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. കുട്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501015 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|9.995701|76.418871|display=inline}} |- class='wd_q99509667' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509667|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. നടുവട്ടം]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. നടുവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201205 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.198754|76.45443|display=inline}} |- class='wd_q99509729' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509729|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. നീരമുഗൾ]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. നീരമുഗൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500701 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|9.937672|76.444513|display=inline}} |- class='wd_q99509719' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509719|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. ബ്രഹ്മപുരം]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. ബ്രഹ്മപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501017 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000943|76.37148|display=inline}} |- class='wd_q99509731' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509731|ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. വെന്നിക്കുളം]]'' | ഗവ. ജെ. ബി. എസ്. വെന്നിക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500712 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.947806|76.395052|display=inline}} |- class='wd_q99509879' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509879|ഗവ. ജെ.ബി.എസ് കുണ്ടന്നൂർ]]'' | ഗവ. ജെ.ബി.എസ് കുണ്ടന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301206 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.941616|76.316048|display=inline}} |- class='wd_q99509870' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509870|ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. ആമ്പല്ലൂർ]]'' | ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. ആമ്പല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300106 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|9.857685|76.401347|display=inline}} |- class='wd_q99509871' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509871|ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. ഉദയംപൂരൂർ]]'' | ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. ഉദയംപൂരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301502 |class='wd_p571' data-sort-value="1942" | 1942 |class='wd_p625'| {{Coord|9.897779|76.369056|display=inline}} |- class='wd_q99510465' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510465|ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. കണ്ടനാട്]]'' | ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. കണ്ടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301508 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509877' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509877|ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. പൂത്തോട്ട]]'' | ഗവ. ജെ.ബി.എസ്. പൂത്തോട്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301509 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.852065|76.384315|display=inline}} |- class='wd_q99508213' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508213|ഗവ. ടി.ടി.ഐ. മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | ഗവ. ടി.ടി.ഐ. മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900213 |class='wd_p571' data-sort-value="1880" | 1880 |class='wd_p625'| {{Coord|9.981558|76.58109|display=inline}} |- class='wd_q99486102' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486102|ഗവ. ടെക്നിക്കൽ എച്ച്.എസ് ആയവന]]'' | ഗവ. ടെക്നിക്കൽ എച്ച്.എസ് ആയവന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400207 |class='wd_p571' data-sort-value="1985" | 1985 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984295|76.626823|display=inline}} |- class='wd_q99486101' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486101|ഗവ. ടെക്നിക്കൽ എച്ച്.എസ് ഇലഞ്ഞി]]'' | ഗവ. ടെക്നിക്കൽ എച്ച്.എസ് ഇലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600412 |class='wd_p571' data-sort-value="1984" | 1984 |class='wd_p625'| {{Coord|9.832079|76.542481|display=inline}} |- class='wd_q99509758' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509758|ഗവ. ടൗൺ മോഡൽ എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ഗവ. ടൗൺ മോഡൽ എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000313 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.143683|76.226382|display=inline}} |- class='wd_q99508195' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508195|ഗവ. ടൗൺ യു പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | ഗവ. ടൗൺ യു പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900214 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989832|76.579152|display=inline}} |- class='wd_q99509901' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509901|ഗവ. പുതിയ .എൽ.പി.എസ്. ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ]]'' | ഗവ. പുതിയ .എൽ.പി.എസ്. ഇളങ്കുന്നപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400106 |class='wd_p571' data-sort-value="1967" | 1967 |class='wd_p625'| {{Coord|10.028494|76.23104|display=inline}} |- class='wd_q99510530' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510530|ഗവ. പുതിയ എൽ. പി. എസ്. പിറമാടം]]'' | ഗവ. പുതിയ എൽ. പി. എസ്. പിറമാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200308 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509837' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509837|ഗവ. ഫിഷറീസ് എൽ.പി.എസ്. പനമ്പുകാട്]]'' | ഗവ. ഫിഷറീസ് എൽ.പി.എസ്. പനമ്പുകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301410 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.008309|76.241325|display=inline}} |- class='wd_q99507963' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507963|ഗവ. ഫിഷറീസ് യു.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | ഗവ. ഫിഷറീസ് യു.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400705 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.047028|76.214846|display=inline}} |- class='wd_q99510458' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510458|ഗവ. ബി.ടി.എസ്. എൽ.പി.എസ്. ഇടപ്പള്ളി]]'' | ഗവ. ബി.ടി.എസ്. എൽ.പി.എസ്. ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300606 |class='wd_p571' data-sort-value="1898" | 1898 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485980' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485980|ഗവ. ബോയ്സ് എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് തൃപ്പൂണിത്തറ]]'' | ഗവ. ബോയ്സ് എച്ച്.എസ്.എസ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് തൃപ്പൂണിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300421 |class='wd_p571' data-sort-value="1885" | 1885 |class='wd_p625'| {{Coord|9.94299|76.349499|display=inline}} |- class='wd_q99509940' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509940|ഗവ. ബോയ്സ് എൽ‌പി‌എസ് പെരുമ്പാവൂർ]]'' | ഗവ. ബോയ്സ് എൽപിഎസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100402 |class='wd_p571' data-sort-value="1858" | 1858 |class='wd_p625'| {{Coord|10.118333|76.480376|display=inline}} |- class='wd_q99509768' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509768|ഗവ. മുഹമ്മദൻ എൽ.പി.എസ്. വടക്കേക്കര]]'' | ഗവ. മുഹമ്മദൻ എൽ.പി.എസ്. വടക്കേക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000902 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.164991|76.213877|display=inline}} |- class='wd_q99486049' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486049|ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് എസ് ചെറുവത്തൂർ]]'' | ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് എസ് ചെറുവത്തൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701105 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|10.057902|76.573527|display=inline}} |- class='wd_q99486084' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486084|ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് പാലക്കുഴ]]'' | ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് പാലക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600501 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.881747|76.605996|display=inline}} |- class='wd_q99486061' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486061|ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | ഗവ. മോഡൽ എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900211 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.979322|76.576332|display=inline}} |- class='wd_q99508180' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508180|ഗവ. യു പി എസ് ഉപ്പുകണ്ടം]]'' | ഗവ. യു പി എസ് ഉപ്പുകണ്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600505 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| {{Coord|9.888655|76.589045|display=inline}} |- class='wd_q99509531' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509531|ഗവ. യു പി എസ് ഏഴക്കരനാട്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് ഏഴക്കരനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200104 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|9.9246|76.470049|display=inline}} |- class='wd_q99508219' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508219|ഗവ. യു പി എസ് ഓണക്കൂർ നോർത്ത്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് ഓണക്കൂർ നോർത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200302 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.890837|76.500742|display=inline}} |- class='wd_q99508217' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508217|ഗവ. യു പി എസ് ഓണക്കൂർ സൗത്ത്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് ഓണക്കൂർ സൗത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200303 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.902763|76.517145|display=inline}} |- class='wd_q99508215' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508215|ഗവ. യു പി എസ് കക്കാട്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് കക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200211 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|9.881977|76.486617|display=inline}} |- class='wd_q99508210' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508210|ഗവ. യു പി എസ് കടതി]]'' | ഗവ. യു പി എസ് കടതി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900501 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.980416|76.552747|display=inline}} |- class='wd_q99508230' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508230|ഗവ. യു പി എസ് കലമ്പൂർ]]'' | ഗവ. യു പി എസ് കലമ്പൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200209 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|9.879507|76.480236|display=inline}} |- class='wd_q99508192' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508192|ഗവ. യു പി എസ് കുന്നക്കൽ]]'' | ഗവ. യു പി എസ് കുന്നക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900401 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|9.991847|76.536082|display=inline}} |- class='wd_q99508178' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508178|ഗവ. യു പി എസ് കൂത്താട്ടുകുളം]]'' | ഗവ. യു പി എസ് കൂത്താട്ടുകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600314 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.856332|76.592261|display=inline}} |- class='wd_q99508197' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508197|ഗവ. യു പി എസ് നോർത്ത് മാറാടി]]'' | ഗവ. യു പി എസ് നോർത്ത് മാറാടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900203 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.971728|76.570976|display=inline}} |- class='wd_q99508199' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508199|ഗവ. യു പി എസ് പാണ്ടപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. യു പി എസ് പാണ്ടപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901301 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|9.906424|76.605033|display=inline}} |- class='wd_q99508221' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508221|ഗവ. യു പി എസ് പിറമാടം]]'' | ഗവ. യു പി എസ് പിറമാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200309 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.933282|76.522174|display=inline}} |- class='wd_q99508201' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508201|ഗവ. യു പി എസ് പുളിന്തനം]]'' | ഗവ. യു പി എസ് പുളിന്തനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900302 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.006788|76.672713|display=inline}} |- class='wd_q99509532' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509532|ഗവ. യു പി എസ് മേമുറി]]'' | ഗവ. യു പി എസ് മേമുറി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200507 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.945452|76.508215|display=inline}} |- class='wd_q99508203' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508203|ഗവ. യു പി എസ് രാക്കാട്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് രാക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900103 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.968988|76.551786|display=inline}} |- class='wd_q99508223' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508223|ഗവ. യു പി എസ് വെളിയനാട്]]'' | ഗവ. യു പി എസ് വെളിയനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200806 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|9.870163|76.452695|display=inline}} |- class='wd_q99508182' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508182|ഗവ. യു പി എസ് സൗത്ത് മാറാടി]]'' | ഗവ. യു പി എസ് സൗത്ത് മാറാടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600701 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|9.905427|76.570346|display=inline}} |- class='wd_q99507813' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507813|ഗവ. യു. പി. എസ് ആഴകം]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ് ആഴകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201901 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|10.225916|76.408484|display=inline}} |- class='wd_q99507814' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507814|ഗവ. യു. പി. എസ്. ഇല്ലിത്തോട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. ഇല്ലിത്തോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200801 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| {{Coord|10.202195|76.52737|display=inline}} |- class='wd_q99507842' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507842|ഗവ. യു. പി. എസ്. ഊരക്കാട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. ഊരക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500103 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.056685|76.417544|display=inline}} |- class='wd_q99507832' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507832|ഗവ. യു. പി. എസ്. കടമറ്റം]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കടമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500302 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|9.977702|76.496063|display=inline}} |- class='wd_q99507816' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507816|ഗവ. യു. പി. എസ്. കപ്രശ്ശേരി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കപ്രശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201603 |class='wd_p571' data-sort-value="1946" | 1946 |class='wd_p625'| {{Coord|10.137111|76.362016|display=inline}} |- class='wd_q99507844' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507844|ഗവ. യു. പി. എസ്. കരുക്കപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കരുക്കപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500509 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.956348|76.492206|display=inline}} |- class='wd_q99507790' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507790|ഗവ. യു. പി. എസ്. കാക്കനാട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100402 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.009813|76.335955|display=inline}} |- class='wd_q99507815' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507815|ഗവ. യു. പി. എസ്. കാലടി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കാലടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201002 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.17584|76.445997|display=inline}} |- class='wd_q99509514' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509514|ഗവ. യു. പി. എസ്. കിഴക്കേപ്രം]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കിഴക്കേപ്രം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000303 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.13786|76.240874|display=inline}} |- class='wd_q99507793' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507793|ഗവ. യു. പി. എസ്. കീഴ്മാട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കീഴ്മാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100801 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.103062|76.389326|display=inline}} |- class='wd_q99507837' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507837|ഗവ. യു. പി. എസ്. കുന്നകുരുടി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കുന്നകുരുടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500902 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.027046|76.501934|display=inline}} |- class='wd_q99507834' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507834|ഗവ. യു. പി. എസ്. കുമ്മനോട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കുമ്മനോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500203 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.036833|76.450128|display=inline}} |- class='wd_q99507845' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507845|ഗവ. യു. പി. എസ്. കുറിഞ്ഞി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കുറിഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500505 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|9.955703|76.435401|display=inline}} |- class='wd_q99507817' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507817|ഗവ. യു. പി. എസ്. കുറുമശ്ശേരി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കുറുമശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200705 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.179275|76.330702|display=inline}} |- class='wd_q99507862' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507862|ഗവ. യു. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000708 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.102285|76.250351|display=inline}} |- class='wd_q99507788' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507788|ഗവ. യു. പി. എസ്. ചിറക്കകം]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. ചിറക്കകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100201 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99507843' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507843|ഗവ. യു. പി. എസ്. നോർത്ത് മഴുവന്നൂർ]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. നോർത്ത് മഴുവന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500901 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.028356|76.492516|display=inline}} |- class='wd_q99507818' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507818|ഗവ. യു. പി. എസ്. പീച്ചാനിക്കാട്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. പീച്ചാനിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200501 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.199866|76.368229|display=inline}} |- class='wd_q99507841' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507841|ഗവ. യു. പി. എസ്. പുട്ടുമാനൂർ]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. പുട്ടുമാനൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501013 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975164|76.405092|display=inline}} |- class='wd_q99507839' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507839|ഗവ. യു. പി. എസ്. പുത്തൻകുരിശ്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. പുത്തൻകുരിശ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501014 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.970006|76.425789|display=inline}} |- class='wd_q99507852' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507852|ഗവ. യു. പി. എസ്. വലമ്പൂർ]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. വലമ്പൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500602 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.025157|76.472324|display=inline}} |- class='wd_q99507864' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507864|ഗവ. യു. പി. എസ്. വള്ളുവള്ളി]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. വള്ളുവള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000707 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.119684|76.255835|display=inline}} |- class='wd_q99507848' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507848|ഗവ. യു. പി. എസ്. വിലങ്ങ്]]'' | ഗവ. യു. പി. എസ്. വിലങ്ങ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500205 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.0412|76.418078|display=inline}} |- class='wd_q99507795' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507795|ഗവ. യു.പി.എസ്.കുറ്റിക്കാട്ടുകര]]'' | ഗവ. യു.പി.എസ്.കുറ്റിക്കാട്ടുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101501 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.067433|76.322828|display=inline}} |- class='wd_q99507861' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507861|ഗവ. യു.പി.എസ്.ചേന്ദമംഗലം]]'' | ഗവ. യു.പി.എസ്.ചേന്ദമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000103 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.178422|76.225614|display=inline}} |- class='wd_q99508023' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508023|ഗവ. യുപിഎസ് അശമന്നൂർ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് അശമന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500502 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.109437|76.552212|display=inline}} |- class='wd_q99508042' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508042|ഗവ. യുപിഎസ് ഇടമലയാർ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് ഇടമലയാർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700309 |class='wd_p571' data-sort-value="1972" | 1972 |class='wd_p625'| {{Coord|10.159617|76.646423|display=inline}} |- class='wd_q99508021' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508021|ഗവ. യുപിഎസ് ഐമുറി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് ഐമുറി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100501 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.131788|76.492015|display=inline}} |- class='wd_q99508022' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508022|ഗവ. യുപിഎസ് കണ്ടന്തറ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് കണ്ടന്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100309 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.096077|76.470242|display=inline}} |- class='wd_q99508024' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508024|ഗവ. യുപിഎസ് കീഴില്ലം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് കീഴില്ലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500206 |class='wd_p571' data-sort-value="1885" | 1885 |class='wd_p625'| {{Coord|10.06009|76.523612|display=inline}} |- class='wd_q99508026' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508026|ഗവ. യുപിഎസ് കൊമ്പനാട്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് കൊമ്പനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500702 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.16636|76.551751|display=inline}} |- class='wd_q99508044' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508044|ഗവ. യുപിഎസ് കോതമംഗലം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700715 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.065616|76.62105|display=inline}} |- class='wd_q99508039' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508039|ഗവ. യുപിഎസ് ചെങ്കര]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് ചെങ്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700202 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.118688|76.65935|display=inline}} |- class='wd_q99508041' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508041|ഗവ. യുപിഎസ് ചെറുവട്ടൂർ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് ചെറുവട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701104 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|10.041352|76.584819|display=inline}} |- class='wd_q99508052' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508052|ഗവ. യുപിഎസ് തലക്കോട്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് തലക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701701 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.049928|76.753443|display=inline}} |- class='wd_q99508027' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508027|ഗവ. യുപിഎസ് നോർത്ത് ഏഴിപ്രം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് നോർത്ത് ഏഴിപ്രം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100103 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| {{Coord|10.105029|76.434277|display=inline}} |- class='wd_q99508028' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508028|ഗവ. യുപിഎസ് നോർത്ത് വാഴക്കുളം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് നോർത്ത് വാഴക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100104 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.107711|76.416804|display=inline}} |- class='wd_q99508046' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508046|ഗവ. യുപിഎസ് പാനിപ്ര]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് പാനിപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701401 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.115576|76.602004|display=inline}} |- class='wd_q99508040' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508040|ഗവ. യുപിഎസ് പിണ്ടിമന]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് പിണ്ടിമന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700203 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|10.100303|76.64288|display=inline}} |- class='wd_q99508030' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508030|ഗവ. യുപിഎസ് പെരുമാണി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് പെരുമാണി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100301 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.061519|76.455506|display=inline}} |- class='wd_q99508047' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508047|ഗവ. യുപിഎസ് പൈപ്ര]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് പൈപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901112 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.044786|76.563871|display=inline}} |- class='wd_q99508053' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508053|ഗവ. യുപിഎസ് പൈമറ്റം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് പൈമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701909 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|10.038376|76.703355|display=inline}} |- class='wd_q99508029' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508029|ഗവ. യുപിഎസ് മുടക്കുഴ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് മുടക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500603 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.133385|76.52392|display=inline}} |- class='wd_q99508048' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508048|ഗവ. യുപിഎസ് മുളവൂർ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് മുളവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901111 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|10.02392|76.591495|display=inline}} |- class='wd_q99509525' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509525|ഗവ. യുപിഎസ് വൈക്കര]]'' | ഗവ. യുപിഎസ് വൈക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500204 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.090771|76.533685|display=inline}} |- class='wd_q99507926' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507926|ഗവ. യുപിഎസ്. അമരാവതി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. അമരാവതി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800715 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|9.967227|76.252291|display=inline}} |- class='wd_q99507920' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507920|ഗവ. യുപിഎസ്. ഇടപ്പള്ളി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300605 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.017728|76.301778|display=inline}} |- class='wd_q99507961' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507961|ഗവ. യുപിഎസ്. ഇടവനക്കാട്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. ഇടവനക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400301 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.084252|76.209702|display=inline}} |- class='wd_q99507938' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507938|ഗവ. യുപിഎസ്. കാരിക്കോട്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. കാരിക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301108 |class='wd_p571' data-sort-value="1854" | 1854 |class='wd_p625'| {{Coord|9.897594|76.399784|display=inline}} |- class='wd_q99507937' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507937|ഗവ. യുപിഎസ്. കീച്ചേരി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. കീച്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081302101 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.837806|76.413238|display=inline}} |- class='wd_q99507923' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507923|ഗവ. യുപിഎസ്. കുമ്പളങ്ങി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. കുമ്പളങ്ങി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800201 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|9.873842|76.290073|display=inline}} |- class='wd_q99508043' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508043|ഗവ. യുപിഎസ്. കുറ്റിലഞ്ഞി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. കുറ്റിലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701102 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.074015|76.570377|display=inline}} |- class='wd_q99509520' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509520|ഗവ. യുപിഎസ്. ഗേൾസ്ക്ക് എറണാകുളം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. ഗേൾസ്ക്ക് എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303302 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99507924' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507924|ഗവ. യുപിഎസ്. താമരപറമ്പ്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. താമരപറമ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802108 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|9.959012|76.243036|display=inline}} |- class='wd_q99507935' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507935|ഗവ. യുപിഎസ്. തെക്കും ഭാഗം]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. തെക്കും ഭാഗം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300428 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|9.938375|76.351789|display=inline}} |- class='wd_q99507925' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507925|ഗവ. യുപിഎസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802009 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.917642|76.277203|display=inline}} |- class='wd_q99507965' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507965|ഗവ. യുപിഎസ്. പുതുവൈപ്പ്]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. പുതുവൈപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400501 |class='wd_p571' data-sort-value="1965" | 1965 |class='wd_p625'| {{Coord|10.002406|76.226313|display=inline}} |- class='wd_q99507966' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507966|ഗവ. യുപിഎസ്. വൈപ്പിൻ]]'' | ഗവ. യുപിഎസ്. വൈപ്പിൻ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400509 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975779|76.2423|display=inline}} |- class='wd_q99486017' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486017|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് ഇരിങ്ങോൾ]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് ഇരിങ്ങോൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100404 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.109224|76.497981|display=inline}} |- class='wd_q99486081' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486081|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് ഈസ്റ്റ് മാറാടി]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് ഈസ്റ്റ് മാറാടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600703 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|9.946884|76.566053|display=inline}} |- class='wd_q99486052' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486052|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് കടവൂർ]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് കടവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700503 |class='wd_p571' data-sort-value="1959" | 1959 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000394|76.743139|display=inline}} |- class='wd_q99486082' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486082|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് തിരുമാറാടി]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് തിരുമാറാടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600101 |class='wd_p571' data-sort-value="1901" | 1901 |class='wd_p625'| {{Coord|9.890281|76.545809|display=inline}} |- class='wd_q99486042' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486042|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് നേര്യമംഗലം]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് നേര്യമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701702 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.049692|76.784917|display=inline}} |- class='wd_q99486051' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486051|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് പല്ലാരിമംഗലം]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് പല്ലാരിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701904 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|10.02806|76.657378|display=inline}} |- class='wd_q99486032' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486032|ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് മത്തിരപ്പിള്ളി]]'' | ഗവ. വി എച്ച് എസ് എസ് മത്തിരപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700714 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.046311|76.61792|display=inline}} |- class='wd_q99485848' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485848|ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. അംമ്പലമുഗൾ]]'' | ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. അംമ്പലമുഗൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501018 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.976692|76.382388|display=inline}} |- class='wd_q99485889' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485889|ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. കൈതാരം]]'' | ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. കൈതാരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000706 |class='wd_p571' data-sort-value="1871" | 1871 |class='wd_p625'| {{Coord|10.116349|76.242445|display=inline}} |- class='wd_q99485908' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485908|ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | ഗവ. വി. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100810 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.046727|76.363416|display=inline}} |- class='wd_q99486020' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486020|ഗവ. വി.എച്ച്.എസ്. ഓടക്കാലി]]'' | ഗവ. വി.എച്ച്.എസ്. ഓടക്കാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500503 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.095077|76.558579|display=inline}} |- class='wd_q99485957' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485957|ഗവ. വി.എച്ച്.എസ്. മാങ്കായിൽ]]'' | ഗവ. വി.എച്ച്.എസ്. മാങ്കായിൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301203 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|9.93675|76.327055|display=inline}} |- class='wd_q99485981' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485981|ഗവ. സംസ്കൃതം എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ]]'' | ഗവ. സംസ്കൃതം എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300407 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.952224|76.344709|display=inline}} |- class='wd_q99510470' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510470|ഗവ. സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. തിരുവങ്കുളം]]'' | ഗവ. സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. തിരുവങ്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301007 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486173' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486173|ഗവ. ഹൈസ്കൂൾ തെങ്ങോട്]]'' | ഗവ. ഹൈസ്കൂൾ തെങ്ങോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100303 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.023566|76.370166|display=inline}} |- class='wd_q60536151' |class='wd_label'| [[മൂക്കന്നൂർ ഗവ. ഹയർ സെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ|ഗവണ്മെന്റ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ മൂക്കന്നൂർ]] | ഗവണ്മെന്റ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ മൂക്കന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]''<br/>''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201902 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.213792|76.405058|display=inline}} |- class='wd_q13111793' |class='wd_label'| [[ഗവണ്മെന്റ് ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പുളിയനം]] | ഗവണ്മെന്റ് ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പുളിയനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]''<br/>''[[:d:Q159334|സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]''<br/>''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200711 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.203229|76.354747|display=inline}} |- class='wd_q99485971' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485971|ഗവൺമെന്റ് എച്ച്എസ്എസ്, ഇടപ്പള്ളി, എറണാകുളം]]'' | ഗവൺമെന്റ് എച്ച്എസ്എസ്, ഇടപ്പള്ളി, എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300604 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|10.01402|76.300088|display=inline}} |- class='wd_q99510482' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510482|ഗവൺമെന്റ് എൽ‌പി‌എസ് ചെറായി സൗത്ത്]]'' | ഗവൺമെന്റ് എൽപിഎസ് ചെറായി സൗത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400414 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485949' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485949|ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ്, കൊച്ചി, എറണാകുളം]]'' | ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ്, കൊച്ചി, എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303324 |class='wd_p571' data-sort-value="1870" | 1870 |class='wd_p625'| {{Coord|9.967938|76.288575|display=inline}} |- class='wd_q99485983' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485983|ഗവൺമെന്റ് പാലസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ]]'' | ഗവൺമെന്റ് പാലസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300408 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|9.946272|76.342387|display=inline}} |- class='wd_q99486176' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486176|ഗവൺമെന്റ് ഹൈ സ്കൂൾ, നൊച്ചിമ]]'' | ഗവൺമെന്റ് ഹൈ സ്കൂൾ, നൊച്ചിമ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100805 |class='wd_p571' data-sort-value="2014" | 2014 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069828|76.366222|display=inline}} |- class='wd_q99486274' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486274|ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ് മണ്ണൂർ]]'' | ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ് മണ്ണൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900901 |class='wd_p571' data-sort-value="1992" | 1992 |class='wd_p625'| {{Coord|10.046456|76.531275|display=inline}} |- class='wd_q99507809' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507809|ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ് യു. പി. എസ്. മഞ്ഞുമ്മൽ]]'' | ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ് യു. പി. എസ്. മഞ്ഞുമ്മൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101311 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.060048|76.303473|display=inline}} |- class='wd_q99486154' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486154|ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ്‍സ് എച്ച്.എസ്. മഞ്ഞുമ്മേൽ]]'' | ഗാർഡിയൻ ഏഞ്ചൽസ്സ് എച്ച്.എസ്. മഞ്ഞുമ്മേൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101312 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.059305|76.303258|display=inline}} |- class='wd_q99509815' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509815|ഗിരിനഗർ എൽ.പി.എസ്. കടവന്ത്ര]]'' | ഗിരിനഗർ എൽ.പി.എസ്. കടവന്ത്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303301 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963977|76.299124|display=inline}} |- class='wd_q99509690' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509690|ഗുരുദേവൻ എൽ.പി.എസ്. കണ്ണിമംഗലം]]'' | ഗുരുദേവൻ എൽ.പി.എസ്. കണ്ണിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201102 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.219377|76.485732|display=inline}} |- class='wd_q99486227' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486227|ഗ്രിഗോറിയൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മരട്]]'' | ഗ്രിഗോറിയൻ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മരട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.926361|76.334024|display=inline}} |- class='wd_q99486259' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486259|ഗ്രീൻവാലി പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ കോതമംഗലം]]'' | ഗ്രീൻവാലി പബ്ലിക് സ്കൂൾ കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.077628|76.595077|display=inline}} |- class='wd_q99486143' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486143|ഗ്ലോബൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ]]'' | ഗ്ലോബൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.928811|76.413706|display=inline}} |- class='wd_q99486187' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486187|ചവര ദർശൻ സി‌എം‌ഐ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, കൂനമ്മാവ്]]'' | ചവര ദർശൻ സിഎംഐ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, കൂനമ്മാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.103398|76.264477|display=inline}} |- class='wd_q99509963' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509963|ചെമ്പരത്തുക്കുന്നു ജമാ-അത് എൽപി സ്കൂൾ പോഞ്ഞാശ്ശേരി]]'' | ചെമ്പരത്തുക്കുന്നു ജമാ-അത് എൽപി സ്കൂൾ പോഞ്ഞാശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100305 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.100909|76.441809|display=inline}} |- class='wd_q99510048' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510048|ചെറിയ പുഷ്പം എൽ. പി. എസ്. താഴ്വാങ്കുന്ന്]]'' | ചെറിയ പുഷ്പം എൽ. പി. എസ്. താഴ്വാങ്കുന്ന് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400306 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96698|76.704355|display=inline}} |- class='wd_q99508031' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508031|ചർച്ച് യുപിഎസ് ചേരാനല്ലൂർ]]'' | ചർച്ച് യുപിഎസ് ചേരാനല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101109 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.169552|76.463189|display=inline}} |- class='wd_q99486027' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486027|ജമാ - അത് എച്ച് എസ് എസ് തണ്ടക്കാട്]]'' | ജമാ - അത് എച്ച് എസ് എസ് തണ്ടക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100307 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.097434|76.45305|display=inline}} |- class='wd_q99510438' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510438|ജമാ അത് എൽ. പി. എസ്. ചേലക്കുളം]]'' | ജമാ അത് എൽ. പി. എസ്. ചേലക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500204 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509705' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509705|ജമാ അത് എൽ. പി.എസ്. മേക്കലടി]]'' | ജമാ അത് എൽ. പി.എസ്. മേക്കലടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201006 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.173584|76.454478|display=inline}} |- class='wd_q99509511' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509511|ജമാ അത് യു. പി. എസ്. പട്ടിമറ്റം]]'' | ജമാ അത് യു. പി. എസ്. പട്ടിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500201 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| {{Coord|10.02532|76.448624|display=inline}} |- class='wd_q99486022' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486022|ജയകരലം എച്ച് എസ് പുല്ലുവഴി]]'' | ജയകരലം എച്ച് എസ് പുല്ലുവഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500210 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.088219|76.510162|display=inline}} |- class='wd_q6165915' |class='wd_label'| ''[[:d:Q6165915|ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ എറണാകുളം]]'' | ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1987" | 1987 |class='wd_p625'| {{Coord|10.053333|76.776111|display=inline}} |- class='wd_q99486237' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486237|ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയം, മിനിക്കോയി]]'' | ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയം, മിനിക്കോയി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|8.280151|73.0554|display=inline}} |- class='wd_q99508188' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508188|ജവഹർ യു പി എസ് എടയാർ]]'' | ജവഹർ യു പി എസ് എടയാർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600312 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.869912|76.548522|display=inline}} |- class='wd_q99486083' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486083|ജി എച്ച് എസ് അത്തനിക്കൽ]]'' | ജി എച്ച് എസ് അത്തനിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600107 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.906596|76.556288|display=inline}} |- class='wd_q99486279' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486279|ജി എച്ച് എസ് അരൂർ]]'' | ജി എച്ച് എസ് അരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600504 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|9.904853|76.585512|display=inline}} |- class='wd_q99485945' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485945|ജി എച്ച് എസ് എസ് പനമ്പിളി നഗർ]]'' | ജി എച്ച് എസ് എസ് പനമ്പിളി നഗർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303408 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| {{Coord|9.961903|76.295204|display=inline}} |- class='wd_q99509745' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509745|ജി. എൽ. പി. എസ്. ചാലാക്ക]]'' | ജി. എൽ. പി. എസ്. ചാലാക്ക |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001301 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.155125|76.279307|display=inline}} |- class='wd_q99509747' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509747|ജി. എൽ. പി. എസ്. ചിറ്റത്തുകര]]'' | ജി. എൽ. പി. എസ്. ചിറ്റത്തുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000906 |class='wd_p571' data-sort-value="1933" | 1933 |class='wd_p625'| {{Coord|10.149792|76.209601|display=inline}} |- class='wd_q99509746' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509746|ജി. എൽ. പി. എസ്. ചേന്ദമംഗലം]]'' | ജി. എൽ. പി. എസ്. ചേന്ദമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000114 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.170493|76.234253|display=inline}} |- class='wd_q99509839' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509839|ജി.എച്ച്.എസ്.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | ജി.എച്ച്.എസ്.എൽ.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800711 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|9.959171|76.252164|display=inline}} |- class='wd_q99509917' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509917|ജി.ഡി.എസ്.എം.എ.ഐ.എൽ.പി.എസ്. മഞ്ജനാട്]]'' | ജി.ഡി.എസ്.എം.എ.ഐ.എൽ.പി.എസ്. മഞ്ജനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400701 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.047728|76.228868|display=inline}} |- class='wd_q99508037' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508037|ജി.യു.പി.എസ്. അല്ലപ്ര]]'' | ജി.യു.പി.എസ്. അല്ലപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100303 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|10.096061|76.474017|display=inline}} |- class='wd_q99486256' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486256|ജിഎച്ച്എസ് നെല്ലികുഴി]]'' | ജിഎച്ച്എസ് നെല്ലികുഴി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701101 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.073497|76.590543|display=inline}} |- class='wd_q99486178' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486178|ജീവാസ് സി‌എം‌ഐ സെൻ‌ട്രൽ സ്കൂൾ, ആലുവ]]'' | ജീവാസ് സിഎംഐ സെൻട്രൽ സ്കൂൾ, ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.108912|76.358423|display=inline}} |- class='wd_q99510537' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510537|ജൂനിയർ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ, രാമമംഗലം]]'' | ജൂനിയർ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ, രാമമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200408 |class='wd_p571' data-sort-value="2005" | 2005 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509880' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509880|ജെ.ബി.എസ് .. കണയന്നൂർ]]'' | ജെ.ബി.എസ് .. കണയന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300601 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.929794|76.389947|display=inline}} |- class='wd_q99510028' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510028|ജോസഫിൻ എൽപിഎസ് വെട്ടമ്പാറ]]'' | ജോസഫിൻ എൽപിഎസ് വെട്ടമ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700206 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.104443|76.635106|display=inline}} |- class='wd_q99510454' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510454|ജോസാലയം. ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | ജോസാലയം. ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300108 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486215' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486215|ജോർജിയൻ അക്കാദമി ഇ.എം.എച്ച്.എസ് തിരുവങ്കുളം]]'' | ജോർജിയൻ അക്കാദമി ഇ.എം.എച്ച്.എസ് തിരുവങ്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301001 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.948569|76.367765|display=inline}} |- class='wd_q99510527' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510527|ടി എം എ ഇ എം പബ്ലിക് സ്കൂൾ പേഴക്കപ്പിള്ളി]]'' | ടി എം എ ഇ എം പബ്ലിക് സ്കൂൾ പേഴക്കപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901204 |class='wd_p571' data-sort-value="2001" | 2001 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486036' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486036|ടി വി ജോസഫ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് പിണ്ടിമാന]]'' | ടി വി ജോസഫ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് പിണ്ടിമാന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700205 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.10308|76.639042|display=inline}} |- class='wd_q99509639' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509639|ടി. എസ്. സി. എൽ. പി. എസ് തായിക്കാട്ടുകര]]'' | ടി. എസ്. സി. എൽ. പി. എസ് തായിക്കാട്ടുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101723 |class='wd_p571' data-sort-value="1984" | 1984 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087595|76.350759|display=inline}} |- class='wd_q99486063' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486063|ടി.ടി.വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കാവുംകര]]'' | ടി.ടി.വി.എച്ച്.എസ്.എസ് കാവുംകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900503 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|9.995152|76.587795|display=inline}} |- class='wd_q99509845' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509845|ടി.ഡി ഗേൾസ്. എൽ.പി.എസ്. കൊച്ചി]]'' | ടി.ഡി ഗേൾസ്. എൽ.പി.എസ്. കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800710 |class='wd_p571' data-sort-value="1908" | 1908 |class='wd_p625'| {{Coord|9.957988|76.252251|display=inline}} |- class='wd_q99485930' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485930|ടി.ഡി.എച്ച്.എസ് മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | ടി.ഡി.എച്ച്.എസ് മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800704 |class='wd_p571' data-sort-value="1887" | 1887 |class='wd_p625'| {{Coord|9.958473|76.251535|display=inline}} |- class='wd_q99509846' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509846|ടി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. കൊച്ചി]]'' | ടി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800705 |class='wd_p571' data-sort-value="1887" | 1887 |class='wd_p625'| {{Coord|9.955728|76.251048|display=inline}} |- class='wd_q99486011' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486011|ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ് മുളന്തുരുത്തി]]'' | ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ് മുളന്തുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301109 |class='wd_p571' data-sort-value="1985" | 1985 |class='wd_p625'| {{Coord|10.1451|76.198353|display=inline}} |- class='wd_q99486261' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486261|ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ് വാരപ്പെട്ടി]]'' | ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ് വാരപ്പെട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701010 |class='wd_p571' data-sort-value="1985" | 1985 |class='wd_p625'| {{Coord|10.033708|76.632255|display=inline}} |- class='wd_q99486238' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486238|ടോക്ക് എച്ച് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, വൈറ്റില, കൊച്ചി]]'' | ടോക്ക് എച്ച് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, വൈറ്റില, കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.962227|76.313039|display=inline}} |- class='wd_q99508038' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508038|ഡയറ്റ് ലാബ് സ്കൂൾ കുറുപ്പംപടി]]'' | ഡയറ്റ് ലാബ് സ്കൂൾ കുറുപ്പംപടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500211 |class='wd_p571' data-sort-value="1854" | 1854 |class='wd_p625'| {{Coord|10.113211|76.517496|display=inline}} |- class='wd_q99486165' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486165|ഡി പോൾ ഇ. എം. എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി]]'' | ഡി പോൾ ഇ. എം. എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200409 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| {{Coord|10.178578|76.37579|display=inline}} |- class='wd_q99486055' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486055|ഡി ബി എച്ച് എസ് തൃക്കാരിയൂർ]]'' | ഡി ബി എച്ച് എസ് തൃക്കാരിയൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700106 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.088911|76.612524|display=inline}} |- class='wd_q99485838' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485838|ഡി. ഡി. സഭാ എച്ച്. എസ്. കരിമ്പടം]]'' | ഡി. ഡി. സഭാ എച്ച്. എസ്. കരിമ്പടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000106 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.161144|76.231439|display=inline}} |- class='wd_q99509796' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509796|ഡി. പി. എസ്. എൽ. പി പഴമ്പിള്ളിത്തുരുത്ത]]'' | ഡി. പി. എസ്. എൽ. പി പഴമ്പിള്ളിത്തുരുത്ത |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000115 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.177416|76.240608|display=inline}} |- class='wd_q99486204' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486204|ഡോ.കെ.കെ.മോഹമ്മദ് കോയ സർക്കാർ എച്ച് എസ് എസ് കൽപ്പേനി]]'' | ഡോ.കെ.കെ.മോഹമ്മദ് കോയ സർക്കാർ എച്ച് എസ് എസ് കൽപ്പേനി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.072914|73.645916|display=inline}} |- class='wd_q99509831' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509831|തതസാം എൽ.പി.എസ്. വടുതല]]'' | തതസാം എൽ.പി.എസ്. വടുതല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303416 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.013651|76.276418|display=inline}} |- class='wd_q99509643' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509643|ദാറുസലാം എൽ.പി.എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | ദാറുസലാം എൽ.പി.എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100401 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.035563|76.335439|display=inline}} |- class='wd_q99509627' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509627|ദാറുസലാം എൽ.പി.എസ്.ചാലക്കൽ]]'' | ദാറുസലാം എൽ.പി.എസ്.ചാലക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100811 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.119234|76.403105|display=inline}} |- class='wd_q99485999' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485999|ദാറുൽ ഉലൂം എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം]]'' | ദാറുൽ ഉലൂം എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303322 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984774|76.287499|display=inline}} |- class='wd_q99508016' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508016|ദേവി വിലാസം യു.പി.എസ്. നായരമ്പലം]]'' | ദേവി വിലാസം യു.പി.എസ്. നായരമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400201 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.056483|76.21483|display=inline}} |- class='wd_q99509812' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509812|ദേശബന്ധു സ്കൂൾ. ചെപ്പനം]]'' | ദേശബന്ധു സ്കൂൾ. ചെപ്പനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301310 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|9.896862|76.336985|display=inline}} |- class='wd_q99510442' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510442|നവദീപതി ഇ. എം സ്കൂൾ. കരുമാലൂർ]]'' | നവദീപതി ഇ. എം സ്കൂൾ. കരുമാലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001205 |class='wd_p571' data-sort-value="2001" | 2001 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509628' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509628|നസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാം എൽ. പി. എസ്. ചിറ്റേത്തുകര]]'' | നസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാം എൽ. പി. എസ്. ചിറ്റേത്തുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100304 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|9.999695|76.351894|display=inline}} |- class='wd_q99509505' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509505|നസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാം യു.പി.എസ്. മാറമ്പള്ളി]]'' | നസ്രത്തുൽ ഇസ്ലാം യു.പി.എസ്. മാറമ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101109 |class='wd_p571' data-sort-value="1999" | 1999 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510426' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510426|നസ്രെത്ത് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | നസ്രെത്ത് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200404 |class='wd_p571' data-sort-value="1975" | 1975 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510432' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510432|നസ്രെത്ത് ഒ. എൽ. പി. എസ്. പാദുവപുരം]]'' | നസ്രെത്ത് ഒ. എൽ. പി. എസ്. പാദുവപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200109 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486233' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486233|നായിപുന്യ പബ്ലിക് സ്കൂൾ കൊച്ചി]]'' | നായിപുന്യ പബ്ലിക് സ്കൂൾ കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486250' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486250|നാഷണൽ സ്കൂൾ വെങ്ങോല]]'' | നാഷണൽ സ്കൂൾ വെങ്ങോല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101503 |class='wd_p571' data-sort-value="2005" | 2005 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069368|76.466199|display=inline}} |- class='wd_q99486150' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486150|നിർമ്മല ഈ. എം. എച്ച്. എസ്. നസറെത്ത് ആലുവ]]'' | നിർമ്മല ഈ. എം. എച്ച്. എസ്. നസറെത്ത് ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101705 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.097839|76.354083|display=inline}} |- class='wd_q99486266' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486266|നിർമ്മല എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | നിർമ്മല എച്ച് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900208 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|9.979885|76.581415|display=inline}} |- class='wd_q99509964' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509964|നിർമ്മല എൽ.പി.എസ് മലമുറി]]'' | നിർമ്മല എൽ.പി.എസ് മലമുറി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500209 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.090937|76.490328|display=inline}} |- class='wd_q99510526' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510526|നിർമ്മല ജൂനിയർ എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | നിർമ്മല ജൂനിയർ എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900218 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509711' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509711|നെഹ്‌റു മെമ്മോറിയൽ കോൺവെന്റ് എൽ. പി. എസ്. വട്ടേക്കട്]]'' | നെഹ്റു മെമ്മോറിയൽ കോൺവെന്റ് എൽ. പി. എസ്. വട്ടേക്കട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201906 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.23529|76.415845|display=inline}} |- class='wd_q99510088' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510088|പഞ്ചായത്ത് എൽ. പി. എസ്. ഇടക്കാട്ടുവയൽ]]'' | പഞ്ചായത്ത് എൽ. പി. എസ്. ഇടക്കാട്ടുവയൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200801 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|9.875461|76.471301|display=inline}} |- class='wd_q99508072' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508072|പഞ്ചായത്ത് യു പി എസ് മരുതൂർ]]'' | പഞ്ചായത്ത് യു പി എസ് മരുതൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400302 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.976047|76.658258|display=inline}} |- class='wd_q99508074' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508074|പഞ്ചായത്ത് യു പി എസ് വെള്ളാരങ്കല്ല്]]'' | പഞ്ചായത്ത് യു പി എസ് വെള്ളാരങ്കല്ല് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400301 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975894|76.684758|display=inline}} |- class='wd_q99508036' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508036|പട്ടോം യുപിഎസ് തുരുത്തി]]'' | പട്ടോം യുപിഎസ് തുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500601 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117149|76.524252|display=inline}} |- class='wd_q99485979' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485979|പനങ്ങാട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' | പനങ്ങാട് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301307 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.89814|76.323245|display=inline}} |- class='wd_q99485974' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485974|പയസ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ് ഇടപ്പള്ളി]]'' | പയസ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ് ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300603 |class='wd_p571' data-sort-value="1969" | 1969 |class='wd_p625'| {{Coord|10.02045|76.30816|display=inline}} |- class='wd_q99509709' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509709|പരിശുദ്ധ ശിശു യേശു എൽ. പി. എസ്. തവാളപ്പാറ]]'' | പരിശുദ്ധ ശിശു യേശു എൽ. പി. എസ്. തവാളപ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.21883|76.439699|display=inline}} |- class='wd_q99510439' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510439|പള്ളിക്കര സെന്റ് മേരീസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ]]'' | പള്ളിക്കര സെന്റ് മേരീസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500411 |class='wd_p571' data-sort-value="1986" | 1986 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485837' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485837|പാലിയം ഗവ. എച്ച്. എസ്. ചേന്ദമംഗലം]]'' | പാലിയം ഗവ. എച്ച്. എസ്. ചേന്ദമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000104 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|10.172329|76.234649|display=inline}} |- class='wd_q99509765' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509765|പി. എസ്. എം. എൽ. പി. എസ്. പുത്തൻ‌വേലിക്കര]]'' | പി. എസ്. എം. എൽ. പി. എസ്. പുത്തൻവേലിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001007 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.185383|76.24653|display=inline}} |- class='wd_q99508055' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508055|പി.എം.എസ്.എ.പി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. കൂവല്ലൂർ]]'' | പി.എം.എസ്.എ.പി.ടി.എം. യു.പി.എസ്. കൂവല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701901 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.033265|76.696977|display=inline}} |- class='wd_q99507944' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507944|പി.എം.യു.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ]]'' | പി.എം.യു.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301503 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.871606|76.37991|display=inline}} |- class='wd_q99509915' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509915|പി.ബി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. കുഴുപ്പിള്ളി]]'' | പി.ബി.ഡി.എൽ.പി.എസ്. കുഴുപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400601 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.109201|76.202304|display=inline}} |- class='wd_q99507934' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507934|പി.വി.എം.എം.എ.ഐ.യു.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി]]'' | പി.വി.എം.എം.എ.ഐ.യു.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802002 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.90742|76.294582|display=inline}} |- class='wd_q99509922' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509922|പെരമ്പിളി ചർച്ച് .എൽ.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | പെരമ്പിളി ചർച്ച് .എൽ.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400704 |class='wd_p571' data-sort-value="1882" | 1882 |class='wd_p625'| {{Coord|10.036505|76.224432|display=inline}} |- class='wd_q99509961' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509961|പോത്തിയിൽ എൽ‌പി‌എസ് പള്ളിപ്പുറം]]'' | പോത്തിയിൽ എൽപിഎസ് പള്ളിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100101 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.116774|76.429428|display=inline}} |- class='wd_q99510495' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510495|പ്രതിഭ ഇംഗ്ലീഷ്‌ മീഡിയം ജൂനിയർ സ്‌കൂൾ, വടാട്ടുപാറ]]'' | പ്രതിഭ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ജൂനിയർ സ്കൂൾ, വടാട്ടുപാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700316 |class='wd_p571' data-sort-value="1996" | 1996 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510443' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510443|പ്രതിഭാ റോട്ടറി സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ]]'' | പ്രതിഭാ റോട്ടറി സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486242' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486242|ഫാ. അഗോസ്റ്റിനോ വിസിനിസ് സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ]]'' | ഫാ. അഗോസ്റ്റിനോ വിസിനിസ് സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801906 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| {{Coord|9.922391|76.253358|display=inline}} |- class='wd_q99486039' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486039|ഫാ. ജോസഫ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് എസ് പുതുപ്പടി]]'' | ഫാ. ജോസഫ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച് എസ് എസ് പുതുപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700713 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.006334|76.60323|display=inline}} |- class='wd_q99508057' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508057|ഫാ.ജെ.ബി.എം.യു.പി.എസ്, മലയങ്കീഴ്]]'' | ഫാ.ജെ.ബി.എം.യു.പി.എസ്, മലയങ്കീഴ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700709 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069748|76.640027|display=inline}} |- class='wd_q99510026' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510026|ഫാത്തിമ എൽ.പി.എസ് കാരക്കുന്നം]]'' | ഫാത്തിമ എൽ.പി.എസ് കാരക്കുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700717 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.001621|76.602158|display=inline}} |- class='wd_q99509676' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509676|ഫാത്തിമ എൽ.പി.എസ്. ആനപ്പാറ]]'' | ഫാത്തിമ എൽ.പി.എസ്. ആനപ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200304 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.232817|76.43663|display=inline}} |- class='wd_q99485935' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485935|ഫാത്തിമ ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | ഫാത്തിമ ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802104 |class='wd_p571' data-sort-value="1943" | 1943 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96525|76.244354|display=inline}} |- class='wd_q99486270' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486270|ഫാത്തിമ മാത ഇ.എം. എച്ച്.എസ്.എസ് പിറവം]]'' | ഫാത്തിമ മാത ഇ.എം. എച്ച്.എസ്.എസ് പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200205 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.872609|76.493345|display=inline}} |- class='wd_q99508056' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508056|ഫാത്തിമ മാത്ത യുപിഎസ് മാലിപ്പാറ]]'' | ഫാത്തിമ മാത്ത യുപിഎസ് മാലിപ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700201 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.102491|76.637836|display=inline}} |- class='wd_q99486269' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486269|ബപ്പുജി എച്ച് എസ് എസ് കൂത്താട്ടുകുളം]]'' | ബപ്പുജി എച്ച് എസ് എസ് കൂത്താട്ടുകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600302 |class='wd_p571' data-sort-value="1975" | 1975 |class='wd_p625'| {{Coord|9.852371|76.594297|display=inline}} |- class='wd_q99507822' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507822|ബി. എസ്. യു. പി. എസ്. കാലടി]]'' | ബി. എസ്. യു. പി. എസ്. കാലടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201003 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.16697|76.443659|display=inline}} |- class='wd_q99509693' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509693|ബി.ജെ.ബി.എസ്. കാലടി]]'' | ബി.ജെ.ബി.എസ്. കാലടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201004 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.168004|76.443683|display=inline}} |- class='wd_q99510493' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510493|ബിപിഎം എൽപിഎസ് പെരുമാന്നൂർ]]'' | ബിപിഎം എൽപിഎസ് പെരുമാന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509530' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509530|ബെത്‌ലഹേം ഇന്റർനാഷണൽ]]'' | ബെത്ലഹേം ഇന്റർനാഷണൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="2000" | 2000 |class='wd_p625'| {{Coord|9.962834|76.648793|display=inline}} |- class='wd_q99485859' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485859|ബെത്‌ലഹേം ദയാര എച്ച്. എസ് ഞാറള്ളൂർ]]'' | ബെത്ലഹേം ദയാര എച്ച്. എസ് ഞാറള്ളൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500104 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.034252|76.430071|display=inline}} |- class='wd_q99485851' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485851|ബ്രഹ്മാനന്ദോദയം എച്ച്.എസ്. എസ് കാലടി]]'' | ബ്രഹ്മാനന്ദോദയം എച്ച്.എസ്. എസ് കാലടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201005 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.168719|76.443817|display=inline}} |- class='wd_q99486283' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486283|ബ്രൈറ്റ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, വാളകം]]'' | ബ്രൈറ്റ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, വാളകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.976162|76.524706|display=inline}} |- class='wd_q99486177' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486177|ഭവൻസ് ആദർശ വിദ്യാലയ]]'' | ഭവൻസ് ആദർശ വിദ്യാലയ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.998428|76.345834|display=inline}} |- class='wd_q99486234' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486234|ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ ഗിരിനഗർ]]'' | ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ ഗിരിനഗർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486229' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486229|ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ, എരൂർ]]'' | ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ, എരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.962952|76.330946|display=inline}} |- class='wd_q99486224' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486224|ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ, ഗിരിനഗർ]]'' | ഭവൻസ് വിദ്യാ മന്ദിർ, ഗിരിനഗർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.957894|76.300384|display=inline}} |- class='wd_q99485940' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485940|ഭാഗവതി വിലാസം എച്ച്.എസ്. നായരമ്പലം]]'' | ഭാഗവതി വിലാസം എച്ച്.എസ്. നായരമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400203 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.072775|76.212056|display=inline}} |- class='wd_q99510489' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510489|മന്നം വിദ്യാവൻ വളയൻചിറങ്ങര]]'' | മന്നം വിദ്യാവൻ വളയൻചിറങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100306 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509516' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509516|മരിയ തെരേസ സ്‌ക്രില്ല ഇ. എം സ്‌കൂൾ. എൻ. പറവൂർ]]'' | മരിയ തെരേസ സ്ക്രില്ല ഇ. എം സ്കൂൾ. എൻ. പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| {{Coord|10.147028|76.226838|display=inline}} |- class='wd_q99485906' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485906|മാർ അഗസ്റ്റിൻസ് എച്ച്. എസ്. തുറവൂർ]]'' | മാർ അഗസ്റ്റിൻസ് എച്ച്. എസ്. തുറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200301 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.206006|76.418577|display=inline}} |- class='wd_q99485874' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485874|മാർ അത്തനാസിയസ് എച്ച്. എസ് നെടുമ്പാശേരി]]'' | മാർ അത്തനാസിയസ് എച്ച്. എസ് നെടുമ്പാശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200603 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.159204|76.35922|display=inline}} |- class='wd_q99485847' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485847|മാർ അത്തനാസിയസ് എച്ച്.എസ്. കാക്കനാട്]]'' | മാർ അത്തനാസിയസ് എച്ച്.എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100501 |class='wd_p571' data-sort-value="1967" | 1967 |class='wd_p625'| {{Coord|10.017354|76.345438|display=inline}} |- class='wd_q99510433' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510433|മാർ അത്തനാസിയസ് എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിശ്ശേരി]]'' | മാർ അത്തനാസിയസ് എൽ. പി. എസ്. തുരുത്തിശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200607 |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486155' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486155|മാർ അത്തനാസിയസ് മെമ്മോറിയൽ ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. പുത്തൻകുരിശ്]]'' | മാർ അത്തനാസിയസ് മെമ്മോറിയൽ ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. പുത്തൻകുരിശ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500720 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|9.967293|76.425513|display=inline}} |- class='wd_q99486013' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486013|മാർ ആഗൻ ഹൈസ്കൂൾ കോടനാട്]]'' | മാർ ആഗൻ ഹൈസ്കൂൾ കോടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101103 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.182744|76.517829|display=inline}} |- class='wd_q99486056' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486056|മാർ ഏലിയാസ് എച്ച് എസ് എസ് കോട്ടപ്പടി]]'' | മാർ ഏലിയാസ് എച്ച് എസ് എസ് കോട്ടപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701404 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|10.126313|76.583826|display=inline}} |- class='wd_q99485862' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485862|മാർ കൂറിലോസ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. എസ്. പട്ടിമറ്റം]]'' | മാർ കൂറിലോസ് മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. എസ്. പട്ടിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500202 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.023778|76.444766|display=inline}} |- class='wd_q99510490' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510490|മാർ കൗമ ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. വേങ്ങൂർ]]'' | മാർ കൗമ ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. വേങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500108 |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510441' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510441|മാർ ഗ്രിഗോറിയസ് ഇ. എം. സ്കൂൾ. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | മാർ ഗ്രിഗോറിയസ് ഇ. എം. സ്കൂൾ. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1999" | 1999 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486175' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486175|മാർ ഗ്രെഗോറിയസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ സിബിഎസ്ഇ, നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | മാർ ഗ്രെഗോറിയസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ സിബിഎസ്ഇ, നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.149996|76.222499|display=inline}} |- class='wd_q99510075' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510075|മാർ തോമ എൽ പി എസ് വാളകം]]'' | മാർ തോമ എൽ പി എസ് വാളകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900104 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.977194|76.525076|display=inline}} |- class='wd_q99509735' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509735|മാർ തോമ എൽ. പി. എസ്. കടക്കനാട്]]'' | മാർ തോമ എൽ. പി. എസ്. കടക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500608 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989027|76.496954|display=inline}} |- class='wd_q99509998' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509998|മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് കീരമ്പാറ]]'' | മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് കീരമ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701609 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.101624|76.661084|display=inline}} |- class='wd_q99509952' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509952|മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് കീഴില്ലം]]'' | മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് കീഴില്ലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500208 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.053105|76.531337|display=inline}} |- class='wd_q99509953' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509953|മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് ക്രാരിയേലി]]'' | മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് ക്രാരിയേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500701 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.167084|76.552346|display=inline}} |- class='wd_q99509967' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509967|മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് വേങ്ങൂർ]]'' | മാർ തോമ എൽ.പി.എസ് വേങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500107 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.138256|76.53859|display=inline}} |- class='wd_q99510485' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510485|മാർ തോമ എൽ‌പി‌എസ് ഇരിങ്ങോൾ]]'' | മാർ തോമ എൽപിഎസ് ഇരിങ്ങോൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500207 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510003' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510003|മാർ തോമ എൽ‌പി‌എസ് പാനിപ്ര]]'' | മാർ തോമ എൽപിഎസ് പാനിപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700102 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|10.1081|76.587351|display=inline}} |- class='wd_q99510025' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510025|മാർ തോമ എൽ‌പി‌എസ് പോത്താനിക്കാട്]]'' | മാർ തോമ എൽപിഎസ് പോത്താനിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700404 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.012123|76.688815|display=inline}} |- class='wd_q99509968' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509968|മാർ തോമ എൽ‌പി‌എസ് വെങ്ങോല]]'' | മാർ തോമ എൽപിഎസ് വെങ്ങോല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101501 |class='wd_p571' data-sort-value="1959" | 1959 |class='wd_p625'| {{Coord|10.073292|76.447371|display=inline}} |- class='wd_q99486031' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486031|മാർ ബേസിൽ എച്ച് എസ് കോതമംഗലം]]'' | മാർ ബേസിൽ എച്ച് എസ് കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700706 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.063596|76.625848|display=inline}} |- class='wd_q99486098' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486098|മാർ സ്റ്റീഫൻ എച്ച് എസ് വാളകം]]'' | മാർ സ്റ്റീഫൻ എച്ച് എസ് വാളകം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900102 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|9.978511|76.523642|display=inline}} |- class='wd_q99509997' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509997|മാർ സ്റ്റീഫൻസ് എൽപിഎസ് കീരമ്പാറ]]'' | മാർ സ്റ്റീഫൻസ് എൽപിഎസ് കീരമ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701608 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.100846|76.65937|display=inline}} |- class='wd_q99509524' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509524|മിത്രം സ്‌പെഷ്യൽ സ്‌കൂൾ]]'' | മിത്രം സ്പെഷ്യൽ സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1997" | 1997 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509992' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509992|മിലാഡി ഷെരീഫ് മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് മുളവൂർ]]'' | മിലാഡി ഷെരീഫ് മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് മുളവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901113 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.999356|76.556836|display=inline}} |- class='wd_q99510014' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510014|മുസ്ലിം എൽ.പി.എസ് മൈലൂർ]]'' | മുസ്ലിം എൽ.പി.എസ് മൈലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701004 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.023746|76.646515|display=inline}} |- class='wd_q99509527' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509527|മെക്ക യുപിഎസ് പെരുമ്പാവൂർ]]'' | മെക്ക യുപിഎസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100411 |class='wd_p571' data-sort-value="1980" | 1980 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117298|76.468738|display=inline}} |- class='wd_q99486159' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486159|മേരി മാത ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | മേരി മാത ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100505 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.018149|76.321517|display=inline}} |- class='wd_q99509951' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509951|മേരി മാത എൽ.പി.എസ് കൈതിൽ]]'' | മേരി മാത എൽ.പി.എസ് കൈതിൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100505 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.132796|76.486683|display=inline}} |- class='wd_q99486184' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486184|മോഡൽ ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ്എസ് കപ്രശ്ശേരി]]'' | മോഡൽ ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ്എസ് കപ്രശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201607 |class='wd_p571' data-sort-value="1997" | 1997 |class='wd_p625'| {{Coord|10.142593|76.370388|display=inline}} |- class='wd_q99486012' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486012|മോഡൽ ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ്എസ് കലൂർ]]'' | മോഡൽ ടെക്നിക്കൽ എച്ച്എസ്എസ് കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301518 |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| {{Coord|10.128682|76.197559|display=inline}} |- class='wd_q99486164' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486164|മോഡൽ റെസിഡൻഷ്യൽ സ്കൂൾ ആലുവ]]'' | മോഡൽ റെസിഡൻഷ്യൽ സ്കൂൾ ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100814 |class='wd_p571' data-sort-value="1998" | 1998 |class='wd_p625'| {{Coord|10.108673|76.387426|display=inline}} |- class='wd_q99508228' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508228|യു പി എസ് ഇടക്കട്ടുവയൽ]]'' | യു പി എസ് ഇടക്കട്ടുവയൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200808 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|9.867894|76.437558|display=inline}} |- class='wd_q99507855' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507855|യു. പി. എസ്. ബ്രഹ്മപുരം]]'' | യു. പി. എസ്. ബ്രഹ്മപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501016 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|10.001156|76.371493|display=inline}} |- class='wd_q99508033' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508033|യുപിഎസ് ഇടവൂ‍ർ]]'' | യുപിഎസ് ഇടവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100508 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.164879|76.465944|display=inline}} |- class='wd_q99507941' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507941|യുപിഎസ്. പെരുമ്പിളി]]'' | യുപിഎസ്. പെരുമ്പിളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301103 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.88574|76.387097|display=inline}} |- class='wd_q99509634' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509634|യൂണിയൻ എൽ. പി.എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | യൂണിയൻ എൽ. പി.എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102304 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|10.146041|76.423984|display=inline}} |- class='wd_q99509832' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509832|യൂണിയൻ എൽ.പി.എസ്. തൃക്കണാർവട്ടം]]'' | യൂണിയൻ എൽ.പി.എസ്. തൃക്കണാർവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303311 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|9.994813|76.287313|display=inline}} |- class='wd_q99508015' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508015|യൂണിയൻ യു.പി.എസ്. നെടുങ്ങാട്]]'' | യൂണിയൻ യു.പി.എസ്. നെടുങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400202 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.055568|76.226724|display=inline}} |- class='wd_q99486157' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486157|രാജഗിരി എച്ച്.എസ്. കളമശ്ശേരി]]'' | രാജഗിരി എച്ച്.എസ്. കളമശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104315 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.053812|76.317101|display=inline}} |- class='wd_q7285795' |class='wd_label'| ''[[:d:Q7285795|രാജർഷി മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. എസ്. വടവുകോട്]]'' | രാജർഷി മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. എസ്. വടവുകോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[വടവുകോട്|വടവുക്കോട്]]<br/>[[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080501009 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938<br/>1937 |class='wd_p625'| {{Coord|9.985826|76.429204|display=inline}} |- class='wd_q99485924' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485924|രാമവർമ്മ യൂണിയൻ എച്ച്.എസ് പള്ളിപ്പോർട്ട്]]'' | രാമവർമ്മ യൂണിയൻ എച്ച്.എസ് പള്ളിപ്പോർട്ട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400403 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.128289|76.197142|display=inline}} |- class='wd_q99509908' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509908|രാമവർമ്മ യൂണിയൻ എൽ.പി.എസ്. ചെറായി]]'' | രാമവർമ്മ യൂണിയൻ എൽ.പി.എസ്. ചെറായി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400402 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|10.134986|76.192711|display=inline}} |- class='wd_q99510467' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510467|രാമൻ മാസ്റ്റർ മെമ്മോറിയൽ എൽപിഎസ് നെട്ടൂർ]]'' | രാമൻ മാസ്റ്റർ മെമ്മോറിയൽ എൽപിഎസ് നെട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301205 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509512' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509512|റാണിമാത കോൺവെന്റ് യു.പി.എസ്. താമരച്ചാൽ]]'' | റാണിമാത കോൺവെന്റ് യു.പി.എസ്. താമരച്ചാൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500101 |class='wd_p571' data-sort-value="1991" | 1991 |class='wd_p625'| {{Coord|10.046301|76.404504|display=inline}} |- class='wd_q99509529' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509529|റോയൽ സ്ക്കൂൾ ഫോർ ഹിയറിംഗ് ഇമ്പയേഡ്]]'' | റോയൽ സ്ക്കൂൾ ഫോർ ഹിയറിംഗ് ഇമ്പയേഡ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701109 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| {{Coord|10.077912|76.590867|display=inline}} |- class='wd_q99509925' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509925|ലിറ്റിൽ തെരേസ എൽ.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | ലിറ്റിൽ തെരേസ എൽ.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400505 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.001028|76.240194|display=inline}} |- class='wd_q99510428' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510428|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ ഇ.എം. എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ ഇ.എം. എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102305 |class='wd_p571' data-sort-value="1996" | 1996 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485964' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485964|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എച്ച്.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എച്ച്.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400707 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.043956|76.22106|display=inline}} |- class='wd_q99486162' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486162|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എച്ച്.എസ്. പനായിക്കുളം]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എച്ച്.എസ്. പനായിക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102106 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.043851|76.221003|display=inline}} |- class='wd_q99510071' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510071|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ പി എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900605 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|9.980657|76.580741|display=inline}} |- class='wd_q99509638' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509638|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. ഓളനാട്]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. ഓളനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102107 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.091455|76.275287|display=inline}} |- class='wd_q99509710' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509710|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. തുറവൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. തുറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200307 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.220803|76.431311|display=inline}} |- class='wd_q99509798' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509798|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. തെക്കേതുരുത്ത്]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. തെക്കേതുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000111 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|10.184415|76.215971|display=inline}} |- class='wd_q99510429' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510429|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. പനായികുളം]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. പനായികുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="2003" | 2003 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510061' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510061|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. മീങ്കുന്നം]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. മീങ്കുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600702 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|9.928954|76.576643|display=inline}} |- class='wd_q99510060' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510060|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. വടകര]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ. പി. എസ്. വടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600310 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|9.877566|76.574632|display=inline}} |- class='wd_q99509813' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509813|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300103 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.054326|76.288581|display=inline}} |- class='wd_q99510011' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510011|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽ‌പി‌എസ് ഊന്നുകൽ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ എൽപിഎസ് ഊന്നുകൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701302 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|10.051007|76.744862|display=inline}} |- class='wd_q99507914' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507914|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. കലൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301512 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.004607|76.289469|display=inline}} |- class='wd_q99507922' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507922|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300102 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.055109|76.288417|display=inline}} |- class='wd_q99508018' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508018|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. പള്ളിപ്പോ‍‍‍‍ർട്ട്]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. പള്ളിപ്പോർട്ട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400412 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.165569|76.183917|display=inline}} |- class='wd_q99507953' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507953|ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ]]'' | ലിറ്റിൽ ഫ്ലവർ യു.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301522 |class='wd_p571' data-sort-value="1934" | 1934 |class='wd_p625'| {{Coord|9.866495|76.381188|display=inline}} |- class='wd_q99509810' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509810|ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട് കാർമൽ ബോയ്സ് എൽ.പി.എസ്. ചാത്തിയത്ത്]]'' | ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട് കാർമൽ ബോയ്സ് എൽ.പി.എസ്. ചാത്തിയത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303312 |class='wd_p571' data-sort-value="1898" | 1898 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000153|76.277475|display=inline}} |- class='wd_q99509817' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509817|ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട്കാർമൽ സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | ലേഡി ഓഫ് മൗണ്ട്കാർമൽ സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303321 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000989|76.277953|display=inline}} |- class='wd_q99486193' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486193|ലേഡി ഓഫ് ഹോപ്പ് എ.ഐ.എച്ച്. എസ്. വൈപ്പിൻ]]'' | ലേഡി ഓഫ് ഹോപ്പ് എ.ഐ.എച്ച്. എസ്. വൈപ്പിൻ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400510 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|9.974876|76.24132|display=inline}} |- class='wd_q99486192' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486192|ലോബെലിയ എച്ച്.എസ്., നായരമ്പലം]]'' | ലോബെലിയ എച്ച്.എസ്., നായരമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400207 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.060459|76.214636|display=inline}} |- class='wd_q99486010' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486010|ലോറെറ്റോ എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. സൗദി]]'' | ലോറെറ്റോ എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. സൗദി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801910 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.938491|76.249596|display=inline}} |- class='wd_q99485917' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485917|വി. സി. എച്ച്. എസ്. പുത്തൻ‌വേലിക്കര]]'' | വി. സി. എച്ച്. എസ്. പുത്തൻവേലിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001002 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.180612|76.244593|display=inline}} |- class='wd_q99485952' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485952|വി.എച്ച്.എസ്. ഇരിമ്പനം]]'' | വി.എച്ച്.എസ്. ഇരിമ്പനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301003 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|9.95634|76.358862|display=inline}} |- class='wd_q99509874' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509874|വി.ജെ.ബി.എസ്. ഉദയംപൂരൂർ]]'' | വി.ജെ.ബി.എസ്. ഉദയംപൂരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301521 |class='wd_p571' data-sort-value="1907" | 1907 |class='wd_p625'| {{Coord|9.905821|76.366578|display=inline}} |- class='wd_q99509869' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509869|വി.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ് .ഇല്ലിക്കൽ]]'' | വി.പി.വൈ.എൽ.പി.എസ് .ഇല്ലിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800206 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.883105|76.28651|display=inline}} |- class='wd_q99509860' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509860|വി.വി.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | വി.വി.എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800501 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.902377|76.273452|display=inline}} |- class='wd_q99509909' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509909|വിജ്ഞാന ധായിനി സഭ എൽ.പി.എസ്. ചെറുവൈപ്പ്]]'' | വിജ്ഞാന ധായിനി സഭ എൽ.പി.എസ്. ചെറുവൈപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400602 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.12208|76.201089|display=inline}} |- class='wd_q99509905' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509905|വിജ്ഞാന വർധിനി സഭ .എൽ.പി.എസ്. ചെറായി]]'' | വിജ്ഞാന വർധിനി സഭ .എൽ.പി.എസ്. ചെറായി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400413 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.13307|76.194997|display=inline}} |- class='wd_q99486169' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486169|വിജ്ഞാനപീദം ഇ. എം. എച്ച്. എസ് എടനാട്]]'' | വിജ്ഞാനപീദം ഇ. എം. എച്ച്. എസ് എടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102505 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.140976|76.402078|display=inline}} |- class='wd_q99508190' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508190|വിദ്യമന്ദിരം യു പി എസ് അലപുരം]]'' | വിദ്യമന്ദിരം യു പി എസ് അലപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600407 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|9.819972|76.553915|display=inline}} |- class='wd_q18359052' |class='wd_label'| ''[[:d:Q18359052|വിദ്യാധരാജ വിദ്യാവൻ ഇ.എം.എച്ച്.എസ് ആലുവ]]'' | വിദ്യാധരാജ വിദ്യാവൻ ഇ.എം.എച്ച്.എസ് ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101722 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.102414|76.353532|display=inline}} |- class='wd_q99486262' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486262|വിദ്യാവികസ് സ്കൂൾ, കരുക്കടം]]'' | വിദ്യാവികസ് സ്കൂൾ, കരുക്കടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.037445|76.607536|display=inline}} |- class='wd_q99510488' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510488|വിമല ഇ.എം.എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂർ]]'' | വിമല ഇ.എം.എൽ.പി.എസ് പെരുമ്പാവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486280' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486280|വിമലഗിരി ഇന്റർനാഷണൽ സ്കൂൾ മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | വിമലഗിരി ഇന്റർനാഷണൽ സ്കൂൾ മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.995296|76.571299|display=inline}} |- class='wd_q99486090' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486090|വിമലമത എച്ച് എസ് കടലിക്കാട് മഞ്ഞള്ളൂർ]]'' | വിമലമത എച്ച് എസ് കടലിക്കാട് മഞ്ഞള്ളൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400401 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|9.925038|76.674067|display=inline}} |- class='wd_q99509504' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509504|വിമലഹൃദയ ഇ. എം. യു. പി. എസ് എടത്തല]]'' | വിമലഹൃദയ ഇ. എം. യു. പി. എസ് എടത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100806 |class='wd_p571' data-sort-value="1993" | 1993 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486277' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486277|വിവേകാനന്ദ വിദ്യാലയം മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | വിവേകാനന്ദ വിദ്യാലയം മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900202 |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| {{Coord|9.992037|76.569749|display=inline}} |- class='wd_q99509896' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509896|വിശുദ്ധ കുടുംബം .എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ]]'' | വിശുദ്ധ കുടുംബം .എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് പരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301504 |class='wd_p571' data-sort-value="1894" | 1894 |class='wd_p625'| {{Coord|9.863857|76.381591|display=inline}} |- class='wd_q99510004' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510004|ശങ്കർ മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് മാമലകണ്ടം]]'' | ശങ്കർ മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് മാമലകണ്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700310 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.115426|76.806209|display=inline}} |- class='wd_q99509644' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509644|ശിശു ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. തുണ്ടത്തുംകടവ്]]'' | ശിശു ജീസസ് എൽ. പി. എസ്. തുണ്ടത്തുംകടവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100203 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069095|76.269997|display=inline}} |- class='wd_q99486089' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486089|ശിശു യേശു എച്ച് എസ് വാഴകുളം]]'' | ശിശു യേശു എച്ച് എസ് വാഴകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400406 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|9.940161|76.644278|display=inline}} |- class='wd_q99508020' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508020|ശിശു യേശു യു.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | ശിശു യേശു യു.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400506 |class='wd_p571' data-sort-value="1927" | 1927 |class='wd_p625'| {{Coord|10.000905|76.24028|display=inline}} |- class='wd_q99486245' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486245|ശോഭന ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. കോതമംഗലം]]'' | ശോഭന ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700701 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.058486|76.638814|display=inline}} |- class='wd_q99509923' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509923|ശ്രീ കുമാര വിലാസോം അരയ .എൽ.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | ശ്രീ കുമാര വിലാസോം അരയ .എൽ.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400702 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.044375|76.216664|display=inline}} |- class='wd_q99507928' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507928|ശ്രീ കൊച്ചി ഗുജറാത്തി വിദ്യാലയം യു.പി.എസ്. കൊച്ചി]]'' | ശ്രീ കൊച്ചി ഗുജറാത്തി വിദ്യാലയം യു.പി.എസ്. കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800712 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|9.960136|76.255501|display=inline}} |- class='wd_q99486191' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486191|ശ്രീ ഗുജറാത്തി വിദ്യാലയം എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | ശ്രീ ഗുജറാത്തി വിദ്യാലയം എച്ച്.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800709 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.960146|76.255386|display=inline}} |- class='wd_q99485885' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485885|ശ്രീ നാരായണ എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | ശ്രീ നാരായണ എച്ച്.എസ്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000302 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.144434|76.234632|display=inline}} |- class='wd_q99486000' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486000|ശ്രീ നാരായണ എച്ച്.എസ്. തൃക്കണാർവട്ടം]]'' | ശ്രീ നാരായണ എച്ച്.എസ്. തൃക്കണാർവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303401 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|9.996584|76.281804|display=inline}} |- class='wd_q99509799' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509799|ശ്രീ നാരായണ എൽ.പി.എസ്. കുഞ്ഞിത്തൈ]]'' | ശ്രീ നാരായണ എൽ.പി.എസ്. കുഞ്ഞിത്തൈ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000923 |class='wd_p571' data-sort-value="1965" | 1965 |class='wd_p625'| {{Coord|10.167594|76.192355|display=inline}} |- class='wd_q99509740' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509740|ശ്രീ നാരായണ എൽ.പി.എസ്. മാമല]]'' | ശ്രീ നാരായണ എൽ.പി.എസ്. മാമല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500714 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.949147|76.377407|display=inline}} |- class='wd_q99486223' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486223|ശ്രീ നാരായണ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, പൂത്തോട്ട]]'' | ശ്രീ നാരായണ പബ്ലിക് സ്കൂൾ, പൂത്തോട്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.852308|76.382584|display=inline}} |- class='wd_q99508075' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508075|ശ്രീ നാരായണ യു പി എസ് ആയവന]]'' | ശ്രീ നാരായണ യു പി എസ് ആയവന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400203 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989797|76.653437|display=inline}} |- class='wd_q99507812' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507812|ശ്രീ നാരായണ യു.പി.എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | ശ്രീ നാരായണ യു.പി.എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104310 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.043798|76.353521|display=inline}} |- class='wd_q99509695' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509695|ശ്രീ ഭദ്ര എൽ. പി. എസ്. കിടങ്ങൂർ]]'' | ശ്രീ ഭദ്ര എൽ. പി. എസ്. കിടങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200302 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.198831|76.394958|display=inline}} |- class='wd_q7585674' |class='wd_label'| [[ശ്രീ രാമവർമ്മ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]] | ശ്രീ രാമവർമ്മ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1845" | 1845 |class='wd_p625'| {{Coord|9.97|76.286|display=inline}} |- class='wd_q99507913' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507913|ശ്രീ രുദ്ര വിലാസം യു.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | ശ്രീ രുദ്ര വിലാസം യു.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303313 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963162|76.283351|display=inline}} |- class='wd_q99486219' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486219|ശ്രീ വെങ്കിടേശ്വര ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ]]'' | ശ്രീ വെങ്കിടേശ്വര ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300425 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|9.941279|76.341134|display=inline}} |- class='wd_q99486239' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486239|ശ്രീ ശ്രീ രവിശങ്കർ വിദ്യാ മന്ദിർ]]'' | ശ്രീ ശ്രീ രവിശങ്കർ വിദ്യാ മന്ദിർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.912201|76.326635|display=inline}} |- class='wd_q99507921' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507921|ശ്രീരാമ വർമ്മ (ഡി) യു.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | ശ്രീരാമ വർമ്മ (ഡി) യു.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303317 |class='wd_p571' data-sort-value="1845" | 1845 |class='wd_p625'| {{Coord|9.970358|76.285824|display=inline}} |- class='wd_q99509822' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509822|ശ്രീരാമവർമ്മ എസ്.എം.ജി.എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളം]]'' | ശ്രീരാമവർമ്മ എസ്.എം.ജി.എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301301 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.897971|76.309606|display=inline}} |- class='wd_q99509526' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509526|ഷറഫിയ ഇ.എം സ്കൂൾ മുടിക്കൽ]]'' | ഷറഫിയ ഇ.എം സ്കൂൾ മുടിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1994" | 1994 |class='wd_p625'| {{Coord|10.116085|76.450696|display=inline}} |- class='wd_q99507956' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507956|സംസ്‌കൃത യു.പി.എസ് തോട്ടാര]]'' | സംസ്കൃത യു.പി.എസ് തോട്ടാര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300101 |class='wd_p571' data-sort-value="1933" | 1933 |class='wd_p625'| {{Coord|9.839691|76.414512|display=inline}} |- class='wd_q99486174' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486174|സഞ്ജോ ഇ. എം ഹൈസ്കൂൾ വേങ്ങൂർ]]'' | സഞ്ജോ ഇ. എം ഹൈസ്കൂൾ വേങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200410 |class='wd_p571' data-sort-value="1989" | 1989 |class='wd_p625'| {{Coord|10.141339|76.549553|display=inline}} |- class='wd_q99485887' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485887|സമൂഹം. എച്ച്.എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | സമൂഹം. എച്ച്.എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000301 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.143349|76.223372|display=inline}} |- class='wd_q99509523' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509523|സരസ്വതി വിദ്യാമന്ദിർ യു.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി]]'' | സരസ്വതി വിദ്യാമന്ദിർ യു.പി.എസ്. മട്ടാഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800717 |class='wd_p571' data-sort-value="1985" | 1985 |class='wd_p625'| {{Coord|9.954364|76.251255|display=inline}} |- class='wd_q99509907' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509907|സഹോദരൻ മെമ്മോറിയൽ .എൽ.പി.എസ്. ചെറായി]]'' | സഹോദരൻ മെമ്മോറിയൽ .എൽ.പി.എസ്. ചെറായി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400410 |class='wd_p571' data-sort-value="1965" | 1965 |class='wd_p625'| {{Coord|10.151063|76.189091|display=inline}} |- class='wd_q99485927' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485927|സഹോദരൻ മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. ചെറായി]]'' | സഹോദരൻ മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്. ചെറായി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400404 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.132376|76.195743|display=inline}} |- class='wd_q99485943' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485943|സാന്താക്രൂസ് എച്ച്.എസ് ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | സാന്താക്രൂസ് എച്ച്.എസ് ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400108 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.006356|76.233319|display=inline}} |- class='wd_q99485931' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485931|സാന്താക്രൂസ് എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സാന്താക്രൂസ് എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802109 |class='wd_p571' data-sort-value="1888" | 1888 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96516|76.242032|display=inline}} |- class='wd_q99509778' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509778|സാന്റാക്രൂസ് എൽ.പി.എസ്. കൂട്ടുകാട്]]'' | സാന്റാക്രൂസ് എൽ.പി.എസ്. കൂട്ടുകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000109 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.172898|76.222098|display=inline}} |- class='wd_q99509844' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509844|സാന്റാക്രൂസ്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സാന്റാക്രൂസ്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802110 |class='wd_p571' data-sort-value="1888" | 1888 |class='wd_p625'| {{Coord|9.964856|76.242078|display=inline}} |- class='wd_q99510095' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510095|സി എം എസ് എൽ പി എസ് പിറവം]]'' | സി എം എസ് എൽ പി എസ് പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200213 |class='wd_p571' data-sort-value="1891" | 1891 |class='wd_p625'| {{Coord|9.855694|76.527054|display=inline}} |- class='wd_q99509897' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509897|സി.ഇ.ഇസഡ്.എം.എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ]]'' | സി.ഇ.ഇസഡ്.എം.എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300420 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.985326|76.331564|display=inline}} |- class='wd_q99485970' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485970|സി.കെ.സി എച്ച്.എസ്. പൊന്നുരുന്നി]]'' | സി.കെ.സി എച്ച്.എസ്. പൊന്നുരുന്നി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301419 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975154|76.314801|display=inline}} |- class='wd_q99509891' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509891|സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. മുളന്തുരുത്തി]]'' | സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. മുളന്തുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301105 |class='wd_p571' data-sort-value="1886" | 1886 |class='wd_p625'| {{Coord|9.899598|76.386752|display=inline}} |- class='wd_q99485978' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485978|സി.സി.പി.എൽ.എം.എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. പെരുമാനൂർ]]'' | സി.സി.പി.എൽ.എം.എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. പെരുമാനൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301519 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.952035|76.29393|display=inline}} |- class='wd_q99510013' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510013|സീതി സാഹിബ് മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് കോടമുണ്ട]]'' | സീതി സാഹിബ് മെമ്മോറിയൽ എൽ.പി.എസ് കോടമുണ്ട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701902 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.042598|76.66234|display=inline}} |- class='wd_q99509910' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509910|സെന്റ് അംബ്രോസസ് എൽ.പി.എസ്. ഇടവനക്കാട്]]'' | സെന്റ് അംബ്രോസസ് എൽ.പി.എസ്. ഇടവനക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400304 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.082592|76.209487|display=inline}} |- class='wd_q99485948' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485948|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303314 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989466|76.289943|display=inline}} |- class='wd_q99486038' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486038|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ് കോതമംഗലം]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ് കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700707 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.066769|76.629075|display=inline}} |- class='wd_q99486059' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486059|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻ ഗേൾസ് എച്ച് എസ് എസ് മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900207 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|9.979312|76.578898|display=inline}} |- class='wd_q99486273' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486273|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എച്ച് എസ് എസ് കല്ലൂർക്കാട്]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എച്ച് എസ് എസ് കല്ലൂർക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400308 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.966638|76.671841|display=inline}} |- class='wd_q99509629' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509629|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ. പി. എസ് എടനാട്]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ. പി. എസ് എടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102506 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.1407|76.401053|display=inline}} |- class='wd_q99509738' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509738|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ. പി. എസ്. പഴങ്ങനാട്]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ. പി. എസ്. പഴങ്ങനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500102 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.044401|76.394737|display=inline}} |- class='wd_q99509819' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509819|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301510 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989187|76.289991|display=inline}} |- class='wd_q99486003' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486003|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് ജി എച്ച് എസ് കുഴുപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് ജി എച്ച് എസ് കുഴുപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400605 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.114484|76.201074|display=inline}} |- class='wd_q99507830' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507830|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് യു. പി. എസ്. തുറവൂർ]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് യു. പി. എസ്. തുറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200305 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.204408|76.422263|display=inline}} |- class='wd_q99507948' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507948|സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് യു.പി.എസ്. തൈക്കൂടം]]'' | സെന്റ് അഗസ്റ്റിൻസ് യു.പി.എസ്. തൈക്കൂടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301413 |class='wd_p571' data-sort-value="1901" | 1901 |class='wd_p625'| {{Coord|9.958129|76.319559|display=inline}} |- class='wd_q99485904' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485904|സെന്റ് അലോഷ്യസ് എച്ച്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | സെന്റ് അലോഷ്യസ് എച്ച്. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000307 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|10.150327|76.218477|display=inline}} |- class='wd_q99509784' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509784|സെന്റ് അലോഷ്യസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | സെന്റ് അലോഷ്യസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000310 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.148725|76.220256|display=inline}} |- class='wd_q99508035' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508035|സെന്റ് ആന്റണിയുടെ യുപിഎസ് നെടുങ്കപ്ര]]'' | സെന്റ് ആന്റണിയുടെ യുപിഎസ് നെടുങ്കപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500109 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|10.121271|76.561753|display=inline}} |- class='wd_q99508062' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508062|സെന്റ് ആന്റണിയുടെ യുപി‌എസ് ഞായപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് ആന്റണിയുടെ യുപിഎസ് ഞായപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700303 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.143139|76.712065|display=inline}} |- class='wd_q99509835' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509835|സെന്റ് ആന്റണീസ് .ഇ.പി.എസ്. വല്ലാർപാടം]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് .ഇ.പി.എസ്. വല്ലാർപാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301411 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.992791|76.246724|display=inline}} |- class='wd_q99509833' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509833|സെന്റ് ആന്റണീസ് .എൽ.പി.എസ്. വടുതല]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് .എൽ.പി.എസ്. വടുതല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303405 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|10.022705|76.274127|display=inline}} |- class='wd_q99486001' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486001|സെന്റ് ആന്റണീസ് എച്ച്.എസ്. കച്ചേരിപ്പടി]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എച്ച്.എസ്. കച്ചേരിപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303315 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|9.986275|76.283766|display=inline}} |- class='wd_q99510041' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510041|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ പി എസ് ആനികാട്]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ പി എസ് ആനികാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400603 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|9.964687|76.615605|display=inline}} |- class='wd_q99510093' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510093|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ പി എസ് മുളക്കുളം]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ പി എസ് മുളക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200206 |class='wd_p571' data-sort-value="1923" | 1923 |class='wd_p625'| {{Coord|9.858007|76.507555|display=inline}} |- class='wd_q99509737' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509737|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. കിഴക്കമ്പലം]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. കിഴക്കമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500107 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.033101|76.405123|display=inline}} |- class='wd_q99509681' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509681|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. ചമ്പന്നൂർ]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. ചമ്പന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200406 |class='wd_p571' data-sort-value="1934" | 1934 |class='wd_p625'| {{Coord|10.183656|76.367535|display=inline}} |- class='wd_q99509706' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509706|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. നടുവട്ടം]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. നടുവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201015 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.198754|76.472831|display=inline}} |- class='wd_q99509715' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509715|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. മറ്റൂർ]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ. പി. എസ്. മറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201405 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.170361|76.425286|display=inline}} |- class='wd_q99509867' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509867|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ.പി.എസ്. കണ്ണമാലി]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ.പി.എസ്. കണ്ണമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800216 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|9.871705|76.266314|display=inline}} |- class='wd_q99510027' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510027|സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽ‌പി‌എസ് ഇഞ്ചൂർ]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് എൽപിഎസ് ഇഞ്ചൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701006 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.031038|76.639143|display=inline}} |- class='wd_q99507931' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507931|സെന്റ് ആന്റണീസ് യു .പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് യു .പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800503 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|9.90883|76.280111|display=inline}} |- class='wd_q99507820' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507820|സെന്റ് ആന്റണീസ് യു. പി. എസ്. എളവൂർ]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് യു. പി. എസ്. എളവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200703 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.206126|76.346272|display=inline}} |- class='wd_q99507918' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507918|സെന്റ് ആന്റണീസ് യു.പി.എസ്. പനങ്ങാട്]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് യു.പി.എസ്. പനങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301303 |class='wd_p571' data-sort-value="1908" | 1908 |class='wd_p625'| {{Coord|9.889457|76.32323|display=inline}} |- class='wd_q99510459' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510459|സെന്റ് ആന്റണീസ് സി.ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. കച്ചേരിപ്പടി]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ് സി.ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. കച്ചേരിപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303325 |class='wd_p571' data-sort-value="1973" | 1973 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509856' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509856|സെന്റ് ആന്റണീസ്. എൽ.പി.എസ്. സൗദി]]'' | സെന്റ് ആന്റണീസ്. എൽ.പി.എസ്. സൗദി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801915 |class='wd_p571' data-sort-value="1850" | 1850 |class='wd_p625'| {{Coord|9.93637|76.24544|display=inline}} |- class='wd_q99510039' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510039|സെന്റ് ആൻഡ്രൂസ്‍സ് എൽ പി എസ് കദളിക്കാട്]]'' | സെന്റ് ആൻഡ്രൂസ്സ് എൽ പി എസ് കദളിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400412 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.9192|76.6663|display=inline}} |- class='wd_q99486163' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486163|സെന്റ് ആൻസ് ഇ. എം. എച്ച്. എസ് ഏലൂർ]]'' | സെന്റ് ആൻസ് ഇ. എം. എച്ച്. എസ് ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101306 |class='wd_p571' data-sort-value="1975" | 1975 |class='wd_p625'| {{Coord|10.064742|76.317348|display=inline}} |- class='wd_q99510456' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510456|സെന്റ് ആൻസ്. ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം]]'' | സെന്റ് ആൻസ്. ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301401 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485946' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485946|സെന്റ് ആൽബർട്ട് എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് ആൽബർട്ട് എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303308 |class='wd_p571' data-sort-value="1852" | 1852 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984286|76.278955|display=inline}} |- class='wd_q99509818' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509818|സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് ആൽബർട്ട്സ് എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303309 |class='wd_p571' data-sort-value="1892" | 1892 |class='wd_p625'| {{Coord|9.984661|76.278802|display=inline}} |- class='wd_q99509829' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509829|സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് ലയോള. എൽ.പി.എസ്. പോണൽ]]'' | സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് ലയോള. എൽ.പി.എസ്. പോണൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300607 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.028235|76.297734|display=inline}} |- class='wd_q99485953' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485953|സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് വി.എച്ച്.എസ്. കാഞ്ഞിരമറ്റം]]'' | സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് വി.എച്ച്.എസ്. കാഞ്ഞിരമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300103 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.856197|76.402144|display=inline}} |- class='wd_q99486183' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486183|സെന്റ് ക്ലെയർ സ്കൂൾ ഫോർ ബധിര മാണിക്ക്യമംഗലം]]'' | സെന്റ് ക്ലെയർ സ്കൂൾ ഫോർ ബധിര മാണിക്ക്യമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201406 |class='wd_p571' data-sort-value="1993" | 1993 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188318|76.447043|display=inline}} |- class='wd_q99507968' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507968|സെന്റ് ഗ്രിഗറിയുടെ യു.പി.എസ്. കുഴുപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് ഗ്രിഗറിയുടെ യു.പി.എസ്. കുഴുപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400603 |class='wd_p571' data-sort-value="1894" | 1894 |class='wd_p625'| {{Coord|10.114781|76.200669|display=inline}} |- class='wd_q99508232' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508232|സെന്റ് ഗ്രിഗോറിയസ് യു പി എസ് കരൂർ]]'' | സെന്റ് ഗ്രിഗോറിയസ് യു പി എസ് കരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200105 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|9.886343|76.45886|display=inline}} |- class='wd_q99486214' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486214|സെന്റ് ജൂഡ്സ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്.എസ് കാരണക്കോടം]]'' | സെന്റ് ജൂഡ്സ് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്.എസ് കാരണക്കോടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301422 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.982976|76.305105|display=inline}} |- class='wd_q99510473' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510473|സെന്റ് ജെയിംസ് .ഇ.എം. എൽ.പി.എസ്. പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് ജെയിംസ് .ഇ.എം. എൽ.പി.എസ്. പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301411 |class='wd_p571' data-sort-value="1997" | 1997 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509994' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509994|സെന്റ് ജെറോംസ് എൽ‌പി‌എസ് ഞാറക്കാട്]]'' | സെന്റ് ജെറോംസ് എൽപിഎസ് ഞാറക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700506 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|9.993904|76.759838|display=inline}} |- class='wd_q99509785' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509785|സെന്റ് ജെർമെയ്ൻ സിയോൺ എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | സെന്റ് ജെർമെയ്ൻ സിയോൺ എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000311 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.149599|76.233519|display=inline}} |- class='wd_q99486217' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486217|സെന്റ് ജോക്കിംസ് എച്ച്.എസ്. കലൂർ]]'' | സെന്റ് ജോക്കിംസ് എച്ച്.എസ്. കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303327 |class='wd_p571' data-sort-value="2003" | 2003 |class='wd_p625'| {{Coord|9.98704|76.294705|display=inline}} |- class='wd_q99507915' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507915|സെന്റ് ജോക്കിംസ് ജി.യു.പി.എസ്. കലൂർ]]'' | സെന്റ് ജോക്കിംസ് ജി.യു.പി.എസ്. കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301505 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|9.987107|76.295273|display=inline}} |- class='wd_q99509652' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509652|സെന്റ് ജോസഫ് ഗവ. എൽ. പി. എസ് അയിരൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗവ. എൽ. പി. എസ് അയിരൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201501 |class='wd_p571' data-sort-value="1942" | 1942 |class='wd_p625'| {{Coord|10.168494|76.311554|display=inline}} |- class='wd_q99486079' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486079|സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് ആരക്കുഴ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് ആരക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901305 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.930722|76.601437|display=inline}} |- class='wd_q99485852' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485852|സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ് ചെങ്ങൽ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ് ചെങ്ങൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102307 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.16289|76.435553|display=inline}} |- class='wd_q99485857' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485857|സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. കറുകുറ്റി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. കറുകുറ്റി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200102 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.228326|76.380316|display=inline}} |- class='wd_q99485905' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485905|സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. പൂവത്തുശ്ശേരി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് എച്ച്. എസ്. പൂവത്തുശ്ശേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200710 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.205276|76.320683|display=inline}} |- class='wd_q99507932' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507932|സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് യു.പി.എസ്. മാനചേരി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് ഗേൾസ് യു.പി.എസ്. മാനചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800811 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|9.912333|76.254015|display=inline}} |- class='wd_q99507807' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507807|സെന്റ് ജോസഫ് യു. പി. എസ്. ചുണങ്ങംവേലി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ് യു. പി. എസ്. ചുണങ്ങംവേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100819 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|10.085128|76.380362|display=inline}} |- class='wd_q99510477' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510477|സെന്റ് ജോസഫ്സ് .ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് .ഇ.എം.എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300427 |class='wd_p571' data-sort-value="2003" | 2003 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509889' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509889|സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ് .. കോടംകുളങ്ങര]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ് .. കോടംകുളങ്ങര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300410 |class='wd_p571' data-sort-value="1894" | 1894 |class='wd_p625'| {{Coord|9.954736|76.344528|display=inline}} |- class='wd_q99509913' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509913|സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ്. കാർത്തേടം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ്. കാർത്തേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400104 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.026167|76.232218|display=inline}} |- class='wd_q99509920' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509920|സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ്. മുനമ്പം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് .എൽ.പി.എസ്. മുനമ്പം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400609 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.181716|76.174894|display=inline}} |- class='wd_q99486152' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486152|സെന്റ് ജോസഫ്സ് ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104313 |class='wd_p571' data-sort-value="1963" | 1963 |class='wd_p625'| {{Coord|10.046884|76.32806|display=inline}} |- class='wd_q99486247' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486247|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് എസ് പൈങ്ങോട്ടൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് എസ് പൈങ്ങോട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700502 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.007164|76.708692|display=inline}} |- class='wd_q99486153' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486153|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് എസ്, കൂനമ്മവ്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് എസ്, കൂനമ്മവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000709 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.102043|76.26154|display=inline}} |- class='wd_q99486069' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486069|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് പിറവം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200203 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|9.87402|76.496751|display=inline}} |- class='wd_q99486034' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486034|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് വെലിയചൽ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് എസ് വെലിയചൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701601 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|10.095213|76.669977|display=inline}} |- class='wd_q99485895' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485895|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് ഫോർ ഗേൾസ് വരാപ്പുഴ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച് ഫോർ ഗേൾസ് വരാപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100206 |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068165|76.278977|display=inline}} |- class='wd_q99485841' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485841|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200403 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.186613|76.382168|display=inline}} |- class='wd_q99485907' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485907|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ്. കിടങ്ങൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ്. കിടങ്ങൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080202001 |class='wd_p571' data-sort-value="1960" | 1960 |class='wd_p625'| {{Coord|10.196732|76.408406|display=inline}} |- class='wd_q99485909' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485909|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ്. ചാത്തേടം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്. എസ്. ചാത്തേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000102 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.196423|76.218969|display=inline}} |- class='wd_q99485858' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485858|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. കിഴക്കമ്പലം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. കിഴക്കമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500106 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|10.035067|76.407542|display=inline}} |- class='wd_q99485997' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485997|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. ചാത്തിയത്ത്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. ചാത്തിയത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303404 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.99979|76.279623|display=inline}} |- class='wd_q99485966' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485966|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. ചുളിക്കൽ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്. ചുളിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801916 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.944252|76.257009|display=inline}} |- class='wd_q99510069' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510069|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ പി എസ് ആരക്കുഴ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ പി എസ് ആരക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901304 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.930358|76.601791|display=inline}} |- class='wd_q99510096' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510096|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ പി എസ് പിറവം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ പി എസ് പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200215 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.874477|76.497339|display=inline}} |- class='wd_q99510430' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510430|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കരയാംപറമ്പു]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കരയാംപറമ്പു |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509687' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509687|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കറുകുറ്റി നോർത്ത്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കറുകുറ്റി നോർത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200105 |class='wd_p571' data-sort-value="1938" | 1938 |class='wd_p625'| {{Coord|10.244858|76.382087|display=inline}} |- class='wd_q99509631' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509631|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. കാക്കനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100406 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.025925|76.322062|display=inline}} |- class='wd_q99510434' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510434|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. നീലീശ്വരം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. നീലീശ്വരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200902 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509636' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509636|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. മന്നന്തുരുത്ത്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. മന്നന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100205 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.075117|76.279905|display=inline}} |- class='wd_q99510431' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510431|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509646' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509646|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. വരാപ്പുഴ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ. പി. എസ്. വരാപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100207 |class='wd_p571' data-sort-value="1891" | 1891 |class='wd_p625'| {{Coord|10.078819|76.277408|display=inline}} |- class='wd_q99509689' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509689|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. കറുകുറ്റി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. കറുകുറ്റി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200106 |class='wd_p571' data-sort-value="1910" | 1910 |class='wd_p625'| {{Coord|10.228343|76.380728|display=inline}} |- class='wd_q99509641' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509641|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. തെക്കുംഭാഗം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102504 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|10.124029|76.416887|display=inline}} |- class='wd_q99509827' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509827|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. പനമ്പുകാട്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. പനമ്പുകാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301409 |class='wd_p571' data-sort-value="1899" | 1899 |class='wd_p625'| {{Coord|10.002963|76.244696|display=inline}} |- class='wd_q99509823' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509823|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. മൂലംപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. മൂലംപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300401 |class='wd_p571' data-sort-value="1911" | 1911 |class='wd_p625'| {{Coord|10.038442|76.267963|display=inline}} |- class='wd_q99509861' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509861|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. വടക്കൻ കുമ്പളങ്ങി]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. വടക്കൻ കുമ്പളങ്ങി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800207 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.896506|76.284533|display=inline}} |- class='wd_q99509929' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509929|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. വഡാൽ നായരമ്പലം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽ.പി.എസ്. വഡാൽ നായരമ്പലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400206 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|10.063389|76.215828|display=inline}} |- class='wd_q99508059' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508059|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽപി, യുപിഎസ് നെല്ലിമറ്റം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽപി, യുപിഎസ് നെല്ലിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701304 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.057475|76.66578|display=inline}} |- class='wd_q99510012' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510012|സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽപിഎസ് പൈങ്ങോട്ടൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് എൽപിഎസ് പൈങ്ങോട്ടൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700507 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|10.007149|76.707455|display=inline}} |- class='wd_q99507866' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507866|സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു. പി. എസ്. കൂനമ്മവ്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു. പി. എസ്. കൂനമ്മവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000705 |class='wd_p571' data-sort-value="1867" | 1867 |class='wd_p625'| {{Coord|10.101018|76.262441|display=inline}} |- class='wd_q99509518' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509518|സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. കടവന്തറ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. കടവന്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301513 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.951037|76.303333|display=inline}} |- class='wd_q99507916' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507916|സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. കരിത്തല]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. കരിത്തല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303319 |class='wd_p571' data-sort-value="1957" | 1957 |class='wd_p625'| {{Coord|9.974417|76.289566|display=inline}} |- class='wd_q99509522' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509522|സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301404 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485861' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485861|സെന്റ് ജോസഫ്സ് സി. ജി. എച്ച്. എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് സി. ജി. എച്ച്. എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102302 |class='wd_p571' data-sort-value="1943" | 1943 |class='wd_p625'| {{Coord|10.143841|76.427097|display=inline}} |- class='wd_q99486202' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486202|സെന്റ് ജോസഫ്സ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300405 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.953525|76.345864|display=inline}} |- class='wd_q99507946' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507946|സെന്റ് ജോസഫ്സ് സി‌ജി‌യു‌പി‌എസ് തൃപ്പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് സിജിയുപിഎസ് തൃപ്പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300406 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|9.953965|76.345586|display=inline}} |- class='wd_q99509866' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509866|സെന്റ് ജോസഫ്സ്. എൽ.പി.എസ്. ചെറിയകടാവ്]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ്. എൽ.പി.എസ്. ചെറിയകടാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800510 |class='wd_p571' data-sort-value="1889" | 1889 |class='wd_p625'| {{Coord|9.87541|76.2651|display=inline}} |- class='wd_q99508205' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508205|സെന്റ് ജോസഫ്‌സ് യു പി എസ് പെരിങ്ങഴ]]'' | സെന്റ് ജോസഫ്സ് യു പി എസ് പെരിങ്ങഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900603 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|9.955566|76.604376|display=inline}} |- class='wd_q99485932' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485932|സെന്റ് ജോൺ ഡി ബ്രിട്ടോയുടെ എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് ജോൺ ഡി ബ്രിട്ടോയുടെ എ.ഐ.എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802114 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963306|76.240166|display=inline}} |- class='wd_q99486145' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486145|സെന്റ് ജോൺ ദി ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് സി. ഐ. ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. അലുവ]]'' | സെന്റ് ജോൺ ദി ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് സി. ഐ. ഇ. എം. എച്ച്. എസ്. അലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.108296|76.360505|display=inline}} |- class='wd_q99509521' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509521|സെന്റ് ജോൺ ബോസ്കോയുടെ യു.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് ജോൺ ബോസ്കോയുടെ യു.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303320 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|9.98464|76.274594|display=inline}} |- class='wd_q99509918' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509918|സെന്റ് ജോൺസ് .എൽ.പി.എസ്. മനപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് .എൽ.പി.എസ്. മനപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400604 |class='wd_p571' data-sort-value="1930" | 1930 |class='wd_p625'| {{Coord|10.124922|76.202601|display=inline}} |- class='wd_q99486246' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486246|സെന്റ് ജോൺസ് എച്ച് എസ് എസ് കവാലങ്ങാട്]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് എച്ച് എസ് എസ് കവാലങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701310 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|10.062044|76.683979|display=inline}} |- class='wd_q99486093' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486093|സെന്റ് ജോൺസ് എച്ച് എസ് പുളിന്തനം]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് എച്ച് എസ് പുളിന്തനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900301 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.004202|76.663878|display=inline}} |- class='wd_q99510451' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510451|സെന്റ് ജോൺസ് എൽ.പി.എസ്. കോന്തുരുത്തി]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് എൽ.പി.എസ്. കോന്തുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510009' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510009|സെന്റ് ജോൺസ് എൽപിഎസ് നെല്ലിമറ്റം]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് എൽപിഎസ് നെല്ലിമറ്റം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701306 |class='wd_p571' data-sort-value="1974" | 1974 |class='wd_p625'| {{Coord|10.060837|76.685145|display=inline}} |- class='wd_q99485910' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485910|സെന്റ് ജോൺസ് ജെ. എസ്. എച്ച്. എസ്. കണിയാട്ടുനിരപ്പ്]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് ജെ. എസ്. എച്ച്. എസ്. കണിയാട്ടുനിരപ്പ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500715 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|9.933339|76.408597|display=inline}} |- class='wd_q99508172' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508172|സെന്റ് ജോൺസ് യു പി എസ് കലൂർ]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് യു പി എസ് കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400313 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|9.986325|76.707617|display=inline}} |- class='wd_q99486065' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486065|സെന്റ് ജോൺസ് സിറിയൻ എച്ച് എസ് എസ് വടകര]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് സിറിയൻ എച്ച് എസ് എസ് വടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600109 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|9.88186|76.571713|display=inline}} |- class='wd_q99504089' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99504089|സെന്റ് ജോൺസ് സിറിയൻ ഹയർസെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ, വടകര]]'' | സെന്റ് ജോൺസ് സിറിയൻ ഹയർസെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ, വടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64062731|ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1963" | 1963 |class='wd_p625'| {{Coord|9.881334|76.571944|display=inline}} |- class='wd_q99486181' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486181|സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇ. എം. എൽ. പി. എസ്. ചുള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇ. എം. എൽ. പി. എസ്. ചുള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201104 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| {{Coord|10.254795|76.45688|display=inline}} |- class='wd_q99510460' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510460|സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇ.എം.എൽ.പി. സ്കൂൾ, ഇടപ്പള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇ.എം.എൽ.പി. സ്കൂൾ, ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1995" | 1995 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509528' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509528|സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇഎംയുപിഎസ് കോട്ടപ്പടി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഇഎംയുപിഎസ് കോട്ടപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701403 |class='wd_p571' data-sort-value="1984" | 1984 |class='wd_p625'| {{Coord|10.117508|76.585967|display=inline}} |- class='wd_q99486033' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486033|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച് എസ് എസ് കോതമംഗലം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച് എസ് എസ് കോതമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700708 |class='wd_p571' data-sort-value="1936" | 1936 |class='wd_p625'| {{Coord|10.150101|76.737445|display=inline}} |- class='wd_q99485920' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485920|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ് ആരക്കുന്നം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ് ആരക്കുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301107 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|9.887262|76.433119|display=inline}} |- class='wd_q99485972' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485972|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ് ഇടപ്പള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ് ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300609 |class='wd_p571' data-sort-value="1948" | 1948 |class='wd_p625'| {{Coord|10.022704|76.307248|display=inline}} |- class='wd_q99485911' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485911|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. പുത്തൻപള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. പുത്തൻപള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100209 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.083882|76.271677|display=inline}} |- class='wd_q99486218' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486218|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301421 |class='wd_p571' data-sort-value="2004" | 2004 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485883' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485883|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. വെന്നിക്കുളം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എച്ച്.എസ്. വെന്നിക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500711 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.947118|76.396173|display=inline}} |- class='wd_q99510058' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510058|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ പി എസ് മുത്തോലപുരം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ പി എസ് മുത്തോലപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600402 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|9.845332|76.566738|display=inline}} |- class='wd_q99509814' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509814|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. ഇടപ്പള്ളി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. ഇടപ്പള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300608 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|10.021113|76.306907|display=inline}} |- class='wd_q99509864' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509864|സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് ചെല്ലാനം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ.പി.എസ്. സൗത്ത് ചെല്ലാനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800803 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.798194|76.275973|display=inline}} |- class='wd_q99508176' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508176|സെന്റ് ജോർജ്ജ് ടി ടി വാഴക്കുളം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് ടി ടി വാഴക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400611 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.942201|76.637618|display=inline}} |- class='wd_q99509506' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509506|സെന്റ് ജോർജ്ജ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ പൂക്കാട്ടുപടി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ പൂക്കാട്ടുപടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100829 |class='wd_p571' data-sort-value="1998" | 1998 |class='wd_p625'| {{Coord|10.060565|76.394888|display=inline}} |- class='wd_q99508207' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508207|സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു പി എസ് തോട്ടകര]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു പി എസ് തോട്ടകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901302 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|9.913188|76.620242|display=inline}} |- class='wd_q99507933' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507933|സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു.പി.എസ്. പഴങ്ങാട്]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു.പി.എസ്. പഴങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800204 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|9.861842|76.291824|display=inline}} |- class='wd_q99507940' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507940|സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു.പി.എസ്. പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് യു.പി.എസ്. പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301415 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|9.953315|76.329227|display=inline}} |- class='wd_q99508066' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508066|സെന്റ് ജോർജ്ജ് യുപിഎസ് പൂയംകുട്ടി]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ് യുപിഎസ് പൂയംകുട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700301 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.166322|76.776392|display=inline}} |- class='wd_q99509882' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509882|സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. ആരക്കുന്നം]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. ആരക്കുന്നം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301106 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|9.887427|76.433922|display=inline}} |- class='wd_q99509904' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509904|സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. ചക്രക്കടവ്]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. ചക്രക്കടവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400408 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.14858|76.189971|display=inline}} |- class='wd_q99509863' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509863|സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. പഴങ്ങാട്]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ്. എൽ.പി.എസ്. പഴങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800205 |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| {{Coord|9.862007|76.29213|display=inline}} |- class='wd_q99509995' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509995|സെന്റ് ജോർജ്ജ്സ് എൽ‌പി‌എസ് കടവൂർ]]'' | സെന്റ് ജോർജ്ജ്സ് എൽപിഎസ് കടവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700504 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|9.995024|76.755508|display=inline}} |- class='wd_q99486216' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486216|സെന്റ് ഡൊമിനിക് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | സെന്റ് ഡൊമിനിക് ഇ.എം.എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800507 |class='wd_p571' data-sort-value="1978" | 1978 |class='wd_p625'| {{Coord|9.917803|76.276576|display=inline}} |- class='wd_q99509836' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509836|സെന്റ് തെരേസ .സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് തെരേസ .സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303304 |class='wd_p571' data-sort-value="1887" | 1887 |class='wd_p625'| {{Coord|9.976163|76.278542|display=inline}} |- class='wd_q99509965' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509965|സെന്റ് തെരേസയുടെ എൽപിഎസ് വല്ലം]]'' | സെന്റ് തെരേസയുടെ എൽപിഎസ് വല്ലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100713 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.13294|76.462545|display=inline}} |- class='wd_q99485950' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485950|സെന്റ് തെരേസസാസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് തെരേസസാസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303305 |class='wd_p571' data-sort-value="1887" | 1887 |class='wd_p625'| {{Coord|9.975943|76.278635|display=inline}} |- class='wd_q99509900' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509900|സെന്റ് തോമസ് .എൽ.പി.എസ്. വെട്ടിക്കൽ]]'' | സെന്റ് തോമസ് .എൽ.പി.എസ്. വെട്ടിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301116 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.914406|76.420102|display=inline}} |- class='wd_q99485880' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485880|സെന്റ് തോമസ് എച്ച്. എസ് ആയൂർ]]'' | സെന്റ് തോമസ് എച്ച്. എസ് ആയൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201502 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.177023|76.307094|display=inline}} |- class='wd_q99486014' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486014|സെന്റ് തോമസ് എച്ച്.എസ്. കീഴില്ലം]]'' | സെന്റ് തോമസ് എച്ച്.എസ്. കീഴില്ലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500201 |class='wd_p571' data-sort-value="1922" | 1922 |class='wd_p625'| {{Coord|10.052417|76.531396|display=inline}} |- class='wd_q99485854' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485854|സെന്റ് തോമസ് എച്ച്.എസ്. മലയാറ്റൂർ]]'' | സെന്റ് തോമസ് എച്ച്.എസ്. മലയാറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200805 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.186396|76.502512|display=inline}} |- class='wd_q99510045' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510045|സെന്റ് തോമസ് എൽ പി എസ് നടുക്കര]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ പി എസ് നടുക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400610 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|9.937825|76.605088|display=inline}} |- class='wd_q99510036' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510036|സെന്റ് തോമസ് എൽ പി എസ് മുടപ്പന്നൂർ]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ പി എസ് മുടപ്പന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400404 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|9.934605|76.658281|display=inline}} |- class='wd_q99509743' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509743|സെന്റ് തോമസ് എൽ. പി. എസ്. നെല്ലാട്]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ. പി. എസ്. നെല്ലാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500603 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.009883|76.524055|display=inline}} |- class='wd_q99510464' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510464|സെന്റ് തോമസ് എൽ..പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ..പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801917 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510486' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510486|സെന്റ് തോമസ് എൽ.പി.എസ് കീഴില്ലം]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ.പി.എസ് കീഴില്ലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500301 |class='wd_p571' data-sort-value="1978" | 1978 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510006' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510006|സെന്റ് തോമസ് എൽ.പി.എസ് നടുക്കനി]]'' | സെന്റ് തോമസ് എൽ.പി.എസ് നടുക്കനി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701605 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.083254|76.675311|display=inline}} |- class='wd_q99485995' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485995|സെന്റ് തോമസ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. പെരുമാനൂർ]]'' | സെന്റ് തോമസ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്. പെരുമാനൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301506 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.94708|76.293349|display=inline}} |- class='wd_q99486264' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486264|സെന്റ് തോമസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ ഇരിങ്ങോൾ]]'' | സെന്റ് തോമസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ ഇരിങ്ങോൾ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500201 |class='wd_p571' data-sort-value="2002" | 2002 |class='wd_p625'| {{Coord|10.118219|76.509421|display=inline}} |- class='wd_q99486286' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486286|സെന്റ് തോമസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മൂവാറ്റുപുഴ]]'' | സെന്റ് തോമസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, മൂവാറ്റുപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.993083|76.568324|display=inline}} |- class='wd_q99507865' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507865|സെന്റ് തോമസ് യു. പി. എസ് തുരുത്തൂർ]]'' | സെന്റ് തോമസ് യു. പി. എസ് തുരുത്തൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001005 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.198891|76.237162|display=inline}} |- class='wd_q99507821' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507821|സെന്റ് തോമസ് യു.പി.എസ്. കറുകുറ്റി]]'' | സെന്റ് തോമസ് യു.പി.എസ്. കറുകുറ്റി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200103 |class='wd_p571' data-sort-value="1953" | 1953 |class='wd_p625'| {{Coord|10.225421|76.370148|display=inline}} |- class='wd_q99508058' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508058|സെന്റ് തോമസ് യുപിഎസ് നടുക്കാണി]]'' | സെന്റ് തോമസ് യുപിഎസ് നടുക്കാണി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701604 |class='wd_p571' data-sort-value="1968" | 1968 |class='wd_p625'| {{Coord|10.087732|76.677564|display=inline}} |- class='wd_q99509914' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509914|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് .എൽ.പി.എസ്. കുരിശിങ്കൽ]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് .എൽ.പി.എസ്. കുരിശിങ്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400504 |class='wd_p571' data-sort-value="1899" | 1899 |class='wd_p625'| {{Coord|10.001188|76.238688|display=inline}} |- class='wd_q99486075' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486075|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എച്ച് എസ് എസ് എലഞ്ഞി]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എച്ച് എസ് എസ് എലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600404 |class='wd_p571' data-sort-value="1925" | 1925 |class='wd_p625'| {{Coord|9.832598|76.543893|display=inline}} |- class='wd_q99510056' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510056|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എൽ പി എസ് ഇലഞ്ഞി]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എൽ പി എസ് ഇലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600405 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.830164|76.553812|display=inline}} |- class='wd_q99509862' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509862|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളങ്ങി]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് എൽ.പി.എസ്. കുമ്പളങ്ങി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800208 |class='wd_p571' data-sort-value="1899" | 1899 |class='wd_p625'| {{Coord|9.881426|76.287736|display=inline}} |- class='wd_q99508184' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508184|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു പി എസ് കോഴിപ്പിള്ളി]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു പി എസ് കോഴിപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600503 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|9.859375|76.622059|display=inline}} |- class='wd_q99507860' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507860|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു. പി. എസ്. പാങ്ങോട്]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു. പി. എസ്. പാങ്ങോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500309 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.987869|76.441493|display=inline}} |- class='wd_q99507867' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507867|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു. പി. എസ്. വടക്കേക്കര]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് യു. പി. എസ്. വടക്കേക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000801 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.178441|76.20968|display=inline}} |- class='wd_q99485863' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485863|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് വി. എച്ച്. എസ്. എച്ച്. എസ്. കോലഞ്ചേരി]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് വി. എച്ച്. എസ്. എച്ച്. എസ്. കോലഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500511 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|9.978964|76.473367|display=inline}} |- class='wd_q99509916' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509916|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്. എൽ.പി.എസ്. മാലിപ്പുറം]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്. എൽ.പി.എസ്. മാലിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400101 |class='wd_p571' data-sort-value="1868" | 1868 |class='wd_p625'| {{Coord|10.018573|76.226108|display=inline}} |- class='wd_q99509834' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509834|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്. എൽ.പി.എസ്. വടുതല]]'' | സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്. എൽ.പി.എസ്. വടുതല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303403 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.023064|76.2688|display=inline}} |- class='wd_q99486074' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486074|സെന്റ് പോൾസ് എച്ച് എസ് മുത്തോലപുരം]]'' | സെന്റ് പോൾസ് എച്ച് എസ് മുത്തോലപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600413 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|9.830294|76.553309|display=inline}} |- class='wd_q99486100' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486100|സെന്റ് പോൾസ് എച്ച് എസ് വെളിയനാട്]]'' | സെന്റ് പോൾസ് എച്ച് എസ് വെളിയനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200805 |class='wd_p571' data-sort-value="1937" | 1937 |class='wd_p625'| {{Coord|9.869479|76.456135|display=inline}} |- class='wd_q99510042' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510042|സെന്റ് പോൾസ് എൽ പി എസ് മടക്കത്താനം]]'' | സെന്റ് പോൾസ് എൽ പി എസ് മടക്കത്താനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400402 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|9.923957|76.68154|display=inline}} |- class='wd_q99510057' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510057|സെന്റ് പോൾസ് എൽ പി എസ് മുത്തോലപുരം]]'' | സെന്റ് പോൾസ് എൽ പി എസ് മുത്തോലപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600401 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.833443|76.544359|display=inline}} |- class='wd_q99509786' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509786|സെന്റ് പോൾസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ]]'' | സെന്റ് പോൾസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് പറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000309 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|10.149635|76.219748|display=inline}} |- class='wd_q99509717' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509717|സെന്റ് പോൾസ് ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഐരാപുരം]]'' | സെന്റ് പോൾസ് ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ഐരാപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500903 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.036976|76.503682|display=inline}} |- class='wd_q99510436' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510436|സെന്റ് പോൾസ് ജൂനിയർ സ്കൂൾ കോലഞ്ചേരി]]'' | സെന്റ് പോൾസ് ജൂനിയർ സ്കൂൾ കോലഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500502 |class='wd_p571' data-sort-value="1980" | 1980 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485881' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485881|സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എച്ച്. എസ്. തിരുവാണിയൂർ]]'' | സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എച്ച്. എസ്. തിരുവാണിയൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500713 |class='wd_p571' data-sort-value="1942" | 1942 |class='wd_p625'| {{Coord|9.934164|76.42658|display=inline}} |- class='wd_q99485867' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485867|സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എച്ച്.എസ്. എസ്. കൂനമ്മവ്]]'' | സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എച്ച്.എസ്. എസ്. കൂനമ്മവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000703 |class='wd_p571' data-sort-value="1891" | 1891 |class='wd_p625'| {{Coord|10.100055|76.26498|display=inline}} |- class='wd_q99509777' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509777|സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എൽ. പി. എസ്. കൂനമ്മവ്]]'' | സെന്റ് ഫിലോമിനയുടെ എൽ. പി. എസ്. കൂനമ്മവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000702 |class='wd_p571' data-sort-value="1901" | 1901 |class='wd_p625'| {{Coord|10.101188|76.265777|display=inline}} |- class='wd_q99509894' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509894|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് .എൽ.പി.എസ്. പുതിയകാവ്]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് .എൽ.പി.എസ്. പുതിയകാവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300426 |class='wd_p571' data-sort-value="1914" | 1914 |class='wd_p625'| {{Coord|9.925728|76.359571|display=inline}} |- class='wd_q99509510' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509510|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് അസീസി യു.പി.എസ്. അത്താണി]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് അസീസി യു.പി.എസ്. അത്താണി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200606 |class='wd_p571' data-sort-value="1997" | 1997 |class='wd_p625'| {{Coord|10.152914|76.35411|display=inline}} |- class='wd_q99510444' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510444|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം എൽ.പി. സ്കൂൾ കുറ്റിപ്പുഴ]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം എൽ.പി. സ്കൂൾ കുറ്റിപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201805 |class='wd_p571' data-sort-value="1990" | 1990 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509809' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509809|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എ.ഐ.എൽ.പി.എസ്. ബോൾഗട്ടി]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എ.ഐ.എൽ.പി.എസ്. ബോൾഗട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301405 |class='wd_p571' data-sort-value="1945" | 1945 |class='wd_p625'| {{Coord|10.014544|76.259322|display=inline}} |- class='wd_q99485839' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485839|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എച്ച്.എസ്. ആലുവ]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എച്ച്.എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101714 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.112493|76.357804|display=inline}} |- class='wd_q99510440' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510440|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് കുത്തിയതോട്]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എൽ. പി. എസ്. നോർത്ത് കുത്തിയതോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509707' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509707|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എൽ.പി.എസ് പുളിയനം]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എൽ.പി.എസ് പുളിയനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200702 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.207509|76.355569|display=inline}} |- class='wd_q99509843' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509843|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ചർച്ച്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ചർച്ച്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802113 |class='wd_p571' data-sort-value="1817" | 1817 |class='wd_p625'| {{Coord|9.963548|76.241495|display=inline}} |- class='wd_q99486166' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486166|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ഡി അസീസി എച്ച്.എസ്. അശോകപുരം]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ഡി അസീസി എച്ച്.എസ്. അശോകപുരം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.089452|76.361112|display=inline}} |- class='wd_q99507939' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507939|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് യു.പി.എസ്. ആമ്പല്ലൂർ]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് യു.പി.എസ്. ആമ്പല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300105 |class='wd_p571' data-sort-value="1897" | 1897 |class='wd_p625'| {{Coord|9.872773|76.395533|display=inline}} |- class='wd_q99507919' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507919|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് യു.പി.എസ്. പിഴല]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് യു.പി.എസ്. പിഴല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300301 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.048326|76.262277|display=inline}} |- class='wd_q99509624' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509624|സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യേ‍ർസ് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യേർസ് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101715 |class='wd_p571' data-sort-value="1932" | 1932 |class='wd_p625'| {{Coord|10.112261|76.357988|display=inline}} |- class='wd_q99509921' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509921|സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ് മുരിക്കുമ്പാടം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ് മുരിക്കുമ്പാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400507 |class='wd_p571' data-sort-value="1836" | 1836 |class='wd_p625'| {{Coord|9.987816|76.240047|display=inline}} |- class='wd_q99509926' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509926|സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത്]]'' | സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ്. ഓച്ചന്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400512 |class='wd_p571' data-sort-value="1866" | 1866 |class='wd_p625'| {{Coord|10.01105|76.232261|display=inline}} |- class='wd_q99509898' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509898|സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് .എൽ.പി.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300402 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.944552|76.348105|display=inline}} |- class='wd_q99509534' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509534|സെന്റ് മേരീസ് ഇ എം സ്കൂൾ വെട്ടിത്തറ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് ഇ എം സ്കൂൾ വെട്ടിത്തറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200107 |class='wd_p571' data-sort-value="1992" | 1992 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99485926' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485926|സെന്റ് മേരീസ് എ.ഐ.ജി.എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എ.ഐ.ജി.എച്ച്.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802112 |class='wd_p571' data-sort-value="1889" | 1889 |class='wd_p625'| {{Coord|9.96568|76.242215|display=inline}} |- class='wd_q99486078' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486078|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് എസ് ആരക്കുഴ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് എസ് ആരക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901308 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|9.928726|76.605028|display=inline}} |- class='wd_q99486028' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486028|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് ക്രാരിയേലി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് ക്രാരിയേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500704 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| {{Coord|10.166901|76.552436|display=inline}} |- class='wd_q99486087' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486087|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് നാകപുഴ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് നാകപുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400305 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.942858|76.696095|display=inline}} |- class='wd_q99486050' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486050|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് പോത്താനിക്കാട്]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച് എസ് പോത്താനിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700408 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|10.007678|76.681125|display=inline}} |- class='wd_q99485834' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485834|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്. എസ് ആലുവ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്. എസ് ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101712 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.106297|76.357693|display=inline}} |- class='wd_q99485860' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485860|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. എസ്. മൊറാക്കല]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. എസ്. മൊറാക്കല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080500404 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|10.019959|76.40153|display=inline}} |- class='wd_q99485962' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485962|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. കണ്ടനാട്]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. കണ്ടനാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301507 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|9.913293|76.376216|display=inline}} |- class='wd_q99485923' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485923|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. കണ്ണമാലി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. കണ്ണമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800810 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|9.875326|76.2625|display=inline}} |- class='wd_q99485921' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485921|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. ചെല്ലാനം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. ചെല്ലാനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800801 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|9.823244|76.27247|display=inline}} |- class='wd_q99485925' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485925|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. പള്ളിപ്പോർട്ട്]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. പള്ളിപ്പോർട്ട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400405 |class='wd_p571' data-sort-value="1898" | 1898 |class='wd_p625'| {{Coord|10.166948|76.180956|display=inline}} |- class='wd_q99485942' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485942|സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. വല്ലാർപാടം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എച്ച്.എസ്. വല്ലാർപാടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301408 |class='wd_p571' data-sort-value="1899" | 1899 |class='wd_p625'| {{Coord|9.989231|76.249562|display=inline}} |- class='wd_q99510089' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510089|സെന്റ് മേരീസ് എൽ പി എസ് ഏഴിപ്പുറം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ പി എസ് ഏഴിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200807 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|9.884734|76.458847|display=inline}} |- class='wd_q99509680' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509680|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ് അങ്കമാലി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200405 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.187405|76.382386|display=inline}} |- class='wd_q99509622' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509622|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ആലങ്ങാട്]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ആലങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102109 |class='wd_p571' data-sort-value="1916" | 1916 |class='wd_p625'| {{Coord|10.122593|76.300434|display=inline}} |- class='wd_q99509625' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509625|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101713 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.105899|76.35771|display=inline}} |- class='wd_q99509633' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509633|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102304 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|10.145615|76.427347|display=inline}} |- class='wd_q99509773' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509773|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ചേന്ദമംഗലം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. ചേന്ദമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000108 |class='wd_p571' data-sort-value="1921" | 1921 |class='wd_p625'| {{Coord|10.177517|76.241991|display=inline}} |- class='wd_q99509645' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509645|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. തുത്തിയൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. തുത്തിയൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100503 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.995089|76.34276|display=inline}} |- class='wd_q99509708' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509708|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. തുറവൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. തുറവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200306 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.195914|76.425291|display=inline}} |- class='wd_q99509700' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509700|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201203 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|10.21279|76.448179|display=inline}} |- class='wd_q99509699' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509699|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മലയാറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200804 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.185583|76.506058|display=inline}} |- class='wd_q99509637' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509637|സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മുട്ടിനാക്കം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ. പി. എസ്. മുട്ടിനാക്കം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100208 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|10.083151|76.280597|display=inline}} |- class='wd_q99510010' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510010|സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ് നീണ്ടപാറ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ് നീണ്ടപാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701801 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.025498|76.824252|display=inline}} |- class='wd_q99509857' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509857|സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802003 |class='wd_p571' data-sort-value="1966" | 1966 |class='wd_p625'| {{Coord|9.912952|76.292592|display=inline}} |- class='wd_q99509865' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509865|സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. ചെല്ലാനം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. ചെല്ലാനം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800802 |class='wd_p571' data-sort-value="1903" | 1903 |class='wd_p625'| {{Coord|9.822871|76.27299|display=inline}} |- class='wd_q99509830' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509830|സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽ.പി.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301403 |class='wd_p571' data-sort-value="1905" | 1905 |class='wd_p625'| {{Coord|9.994932|76.264441|display=inline}} |- class='wd_q99509950' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509950|സെന്റ് മേരീസ് എൽപിഎസ് ആലട്ടുചിറ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽപിഎസ് ആലട്ടുചിറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101104 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|10.181939|76.527526|display=inline}} |- class='wd_q99510015' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510015|സെന്റ് മേരീസ് എൽപിഎസ് പ്ലാമുടി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽപിഎസ് പ്ലാമുടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701406 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.134141|76.580671|display=inline}} |- class='wd_q99509993' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509993|സെന്റ് മേരീസ് എൽ‌പി‌എസ് ഇഞ്ചിത്തൊട്ടി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് എൽപിഎസ് ഇഞ്ചിത്തൊട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700312 |class='wd_p571' data-sort-value="1963" | 1963 |class='wd_p625'| {{Coord|10.074557|76.753821|display=inline}} |- class='wd_q99508226' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508226|സെന്റ് മേരീസ് യു പി എസ് അഞ്ചെൽപെട്ടി]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു പി എസ് അഞ്ചെൽപെട്ടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081200301 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|9.904735|76.517651|display=inline}} |- class='wd_q99507823' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507823|സെന്റ് മേരീസ് യു. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201202 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|10.212276|76.447946|display=inline}} |- class='wd_q99507825' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507825|സെന്റ് മേരീസ് യു. പി. എസ്. മൂഴിക്കുളം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു. പി. എസ്. മൂഴിക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200708 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.189532|76.326695|display=inline}} |- class='wd_q99507917' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507917|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ് കുമ്പളം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ് കുമ്പളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301302 |class='wd_p571' data-sort-value="1913" | 1913 |class='wd_p625'| {{Coord|9.90695|76.306069|display=inline}} |- class='wd_q99508014' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508014|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. ഞാറക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400706 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.048539|76.220205|display=inline}} |- class='wd_q99507910' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507910|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. തേവര]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. തേവര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301507 |class='wd_p571' data-sort-value="1881" | 1881 |class='wd_p625'| {{Coord|9.938673|76.297319|display=inline}} |- class='wd_q99507943' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507943|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. മൂത്തേടം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. മൂത്തേടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301202 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| {{Coord|9.937475|76.323012|display=inline}} |- class='wd_q99507911' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507911|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. വെസ്റ്റ് ചേരാനെല്ലൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. വെസ്റ്റ് ചേരാനെല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300101 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068873|76.283139|display=inline}} |- class='wd_q99507912' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507912|സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. സൗത്ത് ചിറ്റൂർ]]'' | സെന്റ് മേരീസ് യു.പി.എസ്. സൗത്ത് ചിറ്റൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300107 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|10.030432|76.275489|display=inline}} |- class='wd_q97302943' |class='wd_label'| [[സെന്റ് മേരീസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. എറണാകുളം]] | സെന്റ് മേരീസ് സി.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303306 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.982347|76.277938|display=inline}} |- class='wd_q99509820' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509820|സെന്റ് മേരീസ് സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം]]'' | സെന്റ് മേരീസ് സി.ജി.എൽ.പി.എസ്. എറണാകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303307 |class='wd_p571' data-sort-value="1920" | 1920 |class='wd_p625'| {{Coord|9.982635|76.277834|display=inline}} |- class='wd_q99485960' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485960|സെന്റ് മേരീസ്. എച്ച്.എസ്. തലക്കോട്]]'' | സെന്റ് മേരീസ്. എച്ച്.എസ്. തലക്കോട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081300901 |class='wd_p571' data-sort-value="1956" | 1956 |class='wd_p625'| {{Coord|9.92117|76.409055|display=inline}} |- class='wd_q99510462' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510462|സെന്റ് മേരീസ്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് മേരീസ്. എൽ.പി.എസ്. ഫോർട്ട്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802111 |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99508174' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508174|സെന്റ് മൈക്കിൾസ് യു പി എസ് രണ്ടാർ]]'' | സെന്റ് മൈക്കിൾസ് യു പി എസ് രണ്ടാർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400602 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|9.979405|76.601097|display=inline}} |- class='wd_q99509853' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509853|സെന്റ് മൈക്കിൾസ്. എൽ.പി.എസ്. മാനചേരി]]'' | സെന്റ് മൈക്കിൾസ്. എൽ.പി.എസ്. മാനചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800614 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.921208|76.250628|display=inline}} |- class='wd_q99486290' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486290|സെന്റ് മൈക്കൽ പബ്ലിക് സ്‌കൂൾ തിരുമയ്യൂർ]]'' | സെന്റ് മൈക്കൽ പബ്ലിക് സ്കൂൾ തിരുമയ്യൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510468' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510468|സെന്റ് മോണിക്ക. എൽ.പി.എസ്. തൈക്കൂടം]]'' | സെന്റ് മോണിക്ക. എൽ.പി.എസ്. തൈക്കൂടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1890" | 1890 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509826' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509826|സെന്റ് റാഫേൽസ് എൽ.പി.എസ്. പാലാരിവട്ടം]]'' | സെന്റ് റാഫേൽസ് എൽ.പി.എസ്. പാലാരിവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300709 |class='wd_p571' data-sort-value="1894" | 1894 |class='wd_p625'| {{Coord|9.992624|76.308345|display=inline}} |- class='wd_q99509955' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509955|സെന്റ് റിറ്റ` എൽ‌പി‌എസ് മുടിക്കര]]'' | സെന്റ് റിറ്റ` എൽപിഎസ് മുടിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081500202 |class='wd_p571' data-sort-value="1935" | 1935 |class='wd_p625'| {{Coord|10.110703|76.528602|display=inline}} |- class='wd_q99510043' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510043|സെന്റ് റിറ്റയുടെ എൽ പി എസ് തെക്കുമല]]'' | സെന്റ് റിറ്റയുടെ എൽ പി എസ് തെക്കുമല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400403 |class='wd_p571' data-sort-value="1959" | 1959 |class='wd_p625'| {{Coord|9.927947|76.653299|display=inline}} |- class='wd_q99486009' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486009|സെന്റ് റിറ്റാസ് എച്ച്.എസ്. പൊന്നുരുന്നി]]'' | സെന്റ് റിറ്റാസ് എച്ച്.എസ്. പൊന്നുരുന്നി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081301416 |class='wd_p571' data-sort-value="1941" | 1941 |class='wd_p625'| {{Coord|9.978068|76.314985|display=inline}} |- class='wd_q99509683' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509683|സെന്റ് റോക്കീസ് ​​എൽ. പി. എസ്. എളവൂർ]]'' | സെന്റ് റോക്കീസ് എൽ. പി. എസ്. എളവൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200701 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.208262|76.336648|display=inline}} |- class='wd_q99509702' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509702|സെന്റ് റോക്കീസ് ​​എൽ. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര]]'' | സെന്റ് റോക്കീസ് എൽ. പി. എസ്. മഞ്ഞപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201204 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.219953|76.451293|display=inline}} |- class='wd_q99509928' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509928|സെന്റ് റോക്കീസ് ​​എൽ.പി.എസ്. പള്ളിപ്പുറം]]'' | സെന്റ് റോക്കീസ് എൽ.പി.എസ്. പള്ളിപ്പുറം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400407 |class='wd_p571' data-sort-value="1903" | 1903 |class='wd_p625'| {{Coord|10.159574|76.185668|display=inline}} |- class='wd_q99486091' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486091|സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ എച്ച് എസ് വാഴകുളം]]'' | സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ എച്ച് എസ് വാഴകുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400411 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|9.945785|76.642429|display=inline}} |- class='wd_q99510035' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510035|സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ എൽ പി എസ് വാഴക്കുളം]]'' | സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ എൽ പി എസ് വാഴക്കുളം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400410 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|9.945275|76.642277|display=inline}} |- class='wd_q99507870' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507870|സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ യു.പി.എസ്. കരുമാലൂർ]]'' | സെന്റ് ലിറ്റിൽ തെരേസയുടെ യു.പി.എസ്. കരുമാലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001203 |class='wd_p571' data-sort-value="1952" | 1952 |class='wd_p625'| {{Coord|10.137569|76.268832|display=inline}} |- class='wd_q99485993' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485993|സെന്റ് ലൂയിസ് എച്ച്.എസ്. മുണ്ടംവേലി]]'' | സെന്റ് ലൂയിസ് എച്ച്.എസ്. മുണ്ടംവേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800612 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|9.922934|76.255829|display=inline}} |- class='wd_q99509780' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509780|സെന്റ് ലൂയിസ് എൽ. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളി]]'' | സെന്റ് ലൂയിസ് എൽ. പി. എസ്. കൊട്ടുവള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000704 |class='wd_p571' data-sort-value="1918" | 1918 |class='wd_p625'| {{Coord|10.104072|76.248836|display=inline}} |- class='wd_q99510463' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510463|സെന്റ് ലൂയിസ്. എൽ.പി.എസ്. മുണ്ടംവേലി]]'' | സെന്റ് ലൂയിസ്. എൽ.പി.എസ്. മുണ്ടംവേലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800613 |class='wd_p571' data-sort-value="1904" | 1904 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99507929' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507929|സെന്റ് ലോറൻസ് യു.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി]]'' | സെന്റ് ലോറൻസ് യു.പി.എസ്. ഇടക്കൊച്ചി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080802004 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.903483|76.295425|display=inline}} |- class='wd_q99509519' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509519|സെന്റ് വിംസെന്റ് ഡി പോൾ ഇ .എം.യു.പി.എസ്. പാലാരിവട്ടം]]'' | സെന്റ് വിംസെന്റ് ഡി പോൾ ഇ .എം.യു.പി.എസ്. പാലാരിവട്ടം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080300711 |class='wd_p571' data-sort-value="1993" | 1993 |class='wd_p625'| {{Coord|9.996363|76.3118|display=inline}} |- class='wd_q99509783' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509783|സെന്റ് വിൻസെന്റ് എൽ. പി. എസ്. പള്ളിക്കൽ]]'' | സെന്റ് വിൻസെന്റ് എൽ. പി. എസ്. പള്ളിക്കൽ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000405 |class='wd_p571' data-sort-value="1902" | 1902 |class='wd_p625'| {{Coord|10.082162|76.236751|display=inline}} |- class='wd_q99485855' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485855|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്. എസ്. കാഞ്ഞൂർ]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്. എസ്. കാഞ്ഞൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080102308 |class='wd_p571' data-sort-value="1912" | 1912 |class='wd_p625'| {{Coord|10.145211|76.427314|display=inline}} |- class='wd_q99485850' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485850|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്.എസ്. എസ്. ഗോതുരുത്തി]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്.എസ്. എസ്. ഗോതുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000101 |class='wd_p571' data-sort-value="1878" | 1878 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188693|76.218264|display=inline}} |- class='wd_q99485965' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485965|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ എച്ച്.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801903 |class='wd_p571' data-sort-value="1919" | 1919 |class='wd_p625'| {{Coord|9.934044|76.265437|display=inline}} |- class='wd_q99486094' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486094|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എച്ച് എസ് ആനിക്കാട്]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എച്ച് എസ് ആനിക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400601 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.962841|76.617529|display=inline}} |- class='wd_q99486088' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486088|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എച്ച് എസ് മേമടങ്ങ്]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എച്ച് എസ് മേമടങ്ങ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901306 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|9.919772|76.636553|display=inline}} |- class='wd_q99510076' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510076|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എൽ പി എസ് അരിക്കുഴ]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എൽ പി എസ് അരിക്കുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901303 |class='wd_p571' data-sort-value="1949" | 1949 |class='wd_p625'| {{Coord|9.920414|76.63453|display=inline}} |- class='wd_q99509775' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509775|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എൽ. പി. എസ്. ഗോത്തുരുത്ത്]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് എൽ. പി. എസ്. ഗോത്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000107 |class='wd_p571' data-sort-value="1878" | 1878 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188268|76.21746|display=inline}} |- class='wd_q99508871' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508871|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് യു.പി.എസ്. പോഞ്ഞിക്കര]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് യു.പി.എസ്. പോഞ്ഞിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301402 |class='wd_p571' data-sort-value="1915" | 1915 |class='wd_p625'| {{Coord|10.007014|76.261876|display=inline}} |- class='wd_q99509855' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509855|സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ്. എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി]]'' | സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ്. എൽ.പി.എസ്. പള്ളുരുത്തി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080801918 |class='wd_p571' data-sort-value="1895" | 1895 |class='wd_p625'| {{Coord|9.933805|76.265189|display=inline}} |- class='wd_q99486226' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486226|സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ കണ്ടക്കടവ്]]'' | സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ കണ്ടക്കടവ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.856881|76.267268|display=inline}} |- class='wd_q99510448' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510448|സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് ബോയ്സ് എൽപിഎസ് കലൂർ]]'' | സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് ബോയ്സ് എൽപിഎസ് കലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| |- class='wd_q99508186' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99508186|സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് യു പി എസ് കൂറ്]]'' | സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് യു പി എസ് കൂറ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600403 |class='wd_p571' data-sort-value="1955" | 1955 |class='wd_p625'| {{Coord|9.846307|76.542662|display=inline}} |- class='wd_q99486035' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486035|സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് എച്ച് എസ് എസ് കീരമ്പാറ]]'' | സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് എച്ച് എസ് എസ് കീരമ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701607 |class='wd_p571' data-sort-value="1940" | 1940 |class='wd_p625'| {{Coord|10.10098|76.649639|display=inline}} |- class='wd_q99510072' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510072|സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് എൽ പി എസ് പറമ്പെഞ്ചേരി]]'' | സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് എൽ പി എസ് പറമ്പെഞ്ചേരി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080900304 |class='wd_p571' data-sort-value="1982" | 1982 |class='wd_p625'| {{Coord|10.003351|76.653807|display=inline}} |- class='wd_q99486037' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486037|സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് കീരമ്പാറ]]'' | സെന്റ് സ്റ്റീഫൻസ് ഗേൾസ് എച്ച് എസ് കീരമ്പാറ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080701606 |class='wd_p571' data-sort-value="1976" | 1976 |class='wd_p625'| {{Coord|10.099103|76.650781|display=inline}} |- class='wd_q99486285' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486285|സെന്റ്. ജോർജ്ജ് പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ ഇലഞ്ഞി]]'' | സെന്റ്. ജോർജ്ജ് പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ ഇലഞ്ഞി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.047961|76.53054|display=inline}} |- class='wd_q99486263' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486263|സെന്റ്സ്റ്റീഫൻ ബെസാനിയ പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ ചേലാട്]]'' | സെന്റ്സ്റ്റീഫൻ ബെസാനിയ പബ്ലിക് സ്ക്കൂൾ ചേലാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|10.095416|76.640584|display=inline}} |- class='wd_q99510427' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510427|സെറ്റിൽമെന്റ് ഇ.എം. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | സെറ്റിൽമെന്റ് ഇ.എം. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101806 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99509605' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509605|സെറ്റിൽമെന്റ് ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ]]'' | സെറ്റിൽമെന്റ് ഗവ. എൽ. പി. എസ്. ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101727 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.127069|76.329779|display=inline}} |- class='wd_q31704140' |class='wd_label'| [[സെൻറ് മേരീസ് എൽ. പി.എസ്. മാറിക]] | സെൻറ് മേരീസ് എൽ. പി.എസ്. മാറിക |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080600502 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.882586|76.631292|display=inline}} |- class='wd_q99509924' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509924|സേക്രഡ് ഫാമിലി എൽ.പി.എസ്. നെടുങ്ങാട്]]'' | സേക്രഡ് ഫാമിലി എൽ.പി.എസ്. നെടുങ്ങാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400204 |class='wd_p571' data-sort-value="1908" | 1908 |class='wd_p625'| {{Coord|10.063742|76.224809|display=inline}} |- class='wd_q99485844' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485844|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് അനാഥാലയം എച്ച്. എസ്. മുക്കന്നൂർ]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് അനാഥാലയം എച്ച്. എസ്. മുക്കന്നൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201903 |class='wd_p571' data-sort-value="1931" | 1931 |class='wd_p625'| {{Coord|10.223425|76.413552|display=inline}} |- class='wd_q99486092' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486092|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എച്ച് എസ് ആയവന]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എച്ച് എസ് ആയവന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400205 |class='wd_p571' data-sort-value="1964" | 1964 |class='wd_p625'| {{Coord|9.983866|76.637776|display=inline}} |- class='wd_q99485977' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485977|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എച്ച്.എസ്. തേവര]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എച്ച്.എസ്. തേവര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301509 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|9.938052|76.295778|display=inline}} |- class='wd_q99510038' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510038|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽ. പി. എസ്. ആയവന]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽ. പി. എസ്. ആയവന |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080400204 |class='wd_p571' data-sort-value="1917" | 1917 |class='wd_p625'| {{Coord|9.982293|76.642561|display=inline}} |- class='wd_q99510528' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510528|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽ. പി. എസ്. പെരുമ്പല്ലൂർ]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽ. പി. എസ്. പെരുമ്പല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080901307 |class='wd_p571' data-sort-value="1950" | 1950 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99510000' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99510000|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽപിഎസ് രാമല്ലൂർ]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് എൽപിഎസ് രാമല്ലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080700728 |class='wd_p571' data-sort-value="1924" | 1924 |class='wd_p625'| {{Coord|10.069433|76.628679|display=inline}} |- class='wd_q99509774' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509774|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് ഓഫ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ് എളന്തിക്കര]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് ഓഫ് ജീസസ് എൽ. പി. എസ് എളന്തിക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081001003 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.17265|76.260689|display=inline}} |- class='wd_q99507804' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507804|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് ഓഫ് ജീസസ് യു. പി. എസ് ഏലൂർ]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് ഓഫ് ജീസസ് യു. പി. എസ് ഏലൂർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101304 |class='wd_p571' data-sort-value="1929" | 1929 |class='wd_p625'| {{Coord|10.092883|76.287402|display=inline}} |- class='wd_q99486228' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486228|സേക്രഡ് ഹാർട്ട് സിമി പബ്ലിക് സ്കൂൾ, തേവര]]'' | സേക്രഡ് ഹാർട്ട് സിമി പബ്ലിക് സ്കൂൾ, തേവര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.938069|76.298806|display=inline}} |- class='wd_q99486026' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486026|സേലം ഹൈസ്കൂൾ വെസ്റ്റ് വെങ്ങോല]]'' | സേലം ഹൈസ്കൂൾ വെസ്റ്റ് വെങ്ങോല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081101504 |class='wd_p571' data-sort-value="1939" | 1939 |class='wd_p625'| {{Coord|10.073524|76.448203|display=inline}} |- class='wd_q99509509' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509509|സ്ക്കൂൾ ഫോർ ദ ബ്ലൈന്റ് കീഴ്മാട്, ആലുവ]]'' | സ്ക്കൂൾ ഫോർ ദ ബ്ലൈന്റ് കീഴ്മാട്, ആലുവ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100803 |class='wd_p571' data-sort-value="1962" | 1962 |class='wd_p625'| {{Coord|10.111116|76.389246|display=inline}} |- class='wd_q99509533' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509533|സ്പ്രിംഗ്ഡേൽസ് ഇ.എം.എസ്. പാമ്പാക്കുട]]'' | സ്പ്രിംഗ്ഡേൽസ് ഇ.എം.എസ്. പാമ്പാക്കുട |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1980" | 1980 |class='wd_p625'| {{Coord|9.922941|76.525775|display=inline}} |- class='wd_q99485912' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485912|സ്റ്റാർ ജീസസ് എച്ച്. എസ്. കറുകുറ്റി]]'' | സ്റ്റാർ ജീസസ് എച്ച്. എസ്. കറുകുറ്റി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200107 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.226237|76.376024|display=inline}} |- class='wd_q99509842' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509842|സർക്കാർ .. എൽ.പി.എസ്. വില്ലിംഗ്ഡൺ ദ്വീപ്]]'' | സർക്കാർ .. എൽ.പി.എസ്. വില്ലിംഗ്ഡൺ ദ്വീപ് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080800608 |class='wd_p571' data-sort-value="1954" | 1954 |class='wd_p625'| {{Coord|9.964609|76.26887|display=inline}} |- class='wd_q99486172' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486172|സർക്കാർ ഹൈസ്കൂൾ, തത്തപ്പിള്ളി]]'' | സർക്കാർ ഹൈസ്കൂൾ, തത്തപ്പിള്ളി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000701 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.127843|76.262933|display=inline}} |- class='wd_q99486005' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486005|ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. ഇടവനക്കാട്]]'' | ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. ഇടവനക്കാട് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081400302 |class='wd_p571' data-sort-value="1979" | 1979 |class='wd_p625'| {{Coord|10.090502|76.208281|display=inline}} |- class='wd_q99486251' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486251|ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. കണ്ടന്തറ അലപ്ര]]'' | ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. കണ്ടന്തറ അലപ്ര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081100313 |class='wd_p571' data-sort-value="1989" | 1989 |class='wd_p625'| {{Coord|10.105311|76.467846|display=inline}} |- class='wd_q99485998' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485998|ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം]]'' | ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം എച്ച്.എസ്. പൊന്നരിമംഗലം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080301406 |class='wd_p571' data-sort-value="1958" | 1958 |class='wd_p625'| {{Coord|10.002554|76.262742|display=inline}} |- class='wd_q99509507' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509507|ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം യു. പി. എസ്. പുറയാർ]]'' | ഹിദായത്തുൽ ഇസ്ലാം യു. പി. എസ്. പുറയാർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080104101 |class='wd_p571' data-sort-value="2007" | 2007 |class='wd_p625'| |- class='wd_q99486156' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486156|ഹിൽ വാലി എച്ച്.എസ്. തൃക്കാക്കര]]'' | ഹിൽ വാലി എച്ച്.എസ്. തൃക്കാക്കര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100319 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.035063|76.322666|display=inline}} |- class='wd_q99485896' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485896|ഹോളി ഇൻഫന്റ് ബോയ്സ് എച്ച്. എസ്. വരാപ്പുഴ]]'' | ഹോളി ഇൻഫന്റ് ബോയ്സ് എച്ച്. എസ്. വരാപ്പുഴ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080100202 |class='wd_p571' data-sort-value="1909" | 1909 |class='wd_p625'| {{Coord|10.068914|76.279686|display=inline}} |- class='wd_q99486281' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486281|ഹോളി കിംഗ്സ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ പിറവം]]'' | ഹോളി കിംഗ്സ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ പിറവം |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571'| |class='wd_p625'| {{Coord|9.876633|76.488761|display=inline}} |- class='wd_q99509776' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509776|ഹോളി ക്രോസ് എൽ. പി. എസ്. കറ്റൽവത്തുരുത്ത്]]'' | ഹോളി ക്രോസ് എൽ. പി. എസ്. കറ്റൽവത്തുരുത്ത് |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32081000113 |class='wd_p571' data-sort-value="1926" | 1926 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188264|76.204559|display=inline}} |- class='wd_q99486186' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99486186|ഹോളി ക്രോസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, കങ്ങരപ്പടി]]'' | ഹോളി ക്രോസ് പബ്ലിക് സ്കൂൾ, കങ്ങരപ്പടി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| |class='wd_p571' data-sort-value="1980" | 1980 |class='wd_p625'| {{Coord|10.043696|76.349817|display=inline}} |- class='wd_q99485840' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485840|ഹോളി ഗോസ്റ്റ് സി. ജി. എച്ച്. എസ്. തോട്ടക്കട്ടുകര]]'' | ഹോളി ഗോസ്റ്റ് സി. ജി. എച്ച്. എസ്. തോട്ടക്കട്ടുകര |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080101710 |class='wd_p571' data-sort-value="1961" | 1961 |class='wd_p625'| {{Coord|10.123441|76.344181|display=inline}} |- class='wd_q99507909' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507909|ഹോളി ഫാമിലി ഇ.പി.എസ്. ചാത്തിയത്ത് വടുതല]]'' | ഹോളി ഫാമിലി ഇ.പി.എസ്. ചാത്തിയത്ത് വടുതല |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080303402 |class='wd_p571' data-sort-value="1947" | 1947 |class='wd_p625'| {{Coord|10.008546|76.278193|display=inline}} |- class='wd_q99509678' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99509678|ഹോളി ഫാമിലി എൽ. പി. ജി. എസ് അങ്കമാലി]]'' | ഹോളി ഫാമിലി എൽ. പി. ജി. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063317|ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200404 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188088|76.388564|display=inline}} |- class='wd_q99485843' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485843|ഹോളി ഫാമിലി ഗേൾസ് എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി]]'' | ഹോളി ഫാമിലി ഗേൾസ് എച്ച്. എസ് അങ്കമാലി |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080200402 |class='wd_p571' data-sort-value="1928" | 1928 |class='wd_p625'| {{Coord|10.188575|76.388344|display=inline}} |- class='wd_q99507827' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99507827|ഹോളി ഫാമിലി യു. പി. എസ്. താബോർ]]'' | ഹോളി ഫാമിലി യു. പി. എസ്. താബോർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q64063386|അപ്പർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201904 |class='wd_p571' data-sort-value="1951" | 1951 |class='wd_p625'| {{Coord|10.247104|76.425304|display=inline}} |- class='wd_q99485845' |class='wd_label'| ''[[:d:Q99485845|ഹോളി ഫാമിലി ഹൈസ്കൂൾ താബോർ]]'' | ഹോളി ഫാമിലി ഹൈസ്കൂൾ താബോർ |class='wd_p31'| ''[[:d:Q9826|ഹൈസ്കൂൾ]]'' |class='wd_p131'| [[എറണാകുളം ജില്ല]] |class='wd_p6391'| 32080201905 |class='wd_p571' data-sort-value="1983" | 1983 |class='wd_p625'| {{Coord|10.247214|76.424751|display=inline}} |} ---- &sum; 1075 items. {{Wikidata list end}} ka8bavd3c6wgpp2avzacjnqv2qvqy9f 4 517164 4618698 4617259 2026-05-11T19:20:07Z MediaWiki message delivery 53155 /* Tech News: 2026-20 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4618698 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Wikipedia:Tech news}} ടെക് വാർത്തകൾ == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Tech News: 2020-30]] == <section begin="technews-2020-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * ഒരു താൽ‌ക്കാലിക പരിഹാരം വിക്കികൾ‌ക്ക് അവരുടെ പ്രധാന പേജുകളെ കൂടുതൽ‌ മൊബൈൽ‌ സൗഹൃദമാക്കാൻ സഹായിച്ചിരുന്നു. ഇത് 2012 ലായിരുന്നു. 2017 മുതൽ ഇത് ശുപാർശ ചെയ്യാറില്ല. മൊബൈലിലെ പ്രധാന പേജിന്റെ പ്രത്യേക കേസിംഗ് ജൂലൈ 14 ന് പ്രവർത്തനം നിർത്തി. 60 വിക്കികളുടെ പ്രധാന പേജുകൾ ഇപ്പോൾ മൊബൈലിൽ നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. ഏതൊക്കെയാണവ, അത് എങ്ങനെ ശരിയാക്കാം, എങ്ങനെ സഹായം നേടാം എന്നിവയൊക്കെ നിങ്ങൾക്ക് [[phab:T254287|ഫബ്രിക്കേറ്ററിൽ]] കാണാൻ സാധിക്കും. ടെക് ന്യൂസിന്റെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|2020/24]] ലക്കത്തിലും, [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26| 2020/26]] ലക്കത്തിലും ഇതേ പ്രശ്‌നം റിപ്പോർട്ടുചെയ്‌തതാണ്. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * ഇന്റർലാംഗ്വേജ് ലിങ്കുകളിൽ ഒരു പ്രശ്നമുണ്ടായി. മറ്റൊരു ഭാഷയിൽ ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട പേജ് കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ലിങ്കുകളാണ് ഇന്റർലാംഗ്വേജ് ലിങ്കുകൾ. തരംതിരിക്കൽ പ്രക്രിയ തകർക്കപ്പെട്ടു. ഡവലപ്പർമാർ ഒരു പരിഹാരത്തിനായി ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625] * ചില ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഒരേ ഇവന്റിന്റെ അറിയിപ്പുകൾ ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇവയിൽ ചിലത് പഴയ സംഭവങ്ങളാണ്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257714] * ചില ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രശ്‌നമുണ്ട്. ഇത് ഒരുപക്ഷേ ഒരു [[:w:en:HTTP cookie|ബ്രൗസർ കുക്കി]] പ്രശ്നമാകാം. ഡവലപ്പർമാർ പ്രശ്നം മനസിലാക്കുന്നതിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രശ്നമുണ്ടെങ്കിൽ വിശദാംശങ്ങൾ [[phab:T258121|ഫബ്രിക്കേറ്ററിൽ]] കാണാൻ സാധിക്കും. [https://phabricator.wikimedia.org/T258121] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.1|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-07-21|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-22|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-23|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * <code>{{int:printableversion}}</code> എന്നൊരു ലിങ്ക് ഉണ്ട്. ഇത് അപ്രത്യക്ഷമാകും. കാരണം, ഇപ്പോഴത്തെ വെബ് ബ്രൗസറുകൾ‌ക്ക് പ്രിന്റ് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പതിപ്പ് സൃഷ്‌ടിക്കാനും അല്ലെങ്കിൽ‌ അത് പ്രിന്റ് ചെയ്യാമ്പോൾ എങ്ങനെ കാണപ്പെടുമെന്ന് കാണിക്കാനും ഉള്ള സംവിധാനം ഉണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T167956] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W30"/> 19:13, 20 ജൂലൈ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Tech News: 2020-31]] == <section begin="technews-2020-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * [[m:Small wiki toolkits/Starter kit|സ്റ്റാർട്ടർ കിറ്റ്]] ഇപ്പോൾ വിക്കി കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്കായി ലഭ്യമാണ്. ഈ പേജ് സാങ്കേതിക ഉറവിടങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും ശുപാർശകളും പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു വിക്കി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന് ഇവ അത്യാവശ്യമാണ്. പരിമിതമായ കമ്മ്യൂണിറ്റി പരിചയം ഉള്ള ചെറിയ വിക്കികൾക്ക് ഇത് കൂടുതലും ഉപയോഗപ്രദമാണ്. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093633.html] * [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|ഡെസ്ക്ടോപ്പ് മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ]] പ്രോജക്റ്റിന്റെ ആദ്യ സവിശേഷതകൾ എല്ലാ വിക്കികളിലും, ലോഗിൻ ചെയ്തിട്ടുള്ള ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. അവ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്, [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|പ്രാദേശിക]] അല്ലെങ്കിൽ [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|ആഗോള]] ക്രമീകരണങ്ങളിലെ, ''{{int:prefs-skin-prefs}}'' വിഭാഗത്തിലെ ''{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}'' എന്ന ഓപ്ഷൻ അൺചെക്ക് ചെയ്യുക. കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, കാത്തിരിക്കുക. [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|അഭിപ്രായങ്ങൾ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] പല വിക്കികളിലും, UTCLiveClock എന്ന ഗാഡ്‌ജെറ്റ് ലഭ്യമാണ്. ഗാഡ്‌ജെറ്റ് [[:mw:MediaWiki:Gadget-UTCLiveClock.js|mediawiki.org- ൽ നിന്ന് നേരിട്ട്]] ഇംപോർട്ട് ചെയ്യുന്ന വിക്കികളിലെ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഇപ്പോൾ [[mw:MediaWiki_talk:Gadget-UTCLiveClock.js#Time_zones|UTC ക്ക് പകരം മറ്റ് സമയമേഖലകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയും]]. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] ‍മീഡിയാവിക്കിക്കായുള്ള ഡിപ്ലോയ്മെന്റ് ട്രെയിൻ ഈ ആഴ്ചയിൽ തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093640.html][https://phabricator.wikimedia.org/T257969] * വിവർത്തന-അറിയിപ്പ് ബോട്ട് എല്ലാ വിവർത്തകർക്കും ഒരേ സന്ദേശം ഒന്നിലധികം തവണ അയയ്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T144780] * ചില ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഒരേ അറിയിപ്പ് ഒന്നിലധികം തവണ ലഭിക്കുന്നു. ഇത് പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257766] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.2|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-07-28|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-29|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-30|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W31"/> 13:51, 27 ജൂലൈ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Tech News: 2020-32]] == <section begin="technews-2020-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * [[mw:Wikidata Query Service|വിക്കിഡാറ്റ അന്വേഷണ സേവനത്തിലേക്കുള്ള]] എല്ലാ അന്വേഷണങ്ങളും ജൂലൈ 23 വ്യാഴാഴ്ച 17:50 നും 17:59 (UTC)നും ഇടയിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഒരു നീണ്ട കാലയളവിൽ പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നു. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200723-wdqs-outage] * കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് ആഴ്ചകളായി ഇന്റർലാംഗ്വേജ് ലിങ്കുകൾ‌ തെറ്റായ ക്രമത്തിൽ ആയിരുന്നു. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|രണ്ടാഴ്ച മുമ്പുള്ള ടെക് വാർത്തയിലും]] ഈ പ്രശ്നം പരാമർശിച്ചിരുന്നു. പ്രശ്നം ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625] * [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|ആഗോള ക്രമീകരണങ്ങളിലെ]] "{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}" ഓപ്ഷനിൽ ഒരു പ്രശ്നമുണ്ട്. ഇത് പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഡവലപ്പർമാർ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T258493] * വിക്കിബേസ് എക്സ്റ്റൻഷനിലെ ഒരു ബഗ് വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലെ പ്രധാന (പ്രമാണം) നാമമേഖലയിൽ (നെയിംസ്‌പെയ്‌സ്) "പേരുമാറ്റത്തിൽനിന്നുള്ള സംരക്ഷണം", "ഉണ്ടാക്കൽ സംരക്ഷണം" തുടങ്ങിയവയെ പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കി. പുതിയ സംരക്ഷണങ്ങൾ ചേർക്കാനും നിലവിലുള്ള സംരക്ഷണങ്ങളിൽ മാറ്റംവരുത്താനും (താൾ സൃഷ്ടിക്കലും, തലക്കെട്ട് മാറ്റവും മറ്റും അനുവദിക്കുന്നത്) കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T258323] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS Player|വീഡിയോ പ്ലെയർ]] ലളിതവും ആധുനികവുമായി മാറും. ഈ ആഴ്ചയിൽ നിലവിലെ ബീറ്റ സവിശേഷത മിക്ക വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും എല്ലാവർക്കുമുള്ള വീഡിയോ പ്ലെയറായി മാറും. പഴയ പ്ലെയറിനെ നീക്കംചെയ്യും. [https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * ഉപയോക്താക്കളുടെ <code>global.js</code>, <code>global.css</code> പേജുകൾ ഇപ്പോൾ മൊബൈൽ‌ സൈറ്റിലും ലോഡുചെയ്യപ്പെടും. മൊബൈൽ സ്കിന്നിൽ സ്റ്റൈലുകൾ പ്രയോഗിക്കുന്നത് എങ്ങനെ ഒഴിവാക്കാമെന്ന് ഈ [[mw:Help:Extension:GlobalCssJs#Per-skin_customization|ഡോക്യുമെന്റേഷനിൽ]] നിങ്ങൾക്ക് വായിക്കാം. [https://phabricator.wikimedia.org/T138727] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|മോണോബുക്ക്]] സ്കിന്നിൽ, <code>searchGoButton</code> എന്ന ഐഡന്റിഫയർ ഇപ്പോൾ <code>searchButton</code> എന്നാണ്. ഇത് CSS, JS ഗാഡ്‌ജെറ്റുകളെ ബാധിച്ചേക്കാം. മൈഗ്രേഷൻ നിർദ്ദേശങ്ങൾ [[phab:T255953|T255953]] ൽ കാണാം. ഇത് മുമ്പ് [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|27-ാമത്തെ ലക്കത്തിൽ]] ൽ പരാമർശിച്ചിരുന്നു. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] ചർച്ചകൾ പതിവായി ആർക്കൈവ് ചെയ്യുന്നതിന് ബോട്ട് ഓപ്പറേറ്റർമാർക്ക് പൈവിക്കിബോട്ട് ഉപയോഗിക്കാം. വലിയ ആർക്കൈവുകൾ തടയാൻ ബോട്ട് <code>counter</code> ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതി മാറ്റി. [https://phabricator.wikimedia.org/T215247] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.3|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-04|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-05|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-06|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W32"/> 15:42, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Tech News: 2020-33]] == <section begin="technews-2020-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * ഓഗസ്റ്റ് ആദ്യ വാരത്തിൽ [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|ഫയൽഇംപോർട്ടറും ഫയൽ എക്സ്പോർട്ടറും]] എല്ലാ വിക്കികളിലെയും സ്റ്റാൻഡേർഡ് സവിശേഷതകളായി. യഥാർത്ഥ ഫയൽ വിവരങ്ങൾക്കും നാൾവഴിക്കും കേടുകൂടാതെ പ്രാദേശിക വിക്കികളിൽ നിന്ന് വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലേക്ക് പ്രമാണങ്ങൾ (ഫയലുകൾ) കൈമാറാൻ അവ നിങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T140462] '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * ആരാണ് അവസാനമായി എഡിറ്റുചെയ്തത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് മൊബൈൽ സ്കിൻ പേജിന്റെ ചുവടെ ഒരു സന്ദേശം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ ഇത് ചില വിക്കിടെക്സ്റ്റ് ആണ് പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[mw:Structured Discussions|ഘടനാപരമായ ചർച്ചകളിലെയും]] [[mw:Content translation|ഉള്ളടക്ക വിവർത്തനത്തിലെയും]] ചില സന്ദേശങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അസംസ്കൃത വിക്കിടെക്സ്റ്റായി ദൃശ്യമാകാം. ഡവലപ്പർമാർ അതിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T259565] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.4|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-11|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-12|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-13|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * എല്ലാ വിക്കികളിലും സെപ്റ്റംബർ 1 ന് കുറച്ച് മിനിറ്റ് നേരത്തേക്ക് എഡ്റ്റ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല (Read-only). 13:30നും 15:30നും (UTC) ഇടയിൽ ആണ് ഇത് ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ടെക് വാർത്തകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കും, മാത്രമല്ല വരും ആഴ്ചകളിൽ പ്രാദേശിക വിക്കികളിൽ അറിയിപ്പ് നൽകുന്നതായിരിക്കും. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W33"/> 16:06, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20353586 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Tech News: 2020-34]] == <section begin="technews-2020-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * മാറ്റം തിരസ്ക്കരിക്കുക (undo) എന്ന ലിങ്ക് ഉപയോഗിച്ച് നിങ്ങൾ ഒരു എഡിറ്റ് പഴയപടിയാക്കുകയാണെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ എഡിറ്റ് <code>തിരസ്ക്കരിക്കൽ</code> (<code>undo</code>) റ്റാഗ് ഉപയോഗിച്ച് അടയാളപ്പെടുത്താറുണ്ട്. മാറ്റം തിരസ്ക്കരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് എഡിറ്റ് വിൻഡോയിൽ നിങ്ങൾ ഒരു മാറ്റവും വരുത്തിയില്ലെങ്കിൽ മാത്രമേ ഇനി ഇത് സംഭവിക്കുകയുള്ളൂ. ഉപയോക്താക്കൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും ചെയ്യുമ്പോൾ അവ തിരസ്ക്കരിക്കലുകളായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത് ഒഴിവാക്കാനാണിത്. [https://phabricator.wikimedia.org/T259014] * പുതിയ [[mw:Special:MyLanguage/OOUI|OOUI]] പതിപ്പ് [[:w:en:Internet Explorer 8|ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ 8]]-ൽ പ്രവർത്തിക്കില്ല. എന്നുവച്ചാൽ വിക്കികൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ 8-ൽ വിചിത്രമായി കാണപ്പെടുകയും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യാം. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|ടെക്/വാർത്തകൾ/2020/17]]ൽ ഇത് റിപ്പോർട്ടുചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്. ഇതിന് കാരണം വളരെ പഴയ ബ്രൗസറുകളിൽ വിക്കികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് മറ്റ് പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നതാണ്. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-August/093718.html] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.5|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-18|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-19|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-20|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * എല്ലാ വിക്കികളിലും സെപ്റ്റംബർ 1 ന് കുറച്ച് മിനിറ്റ് നേരത്തേക്ക് എഡ്റ്റ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല (Read-only). 13:30നും 15:30നും (UTC) ഇടയിൽ ആണ് ഇത് ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ടെക് വാർത്തകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും അടുത്ത ആഴ്ചയിൽ പ്രാദേശിക വിക്കികളിൽ അറിയിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. [[m:Tech/Server switch 2020|ഈ അറിയിപ്പ് സന്ദേശം വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] വഴി നിങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളെ സഹായിക്കാനാകും. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W34"/> 20:41, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20366028 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Tech News: 2020-35]] == <section begin="technews-2020-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.6|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-25|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-26|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-27|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W35"/> 17:59, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20389773 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Tech News: 2020-36]] == <section begin="technews-2020-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * ഇതൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. എല്ലാ വിക്കികളിലും സെപ്റ്റംബർ 1 ന് കുറച്ച് മിനിറ്റ് നേരത്തേക്ക് എഡിറ്റുചെയ്യാൻ കഴിയില്ല (വായിക്കാൻ മാത്രമായിരിക്കും). 14:00നും 15:00നും (UTC) ഇടയിലാണ് ഇത് ആസൂത്രണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. [[m:Tech/Server switch 2020| അറിയിപ്പ് സന്ദേശത്തിലെ]] വിശദാംശങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * ഈ ആഴ്ച പുതിയ മീഡിയവിക്കി പതിപ്പുകളൊന്നുമില്ല. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W36"/> 20:09, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20411995 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Tech News: 2020-37]] == <section begin="technews-2020-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * സാധാരണയായി, നിലവില്ലാത്ത ഒരു ശീർഷകത്തിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു നാൾപ്പതിപ്പ് മാത്രമുള്ള ഒരു റീഡയറക്റ്റിലേക്കോ മാത്രമേ താളുകളുടെ തലക്കെട്ട് മാറ്റാൻ കഴിയു. എന്നാൽ ഒരു പുതിയ ഉപയോക്തൃ അനുമതി ഒന്നിൽ കൂടുതൽ നാൾപ്പതിപ്പുകൾ ഉള്ള റീഡയറക്‌റ്റുകളിലേക്ക് പേജുകൾ നീക്കാൻ ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T239277] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.8|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-08|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-09|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-10|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] എല്ലാ മീഡിയവിക്കി [[:w:en:API|API]] മൊഡ്യൂളുകളും ഇനിമുതൽ <code>watch</code> എന്നതിനുപകരം <code>watchlist</code> എന്ന് ഉപയോഗിക്കും. ഇത് മുമ്പ് പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലായിരുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T247915] '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|വിക്കിപീഡിയ ആൻഡ്രോയ്ഡ് അപ്ലിക്കേഷൻ]] ടീം ഭാവിയിൽ പട്രോളിംഗ് ഉപകരണങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചേക്കാം. നിങ്ങൾക്ക് അല്ലെങ്കിൽ പരിചയസമ്പത്ത് കുറഞ്ഞ പട്രോളർമാർക്ക് ഏതെല്ലാം ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗപ്രദമാകുമെന്ന് അവരെ അറിയിക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Patrolling conversation|Mediawiki.org- ലെ പേജ് കാണുക]]. * [[m:Special:MyLanguage/OTRS|ഒ‌.ടി‌.ആർ‌.എസ്.]] പുതിയ പതിപ്പിലേക്ക് അപ്‌ഡേറ്റുചെയ്യുന്നതാണ്. ഇതിന് ഏകദേശം രണ്ട് ദിവസമെടുക്കും. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഒ‌.ടി‌.ആർ‌.എസ്. ഏജന്റുമാർ‌ക്ക് സിസ്റ്റത്തിലേക്ക് ആക്‌സസ് ഉണ്ടായിരിക്കില്ല. അപ്‌ഡേറ്റ് സമയത്ത് വരുന്ന ഇമെയിലുകൾ അപ്‌ഡേറ്റ് പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ കൈമാറുന്നതായിരിക്കും. സെപ്റ്റംബർ 14-ാം തീയതി 08:00 (UTC) ന് ഇത് ആരംഭിക്കാനാണ് ഇപ്പോൾ പദ്ധതിയിട്ടിചിക്കുന്നത്. ഇതിന് മാറ്റം വന്നേക്കാം. [https://phabricator.wikimedia.org/T187984] * ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ആവശ്യമെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയ ആൻഡ്രോയിഡ് അപ്ലിക്കേഷൻ [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Push Notifications for editors|പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ]] അയയ്‌ക്കും. നിങ്ങളുടെ സംവാ‍ദ താളിൽ ആരെങ്കിലും സന്ദേശം അയയ്ക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ എഡിറ്റ് പഴയപടിയാക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ അത് അറിയാൻ നിങ്ങളെ ഇത് സഹായിക്കും. ഇത് പ്രവർത്തിക്കാൻ [[:w:en:Google Play Services|Google Play Services]] ആവശ്യമാണ്. Google Play Services ഇല്ലാതെ തന്നെ ആപ്ലിക്കേഷൻ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും, പക്ഷേ പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ പ്രവർത്തിക്കില്ല. [[:w:en:Android KitKat|Android 4.4]] ഉപയോക്താക്കൾക്കും, ആപ്ലിക്കേഷൻ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന് Google Play Services ആവശ്യമാണ്. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android#Updates][https://phabricator.wikimedia.org/T146032] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] വിക്കിമീഡിയ കോഡ് അവലോകനം [[:w:en:GitLab|GitLab]]ലേക്ക് നീക്കപ്പെടാം. ഇത് വിക്കിമീഡിയ സെർവറുകളിൽ ഹോസ്റ്റുചെയ്യപ്പെടും. നിങ്ങൾക്ക് [[mw:GitLab consultation|കൺസൾട്ടേഷൻ]]ൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കും. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|വെക്റ്റർ സ്കിന്നിലെ]] ഡ്രോപ്പ്ഡൗൺ മെനുകൾ ഒരു <code>.menu</code> ക്ലാസ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് ഭാവിയിൽ പ്രവർത്തിക്കില്ല. സ്ക്രിപ്റ്റുകൾക്ക് ഇതിന് പകരം <code>nav ul</code> ഉപയോഗിക്കാം. <code>.vectorTabs</code>, <code>.vectorMenu</code> എന്നിവയും പ്രവർത്തിക്കില്ല. ചില സ്ക്രിപ്റ്റുകൾ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. നിങ്ങൾക്ക് ഇതിനെപ്പറ്റി [[phab:T262092|കൂടുതൽ ഫാബ്രിക്കേറ്ററിൽ വായിക്കുാം]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W37"/> 15:59, 7 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20427670 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Tech News: 2020-38]] == <section begin="technews-2020-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * [[mw:Wikimedia Apps|വിക്കിപീഡിയ അപ്ലിക്കേഷനുകൾ]] കഴിഞ്ഞയാഴ്ച [[w:en:CSS|CSS]] ഇല്ലാതെ പേജുകൾ ദൃശ്യമായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം അവ തെറ്റായി ആയിരുന്നു കാണപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇത് വേഗത്തിൽ ശരിയാക്കിയെങ്കിലും CSS ഇല്ലാത്ത കാഷ്ഡ് പേജുകൾ കുറച്ച് മണിക്കൂറുകൾ കൂടി ഇങ്ങനെ കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200909-mobileapps_config_change][https://phabricator.wikimedia.org/T262437] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.9|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-15|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-16|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-17|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W38"/> 16:19, 14 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20446737 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Tech News: 2020-39]] == <section begin="technews-2020-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * പഴയപടിയാക്കിയ എഡിറ്റുകൾക്കായി ഒരു പുതിയ ടാഗ് ഉണ്ട്. പേജിന്റെ പഴയ പതിപ്പിലേക്ക് തിരസ്കരിച്ചതോ (undo) റോൾബാക്ക് ചെയ്തതോ സ്വമേധയാ തിരസ്കരിച്ചതോ (manual revert) ആയ എഡിറ്റുകൾ ഇത് കാണിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T254074][https://phabricator.wikimedia.org/T164307] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * വിക്കിയിൽ ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിൽ നിങ്ങൾക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നവയുടെ എണ്ണം പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇത് മിനിറ്റിലുള്ള എഡിറ്റുകളുടെ എണ്ണം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ദിവസം നിങ്ങൾ ഇമെയിൽ ചെയ്യുന്ന ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം തുടങ്ങിയവ ആകാം. ചില ഉപയോക്തൃ അവകാശങ്ങളെ ഇവ ബാധിച്ചേക്കില്ല. പരിധി നിങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് ഉടൻ തന്നെ അത് കാണാൻ സാധിക്കും. [https://phabricator.wikimedia.org/T258888] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.10|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-22|ml}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-23|ml}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-24|ml}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W39"/> 21:27, 21 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20461072 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Tech News: 2020-40]] == <section begin="technews-2020-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * അഡ്‌മിൻമാ‍ർക്ക് [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]ൽ ഇല്ലാതാക്കിയ പുനരവലോകനങ്ങളിലേക്കുള്ള ലിങ്കുകൾ ഇപ്പോൾ കാണാൻ കഴിയും. ഇത് [[Special:Undelete|Special:Undelete]] ന്റെ ഇന്റർഫേസ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T261630] * ചില ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പുകളിലേക്ക് എഡിറ്റർ‌മാർ‌ യാന്ത്രികമായി ചേർ‌ക്കപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, എഡിറ്റർ‌മാരെ മതിയായ സമയവും എഡിറ്റുകളും ആയാൽ [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Autoconfirmed users|autoconfirmed users]] എന്നതിലേക്ക് ചേർ‌ക്കുന്നു. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|ദുരുപയോഗ അരിപ്പകൾക്ക്]] ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തേക്ക് ഉപയോക്താക്കളെ സ്വപ്രേരിതമായി ഉപയോക്തൃ അവകാശങ്ങളിൽ ചേർക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടയാൻ കഴിയും. ഉപയോക്താക്കളെ അവരുടെ അവകാശങ്ങളിൽ നിന്ന് നീക്കംചെയ്യാനും അവയ്ക്ക് കഴിയും. [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projectPHIDs=Wikimedia-Site-requests ഫാബ്രിക്കേറ്ററിൽ‍] തങ്ങളുടെ വിക്കിക്ക് ഈ കാലയളവ് മാറ്റാൻ വിക്കികൾക്ക് ഇപ്പോൾ ആവശ്യപ്പെടാം. നിലവിൽ ഇത് അഞ്ച് ദിവസമാണ്. [https://phabricator.wikimedia.org/T231756] '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * ഒരു പുതിയ മാറ്റം കാരണം [[m:Tech/News/2019/34|കഴിഞ്ഞ വർഷം]] ചില ദുരുപയോഗ അരിപ്പകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് നിർത്തി. ആ പ്രവർത്തനത്തിന് ലഭ്യമല്ലാത്ത വേരിയബിളുകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ അവർ ശ്രമിച്ചാൽ അവ പരാജയപ്പെടും. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചു. [https://phabricator.wikimedia.org/T230256] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.11|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-29|ml}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-30|ml}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-10-01|ml}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * സംവാ‍ദ താളിൽ നിന്നോ നാൾവഴിയിൽ നിന്നോ മറ്റ് ഭാഷാ പതിപ്പുകളിലേക്കുള്ള ഭാഷാ ലിങ്കുകൾ നിങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയില്ല. നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം എഡിറ്റുചെയ്യുമ്പോൾ അവ കാണിക്കില്ല. ഇത് മാറ്റാം. ഒരു നാൾവഴി താളിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു നാൾവഴി താളിലേക്കാണോ ലേഖനത്തിലേക്കാണോ ലിങ്ക് ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. നിങ്ങൾക്ക് [[phab:T262472|ഫാബ്രിക്കേറ്ററിലെ ചർച്ചയിൽ]] പങ്കെടുക്കാം. * ലിങ്ക് നിറങ്ങൾ മാറാം. ലിങ്കുകളും മറ്റ് വാചകങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കുന്നതിനാണിത്. നിങ്ങൾക്ക് [[phab:T213778|ഫാബ്രിക്കേറ്ററിൽ കൂടുതൽ വായിക്കുാൻ]] സാധിക്കും. * നിങ്ങളുടെ ക്രമീകരണങ്ങളിൽ വെബിലാണോ ഇമെയിലിലാണോ വ്യത്യസ്ത അറിയിപ്പുകൾ ലഭിക്കുേണ്ടത് എന്നത് നിങ്ങൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാം. ഈ ആഴ്ച അവസാനം <code>Apps</code> എന്നത് ഇതരമാർഗങ്ങളിലൊന്നായി നിങ്ങൾ കാണും. [[mw:Wikimedia Apps|Android, iOS വിക്കിപീഡിയ അപ്ലിക്കേഷനുകൾ]] ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ നൽകുന്നതിനാലാണിത്. ടെസ്റ്റ് വിക്കിയിൽ നിങ്ങൾക്ക് [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-echo ക്രമീകരണങ്ങൾ] കാണാൻ കഴിയും. ഒക്ടോബറോടെ Android- ലും 2021 ന്റെ തുടക്കത്തോടെ iOS- ലും പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ നേടുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. [https://phabricator.wikimedia.org/T262936] * നിങ്ങൾക്ക് ഉടനെ തന്നെ ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തേക്ക് നിങ്ങളുടെ വാച്ച് ലിസ്റ്റിൽ പേജുകൾ ഇടാനുള്ള സംവിധാനം ലഭിക്കും. നിങ്ങൾക്ക് കുറച്ച് സമയത്തേക്ക് എന്തെങ്കിലും കാണണമെങ്കിലും എന്നാൽ ഇത് എന്നെന്നേക്കുമായി നിങ്ങളുടെ വാച്ച് ലിസ്റ്റിൽ ആവശ്യമില്ലെങ്കിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കാം. ഇത് ഇപ്പോൾ [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]]ൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, പിന്നീട് കൂടുതൽ വിക്കികളിലേക്ക് വരും. നിങ്ങൾക്ക് [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/Watchlist Expiry|കൂടുതൽ വായിക്കാനും]] മറ്റ് വിക്കികളിൽ [[m:Community Tech/Watchlist Expiry/Release Schedule|എപ്പോൾ വരുമെന്ന്]] കാണാനും കഴിയും. * ഈ വർഷത്തെ മികച്ച പുതിയ സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങളെന്ന് വിക്കിമീഡിയക്കാർ കരുതുന്നവയെ നിങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയും. നിങ്ങൾക്ക് അവയെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനും കഴിയും. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W40"/> 21:24, 28 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20483264 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Tech News: 2020-41]] == <section begin="technews-2020-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [https://consultation-stats.toolforge.org/ new tool] where you can see which home wiki users have in discussions on Meta. This can help show which communities are not part of the discussion on wikis where we make decisions that affect many other wikis. * You can now thank users for file uploads or for changing the language of a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T254992] '''Problems''' * There were many errors with the new MediaWiki version last week. The new version was rolled back. Updates that should have happened last week are late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177] * Everyone was logged out. This was because a user reported being logged in to someone else's account. The problem should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093922.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Many pages have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. You can [https://techblog.wikimedia.org/2020/09/28/diving-into-wikipedias-ocean-of-errors/ read more] and now [[:w:en:User:Jdlrobson/User scripts with client errors|see a list of user scripts with errors]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 October. It will be on all wikis from 8 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * Letters immediately after a link are shown as part of the link. For example the entire word in <code><nowiki>[[Child]]ren</nowiki></code> is linked. On Arabic wikis this works at both the start and end of a word. Previously on Arabic wikis numbers and other non-letter Unicode characters were shown as part of the link at the start of a word but not at the end. Now only Latin and Arabic letters will extend links on Arabic wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T263266] '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 27 October around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W41"/> 16:24, 5 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20515061 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Tech News: 2020-42]] == <section begin="technews-2020-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translations]] are available. '''Problems''' * Because of the problems with the MediaWiki version two weeks ago last week's updates are also late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177][https://phabricator.wikimedia.org/T263178][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093944.html] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live previews]] didn't show the templates used in the preview if you just edited a section. This has now been fixed. You can also test [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] pages even if you have the live preview enabled. Previously this didn't work well. [https://phabricator.wikimedia.org/T102286][https://phabricator.wikimedia.org/T186390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 October. It will be on all wikis from 15 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A new stable version of [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is coming soon. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2020-October/010056.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W42"/> 15:24, 12 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20528295 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Tech News: 2020-43]] == <section begin="technews-2020-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-10-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-10-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-10-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 {{#time:j xg|2020-10-27|en}} around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function will be updated soon so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] * Some gadgets and user-scripts use the HTML div with the ID <code dir=ltr style="white-space:nowrap;">#jump-to-nav</code>. This div will be removed soon. Maintainers should replace these uses with either <code dir=ltr>#siteSub</code> or <code dir=ltr style="white-space:nowrap;">#mw-content-text</code>. A list of affected scripts is at the top of [[phab:T265373]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W43"/> 16:31, 19 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20550811 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Tech News: 2020-44]] == <section begin="technews-2020-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 {{#time:j xg|2020-10-27|ml}} ഏകദേശം 14:00ന് (UTC)] നിങ്ങൾക്ക് വിക്കികൾ വായിക്കാൻ കഴിയും എന്നാൽ ഒരു മണിക്കൂർ വരെ എഡിറ്റുചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ഇത് ഒരു മണിക്കൂർ പോലും ഉണ്ടാകില്ല. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] * കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച, മൊബൈൽ വാച്ച് ലിസ്റ്റുകളിലും സമീപകാല മാറ്റങ്ങളിലും "മാറ്റങ്ങൾ" എന്ന ലിങ്കുകൾ വ്യത്യാസങ്ങൾക്ക് പകരം പേജ് നാൾപ്പതിപ്പിലേക്ക് ലിങ്കുചെയ്തിരുന്നു. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചു. [https://phabricator.wikimedia.org/T265654] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * ഈ ആഴ്ച പുതിയ മീഡിയവിക്കി പതിപ്പുകളൊന്നുമില്ല. '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * 2018 ൽ [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|ഇന്റർഫേസ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ]] എന്ന ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ് അവതരിപ്പിച്ചതുമുതൽ, അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർമാർക്ക് CSS/JS പേജുകളുടെ ഇല്ലാതാക്കിയ ചരിത്രം കാണാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇപ്പോൾ അവർക്ക് കഴിയും. [https://phabricator.wikimedia.org/T202989] * [[Special:Tags|ചേഞ്ച് ടാഗുകൾ]] എന്നതിൽ ഒരു പ്രശ്‌നമുണ്ടായിരുന്നു. തിരസ്കരിച്ച എഡിറ്റിന് ശേഷം നേരിട്ട് ലരുന്ന പേജ്-സംരക്ഷണ മാറ്റങ്ങൾ പോലുള്ള പേജ് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സോഫ്റ്റ്വെയർ "{{int:Tag-mw-reverted}}" ടാഗ് ഉപയോഗിക്കുമായിരുന്നു. പുതിയ എഡിറ്റുകളിൽ ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചുട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T265312] * <span class="mw-translate-fuzzy">[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] നവംബറിൽ മിക്ക വിക്കിപീഡിയകളിലും ഒരു ഓപ്റ്റ്-ഇൻ [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|ബീറ്റ സവിശേഷത]] ആയി വരുന്നതായിരിക്കും. ''കുറിപ്പ്: തീയതി തീരുമാനിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ മറ്റൊരു പ്രഖ്യാപനം നടത്തുന്നതായിരിക്കും.''</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T266303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W44"/> 17:38, 26 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20574890 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Tech News: 2020-45]] == <section begin="technews-2020-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can no longer read Wikimedia wikis if your browser uses very old [[:w:en:Transport Layer Security|TLS]]. This is because it is a security problem for everyone. It could lead to [[:w:en:Downgrade attack|downgrade attacks]]. Since October 29, 2020, users who use old TLS versions will not be able to connect to Wikimedia projects. A list of [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|browser recommendations]] is available. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T258405] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new automatic [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking categories|tracking category]] available: [[:{{ns:14}}:{{MediaWiki:nonnumeric-formatnum}}|Pages with non-numeric formatnum arguments]]. It collects pages which use the <code><nowiki>{{formatnum}}</nowiki></code> parser function with invalid (non-numeric) input, ''e.g.'' <code><nowiki>{{formatnum:TECHNEWS}}</nowiki></code>. Note that <code><nowiki>{{formatnum:123,456}}</nowiki></code> is also invalid input: as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#formatnum|documentation]], the argument should be <u>unformatted</u> so that it can be reliably and correctly localised. The tracking category will help identify problematic usage and double-formatting. The new tracking category's name can be [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&showMessage=nonnumeric-formatnum&group=core&optional=1&action=translate translated at translatewiki]. [https://phabricator.wikimedia.org/T237467] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 3. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 4. It will be on all wikis from November 5 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * Administrators and stewards will be able to use a special page (Special:CreateLocalAccount) to force local account creation for a global account. This is useful when account creation is blocked for that user (by a block or a filter). [https://phabricator.wikimedia.org/T259721] * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] will be offered as an opt-in [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|Beta Feature]] on most Wikipedias on November 4. This change excludes the English, Russian, and German-language Wikipedias, plus a few smaller Wikipedias with special circumstances. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|the help page]] and [[mw:Help:DiscussionTools/Why can't I reply to this comment?|the troubleshooting guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T266303] '''Future changes''' * A discussion has been restarted about using a Unicode minus sign (− U+2212) in the output of <code><nowiki>{{formatnum}}</nowiki></code> when it is given a negative argument. [https://phabricator.wikimedia.org/T10327] * In the future [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|IP addresses of unregistered users will not be shown for everyone]]. They will get an alias instead. There will be a new user right or an opt-in function for more vandal fighters to see the IPs of unregistered users. There would be some criteria for who gets the user right or opt-in. There will also be other new tools to help handle vandalism. This is early in the process and the developers are still collecting information from the communities before they suggest solutions. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W45"/> 16:09, 2 നവംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20604769 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Tech News: 2020-46]] == <section begin="technews-2020-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * You can see [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|reference previews]]. This shows a preview of the footnote when you hover over it. This has been a [[mw:Beta Features|beta feature]]. It will move out of beta and be enabled by default. There will be an option not to use it. The developers are looking for small or medium-sized wikis to be the first ones. You can [[m:User talk:Michael Schönitzer (WMDE)|let them know]] if your wiki is interested. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2020-November/002373.html] * From November 16 the categories will not be sorted in order for a short time. This is because the developers are upgrading to a new version of the [[:w:en:International Components for Unicode|internationalisation library]]. They will use a script to fix the existing categories. This can take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W46"/> 15:50, 9 നവംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20634159 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Tech News: 2020-47]] == <section begin="technews-2020-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 16 November, changes to categories will not be sorted correctly for most languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] '''Changes later this week''' * If you merged two pages in a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespace]] where pages can't redirect this used to break the merge history. This will now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T93469] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-11-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-11-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-11-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] is now open for proposals. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 16 to 30 November. You can vote on proposals from 8 December to 21 December. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W47"/> 15:37, 16 നവംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20669023 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Tech News: 2020-48]] == <section begin="technews-2020-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Timestamps in [[Special:Log|Special:Log]] are now links. They go to Special:Log for only that entry. This is how timestamps work on for example the history page. [https://phabricator.wikimedia.org/T207562] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2020 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from 1 December. Unclaimed projects can be deleted from 1 January. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-November/094054.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W48"/> 17:18, 23 നവംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20698111 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Tech News: 2020-49]] == <section begin="technews-2020-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]] will show readers more of the article history. They can see new updates and easier see how the article has changed over time. This is an experiment. It will first be shown only to some iOS app users as a [[:w:en:A/B testing|test]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T241253][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Breaking_Down_the_Wall] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]] can be used for [[:w:en:SQL|SQL]] queries. You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry], [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] or other ways to do this. To make the Wiki Replicas stable there will be two changes. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work. You can also only query a database if you connect to it directly. This will happen in February 2021. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W49"/> 17:44, 30 നവംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20728523 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Tech News: 2020-50]] == <section begin="technews-2020-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now put pages on your watchlist for a limited period of time. Some wikis already had this function. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Watchlist_Expiry][https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Watchlist_expiry] '''Changes later this week''' * Information from Wikidata that is used on a wiki page can be shown in recent changes and watchlists on a Wikimedia wiki. To see this you need to turn on showing Wikidata edits in your watchlist in the preferences. Changes to the Wikidata description in the language of a Wikimedia wiki will then be shown in recent changes and watchlists. This will not show edits to languages that are not relevant to your wiki. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2020-November/014402.html][https://phabricator.wikimedia.org/T191831] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] between 8 December and 21 December. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W50"/> 16:14, 7 ഡിസംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20754641 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Tech News: 2020-51]] == <section begin="technews-2020-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] ഫോണുകൾക്കായി ഒരു [[mw:Wikipedia for KaiOS|വിക്കിപീഡിയ ആപ്ലിക്കേഷൻ]] ഉണ്ട്. സെപ്റ്റംബറിൽ ഇത് ഇന്ത്യയിൽ പുറത്തിറങ്ങി. ഇത് ഇപ്പോൾ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാൻ കഴിയും. [https://diff.wikimedia.org/2020/12/10/growing-wikipedias-reach-with-an-app-for-kaios-feature-phones/] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.22|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-12-15|ml}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-12-16|ml}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-12-17|ml}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W51"/> 21:34, 14 ഡിസംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20803489 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Tech News: 2020-52]] == <section begin="technews-2020-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 11 January 2021. '''Recent changes''' * The <code><nowiki>{{citation needed}}</nowiki></code> template shows when a statement in a Wikipedia article needs a source. If you click on it when you edit with the visual editor there is a popup that explains this. Now it can also show the reason and when it was added. [https://phabricator.wikimedia.org/T270107] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * You can [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Ideas|propose and discuss]] what technical improvements should be done for geographic information. This could be coordinates, maps or other related things. * Some wikis use [[mw:Writing systems/LanguageConverter|LanguageConverter]] to switch between writing systems or variants of a language. This can only be done for the entire page. There will be a <code><nowiki><langconvert></nowiki></code> tag that can convert a piece of text on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T263082] * Oversighters and stewards can hide entries in [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]. They can soon hide multiple entries at once using checkboxes. This works like hiding normal edits. It will happen in early January. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W52"/> 20:53, 21 ഡിസംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20833836 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Tech News: 2021-02]] == <section begin="technews-2021-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can choose to be reminded when you have not added an edit summary. This can be done in your preferences. This could conflict with the [[:w:en:CAPTCHA|CAPTCHA]]. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T12729] * You can link to specific log entries. You can get these links for example by clicking the timestamps in the log. Until now, such links to private log entries showed no entry even if you had permission to view private log entries. The links now show the entry. [https://phabricator.wikimedia.org/T269761] * Admins can use the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filter tool]] to automatically prevent bad edits. Three changes happened last week: ** The filter editing interface now shows syntax errors while you type. This is similar to JavaScript pages. It also shows a warning for regular expressions that match the empty string. New warnings will be added later. [https://phabricator.wikimedia.org/T187686] ** [[m:Special:MyLanguage/Meta:Oversighters|Oversighters]] can now hide multiple filter log entries at once using checkboxes on [[Special:AbuseLog]]. This is how the usual revision deletion works. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904] ** When a filter matches too many actions after it has been changed it is "throttled". The most powerful actions are disabled. This is to avoid many editors getting blocked when an administrator made a mistake. The administrator will now get a notification about this "throttle". * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new tool to [https://skins.wmflabs.org/?#/add build new skins]. You can also [https://skins.wmflabs.org/?#/ see] existing [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Skins|skins]]. You can [[mw:User talk:Jdlrobson|give feedback]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-December/094130.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bots using the API no longer watch pages automatically based on account preferences. Setting the <code>watchlist</code> to <code>watch</code> will still work. This is to reduce the size of the watchlist data in the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T258108] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto's]] [[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#File metadata|file metadata]] now includes length. [https://phabricator.wikimedia.org/T209679] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:w:en:CSS|CSS]] and [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code pages now have link anchors to [https://patchdemo.wmflabs.org/wikis/40e4795d4448b55a6d8c46ff414bcf78/w/index.php/MediaWiki:En.js#L-125 line numbers]. You can use wikilinks like [[:w:en:MediaWiki:Common.js#L-50]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T29531] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] There was a [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25|new version]] of MediaWiki last week. You can read [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25/Changelog|a detailed log]] of all 763 changes. Most of them are very small and will not affect you. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W02"/> 15:42, 11 ജനുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20950047 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Tech News: 2021-03]] == <section begin="technews-2021-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth team]] plans to add features to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer tasks/Experiment analysis, November 2020|get more visitors to edit]] to more Wikipedias. You can help [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-growthexperiments&language=&filter=&action=translate translating the interface]. * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271791] * [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] posts could be automatically timestamped in the future. This is because MassMessage senders can now send pages using MassMessage. Pages are more difficult to sign. If there are times when a MassMessage post should not be timestamped you can [[phab:T270435|let the developers know]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W03"/> 16:09, 18 ജനുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20974628 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Tech News: 2021-04]] == <section begin="technews-2021-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)]. You will not be able to read or edit [[:wikitech:Main Page|Wikitech]] for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210128T09 {{#time:j xg|2021-01-28|en}} at 09:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271791][https://phabricator.wikimedia.org/T272388] '''Changes later this week''' * [[m:WMDE Technical Wishes/Bracket Matching|Bracket matching]] will be added to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] syntax highlighter on the first wikis. The first wikis are German and Catalan Wikipedia and maybe other Wikimedia wikis. This will happen on 27 January. [https://phabricator.wikimedia.org/T270238] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W04"/> 18:30, 25 ജനുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21007423 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Tech News: 2021-05]] == <section begin="technews-2021-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translations]] are available. '''Problems''' * [[:w:en:IPv6|IPv6 addresses]] were written in lowercase letters in diffs. This caused dead links since [[Special:Contributions|Special:Contributions]] only accepted uppercase letters for the IPs. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T272225] '''Changes later this week''' * You can soon use Wikidata to link to pages on the multilingual Wikisource. [https://phabricator.wikimedia.org/T138332] * Often editors use a "non-breaking space" to make a gap between two items when reading but still show them together. This can be used to avoid a line break. You will now be able to add new ones via the special character tool in the 2010, 2017, and visual editors. The character will be shown in the visual editor as a space with a grey background. [https://phabricator.wikimedia.org/T70429][https://phabricator.wikimedia.org/T96666] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=| Advanced item]] Wikis use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filters]] to stop bad edits being made. Filter maintainers can now use syntax like <code>1.2.3.4 - 1.2.3.55</code> as well as the <code>1.2.3.4/27</code> syntax for IP ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T218074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[mw:Skin:Minerva Neue|Minerva]] is the skin Wikimedia wikis use for mobile traffic. When a page is protected and you can't edit it you can normally read the source wikicode. This doesn't work on Minerva on mobile devices. This is being fixed. Some text might overlap. This is because your community needs to update [[MediaWiki:Protectedpagetext|MediaWiki:Protectedpagetext]] to work on mobile. You can [[phab:T208827|read more]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Inline_styles_should_not_use_properties_that_impact_sizing_and_positioning][https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Avoid_tables_for_anything_except_data] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] will change the IP address they use to contact the wikis. The new IP address will be <code>185.15.56.1</code>. This will happen on February 8. You can [[:wikitech:News/CloudVPS NAT wikis|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W05"/> 22:38, 1 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21033195 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Tech News: 2021-06]] == <section begin="technews-2021-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android now has watchlists and talk pages in the app. [https://play.google.com/store/apps/details?id=org.wikipedia] '''Changes later this week''' * You can see edits to chosen pages on [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]]. You can add pages to your watchlist on every wiki you like. The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|GlobalWatchlist]] extension will come to Meta on 11 February. There you can see entries on watched pages on different wikis on the same page. The new watchlist will be found on [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] on Meta. You can choose which wikis to watch and other preferences on [[m:Special:GlobalWatchlistSettings|Special:GlobalWatchlistSettings]] on Meta. You can watch up to five wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T260862] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * When admins [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protecting and unprotecting pages|protect]] pages the form will use the [[mw:UX standardization|OOUI look]]. [[Special:Import|Special:Import]] will also get the new look. This will make them easier to use on mobile phones. [https://phabricator.wikimedia.org/T235424][https://phabricator.wikimedia.org/T108792] * Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[m:Tech/News/2021/05|Last week]] Tech News reported that the IP address [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] use to contact the wikis will change on 8 February. This is delayed. It will happen later instead. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/CloudVPS_NAT_wikis] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W06"/> 17:41, 8 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21082948 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Tech News: 2021-07]] == <section begin="technews-2021-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translations]] are available. '''Problems''' * There were problems with recent versions of MediaWiki. Because the updates caused problems the developers rolled back to an earlier version. Some updates and new functions will come later than planned. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094255.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094271.html] * Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.31|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W07"/> 17:55, 15 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21105437 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Tech News: 2021-08]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The visual editor will now use [[:c:Commons:Structured data/Media search|MediaSearch]] to find images. You can search for images on Commons in the visual editor when you are looking for illustrations. This is to help editors find better images. [https://phabricator.wikimedia.org/T259896] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighter]] now works with more languages: [[:w:en:Futhark (programming language)|Futhark]], [[:w:en:Graphviz|Graphviz]]/[[:w:en:DOT (graph description language)|DOT]], CDDL and AMDGPU. [https://phabricator.wikimedia.org/T274741] '''Problems''' * Editing a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EasyTimeline|timeline]] might have removed all text from it. This was because of a bug and has been fixed. You might need to edit the timeline again for it to show properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T274822] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.32|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a [[:m:Wikimedia Rust developers user group|user group]] for developers and users interested in working on Wikimedia wikis with the [[:w:en:Rust (programming language)|Rust programming language]]. You can join or tell others who want to make your wiki better in the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- 00:17, 23 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21134058 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Tech News: 2021-09]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth team tools]] can now show the name of a newcomer's mentor anywhere [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship/Integrating_mentorship|through a magic word]]. This can be used for welcome messages or userboxes. * A new version of the [[c:Special:MyLanguage/Commons:VideoCutTool|VideoCutTool]] is now available. It enables cropping, trimming, audio disabling, and rotating video content. It is being created as part of the developer outreach programs. '''Problems''' * There was a problem with the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Job queue|job queue]]. This meant some functions did not save changes and mass messages were delayed. This did not affect wiki edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T275437] * Some editors may not be logged in to their accounts automatically in the latest versions of Firefox and Safari. [https://phabricator.wikimedia.org/T226797] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.33|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- 19:07, 1 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21161722 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Tech News: 2021-10]] == <section begin="technews-2021-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section translation]] now works on Bengali Wikipedia. It helps mobile editors translate sections of articles. It will come to more wikis later. The first focus is active wikis with a smaller number of articles. You can [https://sx.wmflabs.org/index.php/Main_Page test it] and [[mw:Talk:Content translation/Section translation|leave feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] now give admins the review right. [https://phabricator.wikimedia.org/T275293] * When someone links to a Wikipedia article on Twitter this will now show a preview of the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T276185] '''Problems''' * Many graphs have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. Graph editors can check their graphs in their browser's developer console after editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T275833] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Talk pages project/New discussion|New Discussion]] tool will soon be a new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|discussion tools]] beta feature for on most Wikipedias. The goal is to make it easier to start new discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T275257] '''Future changes''' * There will be a number of changes to make it easier to work with templates. Some will come to the first wikis in March. Other changes will come to the first wikis in June. This is both for those who use templates and those who create or maintain them. You can [[:m:WMDE Technical Wishes/Templates|read more]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will become a default feature on some wikis on 17 March. They will share a setting with [[mw:Page Previews|Page Previews]]. If you prefer the Reference Tooltips or Navigation-Popups gadget you can keep using them. If so Reference Previews won't be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * New JavaScript-based functions will not work in [[:w:en:Internet Explorer 11|Internet Explorer 11]]. This is because Internet Explorer is an old browser that doesn't work with how JavaScript is written today. Everything that works in Internet Explorer 11 today will continue working in Internet Explorer for now. You can [[mw:Compatibility/IE11|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W10"/> 17:51, 8 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21175593 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Tech News: 2021-11]] == <section begin="technews-2021-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis that are part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project can now use a new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Search|search function]]. The desktop improvements and the new search will come to more wikis later. You can also [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements#Deployment plan and timeline|test it early]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Editors who put up banners or change site-wide [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code should use the [https://grafana.wikimedia.org/d/000000566/overview?viewPanel=16&orgId=1 client error graph] to see that their changes has not caused problems. You can [https://diff.wikimedia.org/2021/03/08/sailing-steady%e2%80%8a-%e2%80%8ahow-you-can-help-keep-wikimedia-sites-error-free read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276296] '''Problems''' * Due to [[phab:T276968|database issues]] the [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org Wikimedia Beta Cluster] was read-only for over a day. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can add a [[:w:en:Newline|newline]] or [[:w:en:Carriage return|carriage return]] character to a custom signature if you use a template. There is a proposal to not allow them in the future. This is because they can cause formatting problems. [https://www.mediawiki.org/wiki/New_requirements_for_user_signatures#Additional_proposal_(2021)][https://phabricator.wikimedia.org/T272322] * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|12 wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|en}} at 06:00 (UTC)]. This could take 30 minutes but will probably be much faster. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry] for [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 23 March. There will be a new field to specify the database to connect to. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] and other ways to do [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the Wiki Replicas will be affected later. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W11"/> 23:22, 15 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21226057 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Tech News: 2021-12]] == <section begin="technews-2021-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [[mw:Wikipedia for KaiOS|Wikipedia app]] for [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] phones. They don't have a touch screen so readers navigate with the phone keys. There is now a [https://wikimedia.github.io/wikipedia-kaios/sim.html simulator] so you can see what it looks like. * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|new discussion tool]] are now available as the "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] in almost all wikis except German Wikipedia. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|twelve wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|{{PAGELANGUAGE}}}} at 06:00 (UTC)]. This can also affect password changes, logging in to new wikis, global renames and changing or confirming emails. This could take 30 minutes but will probably be much faster. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.36|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * [[:w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] colours will change to be easier to read. This will soon come to the [[phab:T276346|first wikis]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting] '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] will no longer have multiple tags like "tone" or "depth". It will also only have one tier. This was changed because very few wikis used these features and they make the tool difficult to maintain. [https://phabricator.wikimedia.org/T185664][https://phabricator.wikimedia.org/T277883] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015 this was moved from <code dir=ltr>wg*</code> to <code dir=ltr>mw.config</code>. <code dir=ltr>wg*</code> will soon no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T72470] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W12"/> 16:52, 22 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21244806 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Tech News: 2021-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some very old [[:w:en:Web browser|web browsers]] [[:mw:Special:MyLanguage/Compatibility|don’t work]] well with the Wikimedia wikis. Some old code for browsers that used to be supported is being removed. This could cause issues in those browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T277803] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:m:IRC/Channels#Raw_feeds|IRC recent changes feeds]] have been moved to a new server. Make sure all tools automatically reconnect to <code>irc.wikimedia.org</code> and not to the name of any specific server. Users should also consider switching to the more modern [[:wikitech:Event Platform/EventStreams|EventStreams]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T224579] '''Problems''' * When you move a page that many editors have on their watchlist the history can be split. It might also not be possible to move it again for a while. This is because of a [[:w:en:Job queue|job queue]] problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T278350] * Some translatable pages on Meta could not be edited. This was because of a bug in the translation tool. The new MediaWiki version was delayed because of problems like this. [https://phabricator.wikimedia.org/T278429][https://phabricator.wikimedia.org/T274940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:30, 29 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21267131 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Tech News: 2021-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors can collapse part of an article so you have to click on it to see it. When you click a link to a section inside collapsed content it will now expand to show the section. The browser will scroll down to the section. Previously such links didn't work unless you manually expanded the content first. [https://phabricator.wikimedia.org/T276741] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] will use for example <code>2010-12-XX</code> instead of <code>2010-12</code> for dates with a month but no days. This is because <code>2010-12</code> could be confused with <code>2010-2012</code> instead of <code>December 2010</code>. This is called level 1 instead of level 0 in the [https://www.loc.gov/standards/datetime/ Extended Date/Time Format]. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.38|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:PAWS|PAWS]] can now connect to the new [[:wikitech:Wiki Replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 28 April. There is [[:wikitech:News/Wiki Replicas 2020 Redesign#How should I connect to databases in PAWS?|a new way to connect]] to the databases. Until 28 April both ways to connect to the databases will work. If you think this affects you and you need help you can post [[phab:T268498|on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19:39, 5 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21287348 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Tech News: 2021-16]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Email to the Wikimedia wikis are handled by groups of Wikimedia editors. These volunteer response teams now use [https://github.com/znuny/Znuny Znuny] instead of [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]]. The functions and interface remain the same. The volunteer administrators will give more details about the next steps soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T279303][https://phabricator.wikimedia.org/T275294] * If you use [[Mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighting]], you can see line numbers in the 2010 and 2017 wikitext editors when editing templates. This is to make it easier to see line breaks or talk about specific lines. Line numbers will soon come to all namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T267911][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Because of a technical change there could be problems with gadgets and scripts that have an edit summary area that looks [https://phab.wmfusercontent.org/file/data/llvdqqnb5zpsfzylbqcg/PHID-FILE-25vs4qowibmtysl7cbml/Screen_Shot_2021-04-06_at_2.34.04_PM.png similar to this one]. If they look strange they should use <code>mw.loader.using('mediawiki.action.edit.styles')</code> to go back to how they looked before. [https://phabricator.wikimedia.org/T278898] * The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.1|latest version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis last week. There was no Tech News issue last week. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in two weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:48, 19 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21356080 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Tech News: 2021-17]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Templates have parameters that can have specific values. It is possible to suggest values for editors with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TemplateData|TemplateData]]. You can soon see them as a drop-down list in the visual editor. This is to help template users find the right values faster. [https://phabricator.wikimedia.org/T273857][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21:24, 26 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21391118 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Tech News: 2021-18]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Wikipedia:Twinkle|Twinkle]] is a gadget on English Wikipedia. It can help with maintenance and patrolling. It can [[m:Grants:Project/Rapid/SD0001/Twinkle localisation/Report|now be used on other wikis]]. You can get Twinkle on your wiki using the [https://github.com/wikimedia-gadgets/twinkle-starter twinkle-starter] GitHub repository. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] did not work for many articles for a little while. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T281346] * Some things will not work for about a minute on 5 May. This will happen [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210505T0600 around 06:00 UTC]. This will affect the content translation tool and notifications among other things. This is because of an upgrade to avoid crashes. [https://phabricator.wikimedia.org/T281212] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] will become a default feature on a number of wikis on 5 May. This is later than planned because of some changes. You can use it without using [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] if you want to. The earlier plan was to have the preference to use both or none. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:CSS|CSS]] classes <code dir=ltr>.error</code>, <code dir=ltr>.warning</code> and <code dir=ltr>.success</code> do not work for mobile readers if they have not been specifically defined on your wiki. From June they will not work for desktop readers. This can affect gadgets and templates. The classes can be defined in [[MediaWiki:Common.css]] or template styles instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T280766] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:43, 3 മേയ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21418010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Tech News: 2021-19]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can see what participants plan to work on at the online [[mw:Wikimedia Hackathon 2021|Wikimedia hackathon]] 22–23 May. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:09, 10 മേയ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21428676 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Tech News: 2021-20]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new toolbar in [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply tool]]. It works in the wikitext source mode. You can enable it in [[Special:Preferences#mw-htmlform-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276608] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#13_May_2021] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/New_discussion#13_May_2021] * Wikimedia [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo mailing lists] are being moved to [[:w:en:GNU Mailman|Mailman 3]]. This is a newer version. For the [[:w:en:Character encoding|character encoding]] to work it will change from <code>[[:w:en:UTF-8|UTF-8]]</code> to <code>utf8mb3</code>. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IEYQ2HS3LZF2P3DAYMNZYQDGHWPVMTPY/][https://phabricator.wikimedia.org/T282621] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|earlier issue]] of Tech News said that the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] would handle dates with a month but no days in a new way. This has been reverted for now. There needs to be more discussion of how it affects different wikis first. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>MediaWiki:Pageimages-blacklist</code> will be renamed <code>MediaWiki:Pageimages-denylist</code>. The list can be copied to the new name. It will happen on 19 May for some wikis and 20 May for some wikis. Most wikis don't use it. It lists images that should never be used as thumbnails for articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T282626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 13:48, 17 മേയ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21464279 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Tech News: 2021-21]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia movement has been using [[:m:Special:MyLanguage/IRC|IRC]] on a network called [[:w:en:Freenode|Freenode]]. There have been changes around who is in control of the network. The [[m:Special:MyLanguage/IRC/Group_Contacts|Wikimedia IRC Group Contacts]] have [[m:Special:Diff/21476411|decided]] to move to the new [[:w:en:Libera Chat|Libera Chat]] network instead. This is not a formal decision for the movement to move all channels but most Wikimedia IRC channels will probably leave Freenode. There is a [[:m:IRC/Migrating_to_Libera_Chat|migration guide]] and ongoing Wikimedia [[m:Wikimedia Forum#Freenode (IRC)|discussions about this]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:06, 24 മേയ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21477606 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Tech News: 2021-22]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translations]] are available. '''Problems''' * There was an issue on the Vector skin with the text size of categories and notices under the page title. It was fixed last Monday. [https://phabricator.wikimedia.org/T283206] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:05, 31 മേയ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21516076 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Tech News: 2021-23]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Wikimedia movement uses [[:mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] for technical tasks. This is where we collect technical suggestions, bugs and what developers are working on. The company behind Phabricator will stop working on it. This will not change anything for the Wikimedia movement now. It could lead to changes in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/YAXOD46INJLAODYYIJUVQWOZFIV54VUI/][https://admin.phacility.com/phame/post/view/11/phacility_is_winding_down_operations/][https://phabricator.wikimedia.org/T283980] * Searching on Wikipedia will find more results in some languages. This is mainly true for when those who search do not use the correct [[:w:en:Diacritic|diacritics]] because they are not seen as necessary in that language. For example searching for <code>Bedusz</code> doesn't find <code>Będusz</code> on German Wikipedia. The character <code>ę</code> isn't used in German so many would write <code>e</code> instead. This will work better in the future in some languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T219550] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:Cross-site request forgery|CSRF token parameters]] in the [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|action API]] were changed in 2014. The old parameters from before 2014 will stop working soon. This can affect bots, gadgets and user scripts that still use the old parameters. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IMP43BNCI32C524O5YCUWMQYP4WVBQ2B/][https://phabricator.wikimedia.org/T280806] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 20:02, 7 ജൂൺ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21551759 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Tech News: 2021-24]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Logged-in users on the mobile web can choose to use the [[:mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile mode]]. They now see categories in a similar way as users on desktop do. This means that some gadgets that have just been for desktop users could work for users of the mobile site too. If your wiki has such gadgets you could decide to turn them on for the mobile site too. Some gadgets probably need to be fixed to look good on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T284763] * Language links on Wikidata now works for [[:oldwikisource:Main Page|multilingual Wikisource]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T275958] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future we [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|can't show the IP]] of unregistered editors to everyone. This is because privacy regulations and norms have changed. There is now a rough draft of how [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#Updates|showing the IP to those who need to see it]] could work. * German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis will be read-only for a few minutes on 22 June. This is planned between 5:00 and 5:30 UTC. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 28 June. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 20:26, 14 ജൂൺ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21587625 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Tech News: 2021-25]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code>otrs-member</code> group name is now <code>vrt-permissions</code>. This could affect abuse filters. [https://phabricator.wikimedia.org/T280615] '''Problems''' * You will be able to read but not edit German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis for a few minutes on 22 June. This is planned between [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210623T0500 5:00 and 5:30 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:48, 21 ജൂൺ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21593987 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Tech News: 2021-26]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth features]] now can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure Growth features directly on their wiki]]. This uses the new special page <code>Special:EditGrowthConfig</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285423] * Wikisources have a new [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/OCR Improvements|OCR tool]]. If you don't want to see the "extract text" button on Wikisource you can add <code>.ext-wikisource-ExtractTextWidget { display: none; }</code> to your [[Special:MyPage/common.css|common.css page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285311] '''Problems''' *You will be able to read but not edit the Wikimedia wikis for a few minutes on 29 June. This is planned at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210629T1400 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * <code>Threshold for stub link formatting</code>, <code>thumbnail size</code> and <code>auto-number headings</code> can be set in preferences. They are expensive to maintain and few editors use them. The developers are planning to remove them. Removing them will make pages load faster. You can [[mw:Special:MyLanguage/User:SKim (WMF)/Performance Dependent User Preferences|read more and give feedback]]. * A toolbar will be added to the [[mw:Talk pages project/Replying|Reply tool]]'s wikitext source mode. This will make it easier to link to pages and to ping other users. [https://phabricator.wikimedia.org/T276609][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#Status_updates] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:31, 28 ജൂൺ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21653312 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Tech News: 2021-27]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 19 July. '''Recent changes''' * [[:wikidata:Q4063270|AutoWikiBrowser]] is a tool to make repetitive tasks easier. It now uses [[:w:en:JSON|JSON]]. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPageJSON</code> and <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/Config</code>. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/Version</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/VersionJSON</code>. The tool will eventually be configured on the wiki so that you don't have to wait until the new version to add templates or regular expression fixes. [https://phabricator.wikimedia.org/T241196] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] helps saving online sources on some wikis. It adds them to [[:w:en:Wayback Machine|Wayback Machine]] and links to them there. This is so they don't disappear if the page that was linked to is removed. It currently has a problem with linking to the wrong date when it moves pages from <code>archive.is</code> to <code>web.archive.org</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T283432] '''Changes later this week''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] will be updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It will come to the first wikis on 7 July. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Some Wikimedia wikis use [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]] or pending changes. It hides edits from new and unregistered accounts for readers until they have been patrolled. The auto review action in Flagged Revisions will no longer be logged. All old logs of auto-review will be removed. This is because it creates a lot of logs that are not very useful. [https://phabricator.wikimedia.org/T285608] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:32, 5 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21694636 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Tech News: 2021-29]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] was updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It was supposed to come to the first wikis on 7 July. It was delayed to 12 July instead. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * [[Special:UnconnectedPages|Special:UnconnectedPages]] lists pages that are not connected to Wikidata. This helps you find pages that can be connected to Wikidata items. Some pages should not be connected to Wikidata. You can use the magic word <code><nowiki>__EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE__</nowiki></code> on pages that should not be listed on the special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T97577] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] How media is structured in the [[:w:en:Parsing|parser's]] HTML output will soon change. This can affect bots, gadgets, user scripts and extensions. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/L2UQJRHTFK5YG3IOZEC7JSLH2ZQNZRVU/ read more]. You can test it on [[:testwiki:Main Page|Testwiki]] or [[:test2wiki:Main Page|Testwiki 2]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:31, 19 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21755027 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Tech News: 2021-30]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.14|new version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis the week before last week. This was not in Tech News because there was no newsletter that week. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * If you use the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|Monobook skin]] you can choose to switch off [[:w:en:Responsive web design|responsive design]] on mobile. This will now work for more skins. If <code>{{int:monobook-responsive-label}}</code> is unticked you need to also untick the new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|preference]] <code>{{int:prefs-skin-responsive}}</code>. Otherwise it will stop working. Interface admins can automate this process on your wiki. You can [[phab:T285991|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21:10, 26 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21771634 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Tech News: 2021-31]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] If your wiki uses markup like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl"></nowiki></code></bdi> without the required <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>dir</code></bdi> attribute, then these will no longer work in 2 weeks. There is a short-term fix that can be added to your local wiki's Common.css page, which is explained at [[phab:T287701|T287701]]. From now on, all usages should include the full attributes, for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="en"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl" dir="rtl" lang="he"></nowiki></code></bdi>. This also applies to some other HTML tags, such as <code>span</code> or <code>code</code>. You can find existing examples on your wiki that need to be updated, using the instructions at [[phab:T287701|T287701]]. * Reminder: Wikimedia has [[m:Special:MyLanguage/IRC/Migrating to Libera Chat|migrated to the Libera Chat IRC network]], from the old Freenode network. Local documentation should be updated. '''Problems''' * Last week, all wikis had slow access or no access for 30 minutes. There was a problem with generating dynamic lists of articles on the Russian Wikinews, due to the bulk import of 200,000+ new articles over 3 days, which led to database problems. The problematic feature has been disabled on that wiki and developers are discussing if it can be fixed properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-07-26_ruwikinews_DynamicPageList] '''Changes later this week''' * When adding links to a page using [[mw:VisualEditor|VisualEditor]] or the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]], [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]] will now only appear at the bottom of search results. This is because users do not often want to link to disambiguation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285510] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|team of the Wikipedia app for Android]] is working on communication in the app. The developers are working on how to talk to other editors and get notifications. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|read more]]. They are looking for users who want to [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingJuly2021|test the plans]]. Any editor who has an Android phone and is willing to download the app can do this. * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for {{int:discussiontools-preference-label}} will be updated in the coming weeks. You will be able to [[mw:Talk pages project/Notifications|subscribe to individual sections]] on a talk page at more wikis. You can test this now by adding <code>?dtenable=1</code> to the end of the talk page's URL ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta_talk:Sandbox?dtenable=1 example]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 20:46, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21818289 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [please test] Growth team features == <div dir="ltr" lang="en"> Hello! Sorry to use English. {{Int:please-translate}}. I'm [[User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. I work as a community relations specialist for the Wikimedia Foundation. I'm here to share a message from the [[mw:Growth|Growth team]]. As you may already know, the Growth team's goal is to create features that would help newcomers. Our goal is to help newcomers when they edit for the first time and also to increase the retention of new editors. [[mw:Growth#deploymentstable|Several wikis already have these features]] since a long time now. Working with these wikis, [[mw:NEWTEA|the Growth team found evidence of the efficiency of these new features]]. These features will be available for all new accounts on your Wikipedia '''starting on the week of August 23''', 2021. This way your Wikipedia will offer more options for newcomers to make good first edits and become community members. === Which features? === [[File:Screenshot of newcomer homepage variant D 2020-10-23.png|thumb|The newcomer homepage (here on Portuguese Wikipedia, displayed in English)]] We have [[mw:Growth/Feature summary|created several features]] to help them, and also to help community members who help them : * [[mw:Growth/Feature summary#Newcomer homepage|'''Newcomer homepage''']]: a new special page, the best place for a newcomer to get started. Please visit it at [[Special:Homepage]] It includes: ** [[mw:Growth/Feature summary#Newcomer tasks|'''Newcomer tasks''']]: a feed of task suggestions that help newcomers learn to edit. Newcomers have been making [[mw:NEWTEA|productive edits]] through this feed! [[mw:Help:Growth/Tools/Suggested edits|Know more about this tool]]. ** '''Mentorship module''' [optional]: each newcomers has a direct link to an experienced user (see below). This way, they can ask questions about editing Wikipedia, less the need to find where to ask for assistance. ** '''Impact module''': the user sees how many pages views articles they edit received. Have a look at [[Special:Impact]] for yours! * [[mw:Growth/Feature summary#Help panel|'''Help panel''']]: a platform to provide resources to newcomers while they are editing. If they do some suggested tasks, they are guided step-by-step on the process of editing. * '''Welcome Survey''': communities can know why newcomers create an account on Wikipedia. You can see it at [[Special:WelcomeSurvey]]. The features available right now in your preferences ([[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-homepage|here]] and [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|there]]) so that you can try them. ''They are'' not ''yet visible to newcomers''. === How to help? === First, we need help to '''translate the features'''. At the moment, most of the messages newcomers will see on your Wikipedia are in English, some of them have been translated using machine translation. Please help '''[https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-growthexperiments&language=&filter=&action=translate translate the interface]''' (done on [[translatewiki.net]]. It needs a specific account). Also, I need your help checking on the configuration the team setups as default. '''Please try the features''' and let us know if something questions you. Newcomers tasks are based on templates to suggest edits to newcomers. You can check the templates used on [[MediaWiki:NewcomerTasks.json]]. You can also change the templates and the help links defined there. Several templates can be added for the same task. It you are familiar with Phabricator, '''[[phab:T275069|here is the ticket about this deployment]]'''. Please find your wiki in the list to access all the information we used for the deployment. Please have a look at it. You can suggest changes by replying to this message. If you wish to, you can create a list of mentors. This will activate the optional Mentorship module. Please [[mw:Growth/Communities/How to introduce yourself as a mentor|format the list following the guidance]]. You need at least one mentor for each 500 new accounts created monthly on your wiki (3 mentors minimum). Are you hesitant to become a mentor? Please check [[mw:Growth/Communities/How to interact with newcomers|the resources we have written]] based on other mentors' experiences. Please tell us if you are interested by creating a mentor list! Let me know if you have any question about this deployment, please ping me! Of course, if this message is not at the right place, please move or share it (and let me know). All the best, [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]], 15:33, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=21840649 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Tech News: 2021-32]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translations]] are available. '''Problems''' * You can read but not edit 17 wikis for a few minutes on 10 August. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1628571650 05:00 UTC]. This is because of work on the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T287449] '''Changes later this week''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/2021:Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place remotely on 13 August, starting at 5:00 UTC, for 24 hours. You can participate in many ways. You can still propose projects and sessions. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The old CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="visualClear"></div></nowiki></code></bdi> will not be supported after 12 August. Instead, templates and pages should use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div style="clear:both;"></div></nowiki></code></bdi>. Please help to replace any existing uses on your wiki. There are global-search links available at [[phab:T287962|T287962]]. '''Future changes''' * [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is a place for Wikipedia editors to get access to sources. There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TheWikipediaLibrary|extension]] which has a new function to tell users when they can take part in it. It will use notifications. It will start pinging the first users in September. It will ping more users later. [https://phabricator.wikimedia.org/T288070] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Vue.js|Vue.js]] will be the [[w:en:JavaScript|JavaScript]] framework for MediaWiki in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SOZREBYR36PUNFZXMIUBVAIOQI4N7PDU/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:20, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21856726 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Tech News: 2021-33]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can add language links in the sidebar in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] '''Problems''' * There was a problem on wikis which use the Translate extension. Translations were not updated or were replaced with the English text. The problems have been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T288700][https://phabricator.wikimedia.org/T288683][https://phabricator.wikimedia.org/T288719] '''Changes later this week''' * A [[mw:Help:Tags|revision tag]] will soon be added to edits that add links to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]]. This is because these links are usually added by accident. The tag will allow editors to easily find the broken links and fix them. If your wiki does not like this feature, it can be [[mw:Help:Tags#Deleting a tag added by the software|hidden]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287549] *Would you like to help improve the information about tools? Would you like to attend or help organize a small virtual meetup for your community to discuss the list of tools? Please get in touch on the [[m:Toolhub/The Quality Signal Sessions|Toolhub Quality Signal Sessions]] talk page. We are also looking for feedback [[m:Talk:Toolhub/The Quality Signal Sessions#Discussion topic for "Quality Signal Sessions: The Tool Maintainers edition"|from tool maintainers]] on some specific questions. * In the past, edits to any page in your user talk space ignored your [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications#mute|mute list]], e.g. sub-pages. Starting this week, this is only true for edits to your talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T288112] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19:27, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21889213 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Tech News: 2021-34]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score]] extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><score></nowiki></code></bdi> notation) has been re-enabled on public wikis and upgraded to a newer version. Some musical score functionality may no longer work because the extension is only enabled in "safe mode". The security issue has been fixed and an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score/2021 security advisory|advisory published]]. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289130|some wikis]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1629871217 06:00 UTC]. This is for database maintenance. During this time, operations on the CentralAuth will also not be possible. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21:58, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21923254 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Read-only reminder == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="MassMessage"/> A maintenance operation will be performed on [https://zonestamp.toolforge.org/1629871231 {{#time: l F d H:i e|2021-08-25T06:00|en}}]. It should only last for a few minutes. This will affect your wiki as well as 11 other wikis. During this time, publishing edits will not be possible. Also during this time, operations on the CentralAuth will not be possible (GlobalRenames, changing/confirming e-mail addresses, logging into new wikis, password changes). For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T289130|on Phabricator]]. A banner will be displayed 30 minutes before the operation. Please help your community to be aware of this maintenance operation. {{Int:Feedback-thanks-title}}<section end="MassMessage"/> </div> 20:34, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21927201 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Tech News: 2021-35]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some musical score syntax no longer works and may needed to be updated, you can check [[:Category:{{MediaWiki:score-error-category}}]] on your wiki for a list of pages with errors. '''Problems''' * Musical scores were unable to render lyrics in some languages because of missing fonts. This has been fixed now. If your language would prefer a different font, please file a request in Phabricator. [https://phabricator.wikimedia.org/T289554] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]] about this. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289660|Commons]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-09-06|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1630818058 05:00 UTC]. This is for database maintenance. * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 13 September. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:00, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21954810 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Tech News: 2021-36]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The wikis that have [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] deployed have been part of A/B testing since deployment, in which some newcomers did not receive the new features. Now, all of the newcomers on 21 of the smallest of those wikis will be receiving the features. [https://phabricator.wikimedia.org/T289786] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In 2017, the provided jQuery library was upgraded from version 1 to 3, with a compatibility layer. The migration will soon finish, to make the site load faster for everyone. If you maintain a gadget or user script, check if you have any JQMIGRATE errors and fix them, or they will break. [https://phabricator.wikimedia.org/T280944][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/6Z2BVLOBBEC2QP4VV4KOOVQVE52P3HOP/] * Last year, the Portuguese Wikipedia community embarked on an experiment to make log-in compulsory for editing.  The [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Impact report for Login Required Experiment on Portuguese Wikipedia|impact report of this trial]] is ready. Moving forward, the Anti-Harassment Tools team is looking for projects that are willing to experiment with restricting IP editing on their wiki for a short-term experiment. [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Login Required Experiment|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:20, 6 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21981010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Tech News: 2021-37]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * 45 new Wikipedias now have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T289680] * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|A majority of Wikipedias]] now have access to the Growth features. The Growth team [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ|has published an FAQ page]] about the features. This translatable FAQ covers the description of the features, how to use them, how to change the configuration, and more. '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on 14 September. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628002 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * Starting this week, Wikipedia in Italian will receive weekly software updates on Wednesdays. It used to receive the updates on Thursdays. Due to this change, bugs will be noticed and fixed sooner. [https://phabricator.wikimedia.org/T286664] * You can add language links in the sidebar in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|the new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlight]] tool marks up code with different colours. It now can highlight 23 new code languages. Additionally, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>golang</code></bdi> can now be used as an alias for the [[d:Q37227|Go programming language]], and a special <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>output</code></bdi> mode has been added to show a program's output. [https://phabricator.wikimedia.org/T280117][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/SyntaxHighlight_GeSHi/+/715277/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:34, 13 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22009517 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Tech News: 2021-38]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Growth features are now deployed to almost all Wikipedias. [[phab:T290582|For the majority of small Wikipedias]], the features are only available for experienced users, to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#enable|test the features]] and [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#config|configure them]]. Features will be available for newcomers starting on 20 September 2021. * MediaWiki had a feature that would highlight local links to short articles in a different style. Each user could pick the size at which "stubs" would be highlighted. This feature was very bad for performance, and following a consultation, has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T284917] * A technical change was made to the MonoBook skin to allow for easier maintenance and upkeep. This has resulted in some minor changes to HTML that make MonoBook's HTML consistent with other skins. Efforts have been made to minimize the impact on editors, but please ping [[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]] on wiki or in [[phab:T290888|phabricator]] if any problems are reported. '''Problems''' * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of an accidental restart of the search servers. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-09-13_cirrussearch_restart] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[s:Special:ApiHelp/query+proofreadinfo|meta=proofreadpage API]] has changed. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>piprop</nowiki></code></bdi> parameter has been renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prpiprop</nowiki></code></bdi>. API users should update their code to avoid unrecognized parameter warnings. Pywikibot users should upgrade to 6.6.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T290585] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:MediaWiki_1.37/Deprecation_of_legacy_API_token_parameters|previously announced]] change to how you obtain tokens from the API has been delayed to September 21 because of an incompatibility with Pywikibot. Bot operators using Pywikibot can follow [[phab:T291202|T291202]] for progress on a fix, and should plan to upgrade to 6.6.1 when it is released. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 18:31, 20 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22043415 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Tech News: 2021-39]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:IOS|iOS 15]] has a new function called [https://support.apple.com/en-us/HT212614 Private Relay] (Apple website). This can hide the user's IP when they use [[w:en:Safari (software)|Safari]] browser. This is like using a [[w:en:Virtual private network|VPN]] in that we see another IP address instead. It is opt-in and only for those who pay extra for [[w:en:ICloud|iCloud]]. It will come to Safari users on [[:w:en:OSX|OSX]] later. There is a [[phab:T289795|technical discussion]] about what this means for the Wikimedia wikis. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user-scripts add items to the [[m:Customization:Explaining_skins#Portlets|portlets]] (article tools) part of the skin. A recent change to the HTML may have made those links a different font-size. This can be fixed by adding the CSS class <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.vector-menu-dropdown-noicon</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T291438] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Onboarding_new_Wikipedians#New_experience|GettingStarted extension]] was built in 2013, and provides an onboarding process for new account holders in a few versions of Wikipedia. However, the recently developed [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] provide a better onboarding experience. Since the vast majority of Wikipedias now have access to the Growth features, GettingStarted will be deactivated starting on 4 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T235752] * A small number of users will not be able to connect to the Wikimedia wikis after 30 September. This is because an old [[:w:en:root certificate|root certificate]] will no longer work. They will also have problems with many other websites. Users who have updated their software in the last five years are unlikely to have problems. Users in Europe, Africa and Asia are less likely to have immediate problems even if their software is too old. You can [[m:Special:MyLanguage/HTTPS/2021 Let's Encrypt root expiry|read more]]. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|receive notifications]] when someone leaves a comment on user talk page or mentions you in a talk page comment. Clicking the notification link will now bring you to the comment and highlight it. Previously, doing so brought you to the top of the section that contained the comment. You can find [[phab:T282029|more information in T282029.]] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [[phab:T288485|See the list of wikis.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W39"/> </div> 22:21, 27 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22077885 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Tech News: 2021-40]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them has been enabled for the following 10 wikis: mediawiki.org, the Italian, Catalan, Hebrew and Vietnamese Wikipedias, French Wikisource, and English Wikivoygage, Wikibooks, Wiktionary and Wikinews. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist on those wikis you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and bots that use the API to read the AbuseFilter log might break. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hidden</code></bdi> property will no longer say an entry is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>implicit</code></bdi> for unsuppressed log entries about suppressed edits. If your bot needs to know this, do a separate revision query. Additionally, the property will have the value <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>false</code></bdi> for visible entries; previously, it wasn't included in the response. [https://phabricator.wikimedia.org/T291718] * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them will be enabled for ''all production wikis''. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Future changes''' * You can soon get cross-wiki notifications in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]]. You can also get notifications as push notifications. More notification updates will follow in later versions. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Notifications#September_2021_update] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgExtraSignatureNamespaces</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgLegalTitleChars</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgIllegalFileChars</code></bdi> will soon be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi>. These are not part of the "stable" variables available for use in wiki JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T292011] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePrefix</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieDomain</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePath</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieExpiration</code></bdi> will soon be removed from mw.config. Scripts should instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.cookie</code></bdi> from the "<bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mw:ResourceLoader/Core_modules#mediawiki.cookie|mediawiki.cookie]]</bdi>" module. [https://phabricator.wikimedia.org/T291760] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:30, 4 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22101208 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Tech News: 2021-41]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Manual:Table_of_contents#Auto-numbering|"auto-number headings" preference]] is being removed. You can read [[phab:T284921]] for the reasons and discussion. This change was [[m:Tech/News/2021/26|previously]] announced. [[mw:Snippets/Auto-number_headings|A JavaScript snippet]] is available which can be used to create a Gadget on wikis that still want to support auto-numbering. '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. A demonstration version of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|newest feature]] will be shown. The event will take place on Tuesday, 12 October at 16:00 UTC. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web/12-10-2021|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W41"/> </div> 15:30, 11 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22152137 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Tech News: 2021-42]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[m:Toolhub|Toolhub]] is a catalogue to make it easier to find software tools that can be used for working on the Wikimedia projects. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LF4SSR4QRCKV6NPRFGUAQWUFQISVIPTS/ read more]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers of the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] are working on [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|communication in the app]]. You can now answer questions in [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingOctober2021|survey]] to help the development. * 3–5% of editors may be blocked in the next few months. This is because of a new service in Safari, which is similar to a [[w:en:Proxy server|proxy]] or a [[w:en:VPN|VPN]]. It is called iCloud Private Relay. There is a [[m:Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|discussion about this]] on Meta. The goal is to learn what iCloud Private Relay could mean for the communities. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] is a new [[w:en:API|API]] for those who use a lot of information from the Wikimedia projects on other sites. It is a way to get big commercial users to pay for the data. There will soon be a copy of the Wikimedia Enterprise dataset. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/message/B2AX6PWH5MBKB4L63NFZY3ADBQG7MSBA/ read more]. You can also ask the team questions [https://wikimedia.zoom.us/j/88994018553 on Zoom] on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=22&month=10&year=2021 22 October 15:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W42"/> </div> 20:53, 18 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22176877 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Tech News: 2021-43]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2021]] is looking for nominations. You can recommend tools until 27 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' *[[m:Special:MyLanguage/Help:Diff|Diff pages]] will have an improved copy and pasting experience. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Copy paste diffs|The changes]] will allow the text in the diff for before and after to be treated as separate columns and will remove any unwanted syntax. [https://phabricator.wikimedia.org/T192526] * The version of the [[w:en:Liberation fonts|Liberation fonts]] used in SVG files will be upgraded. Only new thumbnails will be affected. Liberation Sans Narrow will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T253600] '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. News about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes will be shown. The event will take place on Wednesday, 27 October at 14:30 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/Talk to Us|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W43"/> </div> 20:07, 25 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22232718 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Tech News: 2021-44]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a limit on the amount of emails a user can send each day. This limit is now global instead of per-wiki. This change is to prevent abuse. [https://phabricator.wikimedia.org/T293866] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W44"/> </div> 20:27, 1 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22269406 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Tech News: 2021-45]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile IP editors are now able to receive warning notices indicating they have a talk page message on the mobile website (similar to the orange banners available on desktop). These notices will be displayed on every page outside of the main namespace and every time the user attempts to edit. The notice on desktop now has a slightly different colour. [https://phabricator.wikimedia.org/T284642][https://phabricator.wikimedia.org/T278105] '''Changes later this week''' * [[phab:T294321|Wikidata will be read-only]] for a few minutes on 11 November. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1636610400 06:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T294321] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future, unregistered editors will be given an identity that is not their [[:w:en:IP address|IP address]]. This is for legal reasons. A new user right will let editors who need to know the IPs of unregistered accounts to fight vandalism, spam, and harassment, see the IP. You can read the [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|suggestions for how that identity could work]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|discuss on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W45"/> </div> 20:36, 8 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22311003 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Tech News: 2021-46]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Most [[c:Special:MyLanguage/Commons:Maximum_file_size#MAXTHUMB|large file uploads]] errors that had messages like "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>stashfailed</code></bdi>" or "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>DBQueryError</code></bdi>" have now been fixed. An [[wikitech:Incident documentation/2021-11-04 large file upload timeouts|incident report]] is available. '''Problems''' * Sometimes, edits made on iOS using the visual editor save groups of numbers as telephone number links, because of a feature in the operating system. This problem is under investigation. [https://phabricator.wikimedia.org/T116525] * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of a configuration error. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-11-10_cirrussearch_commonsfile_outage] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W46"/> </div> 22:06, 15 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22338097 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Tech News: 2021-47]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. *The template dialog in VisualEditor and in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|new wikitext mode]] Beta feature will be [[m:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|heavily improved]] on [[phab:T286992|a few wikis]]. Your [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|feedback is welcome]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W47"/> </div> 20:02, 22 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22366010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Tech News: 2021-48]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W48"/> </div> 21:14, 29 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22375666 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Tech News: 2021-49]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translations]] are available. '''Problems''' * MediaWiki 1.38-wmf.11 was scheduled to be deployed on some wikis last week. The deployment was delayed because of unexpected problems. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * At all Wikipedias, a Mentor Dashboard is now available at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MentorDashboard</nowiki></code></bdi>. It allows registered mentors, who take care of newcomers' first steps, to monitor their assigned newcomers' activity. It is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. You can learn more about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How_to_configure_the_mentors%27_list|activating the mentor list]] on your wiki and about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor dashboard|the mentor dashboard project]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The predecessor to the current [[mw:API|MediaWiki Action API]] (which was created in 2008), <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=ajax</nowiki></code></bdi>, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to the corresponding API module. [https://phabricator.wikimedia.org/T42786] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An old ResourceLoader module, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>jquery.jStorage</nowiki></code></bdi>, which was deprecated in 2016, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.storage</nowiki></code></bdi> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T143034] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W49"/> </div> 21:58, 6 ഡിസംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22413926 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Tech News: 2021-50]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There are now default [[m:Special:MyLanguage/Help:Namespace#Other_namespace_aliases|short aliases]] for the "Project:" namespace on most wikis. E.g. On Wikibooks wikis, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[WB:]]</nowiki></code></bdi> will go to the local language default for the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[Project:]]</nowiki></code></bdi> namespace. This change is intended to help the smaller communities have easy access to this feature. Additional local aliases can still be requested via [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|the usual process]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T293839] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W50"/> </div> 22:27, 13 ഡിസംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22441074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Tech News: 2021-51]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 10 January 2022. '''Recent changes''' * Queries made by the DynamicPageList extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><DynamicPageList></nowiki></code></bdi>) are now only allowed to run for 10 seconds and error if they take longer. This is in response to multiple outages where long-running queries caused an outage on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380#7575719] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * The developers of the Wikipedia iOS app are looking for testers who edit in multiple languages. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/202112 testing|read more and let them know if you are interested]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2021 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/2B7KYL5VLQNHGQQHMYLW7KTUKXKAYY3T/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W51"/> </div> 22:05, 20 ഡിസംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22465395 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Tech News: 2022-02]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>oauth_consumer</code></bdi> variable has been added to the [[mw:Special:MyLanguage/AbuseFilter|AbuseFilter]] to enable identifying changes made by specific tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T298281] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets are [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#Package_Gadgets|now able to directly include JSON pages]]. This means some gadgets can now be configured by administrators without needing the interface administrator permission, such as with the Geonotice gadget. [https://phabricator.wikimedia.org/T198758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets [[mw:Extension:Gadgets#Options|can now specify page actions]] on which they are available. For example, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|actions=edit,history</code></bdi> will load a gadget only while editing and on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T63007] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets can now be loaded on demand with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withgadget</code></bdi> URL parameter. This can be used to replace [[mw:Special:MyLanguage/Snippets/Load JS and CSS by URL|an earlier snippet]] that typically looks like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withJS</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withCSS</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] At wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|the Mentorship system is configured]], you can now use the Action API to get a list of a [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|mentor's]] mentees. [https://phabricator.wikimedia.org/T291966] * The heading on the main page can now be configured using <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title-loggedin]]</span> for logged-in users and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title]]</span> for logged-out users. Any CSS that was previously used to hide the heading should be removed. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Small_wiki_toolkits/Starter_kit/Main_page_customization#hide-heading] [https://phabricator.wikimedia.org/T298715] * Four special pages (and their API counterparts) now have a maximum database query execution time of 30 seconds. These special pages are: RecentChanges, Watchlist, Contributions, and Log. This change will help with site performance and stability. You can read [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IPJNO75HYAQWIGTHI5LJHTDVLVOC4LJP/ more details about this change] including some possible solutions if this affects your workflows. [https://phabricator.wikimedia.org/T297708] * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|sticky header]] has been deployed for 50% of logged-in users on [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions#pilot-wikis|more than 10 wikis]]. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Participate|how to take part in the project]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] begins. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W02"/> </div> 01:23, 11 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22562156 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Tech News: 2022-03]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|WikiEditor]] (also known as the 2010 wikitext editor), people will now see a warning if they link to disambiguation pages. If you click "{{int:Disambiguator-review-link}}" in the warning, it will ask you to correct the link to a more specific term. You can [[m:Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages#Jan 12, 2021: Turning on the changes for all Wikis|read more information]] about this completed 2021 Community Wishlist item. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|automatically subscribe to all of the talk page discussions]] that you start or comment in using [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|DiscussionTools]]. You will receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when another editor replies. This is available at most wikis. Go to your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]] and turn on "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T263819] * When asked to create a new page or talk page section, input fields can be [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating_pages_with_preloaded_text|"preloaded" with some text]]. This feature is now limited to wikitext pages. This is so users can't be tricked into making malicious edits. There is a discussion about [[phab:T297725|if this feature should be re-enabled]] for some content types. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] continues. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W03"/> </div> 19:54, 17 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22620285 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Tech News: 2022-04]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The following languages can now be used with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]]: BDD, Elpi, LilyPond, Maxima, Rita, Savi, Sed, Sophia, Spice, .SRCINFO. * You can now access your watchlist from outside of the user menu in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]]. The watchlist link appears next to the notification icons if you are at the top of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T289619] '''Events''' * You can see the results of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2021]] and learn more about 14 tools which were selected this year. * You can [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translate, promote]], or comment on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|the proposals]] in the Community Wishlist Survey. Voting will begin on {{#time:j xg|2022-01-28|en}}. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W04"/> </div> 21:37, 24 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22644148 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Tech News: 2022-05]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] If a gadget should support the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?withgadget</code></bdi> URL parameter that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|announced]] 3 weeks ago, then it must now also specify <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>supportsUrlLoad</code></bdi> in the gadget definition ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#supportsUrlLoad|documentation]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A change that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|announced]] last year was delayed. It is now ready to move ahead: ** The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in three weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. As usual, these labels can be translated on translatewiki ([[phab:T112147|direct links are available]]) or by administrators on your wiki. '''Events''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey]] between 28 January and 11 February. The survey decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W05"/> </div> 17:41, 31 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22721804 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]). * Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823] '''Problems''' * A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector</code></bdi> should be updated to also check for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector-2022</code></bdi>. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W06"/> </div> 21:15, 7 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22765948 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function has been updated so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W07"/> </div> 19:18, 14 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22821788 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]</bdi>) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020] * At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820] * You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>class=notpageimage</nowiki></code></bdi>. For example, <code><nowiki>[[File:Example.png|class=notpageimage]]</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator. '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system. There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/] * Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated "talk" page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W08"/> </div> 19:11, 21 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22847768 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909] * Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group <code>oversight</code> was renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]]. '''Problems''' * The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features. * If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: <code dir=ltr>successbox, messagebox, errorbox, warningbox</code>), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W09"/> </div> 22:59, 28 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22902593 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W10"/> </div> 21:15, 7 മാർച്ച് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22958074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771] '''Problems''' * There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]]. * There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>uselang=qqx</code></bdi> to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as "{{int:vector-view-history}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T300069] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have <code dir=ltr>deletelogentry</code> and <code dir=ltr>deletedhistory</code> rights through their group memberships. Before, only those with the <code dir=ltr>deleterevision</code> right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928] * On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617] '''Events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W11"/> </div> 22:07, 14 മാർച്ച് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22993074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available. '''New code release schedule for this week''' * There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]]. '''Recent changes''' * You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043] '''Future changes''' * Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W12"/> </div> 16:00, 21 മാർച്ച് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23034693 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W13"/> </div> 19:54, 28 മാർച്ച് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23073711 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available. '''Problems''' * For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be <code dir=ltr>Tech News: 2022-14</code> anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920] * Over the next few months, the "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where "Link recommendation" is already available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W14"/> </div> 21:00, 4 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23097604 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new public status page at <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]</span>. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project]. * On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W15"/> </div> 19:44, 11 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23124108 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated "Talk" page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]]. * On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: <code dir=ltr>successbox</code>, <code dir=ltr>errorbox</code>, <code dir=ltr>warningbox</code>. The styles for those classes and <code dir=ltr>messagebox</code> will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W16"/> </div> 23:11, 18 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23167004 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). * Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W17"/> </div> 22:55, 25 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23187115 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese. * [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967] * If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include <code dir=ltr>#mw-anon-edit-warning</code>, <code dir=ltr>#mw-undelete-revision</code> and 3 others. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W18"/> </div> 19:33, 2 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23232924 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966] '''Problems''' * Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586] * Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966] * [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022). '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W19"/> </div> 15:22, 9 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23256717 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W20"/> </div> 18:57, 16 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23291515 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]</span> portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629] '''Problems''' * The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915] * Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W21"/> </div> 00:20, 24 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23317250 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an <code dir=ltr>ip_in_ranges()</code> function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple <code dir=ltr>ip_in_range()</code> expressions joined by <code>|</code> into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017] * The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the <code>uciprange</code> parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150] * A new parser function will be introduced: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{=}}</nowiki></code></bdi>. It will replace existing templates named "=". It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W22"/> </div> 20:28, 30 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23340178 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>str_replace_regexp()</code></bdi> function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W23"/> </div> 02:45, 7 ജൂൺ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23366979 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July. '''Future changes''' * By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W24"/> </div> 16:58, 13 ജൂൺ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23389956 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>site_stats</code></bdi> at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>user_global_editcount</code></bdi> variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]</span> to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910] '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>typeof</code></bdi> attribute values, and instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:File</code></bdi> for all types. Tool authors should adjust any code that expects: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Image</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Audio</code></bdi>, or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Video</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W25"/> </div> 20:17, 20 ജൂൺ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23425855 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps & Wikimedia Cloud Services]] continues. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033] * Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472] * Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W26"/> </div> 20:02, 27 ജൂൺ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23453785 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>proofreadpage_source_href</code></bdi> will be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi> and be replaced with the variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpSourceIndexPage</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T309490] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W27"/> </div> 19:31, 4 ജൂലൈ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23466250 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932] *The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W28"/> </div> 19:24, 11 ജൂലൈ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23502519 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available. '''Problems''' * The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">TDFSupport@wikimedia.org</span> before 12 August. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W29"/> </div> 22:59, 18 ജൂലൈ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23517957 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]</span> and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]</span> portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Problems''' * Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391] * Administrators will now see buttons on user pages for "{{int:changeblockip}}" and "{{int:unblockip}}" instead of just "{{int:blockip}}" if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W30"/> </div> 19:26, 25 ജൂലൈ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23545370 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Phantom</code></bdi> tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''Future meetings''' * This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W31"/> </div> 21:21, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23615613 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). '''Future meetings''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W32"/> </div> 19:49, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23627807 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W33"/> </div> 21:08, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23658001 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778] '''Future changes''' * The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]]. The Editing team is enabling this tool everywhere. You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W34"/> </div> 00:11, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23675501 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets. '''Problems''' * In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]]. If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]</span>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W35"/> </div> 23:04, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23725814 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-namespaces</code></bdi> should be updated to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]</code></bdi> function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-associated-pages</code></bdi>, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W36"/> </div> 23:21, 5 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23757743 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The search servers have been upgraded to a new major version. If you notice any issues with searching, please report them on [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Syntax highlighting]] is now tracked as an [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|expensive parser function]]. Only 500 expensive function calls can be used on a single page. Pages that exceed the limit are added to a [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|tracking category]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W37"/> </div> 01:49, 13 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23787318 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Two database fields in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>templatelinks</nowiki></code></bdi> table are now being dropped: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_namespace</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_title</nowiki></code></bdi>. Any queries that rely on these fields need to be changed to use the new normalization field called <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_target_id</nowiki></code></bdi>. See <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[phab:T299417|T299417]]</span> for more information. This is part of [[w:Database normalization|normalization]] of links tables. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * In [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps, you can use icons on markers for common points of interest. On Tuesday, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|previous icon set]] will be updated to [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons version maki 7.2]. That means, around 100 new icons will be available. Additionally, all existing icons were updated for clarity and to make them work better in international contexts. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons] '''Future changes''' * In a [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|group discussion at Wikimania]], more than 30 people talked about how to make content partnership software in the Wikimedia movement more sustainable. What kind of support is acceptable for volunteer developers? Read the summary and [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|leave your feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W38"/> </div> <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</span> 22:15, 19 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23826293 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid clients should be updated to allow for space-separated multi-values in the <bdi lang="en" dir="ltr"><code>rel</code></bdi> attribute of links. Further details are in <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T315209|T315209]]</bdi>. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Visual diffs]] will become available to all users, except at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * In the [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] namespace, pages ending with <bdi lang="en" dir="ltr"><code>.json</code></bdi> will be treated as JSON, just like they already are in the {{ns:2}} and {{ns:8}} namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:29, 27 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23860085 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now show geopoints from Wikidata, via QID or SPARQL query. Previously, this was only possible for geoshapes and geolines. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID] * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2022]] is looking for nominations. You can recommend tools until 12 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. (Last week's release was delayed) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>scribunto-console</code></bdi> API module will require a [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. This module is documented as internal and use of it is not supported. [[phab:T212071|[5]]] * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikimedia projects. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:22, 4 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23885489 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W41"/> </div> 14:08, 10 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23912412 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The recently implemented feature of [[phab:T306883|article thumbnails in Special:Search]] will be limited to Wikipedia projects only. Further details are in [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements] * A bug that caused problems in loading article thumbnails in Special:Search has been fixed. Further details are in [[phab:T320406|T320406]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]</code></bdi> to load data from JSON pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can enable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( "strict" )]]</code></bdi> to add errors for some possible code problems. This replaces "[[wikidata:Q16748603|Module:No globals]]" on most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310] '''Future changes''' * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated at most wikis. The "{{int:discussiontools-replylink}}" button will look different after this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:45, 17 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23943992 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There have been some minor visual fixes in Special:Search, regarding audio player alignment and image placeholder height. Further details are in [[phab:T319230|T319230]]. * On Wikipedias, a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|preference]] has been added to hide article thumbnails in Special:Search. Full details are in [[phab:T320337|T320337]]. '''Problems''' * Last week, three wikis ({{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruwiki/en}}) had read-only access for 25 minutes. This was caused by a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-10-25|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-10-27|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-aswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-banwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-barwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bclwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-biwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bpywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-brwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549] * Starting on Wednesday October 26, 2022, the list of mentors will be upgraded [[d:Q14339834 | at wikis where Growth mentorship is available]]. The mentorship system will continue to work as it does now. The signup process [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|will be replaced]], and a new management option will be provided. Also, this change simplifies [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|the creation of mentorship systems at Wikipedias]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list] * Pages with titles that start with a lower-case letter according to Unicode 11 will be renamed or deleted. There is a list of affected pages at <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:Unicode 11 case map migration]]</bdi>. More information can be found at [[phab:T292552|T292552]]. * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Learn more]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Topic tool]] will soon get a [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|special characters menu]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:22, 24 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23975411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using keyboard navigation on a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map, the focus will become more visible. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997] * In {{#special:RecentChanges}}, you can now hide the log entries for new user creations with the filter for "{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T321155] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|maps dialog]] in VisualEditor now has some help texts. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818] * It is now possible to select the language of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor via a dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817] * It is now possible to add a caption to a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815] * It is now possible to hide the frame of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:14, 31 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23977539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An updated version of the [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Event Registration]] tool is now available for testing at [[testwiki:|testwiki]] and [[test2wiki:| test2wiki]]. The tool provides features for event organizers and participants. Your feedback is welcome at our [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|project talkpage]]. More information about [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|the project]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592] '''Problems''' * Twice last week, for about 45 minutes, some files and thumbnails failed to load and uploads failed, mostly for logged-in users. The cause is being investigated and an incident report will be available soon. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:31, 8 നവംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24001035 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]</span>, <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]</span>, and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]</span> portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * There will be a new link to directly "Edit template data" on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309] * Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:54, 14 നവംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The display of non-free media in the search bar and for article thumbnails in Special:Search has been deactivated. Further details are in [[phab:T320661|T320661]]. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-22|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-11-24|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:20, 21 നവംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]). * Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327] * On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:02, 28 നവംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:40, 6 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961] * The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714] '''Events''' * The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:33, 12 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023. '''Recent changes''' * On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536] '''Problems''' * Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. * The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537] '''Future changes''' * Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063] * The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused. * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021. '''Events''' * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:59, 19 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349] * [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]]. * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541] * A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257] * [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021] * You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493] '''Changes later this week''' * [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:06, 10 ജനുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in "{{int:last}}" links on page history now contain <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> in place of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on <code>{{ns:1}}:</code> and <code>{{ns:3}}:</code> namespaces. These will be extended to other talk namespaces, such as <code>{{ns:5}}:</code>. They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including <code>{{ns:4}}:</code> pages (e.g., at the Village Pump). You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417] *On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841] * The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]]. '''Future changes''' * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:09, 17 ജനുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907] * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:45, 23 ജനുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:04, 31 ജനുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433] * Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692] *[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10:20, 6 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available. '''Problems''' * On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:48, 14 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). *The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February. '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:57, 21 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:46, 27 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023. * On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:49, 6 മാർച്ച് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:19, 13 മാർച്ച് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:25, 21 മാർച്ച് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609] * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521] * Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:12, 28 മാർച്ച് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194] * Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242] * You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221] '''Future changes''' * The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:38, 3 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876] '''Problems''' * There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:04, 10 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246] '''Problems''' * At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:53, 18 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316] '''Problems''' * Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940] * For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794] '''Changes later this week''' * All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:02, 24 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits] * The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:44, 2 മേയ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit&section=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337] '''Problems''' * Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750] '''Future changes''' * During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805] * There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:35, 9 മേയ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available. '''Problems''' * Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134] '''Future changes''' * There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:44, 15 മേയ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250] '''Changes later this week''' * An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W21"/> </div> 16:54, 22 മേയ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252] '''Problems''' * For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:01, 29 മേയ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750] * Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081] '''Problems''' * For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:51, 5 ജൂൺ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341] * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937] * The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064] '''Problems''' * For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101] * Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''Future changes''' * From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:50, 12 ജൂൺ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:08, 19 ജൂൺ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994] '''Problems''' * Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268] * All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126] * The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 26 ജൂൺ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:50, 3 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles. * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159] * [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431] * The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810] * [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218] '''Future changes''' * There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] * There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:53, 10 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:07, 17 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:19, 25 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates. * The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338] * The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] '''Problems''' * It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:53, 31 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:20, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes --> '''Future changes''' * A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:59, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868] * From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages. ** Since the last edition, two new wikis have been created: *** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540] *** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539] ** To catch up, the next most recent six wikis are: *** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945] *** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216] *** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969] *** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394] *** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266] *** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W34"/> </div> 15:24, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166] * Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932] * Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]]. * All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]]. * A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:59, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294] * One new wiki has been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:32, 4 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115] * When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:07, 11 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:19, 18 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there. * Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces. '''Future changes''' * New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:51, 26 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:26, 3 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139] * At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:39, 9 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|Unified login]] system's edge login should now be fixed for some browsers (Chrome, Edge, Opera). This means that if you visit a new sister project wiki, you should be logged in automatically without the need to click "Log in" or reload the page. Feedback on whether it's working for you is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T347889] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/Edit_notice|Edit notices]] are now available within the MobileFrontend/Minerva skin. This feature was inspired by [[w:en:Wikipedia:EditNoticesOnMobile|the gadget on English Wikipedia]]. See more details in [[phab:T316178|T316178]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * In 3 weeks, in the Vector 2022 skin, code related to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-namespaces</nowiki></code></bdi> that was deprecated one year ago will be removed. If you notice tools that should appear next to the "Discussion" tab are then missing, please tell the gadget's maintainers to see [[phab:T347907|instructions in the Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:47, 16 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25745824 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:16, 23 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]). * The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] * Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] '''Future changes''' * There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]]. * The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:21, 30 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062] '''Problems''' * Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:05, 6 നവംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Four new wikis have been created: ** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216] ** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218] ** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320] ** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217] '''Problems''' * Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695] * Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:52, 13 നവംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143] * The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711] '''Future changes''' * There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:55, 21 നവംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499] * The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:08, 27 നവംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754] * The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/] * Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]]. '''Events''' * Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:50, 4 ഡിസംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709] '''Problems''' * There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:12, 12 ഡിസംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]]. * The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:17, 18 ഡിസംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:19, 9 ജനുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957] * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388] * An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966] '''Future changes''' * Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:12, 16 ജനുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available. '''Problems''' * A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:03, 23 ജനുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011] * There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:31, 29 ജനുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]]. *On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199] '''Future changes''' * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:22, 5 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation] '''Problems''' *There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:48, 13 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984] * There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively. *Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]]. *The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid. * The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:36, 19 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:23, 26 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437] * [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details. * Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] * A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233] * The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]). * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:46, 4 മാർച്ച് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498] *The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:04, 11 മാർച്ച് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/] * Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:39, 18 മാർച്ച് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:56, 25 മാർച്ച് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:35, 2 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey. * Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727] * Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:37, 8 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available. '''Problems''' * Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435] * A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769] '''Future changes''' * Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:28, 15 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086] * You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:27, 22 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491] * Seven new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085] * You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501] * Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]]. '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:33, 30 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729] '''Future changes''' * A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension. * Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:44, 6 മേയ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214] * If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] "{{int:tog-uselivepreview}}", then the template-page feature "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907] * [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute. This is identical in usage to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137] * The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]" feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295] '''Future changes''' * In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries: *# Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement *# Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi> ** See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:58, 13 മേയ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351] * New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:04, 20 മേയ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:15, 28 മേയ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086] * The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:34, 3 ജൂൺ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705] '''Problems''' * There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809] * On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:20, 10 ജൂൺ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751] * The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954] * The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph] * Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY --> * [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:48, 17 ജൂൺ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717] * The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515] '''Problems''' * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:32, 24 ജൂൺ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364] * Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278] * If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode] * Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458] * Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038] '''Problems''' * Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119] '''Future changes''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:59, 1 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart. * The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]]. * Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia. * Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects. '''Problems''' * A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]]. '''Future changes''' * The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:31, 8 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page. * The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]]. * Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]]. * Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]]. '''Changes later this week''' * This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895] * Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:30, 16 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available. '''Feature News''' * Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public. * Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] * Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329] * Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone. * Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/] '''Project Updates''' * Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language. '''Learn more''' * Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff]. * How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:04, 23 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]]. '''Bugs status''' * Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing. * Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week. '''Project updates''' * There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]]. * There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905] '''Learn more''' * There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times. * There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images. * Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:10, 29 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623] * Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces. * The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. '''Project updates''' * Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]]. '''Learn more''' * There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]]. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available. * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:43, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110] * [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses. '''Project updates''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:21, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]]. * Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372] '''Bugs status''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]]. * Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee. '''Learn more''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:53, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:32, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts. '''Feature news''' * Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633] * Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243] * Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]]. '''Project updates''' * A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded. '''Learn more''' * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:06, 3 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available. '''Feature news''' * Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356] '''Project updates''' * Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] * Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available. '''Improvements and Maintenance''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]]. * The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692] * It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box&regex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499] '''Technical project updates''' * Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] '''Tech in depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task. ** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:02, 17 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers. '''Updates for editors''' [[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]] * Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]]. * The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166] * Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223] * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]: ** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too. ** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content. '''In depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:36, 23 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month. * Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796] * For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585] * The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]]. * View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis. '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/] '''Meetings and events''' * October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa * November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:19, 30 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934] '''Updates for editors''' * Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422] * View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932] * Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]]. * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088] ** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:42, 7 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722] * WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29] * View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles. '''Updates for technical contributors''' * Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool] * [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975] '''In depth''' * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:20, 14 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years. [[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]] '''Updates for editors''' * Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]]. * Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]]. * View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556] * It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects. * The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of. * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content. '''Meetings and events''' * 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel. * 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:52, 21 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia]. * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761] '''Updates for technical contributors''' * Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528] * Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:56, 28 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949] * Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help. * The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446] * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page. '''Updates for technical contributors''' * XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/] '''In depth''' * Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:50, 4 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:07, 12 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:00, 19 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. * The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928] * Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]]. '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>". * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069] '''Meetings and events''' * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:41, 25 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]]. * Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/] * Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910] * This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438] '''Updates for technical contributors''' * In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:22, 2 ഡിസംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]]. '''Updates for editors''' [[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted. * The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion. * The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365] * The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&regex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726] * Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system. * The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]]. * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:15, 9 ഡിസംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]]. '''Updates for editors''' * Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history. * Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles. * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information. * The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped. '''Updates for technical contributors''' * There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:24, 16 ഡിസംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:41, 14 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:36, 21 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:14, 27 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:08, 4 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:11, 11 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:16, 17 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:41, 25 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:30, 4 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:09, 10 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:47, 17 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:41, 24 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:04, 1 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:51, 7 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:23, 15 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:59, 21 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:30, 28 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:13, 6 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:36, 12 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:11, 19 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:03, 26 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:53, 2 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:15, 10 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:37, 16 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:19, 23 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:39, 30 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:04, 8 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:07, 14 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:40, 21 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:25, 29 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:39, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:27, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:36, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:10, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Tech News: 2025-36 == <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available.</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Weekly highlight</span>''' * ഒരു പകർപ്പവകാശ ലംഘനം നീക്കം ചെയ്യുമ്പോൾ എഡിറ്റ് സംഗ്രഹങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ടെംപ്ലേറ്റുകൾ, സാങ്കേതിക പദങ്ങൾ, നയങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കാൻ എഡിറ്റിംഗ് ടീം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ പകർപ്പവകാശ പ്രശ്‌നങ്ങളാൽ തിരികെ കൊണ്ടുവന്ന എഡിറ്റുകളുടെ എണ്ണം തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കും. താഴെപ്പറയുന്ന വിക്കികളിലെ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ [[Phab:T402601|T402601]]-ൽ ഈ പദങ്ങൾ ചേർക്കാൻ, അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ പട്ടിക [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]-നൊപ്പം പങ്കിടാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു: {{int:project-localized-name-arwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-cswiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-dewiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-enwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-eswiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-fawiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-frwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-hewiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-idwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-itwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-jawiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-kowiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-nlwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-plwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-ptwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-trwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-ukwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-viwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-zhwiki/ml}}. ഈ പ്രോജക്റ്റ് 2025 സെപ്റ്റംബർ 9 വരെ തുറന്നിരിക്കും. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page.</span> [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].</span> * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">In depth</span>''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more.</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more.</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Meetings and events</span>''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions:</span> ** <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these].</span> ** <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation.</span> '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]]&nbsp;• [[m:Tech|സഹായം തേടു]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:48, 1 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:12, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:05, 15 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:54, 22 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:50, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:21, 6 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:58, 13 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:34, 20 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:30, 27 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 3 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:37, 10 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:25, 17 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:55, 24 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:57, 1 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:44, 8 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:02, 15 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:44, 22 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:30, 9 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:18, 13 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:59, 20 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:05, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:43, 4 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ep200a2gycanovfatzkz66dc2mwuu1i 4 523214 4618690 4594179 2026-05-11T18:27:08Z Kiran Gopi 10521 /* പുരോഗതി */ 4618690 wikitext text/x-wiki {{PU|WP:WikiProject KLA}} കേരള നിയമസഭയുമായി ബണ്ഡപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ പരിപാലിക്കുകയും നിയമസഭയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട താളുകൾ ഏകോപിപ്പിക്കുകയുമാണ് കേരള നിയമസഭ എന്ന വിക്കിപദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വരുന്ന ചില കാര്യങ്ങൽ താഴെപറയുന്നവ ആണ്. * കേരള നിയമസഭയെപ്പറ്റിയുള്ള പൂർണ്ണ ചരിത്രം വിക്കിയിലെത്തിക്കുക. * എല്ലാ നിയമസഭാ അംഗങ്ങൾക്കും ലേഖനം നിർമ്മിക്കുക. * എല്ലാ നിയമസഭാ അംഗങ്ങലേയും ഫലപ്രദമായി വർഗ്ഗീകരിക്കുക. * എല്ലാ നിയമസഭാ അംഗങ്ങൾക്കും വിവരപ്പെട്ടി ചേർക്കുക. * എല്ലാ നിയമസഭകൾക്കും ഫലകം നിർമ്മിക്കുക. * എല്ലാ നിയമസഭാ അംഗങ്ങളുടെ വിവരണം വിക്കിഡാറ്റയിലും കോമൺസ് വർഗ്ഗത്തിലും ഉൾപ്പെടുത്തുക. * എല്ലാ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്കും ലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുക. * എല്ലാ മണ്ഡലങ്ങളിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രം ഉൾക്കൊള്ളിക്കുക. == വിക്കിപീഡിയ== === വിവരപ്പെട്ടി/അംഗങ്ങൾ === *വിവരപ്പെട്ടി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ {{tl|Infobox officeholder}} എന്ന ഫലകം ആണ് ഉചിതം. :'''ഉദാഹരണം''': [[കെ.കെ. ശൈലജ]] , [[കെ. മുരളീധരൻ]] *മുൻഗാമി, പിൻഗാമി ചേർക്കുന്നത് ശ്രമകരമായ ജോലിയാണ്, ചുവടെ കൊടുത്തിട്ടുള്ള [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി/കേരള നിയമസഭ#സഹായകണ്ണികൾ|ലിങ്കുകൾ]] നോക്കി അത് കൃത്യമാണ് എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തേണ്ടതാണ്. *ന്യായോപയോഗ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കാൻ സാധിക്കുന്നവയാണെങ്കിൽ ചേർക്കുക. :'''ഉദാഹരണം''': [[എം.സി. എബ്രഹാം]], [[എൻ.ഇ. ബാലറാം]] === വർഗ്ഗീകരണം/അംഗങ്ങൾ === *നിയമസഭാ അംഗങ്ങളുടെ താളിൽ നേരിട്ട് [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] എന്ന വർഗ്ഗം ചേർക്കാതിരിക്കൻ ശ്രദ്ധിക്കുക, കഴിവതും ഏത് നിയമസഭയിലാണോ അംഗം, അത് ചേർക്കുക. ഉദാഹരണത്തിന് [[:വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] എന്ന് നേരിട്ട് ചേർക്കുക. :'''ഉദാഹരണം''': [[റോസമ്മ പുന്നൂസ്]]. [[സി.എഫ്. തോമസ്]] * അതുപോലെ വ്യക്തി ഒരു നിയമസഭാകാലഘട്ടത്തിൽ മന്ത്രിയായിട്ടുണ്ടങ്കിൽ [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിമാർ]], [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുൻമന്ത്രിമാർ]] എന്നീ വർഗ്ഗം ചേർക്കുന്നതിന് പകരം ഏത് നിയമസഭയിലാണോ മന്ത്രിയായത്, അത് ചേർക്കുക. ഉദാഹരണത്തിന് [[:വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] :'''ഉദാഹരണം''': [[ഇ.കെ. നായനാർ]]. [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] *മന്ത്രിമാരുടെ വർഗ്ഗങ്ങൾ വകുപ്പ് തിരിച്ച് ഇവിടെ കാണാം - [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിമാർ വകുപ്പ് തിരിച്ച്]] :'''ഉദാഹരണം''': [[ജി. സുധാകരൻ]], [[അടൂർ പ്രകാശ്]] *സ്പീക്കർ, ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ, മുഖ്യമന്ത്രി, പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ എന്നിവർക്ക് - അതാത് വർഗ്ഗങ്ങൾ ചേർക്കണം :'''ഉദാഹരണം''': [[പി.ടി. ചാക്കോ]], [[വി. ശശി]] *ആദ്യകാല നിയമസഭാംഗങ്ങൾ, തിരുക്കൊച്ചി നിയമസഭ, കൊച്ചി നിയമസഭ, ശ്രീമൂലം സഭ എന്നിവയിൽ അംഗമായിരിക്കും - അവിടെ പ്രസ്തുത വർഗ്ഗങ്ങൾ ചേർത്തു പോകുക. :'''ഉദാഹരാണം''': [[പി.സി. ആദിച്ചൻ]], [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] === ഫലകം/അംഗങ്ങൾ === *അംഗങ്ങളുടെ താളുകളിൽ അവർ അംഗമായിരുന്ന നിയമസഭയുടെ ഫലകങ്ങൾ(ഉദാ: {{tl|First KLA}}, {{tl|second KLA}}....) നേരിട്ട് ചേർക്കാം. :'''ഉദാഹരണം''': [[ടി.എ. മജീദ്]] *അതുപോലെ അവർ മറ്റ് പദവികൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ആ ഫലകവും (ഉദാ:{{tl|CMs of Kerala}}, {{tl|Speakers of KLA}}...) ഒപ്പം ചേർക്കാം :'''ഉദാഹരണം''': [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] === മണ്ഡലങ്ങൾ === *[[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിലെ ഒരോ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിനും]] വിവരപ്പെട്ടി, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രം(ഇത് ലേഖനവുമായി ലിങ്ക് ചെയ്താൽ നന്ന്), ചിത്രം, ഫലകം എന്നിവ ചേർക്കുക. *പുതിയ മണ്ഡലങ്ങളേയും പഴയ മണ്ഡലങ്ങളേയും ഫലപ്രദമായി വർഗ്ഗീകരിക്കുക. *താളുകളിൽ {{tl|Kerala Niyamasabha Constituencies}} ഫലകം ചേർക്കുക === തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ === *ഒരോ നിയമസഭാതിരഞ്ഞെടുപ്പിനും ലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുക. *ലേഖനത്തിൽ {{tl|Kerala elections}} ഫലകം ചേർക്കുക *ഒരോ മണ്ഡലത്തിലേയും പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥാനാർത്ഥി, ഫലം ഇവ ചേർക്കുക *മുന്നണി നിലവാരം, വിവരപ്പെട്ടി എന്നിവയും ചേർക്കുക == വിക്കിഡാറ്റ == *പല ലേഖനങ്ങൾക്കും ചിലപ്പോൾ അന്തർ വിക്കി കണ്ണികൾ കാണില്ല, അവ സംവാദതാളിൽ സൂചിപ്പിക്കുകയോ, കണ്ണികൾ ചേർക്കുകയോ വേണം. *മലയാളവും ഇംഗ്ലീഷ് പേരുകളും വിക്കിഡാറ്റ ഇനങ്ങളിൽ ചേർക്കുക. പൊതുവായി അറിയപ്പെടുന്ന മറ്റ് പേരുകൾ കൂടി ചേർക്കുക. *വ്യക്തികളുടെ താളിൽ {{P-|18}}, {{P-|1477}}, {{P-|21}}, {{P-|106}}, {{P-|27}}, {{P-|103}}, {{P-|1412}}, {{P-|569}}, {{P-|19}}, {{P-|39}}, {{P-|102}}, {{P-|1559}}, {{P-|1971}} എന്നിവ ചേർക്കാൻ ശ്രമിക്കുക. *മരണമടഞ്ഞവരുടെ താളിൽ {{P-|570}}, {{P-|20}}, {{P-|119}} എന്നിവവും ചേർക്കുക. *ഒരോ നിയമസഭാകാലത്തിനും ഡാറ്റ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യേണ്ടിവരും, താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഉദാഹരണം ശ്രദ്ധിക്കുക. *[[d:Wikidata:WikiProject Kerala/lists/MLAs|വിക്കിഡാറ്റയിലെ പദ്ധതി താൾ]] - പതിനാലാം നിയമസഭയിലെ അംഗങ്ങളുടെ വിവരം ഒരു Query ഉപയോഗിച്ച് [[:d:Wikidata:WikiProject Kerala/lists/MLAs/3|പട്ടിക]] ആക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇതുപോലെ ഓരോ നിയമസഭയ്ക്കുമുള്ള Query ലഭ്യമാണ്. *പ്രത്യേക Query ആവശ്യമാണങ്കിൽ നിർമ്മിക്കുകയോ സംവാദതാളിൽ ആവശ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്യാം. *രണ്ട്‌ ഘട്ടമായി '''വഹിച്ച സ്ഥാനങ്ങൾ''' ചേർക്കാം. ==== ആദ്യ ഘട്ടം ==== *ആദ്യ ഘട്ടം കേരള നിയമസഭ അംഗങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ചേർക്കുക.-{{Doing}} :('''ഉദാഹരണം''': {{Q|Q16134800}} എന്ന വ്യക്തി '''വഹിച്ച സ്ഥാനങ്ങൾ''' എന്ന ഭാഗം ചേർത്തത് താഴെ കാണാം) {{Statement+ |P={{P-|39}} |V={{Q|Q99709336}} |q1.p={{P-|580}} |q1.v1=20 മേയ് 2016 |q2.p={{P-|582}} |q2.v1=20 ഒക്ടോബർ 2018 |q3.p={{P-|2937}} |q3.v1={{Q-|Q25589378}} |q4.p={{P-|2715}} |q4.v1={{Q-|Q23013679}} |q5.p={{P-|102}} |q5.v1={{Q-|Q3196786}} |q6.p={{P-|768}} |q6.v1={{Q-|Q13113782}} |q7.p={{P-|4100}} |q7.v1={{Q-|Q7887689}} |q8.p={{P-|1365}} |q8.v1={{Q-|Q16134800}} |q9.p={{P-|1366}} |q9.v1={{Q-|Q72197299}} |r1.p1={{P-|854}} |r1.p1.v1=http://niyamasabha.org/codes/members.htm |V2={{Q|Q99708076}} |V2.q1.p={{P-|580}} |V2.q1.v1=14 മേയ് 2011 |V2.q2.p={{P-|582}} |V2.q2.v1=19 മേയ് 2016 |V2.q3.p={{P-|2937}} |V2.q3.v1={{Q-|Q16136943}} |V2.q4.p={{P-|2715}} |V2.q4.v1={{Q-|Q6393482}} }} ==== രണ്ടാം ഘട്ടം ==== *രണ്ടാം ഘട്ടം കേരള മന്ത്രിസഭ അംഗങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ചേർക്കുക. :('''ഉദാഹരണം''': {{Q|Q3595385}} എന്ന വ്യക്തി '''വഹിച്ച സ്ഥാനങ്ങൾ''' എന്ന ഭാഗം ചേർത്തത് താഴെ കാണാം) {{Statement+ |P={{P-|39}} |V={{Q|Q26218416}} |q1.p={{P-|580}} |q1.v1=25 മേയ് 2016 |q2.p={{P-|2715}} |q2.v1={{Q-|Q23013679}} |q3.p={{P-|1365}} |q3.v1={{Q-|Q1775400}} }} == കോമൺസ് == *ഒന്നിലധികം ചിത്രങ്ങൾ ഒരു ലേഖനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടേങ്കിൽ കോമൺസിൽ ഒരു പുതിയ വർഗ്ഗം ചേർക്കാം. *കോമൺസ് വർഗ്ഗം; വിക്കി ഡാറ്റ, വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിചൊല്ലുകൾ താളുകളിൽ ലിങ്ക് ചെയ്യുക. *കോമൺസ് വർഗ്ഗത്തിൽ [[commons:Category:Members of the Kerala Legislative Assembly|Members of the Kerala Legislative Assembly]] എന്ന വർഗ്ഗം ചേർക്കാം. *ഒന്നിലധികം ചിത്രങ്ങൾ പ്രസ്തുത ലേഖനത്തിന് നിലവിലില്ലെങ്കിൽ കോമൺസ് വർഗ്ഗം നിർമ്മിക്കണ്ട ആവശ്യമില്ല, മറ്റ് അനുബന്ധ വർഗ്ഗൾക്കൊപ്പം [[commons:Category:Members of the Kerala Legislative Assembly|Members of the Kerala Legislative Assembly]] വർഗ്ഗവും നേരിട്ട് ചേർക്കാം. :'''ഉദാഹരണം''': [[commons:Category:K. C. Joseph|വർഗ്ഗം]], [[:File:K.K. Ramachandran Nair.jpg|ചിത്രം]] == വിക്കിചൊല്ലുകൾ== *വ്യക്തികളുടെ മൊഴികൾ വിക്കിചൊല്ലുകളിൽ ചേർക്കാവുന്നതാണ്. :'''ഉദാഹരണം''': [[:q:ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ്. ]] == ചേയ്യേണ്ട പണികൾ == # {{tl|Fourth KLA}}, {{tl|Twelveth KLA}}, {{tl|Thirteenth KLA}} - ഇവിടെയുള്ള ചുവന്ന കണ്ണികൾക്ക് ലേഖനങ്ങൾ തുടങ്ങുക # {{tl|Fourth KLA}} ഇതുപോലെ മറ്റ് നിയമസഭാ കാലഘട്ടങ്ങൾക്കും ഫലകം നിർമ്മിക്കുക, അതിന് ശേഷം ചുവന്ന കണ്ണികൾക്ക് ലേഖനം തുടങ്ങുക. === പുരോഗതി=== {| class="wikitable" |+കേരള നിയമസഭ - {{tl|KLA}} !ക്രമം !വിഷയം !ലേഖനങ്ങൾ !ഫലകം !വർഗ്ഗീകരണം !വിവരപ്പെട്ടി !കോമൺസ് !വിക്കിഡാറ്റ !പൂർത്തിയായി |- |1 |[[ഒന്നാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|First KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |- |2 |[[രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|Second KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |- |3 |[[മൂന്നാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|Third KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |4 |[[നാലാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Fourth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |5 |[[അഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Fifth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |6 |[[ആറാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Sixth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |7 |[[ഏഴാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Seventh KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |8 |[[എട്ടാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Eighth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |9 |[[ഒൻപതാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Nineth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |10 |[[പത്താം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Tenth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |11 |[[പതിനൊന്നാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Eleventh KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |12 |[[പന്ത്രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Twelveth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |13 |[[പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Thirteenth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |14 |[[പതിനാലാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|Fourteenth KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |- |15 |[[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|Fifteenth KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | |{{ശരി}} | |- |16 |[[പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|Sixteenth KLA}} | | | | | |- |17 |[[കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]] | |{{tl|Kerala ministries}}{{ശരി}} | | | | | |- |18 |[[കേരളത്തിലെ ഗവർണ്ണർമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിലെ ഗവർണ്ണർമാർ]] |{{ശരി}} |{{tl|Governers of Kerala}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |19 |[[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] |{{ശരി}} |{{tl|CMs of Kerala}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |20 |[[കേരളനിയമസഭയിലെ സ്പീക്കർമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിലെ സ്പീക്കർമാർ]] |{{ശരി}} |{{tl|Speakers of KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |21 |[[കേരളനിയമസഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർമാർ|കേരളത്തിലെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർമാർ]] |{{ശരി}} |{{tl|Deputy Speakers of KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |22 |[[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] |{{ശരി}} |{{tl|Kerala Niyamasabha Constituencies}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |23 |[[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ|തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ]] | |{{tl|Kerala elections}}{{ശരി}} | | | | | |- |24 |[[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭകൾ]] |{{ശരി}} |{{tl|KLA}}/{{tl|കേരളനിയമസഭ}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |} == പദ്ധതി അംഗങ്ങൾ == *'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] *[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] * [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) *[[ഉപയോക്താവ്:ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചെങ്കുട്ടുവൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ചെങ്കുട്ടുവൻ|സംവാദം]]) 18:21, 10 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) *[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 01:52, 2 നവംബർ 2022 (UTC) *[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 05:01, 29 ഡിസംബർ 2025 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:Athulvis|athul]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Athulvis|സംവാദം]]) 02:49, 8 ജനുവരി 2026 (UTC) ===ഉപയോക്തൃപെട്ടികൾ=== ഈ പദ്ധതിയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ യൂസർപേജിൽ {{t1|User WP KLA}}ഫലകം ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. {{userbox | border-c = #a7aae7 | id = [[File:Vote.svg|45px]] | id-c = #e7dee7 | info = ഈ ഉപയോക്താവ് [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി/കേരള നിയമസഭ|<span style="font-size:{{{wp-s|125%}}};font-weight:{{{wp-w|bold}}};color:#fff">കേരള നിയമസഭ</span>]] എന്ന '''വിക്കിപദ്ധതി'''യിൽ അംഗമാണ്. | info-c = #3A75C4 | info-fc = #fff | info-op = text-align:center; }} <br> == സഹായകണ്ണികൾ == *http://niyamasabha.org/codes/ginfo_6_14.htm -മന്ത്രിസഭകൾ *http://niyamasabha.org/codes/ginfo_11.htm - നിയമസഭാ കാലാവധി *http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html - ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ കേരള *http://www.stateofkerala.in/ - മന്ത്രിസഭകൾ വിവരണം *http://ldfkeralam.org/ - എൽഡിഎഫ് കേരളം (സ്വതന്ത്രം) - കോമൺസിലേക്ക് ചിത്രം ചേർക്കാൻ *http://niyamasabha.org/codes/mem_1_1.htm - ഒന്നാം നിയമസഭ ((ചില കണ്ണികൾ പൊട്ടികിടക്കുകയാണ്)) ഇവിടെ നിയമസഭയുടെ കാലം മാറ്റികൊടുത്താൽ ഒരോതവണത്തെ അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക ലഭിക്കും. ...... ..... *http://niyamasabha.org/codes/mem_1_13.htm - പതിമൂന്നാം നിയമസഭ (ചില കണ്ണികൾ പൊട്ടികിടക്കുകയാണ്) *https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/1960-election-results.html - ഇലക്ഷൻ റിസൾട്ട് -1960 : ഇവിടെ വർഷം മാറ്റികൊടുത്താൽ ഒരോതവണത്തെ ഫലം ലഭിക്കും. == കാണുക == *[[വിക്കിപീഡിയ:ശൈലീപുസ്തകം]] *[[വിക്കിപീഡിയ:വിവക്ഷകൾ]] *[[വിക്കിപീഡിയ:വർഗ്ഗീകരണം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തെ സംബന്ധിച്ച വിക്കിപദ്ധതികൾ]] g72dbjjz5cklew0id9be9ffxedjixps 4618691 4618690 2026-05-11T18:29:22Z Kiran Gopi 10521 /* സഹായകണ്ണികൾ */ 4618691 wikitext text/x-wiki {{PU|WP:WikiProject KLA}} കേരള നിയമസഭയുമായി ബണ്ഡപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ പരിപാലിക്കുകയും നിയമസഭയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട താളുകൾ ഏകോപിപ്പിക്കുകയുമാണ് കേരള നിയമസഭ എന്ന വിക്കിപദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വരുന്ന ചില കാര്യങ്ങൽ താഴെപറയുന്നവ ആണ്. * കേരള നിയമസഭയെപ്പറ്റിയുള്ള പൂർണ്ണ ചരിത്രം വിക്കിയിലെത്തിക്കുക. * എല്ലാ നിയമസഭാ അംഗങ്ങൾക്കും ലേഖനം നിർമ്മിക്കുക. * എല്ലാ നിയമസഭാ അംഗങ്ങലേയും ഫലപ്രദമായി വർഗ്ഗീകരിക്കുക. * എല്ലാ നിയമസഭാ അംഗങ്ങൾക്കും വിവരപ്പെട്ടി ചേർക്കുക. * എല്ലാ നിയമസഭകൾക്കും ഫലകം നിർമ്മിക്കുക. * എല്ലാ നിയമസഭാ അംഗങ്ങളുടെ വിവരണം വിക്കിഡാറ്റയിലും കോമൺസ് വർഗ്ഗത്തിലും ഉൾപ്പെടുത്തുക. * എല്ലാ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്കും ലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുക. * എല്ലാ മണ്ഡലങ്ങളിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രം ഉൾക്കൊള്ളിക്കുക. == വിക്കിപീഡിയ== === വിവരപ്പെട്ടി/അംഗങ്ങൾ === *വിവരപ്പെട്ടി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ {{tl|Infobox officeholder}} എന്ന ഫലകം ആണ് ഉചിതം. :'''ഉദാഹരണം''': [[കെ.കെ. ശൈലജ]] , [[കെ. മുരളീധരൻ]] *മുൻഗാമി, പിൻഗാമി ചേർക്കുന്നത് ശ്രമകരമായ ജോലിയാണ്, ചുവടെ കൊടുത്തിട്ടുള്ള [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി/കേരള നിയമസഭ#സഹായകണ്ണികൾ|ലിങ്കുകൾ]] നോക്കി അത് കൃത്യമാണ് എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തേണ്ടതാണ്. *ന്യായോപയോഗ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കാൻ സാധിക്കുന്നവയാണെങ്കിൽ ചേർക്കുക. :'''ഉദാഹരണം''': [[എം.സി. എബ്രഹാം]], [[എൻ.ഇ. ബാലറാം]] === വർഗ്ഗീകരണം/അംഗങ്ങൾ === *നിയമസഭാ അംഗങ്ങളുടെ താളിൽ നേരിട്ട് [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] എന്ന വർഗ്ഗം ചേർക്കാതിരിക്കൻ ശ്രദ്ധിക്കുക, കഴിവതും ഏത് നിയമസഭയിലാണോ അംഗം, അത് ചേർക്കുക. ഉദാഹരണത്തിന് [[:വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] എന്ന് നേരിട്ട് ചേർക്കുക. :'''ഉദാഹരണം''': [[റോസമ്മ പുന്നൂസ്]]. [[സി.എഫ്. തോമസ്]] * അതുപോലെ വ്യക്തി ഒരു നിയമസഭാകാലഘട്ടത്തിൽ മന്ത്രിയായിട്ടുണ്ടങ്കിൽ [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിമാർ]], [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുൻമന്ത്രിമാർ]] എന്നീ വർഗ്ഗം ചേർക്കുന്നതിന് പകരം ഏത് നിയമസഭയിലാണോ മന്ത്രിയായത്, അത് ചേർക്കുക. ഉദാഹരണത്തിന് [[:വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] :'''ഉദാഹരണം''': [[ഇ.കെ. നായനാർ]]. [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] *മന്ത്രിമാരുടെ വർഗ്ഗങ്ങൾ വകുപ്പ് തിരിച്ച് ഇവിടെ കാണാം - [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിമാർ വകുപ്പ് തിരിച്ച്]] :'''ഉദാഹരണം''': [[ജി. സുധാകരൻ]], [[അടൂർ പ്രകാശ്]] *സ്പീക്കർ, ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ, മുഖ്യമന്ത്രി, പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ എന്നിവർക്ക് - അതാത് വർഗ്ഗങ്ങൾ ചേർക്കണം :'''ഉദാഹരണം''': [[പി.ടി. ചാക്കോ]], [[വി. ശശി]] *ആദ്യകാല നിയമസഭാംഗങ്ങൾ, തിരുക്കൊച്ചി നിയമസഭ, കൊച്ചി നിയമസഭ, ശ്രീമൂലം സഭ എന്നിവയിൽ അംഗമായിരിക്കും - അവിടെ പ്രസ്തുത വർഗ്ഗങ്ങൾ ചേർത്തു പോകുക. :'''ഉദാഹരാണം''': [[പി.സി. ആദിച്ചൻ]], [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] === ഫലകം/അംഗങ്ങൾ === *അംഗങ്ങളുടെ താളുകളിൽ അവർ അംഗമായിരുന്ന നിയമസഭയുടെ ഫലകങ്ങൾ(ഉദാ: {{tl|First KLA}}, {{tl|second KLA}}....) നേരിട്ട് ചേർക്കാം. :'''ഉദാഹരണം''': [[ടി.എ. മജീദ്]] *അതുപോലെ അവർ മറ്റ് പദവികൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ആ ഫലകവും (ഉദാ:{{tl|CMs of Kerala}}, {{tl|Speakers of KLA}}...) ഒപ്പം ചേർക്കാം :'''ഉദാഹരണം''': [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] === മണ്ഡലങ്ങൾ === *[[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിലെ ഒരോ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിനും]] വിവരപ്പെട്ടി, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രം(ഇത് ലേഖനവുമായി ലിങ്ക് ചെയ്താൽ നന്ന്), ചിത്രം, ഫലകം എന്നിവ ചേർക്കുക. *പുതിയ മണ്ഡലങ്ങളേയും പഴയ മണ്ഡലങ്ങളേയും ഫലപ്രദമായി വർഗ്ഗീകരിക്കുക. *താളുകളിൽ {{tl|Kerala Niyamasabha Constituencies}} ഫലകം ചേർക്കുക === തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ === *ഒരോ നിയമസഭാതിരഞ്ഞെടുപ്പിനും ലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുക. *ലേഖനത്തിൽ {{tl|Kerala elections}} ഫലകം ചേർക്കുക *ഒരോ മണ്ഡലത്തിലേയും പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥാനാർത്ഥി, ഫലം ഇവ ചേർക്കുക *മുന്നണി നിലവാരം, വിവരപ്പെട്ടി എന്നിവയും ചേർക്കുക == വിക്കിഡാറ്റ == *പല ലേഖനങ്ങൾക്കും ചിലപ്പോൾ അന്തർ വിക്കി കണ്ണികൾ കാണില്ല, അവ സംവാദതാളിൽ സൂചിപ്പിക്കുകയോ, കണ്ണികൾ ചേർക്കുകയോ വേണം. *മലയാളവും ഇംഗ്ലീഷ് പേരുകളും വിക്കിഡാറ്റ ഇനങ്ങളിൽ ചേർക്കുക. പൊതുവായി അറിയപ്പെടുന്ന മറ്റ് പേരുകൾ കൂടി ചേർക്കുക. *വ്യക്തികളുടെ താളിൽ {{P-|18}}, {{P-|1477}}, {{P-|21}}, {{P-|106}}, {{P-|27}}, {{P-|103}}, {{P-|1412}}, {{P-|569}}, {{P-|19}}, {{P-|39}}, {{P-|102}}, {{P-|1559}}, {{P-|1971}} എന്നിവ ചേർക്കാൻ ശ്രമിക്കുക. *മരണമടഞ്ഞവരുടെ താളിൽ {{P-|570}}, {{P-|20}}, {{P-|119}} എന്നിവവും ചേർക്കുക. *ഒരോ നിയമസഭാകാലത്തിനും ഡാറ്റ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യേണ്ടിവരും, താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഉദാഹരണം ശ്രദ്ധിക്കുക. *[[d:Wikidata:WikiProject Kerala/lists/MLAs|വിക്കിഡാറ്റയിലെ പദ്ധതി താൾ]] - പതിനാലാം നിയമസഭയിലെ അംഗങ്ങളുടെ വിവരം ഒരു Query ഉപയോഗിച്ച് [[:d:Wikidata:WikiProject Kerala/lists/MLAs/3|പട്ടിക]] ആക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇതുപോലെ ഓരോ നിയമസഭയ്ക്കുമുള്ള Query ലഭ്യമാണ്. *പ്രത്യേക Query ആവശ്യമാണങ്കിൽ നിർമ്മിക്കുകയോ സംവാദതാളിൽ ആവശ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്യാം. *രണ്ട്‌ ഘട്ടമായി '''വഹിച്ച സ്ഥാനങ്ങൾ''' ചേർക്കാം. ==== ആദ്യ ഘട്ടം ==== *ആദ്യ ഘട്ടം കേരള നിയമസഭ അംഗങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ചേർക്കുക.-{{Doing}} :('''ഉദാഹരണം''': {{Q|Q16134800}} എന്ന വ്യക്തി '''വഹിച്ച സ്ഥാനങ്ങൾ''' എന്ന ഭാഗം ചേർത്തത് താഴെ കാണാം) {{Statement+ |P={{P-|39}} |V={{Q|Q99709336}} |q1.p={{P-|580}} |q1.v1=20 മേയ് 2016 |q2.p={{P-|582}} |q2.v1=20 ഒക്ടോബർ 2018 |q3.p={{P-|2937}} |q3.v1={{Q-|Q25589378}} |q4.p={{P-|2715}} |q4.v1={{Q-|Q23013679}} |q5.p={{P-|102}} |q5.v1={{Q-|Q3196786}} |q6.p={{P-|768}} |q6.v1={{Q-|Q13113782}} |q7.p={{P-|4100}} |q7.v1={{Q-|Q7887689}} |q8.p={{P-|1365}} |q8.v1={{Q-|Q16134800}} |q9.p={{P-|1366}} |q9.v1={{Q-|Q72197299}} |r1.p1={{P-|854}} |r1.p1.v1=http://niyamasabha.org/codes/members.htm |V2={{Q|Q99708076}} |V2.q1.p={{P-|580}} |V2.q1.v1=14 മേയ് 2011 |V2.q2.p={{P-|582}} |V2.q2.v1=19 മേയ് 2016 |V2.q3.p={{P-|2937}} |V2.q3.v1={{Q-|Q16136943}} |V2.q4.p={{P-|2715}} |V2.q4.v1={{Q-|Q6393482}} }} ==== രണ്ടാം ഘട്ടം ==== *രണ്ടാം ഘട്ടം കേരള മന്ത്രിസഭ അംഗങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ചേർക്കുക. :('''ഉദാഹരണം''': {{Q|Q3595385}} എന്ന വ്യക്തി '''വഹിച്ച സ്ഥാനങ്ങൾ''' എന്ന ഭാഗം ചേർത്തത് താഴെ കാണാം) {{Statement+ |P={{P-|39}} |V={{Q|Q26218416}} |q1.p={{P-|580}} |q1.v1=25 മേയ് 2016 |q2.p={{P-|2715}} |q2.v1={{Q-|Q23013679}} |q3.p={{P-|1365}} |q3.v1={{Q-|Q1775400}} }} == കോമൺസ് == *ഒന്നിലധികം ചിത്രങ്ങൾ ഒരു ലേഖനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടേങ്കിൽ കോമൺസിൽ ഒരു പുതിയ വർഗ്ഗം ചേർക്കാം. *കോമൺസ് വർഗ്ഗം; വിക്കി ഡാറ്റ, വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിചൊല്ലുകൾ താളുകളിൽ ലിങ്ക് ചെയ്യുക. *കോമൺസ് വർഗ്ഗത്തിൽ [[commons:Category:Members of the Kerala Legislative Assembly|Members of the Kerala Legislative Assembly]] എന്ന വർഗ്ഗം ചേർക്കാം. *ഒന്നിലധികം ചിത്രങ്ങൾ പ്രസ്തുത ലേഖനത്തിന് നിലവിലില്ലെങ്കിൽ കോമൺസ് വർഗ്ഗം നിർമ്മിക്കണ്ട ആവശ്യമില്ല, മറ്റ് അനുബന്ധ വർഗ്ഗൾക്കൊപ്പം [[commons:Category:Members of the Kerala Legislative Assembly|Members of the Kerala Legislative Assembly]] വർഗ്ഗവും നേരിട്ട് ചേർക്കാം. :'''ഉദാഹരണം''': [[commons:Category:K. C. Joseph|വർഗ്ഗം]], [[:File:K.K. Ramachandran Nair.jpg|ചിത്രം]] == വിക്കിചൊല്ലുകൾ== *വ്യക്തികളുടെ മൊഴികൾ വിക്കിചൊല്ലുകളിൽ ചേർക്കാവുന്നതാണ്. :'''ഉദാഹരണം''': [[:q:ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ്. ]] == ചേയ്യേണ്ട പണികൾ == # {{tl|Fourth KLA}}, {{tl|Twelveth KLA}}, {{tl|Thirteenth KLA}} - ഇവിടെയുള്ള ചുവന്ന കണ്ണികൾക്ക് ലേഖനങ്ങൾ തുടങ്ങുക # {{tl|Fourth KLA}} ഇതുപോലെ മറ്റ് നിയമസഭാ കാലഘട്ടങ്ങൾക്കും ഫലകം നിർമ്മിക്കുക, അതിന് ശേഷം ചുവന്ന കണ്ണികൾക്ക് ലേഖനം തുടങ്ങുക. === പുരോഗതി=== {| class="wikitable" |+കേരള നിയമസഭ - {{tl|KLA}} !ക്രമം !വിഷയം !ലേഖനങ്ങൾ !ഫലകം !വർഗ്ഗീകരണം !വിവരപ്പെട്ടി !കോമൺസ് !വിക്കിഡാറ്റ !പൂർത്തിയായി |- |1 |[[ഒന്നാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|First KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |- |2 |[[രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|Second KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |- |3 |[[മൂന്നാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|Third KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |4 |[[നാലാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Fourth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |5 |[[അഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Fifth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |6 |[[ആറാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Sixth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |7 |[[ഏഴാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Seventh KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |8 |[[എട്ടാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Eighth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |9 |[[ഒൻപതാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Nineth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |10 |[[പത്താം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Tenth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |11 |[[പതിനൊന്നാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Eleventh KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |12 |[[പന്ത്രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Twelveth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |13 |[[പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ]] | |{{tl|Thirteenth KLA}}{{ശരി}} | | | | | |- |14 |[[പതിനാലാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|Fourteenth KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |{{ശരി}} |- |15 |[[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|Fifteenth KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | |{{ശരി}} | |- |16 |[[പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ]] |{{ശരി}} |{{tl|Sixteenth KLA}} | | | | | |- |17 |[[കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]] | |{{tl|Kerala ministries}}{{ശരി}} | | | | | |- |18 |[[കേരളത്തിലെ ഗവർണ്ണർമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിലെ ഗവർണ്ണർമാർ]] |{{ശരി}} |{{tl|Governers of Kerala}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |19 |[[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] |{{ശരി}} |{{tl|CMs of Kerala}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |20 |[[കേരളനിയമസഭയിലെ സ്പീക്കർമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിലെ സ്പീക്കർമാർ]] |{{ശരി}} |{{tl|Speakers of KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |21 |[[കേരളനിയമസഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർമാർ|കേരളത്തിലെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർമാർ]] |{{ശരി}} |{{tl|Deputy Speakers of KLA}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |22 |[[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] |{{ശരി}} |{{tl|Kerala Niyamasabha Constituencies}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |- |23 |[[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ|തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ]] | |{{tl|Kerala elections}}{{ശരി}} | | | | | |- |24 |[[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭകൾ]] |{{ശരി}} |{{tl|KLA}}/{{tl|കേരളനിയമസഭ}}{{ശരി}} |{{ശരി}} | | | | |} == പദ്ധതി അംഗങ്ങൾ == *'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] *[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] * [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) *[[ഉപയോക്താവ്:ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചെങ്കുട്ടുവൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ചെങ്കുട്ടുവൻ|സംവാദം]]) 18:21, 10 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) *[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 01:52, 2 നവംബർ 2022 (UTC) *[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 05:01, 29 ഡിസംബർ 2025 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:Athulvis|athul]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Athulvis|സംവാദം]]) 02:49, 8 ജനുവരി 2026 (UTC) ===ഉപയോക്തൃപെട്ടികൾ=== ഈ പദ്ധതിയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ യൂസർപേജിൽ {{t1|User WP KLA}}ഫലകം ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. {{userbox | border-c = #a7aae7 | id = [[File:Vote.svg|45px]] | id-c = #e7dee7 | info = ഈ ഉപയോക്താവ് [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി/കേരള നിയമസഭ|<span style="font-size:{{{wp-s|125%}}};font-weight:{{{wp-w|bold}}};color:#fff">കേരള നിയമസഭ</span>]] എന്ന '''വിക്കിപദ്ധതി'''യിൽ അംഗമാണ്. | info-c = #3A75C4 | info-fc = #fff | info-op = text-align:center; }} <br> == സഹായകണ്ണികൾ == *http://niyamasabha.org/codes/ginfo_6_14.htm -മന്ത്രിസഭകൾ *http://niyamasabha.org/codes/ginfo_11.htm - നിയമസഭാ കാലാവധി *http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html - ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ കേരള *http://www.stateofkerala.in/ - മന്ത്രിസഭകൾ വിവരണം *http://ldfkeralam.org/ - എൽഡിഎഫ് കേരളം (സ്വതന്ത്രം) - കോമൺസിലേക്ക് ചിത്രം ചേർക്കാൻ *http://niyamasabha.org/codes/mem_1_1.htm - ഒന്നാം നിയമസഭ ((ചില കണ്ണികൾ പൊട്ടികിടക്കുകയാണ്)) ഇവിടെ നിയമസഭയുടെ കാലം മാറ്റികൊടുത്താൽ ഒരോതവണത്തെ അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക ലഭിക്കും. *http://niyamasabha.org/codes/mem_1_13.htm - പതിമൂന്നാം നിയമസഭ (ചില കണ്ണികൾ പൊട്ടികിടക്കുകയാണ്) *https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/1960-election-results.html - ഇലക്ഷൻ റിസൾട്ട് -1960 : ഇവിടെ വർഷം മാറ്റികൊടുത്താൽ ഒരോതവണത്തെ ഫലം ലഭിക്കും. *https://mlatrack.com/ എംഎൽഎ ട്രാക്ക് == കാണുക == *[[വിക്കിപീഡിയ:ശൈലീപുസ്തകം]] *[[വിക്കിപീഡിയ:വിവക്ഷകൾ]] *[[വിക്കിപീഡിയ:വർഗ്ഗീകരണം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തെ സംബന്ധിച്ച വിക്കിപദ്ധതികൾ]] l97dkuz15og2rbaixuti39u9chxy64l 0 523482 4618638 4545475 2026-05-11T13:51:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618638 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox officeholder | image = | party = [[Republican Party (United States)|Republican]] | alma_mater = [[University of Bombay]] | profession = Retired cardiovascular physician | spouse = Susan Gandhi | death_place = | death_date = | birth_place = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1940|02|10}} | succeeded = [[Dick Jones (Kansas politician)|Dick Jones]] | width = | preceded = | termend = 2015 | termstart = 2013 | district = 52nd | state = Kansas | state_house = Kansas | image name = | name = Shanti Gandhi | residence = [[Topeka, Kansas]] }} ഇന്ത്യയിൽ ജനിച്ച അമേരിക്കൻ കാർഡിയോവാസ്കുലർ, തൊറാസിക് സർജനാണ് '''ശാന്തി ഗാന്ധി''' (ജനനം: ഫെബ്രുവരി 10). കൻസാസ് ജനപ്രതിനിധിസഭയിലെ [[റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടി|റിപ്പബ്ലിക്കൻ]] അംഗമാണ് അദ്ദേഹം. 2013 മുതൽ 52-ാമത്തെ ജില്ലയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. മത്സരിച്ച പാർട്ടി പ്രൈമറിയിൽ വിജയിച്ച അദ്ദേഹം 2012 ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വീണ്ടും വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://cjonline.com/elections/2012/vg/shanti-gandhi|title=Voters guide|access-date=6 December 2012|publisher=CJonline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151120212245/http://cjonline.com/elections/2012/vg/shanti-gandhi|archive-date=20 November 2015}}</ref> [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് മെഡിക്കൽ ബിരുദധാരിയായി 1967 ൽ യുഎസിൽ എത്തി. കാന്തീലാൽ ഗാന്ധിയുടെയും, സരസ്വതി ഗാന്ധിയുടെയും മകനാണ് ശാന്തി ഗാന്ധി.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2008/dec/15/saraswati-gandhi-passes-away-10682.html|title=Saraswati Gandhi passes away|access-date=2019-02-03|website=The New Indian Express}}</ref> ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപിതാവായ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ]] ചെറുമകന്റെ മകനാണ് ശാന്തി ഗാന്ധി . 2010 ൽ [[ടുപേകാ, കൻസാസ്|കൻസാസിലെ]] ടൊപ്പേക്കയിലെ സ്റ്റോൺമോണ്ട്-വെയ്ൽ ഹോസ്പിറ്റലിൽ നിന്ന് ഹൃദയ, തൊറാസിക് സർജനായി വിരമിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/mahatma-gandhi-great-grandson-shanti-gandhi-republican-party-candidate-us/1/228704.html|title=Mahatma Gandhi's great grandson elected to Kansas State Assembly|date=11 November 2012|publisher=India Today}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭ്യർഥന മാനിച്ച് 2012 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ വേളയിൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ വംശപാരമ്പര്യത്തെക്കുറിച്ച് വാർത്താ മാധ്യമങ്ങൾ പരാമർശിച്ചില്ല. തന്റെ അഭ്യർത്ഥന മാധ്യമങ്ങൾ മാനിച്ചതിൽ തനിക്ക് അതിശയമുണ്ടെന്ന് ഗാന്ധി പിന്നീട് പറഞ്ഞു. ഹാർട്ട് സർജൻ, അച്ഛൻ, സുഹൃത്ത് എന്നീ നിലകളിൽ അറിയപ്പെടാൻ താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് ഗാന്ധി പറഞ്ഞു. പ്രശസ്ത ഇന്ത്യൻ നേതാവിന്റെ പിൻഗാമിയാണെന്ന അംഗീകാരത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിക്കാൻ അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചില്ല. ബോംബെ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയയുടനെ ഗാന്ധി യുഎസിലെത്തി, യങ്‌സ്റ്റൗണിലെ ഒഹിയോ ആശുപത്രിയിൽ ഇന്റേണറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയ അതിന്റെ ശൈശവാവസ്ഥയിലായിരുന്നു. ഇന്റേൺഷിപ്പ് എടുക്കാൻ പിതാവ് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നു. യാത്രയ്ക്ക് പണമില്ലാത്തതിനാൽ ആശുപത്രി വിമാന യാത്രയ്ക്ക് പണം നൽകി. ആശുപത്രിയിലെ നഴ്‌സായിരുന്ന സൂസനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1975 ൽ സ്വാഭാവിക യുഎസ് പൗരനായി മാറിയ അദ്ദേഹം 1978 ൽ ടൊപേക ആശുപത്രി ക്ഷണപ്രകാരം സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയാ പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.campaignsitebuilder.com/templates/displayfiles/tmpl14.asp?SiteID=3610&PageID=65180|title=Archived copy|access-date=2013-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304024554/http://www.campaignsitebuilder.com/templates/displayfiles/tmpl14.asp?SiteID=3610&PageID=65180|archive-date=2016-03-04}}</ref> == വിവിധ കമ്മിറ്റികളിലെ അംഗത്വം == * വിദ്യാഭ്യാസം * ഫെഡറൽ, സ്റ്റേറ്റ് അഫയേഴ്സ് * സാമൂഹിക സേവന ബജറ്റ് == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == === 2012 === 2012 ഓഗസ്റ്റ് 7 ന് മൂന്ന് സ്ഥാനങ്ങളുള്ള റിപ്പബ്ലിക്കൻ പ്രൈമറിയിൽ വില്യം സ്കോട്ട് ഹെസ്സിനെയും ഡിക്ക് ജോൺസിനെയും പരാജയപ്പെടുത്തി, 2012 നവംബർ 6 ന് നടന്ന പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് നോമിനി തിയോഡോർ "ടെഡ്" എൻസ്ലിയെ 6,472 മുതൽ 5,425 വരെ വോട്ട് വ്യത്യാസത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി. <ref>[http://www.kssos.org/elections/elections_upcoming_candidate.asp ''Kansas Secretary of State'', "Official Primary Candidate List," accessed 4 April 2013]</ref> == അവലംബം == <references /> == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [http://votesmart.org/candidate/139407/shanti-gandhi Votesmart.org- ശാന്തി ഗാന്ധി] * [https://web.archive.org/web/20121230035823/http://www.gandhiforkshouse.com/ കാമ്പെയ്‌ൻ വെബ്‌സൈറ്റ്] * [http://www.kslegislature.org/li/b2013_14/members/rep_gandhi_shanti_1/ കൻസാസ് ജനറൽ അസംബ്ലി പ്രൊഫൈൽ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://archive.today/20130629120549/http://www.indiajournal.com/archives/31199/ ഇന്ത്യ ജേണൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് റിപ്പോർട്ട്] * [http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2008/dec/15/saraswati-gandhi-passes-away-10682.html] [[വർഗ്ഗം:മുംബൈ സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1940-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മഹാത്മാ ഗാന്ധി കുടുംബം]] qyj3b8zy19j3z41zn0apybyhd6uo9j9 0 530320 4618650 3508115 2026-05-11T15:04:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618650 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Cambogia,_prajnaparamita_o_tara,_da_preah_khan,_stile_di_bayon,_1190-1210_ca..JPG|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|582x582ബിന്ദു| '''ശ്രീ ജയരാജചൂഢാമണി''', [[ഖമർ സാമ്രാജ്യം]], [[കംബോഡിയ]] . <ref>https://www.guimet.fr/anglais/collections-anglais/southeast-asia/kneeling-tara/?lang=en</ref>]] [[ഖമർ സാമ്രാജ്യം|ഖമർ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] രാജകുമാരിയും രാജ്ഞിയുമായിരുന്നു '''ശ്രീ ജയരാജചൂഢാമണി''' . [[ധരനിന്ദ്രവർമ്മൻ രണ്ടാമൻ]] രാജാവിന്റെ ഭാര്യയും ഹര്ഷവർമ്മൻ മൂന്നാമന്റെ മകളും ആയ അവർ കൂടുതൽ പ്രശക്ത [[ജയവർമ്മൻ ഏഴാമൻ]] രാജാവിന്റെ അമ്മ എന്ന നിലയിൽ ആണ്. <ref name="Coedes">{{Cite book|title=The Indianized States of Southeast Asia|last=Coedès|first=George|publisher=University of Hawaii Press|others=trans.Susan Brown Cowing|year=1968|isbn=978-0-8248-0368-1|editor-last=Walter F. Vella|author-link=George Coedès}}</ref> {{Rp|169}} == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}}{{S-start}} {{S-roy|}} {{succession box|title=[[:km:រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|List of Cambodia consorts]]|before=[[:km:រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|queen of ]][[Suryavarman II]]<br>(Unidentified name)|after=[[:km:រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|queen of ]][[Yasovarman II]]<br>(Unidentified name)|years=}} {{S-end}} == പുറം കണ്ണി == * [http://angkor1431.tripod.com/index/id19.html ജയവർമ്മൻ ഏഴാമൻ ചരിത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927063744/http://angkor1431.tripod.com/index/id19.html |date=2011-09-27 }} [[വർഗ്ഗം:ഖമർ സാമ്രാജ്യം]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു രാജാക്കന്മാർ]] 42q02qr6795q11wbbid960ns59xq0vt 0 531974 4618653 3959945 2026-05-11T15:25:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618653 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Srinish Aravind}} {{Infobox person | name = ശ്രീനിഷ് അരവിന്ദ് | image = | caption = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[ചെന്നൈ]] | residence = [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]] | other names = | parents = അരവിന്ദ് നായർ, ലക്ഷ്മി കുമാരി | occupation = {{flatlist| * [[നടൻ]] }} | years_active = 2014–present | spouse = {{Marriage|[[Pearle Maaney|പേർളി മാണി]]|2019}}| | siblings = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടനാണ് ശ്രീനിഷ് അരവിന്ദ് (ജനനം: ജൂൺ 2, 1985), അദ്ദേഹം [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുങ്ക്]] ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.vinodadarshan.com/2015/08/actor-srinish-aravind-malayalam-serial.html|title=VINODADARSHAN: Actor Srinish Aravind-Malayalam actor Pranayam Serial-Biography|last=Vinodadarshan|publisher=|access-date=25 February 2017}}</ref> റിയാലിറ്റി ഷോ ബിഗ് ബോസിലെ (മലയാളം സീസൺ 1) അഞ്ച് ഫൈനലിസ്റ്റുകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/bb-malayalam-season-1-fame-srinish-aravind-reveals-why-june-23-is-special-for-him/articleshow/76533522.cms|title=BB Malayalam season 1 fame Srinish Aravind reveals why June 23 is special for him|last=ETimes|publisher=E Times Entertainment Times|access-date=28 January 2021}}</ref> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== അച്ഛൻ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ചെന്നൈയിലാണ് ശ്രീനിഷ് ജനിച്ച് വളർന്നത്, എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം കേരളത്തിലെ പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ നിന്നാണ്. അരവിന്ദ് നായർ, ലക്ഷ്മി കുമാരി എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. രണ്ട് മൂത്ത സഹോദരിമാരുണ്ട്. ചെന്നൈയിലെ ജെ. ആർ. കെ. മെട്രിക്കുലേഷൻ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ ചേർന്നു. പിന്നീട് ഗുരുനാനാക്ക് കോളേജിൽ നിന്ന് കൊമേഴ്‌സ് ബിരുദം നേടി. ചെന്നൈയിലെ ബാലു മഹേന്ദ്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫിലിം ടെക്നോളജിയിലും അദ്ദേഹം പഠിച്ചു. അരവിന്ദിന് മറ്റ് നിരവധി ജോലികളും മോഡലിംഗും ഉണ്ടായിരുന്നു. ടെലിവിഷൻ രംഗത്തേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തമിഴിൽ രണ്ട് ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ==തൊഴിൽ== ഏഷ്യാനെറ്റിലെ 'പ്രണയം' എന്ന മെഗാ സീരിയലിൽ ശരൺ ജി. മേനോന്റെ വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ച ശേഷമാണ് ശ്രീനിഷ് പൊതുജനശ്രദ്ധ നേടിയത്.<ref>{{Cite news |url=https://www.kazhchapetty.com/shows/pranayam-on-asianet |title=Pranayam Serial |work=kazhchapetty }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> സുധീഷ് ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രം മെറിലാൻഡ് മുരുകൻ നിർമ്മിച്ചു. മഞ്ജു കപൂർ എഴുതിയ ''കസ്റ്റഡി'' എന്ന നോവലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി [[സ്റ്റാർ ഇന്ത്യ|സ്റ്റാർ ടിവി]] സംപ്രേഷണം ചെയ്ത [[ഹിന്ദി]] സീരിയൽ 'യേ ഹേ മൊഹബത്തേൻ്റെ' റീമേക്ക് ആയിരുന്നു ഇത്. 'പ്രണയം' എന്ന സീരിയലിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥാപാത്രം ഒരു മൾട്ടി നാഷണൽ കമ്പനിയുടെ സിഇഒ ആയിരുന്നു. [[ബീന ആന്റണി]], കോട്ടയം റഷീദ് എന്നിവരാണ് ശരന്റെ മാതാപിതാക്കളായി അഭിനയിക്കുന്നത്. 2017 ൽ, തമിഴ് ടെലിവിഷൻ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത് ദീർഘനാളായി തുടരുന്ന ''വസം'' സീരിയലിലൂടെയാണ്. ഏപ്രിൽ 28 ന് 'പ്രണയം' 524 എപ്പിസോഡുകൾ പൂർത്തിയാക്കി, അടുത്ത ആഴ്ച മുതൽ മറ്റൊരു മലയാള സീരിയലായ 'അമ്മുവിൻ്റെ അമ്മ'യിൽ പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite news |url=https://www.vinodadarshan.com/2017/03/ammuvinte-amma-cast-actors-actress.html?m=1 |title=Ammuvinte Amma Cast and crew |work=vindodhadarshan}}</ref> 2018 ൽ, റിയാലിറ്റി ടിവി ഷോയുടെ [[ബിഗ് ബോസ് (മലയാളം സീസൺ 1)]] ആദ്യ സീസൺ ൽ അദ്ദേഹം മത്സരിച്ചു, കൂടാതെ 100 ദിവസം പൂർത്തിയാക്കുന്ന ഷോയുടെ മൂന്നാം റണ്ണറപ്പായി.<ref>{{Cite news |url=https://www.ibtimes.co.in/bigg-boss-malayalam-runner-pearle-maaney-opens-about-relationship-srinish-781988 |title=Bigg Boss Malayalam runner-up Pearle Maaney opens up about relationship with Srinish |last=Narayanan |first=Nirmal |work=International Business Times, India Edition |access-date=2018-10-02}}</ref> ==വ്യക്തിജീവിതം== 2018 ലെ ബിഗ് ബോസ് മലയാളം റിയാലിറ്റി ഷോയിൽ, ശ്രീനിഷ് സഹ മത്സരാർത്ഥി [[പേർളി മാണി]]യുമായി പ്രണയത്തിലായി. ഇരുവരും റിയാലിറ്റി ഷോയിൽ വെച്ചുതന്നെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ഉള്ള ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു.<ref> Maaney to get hitched? - Times of India |work=The Times of India |access-date=2018-10-02}}</ref> 2019 ജനുവരി 17 ന് ഒരു സ്വകാര്യ ചടങ്ങിൽ ശ്രീനിഷ് പേർളിയുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി.<ref>{{Cite news |url=https://keralaweddingtrends.com/malayalam-actor-srinish-aravind-pearle-maaney-engagement-photos/ |title=Bigg Boss Malayalam runner-up Pearle Maaney engaged to Srinish |work=Kerala Wedding Trends |access-date=2019-01-18}}</ref>അവർ ആദ്യം 2019 മെയ് 5 ന് [[ആലുവ]] ലെ ഒരു പള്ളിയിൽ ക്രിസ്ത്യൻ ആചാരപ്രകാരവും അടുത്തത് ഹിന്ദു ആചാരപ്രകാരം 2019 മെയ് 8 ന് [[പാലക്കാട്]] വെച്ചും വിവാഹം കഴിച്ചു. ദമ്പതികൾ പേളിഷ് എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite news |url=https://english.mathrubhumi.com/mobile/movies-music/movie-news/pearle-and-srinish-make-it-official-see-wedding-pics-here-1.3773833 |title=Pearle and Srinish make it official; see wedding pics here |work=Mathrubhumi |access-date=2021-01-24 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/bigg-boss-malayalam-srinish-and-pearle-to-get-hitched/articleshow/65561063.cms |title=Bigg Boss Malayalam: Srinish Aravind and Pearle}}</ref> ==സിനിമാജീവിതം== === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കാത്തവയെല്ലാം തമിഴിലാണ്.'' {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! ചിത്രം !! വേഷം !!കുറിപ്പുകൾ |- |2014||''ഉയിർ എഴുത്ത്''||{{Unknown}}|| ലഘുചിത്രം |- |2015 ||''റൈസ് അപ്'' || ആത്മഹത്യക്ക് ശ്രമിക്കുന്നയാൾ || ലഘുചിത്രം |- |2016 ||''[[Kuttrame Thandanai|കുട്രമേ ദണ്ഡനൈ]]'' || അരുൺ || |- |2016 ||''[[Kanithan|കനിതൻ]]'' || {{Unknown}} || |- |2017|| ''[[Vaigai Express (film)|വൈഗൈ എക്സ്പ്രസ്]]'' || പ്രകാശ് || |- |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം ! പ്രോഗ്രാം ! ചാനൽ ! റോൾ ! ഭാഷ ! കുറിപ്പുകൾ<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/a-look-at-the-strengths-and-weaknesses-of-bigg-boss-malayalam-finalist-srinish-aravind/articleshow/66015736.cms |title=A look at the strengths and weaknesses of Bigg Boss Malayalam finalist Srinish Aravind - Times of India |work=The Times of India |access-date=2018-10-02}}</ref> |- | 2015–2017 ||''[[Pranayam (TV series)|പ്രണയം]]'' ||[[Asianet (TV channel)|ഏഷ്യാനെറ്റ്]] || ശരൺ ജി.മേനോൻ || [[മലയാളം]]|| ആദ്യ സീരിയൽ |- | 2015–2017 ||''[[Vamsam (TV series)|വംശം]]'' || [[Sun TV (India)|സൺ ടിവി]] || രാജ് || [[Tamil language|തമിഴ്]]|| സപ്പോർട്ടിംഗ് റോൾ |- | 2017 – 2018 ||''[[Ammuvinte Amma|അമ്മുവിൻ്റെ അമ്മ]]''|| [[മഴവിൽ മനോരമ]] || മനോജ് || മലയാളം || |- | 2018 ||''നാട്ടിച്ച രമി'' ||[[Gemini TV|ജമിനി ടിവി]] || ആനന്ദ് ||[[Telugu language|തെലുങ്ക്]]|| |- | 2018 ||''[[Bigg Boss (Malayalam season 1)|ബിഗ് ബോസ് സീസൺ 1]]''|| [[Asianet (TV channel)|ഏഷ്യാനെറ്റ്]] || മത്സരാർഥി || മലയാളം||റിയാലിറ്റി ഷോ |- | 2018–2019 ||''പേർലിഷ്'' ||[[യൂട്യൂബ്]] || സ്വയം || മലയാളം|| വെബ് സീരീസ്; സീസൺ 1&2 |- | 2019 ||''പേർലി മാണി ഷോ''||[[യൂട്യൂബ്]] || സ്വയം||മലയാളം|| വെബ് സീരീസ് |- | 2019–2021 ||''[[Sathya Enna Penkutty |സത്യ എന്ന പെൺകുട്ടി]]''|| സീ കേരളം|| സുധീപ് ചന്ദ്രൻ || മലയാളം||<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/tv/news/bigg-boss-fame-srinish-aravind-statement-about-his-new-serial-sathya-enna-penkutty/articleshow/71969796.cms|title=പല ഓഫറുകളും വന്നെങ്കിലും മികച്ച അവസരത്തിനായി കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു; ശ്രീനിഷ്| website=malayalam.samayam.com}}</ref> |- | 2020 ||''പ്ലാസ്റ്റിക് & ഇലാസ്റ്റിക്''|| [[യൂട്യൂബ്]] || കമ്പർകട്ട് ||മലയാളം|| വെബ് സീരീസ് |- | 2020 ||''അവസ്ഥ''|| [[യൂട്യൂബ്]] || സൂര്യ || മലയാളം||വെബ് സീരീസ് |- | 2020 ||''ചെല്ലക്കുട്ടിയേ''|| [[യൂട്യൂബ്]] || സൂര്യ ||മലയാളം <br> തമിഴ്||മ്യൂസിക് ആൽബം |- | 2020 || ''[[Chembarathi (TV series)|ചെമ്പരത്തി]]'' || സീ കേരളം || സുധി ||മലയാളം|| ഗസ്റ്റ് റോൾ |- |2021|| ''ശ്രീമന്തുടു'' || [[ETV Telugu|ഇടിവി]] || അഖിൽ || തെലുങ്ക്|| |- | 2021|| [[Poove Unakkaga (TV series)|പൂവേ ഉനക്കാക]]'' ||[[Sun TV Network|സൺ ടിവി]]|| കാർത്തിക് സുബ്രമണ്യൻ || തമിഴ്|| പ്രധാന വേഷം |- |} == അവലംബം == {{RL}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== * {{IMDb name|9505966}} * {{Instagram|srinish_aravind}} * {{Facebook|SrinishOnline}} {{authority control|അവലംബം=}} [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ ജനിച്ചവർ]] 57ha9zhs5jf6e70yg8tzdwim1vsv7yr 0 532543 4618769 4617317 2026-05-12T07:30:01Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618769 wikitext text/x-wiki {{PU|Halal tourism}} [[പ്രമാണം:清真中國牛肉館.JPG|ലഘുചിത്രം| [[തായ്‌വാൻ|തായ്‌വാനിലെ]] [[തായ്‌പെയ്|തായ്‌പേയിയിലെ]] ഹലാൽ ചൈനീസ് റെസ്റ്റോറന്റ്.]] [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാമിക]] നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന [[മുസ്‌ലിം]] കുടുംബങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള [[വിനോദസഞ്ചാരം|ടൂറിസത്തിന്റെ]] ഒരു ഉപവിഭാഗമാണ് '''ഹലാൽ ടൂറിസം'''. അത്തരം ടൂറിസത്തിൽ ഹോട്ടലുകൾ [[മദ്യം]], [[പന്നി|പന്നിമാംസം]] മുതലായവ വിളമ്പുന്നില്ല, കൂടാതെ നീന്തൽക്കുളങ്ങളും സ്പാ സൗകര്യങ്ങളും പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും പ്രത്യേകമായിരിക്കും. [[മലേഷ്യ]], [[തുർക്കി]] തുടങ്ങി നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ മുസ്‌ലിം വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ മതവിശ്വാസത്തിന് അനുസൃതമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിക്കൊണ്ട് സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ഇസ്‌ലാമിക മൂല്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഹലാൽ ടൂറിസത്തിന് ഇസ്‌ലാമിക രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല പശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിലും പ്രചാരമുണ്ടെന്നാണ് ടൂറിസം രംഗത്തെ വിദഗ്ദ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്.<ref name="DoolNews">{{cite web|url=https://www.doolnews.com/halal-tourism-becoming-popular256.html|title=ഹലാൽ ടൂറിസത്തിന് പ്രചാരമേകുന്നു|website=DoolNews}}</ref> നിലവിൽ, ഹലാൽ ടൂറിസത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങളൊന്നുമില്ല. [[ഹലാൽ]] ടൂറിസം വ്യവസായം മദ്യമോ പന്നിയിറച്ചി ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങളോ നൽകാത്തതും പ്രാർത്ഥന സമയം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതും മത പരിപാടികൾ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നതുമായ [[വിമാനം|വിമാന]] സൗകര്യങ്ങളും നൽകുന്നുണ്ട്. 2007 ൽ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] വേൾഡ് ട്രാവൽ മാർക്കറ്റ് പുറത്തിറക്കിയ ഒരു യൂറോമോണിറ്റർ ഇന്റർനാഷണൽ റിപ്പോർട്ട്, [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ|മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ]] ഹലാൽ ടൂറിസത്തിന്റെ കുതിച്ചുചാട്ടത്തിന് സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു. ഹലാൽ [[സ്റ്റാർട്ടപ്പ് കമ്പനി|സ്റ്റാർട്ടപ്പ്]] എയർലൈനിന്റെ ഒരു മാർക്കറ്റിനെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ടിൽ പരാമർശിക്കുന്നു, അതിൽ [[ഹലാൽ]] ഭക്ഷണം, പ്രയർ കോളുകൾ, സീറ്റ് പോക്കറ്റുകളിൽ [[ഖുർആൻ]], പുരുഷ-സ്ത്രീ യാത്രക്കാർക്ക് പ്രത്യേകമായി തിരിച്ച സീറ്റ് എന്നിവയുണ്ടാകും.<ref>{{Cite web|url=http://www.ameinfo.com/138295.html|title=Halal tourism could blossom: AME Info|access-date=2008-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080507072757/http://www.ameinfo.com/138295.html|archive-date=2008-05-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?c=Article_C&cid=1193049691668&pagename=Zone-English-News%2FNWELayout|title=Untapped Halal Tourism - IslamOnline.net - News|date=November 13, 2007|website=web.archive.org|access-date=2021-02-05|archive-date=2007-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20071113211054/http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?c=Article_C&cid=1193049691668&pagename=Zone-English-News%2FNWELayout|url-status=dead}}</ref> ഇസ്‌ലാമിക [[ശരീഅത്ത്‌|ശരീഅത്തിന്റെ]] പാഠങ്ങൾക്കനുസൃതമായി അറുത്തതും പന്നിയിറച്ചി, മദ്യം തുടങ്ങിയ ഇസ്‌ലാം നിരോധിച്ചിരിക്കുന്ന വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് വിമുക്തവുമായ ഹലാൽ ഭക്ഷണം പല അന്താരാഷ്ട്ര ഹോട്ടലുകളും നൽകുന്നു. മുസ്ലീം രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് ആവശ്യമായ [[വിവർത്തനം|വിവർത്തന]] സേവനങ്ങളും മറ്റ് സഹായങ്ങളും നൽകുന്നതിന് ചില ഹോട്ടലുകൾ മുസ്‌ലിം ലോകത്തെ ആളുകളെ നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://alwatan.com.kw/Default.aspx?MgDid=650433&pageId=473 Halal tourism on the rise worldwide: Al Watan Daily]</ref> 2013 മെയ് 25 ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഹലാൽ ബിസിനസിനെക്കുറിച്ചുള്ള [[ദ ഇക്കണോമിസ്റ്റ്|ഇക്കണോമിസ്റ്റിന്റെ]] ലേഖനത്തിൽ “ഇത് ഹലാൽ ഉൽ‌പന്നങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഹലാൽ അവധിദിനങ്ങൾ പോലുള്ള സേവനങ്ങളും കുതിച്ചുയരുന്നു. ലണ്ടൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഓൺലൈൻ ട്രാവൽ സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റായ ക്രസന്റ് ടൂർസ്, പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും പ്രത്യേകമായി നീന്തൽക്കുളങ്ങൾ, മദ്യം ഇല്ലാത്ത നയങ്ങൾ, ഹലാൽ റെസ്റ്റോറന്റുകൾ എന്നിവയുള്ള തുർക്കിയിലെ ഹോട്ടലുകളിലേക്ക് ക്ലയന്റുകളെ ബുക്ക് ചെയ്യുന്നു, ഒപ്പം ഉയർന്ന മതിലുകളുള്ള സ്വകാര്യ ഹോളിഡേ വില്ലകൾ വാടകയ്‌ക്കെടുക്കുന്നു" എന്ന് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.economist.com/international/2013/05/25/consuming-passions|title=Consuming passions|date=May 25, 2013}}</ref> [[ഫോബ്സ്]] ഫീച്ചർ ചെയ്ത ഇത് മുസ്ലീം സൌഹൃദ ഹോട്ടലുകളും ഹലാൽ ഭക്ഷണ ഓപ്ഷനുകൾ, ഖുറാൻ ലഭ്യതയെയും മറ്റ് കാര്യങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശങ്ങളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. തോംസൺ റോയിട്ടേഴ്സിന്റെ റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, 2014 ൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മുസ്‌ലിംകൾ 142 ബില്യൺ ഡോളർ [[യാത്ര|യാത്രയ്ക്കായി]] ([[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]] എന്നിവ ഒഴികെ) ചെലവഴിച്ചു. 2014 ൽ [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] നിന്നുള്ള യാത്രക്കാർ 160 ബില്യൺ ഡോളർ ചെലവഴിച്ചു, [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസ്]] യാത്രക്കാർ 143 ബില്യൺ ഡോളർ ചെലവഴിച്ചു,ഇതുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ആഗോള യാത്രാ ചെലവിൽ മുസ്‌ലിം യാത്രാ മേഖല മൂന്നാം സ്ഥാനത്ത് വരികയും മൊത്തം ആഗോള ചെലവുകളുടെ 11 ശതമാനം വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആഗോള [[മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം|ജിഡിപിയിൽ]] 2016 ൽ 156 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറാണ് മുസ്‌ലിം യാത്ര സംഭാവന ചെയ്തത്. ഇത് 2020 ഓടെ 220 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറായി വളരുമെന്ന് ക്രസന്റ് റേറ്റിംഗിന്റെ ആഗോള മുസ്‌ലിം ട്രാവൽ ഇൻഡെക്‌സ് 2017 പറയുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.crescentrating.com/halal-muslim-travel-market-reports.html|title=Muslim/Halal Travel & Tourism Market Research, Reports & Publications|last=CrescentRating|website=CrescentRating}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.crescentrating.com/reports/mastercard-crescentrating-global-muslim-travel-index-gmti-2018.html|title=Global Muslim Travel Index 2018|last=CrescentRating|website=www.crescentrating.com}}</ref> == റേറ്റിങ്ങ് == 2008 ൽ, ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ ഓൺലൈൻ ഹോട്ടൽ റഫറൻസ് ടൂൾ ക്രസന്റ് റേറ്റിംഗ് മുസ്ലീം യാത്രക്കാർക്കായി സമർപ്പിച്ചു. മുസ്ലീം അതിഥികൾക്ക് പ്രാർത്ഥന പരവതാനികളുടെ ലഭ്യത, [[ഖിബ്‌ല|ഖിബ്ല ദിശ]], മദ്യനയങ്ങൾ, ഹലാൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ലഭ്യത എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തി ക്രസന്റ് റേറ്റിംഗ് 1 മുതൽ 7 വരെ റേറ്റിംഗ് സ്കെയിലായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.crescentrating.com/rating-accreditations/hotels.html|title=Halal/Muslim Friendly Hotel Rating Standards|last=CrescentRating|website=CrescentRating}}</ref> 2015-ൽ ട്രിപ്ഫെസ് സമാന ഹലാൽ ക്ലാസിഫിക്കേഷൻ സംവിധാനം സലാം സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആരംഭിച്ചു<ref>{{Cite web|url=http://www.britishmuslim-magazine.com/2017/04/06/faeez-fadhillah-speaks-british-muslim-magazine-salam-standard/|title=Faeez Fadhillah speaks to British Muslim Magazine about Salam Standard|access-date=2019-10-25|last=Khan|first=Tahira|date=2017-04-06|website=British Muslim Magazine|language=en-GB|archive-date=2019-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20191025065158/http://www.britishmuslim-magazine.com/2017/04/06/faeez-fadhillah-speaks-british-muslim-magazine-salam-standard/|url-status=dead}}</ref> ഇതിൽ വെങ്കലം മുതൽ പ്ലാറ്റിനം വരെ 4 ലെവൽ വർഗ്ഗീകരണ സംവിധാനമുണ്ട്. മലേഷ്യൻ ടൂറിസം, കലാസാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയവും [https://itc.gov.my ഇസ്ലാമിക് ടൂറിസം സെന്ററും]<ref>{{Cite web|url=https://www.tourism.gov.my/media/view/tourism-malaysia-returns-to-the-arabian-travel-market-for-the-24th-year|title=Tourism Malaysia returns to the Arabian Travel Market for the 24th year|access-date=2019-10-25|website=Tourism Malaysia}}</ref> ഈ തരംതിരിക്കൽ സംവിധാനത്തെ അംഗീകരിക്കുകയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്തു, കൂടാതെ കോം‌സെക് സമ്മേളനത്തിൽ<ref>{{Cite web|url=http://www.comcec.org/en/wp-content/uploads/2017/02/9-TUR-PRE-7-3.pdf|title=Salam Standard by Lagisatu Travel Sdn Bhd|website=COMCEC|access-date=2021-02-05|archive-date=2017-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809214432/http://www.comcec.org/en/wp-content/uploads/2017/02/9-TUR-PRE-7-3.pdf|url-status=dead}}</ref> [[ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോ ഓപറേഷൻ|ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് സഹകരണത്തിന്റെ (ഒഐസി)]] ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ഇത് അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. == ഹലാൽ ടൂറിസം വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ == === യുകെ ഹലാൽ ടൂറിസം === 2017 ഏപ്രിലിൽ, മൊത്തത്തിലുള്ള ആഗോള മുസ്‌ലിം യാത്രാ സൂചികയിൽ യുകെ 20 ആം സ്ഥാനത്താണ്,<ref name="auto"/> എന്നാൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുകെ]] [[സ്പെയിൻ|സ്‌പെയിനിനെ]] മറികടന്ന് ഒഐസി ഇതര ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്ത് എത്തി. എയർ കണക്റ്റിവിറ്റി, ആശയവിനിമയത്തിന്റെ സൌകര്യം, കുടുംബ സൗഹാർദ്ദ ലക്ഷ്യസ്ഥാനം, പ്രാർത്ഥനാ ഇടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഈ വളർച്ചയുടെ കാരണങ്ങളിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.crescentrating.com/gmti/detail.html?spot=21&s=3|title=MasterCard-CrescentRating Global Muslim Travel Index (GMTI)|last=CrescentRating|website=www.crescentrating.com|access-date=2021-02-05|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026090948/https://www.crescentrating.com/gmti/detail.html?spot=21&s=3|url-status=dead}}</ref> യുകെയിലെ ഹലാൽ ടൂറിസ വളർച്ചയിൽ ഒരു പ്രധാന വഹിച്ചിട്ടുള്ളത് മുസ്ലീം ഹിസ്റ്ററി ടൂറുകളാണ്. 2015 ൽ, ലോകത്തെ മികച്ച ഹലാൽ ടൂർ ഓപ്പറേറ്റർമാരിൽ ഇത്തിഹാദ് ഹാലയ്ക്ക് തൊട്ടുപിന്നിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്ത് മുസ്ലീം ഹിസ്റ്ററി ടൂറുകളായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.salaamgateway.com/en/story/muslim_history_tours_pioneering_london_minnow_that_took_on_global_halal_travel_heavyweights-SALAAM10112015125820/|title=Muslim History Tours: pioneering London minnow that took on global halal travel heavyweights|last=Hussain|first=Tharik|access-date=2021-02-05|archive-date=2018-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180802011549/https://www.salaamgateway.com/en/story/muslim_history_tours_pioneering_london_minnow_that_took_on_global_halal_travel_heavyweights-SALAAM10112015125820/|url-status=dead}}</ref> അവരുടെ മാർക്കറ്റ് ഹലാൽ ഫ്രണ്ട്‌ലി ഹോട്ടലുകൾ, പ്രൊഫഷണലായി യോഗ്യതയുള്ള ഗൈഡഡ് ടൂറുകൾ, റിവർ തേംസ് ക്രൂയിസിലെ ഹലാൽ ഭക്ഷണം, ലണ്ടനിലെ മുസ്ലീം ചരിത്ര കാഴ്ചകൾക്കായി ടൂർ ബസ് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://britishmuslim-magazine.com/2017/04/23/muslim-heritage-history-bus-tour/|title=Muslim Heritage and History Bus Tour - British Muslim Magazine|date=23 April 2017|access-date=2021-02-05|archive-date=2020-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20200929171511/https://www.britishmuslim-magazine.com/2017/04/23/muslim-heritage-history-bus-tour/|url-status=dead}}</ref> === തായ്ലന്റ് === മുസ്‌ലിം സന്ദർശകർക്ക് ഹലാൽ ടൂറിസത്തിലധിഷ്ഠിതമായ സൗകര്യങ്ങൾനൽകി [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിനെ]] ഒരു മുസ്‌ലിം സൗഹൃദ ഡെസ്റ്റിഷേനാക്കി മാറ്റുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തിൽ 2015 ൽ തായ്‌ലാൻഡ് മുസ്‌ലിം ഫ്രണ്ട്ലി ആപ്പ് എന്ന ആപ്പ് പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു.<ref name="madhyamam">{{cite web|url=https://www.madhyamam.com/travel/news/special-facilities-for-those-coming-from-gulf-countries-thailand-expands-halal-tourism-potential-604901|title=ഗൾഫ്​​ രാജ്യങ്ങളിൽനിന്ന്​ വരുന്നവർക്ക്​ ​പ്രത്യേക സൗകര്യങ്ങൾ; ഹലാൽ ടൂറിസം സാധ്യതകൾ വിപുലീകരിച്ച്​ തായ്​ലാൻഡ്​ {{!}} Special facilities for those coming from Gulf countries; Thailand expands halal tourism potential {{!}} Madhyamam|date=5 ഫെബ്രുവരി 2021|website=www.madhyamam.com|access-date=2021-02-05|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205043732/https://www.madhyamam.com/travel/news/special-facilities-for-those-coming-from-gulf-countries-thailand-expands-halal-tourism-potential-604901|url-status=bot: unknown}}</ref> === തുർക്കി === സ്ത്രീകൾക്ക് സ്‌പെഷ്യൽ ബീച്ച്‌ സൗകര്യം നൽകിക്കൊണ്ടും, ഹോട്ടലുകളിൽ ഇസ്ലാമികാന്തരീക്ഷവും മദ്യരഹിത ഹലാൽ ഭക്ഷണവും വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് [[തുർക്കി|തുർക്കിയിൽ]] ഹലാൽ ടൂറിസത്തിന് പ്രാമുഖ്യം നൽകുന്ന നടപടികൾ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="suprabhaatham">{{cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/suprabhaatham-epaper-suprabha/halal+durisathinu+kuduthal+shradhdha+kendhreekarikkan+lakshyamitt+thurkki-newsid-103207848|title=ഹലാൽ ടൂറിസത്തിനു കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് തുർക്കി - Suprabhaatham {{!}} DailyHunt|date=5 ഫെബ്രുവരി 2021|website=suprabhaatham-epaper|access-date=2021-02-05|archive-date=2021-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205044632/https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/suprabhaatham-epaper-suprabha/halal+durisathinu+kuduthal+shradhdha+kendhreekarikkan+lakshyamitt+thurkki-newsid-103207848|url-status=bot: unknown}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://www.theguardian.com/travel/2010/aug/28/halal-holidays-turkey-muslim-women ദി ഗാർഡിയൻ - ക്രസന്റ് ടൂർസ് ഹലാൽ ഹോളിഡേയ്സ്] * [http://travel.cnn.com/halal-tourism-329146 സി‌എൻ‌എൻ‌ ട്രാവൽ - ഹലാൽ ടൂറിസം മൊമെന്റ് ഇൻ സൺ] * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/fast_track/8901976.stm ബിബിസി - ഹലാൽ ഹോളിഡേയ്സ് ഇൻ സൺ] * [https://www.economist.com/news/international/21578380-muslim-consumers-are-looking-beyond-traditional-religious-stipulations-meat-and ദി ഇക്കണോമിസ്റ്റ് - ക്രസന്റ് ടൂർസ് ഹലാൽ ഹോളിഡേയ്സ്] * [https://www.crescentrating.com/ ക്രസന്റ് റേറ്റിംഗ്] * [https://www.salamstandard.org/ സലാം സ്റ്റാൻഡേർഡ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210516161435/https://www.salamstandard.org/ |date=2021-05-16 }} * [https://www.tripfez.com ട്രിപ്ഫെസ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126050141/https://www.tripfez.com/ |date=2021-01-26 }} {{Tourism}} [[വർഗ്ഗം:വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ തരങ്ങൾ]] jc4wu1nn3lik6hj4vn6zpipr9awr14r 0 534109 4618740 4543910 2026-05-12T03:57:14Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618740 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിലും]] അനുബന്ധപ്രദേശങ്ങളിലും [[വിസ്തീർണ്ണം|വിസ്തീർണ്ണമളക്കാനായി]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന [[ഏകകം|ഏകകമാണ്]] '''സ്ട്രെമ്മ''' ({{Lang-el|στρέμμα}} , ''strémma'' ). നിലവിൽ ആയിരം [[ചതുരശ്ര മീറ്റർ|ചതുരശ്ര മീറ്ററിന്]] (ഒരു ഡെകാർ) തുല്ല്യമാണ് ഒരു സ്ട്രെമ്മ. == ചരിത്രം == ഒരു പ്ലെത്രോൺ (ഏകദേശം 100 അടിക്ക് തുല്ല്യമായ നീളം) നീളവും അതേ വീതിയുമുള്ള സമചതുരത്തിന്റെ വിസ്തീർണ്ണമാണ് [[പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് നാഗരികത|പുരാതന ഗ്രീസിൽ]] ഒരു ഏക്കർ (ഗ്രീക്ക് ഏക്കർ) ആയി കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. ഒരു ഗ്രീക്ക് ഗുസ്തിക്കളത്തിന്റെ അളവ്, ഒരു സംഘം [[കാളകൾ|കാളകൾക്ക്]] ഒരു ദിവസം ഉഴുതുമറിക്കാവുന്ന ഭൂമി എന്നിങ്ങനെയൊക്കെ ഇതിനെ വ്യാഖ്യാനിച്ചു വന്നു.<ref>{{Citation|last=Pryce|first=Frederick Norman|title=The Oxford Classical Dictionary, ''4th&nbsp;ed.''|date=2012|page=917|editor-last=Spawforth|editor-first=Antony|contribution=measures|contribution-url=https://books.google.com/books?id=bVWcAQAAQBAJ&pg=PA917|place=Oxford|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-954556-8|ref={{harvid|Pryce|2012}}|displayauthors=1|editor2-last=Hornblower|editor2-first=Simon|editor3-last=Eidinow|editor3-first=Esther}}.</ref> ഇത് പിന്നീട് സ്ട്രെമ്മ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു<ref>Λεξικό της κοινής Νεοελληνικής (Dictionary of Modern Greek), Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη, 1998. {{ISBN|960-231-085-5}}</ref>. പല പ്രദേശങ്ങളിലും സ്ട്രെമ്മയുടെ വിസ്തീർണ്ണം വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു.<ref>Λεξικό, 1998</ref><ref>Siriol Davis, "Pylos Regional Archaeological Project, Part VI: administration and settlement in Venetian Navarino", ''Hesperia'', Winter, 2004 </ref><ref>[[Costas Lapavitsas]], {{cite journal |url=http://eprints.soas.ac.uk/8828/1/Lapavitsas4112005.pdf |journal=Ηλεκτρονικό Δελτίο Οικονομικής Ιστορίας |title=Social and Economic Underpinning of Industrial Development: Evidence from Ottoman Macedonia |access-date=2012-08-29 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന [[ദുനം (ഏകകം)|ദുനം]] സ്ട്രെമ്മയിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ടതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു<ref>V.L. Ménage, Review of Speros Vryonis, Jr. ''The decline of medieval Hellenism in Asia Minor and the process of islamization from the eleventh through the fifteenth century'', Berkeley, 1971; in ''Bulletin of the School of Oriental and African Studies'' (University of London) '''36''':3 (1973), pp. 659-661. [https://www.jstor.org/stable/613605 at JSTOR (subscription required)]; see also Erich Schilbach, ''Byzantinische Metrologie''.</ref>. ഒരേ സ്വഭാവസവിശേഷതകളുള്ളതായിരുന്നു ഇവ രണ്ടും. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:വിസ്തീർണത്തിന്റെ ഏകകങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആന്ത്രോപിക് ഏകകങ്ങൾ]] njgwsumac0j8fiutnsutlq1iyci3rlb 0 536948 4618716 4101504 2026-05-11T23:42:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618716 wikitext text/x-wiki {{PU|Sujatha Mohan (doctor)}} {{Infobox person | name = Sujatha Mohan | image = Dr Sujatha Mohan (cropped).jpg | image_size = | caption = | other_names = | birth_name = | birth_date = 20th century | birth_place = | death_date = | death_place = | death_cause = | nationality = [[India]] | education = | occupation = | employer = | known_for = | net_worth = | height = | weight = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | boards = | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | website = | signature = | footnotes = }} ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] നേത്രരോഗ വിദഗ്ദ്ധയാണ് '''സുജാത മോഹൻ.''' ചെന്നൈ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അവർ ചെന്നൈ മേഖലയിൽ സൗജന്യ നേത്ര സംരക്ഷണം നൽകുന്ന ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പേരിൽ [[നാരീശക്തി പുരസ്കാരം|നാരീശക്തി പുരസ്കാരത്തിന്]] അർഹയായിട്ടുണ്ട്. == ജീവിതം == ഇന്ത്യയിലെ [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] നേത്രരോഗ ആശുപത്രിയായ ശങ്കര നേത്രാലയയിലാണ് സുജാത മോഹൻ പഠിച്ചത്. അവിടെ വെച്ച് 1986 ൽ അവർ തന്റെ ഭാവി ഭർത്താവിനെ കണ്ടുമുട്ടി, അടുത്ത വർഷം അവർ വിവാഹിതരായി. രാജൻ ഐ കെയർ ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് മെഡിക്കൽ ഡയറക്ടറാണ് അവർ ഇപ്പോൾ. ചെന്നൈ വിഷൻ ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റ് എന്ന പേരിൽ ഒരു ചാരിറ്റബിൾ വിഭാഗം ആശുപത്രിയിലുണ്ട്, ഇത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ കാഴ്ച മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യുകയാണ്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2019/mar/13/dr-sujatha-mohan-a-womans-winning-vision-for-the-poor-1950400.html|title=Dr Sujatha Mohan: A woman’s winning vision for the poor|access-date=2021-01-05|website=The New Indian Express}}</ref> ചെന്നൈയിലെ പ്രധാന കേന്ദ്രത്തിന് {{Convert|150|km|mi}} ചുറ്റളവിൽ [[കാഞ്ചീപുരം]], [[തിരുവള്ളൂർ]], [[തിരുവണ്ണാമലൈ|തിരുവണ്ണാമല]], [[വെല്ലൂർ]], [[വില്ലുപുരം]] എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലായി 3,500 നേത്ര സ്ക്രീനിംഗ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ട്രസ്റ്റിറ്റിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ചെയ്തു. അതിലൂടെ ഒരു ദശലക്ഷം ആളുകളുടെ കണ്ണുകൾ പരിശോധിക്കുകയും, കണ്ണിനുളളിൽ [[ഇൻട്രാഒകുലർ ലെൻസ് ]] സ്ഥാപിച്ചു കൊണ്ടുള്ള ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം [[തിമിരം|തിമിര]] ശസ്ത്രക്രിയകൾ, 7,000 [[കോർണിയ]] ട്രാൻസ്പ്ലാൻറുകൾ എന്നിവ സൗജന്യമായി ചെയ്യുകയും 300,000 ജോഡി ഗ്ലാസുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. കോർണിയ മാറ്റിവയ്ക്കൽ സഹായം, വാഹനത്തിനുള്ളിൽ കണ്ണ് ശസ്ത്രക്രിയ നടത്താൻ കഴിയുന്ന വിധത്തിൽ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു വാൻ എന്നിവ നൽകി [[റോട്ടറി ക്ലബ്ബ്|റോട്ടറി ക്ലബാണ്]] ഇതിന് സഹായിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.ritzmagazine.in/a-visionary-for-all-to-see-dr-mohan-rajan-dr-sujatha-mohanby-sanjay-pinto3/|title=A Visionary for all to see: Dr.Mohan Rajan & Dr. Sujatha Mohan - By Sanjay Pinto {{!}} RITZ|access-date=2021-01-05|last=Pyarilal|first=Vasanth|date=2019-08-03|language=en-US}}</ref> 2019 മാർച്ച് 8 ന് സുജാത മോഹന് 2018 ലെ [[നാരീശക്തി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://narishaktipuraskar.wcd.gov.in/gallery|title=Nari Shakti Puraskar - Gallery|access-date=2020-04-11|website=narishaktipuraskar.wcd.gov.in}}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 1987 ജനുവരി 26 ന് മാതാപിതാക്കൾ കല്യാണം തീരുമാനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് സുജാതയും ഭർത്താവും ഭക്ഷണത്തിനും സിനിമയ്ക്കുമായി കുറച്ച് തവണ കണ്ടുമുട്ടിയിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട് കുടുംബങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുകയും 1987 ഓഗസ്റ്റ് 19 ന് അവർ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. അവർക്ക് രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ട്.<ref name="corp">{{Cite web|url=https://corporatecitizen.in/issue17/cover-story-vision-mission.html|title=Corporate Citizen|access-date=2021-01-05|website=corporatecitizen.in}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ചെന്നൈയിൽ നിന്നുള്ളവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:നേത്രരോഗചികിൽസകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭിഷഗ്വരർ]] 57dy742c9h1iobdgjn7b39nws4v032k 10 537094 4618643 4593748 2026-05-11T14:35:44Z Kiran Gopi 10521 4618643 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Fifteenth KLA |title = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ]] |state=collapsed |above = '''കാലഘട്ടം:''' [[2021]] [[മേയ് 3]] - [[2026]] [[മേയ് 4]] |groupstyle = line-height:1.1em; |group1 = ഗവർണർമാർ |list1 = <div>[[ആരിഫ് മുഹമ്മദ് ഖാൻ]] ([[2019]] [[സെപ്റ്റംബർ 6]] - [[2025]] [[ജനുവരി 1]]){{·}}[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]([[2025]] [[ജനുവരി 2]] - തുടരുന്നു) {{nowrap end}} |group2 = സ്പീക്കർമാർ |list2 = <div>[[എം.ബി. രാജേഷ്]] ([[2021]] [[മേയ് 21]] - [[2022]] [[സെപ്റ്റംബർ 3]]){{·}}[[എ.എൻ. ഷംസീർ]] ([[2022]] [[സെപ്റ്റംബർ 12]] - തുടരുന്നു) {{nowrap end}} |group3 = ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ |list3 = <div>[[ചിറ്റയം ഗോപകുമാർ]] ([[2021]] [[ജൂൺ 1]] - തുടരുന്നു) {{nowrap end}} |group4 = മുഖ്യമന്ത്രി |list4 = <div>[[പിണറായി വിജയൻ]] - [[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭ]] ([[2021]] [[മേയ് 20]] - തുടരുന്നു) {{nowrap end}} |group5 =മന്ത്രിമാർ |list5 = <div>[[പിണറായി വിജയൻ]]{{·}}[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]{{·}}[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]{{·}}[[പി. രാജീവ്]]{{·}}[[സജി ചെറിയാൻ]]{{·}}[[വി.എൻ. വാസവൻ]]{{·}}[[വി. ശിവൻകുട്ടി]]{{·}}[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]{{·}}[[ആർ. ബിന്ദു]]{{·}}[[വീണാ ജോർജ്ജ്]]{{·}}[[കെ. രാജൻ]]{{·}}[[പി. പ്രസാദ്]]{{·}}[[ജി.ആർ. അനിൽ]]{{·}}[[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]{{·}}[[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]{{·}}[[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]{{·}}[[ആന്റണി രാജു]]{{·}}[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]{{·}}[[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ]]{{·}}[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]{{·}}[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]] {{nowrap end}} |group6 = പ്രതിപക്ഷനേതാവ് |list6 = <div>[[വി.ഡി. സതീശൻ]] |group7 =അംഗങ്ങൾ |list7 = <div>[[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]]{{·}}[[എൻ.എ. നെല്ലിക്കുന്ന്]]{{·}}[[സി.എച്ച്. കുഞ്ഞമ്പു]]{{·}}[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]{{·}}[[എം. രാജഗോപാലൻ]]{{·}}[[ടി.ഐ. മധുസൂദനൻ]]{{·}}[[എം. വിജിൻ]]{{·}}[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]{{·}}[[സജീവ് ജോസഫ്]]{{·}}[[കെ.വി. സുമേഷ്]]{{·}}[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]{{·}}[[പിണറായി വിജയൻ]]{{·}}[[എ.എൻ. ഷംസീർ]]{{·}}[[കെ.പി. മോഹനൻ]]{{·}}[[കെ.കെ. ശൈലജ]]{{·}}[[സണ്ണി ജോസഫ്]]{{·}}[[ഒ.ആർ. കേളു]]{{·}}[[ഐ.സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[ടി. സിദ്ദിഖ്]]{{·}}[[കെ.കെ. രമ]]{{·}}[[കെ.പി. കുഞ്ഞമ്മദ് കുട്ടി]]{{·}}[[ഇ.കെ. വിജയൻ]]{{·}}[[കാനത്തിൽ ജമീല]]{{·}}[[ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[കെ.എം. സച്ചിൻ ദേവ്]]{{·}}[[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[തോട്ടത്തിൽ രവീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]{{·}}[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]{{·}}[[പി.ടി.എ. റഹീം]]{{·}}[[എം.കെ. മുനീർ]]{{·}}[[ലിന്റോ ജോസഫ്]]{{·}}[[ടി.വി. ഇബ്രാഹിം]]{{·}}[[പി.കെ. ബഷീർ]]{{·}}[[പി.വി. അൻവർ]]{{·}}[[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]]{{·}}[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]]{{·}}[[യു.എ. ലത്തീഫ്]]{{·}}[[നജീബ് കാന്തപുരം]]{{·}}[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]{{·}}[[പി. ഉബൈദുല്ല]]{{·}}[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]{{·}}[[അബ്ദുൽ ഹമീദ് പി.]]{{·}}[[കെ.പി.എ. മജീദ്]]{{·}}[[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ]]{{·}}[[കുറുക്കോളി മൊയ്തീൻ]]{{·}}[[കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ]]{{·}}[[കെ.ടി. ജലീൽ]]{{·}}[[പി. നന്ദകുമാർ]]{{·}}[[എം.ബി. രാജേഷ്]]{{·}}[[മുഹമ്മദ്‌ മുഹ്സിൻ പി.]]{{·}}[[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]]{{·}}[[കെ. പ്രേംകുമാർ]]{{·}}[[കെ. ശാന്തകുമാരി]]{{·}}[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]]{{·}}[[എ. പ്രഭാകരൻ]]{{·}}[[ഷാഫി പറമ്പിൽ]]{{·}}[[രാഹുൽ മാങ്കൂട്ടത്തിൽ]]{{·}}[[പി.പി. സുമോദ്]]{{·}}[[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]{{·}}[[കെ. ബാബു (സി.പി.ഐ.എം.)|കെ. ബാബു]]{{·}}[[കെ.ഡി. പ്രസേനൻ]]{{·}}[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[യു.ആർ. പ്രദീപ്]]{{·}}[[എ.സി. മൊയ്തീൻ]]{{·}}[[എൻ.കെ. അക്ബർ]]{{·}}[[മുരളി പെരുന്നെല്ലി]]{{·}}[[സേവ്യർ ചിറ്റിലപ്പള്ളി]]{{·}}[[കെ. രാജൻ]]{{·}}[[പി. ബാലചന്ദ്രൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|പി. ബാലചന്ദ്രൻ]]{{·}}[[സി.സി. മുകുന്ദൻ]]{{·}}[[ഇ.ടി. ടൈസൺ]]{{·}}[[ആർ. ബിന്ദു]]{{·}}[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ (സിപിഐഎം)|കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]{{·}}[[സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]]{{·}}[[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]]{{·}}[[എൽദോസ് പി. കുന്നപ്പിള്ളി]]{{·}}[[റോജി എം. ജോൺ]]{{·}}[[അൻവർ സാദത്ത് (നിയമസഭാംഗം)|അൻവർ സാദത്ത്]]{{·}}[[പി. രാജീവ്]]{{·}}[[വി.ഡി. സതീശൻ]]{{·}}[[കെ.എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[കെ.ജെ. മാക്സി]]{{·}}[[കെ. ബാബു]]{{·}}[[ടി.ജെ. വിനോദ്]]{{·}}[[പി.ടി. തോമസ്]]{{·}}[[ഉമ തോമസ്]]{{·}}[[പി.വി. ശ്രീനിജിൻ]]{{·}}[[അനൂപ് ജേക്കബ്]]{{·}}[[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]]{{·}}[[ആന്റണി ജോൺ]]{{·}}[[എ. രാജ (സിപിഐഎം)|എ. രാജ]]{{·}}[[എം.എം. മണി]]{{·}}[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]{{·}}[[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]{{·}}[[വാഴൂർ സോമൻ]]{{·}}[[മാണി സി. കാപ്പൻ]]{{·}}[[മോൻസ് ജോസഫ്]]{{·}}[[സി.കെ. ആശ]]{{·}}[[വി.എൻ. വാസവൻ]]{{·}}[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]{{·}}[[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]]{{·}}[[ജോബ് മൈക്കിൾ]]{{·}}[[എൻ. ജയരാജ്]]{{·}}[[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ]]{{·}}[[ദലീമ ജോജോ]]{{·}}[[പി. പ്രസാദ്]]{{·}}[[പി.പി. ചിത്തരഞ്ജൻ]]{{·}}[[എച്ച്. സലാം]]{{·}}[[തോമസ് കെ. തോമസ്]]{{·}}[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]{{·}}[[യു. പ്രതിഭ]]{{·}}[[എം.എസ്. അരുൺ കുമാർ]]{{·}}[[സജി ചെറിയാൻ]]{{·}}[[മാത്യു ടി. തോമസ്]]{{·}}[[പ്രമോദ് നാരായൺ]]{{·}}[[വീണാ ജോർജ്ജ്]]{{·}}[[കെ.യു. ജനീഷ് കുമാർ]]{{·}}[[ചിറ്റയം ഗോപകുമാർ]]{{·}}[[സി.ആർ. മഹേഷ്]]{{·}}[[സുജിത്ത് വിജയൻപിള്ള]]{{·}}[[കോവൂർ കുഞ്ഞുമോൻ]]{{·}}[[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]{{·}}[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]{{·}}[[പി.എസ്. സുപാൽ]]{{·}}[[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]{{·}}[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]]{{·}}[[മുകേഷ് (നടൻ)|മുകേഷ്]]{{·}}[[എം. നൗഷാദ്]]{{·}}[[ജി.എസ്. ജയലാൽ]]{{·}}[[വി. ജോയ്]]{{·}}[[ഒ.എസ്. അംബിക]]{{·}}[[വി. ശശി]]{{·}}[[ജി.ആർ. അനിൽ]]{{·}}[[ഡി.കെ. മുരളി]]{{·}}[[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]]{{·}}[[വി.കെ. പ്രശാന്ത്]]{{·}}[[ആന്റണി രാജു]]{{·}}[[വി. ശിവൻകുട്ടി]]{{·}}[[ജി. സ്റ്റീഫൻ]]{{·}}[[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[ഐ.ബി. സതീഷ്]]{{·}}[[എം. വിൻസെന്റ്]]{{·}}[[കെ. ആൻസലൻ]] |below ='''മറ്റു നിയമസഭകൾ:-'''{{KLA}} }} <noinclude>[[വർഗ്ഗം:കേരളനിയമസഭകളുടെ ഫലകങ്ങൾ|{{PAGENAME}}]]</noinclude> izjrrpunchmw9fr3z0adda769svaet5 4618644 4618643 2026-05-11T14:37:15Z Kiran Gopi 10521 4618644 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Fifteenth KLA |title = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ]] |state=collapsed |above = '''കാലഘട്ടം:''' [[2021]] [[മേയ് 3]] - [[2026]] [[മേയ് 4]] |groupstyle = line-height:1.1em; |group1 = ഗവർണർമാർ |list1 = <div>[[ആരിഫ് മുഹമ്മദ് ഖാൻ]] ([[2019]] [[സെപ്റ്റംബർ 6]] - [[2025]] [[ജനുവരി 1]]){{·}}[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]([[2025]] [[ജനുവരി 2]] - തുടരുന്നു) {{nowrap end}} |group2 = സ്പീക്കർമാർ |list2 = <div>[[എം.ബി. രാജേഷ്]] ([[2021]] [[മേയ് 21]] - [[2022]] [[സെപ്റ്റംബർ 3]]){{·}}[[എ.എൻ. ഷംസീർ]] ([[2022]] [[സെപ്റ്റംബർ 12]] - തുടരുന്നു) {{nowrap end}} |group3 = ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ |list3 = <div>[[ചിറ്റയം ഗോപകുമാർ]] ([[2021]] [[ജൂൺ 1]] - തുടരുന്നു) {{nowrap end}} |group4 = മുഖ്യമന്ത്രി |list4 = <div>[[പിണറായി വിജയൻ]] - [[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭ]] ([[2021]] [[മേയ് 20]] - [[2021]] [[മേയ് 05]]) {{nowrap end}} |group5 =മന്ത്രിമാർ |list5 = <div>[[പിണറായി വിജയൻ]]{{·}}[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]{{·}}[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]{{·}}[[പി. രാജീവ്]]{{·}}[[സജി ചെറിയാൻ]]{{·}}[[വി.എൻ. വാസവൻ]]{{·}}[[വി. ശിവൻകുട്ടി]]{{·}}[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]{{·}}[[ആർ. ബിന്ദു]]{{·}}[[വീണാ ജോർജ്ജ്]]{{·}}[[കെ. രാജൻ]]{{·}}[[പി. പ്രസാദ്]]{{·}}[[ജി.ആർ. അനിൽ]]{{·}}[[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]{{·}}[[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]{{·}}[[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]{{·}}[[ആന്റണി രാജു]]{{·}}[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]{{·}}[[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ]]{{·}}[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]{{·}}[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]] {{nowrap end}} |group6 = പ്രതിപക്ഷനേതാവ് |list6 = <div>[[വി.ഡി. സതീശൻ]] |group7 =അംഗങ്ങൾ |list7 = <div>[[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]]{{·}}[[എൻ.എ. നെല്ലിക്കുന്ന്]]{{·}}[[സി.എച്ച്. കുഞ്ഞമ്പു]]{{·}}[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]{{·}}[[എം. രാജഗോപാലൻ]]{{·}}[[ടി.ഐ. മധുസൂദനൻ]]{{·}}[[എം. വിജിൻ]]{{·}}[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]{{·}}[[സജീവ് ജോസഫ്]]{{·}}[[കെ.വി. സുമേഷ്]]{{·}}[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]{{·}}[[പിണറായി വിജയൻ]]{{·}}[[എ.എൻ. ഷംസീർ]]{{·}}[[കെ.പി. മോഹനൻ]]{{·}}[[കെ.കെ. ശൈലജ]]{{·}}[[സണ്ണി ജോസഫ്]]{{·}}[[ഒ.ആർ. കേളു]]{{·}}[[ഐ.സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[ടി. സിദ്ദിഖ്]]{{·}}[[കെ.കെ. രമ]]{{·}}[[കെ.പി. കുഞ്ഞമ്മദ് കുട്ടി]]{{·}}[[ഇ.കെ. വിജയൻ]]{{·}}[[കാനത്തിൽ ജമീല]]{{·}}[[ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[കെ.എം. സച്ചിൻ ദേവ്]]{{·}}[[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[തോട്ടത്തിൽ രവീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]{{·}}[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]{{·}}[[പി.ടി.എ. റഹീം]]{{·}}[[എം.കെ. മുനീർ]]{{·}}[[ലിന്റോ ജോസഫ്]]{{·}}[[ടി.വി. ഇബ്രാഹിം]]{{·}}[[പി.കെ. ബഷീർ]]{{·}}[[പി.വി. അൻവർ]]{{·}}[[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]]{{·}}[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]]{{·}}[[യു.എ. ലത്തീഫ്]]{{·}}[[നജീബ് കാന്തപുരം]]{{·}}[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]{{·}}[[പി. ഉബൈദുല്ല]]{{·}}[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]{{·}}[[അബ്ദുൽ ഹമീദ് പി.]]{{·}}[[കെ.പി.എ. മജീദ്]]{{·}}[[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ]]{{·}}[[കുറുക്കോളി മൊയ്തീൻ]]{{·}}[[കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ]]{{·}}[[കെ.ടി. ജലീൽ]]{{·}}[[പി. നന്ദകുമാർ]]{{·}}[[എം.ബി. രാജേഷ്]]{{·}}[[മുഹമ്മദ്‌ മുഹ്സിൻ പി.]]{{·}}[[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]]{{·}}[[കെ. പ്രേംകുമാർ]]{{·}}[[കെ. ശാന്തകുമാരി]]{{·}}[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]]{{·}}[[എ. പ്രഭാകരൻ]]{{·}}[[ഷാഫി പറമ്പിൽ]]{{·}}[[രാഹുൽ മാങ്കൂട്ടത്തിൽ]]{{·}}[[പി.പി. സുമോദ്]]{{·}}[[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]{{·}}[[കെ. ബാബു (സി.പി.ഐ.എം.)|കെ. ബാബു]]{{·}}[[കെ.ഡി. പ്രസേനൻ]]{{·}}[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[യു.ആർ. പ്രദീപ്]]{{·}}[[എ.സി. മൊയ്തീൻ]]{{·}}[[എൻ.കെ. അക്ബർ]]{{·}}[[മുരളി പെരുന്നെല്ലി]]{{·}}[[സേവ്യർ ചിറ്റിലപ്പള്ളി]]{{·}}[[കെ. രാജൻ]]{{·}}[[പി. ബാലചന്ദ്രൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|പി. ബാലചന്ദ്രൻ]]{{·}}[[സി.സി. മുകുന്ദൻ]]{{·}}[[ഇ.ടി. ടൈസൺ]]{{·}}[[ആർ. ബിന്ദു]]{{·}}[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ (സിപിഐഎം)|കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]{{·}}[[സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]]{{·}}[[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]]{{·}}[[എൽദോസ് പി. കുന്നപ്പിള്ളി]]{{·}}[[റോജി എം. ജോൺ]]{{·}}[[അൻവർ സാദത്ത് (നിയമസഭാംഗം)|അൻവർ സാദത്ത്]]{{·}}[[പി. രാജീവ്]]{{·}}[[വി.ഡി. സതീശൻ]]{{·}}[[കെ.എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[കെ.ജെ. മാക്സി]]{{·}}[[കെ. ബാബു]]{{·}}[[ടി.ജെ. വിനോദ്]]{{·}}[[പി.ടി. തോമസ്]]{{·}}[[ഉമ തോമസ്]]{{·}}[[പി.വി. ശ്രീനിജിൻ]]{{·}}[[അനൂപ് ജേക്കബ്]]{{·}}[[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]]{{·}}[[ആന്റണി ജോൺ]]{{·}}[[എ. രാജ (സിപിഐഎം)|എ. രാജ]]{{·}}[[എം.എം. മണി]]{{·}}[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]{{·}}[[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]{{·}}[[വാഴൂർ സോമൻ]]{{·}}[[മാണി സി. കാപ്പൻ]]{{·}}[[മോൻസ് ജോസഫ്]]{{·}}[[സി.കെ. ആശ]]{{·}}[[വി.എൻ. വാസവൻ]]{{·}}[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]{{·}}[[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]]{{·}}[[ജോബ് മൈക്കിൾ]]{{·}}[[എൻ. ജയരാജ്]]{{·}}[[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ]]{{·}}[[ദലീമ ജോജോ]]{{·}}[[പി. പ്രസാദ്]]{{·}}[[പി.പി. ചിത്തരഞ്ജൻ]]{{·}}[[എച്ച്. സലാം]]{{·}}[[തോമസ് കെ. തോമസ്]]{{·}}[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]{{·}}[[യു. പ്രതിഭ]]{{·}}[[എം.എസ്. അരുൺ കുമാർ]]{{·}}[[സജി ചെറിയാൻ]]{{·}}[[മാത്യു ടി. തോമസ്]]{{·}}[[പ്രമോദ് നാരായൺ]]{{·}}[[വീണാ ജോർജ്ജ്]]{{·}}[[കെ.യു. ജനീഷ് കുമാർ]]{{·}}[[ചിറ്റയം ഗോപകുമാർ]]{{·}}[[സി.ആർ. മഹേഷ്]]{{·}}[[സുജിത്ത് വിജയൻപിള്ള]]{{·}}[[കോവൂർ കുഞ്ഞുമോൻ]]{{·}}[[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]{{·}}[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]{{·}}[[പി.എസ്. സുപാൽ]]{{·}}[[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]{{·}}[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]]{{·}}[[മുകേഷ് (നടൻ)|മുകേഷ്]]{{·}}[[എം. നൗഷാദ്]]{{·}}[[ജി.എസ്. ജയലാൽ]]{{·}}[[വി. ജോയ്]]{{·}}[[ഒ.എസ്. അംബിക]]{{·}}[[വി. ശശി]]{{·}}[[ജി.ആർ. അനിൽ]]{{·}}[[ഡി.കെ. മുരളി]]{{·}}[[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]]{{·}}[[വി.കെ. പ്രശാന്ത്]]{{·}}[[ആന്റണി രാജു]]{{·}}[[വി. ശിവൻകുട്ടി]]{{·}}[[ജി. സ്റ്റീഫൻ]]{{·}}[[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[ഐ.ബി. സതീഷ്]]{{·}}[[എം. വിൻസെന്റ്]]{{·}}[[കെ. ആൻസലൻ]] |below ='''മറ്റു നിയമസഭകൾ:-'''{{KLA}} }} <noinclude>[[വർഗ്ഗം:കേരളനിയമസഭകളുടെ ഫലകങ്ങൾ|{{PAGENAME}}]]</noinclude> lhc8i33x7xgrkzw57zycogs2m96ednq 4618645 4618644 2026-05-11T14:37:32Z Kiran Gopi 10521 4618645 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = Fifteenth KLA |title = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ]] |state=collapsed |above = '''കാലഘട്ടം:''' [[2021]] [[മേയ് 3]] - [[2026]] [[മേയ് 4]] |groupstyle = line-height:1.1em; |group1 = ഗവർണർമാർ |list1 = <div>[[ആരിഫ് മുഹമ്മദ് ഖാൻ]] ([[2019]] [[സെപ്റ്റംബർ 6]] - [[2025]] [[ജനുവരി 1]]){{·}}[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]([[2025]] [[ജനുവരി 2]] - തുടരുന്നു) {{nowrap end}} |group2 = സ്പീക്കർമാർ |list2 = <div>[[എം.ബി. രാജേഷ്]] ([[2021]] [[മേയ് 21]] - [[2022]] [[സെപ്റ്റംബർ 3]]){{·}}[[എ.എൻ. ഷംസീർ]] ([[2022]] [[സെപ്റ്റംബർ 12]] - തുടരുന്നു) {{nowrap end}} |group3 = ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ |list3 = <div>[[ചിറ്റയം ഗോപകുമാർ]] ([[2021]] [[ജൂൺ 1]] - തുടരുന്നു) {{nowrap end}} |group4 = മുഖ്യമന്ത്രി |list4 = <div>[[പിണറായി വിജയൻ]] - [[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭ]] ([[2021]] [[മേയ് 20]] - [[2021]] [[മേയ് 5]]) {{nowrap end}} |group5 =മന്ത്രിമാർ |list5 = <div>[[പിണറായി വിജയൻ]]{{·}}[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]{{·}}[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]{{·}}[[പി. രാജീവ്]]{{·}}[[സജി ചെറിയാൻ]]{{·}}[[വി.എൻ. വാസവൻ]]{{·}}[[വി. ശിവൻകുട്ടി]]{{·}}[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]{{·}}[[ആർ. ബിന്ദു]]{{·}}[[വീണാ ജോർജ്ജ്]]{{·}}[[കെ. രാജൻ]]{{·}}[[പി. പ്രസാദ്]]{{·}}[[ജി.ആർ. അനിൽ]]{{·}}[[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]{{·}}[[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]{{·}}[[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]{{·}}[[ആന്റണി രാജു]]{{·}}[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]{{·}}[[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ]]{{·}}[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]{{·}}[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]] {{nowrap end}} |group6 = പ്രതിപക്ഷനേതാവ് |list6 = <div>[[വി.ഡി. സതീശൻ]] |group7 =അംഗങ്ങൾ |list7 = <div>[[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]]{{·}}[[എൻ.എ. നെല്ലിക്കുന്ന്]]{{·}}[[സി.എച്ച്. കുഞ്ഞമ്പു]]{{·}}[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]{{·}}[[എം. രാജഗോപാലൻ]]{{·}}[[ടി.ഐ. മധുസൂദനൻ]]{{·}}[[എം. വിജിൻ]]{{·}}[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]{{·}}[[സജീവ് ജോസഫ്]]{{·}}[[കെ.വി. സുമേഷ്]]{{·}}[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]{{·}}[[പിണറായി വിജയൻ]]{{·}}[[എ.എൻ. ഷംസീർ]]{{·}}[[കെ.പി. മോഹനൻ]]{{·}}[[കെ.കെ. ശൈലജ]]{{·}}[[സണ്ണി ജോസഫ്]]{{·}}[[ഒ.ആർ. കേളു]]{{·}}[[ഐ.സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[ടി. സിദ്ദിഖ്]]{{·}}[[കെ.കെ. രമ]]{{·}}[[കെ.പി. കുഞ്ഞമ്മദ് കുട്ടി]]{{·}}[[ഇ.കെ. വിജയൻ]]{{·}}[[കാനത്തിൽ ജമീല]]{{·}}[[ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[കെ.എം. സച്ചിൻ ദേവ്]]{{·}}[[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[തോട്ടത്തിൽ രവീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]{{·}}[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]{{·}}[[പി.ടി.എ. റഹീം]]{{·}}[[എം.കെ. മുനീർ]]{{·}}[[ലിന്റോ ജോസഫ്]]{{·}}[[ടി.വി. ഇബ്രാഹിം]]{{·}}[[പി.കെ. ബഷീർ]]{{·}}[[പി.വി. അൻവർ]]{{·}}[[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]]{{·}}[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]]{{·}}[[യു.എ. ലത്തീഫ്]]{{·}}[[നജീബ് കാന്തപുരം]]{{·}}[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]{{·}}[[പി. ഉബൈദുല്ല]]{{·}}[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]{{·}}[[അബ്ദുൽ ഹമീദ് പി.]]{{·}}[[കെ.പി.എ. മജീദ്]]{{·}}[[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ]]{{·}}[[കുറുക്കോളി മൊയ്തീൻ]]{{·}}[[കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ]]{{·}}[[കെ.ടി. ജലീൽ]]{{·}}[[പി. നന്ദകുമാർ]]{{·}}[[എം.ബി. രാജേഷ്]]{{·}}[[മുഹമ്മദ്‌ മുഹ്സിൻ പി.]]{{·}}[[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]]{{·}}[[കെ. പ്രേംകുമാർ]]{{·}}[[കെ. ശാന്തകുമാരി]]{{·}}[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]]{{·}}[[എ. പ്രഭാകരൻ]]{{·}}[[ഷാഫി പറമ്പിൽ]]{{·}}[[രാഹുൽ മാങ്കൂട്ടത്തിൽ]]{{·}}[[പി.പി. സുമോദ്]]{{·}}[[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]{{·}}[[കെ. ബാബു (സി.പി.ഐ.എം.)|കെ. ബാബു]]{{·}}[[കെ.ഡി. പ്രസേനൻ]]{{·}}[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[യു.ആർ. പ്രദീപ്]]{{·}}[[എ.സി. മൊയ്തീൻ]]{{·}}[[എൻ.കെ. അക്ബർ]]{{·}}[[മുരളി പെരുന്നെല്ലി]]{{·}}[[സേവ്യർ ചിറ്റിലപ്പള്ളി]]{{·}}[[കെ. രാജൻ]]{{·}}[[പി. ബാലചന്ദ്രൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|പി. ബാലചന്ദ്രൻ]]{{·}}[[സി.സി. മുകുന്ദൻ]]{{·}}[[ഇ.ടി. ടൈസൺ]]{{·}}[[ആർ. ബിന്ദു]]{{·}}[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ (സിപിഐഎം)|കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]{{·}}[[സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]]{{·}}[[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]]{{·}}[[എൽദോസ് പി. കുന്നപ്പിള്ളി]]{{·}}[[റോജി എം. ജോൺ]]{{·}}[[അൻവർ സാദത്ത് (നിയമസഭാംഗം)|അൻവർ സാദത്ത്]]{{·}}[[പി. രാജീവ്]]{{·}}[[വി.ഡി. സതീശൻ]]{{·}}[[കെ.എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[കെ.ജെ. മാക്സി]]{{·}}[[കെ. ബാബു]]{{·}}[[ടി.ജെ. വിനോദ്]]{{·}}[[പി.ടി. തോമസ്]]{{·}}[[ഉമ തോമസ്]]{{·}}[[പി.വി. ശ്രീനിജിൻ]]{{·}}[[അനൂപ് ജേക്കബ്]]{{·}}[[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]]{{·}}[[ആന്റണി ജോൺ]]{{·}}[[എ. രാജ (സിപിഐഎം)|എ. രാജ]]{{·}}[[എം.എം. മണി]]{{·}}[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]{{·}}[[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]{{·}}[[വാഴൂർ സോമൻ]]{{·}}[[മാണി സി. കാപ്പൻ]]{{·}}[[മോൻസ് ജോസഫ്]]{{·}}[[സി.കെ. ആശ]]{{·}}[[വി.എൻ. വാസവൻ]]{{·}}[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]{{·}}[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]{{·}}[[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]]{{·}}[[ജോബ് മൈക്കിൾ]]{{·}}[[എൻ. ജയരാജ്]]{{·}}[[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ]]{{·}}[[ദലീമ ജോജോ]]{{·}}[[പി. പ്രസാദ്]]{{·}}[[പി.പി. ചിത്തരഞ്ജൻ]]{{·}}[[എച്ച്. സലാം]]{{·}}[[തോമസ് കെ. തോമസ്]]{{·}}[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]{{·}}[[യു. പ്രതിഭ]]{{·}}[[എം.എസ്. അരുൺ കുമാർ]]{{·}}[[സജി ചെറിയാൻ]]{{·}}[[മാത്യു ടി. തോമസ്]]{{·}}[[പ്രമോദ് നാരായൺ]]{{·}}[[വീണാ ജോർജ്ജ്]]{{·}}[[കെ.യു. ജനീഷ് കുമാർ]]{{·}}[[ചിറ്റയം ഗോപകുമാർ]]{{·}}[[സി.ആർ. മഹേഷ്]]{{·}}[[സുജിത്ത് വിജയൻപിള്ള]]{{·}}[[കോവൂർ കുഞ്ഞുമോൻ]]{{·}}[[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]{{·}}[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]{{·}}[[പി.എസ്. സുപാൽ]]{{·}}[[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]{{·}}[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]]{{·}}[[മുകേഷ് (നടൻ)|മുകേഷ്]]{{·}}[[എം. നൗഷാദ്]]{{·}}[[ജി.എസ്. ജയലാൽ]]{{·}}[[വി. ജോയ്]]{{·}}[[ഒ.എസ്. അംബിക]]{{·}}[[വി. ശശി]]{{·}}[[ജി.ആർ. അനിൽ]]{{·}}[[ഡി.കെ. മുരളി]]{{·}}[[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]]{{·}}[[വി.കെ. പ്രശാന്ത്]]{{·}}[[ആന്റണി രാജു]]{{·}}[[വി. ശിവൻകുട്ടി]]{{·}}[[ജി. സ്റ്റീഫൻ]]{{·}}[[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]]{{·}}[[ഐ.ബി. സതീഷ്]]{{·}}[[എം. വിൻസെന്റ്]]{{·}}[[കെ. ആൻസലൻ]] |below ='''മറ്റു നിയമസഭകൾ:-'''{{KLA}} }} <noinclude>[[വർഗ്ഗം:കേരളനിയമസഭകളുടെ ഫലകങ്ങൾ|{{PAGENAME}}]]</noinclude> 3drftyqw0th31ex63d5i7ai02gxzk4s 0 537191 4618784 3900881 2026-05-12T08:56:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618784 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Huda Sha'arawi}} [[File:Huda Sha'arawi2.jpg|alt=|thumb|Hoda Sha'rawi without headscarf in her office]] [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്ഷ്യൻ]] ഫെമിനിസ്റ്റ് നേതാവും സഫ്രാജിസ്റ്റും ദേശീയവാദിയും ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫെമിനിസ്റ്റ് യൂണിയന്റെ സ്ഥാപകയുമായിരുന്നു '''ഹുഡ ഷാരവി''' അഥവാ '''ഹോഡ ഷാരവി.'''(Arabic: هدى شعراوي‎, ALA-LC: Hudá Sha‘rāwī; June 23, 1879 – ഡിസംബർ12, 1947) == ആദ്യകാലജീവിതം == അപ്പർ ഈജിപ്ഷ്യൻ നഗരമായ മിനിയയിൽ പ്രശസ്ത ഈജിപ്ഷ്യൻ ഷാരവി കുടുംബത്തിൽ നൂർ അൽ ഹുദ മുഹമ്മദ് സുൽത്താൻ ഷാരവി ജനിച്ചു. <ref name=":0">{{Cite book|title=Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist|last=Shaarawi|first=Huda|publisher=The Feminist Press at The City University of New York|year=1986|isbn=978-0-935312-70-6|location=New York|pages=15}}</ref> മുഹമ്മദ് സുൽത്താൻ പാഷാ ഷാരവിയുടെ മകളായിരുന്നു അവർ. പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഈജിപ്തിലെ ചേംബർ ഓഫ് ഡെപ്യൂട്ടീസ് പ്രസിഡന്റായി.<ref>{{citation|last=Zénié-Ziegler|first=Wédad|year=1988|title=In Search of Shadows: Conversations with Egyptian Women|publisher=[[Zed Books]]|isbn=978-0862328078|page=112}}</ref> അമ്മ ഇക്ബാൽ ഹനീം സർക്കാസിയൻ വംശജയായതിനാൽ അമ്മാവനോടൊപ്പം ഈജിപ്തിൽ താമസിക്കാൻ കോക്കസസ് പ്രദേശത്ത് നിന്ന് അയച്ചു.<ref>{{Cite book|title=Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist|last=Shaarawi|first=Huda|publisher=The Feminist Press at The City University of New York|year=1986|isbn=978-0-935312-70-6|location=New York|pages=25–26}}</ref>സഹോദരന്മാർക്കൊപ്പം ചെറുപ്രായത്തിൽ തന്നെ ഷാരാവി വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. വിവിധ ഭാഷകളിൽ വ്യാകരണം, കാലിഗ്രാഫി തുടങ്ങി വിവിധ വിഷയങ്ങൾ പഠിച്ചു. <ref>{{Cite book|title=Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist|last=Shaarawi|first=Huda|publisher=The Feminist Press at The City University of New York|year=1986|isbn=978-0-935312-70-6|location=New York|pages=39–41}}</ref> കുട്ടിക്കാലവും യൗവനാരംഭവും അവർ ഒരു ഉയർന്ന ക്ലാസ് ഈജിപ്ഷ്യൻ സമൂഹത്തിൽ ചെലവഴിച്ചു. <ref>[http://postcolonialstudies.emory.edu/huda-shaarawi Shaarawi, Huda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141009103603/http://postcolonialstudies.emory.edu/huda-shaarawi/ |date=2014-10-09 }} Post Colonial Studies. Retrieved 6 October 2014.</ref>പിതാവിന്റെ മരണശേഷം, അവരുടെ മൂത്ത കസിൻ അലി ഷാരവിയുടെ സംരക്ഷണയിലായിരുന്നു.<ref>{{Citation | title = هدى شعراوي.. قصة تاريخ مجيد في نضال المرأة العربية | date = 2009-04-25 |language = ar-AR | access-date = 2018-02-14 | url = http://www.albayan.ae/paths/2009-04-25-1.427471 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171231034757/http://www.albayan.ae/paths/2009-04-25-1.427471 | archive-date = 2017-12-31 }}</ref> പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ, അവർ അവരുടെ ബന്ധുവായ അലി ഷാരാവിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. സുൽത്താൻ തന്റെ മക്കളുടെ നിയമപരമായ രക്ഷാധികാരിയായും തന്റെ എസ്റ്റേറ്റിന്റെ ട്രസ്റ്റിയായും നാമകരണം ചെയ്തു.<ref>Shaarawi, Huda. Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist. Translated and introduced by Margot Badran. New York: The Feminist Press, 1987.</ref><ref>{{Cite book|title=Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist|last=Shaarawi|first=Huda|publisher=The Feminist Press at The City University of New York|year=1986|isbn=978-0-935312-70-6|location=New York|pages=50}}</ref> മാർഗോട്ട് ബദ്രൻ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, "ഭർത്താവിൽ നിന്നുള്ള തുടർന്നുള്ള വേർപിരിയൽ അവർക്ക് വിപുലമായ ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അപ്രതീക്ഷിത രുചിക്കും സമയം നൽകി."<ref>Shaʻrāwī, Hudá, and Margot Badran. Harem years: the memoirs of an Egyptian feminist (1879–1924). New York: Feminist Press at the City University of New York, 1987.</ref> കെയ്‌റോയിലെ വനിതാ ടീച്ചർമാർ അവളെ പഠിപ്പിക്കുകയും അവരിൽ നിന്ന് ട്യൂട്ടറിംഗ് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഷറാവി അറബിയിലും ഫ്രഞ്ചിലും കവിതകൾ എഴുതി. ഷാരാവി പിന്നീട് തന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പായ മോദക്കേരാതിയിൽ ("എന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പ്") തന്റെ ആദ്യകാല ജീവിതം വിവരിച്ചു. ഇത് ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പായ Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist, 1879-1924 എന്നതിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചുരുക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>Huda Shaarawi, ''Harem Years: The Memoirs of an Egyptian Feminist (1879–1924)'', ed. and trans. by Margot Badran (London: Virago, 1986).</ref> == ദേശീയത == 1919-ലെ ഈജിപ്ഷ്യൻ വിപ്ലവം, ബ്രിട്ടനിൽ നിന്നുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും പുരുഷ ദേശീയ നേതാക്കളുടെ മോചനത്തിനും വേണ്ടി വാദിക്കുന്ന സ്ത്രീകളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധമായിരുന്നു.<ref>{{Cite journal|last=Allam|first=Nermin|date=2017|title=Women and Egypt's National Struggles|journal=Women and the Egyptian Revolution: Engagement in Activism During the 2011 Arab Uprisings.|volume=Cambridge: Cambridge UP|pages=26–47|doi=10.1017/9781108378468.002|isbn=9781108378468}}</ref> ഷരാവിയെപ്പോലുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ വരേണ്യ വിഭാഗത്തിലെ അംഗങ്ങൾ പ്രതിഷേധക്കാരെ നയിച്ചു, അതേസമയം താഴ്ന്ന ക്ലാസ്സിലെ സ്ത്രീകളും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സ്ത്രീകളും പുരുഷ പ്രവർത്തകർക്കൊപ്പം തെരുവ് പ്രതിഷേധത്തിന് സഹായം നൽകുകയും അതിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite journal|last=Allam|first=Nermin|date=2017|title=Women and Egypt's National Struggles|journal=Women and the Egyptian Revolution: Engagement and Activism During the 2011 Arab Uprisings|page=32}}</ref> വിപ്ലവകാലത്ത് ഭർത്താവ് വഫ്ദിന്റെ ആക്ടിംഗ് വൈസ് പ്രസിഡന്റായി നിൽക്കുമ്പോൾ ഷറാവി തന്റെ ഭർത്താവിനൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചു. അവനെയോ വഫ്ദിലെ മറ്റ് അംഗങ്ങളെയോ അറസ്റ്റ് ചെയ്‌താൽ അയാളുടെ സ്ഥാനത്ത് അവൾക്ക് സ്ഥാനം പിടിക്കാനാകുമെന്നതിനാൽ പാഷാ ഷാരാവി അവളെ വിവരം അറിയിച്ചു. 1919-ലെ പ്രതിഷേധത്തെത്തുടർന്ന് 1920 ജനുവരി 12-ന് വാഫ്ഡുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വാഫ്ഡിസ്റ്റ് വിമൻസ് സെൻട്രൽ കമ്മിറ്റി (WWCC) സ്ഥാപിതമായി.<ref>{{Cite book|title=Feminists, Islam, and Nation: Gender and the Making of Modern Egypt |url=https://archive.org/details/feministsislamna00badr_353|url-access=limited|last=Badran|first=Margot|publisher=Princeton University Press|year=1995|page=[https://archive.org/details/feministsislamna00badr_353/page/n90 75]}}</ref> പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത പല സ്ത്രീകളും കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗങ്ങളായി, ഷാരാവിയെ അതിന്റെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുത്തു<ref name=":1">{{Cite book|title=Feminists, Islam, and Nation|url=https://archive.org/details/feministsislamna00badr_353|url-access=limited|last=Badran|first=Margot|publisher=Princeton University Press|year=1995|pages=[https://archive.org/details/feministsislamna00badr_353/page/n95 80]–81}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist|33em}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20080111203929/http://weekly.ahram.org.eg/2000/481/chrncls.htm Egyptian women make their mark] {{commons category|Hoda Shaarawi}} {{Feminism}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1879-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ മരിച്ചവർ]] ei2c1fj2slk4pmq6f31wrducn2d1xn6 0 538708 4618750 4301886 2026-05-12T05:32:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618750 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Stella Bowles (environmentalist)}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = സ്റ്റെല്ല മാർ‌ഗൂറൈറ്റ് ബൗൾ‌സ് | honorific_suffix = [[Meritorious Service Medal (Canada)|M.S.M.]]<ref name=gg.ca.MSM.2017/> [[Order of Nova Scotia|O.N.S.]]<ref name=OoNS.ca.2020/> | image = My River - Cleaning Up the LaHave River - Stella Bowles with Anne Laurel Carter.jpg | image_size = | image_upright = | alt = | caption = | birth_date = <!--{{birth date and age|YYYY|MM|DD}}--> | birth_place = [[ബ്രിഡ്ജ് വാട്ടർ, നോവ സ്കോട്ടിയ]], കാനഡ | nationality = കനേഡിയൻ | workplaces = | patrons = | education = | alma_mater = | thesis_title = <!--(or | thesis1_title = and | thesis2_title = )--> | thesis_url = <!--(or | thesis1_url = and | thesis2_url = )--> | thesis_year = <!--(or | thesis1_year = and | thesis2_year = )--> | doctoral_advisor = <!--(or | doctoral_advisors = )--> | academic_advisors = | doctoral_students = | notable_students = | known_for = Her grade 6 science project brought attention to river pollution in the LaHave River and prompted three levels of government to commit $15 million dollars to clean up the LaHave River | influences = | influenced = | awards = [[Order of Nova Scotia|ഓർഡർ ഓഫ് നോവ സ്കോട്ടിയ]] | spouse = <!--(or | spouses = )--> | partner = <!--(or | partners = )--> | children = | signature = <!--(filename only)--> | signature_alt = | website = {{URL|https://twitter.com/stellabowles}}{{URL|https://earlgrey5.wixsite.com/stellab}} | footnotes = }} ഒരു [[കാനഡ|കനേഡിയൻ]] പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകയും എഴുത്തുകാരിയും [[Order of Nova Scotia|ഓർഡർ ഓഫ് നോവ സ്കോട്ടിയയുടെ]]<ref>{{cite news |url=https://www.halifaxtoday.ca/local-news/the-order-of-nova-scotia-names-its-youngest-recipient-ever-2880218 |title=The Order of Nova Scotia names its youngest recipient ever - Environmentalist Stella Bowles first gained attention for testing the LaHave River in 2015 |date=2020-11-16 |first=Matt |last=Brand |publisher=Halifax Today }}</ref><ref name=OoNS.ca.2020>{{cite web |url=https://novascotia.ca/iga/2020recipients.asp |title=Order of Nova Scotia - Recipients 2020 |year=2020 |access-date=2021-01-05 }}</ref><ref>{{cite news |title='I have no words': Order of Nova Scotia awarded to youngest recipient to date |authors=Nick Moore and Leigha Farnell |date=2020-11-13 |url=https://atlantic.ctvnews.ca/i-have-no-words-order-of-nova-scotia-awarded-to-youngest-recipient-to-date-1.5187416}}</ref> ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ സ്വീകർത്താവുമാണ് '''സ്റ്റെല്ല മാർ‌ഗൂറൈറ്റ് ബൗൾസ്''' M.S.M. O.N.S. (ജനനം 2004) <ref name=HalifaxToday.ONS>{{Cite web|title=The Order of Nova Scotia names its youngest recipient ever|url=https://www.halifaxtoday.ca/local-news/the-order-of-nova-scotia-names-its-youngest-recipient-ever-2880218|access-date=2021-01-06|website=HalifaxToday.ca|language=en}}</ref> കാനഡ സ്റ്റെല്ലയെ മെറിറ്റോറിയസ് സെർവീസ് മെഡൽ നൽകി അംഗീകരിച്ചു.<ref name=gg.ca.MSM.2017>{{cite web |publisher=[[Meritorious Service Medal (Canada)|Meritorious Service Decorations]] |url=https://www.gg.ca/en/honours/recipients/136-53272 |title=Stella Bowles, Meritorious Service Medal |date=2017-10-17 |access-date=2021-01-05 |quote=Elementary school student Stella Bowles studied the contamination of the LaHave River near her home for a science project. When she discovered that untreated sewage was polluting the river, she used social media to gather support to have it cleaned up. As her online following grew, the media took notice and, eventually, all three levels of government pledged funds toward improving the water quality. }}</ref><ref name=SSRCE.2020.November>{{cite press release |title=Congratulations to Stella Bowles |date=2020-11-16 |url=https://ssrce.ca/congratulations-to-stella-bowles/ |publisher=South Shore Regional Centre for Education }}</ref>യുവജന ആക്ടിവിസത്തിന്റെ അഭിഭാഷകയെന്ന നിലയിൽ<ref name=CBC.Profile.2018>{{cite news |title=Stella Bowles, eco-kid |publisher=CBC Kids News |date=2018-08-08 |url=https://www.cbc.ca/kidsnews/post/profile-stella-bowles-eco-kid }}</ref><ref>{{cite interview |url=https://thegreeninterview.com/interview/teenage-citizen-scientist-inspires-hope/ |title=Stella BOWLES - Teenage Citizen Scientist Inspires Hope |date= April 2019 }}</ref>ആൻ ലോറൽ കാർട്ടറിനൊപ്പം സ്റ്റെല്ല കുട്ടികൾക്കായി മൈ റിവർ: ക്ലീനിംഗ് അപ്പ് ലാഹേവ് റിവർ എന്ന ഒരു പുസ്തകം രചിച്ചു.<ref>{{cite book |title=My River: Cleaning up the LaHave River |url=https://www.goodreads.com/book/show/39828346-my-river |publisher=Formac Publishing Company Limited |date=2019-01-01|authors=[[Anne Laurel Carter]] and Stella Bowles|isbn=978-1459505513 }}</ref>[[LaHave River|ലാ ഹേവ് നദി]]യിലെ തന്റെ പ്രോജക്റ്റിനെക്കുറിച്ച് സ്റ്റെല്ല Oh poop! It's worse than I thought എന്ന തലക്കെട്ടിൽ ഒരു ടിഇഡിഎക്സ് പ്രസംഗം നടത്തി. <ref>{{cite AV media |url=https://www.ted.com/talks/stella_bowles_oh_poop_it_s_worse_than_i_thought |author=Stella Bowles |date=December 2019 |title=Oh poop! It's worse than I thought |publisher=TEDx - [[Mount Saint Vincent University|MSVU]] Women}}</ref> == മുൻകാലജീവിതം == പതിനൊന്നാം വയസ്സിൽ, സ്റ്റെല്ലയ്ക്ക് ലാഹേവ് നദിയിൽ നീന്താൻ ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും സംസ്കരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത മലിനജലം നേരിട്ട് നദിയിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന അനധികൃത പൈപ്പുകളാൽ വെള്ളം മലിനമാണെന്ന് അമ്മ പറഞ്ഞു. നദിയിൽ നിന്നുള്ള ജല സാമ്പിളുകളിൽ ബാക്ടീരിയയുടെ അളവ് പരിശോധിക്കാൻ അവരുടെ ഉപദേഷ്ടാവ് ഡോ. ഡേവിഡ് മാക്സ്വെൽ സഹായിച്ചു. താൻ അളന്ന ബാക്ടീരിയ മലിനീകരണ തോത് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തപ്പോൾ സ്റ്റെല്ല ദേശീയ ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചു. സ്റ്റെല്ലയുടെ പദ്ധതിയുടെ ഫലമായി 2023 ഓടെ അനധികൃത പൈപ്പുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി ഫെഡറൽ, പ്രൊവിൻഷ്യൽ, മുനിസിപ്പൽ സർക്കാരുകളിൽ നിന്ന് 15.7 മില്യൺ ഡോളർ അനുവദിച്ചു.<ref name=OoNS.ca.2020/> പാർക്ക് വ്യൂ വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രത്തിലെ സ്കൂളിൽ അവർ പഠിക്കുന്നു.<ref name=SSRCE.2020.November/> == കരിയർ == സ്റ്റെല്ല ഇപ്പോൾ സ്കൂളിൽ കോൺഫറൻസുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. <ref name=OoNS.ca.2020/><ref>{{cite speech |title=The LaHave River Project: How My Science Fair Project Created Opportunity and Positive Change in A Nova Scotia Community |date=2019-09-10 |author=Stella Bowles, M.S.M. |url=https://maritimemuseum.novascotia.ca/event/lahave-river-project-how-my-science-fair-project-created-opportunity-and-positive-change-nova }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അവരുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റികളിലെ വെള്ളം എങ്ങനെ പരീക്ഷിക്കാമെന്ന് അവർ ഇപ്പോൾ മറ്റ് കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=CBC.Profile.2018/> സ്റ്റെല്ല രാഷ്ട്രീയമായി സജീവമാണ്. [[Elizabeth May|എലിസബത്ത് മെയ്ക്കൊപ്പം]] പാർലമെന്റിൽ അവർ ഒരു ദിവസം ചെലവഴിച്ചു. മെയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയെക്കുറിച്ച് സ്റ്റെല്ല പറഞ്ഞു. “[എന്നോട്] സംസാരിക്കാൻ അവർ സമയമെടുത്തതിൽ വളരെ സന്തോഷം തോന്നി” ഒപ്പം സ്റ്റെല്ലയുടെ അഭിഭാഷക സന്ദേശം മനസിലാക്കി അതായത് “ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു ഭൂമി മാത്രമേയുള്ളൂ, അത് ഇപ്പോൾ താഴേക്ക് പോകുകയാണ് ഒരുപാട് ആളുകൾ എഴുന്നേറ്റു നിൽക്കുന്നില്ല, നിങ്ങൾ 12 അല്ലെങ്കിൽ 50 അല്ലെങ്കിൽ 80 ആണെങ്കിൽപ്പോലും നിങ്ങൾക്ക് ഒരു മാറ്റമുണ്ടാക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ആളുകൾ അറിയണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ”<ref name=ChronicleHerald.2019>{{cite news |title=Political seeds planted by local activism for Bridgewater's Stella Bowles |url=https://www.thechronicleherald.ca/news/now-atlantic/political-seeds-planted-by-local-activism-for-bridgewaters-stella-bowles-360989/ |author=Colin Chisholm |date=2019-10-07 |access-date=2021-04-22 |archive-date=2021-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110035351/https://www.thechronicleherald.ca/news/now-atlantic/political-seeds-planted-by-local-activism-for-bridgewaters-stella-bowles-360989/ |url-status=dead }}</ref> സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യർ സർവകലാശാലയിലെ ഒരു സമ്മേളനത്തിൽ അവർ പ്രധാനമന്ത്രി ജസ്റ്റിൻ ട്രൂഡോയെ പരിചയപ്പെട്ടു.<ref name=ChronicleHerald.2019/> ലാ ഹേവ് റിവർ വൃത്തിയാക്കൽ പദ്ധതി 2023 വരെ പ്രതിവർഷം 100 അനധികൃത പൈപ്പുകൾ വഴിതിരിച്ചുവിടും. അവിടെ എല്ലാ അസംസ്കൃത മലിനജലങ്ങളും ഒഴുകുന്നത് നിർത്തും.<ref>{{cite web |title=How One Kid Stopped the Contamination of the LaHave River in Nova Scotia |first=Nicole |last=Javorsky |date=2019-09-25 |url=https://www.asf.ca/news-and-magazine/salmon-news/how-one-kid-stopped-the-contamination-of-the-lahave-river-in-nova-scotia |access-date=2021-04-22 |archive-date=2021-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419191341/https://www.asf.ca/news-and-magazine/salmon-news/how-one-kid-stopped-the-contamination-of-the-lahave-river-in-nova-scotia |url-status=dead }}</ref> കാനഡയ്‌ക്കപ്പുറത്ത് വിദേശത്ത് സ്റ്റെല്ലയുടെ വക്കാലത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news |title=N.S. teen heading to New York for exclusive college-level environmental program |url=https://globalnews.ca/news/5449363/stella-bowles-switzerland-environment/ |date=2019-07-01 |first=Sarah |last=Ritchie |publisher=Global News }}</ref> == അവാർഡുകൾ == * In 2020, Stella was the youngest-ever recipient of the [[Order of Nova Scotia]].<ref name=OoNS.ca.2020/> * 2018 ൽ, യംഗ് ഇക്കോ-ഹീറോ അവാർഡ് നേടിയ ഏക കനേഡിയൻ സ്റ്റെല്ലയായിരുന്നു.<ref>{{cite news |url=https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/nova-scotia-teen-wins-international-award-for-river-cleanup-work-1.4776331 |title=Nova Scotia teen wins international award for river cleanup work |author=Danielle d'Entremont |publisher=CBC News |date=2018-08-07 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://actionfornature.org/eco-hero-awards/2018-awards |title=Action For Nature - FIRST PLACE - Stella - Age 14 - Nova Scotia, Canada - Young Citizen Scientist |year=2018 |access-date=2021-04-22 |archive-date=2021-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426000013/https://actionfornature.org/eco-hero-awards/2018-awards |url-status=dead }}</ref> * 2017 ൽ, സ്റ്റെല്ലയ്ക്ക് കാനഡയുടെ [[Meritorious Service Medal (Canada)|മെറിറ്റോറിയസ് സെർവീസ് മെഡൽ]] ലഭിച്ചു <ref name=gg.ca.MSM.2017/> == അവലംബം== {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.facebook.com/LaHaveRiver123/ Stella's LaHave River Project in Facebook] {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:കനേഡിയൻ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:2004-ൽ ജനിച്ചവർ]] dsnlpd9tf8ku2gb6yq9wd0mp0gs4n46 0 539235 4618735 4617282 2026-05-12T02:55:11Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618735 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = Cyrus S. Poonawalla <br>സൈറസ് എസ്. പൂനാവാല | honorific_suffix = | image = Cyrus Poonawalla.jpg | image_size = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | other_names = | birth_name = | birth_date = {{birth year and age|1941}} | birth_place = | disappeared_date = | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = | death_place = | death_cause = | monuments = | citizenship = Indian | education = | alma_mater = [[Brihan Maharashtra College of Commerce| BMCC]] | occupation = | years_active = 1966–മുതൽ | employer = | organization = [[Serum Institute of India|സിറം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | agent = | known_for = സിറം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ സ്ഥാപകൻ | notable_works = | style = | home_town = | net_worth = US$11.5 billion (October 2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/cyrus-poonawalla/|title=Cyrus Poonawalla|website=Forbes|language=en|access-date=2020-02-18}}</ref> | height = | weight = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | criminal_penalty = | criminal_status = | spouse = വില്ലൂ പൂനാവാല | partner = | children = [[Adar Poonawalla|അദാർ പൂനാവാല]] | parents = | relatives = | callsign = | awards = [[Padma Shri|പദ്മശ്രീ]] (2005) | website = {{URL|http://cyruspoonawalla.com/}} {{URL|http://cyruspoonawallagroup.com/}} | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = }} ഇന്ത്യക്കാരനായ ഒരു ബിസിനസുകാരനാണ് '''സൈറസ് എസ്. പൂനാവാല.''' (ജനനം: 1941). [[വാക്സിൻ|വാക്സിനുകൾ]] നിർമ്മിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ [[ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ|ബയോടെക്]] കമ്പനിയായ [[Serum Institute of India|സിറം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] ഉൾപ്പെടുന്ന പൂനാവാല ഗ്രൂപ്പിന്റെ ചെയർമാനാണ് അദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web|url=https://cyruspoonawalla.com/content/biography.html|title=Biography|access-date=26 June 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://cyruspoonawalla.com/index.html|title=Index|access-date=31 March 2020}}</ref> == കുടുംബം == [[പാഴ്‌സി|ഒരു പാർസി]] കുടുംബത്തിലാണ് സൈറസ് പൂനാവാല ജനിച്ചത്. അച്ഛൻ സോളി പൂനാവാല ഒരു കുതിര ബ്രീഡറായിരുന്നു. സൈറസിന്റെ ഭാര്യ വില്ലൂ പൂനാവാല 2010 -ൽ അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://punemirror.indiatimes.com/pune/cover-story/villoo-poonawalla-passes-away-at-67/articleshow/32330734.cms|title=Villoo Poonawalla passes away at 67|website=Pune Mirror|access-date=2021-04-30|archive-date=2020-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727125745/https://punemirror.indiatimes.com/pune/cover-story/villoo-poonawalla-passes-away-at-67/articleshow/32330734.cms|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.racingpulse.in/code/stpage.aspx?pgid=15735|title=Villoo Poonawalla’s death leaves a void in racing|access-date=2000-10-16|website=www.racingpulse.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/villoo-cyrus-poonawalla-no-more/84696|title=Villoo Cyrus Poonawalla no more|access-date=2020-07-27|date=2010-06-09|website=mid-day|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> നിലവിൽ സെറം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ സിഇഒ ആയി ജോലി ചെയ്യുന്ന അദാർ മകനാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/cyrus-poonawalla/|title=Cyrus Poonawalla|access-date=2020-12-10|website=Forbes|language=en}}</ref> == അവാർഡുകൾ == * വൈദ്യശാസ്ത്രരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2005 ൽ [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യാ സർക്കാർ]] [[പത്മശ്രീ|അദ്ദേഹത്തിന് പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചു]] <ref>{{Cite web|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/LST-PDAWD.pdf|title=Padma Awards Directory (1954–2009)|publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510095705/http://www.mha.nic.in/pdfs/LST-PDAWD.pdf|archive-date=10 May 2013}}</ref> * ഹെൽത്ത് കെയർ & ലൈഫ് സയൻസസ് വിഭാഗത്തിൽ 2007 നവംബർ 20 ന് ഏണസ്റ്റ് &amp;amp; യംഗ് "എന്റർപ്രണർ ഓഫ് ദി ഇയർ" അവാർഡ് ലഭിച്ചു. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.cyruspoonawalla.com/content/honorsandawards.html|title=Dr. Cyrus Poonawalla - Honours and Awards|access-date=2020-08-04|website=www.cyruspoonawalla.com}}</ref> * 2015 ഫെബ്രുവരി 5 ന് അദ്ദേഹത്തിന് ഏണസ്റ്റ് &amp;amp; യംഗ് "എന്റർപ്രണർ ഓഫ് ദി ഇയർ" അവാർഡ് ലഭിച്ചു. * 3 ജൂൺ 2018 ന് ദി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മസാച്യുസെറ്റ്സ് മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ അദ്ദേഹത്തിന് ഡോക്ടർ ഓഫ് ഹ്യൂമൻ ലെറ്റേഴ്സിന്റെ ഓണററി ബിരുദം നൽകി.<ref>{{Cite web|url=https://www.thebetterindia.com/155157/pune-padma-cyrus-poonawalla-doctor-of-humane-letters/|title=Padma-Winning Pune Man Becomes 1st Indian to Get 'Doctor of Humane Letters’ Degree!|access-date=2020-08-04|date=2018-08-07|website=The Better India|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=XmM6yDz7nlU&feature=youtu.be|title=Dr. Cyrus Poonawalla conferred honorary degree by The University of Massachusetts Medical School - YouTube|access-date=2020-08-04|website=www.youtube.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ox.ac.uk/news/2019-06-26-honorary-degrees-awarded-encaenia-2019|title=Honorary degrees awarded at Encaenia 2019 {{!}} University of Oxford|access-date=2020-08-04|website=www.ox.ac.uk|language=en|archive-date=2020-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806132911/https://www.ox.ac.uk/news/2019-06-26-honorary-degrees-awarded-encaenia-2019|url-status=dead}}</ref> * [[ഓക്സ്ഫഡ് സർവകലാശാല|ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാല]] 2019 ജൂൺ 26 ന് അദ്ദേഹത്തിന് ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സയൻസ് നൽകി.<ref>{{Cite web|url=http://www.ox.ac.uk/news/2019-03-25-honorary-degree-recipients-2019-announced|title=Honorary degree recipients for 2019 announced|access-date=26 June 2019|publisher=The University of Oxford|archive-date=2019-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190325222054/http://www.ox.ac.uk/news/2019-03-25-honorary-degree-recipients-2019-announced|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=t1eefeIlBpw&feature=youtu.be|title=Oxford degree for Cyrus Poonawalla - YouTube|access-date=2020-08-04|website=www.youtube.com}}</ref> == മനുഷ്യസ്‌നേഹപ്രവർത്തനങ്ങൾ == നോ കോനുമായി സഹകരിച്ച് മെയ് 2019-ൽ, പൂനാവാല സൗജന്യ വാക്സിനേഷനു വേണ്ടി 100 ആയിരം മീസിൽസ് വാക്സിൻ ഡോസുകൾ ഉക്രയിനിൽ വിതരണം ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://journalist.today/en/patrons-ready-to-support-fight-measles-outbreak-in-ukraine/|title=Patrons ready to support fight measles outbreak in Ukraine {{!}} Journalist.today|access-date=2019-05-30|last=Вергун|first=Костянтин|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vesti-ukr.com/strana/338008-obespechit-ukraintsev-vaktsinnoj-ot-kori-pomohut-metsenaty|title=Обеспечить украинцев вакцинной от кори помогут меценаты|access-date=2019-05-30|website=vesti-ukr.com}}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:1941-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ശതകോടീശ്വരന്മാർ]] rozh3s6ml2jhqlw0cw042jbai4cmyy1 0 557084 4618627 4560880 2026-05-11T12:23:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618627 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Black-nest swiftlet}} {{Speciesbox | name = Black-nest swiftlet | image = Apodidae - Aerodramus fuciphagus (Edible-nest swiftlet).JPG | image_caption = ''Aerodramus fuciphagus''. Museum specimen | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/details/60847684/0 |title=''Aerodramus fuciphagus'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2014 |access-date=29 August 2014}}</ref> | genus = Aerodramus | species = fuciphagus | authority = ([[Carl Peter Thunberg|Thunberg]], 1812) | range_map = AerodramusFuciphagusDistribution.png | range_map_caption = Distribution | synonyms = * ''Collocalia fuciphaga'' }} '''എഡിബിൾ നെസ്റ്റ് സ്വിഫ്റ്റ്ലെറ്റ്,''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പക്ഷിയാണ് ''വൈറ്റ്-നെസ്റ്റ് സ്വിഫ്റ്റ്ലെറ്റ്'''. (''എയ്റോഡ്രാമസ് ഫ്യൂസിഫാഗസ്'' -''Aerodramus fuciphagus''), [[തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ|തെക്ക്-കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിൽ]] കാണപ്പെടുന്ന [[ശരപ്പക്ഷി]] [[പക്ഷി|കുടുംബത്തിലെ ഒരു ചെറിയ പക്ഷിയാണ്]] . അതിന്റെ അതാര്യവും വെളുത്തതുമായ ഇതിന്റെ കൂട് [[ഉമിനീര്|ഖരരൂപത്തിലുള്ള ഉമിനീർ]] കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്, ഇത് ചൈനീസ് പാചകരീതിയിലെ രുചികരമായ പക്ഷിക്കൂട് സൂപ്പിന്റെ പ്രധാന ചേരുവയാണ്. <ref name="Chantler"> Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) ''Swifts: A Guide to the Swifts and Treeswifts of the World'', 2nd ed., Pica Press, East Sussex </ref> == വിവരണം == 14cm (5.5. ഇഞ്ച്) ശരീര ദൈർഘ്യമുള്ള വെള്ളക്കൂടൻ ശരപ്പക്ഷി സലാംഗൻമാരുടെ ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള പ്രതിനിധിയാണ്. <ref name="Chantler"> Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) ''Swifts: A Guide to the Swifts and Treeswifts of the World'', 2nd ed., Pica Press, East Sussex </ref> മെലിഞ്ഞ ശരീരത്തിന്റെ മുകൾഭാഗം കറുപ്പ് കലർന്ന തവിട്ടുനിറമാണ്; ശരീരത്തിന്റെ അടിഭാഗം വെള്ള മുതൽ കറുപ്പ് കലർന്ന തവിട്ട് വരെ നിറത്തിലാണ്. വാൽ ചെറുതും നേരിയ നാച്ചുമുള്ളതുമാണ്. <ref name="India"/> [[കൊക്ക് (അവയവം)|കൊക്കും]] കാലും കറുത്തതാണ്. കാലുകൾ വളരെ ചെറുതും ആണ്. <ref name="Guide"/> ഇതിന്റെ ഭാരം 15 മുതൽ 18 വരെയാണ്&nbsp;ഗ്രാം <ref> C. M. Francis: The management of edible birds nest caves in Sabah. </ref> ചിറകുകൾ നീളവും ഇടുങ്ങിയതുമാണ്. പറക്കുമ്പോൾ വീശിയടിച്ച ചിറകുകൾ ചന്ദ്രക്കലയോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്. <ref name="India"/> ഉപജാതികൾ ''എ.എഫ്. മൈക്കൻസ് വിളറിയതും'' ചാരനിറവുമാണ്, എ.എഫ് ''. വെസ്റ്റിറ്റസ്'' ഇരുണ്ടതാണ്, അത് വ്യക്തമായും വിളറിയതാണ്. == വിതരണവും ഉപജാതികളും == ഈ ഇനം [[ആന്തമാൻ ദ്വീപുകൾ|ആൻഡമാനിലും]] [[തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ|തെക്ക്-കിഴക്കൻ ഏഷ്യയുടെ]] തീരങ്ങളിലും ഇന്തോനേഷ്യൻ ദ്വീപസമൂഹത്തിലും ഉണ്ട് . <ref name="Guide"/> ശ്രേണി വളരെ വിപുലമാണ്, പക്ഷേ വളരെ വിഘടിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref name=IUCN/><ref name=Chantler/> വെള്ളക്കൂടൻ ശരപ്പക്ഷിക്ക് ആറ് ഉപജാതികളുണ്ട്: <ref> Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2021. </ref> * ''Aerodramus fuciphagus fuciphagus'' [[ജാവ (ദ്വീപ്)|- ജാവ]], ബാലി, പടിഞ്ഞാറൻ [[ലെസ്സർ സന്റ ദ്വീപ് സമൂഹം|ലെസ്സർ സുന്ദ ദ്വീപുകൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന നോമിനേറ്റ് ഉപജാതി * ''Aerodramus fuciphagus inexpectatus'' - [[ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ|ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ]], [[മ്യാൻമാർ|ബർമ്മയിലേക്ക് അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു]] * ''എയറോഡ്രാമസ് ഫ്യൂസിഫാഗസ് ഡാമർമാനി'' - [[ഫ്ലോറെസ്|ഫ്ലോറസ്]], ഒരൊറ്റ മാതൃകയിൽ നിന്ന് മാത്രം അറിയപ്പെടുന്നു * ''എയറോഡ്രാമസ് ഫ്യൂസിഫാഗസ് മൈക്കൻസ്'' - കിഴക്കൻ ലെസ്സർ സുന്ദസ് ( [[സുമ്പ|സുംബ]], സാവു, [[ടിമോർ ദ്വീപ്|തിമോർ]] ) * ''എയറോഡ്രാമസ് ഫ്യൂസിഫാഗസ് വെസ്റ്റിറ്റസ്'' - [[സുമാത്ര|സുമാത്രയും]] [[ബോർണിയോ|ബോർണിയോയും]], ചിലപ്പോൾ ഒരു പ്രത്യേക സ്പീഷിസായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, '''ബ്രൗൺ-റമ്പഡ് സ്വിഫ്റ്റ്ലെറ്റ്''', ''എയറോഡ്രാമസ് വെസ്റ്റിറ്റസ്'' ( പാഠം, 1843). * ''എയറോഡ്രാമസ് ഫ്യൂസിഫാഗസ് പെർപ്ലെക്സസ്'' - കിഴക്കൻ ബോർണിയോയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള മറാതുവ ദ്വീപസമൂഹം ''ജർമ്മനി'', ''അമെക്കാനസ്'' എന്നീ രണ്ട് ഉപജാതികളുള്ള ജർമ്മൻ ശരപ്പക്ഷി ( ''എയ്റോഡ്രാമസ് ജെർമനി'' ), മുമ്പ് വെള്ളക്കൂടൻ ശരപ്പക്ഷിയുമായി ഒരേ ഇനമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, എന്നാൽ ഇപ്പോൾ പലപ്പോഴും ഇത് ഒരു പ്രത്യേക ഇനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Info&id=2336751 NCBI] </ref> [[മലയ് ഉപദ്വീപ്|മലായ് പെനിൻസുല]], മധ്യ [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്ലൻഡ്]], തീരദേശ [[വിയറ്റ്നാം]], [[കംബോഡിയ]], ഹൈനാൻ, വടക്കൻ ബോർണിയോ, [[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പീൻസിന്റെ]] ചില ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇത് സംഭവിക്കുന്നു. <ref>[https://www.iNaturalist.org/taxa/144632-Aerodramus-germani iNaturalist] </ref> == പെരുമാറ്റം == [[പ്രമാണം:AerodramusFuciphagus.LipKee.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|200x200ബിന്ദു| വിമാനത്തിൽ]] സുമാത്രയിലും ബോർണിയോയിലും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2,800 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള തീരപ്രദേശങ്ങൾ മുതൽ പർവതങ്ങൾ വരെയുള്ള വിവിധ ആവാസവ്യവസ്ഥകളിൽ വെള്ളക്കൂടൻ ശരപ്പക്ഷി ഇര തേടുന്നു. ഈ പക്ഷികൾ പൊതുവെ കാടുകൾക്ക് മുകളിലും വനാതിർത്തിയിലും മാത്രമല്ല തുറസ്സായ പ്രദേശങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. <ref name="Guide"> Allen Jeyarajasingam [https://books.google.it/books?id=XCwUDAAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA224&dq=%22edible+nest+swiftlet%22&hl=en&redir_esc=y#v=onepage&q=%22edible%20nest%20swiftlet%22&f=false A Field Guide to the Birds of Peninsular Malaysia and Singapore] Oxford University Press. {{ISBN|978-0-19-963942-7}}</ref> ഈ പക്ഷികൾ അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും വായുവിൽ ചെലവഴിക്കുന്നു. ചിറകിൽ പിടിക്കപ്പെടുന്ന [[പ്രാണി|പറക്കുന്ന പ്രാണികളാണ്]] ഇതിന്റെ ഭക്ഷണക്രമം. <ref> S.A. Lourie, D. M. Tompkins: The diets of Malaysian swiftlets. </ref> അവർ ചിറകിൽ നിന്നുകൊണ്ട് കുടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. <ref name="India">[https://www.beautyofbirds.com/indianswiftlets.html Indian Swiftlets or Indian Edible-nest Swiftlets]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> തീരപ്രദേശത്തെ കോളനികളിലോ ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് ഗുഹകളിലോ പാറ വിള്ളലുകളിലോ പാറക്കെട്ടുകളിലോ ചിലപ്പോൾ കെട്ടിടത്തിലോ ഇത് പ്രജനനം നടത്തുന്നു. <ref name="Guide"/> ബ്രാക്കറ്റ് ആകൃതിയിലുള്ള [[കൂട്]] ലംബമായ പ്രതലത്തിലാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്, നീണ്ട കാലുകൾ പറ്റിപ്പിടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ സ്വിഫ്റ്റുകൾ ഒരിക്കലും നിലത്ത് സ്വമേധയാ സ്ഥിരതാമസമാക്കില്ല. <ref name="India"/> ഈ കൂട് വെളുത്തതും അർദ്ധസുതാര്യവുമാണ്, പാറയിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന കഠിനമായ ഉമിനീർ പാളികൾ കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇത് ഏകദേശം 6 സെമി നീളവും &nbsp;1.5 സെമി.ആഴവുമുള്ള ഏകദേശം 14 &nbsp;ഗ്രാം. ഭാരവും വെളുത്തതും ആണ്. ഓവൽ ആകൃതിയിലുള്ളതും തിളങ്ങാത്തതുമായ രണ്ട് [[മുട്ട|മുട്ടകൾ]] ഇടുന്നു. <ref name="India"/> ബ്രീഡിംഗ് കോളനികളിൽ, പക്ഷി ഉയർന്ന ശബ്ദവും മുഴങ്ങുന്ന കോളുകളും പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. <ref name="Guide"/> അവർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കിരുകിരുക്കുന്ന ചിലച്ചിൽ ഏത് ഗുഹകളിലും ഇരുട്ടിൽ അവരുടെ കൂടുകെട്ടി സൈറ്റുകൾ കണ്ടെത്താൻ അവരെ പ്രാപ്തമാക്കുന്നു. <ref name="Chantler"> Chantler, Phil & Driessens, Gerald (2000) ''Swifts: A Guide to the Swifts and Treeswifts of the World'', 2nd ed., Pica Press, East Sussex </ref> <ref name="Guide" /> <ref> Hendrik A. Thomassen: [https://www.semanticscholar.org/paper/Swift-as-sound.-Design-and-evolution-of-the-system-Thomassen/86e92a84b8094180912a957cb33fd2d59863a023 Swift as sound. ]</ref> == മനുഷ്യരുമായുള്ള ബന്ധം == [[പ്രമാണം:SwiftletBirdNests.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|180x180ബിന്ദു| പക്ഷിയുടെ നെസ്റ്റ് സൂപ്പിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കൂട്]] പക്ഷിക്കൂട് സൂപ്പിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന കൂട് പൂർണ്ണമായും ഉമിനീർ കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. കൂടുകൾ വെള്ളത്തിൽ കുതിർത്ത് ആവിയിൽ വേവിച്ചാണ് സൂപ്പ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. അതു വൃക്ക ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും കഫം കുറയ്ക്കാനും ഒപ്പം ഒരു വാജീകരണ ഔഷധമായും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു പാനീയമായി പറയപ്പെടുന്നു. <ref name="India"/> <ref>{{Cite web|url=https://www.audubon.org/news/birds-nest-soup-more-popular-ever-thanks-swiftlet-house-farms|title=Bird’s Nest Soup Is More Popular Than Ever, Thanks to Swiftlet House Farms|access-date=2020-06-29|date=2017-10-23|website=Audubon|language=en}}</ref> കൂടുകൾക്ക് ഉയർന്ന വില ലഭിക്കും കൂടാതെ പല കോളനികളും വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ വിളവെടുക്കുന്നു. ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളിലേത് പോലെയുള്ള ചില ജനവിഭാഗങ്ങൾ വൻതോതിൽ വിളവെടുപ്പ് നടത്തിയിട്ടുണ്ട്, ഇത് IUCN മാനദണ്ഡങ്ങൾ പ്രകാരം ഗുരുതരമായ ഭീഷണിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref name=IUCN/><ref>R. Sankaran (2001) The status and conservation of the edible-nest swiftlet (Collocalia fuciphaga) in the Andaman and Nicobar Islands. Biological Conservation 97:283–294</ref> കൃത്രിമ പക്ഷി വീടുകളുടെ ഉപയോഗം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-12274825|title=Welcome to Indonesia's bird nest soup factory town|last=Boyle|first=Joe|date=27 Jan 2011|publisher=BBC}}</ref> ആധുനിക നെസ്റ്റ് ഫാമിംഗിന്റെയും വിപണന സാങ്കേതികതകളുടെയും വിശദമായ വിവരണം ഡേവിഡ് ജോർദാൻ നൽകിയിട്ടുണ്ട് (2004). <ref> Jordan, David, 2004 [https://web.archive.org/web/20081021051925/http://jordanresearch.co.uk/pubs.html "Globalisation and Bird's Nest Soup"] International Development Planning Review, Volume 26, Number 1, Liverpool Unviversity Press 2004</ref> [[ഇന്തോനേഷ്യ|ഇന്തോനേഷ്യയിലും]] [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിലും]], വേഗമേറിയ പക്ഷികളെ ആകർഷിക്കുന്നതിനായി മേൽക്കൂരയിൽ പക്ഷികളുടെ കോളുകളുടെ റെക്കോർഡിംഗുകൾ പ്ലേ ചെയ്യുന്ന "ട്വീറ്ററുകൾ" ഉപയോഗിച്ച് ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ നിർമ്മിച്ച ഘടനകളിലോ പഴയ ശൂന്യമായ വീടുകളിലോ കൂടുകളുടെ "കൃഷി" നടത്തുന്നു. നഗരപ്രദേശങ്ങളിൽ, പക്ഷികളുടെ ഉച്ചത്തിലുള്ള വിളിയും പക്ഷികളുടെ വിസർജ്യവും കാരണം അത്തരം "പക്ഷി വീടുകൾ" അയൽവാസികൾക്ക് ഒരു ശല്യമായി കണക്കാക്കാം. == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * മക്കിന്നൻ, ജോൺ & ഫിലിപ്‌സ്, കാരെൻ (1993) ''ബോർണിയോ, സുമാത്ര, ജാവ, ബാലി എന്നീ പക്ഷികളുടെ ഒരു ഫീൽഡ് ഗൈഡ്'', ഓക്സ്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, ഓക്സ്ഫോർഡ്. * മാഞ്ചി, ശിരീഷ് എസ്. ശങ്കരൻ, രവി (2010). [https://www.jstor.org/stable/40600416 ആൻഡ്‌സ്മാൻ ദ്വീപുകളിലെ ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കൂടുകളും തിളങ്ങുന്ന സ്വിഫ്റ്റ്‌ലെറ്റുകളും തീറ്റ ശീലങ്ങളും ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ഉപയോഗവും] ദി വിൽസൺ ജേണൽ ഓഫ് ഓർണിത്തോളജി. 122 (2): 259–272. ISSN 1559-4491. * Robson, Craig (2002) ''എ ഫീൽഡ് ഗൈഡ് ടു ദി ബേർഡ്സ് ഓഫ് സൗത്ത്-ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യ'', ന്യൂ ഹോളണ്ട് പബ്ലിഷേഴ്സ് (യുകെ) ലിമിറ്റഡ്, ലണ്ടൻ. == പുറംകണ്ണികൾ == * {{Wikispecies-inline|Aerodramus fuciphagus}} * {{Commons category-inline|Aerodramus fuciphagus}} * [http://www.orientalbirdimages.org/search.php?action=searchresult&Bird_ID=559 Oriental Bird Images: Edible-nest Swiftlet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120212173418/http://orientalbirdimages.org/search.php?action=searchresult&Bird_ID=559 |date=2012-02-12 }} * [https://web.archive.org/web/20071027132844/http://www.hkfsta.com.hk/articles/special/article7.htm Review of Scientific Research on Edible Bird's Nest] [[വർഗ്ഗം:ഗുഹ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തെക്കു കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടിക പ്രകാരം സ്ഥിതി ഒട്ടും ആശങ്കാജനകമല്ലാത്ത ജീവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശരപ്പക്ഷികൾ]] f4dbbdyx4f49zbc7lswkv34fpnpzgvd 0 559102 4618693 4472773 2026-05-11T18:44:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618693 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Samira Said}} {{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | name =Samira Said | background = solo_singer | image = Beirut International Awards Festivals (BIAF) honored Samira Said in 2011.jpg | image_size = | caption = In 2011, the Beirut International Awards Festivals (BIAF) honored Samira Said | birth_name = Samira Abdul Razzaq Bensaïd<br/>{{lang|ar|سميرة عبد الرزاق بن سعيد}} | alias = | birth_date = {{Birth date and age|1958|1|10|df=yes}} | birth_place = [[Rabat]], [[Morocco]] | genre = [[Arabic pop music|Pop]] | occupation = Singer, songwriter, record producer, actress, entrepreneur | instrument = | years_active = {{nowrap|1975–present}} | label = [[Mazzika]]<br />[[Alam El Phan]]<br />[[Rotana Records]]<br />[[Awakening Music|Awakening Records]]<br />[[Universal Music Group|Universal Music]] | associated_acts = | website = [http://samirasaid.net/ SamiraSaid.net] | current_members = | past_members = | Nickname = }} ഈജിപ്ഷ്യൻ ഗായികയും നടിയുമാണ് '''സമീറ അബ്ദുൾ റസാഖ് ബെൻസെയ്ദ് ''' (അറബിക്: سميرة عبد الرثاق بن سعيد, റോമനൈസ്ഡ്: സമീറ അബ്ദ് അർ-റസാഖ് ഇബ്ൻ സെയ്ദ് ; ജനനം 10 ജനുവരി 1958). , പ്രൊഫഷണലായി സമീറ: സമീറ സെയ്ദ്, സമീറ: സമീറ സെയ്ദ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. == കരിയർ == [[File:Eurovision Song Contest 1980 postcards - Samira Bensaïd 19.png|thumb|left|1980 ലെ യൂറോവിഷൻ ഗാനമത്സരത്തിനായുള്ള പോസ്റ്റ്കാർഡിൽ സെയ്ദ് ]] റബാത്തിൽ നിന്നുള്ള പിതാവിനും ഫെസിൽ നിന്നുള്ള അമ്മയ്ക്കും <ref>{{cite web |url=https://www.saudi24news.com/2021/02/samira-saeed-reveals-why-her-fathers-family-refused-to-enter-the-field.html |title=Samira Saeed reveals why her father’s family refused to enter the field |website=saudi24news.com |date=19 February 2021 |access-date=2021-11-17 |archive-date=2021-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117093255/https://www.saudi24news.com/2021/02/samira-saeed-reveals-why-her-fathers-family-refused-to-enter-the-field.html |url-status=dead }}</ref>സമീറ സെയ്ദ് 1958-ൽ [[മൊറോക്കോ]]യിലെ റബത്തിൽ ജനിച്ചു.<ref>{{cite web| last=libvoice.net| title=سميرة سعيد| url=http://www.libvoice.net/articles/view/thread/id/9763| access-date=6 November 2011| archive-date=2012-04-25| archive-url=https://web.archive.org/web/20120425142941/http://www.libvoice.net/articles/view/thread/id/9763| url-status=dead}}</ref> ഒൻപതാം വയസ്സിൽ അവരുടെ ആദ്യത്തെ പ്രഥമ ഗാനം "ഐ ലവ് നൂഡിൽസ്" പാടി. മൊറോക്കൻ ടിവിയിൽ സംപ്രേക്ഷണം ചെയ്ത മവാഹെബ് എന്ന സംഗീത പരിപാടിയിൽ നിന്നാണ് ഈ ഗാനം കണ്ടെത്തിയത്. തുടർന്ന് അവർ ഈജിപ്തിലേക്ക് മാറി. അവിടെ അറബ് ലോകമെമ്പാടും അവരുടെ പ്രശസ്തി ആരംഭിച്ചു. അവർക്ക് മൊറോക്കോയുടെയും ഈജിപ്തിന്റെയും ഇരട്ട പൗരത്വമുണ്ട്. 1977-ൽ കെയ്‌റോയിലേക്ക് താമസം മാറിയപ്പോൾ അവരുടെ താമസസ്ഥലം മാറി. അവരുടെ എല്ലാ ആൽബങ്ങളും ഈജിപ്ഷ്യൻ അറബിയിലുണ്ട്. എന്നാൽ മൊറോക്കൻ അറബിയിലും അവർ ചില ഗാനങ്ങൾ റെക്കോർഡ് ചെയ്‌തു: "കിഫാഷ് ത്ലാകിന" ("ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ കണ്ടുമുട്ടി"), "ഫയെത്‌ലി ഷെഫ്‌ടെക് ഷി മാര" ("ഞാൻ നിങ്ങളെ ഒരിക്കൽ കണ്ടു"), "സർകൗ" ("അവർ അവനെ മോഷ്ടിച്ചു"), "അൽ ബെഹ്‌ഹറ" ("നാവികർ"). അവരുടെ സിംഗിൾസിൽ "മഗ്‌ലോബ" ("തല്ലി"), "വാഡി" ("മൈ ലവ്") എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1980-ൽ അവർ തന്റെ ജന്മനാടായ മൊറോക്കോയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് യൂറോവിഷൻ ഗാനമത്സരത്തിൽ ഈജിപ്തിലെ അക്കാലത്ത് ബിതാഖത്ത് ഹബ് എന്ന ഹിറ്റ് ഗാനം ആലപിച്ചു. 19 മത്സരാർത്ഥികളിൽ 18-ാം സ്ഥാനത്തെത്തി. ഈജിപ്തിൽ ഉയർന്ന റാങ്ക് നേടിയ നിരവധി അറബി ഹിറ്റുകൾ സെയ്ദ് റെക്കോർഡ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. "ബെൻ ലെഫ്" ("ദി സർക്കിൾ ഓഫ് ലൈഫ്"), "സായിദതി സദതി" (Ladies and Gentlemen"), "മാലിച്ച് 3ഇൻവാൻ" ("Ready When You Are") കൂടാതെ "അഖേർ ഹവ" ("Last Love"). ഈജിപ്ഷ്യൻ സംഗീതസംവിധായകനായ മുഹമ്മദ് എൽ മൗഗിക്കൊപ്പം അവർ പ്രവർത്തിച്ചു. സാക്തോബ് ഇസ്മാക് അല അരിമൽ ("ഞാൻ നിങ്ങളുടെ പേര് മണലിൽ എഴുതും") എന്ന സിനിമയിൽ പാടുകയും അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു. "യദാമിതി ഹദ്ദി" ("കണ്ണുനീർ, എന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് വീഴുക"). "ലിലെറ്റ് എൽ ഔൺസ്" ("Magnificent Get-Together"), "എച്ച് ഗബ് ലി ഗാബ്" ("A Cut about the Rest"), "അമ്രാക്" ആഗിബ്" ("I Don't Get You"), "മെൻഗീർ സബാബ്" ("For No Reason") എന്നിവയാണ് മറ്റ് റെക്കോർഡിംഗുകൾ. 2000-ൽ, ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹിറ്റ് ഗാനമായ "ലിലാ ഹബീബി", ("വൺ നൈറ്റ്, മൈ ലവ്") എന്ന ആൽബം ടൈറ്റിൽ ട്രാക്കും അവർ പുറത്തിറക്കി. അത് 2001-ൽ കെയ്‌റോ അറബിക് മ്യൂസിക് ഫെസ്റ്റിവലിൽ അറബ് ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച വീഡിയോയ്ക്കുള്ള പുരസ്‌കാരം നേടി. 2003-ലെ 15-ാമത് വാർഷിക വേൾഡ് മ്യൂസിക് അവാർഡിൽ, ആ വർഷത്തെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വിൽപ്പന കണക്കുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി സെയ്ദ് ഒരു വേൾഡ് മ്യൂസിക് അവാർഡ് നേടി. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഏറ്റവും മികച്ച കലാകാരനുള്ള ലോക സംഗീതത്തിനുള്ള ബിബിസി അവാർഡ്<ref>[http://www.bbc.co.uk/radio3/world/awards2003/profile_said.shtml ''Samira Said: Winner in the Middle East Category'']; Garth Cartwright; 2002</ref> സെയ്ദ് തന്റെ യൂം വാര യൂം എന്ന ആൽബത്തിലൂടെ നേടി.<ref>[http://www.billboard.com/articles/news/68677/2003-world-music-awards-winners ''Winners of the 2003 World Music Awards'']; Oct. 12, 2003; Monaco; [[Billboard.com]];</ref> സെയ്ദ് 40-ലധികം അവാർഡുകൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.aujourdhui.ma/maroc-actualite/magazine/lg-fait-chanter-samira-bensaid-7283.html ''LG Fait Chanter Samira Bensaid''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131111183834/http://www.aujourdhui.ma/maroc-actualite/magazine/lg-fait-chanter-samira-bensaid-7283.html |date=2013-11-11 }}; Aujourd’hui le Maroc; 2004</ref><ref name="hit">[http://www.hitmarker.com/artists/Samira-Saeid.htm ''Samira Saeid; the Best-seller Moroccan Singer in Arabic Music History''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924030549/http://www.hitmarker.com/artists/Samira-Saeid.htm |date=2015-09-24 }}; hitmarker.com Best Sellers; Stars Cafe Entertainment; 2009</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 1988 മുതൽ 1994 വരെ ഈജിപ്ഷ്യൻ സംഗീതജ്ഞൻ ഹനി മെഹന്നയെ അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു. തുടർന്ന് മുസ്തഫ നബൗൾസി എന്ന ബിസിനസുകാരനെ അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് ഏക മകൻ ഷാഡി ഉണ്ടായി.<ref>{{cite web |url=https://www.albawaba.com/entertainment/how-your-relationship-your-mother-during-home-stay-samira-said-dancing-her-son-full |title=How Is Your Relationship With Your Mother During Home Stay? Samira Said Is Dancing With Her Son In Full Glam! |website=albawaba.com |date=15 April 2020 }}</ref> == ജീവകാരുണ്യവും മാനുഷിക പ്രവർത്തനവും == ഫ്രാൻസിൽ ഉടനീളമുള്ള കുടിയേറ്റ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ 2006-ലെ കലാപത്തിന് ശേഷം ആളുകളെ ഒന്നിപ്പിക്കാനും വിശ്വാസങ്ങൾക്കിടയിൽ ഐക്യദാർഢ്യം സ്ഥാപിക്കാനും സംഗീതമേളകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി.<ref>{{cite news | url= http://www1.albawaba.com/entertainment/samira-saeed-fights-terrorism| title=Samira Saeed Fights Terrorism| work=[[Al Bawaba]] |publisher=[[Associated Newspapers]]| date=2006-05-09| access-date=2009-12-12}}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.maghress.com/fr/goagadir/314| title=Concert Pour la Tolérance: Réussi, Oui Mais| work=GoAgadir| publisher=[[Associated Newspapers]]| date=2007-11-02| access-date=2007-11-02}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news| url=http://news.agadir-souss.com/concert-de-la-tolerance-2007-agadir-200709352.html| title=Concert Pour la Tolérance 2007 à Agadir| work=news.agadir-souss.com| publisher=[[Associated Newspapers]]| date=2007-09-29| access-date=2007-09-29| url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20090312080056/http://news.agadir-souss.com/concert-de-la-tolerance-2007-agadir-200709352.html| archive-date=2009-03-12}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * ''Women of Fes: Ambiguities of Urban Life in Morocco'', by Rachel Newcomb, University of Pennsylvania Press, 2009 - 236 pages. {{ISBN|0-8122-4124-X}}, 9780812241242. {{in lang|en}} * ''Iraqi Maqam voices of women: an analytical study of the critical technical experience of Iraqi women in singing Almqami, by Hussein Azami'', by Hussein Azami, AIRP, 2005 - 316 pages. {{ISBN|9953-36-677-2}}, {{ISBN|978-9953-36-677-7}}. {{in lang|ar}} * ''Songs and stories, by Karīm Irāqī'', by Karīm Irāqī, Company Whites of Arts and Letters, Volume 1 de Aghānī wa-ḥikāyātuhā, Karīm ʻIrāqī - . {{in lang|ar}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [https://www.bbc.co.uk/music/release/393n BBC.co.uk]; ''Samira Said: Youm Wara Youm''; review by Garth Cartwright; 16 November 2007; [[BBC]] {{Eurovision Song Contest 1980|state=collapsed}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:മൊറോക്കൻ ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മൊറോക്കൻ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1958-ൽ ജനിച്ചവർ]] pgqwlh04bop1ht2yr07118smi594iv8 0 563996 4618776 4615624 2026-05-12T08:12:51Z Altocar 2020 144384 /* */ 4618776 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = V S Joy | image = [[പ്രമാണം:വി. എസ് ജോയ്.jpg|ലഘുചിത്രം]] | caption = | birth_date = {{birth date and age|1985|11|23|df=yes}} | birth_place = പോത്തുകല്ല്, നിലമ്പൂർ, മലപ്പുറം ജില്ല | death_date = | death_place = | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2026 മെയ് 4 | constituency = തവനൂർ | office2 = ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻ്റ്, മലപ്പുറം | term2 = 2021-തുടരുന്നു | predecessor2 = ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത് | successor2 = | office3 = കെ.എസ്.യു, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ് | term3 = 2012-2017 | predecessor3 = ഷാഫി പറമ്പിൽ എം.എൽ.എ | successor3 = കെ.എം. അഭിജിത്ത് | party = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | website = https://vsjoy.co.in/ | spouse = ഡോ. ലയ ജോസഫ് | children = എവ്ലിൻ | year = 2022 | date = ഡിസംബർ 11 | source = https://vsjoy.in/about_us ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് }} 2021 മുതൽ മലപ്പുറം ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻറായി തുടരുന്ന നിലമ്പൂരിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ യുവജന വിഭാഗം നേതാവാണ് ''' വി.എസ്‌.ജോയ്.(ജനനം : 23 നവംബർ 1985) ''' 2012 മുതൽ 2017 വരെ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, 2017-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, 2020-2021 കാലയളവിൽ കെ.പി.സി.സി ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/09/01/who-is-v-s-joy-the-new-dcc-president-from-malappuram.html</ref><ref>https://www.manoramanews.com/news/kerala/2021/08/28/v-s-joy-malappuram-dcc.html</ref><ref>https://malappuramlife.com/2021/09/07/32336/</ref> == ജീവിതരേഖ == മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നിലമ്പൂർ താലൂക്കിലെ പോത്തുകല്ല് ഗ്രാമത്തിൽ വി.എ.സേവ്യറിൻ്റെയും മറിയാമ്മയുടേയും മകനായി 1985 നവംബർ 23ന് ജനനം. എരുമമുണ്ട സ്കൂളിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം കോഴിക്കോട് ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദം നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു വഴിയാണ് പൊതുരംഗ പ്രവേശനം. കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന, ജില്ലാ ജനറൽ സെക്രട്ടറി, ജില്ലാ വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. 2012 മുതൽ 2017 വരെ കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായിരുന്നു. 2017 മുതൽ 2020 വരെ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. 2015-ൽ കെ.പി.സി.സിയിൽ അംഗമായ ജോയ് 2016-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മലമ്പുഴ മണ്ഡലത്തിൽ മുതിർന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവും മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനെതിരെ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2019-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പ്രചാരണ സമിതി കൺവീനറായും 2020-ൽ കെ.പി.സി.സി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ 2021 മുതൽ മലപ്പുറം ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻറായി തുടരുന്നു.<ref>https://malayalam.news18.com/news/kerala/vs-joy-to-head-congress-in-malappuram-theyoungest-congress-president-nj-tv-acv-433711.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] 9nqsqra0i5glitufgtl7shn8vqfi8mq 4618777 4618776 2026-05-12T08:13:56Z Altocar 2020 144384 /* */ 4618777 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = V S Joy | image = [[പ്രമാണം:വി. എസ് ജോയ്.jpg|ലഘുചിത്രം]] | caption = | birth_date = {{birth date and age|1985|11|23|df=yes}} | birth_place = പോത്തുകല്ല്, നിലമ്പൂർ, മലപ്പുറം ജില്ല | death_date = | death_place = | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2026 മെയ് 4 | constituency = തവനൂർ | office2 = ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻ്റ്, മലപ്പുറം | term2 = 2021-തുടരുന്നു | predecessor2 = ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത് | successor2 = | office3 = കെ.എസ്.യു, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ് | term3 = 2012-2017 | predecessor3 = ഷാഫി പറമ്പിൽ എം.എൽ.എ | successor3 = കെ.എം. അഭിജിത്ത് | party = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | website = https://vsjoy.co.in/ | spouse = ഡോ. ലയ ജോസഫ് | children = എവ്ലിൻ | year = 2022 | date = ഡിസംബർ 11 | source = https://vsjoy.in/about_us ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് }} 2026 മെയ് 4 മുതൽ തവനൂരിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗവും 2021 മുതൽ മലപ്പുറം ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻ്റുമായ നിലമ്പൂരിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ യുവജന വിഭാഗം നേതാവാണ് ''' വി.എസ്‌.ജോയ്.(ജനനം : 23 നവംബർ 1985) ''' 2012 മുതൽ 2017 വരെ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, 2017-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, 2020-2021 കാലയളവിൽ കെ.പി.സി.സി ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/09/01/who-is-v-s-joy-the-new-dcc-president-from-malappuram.html</ref><ref>https://www.manoramanews.com/news/kerala/2021/08/28/v-s-joy-malappuram-dcc.html</ref><ref>https://malappuramlife.com/2021/09/07/32336/</ref> == ജീവിതരേഖ == മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നിലമ്പൂർ താലൂക്കിലെ പോത്തുകല്ല് ഗ്രാമത്തിൽ വി.എ.സേവ്യറിൻ്റെയും മറിയാമ്മയുടേയും മകനായി 1985 നവംബർ 23ന് ജനനം. എരുമമുണ്ട സ്കൂളിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം കോഴിക്കോട് ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദം നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു വഴിയാണ് പൊതുരംഗ പ്രവേശനം. കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന, ജില്ലാ ജനറൽ സെക്രട്ടറി, ജില്ലാ വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. 2012 മുതൽ 2017 വരെ കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായിരുന്നു. 2017 മുതൽ 2020 വരെ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. 2015-ൽ കെ.പി.സി.സിയിൽ അംഗമായ ജോയ് 2016-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മലമ്പുഴ മണ്ഡലത്തിൽ മുതിർന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവും മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനെതിരെ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2019-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പ്രചാരണ സമിതി കൺവീനറായും 2020-ൽ കെ.പി.സി.സി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ 2021 മുതൽ മലപ്പുറം ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻറായി തുടരുന്നു.<ref>https://malayalam.news18.com/news/kerala/vs-joy-to-head-congress-in-malappuram-theyoungest-congress-president-nj-tv-acv-433711.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] bd6oxksm4x5ioyzqvvjp7iyctt4u3lm 4618778 4618777 2026-05-12T08:15:10Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4618778 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = V S Joy | image = [[പ്രമാണം:വി. എസ് ജോയ്.jpg|ലഘുചിത്രം]] | caption = | birth_date = {{birth date and age|1985|11|23|df=yes}} | birth_place = പോത്തുകല്ല്, നിലമ്പൂർ, മലപ്പുറം ജില്ല | death_date = | death_place = | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2026 മെയ് 4 | constituency = തവനൂർ | office2 = ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻ്റ്, മലപ്പുറം | term2 = 2021-തുടരുന്നു | predecessor2 = ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത് | successor2 = | office3 = കെ.എസ്.യു, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ് | term3 = 2012-2017 | predecessor3 = ഷാഫി പറമ്പിൽ എം.എൽ.എ | successor3 = കെ.എം. അഭിജിത്ത് | party = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | website = https://vsjoy.co.in/ | spouse = ഡോ. ലയ ജോസഫ് | children = എവ്ലിൻ | year = 2022 | date = ഡിസംബർ 11 | source = https://vsjoy.in/about_us ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് }} 2026 മെയ് 4 മുതൽ തവനൂരിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗവും 2021 മുതൽ മലപ്പുറം ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻ്റുമായ നിലമ്പൂരിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ യുവജന വിഭാഗം നേതാവാണ് ''' വി.എസ്‌.ജോയ്.(ജനനം : 23 നവംബർ 1985) ''' 2012 മുതൽ 2017 വരെ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, 2017-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, 2020-2021 കാലയളവിൽ കെ.പി.സി.സി ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/09/01/who-is-v-s-joy-the-new-dcc-president-from-malappuram.html</ref><ref>https://www.manoramanews.com/news/kerala/2021/08/28/v-s-joy-malappuram-dcc.html</ref><ref>https://malappuramlife.com/2021/09/07/32336/</ref> == ജീവിതരേഖ == മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നിലമ്പൂർ താലൂക്കിലെ പോത്തുകല്ല് ഗ്രാമത്തിൽ വി.എ.സേവ്യറിൻ്റെയും മറിയാമ്മയുടേയും മകനായി 1985 നവംബർ 23ന് ജനനം. എരുമമുണ്ട സ്കൂളിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം കോഴിക്കോട് ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദം നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു വഴിയാണ് പൊതുരംഗ പ്രവേശനം. കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന, ജില്ലാ ജനറൽ സെക്രട്ടറി, ജില്ലാ വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. 2012 മുതൽ 2017 വരെ കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായിരുന്നു. 2017 മുതൽ 2020 വരെ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. 2015-ൽ കെ.പി.സി.സിയിൽ അംഗമായ ജോയ് 2016-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മലമ്പുഴ മണ്ഡലത്തിൽ മുതിർന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവും മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനെതിരെ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2019-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പ്രചാരണ സമിതി കൺവീനറായും 2020-ൽ കെ.പി.സി.സി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ 2021 മുതൽ മലപ്പുറം ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻറായി തുടരുന്നു.<ref>https://malayalam.news18.com/news/kerala/vs-joy-to-head-congress-in-malappuram-theyoungest-congress-president-nj-tv-acv-433711.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ തവനൂരിൽ നിന്നും പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] ixo1s9dfnfl0l570mjszcpjluoor1tu 0 573697 4618723 4546361 2026-05-12T01:18:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618723 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} '''ലൈംഗികവിമുഖത (Sexual anorexia)''' എന്നത് 1975-ൽ മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ നഥൻ ഹാരെ ലൈംഗിക പ്രവർത്തനത്തോടുള്ള ഭയം അല്ലെങ്കിൽ അഗാധമായ വെറുപ്പ് വിവരിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച ഒരു പദമാണ്. <ref name=":0">{{Cite journal|last=Carnes|first=Patrick J.|date=October 1998|title=The case for sexual anorexia: An interim report on 144 patients with sexual disorders|journal=Sexual Addiction & Compulsivity|volume=5|issue=4|pages=293–309|doi=10.1080/10720169808402338|issn=1072-0162}}</ref> ഇത് പ്രണയ-ലൈംഗിക ഇടപെടലിനുള്ള "അഭിവാഞ്ഛ" കുറയുന്നതാണ്, മറ്റുളളവരുമായുളള ദൃഢബന്ധമുണ്ടാകുമെന്ന ഭയത്തിന്റെ ഫലമായോ, ലൈംഗിക പ്രവർത്തനത്തെയും വൈകാരിക വശങ്ങളെയും പറ്റിയുള്ള കടുത്ത ഉത്കണ്ഠ കാരണമോ ആണ് ഇതുണ്ടാകുന്നത്. <ref name="Weiss">{{Cite AV media|title=Sexual Anorexia, Beyond Sexual, Emotional and Spiritual Withholding|last=Weiss|first=Douglas|year=1998|author-link=Douglas Weiss|oclc=44035091}}</ref>  <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> ഈ പദം ഇപ്പോഴും സംഭാഷണ ഭാഷയിൽ മാത്രമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്, ഇതിനെ രോഗനിർണയസ്ഥിതിവിവരപുസ്തകപ്രകാരം ഒരു തകരാറായി തരംതിരിച്ചിട്ടില്ല. <ref>{{Cite book|title=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|last=American Psychiatric Association|date=2013-05-22|publisher=American Psychiatric Association|isbn=978-0-89042-555-8|edition=Fifth|language=en|doi=10.1176/appi.books.9780890425596}}</ref> ലൈംഗിക വിമുഖതയെ ഭക്ഷണവിമുഖതയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ചില മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ രണ്ട് വൈകല്യങ്ങളും നാല് പ്രധാന സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ പങ്കുവെക്കുന്നു: നിയന്ത്രണം, ഭയം, കോപം, ന്യായീകരണം. <ref>{{Cite journal|last=Hardman|first=Randy K.|last2=Gardner|first2=David J.|date=June 1986|title=Sexual Anorexia: A Look at Inhibited Sexual Desire|journal=Journal of Sex Education and Therapy|volume=12|issue=1|pages=55–59|doi=10.1080/01614576.1986.11074863|issn=0161-4576}}</ref> == അനുഭവപരമായ അടിസ്ഥാനവിവരങ്ങൾ == ലൈംഗികവിമുഖതയെ സംബന്ധിച്ച നിർദ്ദിഷ്ട രോഗനിർണയരീതികളോ മാനദണ്ഡങ്ങളോ അന്വേഷിക്കാൻ വളരെ കുറച്ച് പഠനങ്ങൾ മാത്രമേ നടത്തിയിട്ടുള്ളൂ. എന്നിരുന്നാലും, ഡോ. പാട്രിക് കാർൺസ് നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ, ലൈംഗിക വിമുഖതാരോഗനിർണയം നടത്തിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല രോഗികളും ലൈംഗികമോ ശാരീരികമോ വൈകാരികമോ ആയി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുളളതായി കണ്ടെത്തി, കൂടാതെ ലഹരിവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം, അല്ലെങ്കിൽ ലഹരിആസക്തിയുളള കുടുംബ ചരിത്രം എന്നിവ പോലുള്ള മപ്രശ്നങ്ങളും ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി. എന്നിരുന്നാലും, ആദ്യകാല ചികിത്സാ വിവരം മാത്രമാണ് ഉപയോഗിച്ചത്, സാമ്പിൾ വലുപ്പം വളരെ പരിമിതമായിരുന്നു. <ref name=":0"/> === ലൈംഗിക ആസക്തി === ചില ചികിത്സകർ, പാട്രിക് കാർനെസിന്റെ പഠനത്തെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു, വിവസ്ത്രനൃത്തം, [[ലൈംഗികത്തൊഴിലാളി|വേശ്യകൾ]], അശ്ലീല സൈറ്റുകൾ മുതലായവയുടെ ആവർത്തിത ഉപയോഗം പോലുള്ള വിചിത്ര പെരുമാറ്റങ്ങളിലൂടെ പ്രകടമായ ലൈംഗിക ആസക്തി ഉള്ളതായി തോന്നുന്ന ആളുകളുണ്ട്. പണമടച്ചതോ അജ്ഞാതമായതോ ആയ അനുഭവത്തിനപ്പുറം ലൈംഗിക സ്വഭാവമുള്ള ഒരു ബന്ധം പുലർത്താനുള്ള കഴിവ് അവർക്ക് കുറവാണെന്ന് തോന്നുന്നു എന്നതാണ് ലൈംഗികവിമുഖരുടെ നിർവചനം. എന്നിരുന്നാലും, ലൈംഗിക ആസക്തരുടെയും ലൈംഗിക വിമുഖരുടെയും കുടുംബപരമായതും ചികിത്സാപരമായതും പീഢനപരമായതുമായ പൂർവകാലചരിത്രങ്ങൾ സാമ്യതയുളളതാണ്. <ref name=":0"/> === സമൂഹത്തോടുളള ഭയം === ലൈംഗിക വിമുഖതയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ സാമൂഹിക ഉത്കണ്ഠ, സാമൂഹികഭയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. <ref name="Evans 355–365">{{Cite journal|last=Evans|first=L.|last2=Wertheim|first2=E.H.|date=March 1998|title=Intimacy patterns and relationship satisfaction of women with eating problems and the mediating effects of depression, trait anxiety and social anxiety|url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399997002602|journal=Journal of Psychosomatic Research|language=en|volume=44|issue=3–4|pages=355–365|doi=10.1016/S0022-3999(97)00260-2}}</ref> രണ്ട് വൈകല്യങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള എറ്റുമുട്ടലിൽ മറ്റുള്ളവരുമായുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ഭയവും കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവരുമായുള്ള ഇടപഴകലും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു, ഇത് സാമൂഹികമായി ഉത്കണ്ഠയുള്ള ഒരു വ്യക്തി ലൈംഗിക ഇടപെടൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കുന്നതിലേയ്ക്ക് നയിച്ചേക്കാം. <ref name=":3">{{Cite journal|last=Bodinger|first=Liron|last2=Hermesh|first2=Haggai|last3=Aizenberg|first3=Dov|last4=Valevski|first4=Avi|last5=Marom|first5=Sofi|last6=Shiloh|first6=Roni|last7=Gothelf|first7=Doron|last8=Zemishlany|first8=Zvi|last9=Weizman|first9=Abraham|date=2002-10-15|title=Sexual Function and Behavior in Social Phobia|url=http://article.psychiatrist.com/?ContentType=START&ID=10000433|journal=The Journal of Clinical Psychiatry|volume=63|issue=10|pages=874–879|doi=10.4088/JCP.v63n1004|pmid=12416596|issn=0160-6689}}</ref> == കാരണങ്ങൾ == ലൈംഗിക അടുപ്പം ഒഴിവാക്കുന്നതിന് കാരണമായേക്കാവുന്ന നിരവധി ഘടകങ്ങളുണ്ട് - ക്ഷീണം, ഹോർമോൺ അസന്തുലിതാവസ്ഥ, മരുന്നുകളുടെ ഉപയോഗം തുടങ്ങിയ ശാരീരിക പ്രശ്നങ്ങൾ, ബലാത്സംഗം, ലൈംഗിക ദുരുപയോഗം, പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള അധികാര അസന്തുലിതാവസ്ഥ തുടങ്ങിയ വൈകാരിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ലൈംഗിക വിമുഖതയ്ക്ക് കാരണമാകും. <ref>{{Cite web|url=https://www.healthline.com/health/what-sexual-anorexia|title=What Is Sexual Anorexia?|access-date=2019-08-02|website=Healthline}}</ref> ലൈംഗികാതിക്രമം (പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടിക്കാലത്ത് സംഭവിക്കുന്ന ആക്രമണം), അനാരോഗ്യകരമായ ശരീരചിത്രങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ് ഏറ്റവും നന്നായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടതും ഒരുപക്ഷേ ഗുരുതരമായതുമായ കേസുകൾ. <ref>{{Cite journal|last=Labadie|first=Chloé|last2=Godbout|first2=Natacha|last3=Vaillancourt-Morel|first3=Marie-Pier|last4=Sabourin|first4=Stéphane|date=2018-05-19|title=Adult Profiles of Child Sexual Abuse Survivors: Attachment Insecurity, Sexual Compulsivity, and Sexual Avoidance|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/0092623X.2017.1405302|journal=Journal of Sex & Marital Therapy|language=en|volume=44|issue=4|pages=354–369|doi=10.1080/0092623X.2017.1405302|pmid=29140759|issn=0092-623X}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=La Rocque|first=Cherie|last2=Cioe|first2=Jan|date=July 2011|title=An Evaluation of the Relationship between Body Image and Sexual Avoidance|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00224499.2010.499522|journal=Journal of Sex Research|language=en|volume=48|issue=4|pages=397–408|doi=10.1080/00224499.2010.499522|pmid=20672216|issn=0022-4499}}</ref> == ചികിത്സ == ഒരു ലൈംഗികാസക്തൻ കൂടുതൽ അടുപ്പമുള്ള ബന്ധത്തിൽ ആയിരിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്, അവരുടെ ആസക്തിക്ക് ചികിത്സിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുമ്പോൾ അവർ പലപ്പോഴും വിവാഹിതനോ അല്ലെങ്കിൽ ഇണയുമായി പ്രതിബദ്ധതയുള്ള ബന്ധത്തിലോ ആയിരിക്കും. <ref name=":2" /> ലൈംഗിക വിമുഖർക്ക് സാമൂഹ്യഭയം ഉണ്ടായിരിക്കാം <ref name="Evans 355–365"/> ആത്മാരാധന (Narcissism), ലൈംഗിക വിമുഖത, ലൈംഗിക ആസക്തി എന്നിവ ഗവേഷകർ ചർച്ചചെയ്തു, ഈ രണ്ട് വൈകല്യങ്ങളും ഊതിപ്പെരുപ്പിച്ച ആത്മബോധം മൂലമാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. ആത്മാരാധന പ്രവണതകൾ ഉള്ള മറ്റുള്ളവരെ അപേക്ഷിച്ച് ലൈംഗിക വിമുഖർ സാമൂഹിക ഉത്കണ്ഠയ്ക്കും അടുപ്പത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയത്തിനും കൂടുതൽ സാധ്യതയുള്ളവരായി കാണപ്പെട്ടേയ്ക്കാം. <ref>{{Cite journal|last=de Jong|first=Peter J.|last2=van Overveld|first2=Mark|last3=Borg|first3=Charmaine|date=April 2013|title=Giving In to Arousal or Staying Stuck in Disgust? Disgust-Based Mechanisms in Sex and Sexual Dysfunction|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00224499.2012.746280|journal=Journal of Sex Research|language=en|volume=50|issue=3–4|pages=247–262|doi=10.1080/00224499.2012.746280|pmid=23480071|issn=0022-4499}}</ref> <ref name=":2">{{Cite journal|last=Parker|first=Jan|last2=Guest|first2=Diana|date=January 2003|title=Individualized Sexual Addiction Treatment: A Developmental Perspective|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10720160309044|journal=Sexual Addiction & Compulsivity|language=en|volume=10|issue=1|pages=13–22|doi=10.1080/10720160309044|issn=1072-0162}}</ref> ഭയം എവിടെയാണെന്ന് കണ്ടെത്താനും ലോകത്തെ കറുപ്പും വെളുപ്പും കുറഞ്ഞ രീതിയിൽ കാണാനും വ്യക്തിയെ സഹായിക്കുക എന്നതാണ് ചികിത്സയുടെ ലക്ഷ്യം. വെല്ലുവിളികൾ ഏറ്റെടുക്കാൻ രോഗിയെ പ്രാപ്തനാക്കുകയും വികലമായ ചിന്താഗതിയെ വസ്തുതകളും യാഥാർത്ഥ്യവും ഉപയോഗിച്ച് നേരിടാൻ പാകമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്വാശ്രയത്വം, സ്വാതന്ത്ര്യം, മെച്ചപ്പെട്ട സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ ലക്ഷ്യമാക്കിയുളള ആസൂത്രിതമായ ചികിത്സ ആവശ്യമായ ഒരു പ്രശ്നമാണിത്. <ref name=":2"/> == ഇതും കാണുക == * ലൈംഗികാഭിലാഷമില്ലായ്മ * ലൈംഗിക അപര്യാപ്തത == അവലംബം == == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.willowhouseforwomen.com/conditions-we-treat/intimacy-disorders/sexual-anorexia ലൈംഗിക വിമുഖത] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220717012739/https://www.willowhouseforwomen.com/conditions-we-treat/intimacy-disorders/sexual-anorexia/ |date=2022-07-17 }} [[വർഗ്ഗം:ലൈംഗികത]] 26x7k4t0zzdjx1qoag6m9fdypmvn9zy 0 576054 4618630 4110784 2026-05-11T13:00:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618630 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = വൗകെഷാ, വിസ്കോൺസിൻ | type = നഗരം, [[കൌണ്ടി ആസ്ഥാനം]] | official_name = സിറ്റി ഓഫ് വിസ്കോൺസിൻ | image_skyline = {{multiple image | perrow = 1/2/2/2 | border = infobox | total_width = 220 | image1 = Old Waukesha County Courthouse front view 2012.jpg | image2 = First Baptist Church Waukesha 2012.jpg | image3 = Andrew Frame House front view 2012.jpg | image4 = Waukesha Post Office front view 2012.jpg | image5 = Milwaukee and Madison Railway Depot corner view 2012.jpg }} | image_caption = The Old Waukesha County Courthouse, the First Baptist Church of Waukesha, the Andrew Frame House, the Waukesha Post office, and the Milwaukee and Madison Railway Depot. | image_map = File:Waukesha County Wisconsin Incorporated and Unincorporated areas Waukesha Highlighted.svg | map_caption = Location of Waukesha in Waukesha County, Wisconsin | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | subdivision_type1 = [[U.S. state|സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[വിസ്കോൺസിൻ]] | subdivision_type2 = [[Counties of the United States|കൌണ്ടി]] | subdivision_name2 = [[Waukesha County, Wisconsin|Waukesha]] | leader_title = മേയർ | leader_name = ഷോൺ എൻ. റെയ്ലി | unit_pref = Imperial | area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2019">{{cite web|title=2019 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2019_Gazetteer/2019_gaz_place_55.txt|publisher=United States Census Bureau|access-date=August 7, 2020}}</ref> | area_magnitude = | area_total_km2 = 66.83 | area_land_km2 = 66.12 | area_water_km2 = 0.70 | area_total_sq_mi = 25.80 | area_land_sq_mi = 25.53 | area_water_sq_mi = 0.27 | area_water_percent = 1.04 | population_as_of = [[2020 United States Census|2020]] | population_est = 72299 | pop_est_as_of = 2021 | population_footnotes = <ref name ="wwwcensusgov"/> | population_total = 71991 | population_rank = [[List of municipalities in Wisconsin by population|7th in Wisconsin]] | population_density_km2 = 1093.39 | population_density_sq_mi = 2831.92 | population_note = The population figure given for the metropolitan area is for the [[Milwaukee metropolitan area]], which includes Waukesha | population_metro = 1,760,268 | timezone = [[Central Time Zone|Central]] | utc_offset = &minus;6 | timezone_DST = Central | utc_offset_DST = &minus;5 | area_code = [[Area code 262|262]] | coordinates = {{Coord|43|00|42|N|88|13|54|W|region:US-WI_type:city(72,000)|display=inline,title}} | website = {{URL|waukesha-wi.gov}} | pop_est_footnotes = <ref name="USCensusEst2019CenPopScriptOnlyDirtyFixDoNotUse"/> | postal_code_type = [[ZIP Code]]s | postal_code = 53186-53189 | blank_name = [[Federal Information Processing Standards|FIPS code]] | blank_info = 55-84250 }} '''വൗകെഷ''' ({{IPAc-en|ˈ|w|ɔː|k|ɪ|ʃ|ɔː}}) [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[വിസ്കോൺസിൻ|വിസ്കോൺസിനിലെ]] വൗകെഷാ കൗണ്ടിയിലെ ഒരു നഗരവും [[കൗണ്ടി]] ആസ്ഥാനവുമാണ്. മിൽവാക്കി മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഏരിയയുടെ ഭാഗമാണ് ഈ നഗരം. 2010 ലെ യു.എസ്. സെൻസസ് പ്രകാരം ഈ നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ 70,718 ആയിരുന്നു. നഗരത്തിൻറെ പേരു വഹിക്കുന്ന വൗകെഷാ ഗ്രാമത്തോട് ചേർന്നാണ് നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == ചരിത്രം == വൗകെഷ ഇപ്പോൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഭൂപ്രദേശത്ത് 1834-ൽ യൂറോപ്യൻ-അമേരിക്കക്കാരാണ് ആദ്യമായി സ്ഥിരതാമസമാക്കിയിത്. മോറിസ് ഡി.കട്ട്‌ലർ ഈ പ്രദേശത്തെ ആദ്യ കുടിയേറ്റക്കാരനായി.<ref>{{Cite web|url=https://www.wisconsinhistory.org/Records/Article/CS2483|title=A Brief History of Waukesha|access-date=2019-01-15|date=2012-08-16|website=Wisconsin Historical Society}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ആദ്യ കുടിയേറ്റക്കാർ എത്തുമ്പോൾ ഈ പ്രദേശത്ത് നിബിഡമായ കന്യാവനങ്ങളും വന്യമായ പുൽമേടുകളുമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. കുടിയേറ്റക്കാർ പ്രദേശത്ത് ഫാമുകളും റോഡുകളും സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങളും നിർമ്മിക്കുകയും ആദ്യകാല യാത്രാമാർഗ്ഗങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>''The History of Waukesha County, Wisconsin: Containing an Account of Its Settlement, Growth, Development and Resources''. 1880 pp. 173, 232, 233.</ref> വൗകെഷ നഗരത്തിൻറെ യഥാർത്ഥ സ്ഥാപകർ പൂർണ്ണമായും ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്നുള്ള, പ്രത്യേകിച്ച് [[കണെക്റ്റിക്കട്ട്|കണക്റ്റിക്കട്ട്]], ഉൾനാടൻ  [[മസാച്യുസെറ്റ്സ്]], [[വെർമോണ്ട്]], [[ന്യൂ ഹാംഷെയർ]], [[മെയ്ൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്നുള്ള കുടിയേറ്റക്കാരും കൂടാതെ ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് [[അമേരിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|അമേരിക്കൻ വിപ്ലവത്തിന്]] തൊട്ടുപിന്നാലെ ആ പ്രദേശത്തേക്ക് കുടിയേറിയ മാതാപിതാക്കൾക്ക് ജനിച്ച അപ്‍സ്റ്റേറ്റ് ന്യൂയോർക്കിൽ നിന്നുള്ള ചിലരുമായിരുന്നു.  ഈ ആളുകൾ "[[യാങ്കി]]" കുടിയേറ്റക്കാരായിരുന്നു. മറ്റൊരു വിധത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, അവർ 1600-കളിൽ ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ഇംഗ്ലീഷ് പ്യൂരിറ്റൻമാരുടെ പിന്മുറക്കാരായിരുന്നു. 1800-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിലേയ്ക്ക്, അക്കാലത്തെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശത്തിന്റെ വന്യതയിലേക്ക് മുന്നേറിയ ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് കർഷകരുടെ ഒരു തരംഗത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു അവർ. ഈറി  കനാലിന്റെ പൂർത്തീകരണം, ബ്ലാക്ക് ഹോക്ക് യുദ്ധത്തിന്റെ പര്യവസാനം എന്നിവയുടെ അനന്തര ഫലമായാണ് അവരിൽ ബഹുഭൂരിഭാഗവും ഈ പ്രദേശത്തേയ്ക്ക് കടന്നുവന്നത്. ഇന്നത്തെ  വൗകെഷാ കൗണ്ടിയായി മാറിയ പ്രദേശത്ത്  എത്തിയ ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് കുടിയേറ്റക്കാർ അവിടെ ഫാമുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും റോഡുകളും സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങളും സ്ഥാപിക്കുകയും ആദ്യകാല യാത്രാപഥങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള അടങ്ങാത്ത ആവേശം, സ്‌കൂളുകളുടെ സ്ഥാപനം, അടിമത്ത വിരുദ്ധതയ്ക്കുള്ള ശക്തമായ പിന്തുണ എന്നിങ്ങനെയുള്ള യാങ്കി ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് മൂല്യങ്ങളും അവർ തങ്ങളോടൊപ്പം പുതിയ പ്രദേശത്തേയ്ക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. ഭൂരിപക്ഷവും കോൺഗ്രിഗേഷനലിസ്റ്റ് സഭയിലെ അംഗങ്ങളായിരുന്ന അവരിലെ ചിലർ [[എപ്പിസ്ക്കോപ്പാ|എപ്പിസ്കോപ്പാ]] സഭക്കാർ ആയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ വൗകെഷാ കൗണ്ടിയായി മാറിയ പ്രദേശത്തയ്ക്ക് മാറുന്നതിന് മുമ്പ് അവരിൽ ചിലർ മെത്തഡിസത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുകയും മറ്റു ചിലർ ബാപ്റ്റിസ്റ്റുകളായി മാറുകയും ചെയ്തു. വിസ്കോൺസിനിലെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളെയും പോലെ വൗകെഷയും അതിന്റെ ആദ്യകാല ചരിത്രത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് സംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തെ കൃത്യമായി പിന്തുടർന്നിരുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ കണക്കനുസരിച്ച്, നഗരത്തിന്റെ 25.07 ചതുരശ്ര മൈൽ (64.93 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) ആകെ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള നഗരത്തിൻറെ 24.81 ചതുരശ്ര മൈൽ (64.26 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) കരഭൂമിയും ബാക്കി 0.26 ചതുരശ്ര മൈൽ (0.67 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) ജലം ഉൾപ്പെട്ടതുമാണ്.<ref name="Gazetteer files">{{cite web|url=https://www.census.gov/geo/www/gazetteer/files/Gaz_places_national.txt|title=US Gazetteer files 2010|access-date=2012-11-18|publisher=[[United States Census Bureau]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120112090031/http://www.census.gov/geo/www/gazetteer/files/Gaz_places_national.txt|archive-date=January 12, 2012|url-status=dead}}</ref>{{Weather box|location=Waukesha WWTP, Wisconsin (1991–2020 normals, extremes 1894–present)|single line=Y|Jan record high F=62|Feb record high F=66|Mar record high F=82|Apr record high F=91|May record high F=101|Jun record high F=101|Jul record high F=109|Aug record high F=102|Sep record high F=101|Oct record high F=88|Nov record high F=78|Dec record high F=68|year record high F=109|Jan high F=27.7|Feb high F=31.5|Mar high F=43.0|Apr high F=55.3|May high F=67.3|Jun high F=77.4|Jul high F=81.4|Aug high F=79.8|Sep high F=72.9|Oct high F=60.0|Nov high F=45.0|Dec high F=33.0|year high F=56.2|Jan mean F=19.7|Feb mean F=23.0|Mar mean F=33.5|Apr mean F=45.1|May mean F=56.6|Jun mean F=66.5|Jul mean F=70.9|Aug mean F=69.4|Sep mean F=62.0|Oct mean F=49.9|Nov mean F=36.7|Dec mean F=25.5|year mean F=46.6|Jan low F=11.6|Feb low F=14.6|Mar low F=24.0|Apr low F=34.8|May low F=45.8|Jun low F=55.6|Jul low F=60.3|Aug low F=58.9|Sep low F=51.1|Oct low F=39.8|Nov low F=28.3|Dec low F=18.1|year low F=36.9|Jan record low F=−27|Feb record low F=−28|Mar record low F=−14|Apr record low F=7|May record low F=25|Jun record low F=29|Jul record low F=41|Aug record low F=35|Sep record low F=25|Oct record low F=7|Nov record low F=−9|Dec record low F=−28|year record low F=−28|precipitation colour=green|Jan precipitation inch=1.60|Feb precipitation inch=1.71|Mar precipitation inch=1.93|Apr precipitation inch=3.65|May precipitation inch=3.97|Jun precipitation inch=4.88|Jul precipitation inch=3.99|Aug precipitation inch=4.18|Sep precipitation inch=3.27|Oct precipitation inch=2.92|Nov precipitation inch=2.15|Dec precipitation inch=1.70|year precipitation inch=35.95|Jan snow inch=10.4|Feb snow inch=10.1|Mar snow inch=4.6|Apr snow inch=1.1|May snow inch=0.0|Jun snow inch=0.0|Jul snow inch=0.0|Aug snow inch=0.0|Sep snow inch=0.0|Oct snow inch=0.1|Nov snow inch=1.8|Dec snow inch=8.8|year snow inch=36.9|unit precipitation days=0.01 in|Jan precipitation days=9.4|Feb precipitation days=8.2|Mar precipitation days=7.6|Apr precipitation days=11.0|May precipitation days=12.8|Jun precipitation days=11.2|Jul precipitation days=8.9|Aug precipitation days=9.2|Sep precipitation days=8.6|Oct precipitation days=9.8|Nov precipitation days=8.5|Dec precipitation days=9.4|year precipitation days=114.6|unit snow days=0.1 in|Jan snow days=6.8|Feb snow days=6.0|Mar snow days=3.2|Apr snow days=0.9|May snow days=0.0|Jun snow days=0.0|Jul snow days=0.0|Aug snow days=0.0|Sep snow days=0.0|Oct snow days=0.1|Nov snow days=1.3|Dec snow days=5.4|year snow days=23.7|source 1=[[NOAA]]<ref name = nws>{{cite web | url = https://w2.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=mkx | title = NowData - NOAA Online Weather Data | publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration | access-date = June 15, 2021 | archive-date = 2021-05-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210508190345/https://w2.weather.gov/climate/xmacis.php?wfo=mkx | url-status = dead }}</ref><ref name=NCEI> {{cite web | url = https://www.ncei.noaa.gov/access/services/data/v1?dataset=normals-monthly-1991-2020&startDate=0001-01-01&endDate=9996-12-31&stations=USC00478937&format=pdf | title = Station: Waukesha WWTP, WI | work = U.S. Climate Normals 2020: U.S. Monthly Climate Normals (1991-2020) | publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration | access-date = June 15, 2021}}</ref>}} == അവലംബം == 5q1mfp5i1nqdwxb6hutim84uuebhrtp 0 585390 4618702 3847108 2026-05-11T20:09:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618702 wikitext text/x-wiki {{PU|Sara Josephine Baker}} {{short description|American physician (1873–1945)}} {{Use mdy dates|date=November 2021}} {{Infobox scientist | image = S Josephine Baker MD.jpg | caption = 1922-ൽ ബേക്കർ | birth_date = {{Birth date|1873|11|15}} | birth_place = [[പോക്ക്കീപ്സി, ന്യൂയോർക്ക്]], യു.എസ്. | death_date = {{Death date and age|1945|02|22|1873|11|15}} | death_place = [[പ്രിൻസ്ടൺ, ന്യൂജേഴ്സി]], യു.എസ്. | field = | work_institutions = | alma_mater = [[ന്യൂയോർക്ക് ഇൻഫർമറി]] മെഡിക്കൽ കോളേജ് | doctoral_advisor = | doctoral_students = | known_for = [[പൊതുജനാരോഗ്യം]], [[preventive healthcare|പ്രതിരോധ മരുന്ന്]] | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = | influenced = | prizes = Assistant [[Surgeon General of the United States|Surgeon General]], <br/> first woman appointed as Professional Representative to the [[League of Nations]] | footnotes = | signature = }} '''സാറാ ജോസഫൈൻ ബേക്കർ''' (ജീവിതകാലം: നവംബർ 15, 1873 - ഫെബ്രുവരി 22, 1945) പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന്, പ്രത്യേകിച്ച് [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ]] [[കുടിയേറ്റം|കുടിയേറ്റ]] സമൂഹങ്ങളിൽ സംഭാവനകൾ നൽകുന്നതിൽ ശ്രദ്ധേയയായ ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] ഫിസിഷ്യനായിരുന്നു. നഗരമേഖലയിലെ വ്യാപകമായ ദാരിദ്ര്യവും അജ്ഞതയും കുട്ടികളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് നവജാതശിശുക്കളിൽ ഉണ്ടാക്കിയ നാശത്തിനെതിരായ പോരാട്ടം, ഒരുപക്ഷേ അവളുടെ ഏറ്റവും ശാശ്വതമായ പൈതൃകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 1917-ൽ, ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ പോരാടുന്ന സൈനികരേക്കാൾ ഉയർന്ന മരണനിരക്ക് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ജനിച്ച കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന് അവർ അഭിപ്രായപ്പെടുകയും ഇത് അവളുടെ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് വളരെയധികം ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കുവാൻ കാരണമാകുകുയും ചെയ്തു. == ആദ്യകാലജീവിതം == [[ന്യൂയോർക്ക്|ന്യൂയോർക്കിലെ]] [[പോക്ക്‌കീപ്‌സി|പോക്ക്‌കീപ്‌സിയിൽ]] 1873-ൽ ഒരു സമ്പന്ന ക്വാക്കർ കുടുംബത്തിലാണ് ബേക്കർ ജനിച്ചത്. അവളുടെ അച്ഛനും സഹോദരനും [[ടൈഫോയ്ഡ്]] ബാധിച്ച് മരിച്ചതിനുശേഷം, അമ്മയെയും സഹോദരിയെയും സാമ്പത്തികമായി പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി ബേക്കർ 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ [[വൈദ്യശാസ്ത്രം|വൈദ്യശാസ്ത്ര]] രംഗത്ത് ജോലിചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചു.<ref name="SJB">"Sara Josephine Baker." ''Notable Scientists: From 1900 to the Present''. Online. Gale Group, 2008.</ref><ref name=":4">{{Cite encyclopedia|url=http://biography.yourdictionary.com/sara-josephine-baker|title=Sara Josephine Baker Facts|encyclopedia=Encyclopedia of World Biography|publisher=[[Gale (publisher)|Gale Group]]|year=2010|access-date=June 27, 2016|archive-date=2016-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917160053/http://biography.yourdictionary.com/sara-josephine-baker|url-status=dead}}</ref><ref name=":3">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Z2zswGBMFF8C|title=Written by Herself: Volume I: Autobiographies of American Women: An Anthology|last=Conway|first=Jill Ker|date=June 8, 2011|publisher=Knopf Doubleday Publishing Group|isbn=9780307797322|language=en}}</ref><ref>Baker, Sara Josephine. ''Fighting for Life'', 1939.</ref> വീട്ടിൽ കെമിസ്ട്രിയും ബയോളജിയും പഠിച്ച ശേഷം, സഹോദരിമാരും ഫിസിഷ്യന്മാരുമായ എലിസബത്ത് ബ്ലാക്ക്‌വെല്ലും എമിലി ബ്ലാക്ക്‌വെല്ലും ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ച സ്ത്രീകൾക്കായുള്ള മെഡിക്കൽ സ്കൂളായ ന്യൂയോർക്ക് ഇൻഫർമറി മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ അവർ ചേർന്നു.<ref name="world of heath">"Sara Josephine Baker." ''World of Health''. Thomson Gale, 2006.</ref> == അവലംബം == nm916z056q4g1civ8z62hglqfe06mta 0 589567 4618744 4523514 2026-05-12T05:04:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618744 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox person | name = Steven A. Vasilev | image = | birth_date = (born 1954) | birth_place = | nationality = American | alma_mater = [[University of Southern California]], [[UCLA Anderson School of Management]] | occupation = Gynecologic Oncologist, Professor and Director of Integrative Medicine and [[Gynecologic Oncology]] | employer = John Wayne Cancer Institute-Providence Saint John’s Health Center | years_active = 1984 - present | known for = ''Surgical innovation, robotic minimally invasive surgery, integrative medicine'' | notable_works = | awards = }}ഒരു [[അമേരിക്ക]]ൻ [[ഗൈനക്കോളജി]]സ്റ്റാണ് '''സ്റ്റീവൻ എ. വാസിലേവ്''' (ജനനം: ജൂലൈ 17, 1954) <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=cOwTAAAAYAAJ&q=%22Vasilev,+Steven+Anatol%22+AND+%221954%22 |title=Who's Who in the West 1996–1997 – Marquis Who's Who – Google Books |date=January 11, 2008 |accessdate=October 18, 2011|last1=Who |first1=Marquis Who's }}</ref> ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജിയിൽ വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടിയിട്ടുണ്ട്. -പ്രൊവിഡൻസ് സെന്റ് ജോൺസ് ഹെൽത്ത് സെന്റർ, കാലിഫോർണിയയിലെ സാന്താ മോണിക്കയിലെ ജോൺ വെയ്ൻ കാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ പ്രൊഫസറും ലോമ ലിൻഡ യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ ഫാക്കൽറ്റിയിലെ പ്രൊഫസറുമാണ്.<ref name = JWCI>[https://www.saintjohnscancer.org/gynecology/meet-our-team/people/steven-vasilev/ John Wayne Cancer Institute]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.llu.edu/pages/faculty/directory/index2.html?school=School+of+Medicine |title=Loma Linda University: School of Medicine Faculty List |access-date=2023-01-27 |archive-date=2021-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210421230302/http://www.llu.edu/pages/faculty/directory/index2.html?school=School+of+Medicine |url-status=dead }}</ref> മിനിമലി ഇൻവേസിവ് (ലാപ്രോസ്കോപ്പിക്), റോബോട്ടിക് കാൻസർ സർജറി, കോംപ്ലക്സ് പെൽവിക് സർജറി എന്നിവയുടെ വക്താവാണ് വാസിലേവ്. കൂടാതെ മെഡിക്കൽ, സർജിക്കൽ തെറാപ്പികൾ, ഇന്റഗ്രേറ്റീവ് മെഡിസിൻ, സെർവിക്കൽ ക്യാൻസർ, ഹ്യൂമൻ പാപ്പിലോമ വൈറസ് (HPV) എന്നിവയ്ക്കുള്ള സ്ക്രീനിംഗ് എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഗവേഷണം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="OG_71-5">{{cite journal |author1=Vasilev SA |author2=Schlaerth JB |author3=Campeau J |author4=Morrow CP |title=Serum CA 125 levels in preoperative evaluation of pelvic masses |journal=Obstet Gynecol |date= May 1988 |volume=71 |issue=5 |pages=751–6 |pmid=3162763 |url=https://journals.lww.com/greenjournal/Abstract/1988/05000/Serum_CA_125_Levels_in_Preoperative_Evaluation_of.21.aspx |accessdate=October 18, 2019}}</ref><ref>{{cite book|title=Perioperative and Supportive Care in Gynecologic Oncology:Evidence-Based Management (9780471247883): Scott E. Lentz, Allison E. Axtell, Steven A. Vasilev: Books |isbn = 978-0471247883}}</ref> == വിദ്യാഭ്യാസം == സതേൺ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിലെ കെക്ക് സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ നിന്ന് എംഡി ബിരുദം നേടിയ വാസിലേവ് ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് കൗണ്ടി യു‌എസ്‌സി സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ പ്രസവചികിത്സയിലും ഗൈനക്കോളജിയിലും റെസിഡൻസി പൂർത്തിയാക്കി. യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് സതേൺ കാലിഫോർണിയ നോറിസ് കാൻസർ സെന്ററിൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജിയിൽ ഫെലോ ആയി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം UCLA ആൻഡേഴ്സൺ സ്കൂൾ ഓഫ് മാനേജ്മെന്റിൽ നിന്ന് എംബിഎ ബിരുദവും നേടിയിട്ടുണ്ട്. ==Publications== ===Bibliography<ref>[https://www.researchgate.net/publication/230217928_Gynecologic_Oncology_Evidence-Based_Perioperative_and_Supportive_Care_Second_Edition “ResearchGate:"Gynecologic Oncology: Evidence-Based Perioperative and Supportive Care, Second Edition”]</ref><ref>{{Citation|title=Frontmatter|date=2011|work=Gynecologic Oncology|pages=i–xii|publisher=John Wiley & Sons, Ltd|language=en|doi=10.1002/9781118003435.fmatter|isbn=978-1-118-00343-5|doi-access=free}}</ref>=== * {{cite book |year=2016 |title=Cancer Cureology: The Ultimate Survivor's Holistic Guide: Integrative Natural Anti-Cancer Answer: The Science and Truth. |url=https://archive.org/details/cancercureologyu0000drst |location= |publisher=DrBookPublishing |isbn=978-1-94-206513-5 }} * {{cite book |year=2011 |title=Gynecologic Oncology: Evidence-Based Perioperative and Supportive Care |url=https://archive.org/details/gynecologiconcol0000unse_g8n2 |location= |publisher=Wiley Publishers |isbn=978-0-470-08340-6 }} ===Selected articles=== *Mirza MR, Monk BJ, Herrstedt J, et al. Niraparib Maintenance Therapy in Platinum-Sensitive, Recurrent Ovarian Cancer. NEJM. 2016;375(22):2154-2164. PMID 27717299 *Winter M, Cestero RM, Burg A, Felix JC, Han C, Raffo AM, Vasilev S. Fabric-based exocervical and endocervical biopsy in comparison with punch biopsy and sharp curettage. J Low Genit Tract. 2012;16(2):80-7. PMID 22371040 *Mahdavi A, Tajalli TR, Dalmar A, Vasilev SA, Lentz SE, Berman ML. Role of adjuvant chemotherapy in patients with early stage uterine papillary serous cancer. Int J Gynecol Cancer. 2011;21(8):1436-40. PMID 21997174 *Mahdavi A, Monk BJ, Ragazzo J, Hunter MI, Lentz SE, Vasilev SA, Tewari KS. Pelvic radiation improves local control after hysterectomy for uterine leiomyosarcoma: a 20-year experience. Int J Gynecol Cancer. 2009; 19(6):1080-4. PMID 19820372 *Morgan RJ Jr, Synold TW, Gandara D, et al. Phase II trial of carboplatin and infusional cyclosporine with alpha-interferon in recurrent ovarian cancer: a California Cancer Consortium Trial. Int J Gynecol Cancer. 2007; 17(2):373-8. PMID 17362315 *Wang J, Wieslander C, Hansen G, Cass I, Vasilev S, Holschneider CH. Thin endometrial echo complex on ultrasound does not reliably exclude type 2 endometrial cancers. Gynecol Oncol. 2006;101(1):120-5. PMID 16307792 *McGonigle KF, Smith DD, Marx HF, et al. Uterine effects of tamoxifen: a prospective study. Int J Gynecol Cancer. 2006;16(2):814-20. PMID 16681767 ==അവലംബം== <references /> [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] nwxka5hkdzmqhwij38fyvss8kinl14t 0 593573 4618789 3898018 2026-05-12T09:37:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618789 wikitext text/x-wiki {{PU|Henrietta Edwards}} {{Infobox person | name = ഹെൻറിയേറ്റ എഡ്വേർഡ്സ് | image = Henrietta Edwards.jpg | imagesize = 150px | caption = | other_names = | birth_name = ഹെൻറിയേറ്റ ലൂയിസ് മുയർ | birth_date = {{Birth date|1849|12|18|df=y}} | birth_place = [[മോൺട്രിയൽ]], [[കിഴക്കൻ കാനഡ]] | death_date = {{Death date and age|1931|11|10|1849|12|18|df=y}} | death_place = [[ഫോർട്ട് മക്ലിയോഡ്]], ആൽബെർട്ട, കാനഡ | occupation = {{hlist|[[Suffragist]]|author}} | known_for = സ്ത്രീകളുടെ അവകാശ പ്രവർത്തക | spouse = {{marriage|Oliver C. Edwards|1876|1915|end=d.}} }} '''ഹെൻറിയേറ്റ മുയർ എഡ്വേർഡ്സ്''' (ജീവിതകാലം: 18 ഡിസംബർ 1849 - 10 നവംബർ 1931) ഒരു കനേഡിയൻ വനിതാ അവകാശ പ്രവർത്തകയും പരിഷ്കർത്താവുമായിരുന്നു.<ref name="CanadianEnc">{{cite encyclopedia|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/henrietta-louise-edwards/|title=Edwards, Henrietta Louise|last=Silverman|first=Eliane Leslau|encyclopedia=[[The Canadian Encyclopedia]]|publisher=[[Historica Canada]]|edition=online|date=25 March 2008|access-date=20 October 2011}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[എമിലി മർഫി]], [[നെല്ലി മക്‌ക്ലംഗ്]], [[ലൂയിസ് മക്കിന്നി]], [[ഐറിൻ പാൾബി]] എന്നിവരോടൊപ്പം സ്ത്രീകളെ നിയമപ്രകാരം "വ്യക്തികൾ" ആയി അംഗീകരിക്കുന്നതിനും തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വനിതകളുടെ വോട്ടവകാശത്തിനും വേണ്ടി പോരാടിയ "ദി ഫേമസ് ഫൈവ്" ലെ മൂത്തയാളായിരുന്നു അവർ. [[മൊൺട്രിയാൽ|മോൺ‌ട്രിയലിൽ]] ഹെൻ‌റിയേറ്റ ലൂയിസ് മുയിർ എന്ന പേരിൽ ജനിച്ച അവർ മോൺ‌ട്രിയലിലാണ് താമസിച്ചരുന്നത്. സംസ്കാരത്തെയും മതത്തെയും വിലമതിക്കുന്ന ഒരു ഉയർന്ന ഇടത്തരം കുടുംബത്തിലാണ് അവർ വളർന്നത്. പല മത സംഘടനകളിലും സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഹെൻറിയേറ്റ എഡ്വേർഡ്സ് , അവിടെ സ്ത്രീകളെ ഒഴിവാക്കുന്നത് സ്വീകാര്യമായ പഴയ പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ മനംമടുത്തു.<ref name="Sanders on-p3">{{cite book|url=http://www.ourfutureourpast.ca/loc_hist/page.aspx?id=917773|title=200 Remarkable Alberta Women|last=Sanderson|first=Kay|publisher=Famous Five Foundation|year=1999|isbn=0-9685832-0-2|location=Calgary, Alberta|page=3|access-date=23 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924080054/http://www.ourfutureourpast.ca/loc_hist/page.aspx?id=917773|archive-date=24 September 2015|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == c6ccjqh2emmbj11fze89g3w51kifxjs 0 601155 4618707 4007281 2026-05-11T20:47:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618707 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Sasha Banks | image = Sasha Banks Axxess 2018 crop.jpg | caption = Varnado in April 2018 | birth_name = Mercedes Justine Kaestner-Varnado | birth_date = {{birth date and age|1992|01|26}} | birth_place = [[Fairfield, California]], U.S. | occupation = Professional wrestler | spouse = {{Marriage|Sarath Ton|August 4, 2016}} | relatives = [[Snoop Dogg]] (cousin)<br />[[Brandy Norwood]] (cousin)<br />[[Ray J]] (cousin)<br />[[Daz Dillinger]] (cousin) | module = {{infobox professional wrestler|child=yes | names = {{unbulleted list|Mercedes KV<ref name="Cagematch"/>|'''Mercedes Moné'''<ref name="Cagematch"/>|Miss Mercedes<ref name="Cagematch"/>|Sasha Banks<ref name="Cagematch"/>}} | height = 5 ft 5 in<ref name="WWE"/> | weight = 115 lbs | billed = [[Boston, Massachusetts]], U.S.<ref name="WWE"/><br />[[Cambridge, Massachusetts]], U.S.<ref name="CW"/> | trainer = {{unbulleted list|Brian Fury<ref name="Fury"/>|Brian Milonas<ref name="Cagematch"/>|[[Sara Del Rey]]<ref name="Cagematch"/>|[[WWE Performance Center]]<ref name="Cagematch"/>}} | debut = August 8, 2010<ref name="Cagematch"/> }} }} '''മെഴ്‌സിഡസ് ജസ്റ്റിൻ കെയ്‌സ്റ്റ്‌നർ-വർണാഡോ''' (ജനനം ജനുവരി 26, 1992) ഒരു അമേരിക്കൻ പ്രൊഫഷണൽ ഗുസ്തിക്കാരിയാണ്. മുൻ ഐഡബ്ല്യുജിപി വനിതാ ചാമ്പ്യൻ ആയ '''മെഴ്‌സിഡസ് മോനെ എന്ന''' റിംഗ് നാമത്തിൽ അവർ നിലവിൽ ന്യൂ ജപ്പാൻ പ്രോ-റെസ്‌ലിംഗുമായി (എൻജെപിഡബ്ല്യു) ഒപ്പുവച്ചു. Varnado also appears in NJPW's sister promotion [[World Wonder Ring Stardom]]. 2012 മുതൽ 2022 വരെ [[വേൾഡ് റെസ്‌ലിങ് എന്റർടെയിന്മെന്റ്|ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇയിൽ]] '''സാഷാ ബാങ്ക്സ്''' എന്ന റിംഗ് നാമത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച സമയത്താണ് അവർ കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. 2010-ൽ ഇൻഡിപെൻഡന്റ് സർക്യൂട്ടിലാണ് വർണാഡോ തന്റെ ഗുസ്തി ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. പ്രത്യേകിച്ച് ചാട്ടിക് ഗുസ്തിക്ക് വേണ്ടി അവിടെ ചാട്ടിക് റെസ്ലിംഗ് വനിതാ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നേടി. അവർ 2012 ൽ WWE യുമായി സാഷാ ബാങ്ക്സ് എന്ന റിംഗ് നാമത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. കൂടാതെ NXT എന്ന വികസന മേഖലയിലേക്ക് നിയമിക്കപ്പെട്ടു. അവർ പിന്നീട് NXT വനിതാ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നേടും. NXT ടേക്ക് ഓവറിൽ ബെയ്‌ലിക്കെതിരായ അവരുടെ മത്സരം : 2015 ഒക്ടോബറിലെ ബഹുമാനം NXT ടേക്ക്‌ഓവറിന് തലക്കെട്ട് നൽകുന്ന ആദ്യത്തെ വനിതാ മത്സരമായിരുന്നു WWE ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ അയേൺ വുമൺ മത്സരം. അക്കാലത്തെ WWE ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ വനിതാ മത്സരം, 30 മിനിറ്റ് നീണ്ടുനിന്നു. <ref name="Respect">{{Cite web|url=https://www.wwe.com/shows/wwenxt/nxt-takeover-2015-10-07/bayley-sasha-banks-nxt-womens-title-iron-man-match-27942052|title=NXT Women's Champion Bayley vs. Sasha Banks (30-Minute WWE Iron Man Match)|access-date=September 10, 2015|last=Melok|first=Bobby|date=September 10, 2015|publisher=WWE|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911211006/https://www.wwe.com/shows/wwenxt/nxt-takeover-2015-10-07/bayley-sasha-banks-nxt-womens-title-iron-man-match-27942052|archive-date=September 11, 2015}}</ref> അവരുടെ മത്സരം ''പ്രോ റെസ്ലിംഗ് ഇല്ലസ്ട്രേറ്റഡ്'' ( ''PWI'' ) മാച്ച് ഓഫ് ദ ഇയർ ആയി വോട്ട് ചെയ്തു. വർണാഡോ വുമൺ ഓഫ് ദ ഇയർ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2015-ൽ WWE-യുടെ പ്രധാന പട്ടികയിലേക്ക് വർണാഡോയെ സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ചു. അവിടെ അവർ അഞ്ച് തവണ റോ വിമൻസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നടത്തി. 2016-ൽ അവരും ഷാർലറ്റ് ഫ്ലെയറും ഒരു WWE പേ-പെർ-വ്യൂ ഇവന്റിന് തലക്കെട്ട് നൽകുന്ന ആദ്യത്തെ വനിതകളായി. ഹെൽ ഇൻ എ സെൽ മത്സരത്തിൽ ആദ്യമായി മത്സരിച്ചതും ഫ്യൂഡ് ഓഫ് ദ ഇയർ എന്നതിനുള്ള ''PWI'' അവാർഡ് നേടിയ ആദ്യ വനിതയും. <ref name="FeudOfTheYear">{{Cite journal|year=2016|journal=[[Pro Wrestling Illustrated]]|volume=36|issue=2|title=the PWI Awards|pages=22–23}}</ref> 2019-ൽ, എലിമിനേഷൻ ചേംബർ പേ-പെർ-വ്യൂവിൽ വെച്ച് ടാഗ് ടീം പങ്കാളിയായ ബെയ്‌ലിയ്‌ക്കൊപ്പം അവർ ഉദ്ഘാടന WWE വനിതാ ടാഗ് ടീം ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നേടി. 2020-ൽ ഹെൽ ഇൻ എ സെൽ പേ പെർവ്യൂവിൽ സ്മാക്ഡൗൺ വനിതാ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നേടി. വനിതാ ഗ്രാൻഡ് സ്ലാം ചാമ്പ്യനും ട്രിപ്പിൾ ക്രൗൺ ചാമ്പ്യനും ആയി. ആ വർഷം ''സ്‌പോർട്‌സ് ഇല്ലസ്‌ട്രേറ്റഡ്'' അവരെ ഈ വർഷത്തെ റെസ്‌ലർ ഓഫ് ദ ഇയർ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു. റെസിൽമാനിയ 37- ൽ, വർണാഡോയും എതിരാളി ബിയാങ്ക ബെലെയറും ഒരു റെസിൽമാനിയയുടെ തലപ്പത്തിരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ രണ്ട് കറുത്തവർഗ്ഗക്കാരായി. <ref>{{Cite web|url=https://www.postwrestling.com/2021/04/10/bianca-belair-defeats-sasha-banks-for-smackdown-womens-title-at-wrestlemania/|title=Bianca Belair defeats Sasha Banks for SmackDown Women's Title at WrestleMania|access-date=April 11, 2021|last=Thompson|first=Andrew|date=April 10, 2021|website=POST Wrestling|quote=For the first time in history, two Black women headlined a WrestleMania...}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.fightful.com/wrestling/becky-lynch-congratulates-sasha-banks-and-bianca-belair-making-history-wrestlemania-37|title=Becky Lynch Congratulates Sasha Banks And Bianca Belair For Making History At WrestleMania 37|access-date=April 11, 2021|last=Guzzo|first=Gisberto|date=April 11, 2021|website=Fightful|quote=...they are the first Black women to headline [WrestleMania].}}</ref> 2022 ലെ ക്രിയേറ്റീവ് പ്രശ്‌നങ്ങൾക്ക് ശേഷം വർണാഡോ WWE-യിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോയി ഒരു പുതിയ കരാർ ചർച്ച ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അവർ NJPW/സ്റ്റാർഡമിനായി 2023 ജനുവരിയിൽ റെസിൽ കിംഗ്ഡം 17-ൽ Mercedes Moné എന്ന റിംഗ് നാമത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. ഗുസ്തിക്ക് പുറത്ത്, ഡിസ്നി+ സ്‌പേസ് വെസ്റ്റേൺ സീരീസായ ''ദി മണ്ടലോറിയന്റെ'' രണ്ടാമത്തെയും മൂന്നാമത്തെയും സീസണുകളിൽ കോസ്ക റീവ്സ് എന്ന ആവർത്തിച്ചുള്ള കഥാപാത്രത്തെ വർണാഡോ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ==പ്രൊഫഷണൽ ഗുസ്തി ജീവിതം== ===ആദ്യകാല കരിയർ=== [[File:Mercedes KV at EWA in Feeding Hills, MA 2-12-12.jpg|upright|thumb|right|Banks as Mercedes KV in February 2012]] 2008-ൽ മസാച്യുസെറ്റ്‌സിലെ വോബർൺ ആസ്ഥാനമായുള്ള ചായോട്ടിക് റെസ്‌ലിങ്ങിൽ (CW) കെയ്‌സ്‌റ്റ്‌നർ-വർണാഡോ പരിശീലനം ആരംഭിച്ചു. [ അവലംബം ആവശ്യമാണ് ] മെഴ്‌സിഡസ് കെവി എന്ന റിംഗ് നാമത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന അവൾ "ഐ ക്വിറ്റ്" മത്സരത്തിൽ അലക്‌സിസിനെ തോൽപ്പിച്ചപ്പോൾ വനിതാ കിരീടം നേടി.<ref name="CW Women's Title">{{cite web|url=https://www.chaoticwrestling.com/title_history/index.htm|title=Chaotic Wrestling title histories|access-date=June 3, 2011|work=[[Chaotic Wrestling]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110625025122/http://chaoticwrestling.com/title_history/index.htm|archive-date=June 25, 2011}}</ref> WWE യുമായി ഒരു കരാർ ഒപ്പിട്ടതിന് ശേഷം വിജയ ബെൽറ്റ് ഒഴിഞ്ഞ് അവർ 259 ദിവസം കിരീടം നിലനിർത്തി. <ref>{{Cite web|date=June 25, 2011|title=Title Histories – Chaotic Wrestling|url=https://chaoticwrestling.com/title_history/index.htm|access-date=2021-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110625025122/https://chaoticwrestling.com/title_history/index.htm|archive-date=June 25, 2011}}</ref> 2010 നും 2012 നും ഇടയിൽ അവർ ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് റെസ്ലിംഗിനും (NECW) അല്ലെങ്കിൽ നാഷണൽ റെസ്ലിംഗ് അലയൻസിനും (NWA) പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web|date=April 20, 2021|title=NECW World Women's Wrestling|url=https://www.cagematch.net/?id=1&nr=54162|website=Cagematch}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== g0csikvhjcfi448o4uki733b0i3t3on 0 613938 4618771 4020614 2026-05-12T07:35:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618771 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Hazratganj | official_name = Hazratganj | nickname = Ganj | image_skyline = Hazratganj Lucknow.jpg | imagesize = 325px | image_blank_emblem = Harzratganj Market, Lucknow.jpg | blank_emblem_type = Atal Chowk, [[Lucknow]] City | blank_emblem_size = 325px | settlement_type = Business District | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = State | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name1 = [[Uttar Pradesh]] | subdivision_name2 = [[Lucknow]] | governing_body = [[Lucknow Municipal Corporation]] | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|26.85555107860186|N|80.94298025551977|E}} | pushpin_map = India Uttar Pradesh | named_for = [[Atal Bihari Vajpayee]]<br>{{small|'''([[List of Prime Ministers of India|Former Prime Minister of India]])'''}} }} ഇന്ത്യയിലെ [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിന്റെ]] തലസ്ഥാനവും ഏറ്റവും വലിയ നഗരവുമായ [[ലഖ്‌നൗ|ലഖ്‌നൗവിലെ]] നഗരവും പ്രധാന വ്യാപാര സ്ഥലവുമാണ് '''ഹസ്രത്ഗഞ്ച്''', ഔദ്യോഗികമായി '''അടൽ ചൗക്ക്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ചന്തകൾ കൂടാതെ, ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സുകൾ, റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, ഹോട്ടലുകൾ, തിയേറ്ററുകൾ, കഫേകൾ, നിരവധി ഓഫീസുകൾ എന്നിവയും ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == ചരിത്രം == 1827-ൽ അന്നത്തെ നവാബ് നാസിർ-ഉദ്-ദിൻ ഹൈദർ ഷാ, ചൈന, ജപ്പാൻ, ബെൽജിയം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സാധനങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന ചൈന ബസാറും കപ്താൻ ബസാറും ആരംഭിച്ച് ഗഞ്ച് മാർക്കറ്റിന് അടിത്തറയിട്ടു. പ്രസിദ്ധമായ താർ വാലി കോത്തി, ഖാസ് മുക്കാമിലെ 12 ഇമാമുമാരുടെ ദർഗ, ഛോട്ടി ചട്ടാർ മൻസിൽ, സാവൻ-ഭദോ മഹൽ (മൃഗശാലയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥാനം), ദാറുൽഷഫ, ലാൽബാഗ് എന്നീസ്ഥലങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഭരണകാലത്തും നിലവിൽവന്നു. 1842-ൽ നവാബ് അംജദ് അലി ഷായുടെ പേരിൽ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പേര് ഹസ്രത്ഗഞ്ച് എന്നാക്കി മാറ്റി. 1857-ലെ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിനുശേഷം ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഈ നഗരം പിടിച്ചെടുത്തു. പിന്നീട് ലണ്ടനിലെ ക്യൂൻ സ്ട്രീറ്റിന്റെ മാതൃകയിലാണ് ഹസ്രത്ഗഞ്ച് നിർമ്മിച്ചത്. പഴയ മുഗൾ ശൈലിയിലുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചുമാറ്റുകയും പുതിയ യൂറോപ്യൻ ഘടനകൾ ഉയർന്നുവരുകയും ചെയ്തു. റിംഗ് തിയേറ്റർ, ഇപ്പോഴത്തെ ജിപിഒ, ബ്രിട്ടീഷ് ഓഫീസർമാരുടെ ബോൾറൂമും തിയേറ്ററും ആയി പ്രവർത്തിച്ചു, അതിനെ 'വിനോദ കേന്ദ്രം' എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു. ഈ സ്ഥലം ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് മാത്രമുള്ളതായിരുന്നു, തദ്ദേശീയർക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത് വിലക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പിന്നീട് ഇത് പ്രത്യേക കോടതിയാക്കി മാറ്റുകയും കക്കോരി ഗൂഢാലോചന കേസിന്റെ വാദം കേൾക്കുകയും ചെയ്തു. 1929-1932-ൽ, കെട്ടിടം ഗോഥിക് ശൈലിയിൽ നവീകരിക്കുകയും മധ്യഭാഗത്ത് ഒരു ക്ലോക്ക് ടവർ നിർമ്മിക്കുകയും പിന്നീട് ജൻപഥിൽ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന ജിപിഒ ഈ കെട്ടിടത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. അംജദ് അലി ഷാ മരിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ [[വാജിദ് അലി ഷാ]] സിബ്തൈനാബാദിൽ 10 ലക്ഷം രൂപ മുടക്കി ഒരു ഇമാംബര നിർമ്മിച്ചു. മഹാത്മാഗാന്ധി മാർഗിൽ ഹൽവാസിയ മാർക്കറ്റിന് എതിർവശത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന യുപി ഷിയ സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് വഖഫ്സിന് കീഴിലുള്ള കേന്ദ്ര സംരക്ഷിത സ്മാരകമായ [[സിബ്തൈനാബാദ് ഇമാംബര]] എന്നാണ് ഈ മഹത്തായ കെട്ടിടം ഇപ്പോൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. കനത്ത കയ്യേറ്റത്തിനും അവഗണനയ്ക്കും വിധേയമായ സ്മാരകം അടുത്തിടെ പഴയ പ്രതാപത്തിലേക്ക് പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് (1914-1918) ഇന്ത്യൻ കോഫി ഹൗസ് (ICH) നിലവിൽ വന്നു, പിന്നീട് അത് ഫിലിമിസ്ഥാൻ സിനിമയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നു, അത് ഇന്ന് സാഹു സിനിമ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മെയ്ഫെയർ, റിംഗ് തിയേറ്റർ എന്നിവയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഐസിഎച്ചിൽ എല്ലാ സമയത്തും ഇന്ത്യക്കാരുടെ തിരക്കായിരുന്നു. 1920-കളിൽ, ഡോ. [[രാം മനോഹർ ലോഹ്യ|റാം മനോഹർ ലോഹ്യ]] [[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി|അടൽ ബിഹാരി വി]], [[ചന്ദ്രശേഖർ]] മുതൽ യശ്പാൽ, അമൃത്‌ലാൽ നഗർ, ഭഗവതി ചരൺ വർമ, ആനന്ദ് നരേൻ മുല്ല തുടങ്ങിയ പത്രപ്രവർത്തകർക്കും എഴുത്തുകാർക്കും ചിന്തകർക്കും ഈ സ്ഥലം ഒരു പറുദീസയായി മാറി. <ref>{{Cite web|url=http://m.timesofindia.com/city/lucknow/Hazratganj-A-Corridor-To-Past-Glory/articleshow/7299022.cms|title=Hazratganj: A Corridor to Past Glory &#124; Lucknow News - Times of India|website=[[The Times of India]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.peepultree.world/livehistoryindia/story/places/hazratganj-the-heart-of-lucknow|title=Hazratganj-The Heart of Lucknow|access-date=2023-12-10|last=Mulki|first=Mayur|date=2018-07-18|website=PeepulTree|language=en}}</ref> അന്തരിച്ച പ്രധാനമന്ത്രി അടൽ ബിഹാരി വാജ്‌പേയിയുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം 2019 ഓഗസ്റ്റ് 16-ന് "അടൽ ചൗക്ക്" എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/lucknow-news/lucknows-hazratganj-chauraha-renamed-after-atal-bihari-vajpayee-atal-chowk-2086489|title=Lucknow's Iconic Hazratganj Chauraha is Now "Atal Chowk"}}</ref> == ഭംഗിയാക്കലും രൂപം മാറ്റലും == [[പ്രമാണം:Parivartan_Chowk_Lucknow.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| [[ലഖ്‌നൗ|ലഖ്‌നൗവിലെ]] ഹസ്രത്ഗഞ്ചിലെ 'പരിവർത്തൻ ചൗക്ക്']] 2010-ൽ, ഹസ്രത്ഗഞ്ചിൻ്റെ 200 വർഷം ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി, അന്നത്തെ സർക്കാർ പ്രദേശത്തിൻ്റെ നവീകരണത്തിനായി ഒരു പരിപാടി ആരംഭിച്ചു. നിരവധി വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് രാജ്യത്തെ പ്രശസ്ത ആർക്കിടെക്റ്റ് നാസിർ മുൻജി രൂപകല്പന ചെയ്ത യഥാർത്ഥ മേക്ക്ഓവർ പ്ലാൻ 30 കോടി രൂപ ചെലവിട്ട അന്തിമ പ്ലാനിൻ്റെ അടിസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിച്ചു. മേൽക്കൂരയിലെ ഹോർഡിംഗുകളും റോഡിലെ കൈയേറ്റങ്ങളും നീക്കം ചെയ്തു. കെട്ടിടങ്ങൾ ക്രീം നിറത്തിലും പിങ്ക് നിറത്തിലും പെയിൻ്റ് ചെയ്തു; ഒരേ വലിപ്പവും നിറവും ഉള്ള അടയാളങ്ങൾ, കല്ല് നടപ്പാതകൾ, വിക്ടോറിയൻ ശൈലിയിലുള്ള ബാലസ്ട്രേഡുകൾ, വിളക്ക് പോസ്റ്റുകൾ, മാലിന്യ ബിന്നുകൾ, ബെഞ്ചുകൾ, ഒരു ഓപ്പൺ എയർ ചെറിയ ആംഫി തിയേറ്റർ, വർണ്ണാഭമായ ജലധാരകൾ എന്നിവ നിർമ്മിച്ചു. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ഫയർ സ്റ്റേഷൻ ആധുനിക രീതിയിലുള്ള മൾട്ടി ലെവൽ പാർക്കിങ്ങിനായി പൊളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://blogs.hindustantimes.com/hindi-heartland/2010/12/21/ganjing-in-200-years-old-hazratganj-lucknow%E2%80%99s-biz-hub/|title=Ganjing in 200 years old Hazratganj (Lucknow's Biz hub) : @ Hindi Heartland|access-date=27 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141109062827/http://blogs.hindustantimes.com/hindi-heartland/2010/12/21/ganjing-in-200-years-old-hazratganj-lucknow%E2%80%99s-biz-hub/|archive-date=9 November 2014}}</ref> == ഷോപ്പിംഗ് == "ഗഞ്ചിംഗ്": നഗരത്തിലെ ഗഞ്ച് മാർക്കറ്റിൻ്റെ വിശാലമായ പാതകളിലൂടെയും പാതകളിലൂടെയും സഞ്ചരിക്കുകയും ഷോപ്പിംഗ് നടത്തുകയും ചെയ്യുന്ന പരിപാടിയാണിത്. വിക്ടോറിയൻ ശൈലിയിലുള്ള ഒരു പ്രധാന ഷോപ്പിംഗ് ഏരിയയാണ് ഹസ്രത്ഗഞ്ച്. ഷോറൂമുകൾ, ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സുകൾ, റെസ്റ്റോറൻ്റുകൾ, ഹോട്ടലുകൾ, കഫേകൾ, തിയേറ്ററുകൾ, ഓഫീസുകൾ, ബിസിനസ്സുകൾ എന്നിവ ഇവിടെയുണ്ട്. ഹസ്രത്ഗഞ്ച് കടകളിൽ പ്രസിദ്ധമായ ലഖ്‌നൗ ചിക്കൻ വിൽക്കുന്നു. ഗുർജരി, ഹാൻഡ്‌ലൂം എംപോറിയം, ഗാന്ധി ആശ്രമങ്ങൾ എന്നിവയും മാർക്കറ്റിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഹസ്രത്ഗഞ്ചിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന 5 നിലകളുള്ള ഒരു പ്രധാന ഷോപ്പിംഗ് മാളാണ് സഹാറ ഗഞ്ച് മാൾ. 425,000 ചതുരശ്ര അടി വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഇത് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഷോപ്പിംഗ് മാളുകളിൽ ഒന്നാണ്. ഒരു വലിയ ഫുഡ് കോർട്ട് കൂടാതെ PVR സിനിമാ തിയേറ്ററുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. == സിനിമ പ്രദർശനശാലകൾ == ഹസ്രത്ഗഞ്ചിൽ രണ്ട് സിനിമാശാലകളുണ്ട്. പ്രധാന സിനിമാശാല ഹസ്രത്ഗഞ്ച് ക്രോസ്റോഡിന് തൊട്ടടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സാഹു സിനിമ. രണ്ടാമത്തേത് ലാൽബാഗ് സർക്കിളിലെ നോവൽറ്റി സിനിമ. <ref>{{Cite web|url=http://www.indiacatalog.com/lucknow/theaters.html|title=Movie Theaters in Lucknow, Lucknow Yellow Pages. India Catalog.Com City Guide|access-date=2012-01-07|date=|publisher=Indiacatalog.com}}</ref> അടച്ചുപൂട്ടിയ മേഫെയർ സിനിമ ഒരുകാലത്ത് [[ഹോളിവുഡ് സിനിമ|ഹോളിവുഡ് സിനിമകൾ]] പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന് പേരുകേട്ടതായിരുന്നു. ഹസ്രത്ഗഞ്ചിലെ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റ് സിനിമാശാലകൾ കാപ്പിറ്റോൾ, ഇപ്പോൾ തകർത്ത ലീല എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. == ഗഞ്ച് കാർണിവൽ == ലഖ്‌നൗ ഡെവലപ്‌മെൻ്റ് അതോറിറ്റി (എൽഡിഎ), നഗരത്തിൻ്റെ ഭരണസംവിധാനവുമായി ചേർന്ന് എല്ലാ മാസവും രണ്ടാമത്തെ ഞായറാഴ്ച ഹസ്രത്ഗഞ്ച് മാർക്കറ്റിൽ പ്രതിമാസ കാർണിവൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ഈ രാത്രിയിൽ ബാരിക്കേഡുകളും സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളുമുള്ള മാർക്കറ്റ് നോ പാർക്കിംഗ് സോണായി മാറുന്നു. പൊതുജനങ്ങൾക്കായി വിവിധ തരത്തിലുള്ള സാംസ്കാരിക, വിനോദ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ഡ്രോൺ ക്യാമറകളുടെ സഹായത്തോടെയാണ് ലഖ്‌നൗ പൊലീസ് ജനക്കൂട്ടത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/uttar-pradesh/Ganj-carnival-to-be-monthly-feature-in-Lucknow/articleshow/47438811.cms|title=Ganj carnival to be monthly feature in Lucknow - The Times of India|access-date=2015-07-06|website=[[The Times of India]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Musical-side-of-SSB-enthralls-visitors/articleshow/47951361.cms|title=Musical side of SSB enthralls visitors - The Times of India|access-date=2015-07-06|website=[[The Times of India]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.pressreader.com/india/hindustan-times-lucknow/20150629/281728383171091/TextView|title=PressReader - Connecting People Through News|access-date=2015-07-06}}</ref> == അടൽ ചൗക്ക് == ലഖ്‌നൗ നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ ക്രോസിംഗ് ആണ് അടൽ ചൗക്ക്. NH-24, NH-25, NH-28, NH-24B എന്നിവയുടെ സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ക്രോസിംഗിനൊപ്പം ഈ പ്രദേശം മുഴുവനും ലഖ്‌നൗവിന്റെ ഹെറിറ്റേജ് സോണിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/india-news/lucknows-iconic-hazratganj-chauraha-renamed-as-atal-chowk/1678307/lite/|title=Lucknow's iconic Hazratganj Chauraha renamed as 'Atal Chowk'|date=19 August 2019|publisher=The Financial Express}}</ref> == മെട്രോ സ്റ്റേഷൻ == ഇവിടെ [[ലഖ്‌നൗ മെട്രോ|ലഖ്‌നൗ മെട്രോയിൽ]] ഒരു മെട്രോ സ്റ്റേഷൻ ഉണ്ട്. ഇത് ഭൂഗർഭ മെട്രോ സ്റ്റേഷനാണ്. == സ്കൂളുകളും കോളേജുകളും == സെൻ്റ് ഫ്രാൻസിസ് കോളേജ്, [[Seventh Day Adventist Senior Secondary School|സെവൻത് ഡേ അഡ്വെൻറിസ്റ്റ് സീനിയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]], ലാ മാർട്ടിനെയർ ഗേൾസ് കോളേജ്, ലൊറെറ്റോ കോൺവെൻ്റ് ലഖ്‌നൗ, ക്രൈസ്റ്റ് ചർച്ച് കോളേജ്, നാഷണൽ പിജി കോളേജ്, സെൻ്റ് ജോസഫ് കത്തീഡ്രൽ എന്നിവയാണ് ഹസ്രത്ഗഞ്ചിന്റെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോളേജുകൾ. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://oudh.tripod.com/misc/noosec.htm|title=Nawabs of Oudh & Their Secularism|website=oudh.tripod.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}}<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|26|51|7.12|N|80|56|39.38|E|display=title}} [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] cgzgr3d6jw3178shyn8rrl8zjwm7d8t 0 614096 4618726 4618375 2026-05-12T02:00:50Z Asifalinair 206364 /* */ 4618726 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian political party|name=തമിഴക വെട്രി കഴകം|native_name=தமிழக வெற்றிக் கழகம்</br> Tamilaga Vettri Kazhagam|colorcode=#A00100|logo=|abbreviation=ടി.വി.കെ|president=[[വിജയ്]]|general_secretary=എൻ. ആനന്ദ്|ppchairman=|loksabha_leader=|rajyasabha_leader=|treasurer=വെങ്കിട്ടരാമൻ|founder=[[വിജയ്]]|foundation={{start date and age|df=y|2024|02|02}}|headquarters=275, സീഷോർ ടൗൺ, എട്ടാം അവന്യൂ, പനയൂർ, [[ചെന്നൈ]] – 600119, [[തമിഴ്നാട്]], [[ഇന്ത്യ]].|ideology={{ubl|[[സമത്വവാദം]]|[[മതേതരത്വം]]|[[സാമൂഹിക നീതി]]}}|position=മധ്യ-ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം|colours={{color box|{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} [[ചുവപ്പ്)|കടും ചുവപ്പ്]]<br />{{color box|#ffca00}} [[മഞ്ഞ]]|slogan=''പിറപ്പൊക്കും എല്ലാ ഉയിർക്കും'' (ജന്മം കൊണ്ട് എല്ലാവരും തുല്യരാണ്)|eci=[[List of political parties in India#Unrecognized parties|Unrecognized party]]|alliance=TVK+|loksabha_seats={{Composition bar|0|543|hex=#A00100}}|rajyasabha_seats={{Composition bar|0|245|hex=#A00100}}|state_seats_name=[[തമിഴ്നാട് നിയമസഭ]]|state_seats={{Composition bar|107|234|hex=#A00100}}|state2_seats_name=[[പുതുച്ചേരി നിയമസഭ]]|state2_seats={{Composition bar|2|30|hex=#A00100}}|no_states={{Composition bar|1|31|hex=#A00100}}|party_flag=Tamilaga Vettri Kazhagam (TVK) Flag.png|website={{url|tvkvijay.com}}|electoral_symbol=[[File:Indian Election Symbol Whistle.svg|frameless|class=skin-invert|upright=.75|120px]]<br />വിസിൽ|membership=15 ദശലക്ഷം+ (സെപ്റ്റംബർ 2025)<ref>{{cite web|url=https://www.dailythanthi.com/news/tamilnadu/tvk-membership-rises-to-1-crore-1163142 | title=த.வெ.க. உறுப்பினர் சேர்க்கை 1½ கோடியாக உயர்ந்தது|trans-title=TVK membership count increases to 1.5 crores|work=[[Dina Thanthi]]|date=15 June 2025|lang=ta}}</ref>}} '''തമിഴക വെട്രി കഴകം''' ({{Small|abbr.}} '''ടി.വി.കെ''') ഇന്ത്യൻ [[സംസ്ഥാനം|സംസ്ഥാനമായ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെയും]] [[കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം|കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായ]] [[പുതുച്ചേരി|പുതുച്ചേരിയിലെയും]] ഒരു [[രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി|രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ്]]. നടനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായ [[വിജയ്]] 2024 ഫെബ്രുവരി 2 ന് ഇത് സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Vijay political entry">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/thalapathy-vijay-announces-his-political-party-names-it-tamilaga-vettri-kazhagam-2496698-2024-02-02|title=Tamil actor Vijay announces political party, names it 'Tamilaga Vettri Kazhagam'|access-date=2 February 2024|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20240202081304/https://www.indiatoday.in/india/story/thalapathy-vijay-announces-his-political-party-names-it-tamilaga-vettri-kazhagam-2496698-2024-02-02|archive-date=2 February 2024}}</ref> പാർട്ടിയുടെ ആസ്ഥാനം [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] പനയൂരിലെ എട്ടാം അവന്യൂവിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[File:Vijay at Protest of the Nadigar Sangam.jpg|thumb|right|പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപകനും നേതാവുമായ വിജയ്|187x187px]] == ചരിത്രം == 2009 ജൂൺ 26-ന്, ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നതിനായി [[വിജയ്]] പുതുക്കോട്ടയിൽ ''വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കം'' എന്ന ഫാൻസ് ക്ലബ്ബ് ആരംഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/tamil-nadu/vijays-fan-club-to-take-new-dimension-hints-at-his-political-plunge-2662255|title=Vijay's fan club to take 'new dimension', hints at his political plunge|access-date=2 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201164524/https://www.deccanherald.com/india/tamil-nadu/vijays-fan-club-to-take-new-dimension-hints-at-his-political-plunge-2662255|archive-date=1 February 2024}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/vijay-makkal-iyakkam-was-launched-in-2009/articleshow/49134646.cms?from=mdr|title=Vijay Makkal Iyakkam was launched in 2009|newspaper=The Times of India|date=28 September 2015|access-date=2 February 2024|archive-date=14 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221114203024/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/vijay-makkal-iyakkam-was-launched-in-2009/articleshow/49134646.cms?from=mdr|url-status=live}}</ref> 2011 ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എഐഎഡിഎംകെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യത്തെ സംഘടന പിന്തുണച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2011/Aug/18/makkal-iyakkam-wont-be-a-political-outfit-282739.html|title='Makkal Iyakkam won't be a political outfit'|date=16 May 2012}}</ref> 2021 ഒക്ടോബറിൽ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ നടന്ന തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സംഘടന പങ്കെടുത്ത് മത്സരിച്ച 169 സീറ്റുകളിൽ 115 എണ്ണത്തിലും വിജയം ഉറപ്പിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/tamil-nadu/actor-vijay-speaks-students-meet-chennai-takes-potshot-political-parties-178622|title=Actor Vijay speaks to students at meet in Chennai, takes a potshot at political parties|access-date=2 February 2024|date=17 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201164524/https://www.thenewsminute.com/tamil-nadu/actor-vijay-speaks-students-meet-chennai-takes-potshot-political-parties-178622|archive-date=1 February 2024}}</ref> {| class="wikitable" |'''വിശദാംശം''' |'''വിവരങ്ങൾ''' |- |'''പാർട്ടിയുടെ പേര്''' |'''തമിഴക വെട്രി കഴകം (Tamilaga Vettri Kazhagam - TVK)''' (തമിഴ്‌നാടിന്റെ വിജയത്തിനായുള്ള കക്ഷി) |- |'''സ്ഥാപകനും പ്രസിഡൻ്റും''' |'''ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖർ''' (വിജയ്) |- |'''പ്രഖ്യാപിച്ച തീയതി''' |'''2024 ഫെബ്രുവരി 2''' |- |'''ആസ്ഥാനം''' |പനൈയൂർ, ചെന്നൈ |- |'''മുദ്രാവാക്യം''' |''പിറപ്പൊക്കും എല്ലാ ഉയിർക്കും'' (ജനനം കൊണ്ട് എല്ലാവരും തുല്യരാണ്) |} === വിജയ് യുഗം (2024–ഇന്ന്) === 2024 ഫെബ്രുവരി 2-ന്, [[വിജയ്]] "പിറപ്പൊക്കും എല്ലാ ഉയിർക്കും (ജന്മം കൊണ്ട് എല്ലാവരും തുല്യരാണ്)" എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തോടെ തമിഴക വെട്രി കഴകം എന്ന പാർട്ടി ആരംഭിച്ചുകൊണ്ട് തൻ്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശനം പ്രഖ്യാപിച്ചു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം == === സംസ്ഥാന നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+[[പ്രമാണം:Seal of Tamil Nadu.svg|27x27ബിന്ദു]]തമിഴ്‌നാട് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ! style="background-color:#A00100;color:white" | വർഷം ! style="background-color:#A00100;color:white" | അസംബ്ലി ! style="background-color:#A00100;color:white" | പാർട്ടി നേതാവ് ! style="background-color:#A00100;color:white" | മത്സരിച്ച സീറ്റുകൾ ! style="background-color:#A00100;color:white" | നേടിയ സീറ്റുകൾ ! style="background-color:#A00100;color:white" | സീറ്റുകളിലെ മാറ്റം ! style="background-color:#A00100;color:white" | വോട്ടുകളുടെ ശതമാനം ! style="background-color:#A00100;color:white" | വോട്ട് സ്വിംഗ് ! style="background-color:#A00100;color:white" | ജനകീയ വോട്ട് ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഫലം |- | 2026 | 17-ാം തീയതി | [[വിജയ്]] | colspan="7" | ''ടി.ബി.ഡി'' |} == പാർട്ടി നേതാക്കളുടെ പട്ടിക == === പ്രസിഡൻ്റുമാർ === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" |ഇല്ല. ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" | ഛായാചിത്രം ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" | പേര്<br /><br /><br /><br /> {{Small|(Birth–Death)}} ! colspan="3" style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസിലെ കാലാവധി |- ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസ് ഏറ്റെടുത്ത തീയതി ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസ് ഒഴിഞ്ഞ തീയതി ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസിലെ കാലാവധി |- ! 1 |[[പ്രമാണം:Vijay_at_Protest_of_the_Nadigar_Sangam.jpg|125x125ബിന്ദു]] | '''[[വിജയ്]]''' <small>(1974–)</small> | 2 ഫെബ്രുവരി 2024 | ''ചുമതലയേറ്റത്'' | {{Age in years and days|2024|02|02}} |} === ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" |ഇല്ല. ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" | ഛായാചിത്രം ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" | പേര് ! colspan="3" style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസിലെ കാലാവധി |- ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസ് ഏറ്റെടുത്ത തീയതി ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസ് ഒഴിഞ്ഞ തീയതി ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസിലെ കാലാവധി |- ! 1 | | '''ബസ്സി ആനന്ദ്''' | 2 ഫെബ്രുവരി 2024 | ''ചുമതലയേറ്റത്'' | {{Age in years and days|2024|02|02}} |} == പ്രധാന പ്രഖ്യാപനങ്ങളും ലക്ഷ്യങ്ങളും == === 1. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ലക്ഷ്യം === 2024-ലെ ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ '''മത്സരിക്കുകയോ ഏതെങ്കിലും പാർട്ടിയെ പിന്തുണയ്ക്കുകയോ ചെയ്യില്ല''' എന്ന് TVK വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. '''2026-ലെ തമിഴ്നാട് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ്''' പാർട്ടിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ജനങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ മാറ്റം കൊണ്ടുവരിക എന്നതാണ് പാർട്ടിയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം. === 2. സിനിമാ വിരമിക്കൽ === രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാകുന്നതിനായി, താൻ കരാർ ഒപ്പിട്ട സിനിമകൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം '''സിനിമയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി വിരമിക്കും''' എന്ന് വിജയ് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. === 3. പ്രത്യയശാസ്ത്രം (Ideology) === * '''തുല്യത:''' ജാതി, മതം, ലിംഗം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വേർതിരിവുകൾ ഇല്ലാതാക്കി, '''സേവനതല്പരവും സുതാര്യവുമായ''' ഭരണം കാഴ്ചവയ്ക്കുക എന്നതാണ് TVK-യുടെ പ്രഖ്യാപിത നിലപാട്. * '''രാഷ്ട്രീയ നിലപാട്:''' ദീർഘകാലമായി തമിഴ്‌നാട് ഭരിക്കുന്ന '''ഡി.എം.കെ.''' (കുടുംബവാഴ്ച, അഴിമതി), ദേശീയ തലത്തിലുള്ള '''ബി.ജെ.പി.''' (വിഭജന രാഷ്ട്രീയം) എന്നീ പാർട്ടികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഒരു ബദൽ രാഷ്ട്രീയം അവതരിപ്പിക്കാൻ TVK ശ്രമിക്കുന്നു. * '''അംബേദ്കർ, പെരിയാർ ചിന്തകൾ:''' അംബേദ്കറിസം, പെരിയാറിസം, മാർക്സിസം തുടങ്ങിയ '''പുരോഗമനപരമായ''' ചിന്തകളോടാണ് തൻ്റെ പാർട്ടിയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ അടുപ്പം എന്ന് വിജയ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. === 4. ജനകീയ ഇടപെടലുകൾ === രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനത്തിന് മുന്നോടിയായി, 'വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കം' എന്ന തന്റെ ആരാധക സംഘടനയിലൂടെ വർഷങ്ങളായി അദ്ദേഹം സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. കൂടാതെ, പരീക്ഷകളിൽ ഉന്നത വിജയം നേടിയ വിദ്യാർത്ഥികളെ ആദരിക്കുക, സൌജന്യ ഭക്ഷണം വിതരണം ചെയ്യുക തുടങ്ങിയ ജനകീയ പരിപാടികളിലൂടെ വിജയ് തൻ്റെ രാഷ്ട്രീയം ശക്തമാക്കി. തമിഴ്‌നാടിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ വിജയിയുടെ ഈ പ്രവേശം എന്ത് സ്വാധീനമുണ്ടാക്കുമെന്ന് അറിയാൻ 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വരെ കാത്തിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://x.com/tvkvijayoffl എക്‌സിൽ ടി.വി.കെ] * [https://facebook.com/tvkvijayofficial ഫേസ്ബുക്കിൽ ടി.വി.കെ] {{Indian political parties}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] 3vo8v1bv03i063vch7z9nxcl8q73l3p 4618727 4618726 2026-05-12T02:01:57Z Asifalinair 206364 /* */ 4618727 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian political party|name=തമിഴക വെട്രി കഴകം|native_name=தமிழக வெற்றிக் கழகம்</br> Tamilaga Vettri Kazhagam|colorcode=#A00100|logo=|abbreviation=ടി.വി.കെ|president=[[വിജയ്]]|general_secretary=എൻ. ആനന്ദ്|ppchairman=|loksabha_leader=|rajyasabha_leader=|treasurer=വെങ്കിട്ടരാമൻ|founder=[[വിജയ്]]|foundation={{start date and age|df=y|2024|02|02}}|headquarters=275, സീഷോർ ടൗൺ, എട്ടാം അവന്യൂ, പനയൂർ, [[ചെന്നൈ]] – 600119, [[തമിഴ്നാട്]], [[ഇന്ത്യ]].|ideology={{ubl|[[സമത്വവാദം]]|[[മതേതരത്വം]]|[[സാമൂഹിക നീതി]]}}|position=മധ്യ-ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയം|colours={{color box|{{party color|Tamilaga Vettri Kazhagam}}}} [[ചുവപ്പ്|കടും ചുവപ്പ്]]<br />{{color box|#ffca00}} [[മഞ്ഞ]]|slogan=''പിറപ്പൊക്കും എല്ലാ ഉയിർക്കും'' (ജന്മം കൊണ്ട് എല്ലാവരും തുല്യരാണ്)|eci=[[List of political parties in India#Unrecognized parties|Unrecognized party]]|alliance=TVK+|loksabha_seats={{Composition bar|0|543|hex=#A00100}}|rajyasabha_seats={{Composition bar|0|245|hex=#A00100}}|state_seats_name=[[തമിഴ്നാട് നിയമസഭ]]|state_seats={{Composition bar|107|234|hex=#A00100}}|state2_seats_name=[[പുതുച്ചേരി നിയമസഭ]]|state2_seats={{Composition bar|2|30|hex=#A00100}}|no_states={{Composition bar|1|31|hex=#A00100}}|party_flag=Tamilaga Vettri Kazhagam (TVK) Flag.png|website={{url|tvkvijay.com}}|electoral_symbol=[[File:Indian Election Symbol Whistle.svg|frameless|class=skin-invert|upright=.75|120px]]<br />വിസിൽ|membership=15 ദശലക്ഷം+ (സെപ്റ്റംബർ 2025)<ref>{{cite web|url=https://www.dailythanthi.com/news/tamilnadu/tvk-membership-rises-to-1-crore-1163142 | title=த.வெ.க. உறுப்பினர் சேர்க்கை 1½ கோடியாக உயர்ந்தது|trans-title=TVK membership count increases to 1.5 crores|work=[[Dina Thanthi]]|date=15 June 2025|lang=ta}}</ref>}} '''തമിഴക വെട്രി കഴകം''' ({{Small|abbr.}} '''ടി.വി.കെ''') ഇന്ത്യൻ [[സംസ്ഥാനം|സംസ്ഥാനമായ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെയും]] [[കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം|കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായ]] [[പുതുച്ചേരി|പുതുച്ചേരിയിലെയും]] ഒരു [[രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി|രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ്]]. നടനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായ [[വിജയ്]] 2024 ഫെബ്രുവരി 2 ന് ഇത് സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Vijay political entry">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/thalapathy-vijay-announces-his-political-party-names-it-tamilaga-vettri-kazhagam-2496698-2024-02-02|title=Tamil actor Vijay announces political party, names it 'Tamilaga Vettri Kazhagam'|access-date=2 February 2024|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20240202081304/https://www.indiatoday.in/india/story/thalapathy-vijay-announces-his-political-party-names-it-tamilaga-vettri-kazhagam-2496698-2024-02-02|archive-date=2 February 2024}}</ref> പാർട്ടിയുടെ ആസ്ഥാനം [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] പനയൂരിലെ എട്ടാം അവന്യൂവിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[File:Vijay at Protest of the Nadigar Sangam.jpg|thumb|right|പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപകനും നേതാവുമായ വിജയ്|187x187px]] == ചരിത്രം == 2009 ജൂൺ 26-ന്, ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നതിനായി [[വിജയ്]] പുതുക്കോട്ടയിൽ ''വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കം'' എന്ന ഫാൻസ് ക്ലബ്ബ് ആരംഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/tamil-nadu/vijays-fan-club-to-take-new-dimension-hints-at-his-political-plunge-2662255|title=Vijay's fan club to take 'new dimension', hints at his political plunge|access-date=2 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201164524/https://www.deccanherald.com/india/tamil-nadu/vijays-fan-club-to-take-new-dimension-hints-at-his-political-plunge-2662255|archive-date=1 February 2024}}</ref> <ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/vijay-makkal-iyakkam-was-launched-in-2009/articleshow/49134646.cms?from=mdr|title=Vijay Makkal Iyakkam was launched in 2009|newspaper=The Times of India|date=28 September 2015|access-date=2 February 2024|archive-date=14 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221114203024/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/vijay-makkal-iyakkam-was-launched-in-2009/articleshow/49134646.cms?from=mdr|url-status=live}}</ref> 2011 ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എഐഎഡിഎംകെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യത്തെ സംഘടന പിന്തുണച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2011/Aug/18/makkal-iyakkam-wont-be-a-political-outfit-282739.html|title='Makkal Iyakkam won't be a political outfit'|date=16 May 2012}}</ref> 2021 ഒക്ടോബറിൽ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ നടന്ന തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സംഘടന പങ്കെടുത്ത് മത്സരിച്ച 169 സീറ്റുകളിൽ 115 എണ്ണത്തിലും വിജയം ഉറപ്പിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/tamil-nadu/actor-vijay-speaks-students-meet-chennai-takes-potshot-political-parties-178622|title=Actor Vijay speaks to students at meet in Chennai, takes a potshot at political parties|access-date=2 February 2024|date=17 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201164524/https://www.thenewsminute.com/tamil-nadu/actor-vijay-speaks-students-meet-chennai-takes-potshot-political-parties-178622|archive-date=1 February 2024}}</ref> {| class="wikitable" |'''വിശദാംശം''' |'''വിവരങ്ങൾ''' |- |'''പാർട്ടിയുടെ പേര്''' |'''തമിഴക വെട്രി കഴകം (Tamilaga Vettri Kazhagam - TVK)''' (തമിഴ്‌നാടിന്റെ വിജയത്തിനായുള്ള കക്ഷി) |- |'''സ്ഥാപകനും പ്രസിഡൻ്റും''' |'''ജോസഫ് വിജയ് ചന്ദ്രശേഖർ''' (വിജയ്) |- |'''പ്രഖ്യാപിച്ച തീയതി''' |'''2024 ഫെബ്രുവരി 2''' |- |'''ആസ്ഥാനം''' |പനൈയൂർ, ചെന്നൈ |- |'''മുദ്രാവാക്യം''' |''പിറപ്പൊക്കും എല്ലാ ഉയിർക്കും'' (ജനനം കൊണ്ട് എല്ലാവരും തുല്യരാണ്) |} === വിജയ് യുഗം (2024–ഇന്ന്) === 2024 ഫെബ്രുവരി 2-ന്, [[വിജയ്]] "പിറപ്പൊക്കും എല്ലാ ഉയിർക്കും (ജന്മം കൊണ്ട് എല്ലാവരും തുല്യരാണ്)" എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തോടെ തമിഴക വെട്രി കഴകം എന്ന പാർട്ടി ആരംഭിച്ചുകൊണ്ട് തൻ്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശനം പ്രഖ്യാപിച്ചു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം == === സംസ്ഥാന നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+[[പ്രമാണം:Seal of Tamil Nadu.svg|27x27ബിന്ദു]]തമിഴ്‌നാട് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ! style="background-color:#A00100;color:white" | വർഷം ! style="background-color:#A00100;color:white" | അസംബ്ലി ! style="background-color:#A00100;color:white" | പാർട്ടി നേതാവ് ! style="background-color:#A00100;color:white" | മത്സരിച്ച സീറ്റുകൾ ! style="background-color:#A00100;color:white" | നേടിയ സീറ്റുകൾ ! style="background-color:#A00100;color:white" | സീറ്റുകളിലെ മാറ്റം ! style="background-color:#A00100;color:white" | വോട്ടുകളുടെ ശതമാനം ! style="background-color:#A00100;color:white" | വോട്ട് സ്വിംഗ് ! style="background-color:#A00100;color:white" | ജനകീയ വോട്ട് ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഫലം |- | 2026 | 17-ാം തീയതി | [[വിജയ്]] | colspan="7" | ''ടി.ബി.ഡി'' |} == പാർട്ടി നേതാക്കളുടെ പട്ടിക == === പ്രസിഡൻ്റുമാർ === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" |ഇല്ല. ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" | ഛായാചിത്രം ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" | പേര്<br /><br /><br /><br /> {{Small|(Birth–Death)}} ! colspan="3" style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസിലെ കാലാവധി |- ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസ് ഏറ്റെടുത്ത തീയതി ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസ് ഒഴിഞ്ഞ തീയതി ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസിലെ കാലാവധി |- ! 1 |[[പ്രമാണം:Vijay_at_Protest_of_the_Nadigar_Sangam.jpg|125x125ബിന്ദു]] | '''[[വിജയ്]]''' <small>(1974–)</small> | 2 ഫെബ്രുവരി 2024 | ''ചുമതലയേറ്റത്'' | {{Age in years and days|2024|02|02}} |} === ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" |ഇല്ല. ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" | ഛായാചിത്രം ! rowspan="2" style="background-color:#A00100;color:white" | പേര് ! colspan="3" style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസിലെ കാലാവധി |- ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസ് ഏറ്റെടുത്ത തീയതി ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസ് ഒഴിഞ്ഞ തീയതി ! style="background-color:#A00100;color:white" | ഓഫീസിലെ കാലാവധി |- ! 1 | | '''ബസ്സി ആനന്ദ്''' | 2 ഫെബ്രുവരി 2024 | ''ചുമതലയേറ്റത്'' | {{Age in years and days|2024|02|02}} |} == പ്രധാന പ്രഖ്യാപനങ്ങളും ലക്ഷ്യങ്ങളും == === 1. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ലക്ഷ്യം === 2024-ലെ ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ '''മത്സരിക്കുകയോ ഏതെങ്കിലും പാർട്ടിയെ പിന്തുണയ്ക്കുകയോ ചെയ്യില്ല''' എന്ന് TVK വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. '''2026-ലെ തമിഴ്നാട് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ്''' പാർട്ടിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ജനങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ മാറ്റം കൊണ്ടുവരിക എന്നതാണ് പാർട്ടിയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം. === 2. സിനിമാ വിരമിക്കൽ === രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാകുന്നതിനായി, താൻ കരാർ ഒപ്പിട്ട സിനിമകൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം '''സിനിമയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി വിരമിക്കും''' എന്ന് വിജയ് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. === 3. പ്രത്യയശാസ്ത്രം (Ideology) === * '''തുല്യത:''' ജാതി, മതം, ലിംഗം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വേർതിരിവുകൾ ഇല്ലാതാക്കി, '''സേവനതല്പരവും സുതാര്യവുമായ''' ഭരണം കാഴ്ചവയ്ക്കുക എന്നതാണ് TVK-യുടെ പ്രഖ്യാപിത നിലപാട്. * '''രാഷ്ട്രീയ നിലപാട്:''' ദീർഘകാലമായി തമിഴ്‌നാട് ഭരിക്കുന്ന '''ഡി.എം.കെ.''' (കുടുംബവാഴ്ച, അഴിമതി), ദേശീയ തലത്തിലുള്ള '''ബി.ജെ.പി.''' (വിഭജന രാഷ്ട്രീയം) എന്നീ പാർട്ടികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഒരു ബദൽ രാഷ്ട്രീയം അവതരിപ്പിക്കാൻ TVK ശ്രമിക്കുന്നു. * '''അംബേദ്കർ, പെരിയാർ ചിന്തകൾ:''' അംബേദ്കറിസം, പെരിയാറിസം, മാർക്സിസം തുടങ്ങിയ '''പുരോഗമനപരമായ''' ചിന്തകളോടാണ് തൻ്റെ പാർട്ടിയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ അടുപ്പം എന്ന് വിജയ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. === 4. ജനകീയ ഇടപെടലുകൾ === രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനത്തിന് മുന്നോടിയായി, 'വിജയ് മക്കൾ ഇയക്കം' എന്ന തന്റെ ആരാധക സംഘടനയിലൂടെ വർഷങ്ങളായി അദ്ദേഹം സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. കൂടാതെ, പരീക്ഷകളിൽ ഉന്നത വിജയം നേടിയ വിദ്യാർത്ഥികളെ ആദരിക്കുക, സൌജന്യ ഭക്ഷണം വിതരണം ചെയ്യുക തുടങ്ങിയ ജനകീയ പരിപാടികളിലൂടെ വിജയ് തൻ്റെ രാഷ്ട്രീയം ശക്തമാക്കി. തമിഴ്‌നാടിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ വിജയിയുടെ ഈ പ്രവേശം എന്ത് സ്വാധീനമുണ്ടാക്കുമെന്ന് അറിയാൻ 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വരെ കാത്തിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://x.com/tvkvijayoffl എക്‌സിൽ ടി.വി.കെ] * [https://facebook.com/tvkvijayofficial ഫേസ്ബുക്കിൽ ടി.വി.കെ] {{Indian political parties}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] sj70a8g21nzs13kc6gacrpuq54b0bfs 0 623398 4618743 4118841 2026-05-12T04:18:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618743 wikitext text/x-wiki {{PU|Spreadsheet}} [[File:LibreOffice 7.2.4.1 Calc with csv screenshot.png|thumb|300px|ഒരു കൂട്ടം ഓഡിയോ ട്രാക്കുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഡാറ്റ കൈവശം വയ്ക്കുന്ന സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റിൻ്റെ ഉദാഹരണം]] ഒരു വലിയ പട്ടിക പോലെ വരികളിലും നിരകളിലും ഡാറ്റ ഓർഗനൈസുചെയ്യാനും കണക്കാക്കാനും സംഭരിക്കാനും നിങ്ങളെ അനുവദിക്കുന്ന ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമാണ് '''സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റ്'''. ഗണിതം, വിവരങ്ങൾ ട്രാക്കുചെയ്യൽ അല്ലെങ്കിൽ ഡാറ്റ വിശകലനം ചെയ്യൽ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾക്കായി ഇത് ഉപയോഗിക്കാം<ref>{{cite web |title=spreadsheet |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/spreadsheet |work=[[Merriam-Webster]] Online Dictionary |access-date=23 June 2016}}</ref><ref>{{cite book|title=American Heritage Dictionary of the English Language|date=2011|publisher=Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company|edition=5th|quote=A software interface consisting of an interactive grid made up of cells in which data or formulas are entered for analysis or presentation.}}</ref><ref>{{cite book|title=Collins English Dictionary – Complete and Unabridged|date=2014|publisher=HarperCollins Publishers |edition=12th |quote=(Computer Science) a computer program that allows easy entry and manipulation of figures, equations, and text, used esp for financial planning and budgeting}}</ref>. പേപ്പർ അക്കൗണ്ടിംഗ് ഷീറ്റുകളെ അനുകരിച്ചാണ് സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റുകൾ സൃഷ്‌ടിച്ചത്, പക്ഷേ ഇത് ഒരു ഡിജിറ്റൽ ഫോർമാറ്റാണ്. പെൻസിലും പേപ്പറും ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുപകരം കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ നടത്താനും സാമ്പത്തിക ഡാറ്റ ക്രമീകരിക്കാനും ഈ സോഫ്റ്റ്വെയർ ആളുകളെ സഹായിക്കുന്നു എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം<ref>{{cite web |title=spreadsheet |url=http://whatis.techtarget.com/definition/spreadsheet |department=WhatIs.com |publisher=[[TechTarget]] |access-date=23 June 2016}}</ref>. ഒരു പട്ടികയിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന സെല്ലുകൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ബോക്സുകളിൽ നൽകിയ ഡാറ്റ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഓരോ സെല്ലിനും മറ്റ് സെല്ലുകളിലുള്ളതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കണക്കുകൂട്ടലുകൾ നടത്തുന്ന നമ്പറുകളോ ടെക്‌സ്‌റ്റോ ഫോർമുലകളോ കൈവശം വയ്ക്കാനാകും. "സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ്" എന്ന വാക്കിന് ഈ വിവരങ്ങളെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മുഴുവൻ ഇലക്ട്രോണിക് പ്രമാണത്തെയും അർത്ഥമാക്കാം<ref>{{cite web|title=spreadsheet|url=http://www.dictionary.com/browse/spreadsheet|website=Dictionary.com Unabridged|publisher=Random House, Inc|access-date=23 June 2016}}</ref><ref>{{cite web|last1=Beal|first1=Vangie|title=spreadsheet|url=http://www.webopedia.com/TERM/S/spreadsheet.html|website=webopedia|date=September 1996|publisher=[[QuinStreet]]|access-date=23 June 2016}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|title=Spreadsheet|url=http://www.computerhope.com/jargon/s/spreadsh.htm|website=Computer Hope|access-date=23 June 2016|archive-date=2016-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160621102503/http://www.computerhope.com/jargon/s/spreadsh.htm|url-status=dead}}</ref>. ഒരു സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റിൽ, ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഏത് മൂല്യവും മാറ്റാനും അത് മറ്റ് കണക്കാക്കിയ റിസൾട്ടിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്ന് തൽക്ഷണം കാണാനും കഴിയും, ഇത് "വാട്ട്-ഇഫ്(what-if-വാട്ട്-ഇഫ് വിശകലനം എന്നത് ഒരു സിസ്റ്റത്തിലോ മോഡലിലോ ഉള്ള ചില മൂല്യങ്ങൾ മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയാണ്, ആ മാറ്റങ്ങൾ റിസൾട്ടിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്ന് കാണാൻ സാധിക്കുന്നു. സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റുകളിൽ, ഉദാഹരണത്തിന്, ചില സംഖ്യകൾ (ചെലവ് അല്ലെങ്കിൽ വിൽപ്പന പോലുള്ളവ) അവ മൊത്തത്തിലോ ലാഭത്തിലോ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്ന് പര്യവേക്ഷണം ചെയ്‌തേക്കാം, യഥാർത്ഥ മാറ്റങ്ങളൊന്നും വരുത്താതെ തന്നെ വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങൾ പ്രവചിക്കാൻ നിങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നു. ആസൂത്രണത്തിനും തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിനും ഇത് ഉപയോഗപ്രദമാണ്.)" വിശകലനം മികച്ചതാക്കുന്നു. ഇത് മാനുവലായി ഗണിതം ചെയ്യാതെ തന്നെ വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങൾ വേഗത്തിൽ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ആധുനിക സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റുകൾക്ക് ഒന്നിലധികം ഷീറ്റുകൾ ഉൾപ്പെടുത്താനും ടെക്‌സ്‌റ്റ്/നമ്പറുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ചാർട്ടുകളും ഗ്രാഫുകളും ആയി ഡാറ്റ കാണിക്കാനും കഴിയും<ref>{{Cite web |date=2022-08-10 |title=Linked Open Data for Spreadsheet Formats |url=https://www.archives.gov/preservation/digital-preservation/linked-data/spreadsheets |access-date=2023-08-23 |website=National Archives |language=en}}</ref>. ആധുനിക സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റുകൾ അടിസ്ഥാന ഗണിതത്തിനും അരിതമെറ്റിക്കിനും അപ്പുറമാണ്. നെറ്റ് പ്രസൻ്റ് വാല്യൂ (NPV) നിർണ്ണയിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഡീവിയേഷൻ കണക്കാക്കുന്നത് വേണ്ടി സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ പോലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ സാമ്പത്തിക കണക്കുകൂട്ടലുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ബിൽറ്റ്-ഇൻ ഫംഗ്ഷനുമായാണ് അവ വരുന്നത്. ഈ ബിൽറ്റ്-ഇൻ ടൂളുകൾ വലിയ സെറ്റ് ഡാറ്റയിലേക്ക് സങ്കീർണ്ണമായ ഫോർമുലകൾ വേഗത്തിൽ പ്രയോഗിക്കാൻ ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്നു. കൂടാതെ, സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റ് സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ സോപാധികമായ എക്‌സ്‌പ്രഷനുകളെ പിന്തുണയ്‌ക്കുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന് "if-then" സ്റ്റേറ്റ്‌മെൻ്റുകൾ പോലെ), ഇത് നിർദ്ദിഷ്ട വ്യവസ്ഥകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തനങ്ങളെ യാന്ത്രികമാക്കാൻ ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്നു. ടെക്‌സ്‌റ്റിനെ അക്കങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നതിനോ ടെക്‌സ്‌റ്റിൻ്റെ സ്‌ട്രിംഗുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനോ ഉള്ള ഫംഗ്‌ഷനുകളും ഇത് നൽകുന്നു, ഇത് വിവിധ ഫോർമാറ്റുകളിൽ വ്യത്യസ്ത തരം ഡാറ്റയുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എളുപ്പമാക്കുന്നു. അക്കൗണ്ടിംഗ് ജോലികൾക്കായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റുകൾ ഇപ്പോൾ ബിസിനസ്സ് ലോകത്ത് പേപ്പർ അധിഷ്ഠിത സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പകരം ഉപയോഗിക്കുന്നു. സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് മാത്രമല്ല, ഡാറ്റ ഓർഗനൈസുചെയ്യാനും അടുക്കാനും പട്ടികകളിൽ പങ്കിടാനും ആവശ്യമായ ഏത് സാഹചര്യത്തിലും അവ ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref>{{Cite journal |last1=Bradbard |first1=David A. |last2=Alvis |first2=Charles |last3=Morris |first3=Richard |date=2014-12-01 |title=Spreadsheet usage by management accountants: An exploratory study |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0748575114000736 |journal=Journal of Accounting Education |volume=32 |issue=4 |pages=24–30 |doi=10.1016/j.jaccedu.2014.09.001 |issn=0748-5751}}</ref>. ==അടിസ്ഥാനകാര്യങ്ങൾ== [[File:Python demo - spreadsheet.png|thumb]] 1969-ൽ വികസിപ്പിച്ച ലാൻപാർ(LANPAR), [[mainframe computer|മെയിൻഫ്രെയിം]], ടൈം ഷെയറിംഗ് കമ്പ്യൂട്ടറുകൾക്കായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ആദ്യത്തെ ഇലക്ട്രോണിക് സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റാണ്. കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലെ ഡാറ്റ ഒരു പട്ടിക രൂപത്തിൽ ഇൻപുട്ട് ചെയ്യാനും കൈകാര്യം ചെയ്യാനും ഇത് ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിച്ചു. ലാൻപാർ എന്ന പേര് "ലാങ്വേജ് പ്രോഗ്രാമിംഗ് അറേയ്സ് അറ്റ് റാൻഡം" എന്നതിൻ്റെ ചുരുക്കെഴുത്താണ്, ഇത് ഡാറ്റ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അറേകൾ വഴക്കത്തോടെ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള അതിൻ്റെ കഴിവിനെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ഈ നവീകരണം ആധുനിക ഇലക്ട്രോണിക് സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റിന് അടിത്തറയിട്ടു, വിവിധ വ്യവസായങ്ങളിൽ ഉള്ള ഡാറ്റാ മാനേജ്‌മെൻ്റിലും കമ്പ്യൂട്ടേഷനിലും ലാൻപാർ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ചു<ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ms--K3jipt4C&q=LANPAR&pg=PT149|title=The Grid Book|last=Higgins|first=Hannah|date=2009-01-01|publisher=MIT Press|isbn=9780262512404|language=en}}</ref>. 1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ വിസികാൽക്(VisiCalc), [[microcomputer|മൈക്രോകമ്പ്യൂട്ടറുകൾക്കായുള്ള]] ആദ്യത്തെ ഇലക്‌ട്രോണിക് സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റായിരുന്നു<ref>[http://www.informationweek.com/whats-the-greatest-software-ever-written/d/d-id/1046033? Charles Babcock, "What's The Greatest Software Ever Written?", ''Information Week'', 11 Aug 2006] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170625181757/http://www.informationweek.com/whats-the-greatest-software-ever-written/d/d-id/1046033 |date=25 June 2017 }}. Accessed 25 June 2014</ref>, ഈ സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ് [[Apple II|ആപ്പിൾ II-നെ]] വ്യാപകമായി പ്രചാരമുള്ള ഒരു [[personal computer|പേഴ്‌സണൽ കമ്പ്യൂട്ടറാക്കി]] മാറ്റുന്നതിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. പിന്നീട്, [[DOS|ഡോസ്]] മുൻനിര [[operating system|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമായിരുന്ന]] കാലഘട്ടത്തിൽ, [[ലോട്ടസ് 1-2-3]] ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ് സോഫ്റ്റ്വെയറായി മാറി<ref>{{cite web |title=The Executive computer; Lotus 1-2-3 Faces Up to the Upstarts |url=https://www.nytimes.com/1988/03/13/business/the-executive-computer-lotus-1-2-3-faces-up-to-the-upstarts.html?pagewanted=all&src=pm | access-date=2012-10-14| website=[[NYTimes.com]] |publisher=[[The New York Times Company]] | date= 1988-03-13 | first=Peter H. | last=Lewis |quote=Release 3.0 is being written in the computer language known as C, to provide easy transportability among PCs, Macs and mainframes.}}</ref>. ഇന്ന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ് സോഫ്റ്റ്വെയറാണ് [[Microsoft Excel|മൈക്രോസോഫ്റ്റ് എക്സൽ]], [[Windows|വിൻഡോസ്]], [[Macintosh|മാക്കിന്റോഷ്]] പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ ഏറ്റവും വലിയ മാർക്കറ്റ് ഷെയർ കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നു. ശക്തമായ ഡാറ്റാ വിശകലനം, കണക്കുകൂട്ടൽ, ദൃശ്യവൽക്കരണ സവിശേഷതകൾ മൂലം ഇത് വളരെ ജനപ്രിയമായ സോഫ്റ്റ്വേയറാണിത്, വിവിധ വ്യവസായങ്ങളിൽ ഉടനീളമുള്ള ബിസിനസുകൾക്കും പ്രൊഫഷണലുകൾക്കും വ്യക്തികൾക്കും ഉപകാരപ്രദമായ ഉപകരണമാക്കി മാറ്റുന്നു<ref>{{cite web |url=http://knowledge.wharton.upenn.edu/article.cfm?articleid=1795 |title=Rivals Set Their Sights on Microsoft Office: Can They Topple the Giant?&nbsp;–Knowledge@Wharton |publisher=Wharton, University of Pennsylvania |access-date=2010-08-20}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.utdallas.edu/%7Eliebowit/book/sheets/sheet.html |title=spreadsheet analysis from winners, losers, and Microsoft |website=Utdallas.edu |access-date=2010-08-20 |archive-date=2010-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100723125259/http://www.utdallas.edu/~liebowit/book/sheets/sheet.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.utdallas.edu/%7Eliebowit/book/wordprocessor/word.html |title=A |website=Utdallas.edu |access-date=2010-08-20 |archive-date=2010-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100805133621/http://www.utdallas.edu/~liebowit/book/wordprocessor/word.html |url-status=dead }}</ref>. ഒരു സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റ് പ്രോഗ്രാം എന്നത് ഓഫീസ് പ്രൊഡക്ടിവിറ്റി സോഫ്‌റ്റ്‌വെയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഉപകരണമാണ്, ഇത് ഒരു ടാബ്‌ലർ ഫോർമാറ്റിൽ ഡാറ്റ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിനും വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. 2006-ൽ ഗൂഗിൾ ബീറ്റാ റിലീസിൻ്റെ ഭാഗമായി ഗൂഗിൾ ഷീറ്റ് എന്ന വെബ് അധിഷ്‌ഠിത പതിപ്പ് അവതരിപ്പിച്ചു. പിന്നീട്, ഗൂഗിൾ ഷീറ്റ്സ് [[ഗൂഗിൾ ഡ്രൈവ്|ഗൂഗിൾ ഡ്രൈവിൽ]] സംയോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റുകൾ ഓൺലൈൻ വഴി സഹകരിച്ച് സൃഷ്‌ടിക്കാനും എഡിറ്റ് ചെയ്യാനും പങ്കിടാനും ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |last=Arrington |first=Michael |date=11 Oct 2006 |title=Google "Docs & Spreadsheets" Launches |url=https://techcrunch.com/2006/10/10/google-docs-spreadsheets-launches/ |access-date=8 July 2023 |website=TechCrunch}}</ref>. ഒരു സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റ്, വരികളിലും നിരകളിലും ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന സെല്ലുകൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ചെറിയ ബോക്സുകൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഒരു വലിയ ഗ്രിഡ് പോലെയാണ്. നിരകൾ അക്ഷരങ്ങളാൽ ലേബൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നു ("A", "B", "C" പോലെ), വരികൾ അക്കങ്ങൾ കൊണ്ട് ലേബൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നു (1, 2, 3 പോലെ). ഓരോ സെല്ലും അതിൻ്റെ കോളവും വരിയും സംയോജിപ്പിച്ച് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും, ഉദാഹരണത്തിന് "C10" എന്നത് C എന്ന കോളത്തിൽ 10-ാമത്ത വരിയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റുകളിലെ സെൽ റഫറൻസുകൾ, കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരായ റെനെ പാർഡോയും റെമി ലാൻഡൗവും മുൻകൈയെടുത്ത്, ലാൻപാർ ഉപയോഗിച്ച് സെല്ലുകളും സ്വയമേവയുള്ള കണക്കുകൂട്ടലുകളും ലിങ്കുചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ലാൻപാർ "A1 നൊട്ടേഷൻ" (അക്ഷരങ്ങളും അക്കങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് സെല്ലുകൾക്ക് പേരിടൽ, ഉദാ. "A1"), "റേഞ്ച്" (ഗ്രൂപ്പിംഗ് സെല്ലുകൾ, ഉദാ. "A1:A10") എന്നിവ അവതരിപ്പിച്ചു. ലോട്ടസ് 123, മൈക്രോസോഫ്റ്റ് മൾട്ടിപ്ലാൻ എന്നിവ പിന്നീട് സ്വീകരിച്ച, അതിൻ്റെ നൂതനമായ "ഫോർവേഡ് റഫറൻസിങ്" ഫീച്ചർ, മൂല്യങ്ങൾ മാറുമ്പോൾ സ്വയമേവ കണക്കുകൂട്ടമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന അപ്ഡേറ്റുകൾ കാണിക്കുന്നു. ഈ ആശയം വിസികാൽക്കിനെ(VisiCalc) കൂടുതൽ ജനകീയമാക്കി മാറ്റി, അതിനുശേഷം ആധുനിക സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റുകളുടെ അടിസ്ഥാന സവിശേഷതയായി ഇത് മാറിയിരിക്കുന്നു, ഇത് കണക്കുകൂട്ടലുകൾ കാര്യക്ഷമവും ശക്തവുമാക്കുന്നു. ആധുനിക സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ് ആപ്ലിക്കേഷനുകളിൽ, വർക്ക്ഷീറ്റുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ലളിതമായി ഷീറ്റുകൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നിലധികം സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റുകൾ ഒരൊറ്റ വർക്ക്ബുക്കിലേക്ക് സംയോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോ വർക്ക്ബുക്കും എല്ലാ ഡാറ്റയും ഷീറ്റുകളും വ്യക്തിഗത സെല്ലുകളും അടങ്ങുന്ന ഒരു ഫയലായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. മിക്ക സ്‌പ്രെഡ്‌ഷീറ്റ് പ്രോഗ്രാമുകളിലും, ടാബുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു വർക്ക്‌ബുക്കിലെ വ്യത്യസ്ത ഷീറ്റുകൾ (പേജുകൾ പോലെ) മാറാനാകും. എന്നിരുന്നാലും, നമ്പറുകൾ പോലുള്ള ആപ്പുകൾ ഇത് കുറച്ച് വ്യത്യസ്തമായി ചെയ്യുന്നു. മറ്റൊരു ഷീറ്റിലെ സെല്ലിനെ പരാമർശിക്കുമ്പോൾ, റഫറൻസിൽ ഷീറ്റിൻ്റെ പേര് ഉൾപ്പെടുത്തണം. ഉദാഹരണത്തിന്, "ഷീറ്റ് 1" ലെ ഒരു സെല്ലിനെ പരാമർശിക്കണമെങ്കിൽ, "ഷീറ്റ് 1! C10" എന്ന് എഴുതണം. ചില പ്രോഗ്രാമുകൾ ഒരേ ആശയം ഉപയോഗിച്ച് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ വർക്ക്ബുക്കുകളിൽ നിന്നുള്ള സെല്ലുകളെ റഫറൻസ് ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമിങ്ങ്]] h6a6g89ojyqob0255efbut1xmsggd9z 0 630286 4618780 4275537 2026-05-12T08:37:47Z Fotokannan 14472 /* വിവേകോദയം ഗ്രന്ഥശാല */ 4618780 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vilayathu Krishnanasan}} {{Infobox person | name = വിളയത്തു കൃഷ്ണനാശാൻ | image = വിളയത്ത് കൃഷ്ണനാശാൻ.png | alt = | caption = വിളയത്തു കൃഷ്ണനാശാൻ | birth_date = {{Birth date|1875|09|23}} | birth_place =പെരിനാട് [[കൊല്ലം]], [[കേരളം]] | death_date = {{Death date |1934|10|26}} | death_place =[[കൊല്ലം]] | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | known_for = | spouse = കുഞ്ഞുകുഞ്ഞമ്മ</br>കാർത്ത്യായനി | children = ഗോപാലൻ</br> വാസു</br>ഭാരതി</br>ദേവകി</br>ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി</br>വി.കെ. കേശവൻ</br>വി.കെ. ശാരദ | occupation = അദ്ധ്യാപകൻ, സാഹിത്യകാരൻ }} കേരളീയനായ ഒരു സംസ്കൃത പണ്ഡിതനും മാസികാ പത്രാധിപരും [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിന്റെയും]] [[കുമാരനാശാൻ|കുമാരനാശാന്റെയും]] ആദ്യകാല കവിതകൾ പ്രസിദ്ധം ചെയ്ത 'വിദ്യാവിലാസിനി' മാസികയുടെ പത്രാധിപരുമായിരുന്നു '''വിളയത്തു സി. കൃഷ്ണനാശാൻ'''. കേരള കൗമുദി സ്ഥാപന കാലത്ത് ഡയറക്ടർ ബോർഡംഗമായും വിവേകോദയം പ്രചാരകനായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name=":2">{{Cite book|title=ശ്രീനാരായണഗുരുദേവനും ഗൃഹസ്ഥശിഷ്യന്മാരും(രണ്ടാം ഭാഗം)|last=റ്റി.ഡി. സദാശിവൻ|publisher=എൻ.ബി.എസ്|year=2018|isbn=978-93-88163-95-8|location=കോട്ടയം|pages=303 - 310}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== കൊല്ലം പ്രാക്കുളം സ്വദേശിയായിരുന്നു '''കൃഷ്ണനാശാൻ'''. കരുവ കൃഷ്ണനാശാനുമൊത്ത് [[വിദ്യാവിലാസിനി |വിദ്യാവിലാസിനി മാസികയിലൂടെ]] സാഹിത്യ പ്രവർത്തനം നടത്തി. മാസികയുടെ പത്രാധിപരായിരുന്നു ആശാൻ. 1076 മുതൽ 1079 അവസാനം വരെ [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ഗുരുവിനോടൊപ്പം]] അരുവിപ്പുറത്തു താമസിച്ചു. ഈ സമയത്ത് ആശാൻ ഗുരുദേവന്റെയും [[കുമാരനാശാൻ|ആശാന്റെയും]] രചനകളെല്ലാം എഴുതി സൂക്ഷിച്ച സ്വാമിയുടെ ഉറ്റമിത്രവും ഗൃഹസ്ഥശിഷ്യനുമായിരുന്നു. സ്വാമികളെ സംബന്ധിക്കുന്ന വിലപ്പെട്ട വളരെയധികം വിവരങ്ങൾ വിളയത്താശാന്റെ നോട്ടു പുസ്തകങ്ങളിലുണ്ട്. <ref name=":0">ശ്രീനാരായണഗുരു സുവർണ്ണ രേഖകൾ ജി. പ്രിയദർശനൻ</ref>കുമാരനാശാന്റെ ലേഖനങ്ങളടങ്ങിയ മാസികകളെല്ലാം കൃഷ്ണനാശാൻ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. ആശാന്റെ ഗ്രന്ഥശാലയിൽ നിന്ന് കുമാരനാശാന്റെ പല അപ്രകാശിത രചനകളും പിന്നീട് കണ്ടെടുത്ത് ഗവേഷകർ പ്രകാശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name=":0" /> കുമാരനാശാന്റെആദ്യ കാല കൃതികളായ കുമാരകരുണാമൃതം, ഭാഷാസൗന്ദര്യ ലഹരി തുടങ്ങിയ പല കൃതികളും ആദ്യമായി വെളിച്ചം കണ്ടത് വിദ്യാവിലാസിനിയിലൂടെയാണ്.<ref name=":1">{{Cite book|title=തിരുവിതാംകൂർ ചരിത്രത്തിൽ തൃക്കരുവായുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകം|last=ടി.ഡി. സദാശിവൻ|publisher=ഭരത പബ്ളിക്കേഷൻസ്|location=കൊല്ലം|pages=364 - 366}}</ref> == വിവേകാനന്ദ വിലാസം ഗ്രന്ഥശാല== [[തൃക്കരുവ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൃക്കരുവയിലെ]] തന്റെ വിളയത്തു വീട്ടിൽ വിവേകാനന്ദ വിലാസം എന്ന പേരിൽ ഒരു ഗ്രന്ഥശാല ആശാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ധാരാളം സംസ്കൃത, മലയാളം പുസ്തകങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. കുമാരനാശാന്റെ പല കൃതികളുടെയും കൈയെഴുത്തു പ്രതികൾ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=സി ഒ കേശവൻ ബി എ |title=മഹാകവി കുമാരനാശാൻ |publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |year=2020 |isbn=9789390520374 |location=തിരുവനന്തപുരം |language=മലയാളം}}</ref> കുമാരനാശാന്റെ മരണശേഷം കരുവാ കൃഷണനാശാൻ ' കുമാരനാശാന്റെ ബാല്യകൃതികൾ' എന്ന ചെറുപുസ്തകം ഇറക്കി. വിളയത്ത് കൃഷ്ണനാശാന്റെ നോട്ടുബുക്കിൽ നിന്നാണ് ആ കവിതകൾ പകർത്തിയത്.<ref name=":2" /> 'പ്രബോധചന്ദ്രോദയം' തർജമ യിൽനിന്നും ആ ശ്ലോകം മാത്രമായി എടുത്ത് അതിൽ ചേർത്തിരുന്നു. പെരിനാടിന്റെ ചരിത്രം എന്നൊരു അപ്രകാശിത ഗ്രന്ഥം വിളയത്ത് ആശാൻ എഴുതി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു.<ref name=":1" /> ==ഗുരുവുമായുള്ള സംഭാഷണം== ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവുമായുള്ള ആശാന്റെ ഒരു സംഭാഷണം മൂർക്കോത്തുകുമാരൻ, ശ്രീനാരായണഗുരുസ്വാമികളുടെ ജീവചരിത്രം, എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ എടുത്തു ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book|title=ശ്രീനാരായണഗുരുസ്വാമികളുടെ ജീവചരിത്രം|last=മൂർക്കോത്തുകുമാരൻ|publisher=പി. കെ. ബ്രദേഴ്സ്|year=1971|location=കോഴിക്കോട്|pages=157-158}}</ref> ഗുരു: ഈ (ദേവ)ആരാധനകളെല്ലാം ഒരിക്കൽ വേണ്ടാതെ വന്നേക്കാം. കൃഷ്ണനാശാൻ: അങ്ങനെവരാൻ ഇടയില്ല. ഗുരു: വിദ്വാന്മാർക്കു് ഇത് ഹിതമല്ലാതെ വരും. അവിദ്വാന്മാരും ഗതാനുഗതികന്യായേന വേണ്ടെന്നുവെയ്ക്കും, അല്ലേ? കൃഷ്ണനാശാൻ: അങ്ങനെവരാൻ ഇടയില്ല. ഗുരു: അങ്ങനെ വരുമ്പോൾ ഈ കെട്ടിടങ്ങളെല്ലാം അവർക്കു മറ്റാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാമല്ലോ. ആഹാരംപോലെ കെട്ടിടങ്ങളും ആവശ്യമുള്ളവതന്നെ. ആഹാരം ഒരു ദിവസം രണ്ടോമൂന്നോ പ്രാവശ്യം മതിയാവും, ശീതോഷ്ണാദി ബാധകളിൽനിന്നു രക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ വേണ്ടാത്ത സമയമില്ലല്ലോ. ആഹാരം സൗജന്യമായി പലരിൽനിന്നും ലഭിക്കാവുന്നതുമാണ്; കെട്ടിടങ്ങൾ അങ്ങനെ ലഭിക്കുകയില്ലല്ലോ. ഒരു ഭിക്ഷു വീട്ടിൽ ച്ചെന്നു ഭിക്ഷവാങ്ങിയാൽപ്പിന്നെ ആ മുറ്റത്തു നില്ക്കുന്നതുതന്നെ വിഹിതമാകയില്ലല്ലോ. അതുകൊണ്ട് കെട്ടിടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിടുന്നതും ഒരു ധാർമ്മികപ്രവർത്തിതന്നെയാണ്. എന്നാലും നാം ജനങ്ങളുടെ പണം പാഴിൽക്കളഞ്ഞിട്ടില്ല, അല്ലേ? ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:സംസ്കൃതപണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്രാധിപർ]] [[വർഗ്ഗം:കുമാരനാശാൻ]] [[വർഗ്ഗം:ശ്രീനാരായണഗുരു]] [[വർഗ്ഗം:1875-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1934-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 26-ന് മരിച്ചവർ]] 4ud4l340e5z57u0o70bwcfznl285501 3 657920 4618699 4550515 2026-05-11T19:53:20Z Mfield 212183 Mfield എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Praveen.sarangee]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:IndicChronicle47]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Praveen.sarangee|Praveen.sarangee]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/IndicChronicle47|IndicChronicle47]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4550515 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Praveen.sarangee | Praveen.sarangee | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:17, 29 ജൂലൈ 2025 (UTC) anrhofwrsh3hz55gyyth2ikxo8n8qwt 3 660297 4618798 4571855 2026-05-12T10:48:03Z Neriah 149242 Neriah എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Crushcrushcrush1]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Crushcrushcrush]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Crushcrushcrush1|Crushcrushcrush1]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Crushcrushcrush|Crushcrushcrush]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4571855 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Crushcrushcrush1 | Crushcrushcrush1 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 13:33, 14 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) slt41lnga88ov5l1sfgp9rhni30h517 0 660583 4618794 4574515 2026-05-12T10:19:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618794 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hochiminh P.H}} [[പ്രമാണം:Sculptor Hochiminh PH at A Ramachandran mueum Kollam.jpg|ലഘുചിത്രം]] കേരളീയനായ ഒരു ശിൽപ്പിയും ചിത്രകാരനുമാണ് '''ഹോച്ചിമിൻ പി.എച്ച്'''(ജനനം : 2 ഒക്ടോബർ 1974). ==ജീവിതരേഖ== കോട്ടയം മുണ്ടക്കയത്തു ജനിച്ചു. തൃപ്പൂണിത്തുറ ആർ.എൽ.വി. കോളേജിൽ നിന്നും പെയിന്റിംഗിൽ നാഷണൽ ഡിപ്ലോമയും ശിൽപ്പകലയിൽ ബിരുദവും എം.ജി. സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. കേന്ദ്ര ലളിത കലാ അക്കാദമിയുടെയും കേരള ലളിത കലാ അക്കാദമിയുടെയും വാർഷിക പ്രദർശനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ഏകാംഗ - സംഘ കലാ പ്രദർശനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>കലാകാര ഡയറക്ടറി, എഡിറ്റർ : നേമം പുഷ്പരാജ്, കേരള ലളിത കലാ അക്കാദമിപേജ് 159</ref> കൊല്ലത്ത് [[എ. രാമചന്ദ്രൻ മ്യൂസിയം കൊല്ലം|എ. രാമചന്ദ്രൻ മ്യൂസിയത്തിന്റെ]] പൂമുഖത്ത് കരിങ്കൽ ശിൽപ്പം പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ക്യാമ്പുകൾ== * ‘കടൽ’ അന്തർ സംസ്ഥാന പെയിൻ്റിംഗ് ക്യാമ്പ്, മാരാരിക്കുളം 2009, ( കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി)<ref>https://www.artmajeur.com/artists#presentation{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ചെന്നൈ റീജനൽ ക്യാമ്പ്, വാഗമൺ, കോട്ടയം, 2007, (ദക്ഷിണ മേഖല സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രം ചെന്നൈ) * 'ദി ലോംഗ് സൈലൻസ്' ദലിത് ക്യാമ്പ് വാഗമൺ 2007. * നാഷണൽ പെയിൻ്റിംഗ് ക്യാമ്പ്, ചെട്ടിനാട്, തമിഴ്നാട്. * സംസ്ഥാന ചിത്രീകരണ ക്യാമ്പ് കോട്ടയം, കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി 2007. * പെയിൻ്റിംഗ് ക്യാമ്പ് ഇഎംഎസ് അക്കാദമി 2006. * ടെറാക്കോട്ട ക്യാമ്പ് കലാപീഠം2006. * ടെറക്കോട്ട ചെന്നൈ റീജനൽ ക്യാമ്പ് 2005 * ‘സുവർണ്ണം’ ആർട്ട് സ്റ്റുഡൻ്റ്സ് സ്റ്റേറ്റ് ക്യാമ്പ്, 1998 തൃപ്പൂണിത്തുറ * വിസ്‍പേഴ്സ് ഓഫ് എർത്ത്, ഗ്രാനൈറ്റ് സ്റ്റോൺ ക്യാമ്പ്, കൊല്ലം കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി 2025 ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ശിൽപ്പികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]] pujycz1oqsmotcg1xlehywaqovggun4 0 665556 4618711 4617744 2026-05-11T22:22:52Z ~2026-27223-87 217310 4618711 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P.K. Shyamala}} {{Infobox politician | name = പി.കെ.ശ്യാമള ടീച്ചർ | image = File:P K Shyamala Teacher portrait 001.jpeg | birth_date = {{birth date and age|1960|5|4|df=y}} | birth_place = [[ഉളിയിൽ]], [[കണ്ണൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] | death_date = | death_place = | office = തളിപ്പറമ്പ നഗരസഭ ചെയർപെർസൺ | constituency = | term_start = 2000-2005 | predecessor = | successor = | office2 = ആന്തൂർ നഗരസഭ ചെയർപെർസൺ | term2 = 2015-2020 | predecessor2 = | successor2 = | office3 = | term3 = | constituency3 = | party = [[File:CPI-M-flag.svg|50px]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | spouse = [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]] | children = ശ്യാംജിത്ത്, രംഗീത് | year = | date = | source = }} കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയും മുൻ അധ്യാപികയുമാണ് '''പി. കെ. ശ്യാമള ടീച്ചർ ''' (ജനനം: 2 മെയ് 1960). [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ആന്തൂർ നഗരസഭ|ആന്തൂർ നഗരസഭയുടെ]] ആദ്യ ചെയർപേഴ്സൺ,<ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/index.php/en/lbelection/electdmemberpersondet/2015/1287/2015128700201|title=P K SHYAMALA TEACHER - Local Self Government Department|access-date=3 May 2026|date=2015|website=LSG Kerala|publisher=Kerala Government}}</ref> [[തളിപ്പറമ്പ് നഗരസഭ|തളിപ്പറമ്പ് നഗരസഭയുടെ]] ആദ്യ വനിതാ ചെയർപേഴ്സൺ എന്നീ നിലകളിൽ ശ്രദ്ധേയയായ ഇവർ, നാല് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി പൊതുരംഗത്ത് സജീവമാണ്. നിലവിൽ [[അഖിലേന്ത്യാ ജനാധിപത്യ മഹിളാ അസോസിയേഷൻ]] കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] കണ്ണൂർ ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് മത്സരിക്കാൻ സിപിഐ (എം) അവരെ നാമനിർദ്ദേശം <del>ചെയ്തത് പി</del>. <del>കെ</del>. <del>ശ്യാമള</del> <del>ടീച്ചറെ</del> <del>ആയിരുന്നു.</del> <del>എന്നാൽ</del>, <del>പതിറ്റാണ്ടുകളായി</del> <del>സി</del>.<del>പി</del>.<del>ഐ (എം)</del>-<del>ന്റെ</del> <del>ഉറച്ച</del> <del>കോട്ടയായിരുന്ന</del> <del>ഈ</del> <del>മണ്ഡലത്തിൽ</del> <del>പാർട്ടിക്ക്</del> <del>ചരിത്രപരമായ</del> <del>തിരിച്ചടി</del> <del>നേരിടേണ്ടി</del> <del>വന്നു.</del> <del>പ്രമുഖ</del> <del>വ്യവസായി</del> <del>ഷാജൻ</del> <del>ആത്മഹത്യയും</del> <del>കേരളത്തിലെ</del> <del>ഭരണവിരുദ്ധ</del> <del>ജനവികാരവും</del> <del>തോൽവിക്ക്</del> <del>കാരണമായി</del> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== 1960 മെയ് 2-ന് കെ.സി. കുഞ്ഞിരാമൻ നമ്പ്യാരുടെയും പി.കെ. മാധവി അമ്മയുടെയും മകളായി കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ [[ഉളിയിൽ]] ഗ്രാമത്തിലാണ് പി.കെ. ശ്യാമള ജനിച്ചത്. ഹൈസ്കൂൾ പഠനകാലത്തുതന്നെ വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആകൃഷ്ടയായി. അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്ക് ശേഷം ജയിൽ മോചിതനായി എത്തിയ [[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ|കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണന്]] നൽകിയ സ്വീകരണത്തിൽ പങ്കെടുത്തത് ഇവരുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ(എം)]] നേതാവായ [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]] ആണ് ജീവിത പങ്കാളി. വിവാഹ ശേഷം പൊതുപ്രവർത്തനം മൊറാഴയിലേക്ക് മാറി. ==രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം== 1978-ൽ പ്രീഡിഗ്രി പഠനകാലത്ത് [[സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|എസ്.എഫ്.ഐ]] ഏരിയ കമ്മിറ്റി അംഗമായിക്കൊണ്ടാണ് സംഘടനാ രംഗത്ത് സജീവമായത്. 1982-ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) അംഗമായി. മട്ടന്നൂർ കോളേജ് യൂണിയൻ വൈസ് ചെയർപേഴ്സണായിരിക്കെ (1982-83) വിദ്യാർത്ഥി സമരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പോലീസ് മർദ്ദനത്തിന് ഇരയായിട്ടുണ്ട്. എസ്.എഫ്.ഐ ജില്ലാ ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. തുടർന്ന് ജനാധിപത്യ മഹിളാ അസോസിയേഷന്റെ കീഴൂർ ചാവശ്ശേരി വില്ലേജ് സെക്രട്ടറി, മട്ടന്നൂർ ഏരിയ കമ്മിറ്റി അംഗം എന്നീ ചുമതലകൾ വഹിച്ചു. നിലവിൽ മഹിളാ അസോസിയേഷന്റെ സംസ്ഥാന ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായും അഖിലേന്ത്യാ കമ്മിറ്റി അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു. 2019 മുതൽ സംഘടനയുടെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയാണ്. ==ഔദ്യോഗിക ജീവിതം== [[File:P K Shyamala Teacher at Morazha 22 10 33 163000.jpeg|thumb|px250|right|]] 1984-ൽ ബി.എഡ് പൂർത്തിയാക്കിയ ശ്യാമള ടീച്ചർ, 1985 മുതൽ മൊറാഴ സെൻട്രൽ സ്കൂളിൽ അധ്യാപികയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. പൊതുപ്രവർത്തനം ജീവിതചര്യയാക്കിയ പി കെ ശ്യാമള അധ്യാപന ജോലിയിൽ നിന്നും പലപ്പോഴായി അവധി എടുത്ത് പാർലമെന്ററി രംഗത്തും വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചു. *1995: തളിപ്പറമ്പ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. *2000: തളിപ്പറമ്പ് നഗരസഭയുടെ ആദ്യ വനിതാ ചെയർപേഴ്സണായി ചുമതലയേറ്റുു. *2015: ആന്തൂർ നഗരസഭ രൂപീകൃതമായപ്പോൾ അതിന്റെ ആദ്യ ചെയർപേഴ്സണായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ആന്തൂർ നഗരസഭയുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിലും നഗരസഭയെ പുരസ്കാരങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നതിലും ഇവർ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ഇവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നഗരസഭയ്ക്ക് ആർദ്രം നവകേരളം പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ===വഹിക്കുന്ന പദവികൾ=== * സി.പി.ഐ.എം കണ്ണൂർ ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗം (2019 മുതൽ). * ജനാധിപത്യ മഹിളാ അസോസിയേഷൻ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി. *ജനാധിപത്യ മഹിളാ അസോസിയേഷൻ അഖിലേന്ത്യാ കമ്മിറ്റി അംഗം. <ref>https://www.deshabhimani.com/News/kerala/cpim-women-candidate--34915</ref> == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] rtnw2x8jwgxw45591ponb1p24kth4n3 0 665591 4618721 4608513 2026-05-12T00:30:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618721 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sumitra Soren}} [[സന്താലി ഭാഷ|സന്താളി]] കവിയും ചെറുകഥാകൃത്തുമാണ് '''സുമിത്ര സോറൻ'''. 2025 ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref>https://www.pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=2240704&reg=3&lang=1</ref> ==ജീവിതരേഖ== മിഡ് ബിർന ചെന്നെ സാൻ ഇനാഗ് സഗായ് എന്ന സന്താളി ചെറുകഥാ സമാഹാരത്തിന് 2025 ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ സാഹിത്യ ശിൽപ്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ==കൃതികൾ== * കോയൽ(കവിത സമാഹാരം) * ഗുപി ഗിദ്രാഗ് കുക്മു(ചെറുകഥാ സമാഹാരം)<ref>https://libnet.vidyasagar.ac.in/cgi-bin/koha/opac-search.pl?q=au:%22Soren%2C%20Sumitra%20%22{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം (2025)<ref>https://archive.org/details/sahityaakademiawards-2025</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] k2kjfwe7urhua6rxcwrdimx7vcsbx1s 0 666498 4618675 4615618 2026-05-11T16:50:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618675 wikitext text/x-wiki {{self-published|date=2026 ഏപ്രിൽ}} {{Notability}} {{third-party|date=2026 ഏപ്രിൽ}} {{Infobox writer |name=ഷെരീഫ് സാഗർ |image=Shareef Sagar.jpg |caption=Shareef Sagar |birth_place=വാഴമ്പുറം, പാലക്കാട് ജില്ല, കേരളം |occupation=കഥാകൃത്ത്, നോവലിസ്റ്റ്, മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ |nationality=ഇന്ത്യ |period=ആധുനികം |genre=നോവൽ, ചെറുകഥ, രാഷ്ട്രീയം }} <h1>ഷെരീഫ് സാഗർ</h1> <p>മലയാളത്തിലെ ശ്രദ്ധേയനായ എഴുത്തുകാരനും, പത്രപ്രവർത്തകനും, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും ഡിജിറ്റൽ ക്രിയേറ്ററുമാണ് <b>ഷെരീഫ് സാഗർ (Shareef Sagar)</b>. കഥകൾ, നോവലുകൾ, ചരിത്രപഠനങ്ങൾ, ജീവചരിത്രം തുടങ്ങി വിവിധ മേഖലകളിലായി നിരവധി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുസ്ലിം യൂത്ത് ലീഗിന്റെ സംസ്ഥാന പ്രവർത്തകസമിതി അംഗമായ അദ്ദേഹം സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളിലെ സജീവ ഇടപെടലുകളിലൂടെയും <b>സാഗർ ടോക്സ് (Sagar Talks)</b> എന്ന യൂട്യൂബ് ചാനലിലൂടെയും ശ്രദ്ധേയനാണ്.</p> <h2>ജീവിതരേഖ</h2> <p>പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ മണ്ണാർക്കാടിനടുത്ത് കാരാകുർശ്ശി വാഴമ്പുറം സ്വദേശിയാണ്. പരേതനായ ഉണ്ണീൻകുട്ടിയുടെയും ആമിനയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. വാഴമ്പുറം എ.എം.യു.പി സ്‌കൂൾ, കാരാകുറുശ്ശി ജി.വി.എച്ച്.എസ്.എസ്, മണ്ണാർക്കാട് എം.ഇ.എസ് കല്ലടി കോളേജ്, പാലക്കാട് ഗവ. വിക്ടോറിയ കോളേജ്, ഒറ്റപ്പാലം എൻ.എസ്.എസ് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. ചരിത്രത്തിലും മലയാളത്തിലും ജേണലിസത്തിലും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും നേടിയിട്ടുണ്ട്.</p> <p>മാതൃഭൂമി ബാലപംക്തിയിലൂടെയാണ് എഴുത്തിന്റെ ലോകത്തേക്ക് കടന്നുവന്നത്. വിദ്യാർത്ഥി കാലഘട്ടത്തിൽ എം.എസ്.എഫ് പാലക്കാട് ജില്ല സെക്രട്ടറിയായും കലാവേദി കൺവീനറായും പ്രവർത്തിച്ചു. ക്യാമ്പസ് നാടകങ്ങളിൽ മികച്ച നടനുള്ള പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. 2002-ൽ കാലിക്കറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ സംഘടിപ്പിച്ച കലാജാഥയുടെ സംഗീതശില്പം രചിച്ചത് ഇദ്ദേഹമാണ്.</p> <h2>പ്രവർത്തന മേഖലകൾ</h2> <h3>പത്രപ്രവർത്തനം</h3> <p>തൂലിക മാസികയുടെ എക്‌സിക്യുട്ടീവ് എഡിറ്ററായാണ് ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. തുടർന്ന് ചന്ദ്രിക ദിനപത്രത്തിന്റെ വിവിധ എഡിഷനുകളിൽ (കോഴിക്കോട്, മലപ്പുറം, ഖത്തർ, റിയാദ്, ജിദ്ദ) സബ് എഡിറ്ററായും തത്സമയം പ്രദോഷ ദിനപത്രത്തിൽ ചീഫ് സബ് എഡിറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ സ്വതന്ത്ര പത്രപ്രവർത്തകനായി തുടരുന്നു.</p> <h3>ഡിജിറ്റൽ മീഡിയ</h3> <p>'സാഗർ ടോക്സ്' എന്ന യൂട്യൂബ് ചാനലിലൂടെ ചരിത്ര വിവരണങ്ങളും സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളും വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. പതിനായിരക്കണക്കിന് വരിക്കാരുള്ള ഈ ചാനൽ മലയാളി ഡിജിറ്റൽ ഇടങ്ങളിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്.</p> <h2>കൃതികൾ</h2> <h3>നോവലുകൾ</h3> <ul> <li>ചോര പറ്റിയ ചിറക് (ഒലിവ് ബുക്‌സ്)</li> <li>ഫൂക്ക (മാൻകൈന്റ് പബ്ലിക്കേഷൻസ്)</li> <li>കത്രികപ്പൂട്ട് (യുവത ബുക്‌സ്)</li> </ul> <h3>കഥാസമാഹാരം</h3> <ul> <li>മണൽച്ചൊരുക്ക് (സൈകതം ബുക്‌സ്)</li> </ul> <h3>പഠനം/ജീവചരിത്രം</h3> <ul> <li>ഷേറെ കേരള കെ.എം സീതി സാഹിബ് (മൺസൂൺ വൈബ്‌സ്)</li> <li>വാരിയംകുന്നത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജി (ഒലിവ് ബുക്‌സ്)</li> <li>ഐ.എസ്; രക്തദാഹികളുടെ മതം (യുവത ബുക്‌സ്)</li> <li>ആനന്ദത്തിന്റെ മുള്ള് (യുവത ബുക്‌സ്)</li> </ul> <h2>പുരസ്‌കാരങ്ങൾ</h2> <ul> <li>രാജലക്ഷ്മി സ്മാരക ചെറുകഥാ അവാർഡ്</li> <li>അങ്കണം കഥാ അവാർഡ്</li> <li>വി.സി അബൂബക്കർ സ്മാരക പത്രപ്രവർത്തക അവാർഡ്</li> <li>ഉബൈദ് ചങ്ങലീരി സ്മാരക പ്രതിഭ അവാർഡ്</li> </ul> <h2>കുടുംബം</h2> <p>ഭാര്യ: ഷംന സിദ്ദീഖ്. മകൾ: ഫാത്തിമ ഷൻസ. ബുഷ്റ, അഷ്റഫ് സാഗർ, മനാഫ് സാഗർ എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.</p> == അവലംബങ്ങൾ == * [https://www.saikathambooks.com/Shareef_Sagar സൈകതം ബുക്സ് - ഷെരീഫ് സാഗർ പ്രൊഫൈൽ] * [https://www.mbibooks.com/writer/shareef-sagar/ MBI Books - ഷെരീഫ് സാഗർ] * [https://yuvathabooks.in/product-tag/shareef-sagar/ യുവത ബുക്സ് - ഗ്രന്ഥങ്ങൾ] * [https://olivepublications.in/product/chora-pattiya-chirak/ ഒലിവ് പബ്ലിക്കേഷൻസ് - ചോര പറ്റിയ ചിറക്] * [https://www.mathrubhumi.com/pravasi/oman/shareef-sagar-c5798f28 മാതൃഭൂമി - ഒമാനിലെ സാംസ്കാരിക പരിപാടി] * [https://www.malayalamnewsdaily.com/node/30116/sunday-plus/book-review-about-fooka മലയാളം ന്യൂസ് - ഫൂക്ക നോവൽ റിവ്യൂ] * [https://themalabarjournal.com/post/tmj-outlook-muslim-league-seventy-five-political-years-of-inevitability-shareef-sagar മലബാർ ജേണൽ - മുസ്ലിം ലീഗ് രാഷ്ട്രീയ ലേഖനം] * [https://truecopythink.media/contributor/shafeef-sagar ട്രൂ കോപ്പി തിങ്ക് - ലേഖനങ്ങൾ] * [https://www.thecue.in/opinion/uniform-civil-code-and-cpm-shareef-sagar-column ദ ക്യൂ - ലേഖനം] * [https://shababweekly.in/sharif-sagar-the-communal-interpretations-malabar-struggle/ ശബാബ് വീക്കിലി - മലബാർ സമരം ലേഖനം] * [https://www.mediaoneonline.com/mediaone-shelf/analysis/iuml-jih-sdpi-islamophophia-documentation-report-june-2024-part-01-259332 മീഡിയ വൺ - വിശകലനം] * [https://malayalam.news18.com/news/coronavirus-latest-news/covid-19-journalists-facebook-post-from-kasargod-rv-219705.html ന്യൂസ് 18 മലയാളം - പത്രപ്രവർത്തക കുറിപ്പ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/@sagartalks സാഗർ ടോക്സ് - യൂട്യൂബ് ചാനൽ] * [https://www.instagram.com/shareef__sagar/ ഷെരീഫ് സാഗർ - ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം] * [https://www.facebook.com/shareef.sagar.3/ ഷെരീഫ് സാഗർ - ഫേസ്ബുക്ക്] * [https://www.amazon.in/FOOKA-%E0%B4%AB%E0%B5%82%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95-SHEREEF-SAGAR-%E0%B4%B7%E0%B5%86%E0%B4%B0%E0%B5%80%E0%B4%AB%E0%B5%8D/dp/B0GK1LHW8J ഫൂക്ക - ആമസോൺ ലിങ്ക്] <references /> [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പത്രപ്രവർത്തകർ]] i0ch9x7nj0ruu5fbftmvhyiys3icf8r 0 666760 4618706 4614617 2026-05-11T20:42:57Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4618706 wikitext text/x-wiki {{Infobox Prepared Food | name = സാലോ | image = [[FIle:Sało.JPG|250px]] | caption = സാലോ | alternate_name = "സ്ലാനിന" | region = [[Europe|യൂറോപ്പ്]] (മധ്യ, തെക്കുകിഴക്ക്, [[കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ്|കിഴക്ക്]]) | main_ingredient = പന്നി മാംസം, ഉപ്പ് | variations = | calories = | other = }} [[പ്രമാണം:Slonina.JPG|ലഘുചിത്രം|കുരുമുളക് പൊടിയിൽ പുരട്ടിയെടുത്ത '''സ്ലാനിന'''യുടെ ഒരു പഴക്കമുള്ള സ്ലാബ്]] [[പന്നിയിറച്ചി|പന്നിയിറച്ചിയുടെ]] ചർമ്മത്തിന് താഴെയുള്ള കൊഴുപ്പിൽ ഉപ്പു ചേർത്ത് പാളികളാക്കി ചിലപ്പോൾ ചർമ്മത്തോടൊപ്പവും മറ്റു ചിലപ്പോൾ മാംസത്തിന്റെ പാളികൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു യൂറോപ്യൻ ഭക്ഷണമാണ് '''സാലോ''' അല്ലെങ്കിൽ '''സ്ലാനിന'''<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2015/mar/06/salo-ukraine-national-obsession|title=A foodie's guide to salo: the Ukrainian delicacy made of cured pork fat|access-date=April 22, 2026|last=Shearlaw|first=Maeve|date=March 6, 2015|website=The Guardian|publisher=The Guardian}}</ref>. മധ്യ, കിഴക്കൻ, തെക്കുകിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലുടനീളം ഇത് സാധാരണയായി കഴിക്കുകയും വ്യത്യസ്ത പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ സാധാരണയായി ഉണങ്ങിയ ഉപ്പോ ഉപ്പുവെള്ളമോ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കിഴക്കൻ സ്ലാവിക്, ഹംഗേറിയൻ, റൊമാനിയൻ ഇനങ്ങളിൽ കുരുമുളക് അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ ചേർക്കുമ്പോൽ, തെക്ക്, പടിഞ്ഞാറൻ സ്ലാവിക് പതിപ്പുകളിൽ പലപ്പോഴും പുകയ്ക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. സ്ലാവിക് പദമായ "സാലോ" അല്ലെങ്കിൽ "സ്ലാനിന" സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് "[[പന്നിയിറച്ചി|ബേക്കൺ]]" (ഉപ്പിട്ടുണക്കിയ പന്നി മാംസം), "ലാർഡ്" (പന്നിക്കൊഴുപ്പ്) അല്ലെങ്കിൽ പൊതുവേ "ഫാറ്റ്ബാക്ക്" എന്നീ പേരുകളിൽ ഇംഗ്ലീഷിൽ അറിയപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://www.atlasobscura.com/foods/salo-pork-ukraine|title=Ukrainian Raw Pork Fat Puts Bacon to Shame|access-date=2026-04-22|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://etnocook.com/ingridients/salo-pork-fat/|title=Traditional Ukrainian salo (Cured Pork Fat)|access-date=2026-04-22|language=en-US}}</ref>. ബേക്കണിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി സാലോയിൽ കൂടുതൽ കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ലാർഡിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ സാലോ റെൻഡർ ചെയ്യുന്നില്ല. ഇത് ഇറ്റാലിയൻ ''ലാർഡോക്ക്'' സമാനമാണ്, പ്രധാന വ്യത്യാസം ''ലാർഡോ'' ഉണക്കുന്നതിനായി മുറിക്കുന്നു എന്നതാണ്. == ചരിത്രം == പല ചരിത്രപരമായ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടും പന്നിയിറച്ചിക്കും പന്നിക്കൊഴുപ്പിനും പ്രാദേശികമായി സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കന്നുകാലികളെ കൃഷിയാവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നതം അവയുടെ ഇറച്ചി മട്ടനോടൊപ്പം നഗരവാസികൾക്ക് വിൽക്കപ്പെട്ടതും പന്നികളെ ഒരു സാധാരണ ഭക്ഷ്യ വസ്തുവായി കാണുന്നതിന് കാരണമായി. [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയിനിൽ]] മുസ്ലീം ആക്രമണകാരികൾ ഇസ്ലാം മതം പന്നികളെ ഭക്ഷിക്കുന്നത് വിലക്കിയതു കാരണം അവയെ ഒഴിവാക്കി മറ്റു മൃഗങ്ങളെ കടത്തിക്കൊണ്ടു പോയത് ഒരു സുപ്രധാന കാരണമാണ്. 18-ഉം 19-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഉക്രെയിനിലെ നഗരവാസികൾ പോലും പന്നികളെ വളർത്തിയിരുന്നു, അവയുടെ മേച്ചിൽപ്പുറങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ [[കീവ്]] പോലെയുള്ള നഗരങ്ങളുടെ മധ്യഭാഗങ്ങളിലായിരിക്കും സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്<ref name=":0">{{Cite web|url=https://obarykada.com/chasopys/shho-take-ukrayinska-kuhnya-istoriya-stravy-smaky/|title=Що таке «українська кухня»? Історія, страви, смаки|access-date=2025-08-13|date=24 August 2018}}</ref>. == ഉൽപ്പാദനം == വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ പല രീതികളിൽ സാലോ ഉൽപാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഉക്രൈനിൽ ഒരു പന്നിയെ അറുത്തതിനുശേഷം തൊലി കളയില്ല, പകരം അതിന്റെ തൊലി തീയിൽ ചുട്ടു, കൊഴുപ്പ് പാളികളായി മുറിക്കുകയും മൃഗത്തിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്ത രക്തം ഉപയോഗിച്ച് സോസേജ് ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിട്ടാണ് പോളണ്ടുകാർ സാലോ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്<ref name=":0" />. == സംരക്ഷണം == സംരക്ഷണത്തിനായി, സാലോ ഉപ്പിലിടുകയും ചിലപ്പോൾ പുകയ്ക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷം ഇരുണ്ടതും തണുത്തതുമായ സ്ഥലത്ത് ഒരു വർഷമോ അതിൽ കൂടുതലോ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു<ref name=":1">{{Cite web|url=https://news.telegraf.com.ua/ukr/ukraina/2025-02-05/5896789-salo-yak-simvol-chomu-ukraintsi-polyubili-tsey-produkt|title=Сало як символ: чому українці полюбили цей продукт|access-date=2026-04-22|last=Шполянська|first=Катерина|date=2025-02-05|language=uk}}</ref>. കൊഴുപ്പിന്റെ പാളികൾ ആദ്യം 15x20 സെന്റിമീറ്റർ വലിപ്പത്തിൽ കഷണങ്ങളായി മുറിക്കുന്നു, സാധാരണയായി . പിന്നെ കൊഴുപ്പ് പാളികളിൽ (തൊലിയുടെ എതിർവശത്ത്) ഒരു സെന്റിമീറ്റർ പൊക്കത്തിൽ ഉപ്പ് പാളിയായി പുരട്ടിയ ശേഷം തടിപ്പെട്ടിയിൽ ഉണക്കുന്നു. കൂടുതൽ രുചിയ്ക്കും കേടാകുന്നത് ഒഴിവാക്കാനും, സാലോയുടെ സ്ലാബുകളിൽ കുരുമുളക് പൊടിയുടെ കട്ടിയുള്ള പാളി, അരിഞ്ഞ വെളുത്തുള്ളി തുടങ്ങിയവ ചേർക്കാം. ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യത്തിൽ സാലോയുടെ സ്ലാബുകൾ ഉപ്പു ചേർത്ത് ബാഗുകളിലും ബാരലുകളിലും സൂക്ഷിക്കാറുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയിനിൽ സാലോ പരമ്പരാഗതമായി പുകയ്ക്കാറുണ്ട്. പന്നിയുടെ കുടലിൽ നിന്നുള്ള കൊഴുപ്പ് ലാർഡ്, ''ഷ്ക്വാർക്കി'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന വിഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name="sho">{{Cite web|url=https://obarykada.com/chasopys/shho-take-ukrayinska-kuhnya-istoriya-stravy-smaky/|title=Що таке «українська кухня»? Історія, страви, смаки|access-date=2025-08-13|date=24 August 2018}}</ref> == പാചകം == [[പ്രമാണം:Salo.JPG|ലഘുചിത്രം|200x200ബിന്ദു|ലൂസിനിയ, ഒരു ലിത്വാനിയൻ തരം സാലോ]] സാലോ ഉണക്കിയും, പാകം ചെയ്തും കഴിക്കുന്നു. സാലോ പലപ്പോഴും ചെറിയ കഷണങ്ങളായി മുറിച്ച് പാചകത്തിന് കൊഴുപ്പ് നൽകുന്നതിനായി വറുത്തെടുക്കുന്നു. ബാക്കി ''ഷ്ക്വാർക്കി'' വറുത്ത ഉരുളക്കിഴങ്ങിനോ ബ്രഡിൽ പരത്തുന്നതിനോ ചേരുവായി ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://thefoodhog.com/salo-recipe/|title=Salo Recipe- Delicious Ukrainian Cured Pork Fat In 10 Mins|access-date=2026-04-22|date=2020-09-28|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == ഉപയോഗം == [[പ്രമാണം:Szalonnasütés_cserkészek.jpg|ലഘുചിത്രം|സസലോന ഹംഗേറിയൻ സ്കൌട്ട്സ് ഓഫ് വാഷിംഗ്ടൺ വറുത്തെടുക്കുന്നു]] ഉപ്പിലിട്ട സാലോ ദീർഘകാലം സൂക്ഷിക്കാം, പാകം ചേയ്യാതെ തന്നെ ഇത് കഴിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഈ കാരണങ്ങളാൽ, ഇടയന്മാർ, വേട്ടക്കാർ, മറ്റ് ദീർഘദൂര യാത്രക്കാർ എന്നിവർ ഇത് പലപ്പോഴും ഭക്ഷണത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ജർമ്മൻ, ഹംഗേറിയൻ സൈനികർക്ക് അവരുടെ റേഷന്റെ ഭാഗമായി ഇത് നൽകിയിരുന്നു. സാലോ വളരെയധികം പഴകുകയോ പ്രകാശത്തിന് വിധേയമാകുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, കൊഴുപ്പ് ഉപരിതലത്തിൽ ഓക്സിഡൈസ് ചെയ്യുകയും അത് ചീയുകയും കയ്പുരുചിയാകുകയും ചെയ്യും. പാചകത്തിന് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത ഇവ തുകൽ ബൂട്ടുകളിലും എലിക്കെണിയായും, അല്ലെങ്കിൽ [[സോപ്പ്]] നിർമ്മാണത്തിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. == സാംസ്കാരികം == [[പ്രമാണം:Cало_мелене_з_часником_та_спеціями.jpg|ലഘുചിത്രം|ഉക്രെയ്ൻ ചെർണിവ് മേഖലയിലെ വെളുത്തുള്ളി, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്ത സാലോ]] സാലോയെയും ഉക്രെയിൻകാരെയും ബന്ധപ്പെടുത്തുന്ന നിരവധി തമാശകളുണ്ട്<ref name=":1" />. ഉക്രെയിൻകാരെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു തമാശയുടെ ഫലമായിട്ടാണ് ചോക്ലേറ്റ് സാലോ എന്ന ഒരു സുഗന്ധവ്യഞ്ജനം ഉണ്ടായത്. ഉക്രെയ്നിലെ [[ലിവിവ്|ലിവിവിൽ]] സാലോയ്ക്കായി ഒരു [[മ്യൂസിയം]] തന്നെയുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/features/2020/2/2/salo-ukraines-greasy-national-symbol|title=Salo: Ukraine's greasy national symbol|access-date=2024-11-17|last=Mirovalev|first=Mansur|website=Al Jazeera|language=en}}</ref>. ഓഗസ്റ്റ് 27 ന് ഉക്രെയ്നിൽ അനൌപചാരികമായി സാലോ ദിനമായി ആഘോഷിക്കുന്നു. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:Articles containing Bulgarian-language text]] [[വർഗ്ഗം:Articles containing Estonian-language text]] [[വർഗ്ഗം:Articles containing Czech-language text]] [[വർഗ്ഗം:Articles containing Serbo-Croatian-language text]] [[വർഗ്ഗം:Articles containing Belarusian-language text]] [[വർഗ്ഗം:Articles containing Russian-language text]] [[വർഗ്ഗം:Articles including recorded pronunciations]] [[വർഗ്ഗം:Ukranian food]] 17rsutqu28zc1hk20cgcuslpswin96p 0 667130 4618634 4617953 2026-05-11T13:14:10Z EmausBot 16706 യന്ത്രം: [[ആപ്പിൾ നെല്ലി]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു 4618634 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ആപ്പിൾ നെല്ലി]] daji5xqh5qeyrgxq8nubzkc85vnk6kd 0 667152 4618762 4618365 2026-05-12T07:16:25Z Vicharam 9387 [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4618762 wikitext text/x-wiki '''പി. എം. എ. സമീർ''' കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് നേതാവുമാണ്. 2026-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ  നിന്നും വിജയിച്ച് കേരള നിയമസഭാംഗമായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2026-05-09}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == '''പി. എം. എ. സമീർ''' ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് (IUML) പാർട്ടിയുടെ സജീവ നേതാവാണ്. മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ വിവിധ സംഘടനാതല പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്ത അദ്ദേഹം യുവജന-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. 2026-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ച് സി.പി.ഐ സ്ഥാനാർത്ഥി അജിത് കൊളാടിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി അദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭാംഗമായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/p-m-a-sameer-272/|title=P M A Sameer, TIRURANGADI constituency, IUML, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-09|language=en}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] 9zsre2nesoczrkgseh2urtipavm7bbz 0 667157 4618763 4618383 2026-05-12T07:20:09Z Vicharam 9387 [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4618763 wikitext text/x-wiki ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി പ്രവർത്തകനാണ് പി കെ നവാസ് <ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2026-05-09}}</ref>2026ൽ താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് എം.എൽ.എയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2026-05-09}}</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ താനൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുാണ് 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി പി.കെ. നവാസ് മത്സരിച്ചത്. ബിരുദാനന്തര ബിരുദധാരിയായ ഇദ്ദേഹം ഒരു ബിസിനസുകാരൻ കൂടിയാണ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സത്യവാങ്മൂലം അനുസരിച്ച്, പി.കെ. നവാസിന് ഏകദേശം 3 കോടി രൂപയുടെ ആസ്തിയും 23.7 ലക്ഷം രൂപയുടെ ബാധ്യതകളുമുണ്ട്. എന്നാൽ വാർഷിക വരുമാനമായി സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് പൂജ്യം രൂപയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/p-k-navas-347/|title=P K Navas, TANUR constituency, IUML, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-10|language=en}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] 1dsw39q2svtn9qrjxbzlb49fkf5og0h 4618766 4618763 2026-05-12T07:23:05Z Vicharam 9387 4618766 wikitext text/x-wiki ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി പ്രവർത്തകനാണ് പി കെ നവാസ് <ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2026-05-09}}</ref>2026ൽ താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് എം.എൽ.എയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2026-05-09}}</ref>. എം.എസ്.എഫിന്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റാണ് നവാസ്. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ താനൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുാണ് 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി പി.കെ. നവാസ് മത്സരിച്ചത്. എൽഡിഎഫ് സ്വതന്ത്രൻ മുഹമ്മദ് സമീർ ടിയെയാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/udf-candidate-pk-navas-won-in-tanur-assembly-election-2026-articleshow-pui4gsx</ref> ബിരുദാനന്തര ബിരുദധാരിയായ ഇദ്ദേഹം ഒരു ബിസിനസുകാരൻ കൂടിയാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സത്യവാങ്മൂലം അനുസരിച്ച്, പി.കെ. നവാസിന് ഏകദേശം 3 കോടി രൂപയുടെ ആസ്തിയും 23.7 ലക്ഷം രൂപയുടെ ബാധ്യതകളുമുണ്ട്. എന്നാൽ വാർഷിക വരുമാനമായി സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് പൂജ്യം രൂപയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/p-k-navas-347/|title=P K Navas, TANUR constituency, IUML, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-10|language=en}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] d8weixg9inkgb47wb1ouxp6diuax29q 0 667168 4618648 4618595 2026-05-11T14:52:20Z Vinayaraj 25055 4618648 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Padachonte chorum janapriyakathakalum book cover.jpg|ലഘുചിത്രം]] [[ഡി.സി. ബുക്സ്|ഡിസി ബുക്സ്]]<ref>{{Cite web|url=https://dcbookstore.com/books/padachonte-chorum-janapriyakathakalum|title=Books/PADACHONTE CHORUM JANAPRIYA KATHAKALUM}}</ref> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[ഉറൂബ്|ഉറൂബിൻ്റെ]] തിരഞ്ഞെടുത്ത [[ചെറുകഥ|കഥകളുടെ]] സമാഹാരമാണ് '''പടച്ചോൻ്റെ ചോറും ജനപ്രിയകഥകളും'''. പതിനേഴുകഥകളാണ് ഈ സമാഹരത്തിലുള്ളത്. [[വെളുത്ത കുട്ടി]]‚ രാച്ചിയമ്മ‚ പടച്ചോൻ്റെ ചോറ്‚ കുപ്പിവളകൾ എന്നീ കഥകൾ ഈ സമാഹാരത്തിൽ ഉണ്ട്. ==അവലംബം== <references /> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *https://dcbookstore.com/books/padachonte-chorum-janapriyakathakalum''' *https://tbsbook.com/product/rachiyamma/ *https://tbsbook.com/product/moulaviyum-changathimarum/ [[വർഗ്ഗം:ഉറൂബിൻ്റെ കൃതികൾ]] lwx81z6a7pbryvdt8uhvywds4qc9i5i 4618649 4618648 2026-05-11T14:52:38Z Vinayaraj 25055 [[പടച്ചോൻ്റെ ചോറും ജനപ്രിയ കഥകളും]] എന്ന താൾ [[പടച്ചോൻ്റെ ചോറും ജനപ്രിയകഥകളും]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Vinayaraj മാറ്റി 4618648 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Padachonte chorum janapriyakathakalum book cover.jpg|ലഘുചിത്രം]] [[ഡി.സി. ബുക്സ്|ഡിസി ബുക്സ്]]<ref>{{Cite web|url=https://dcbookstore.com/books/padachonte-chorum-janapriyakathakalum|title=Books/PADACHONTE CHORUM JANAPRIYA KATHAKALUM}}</ref> പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[ഉറൂബ്|ഉറൂബിൻ്റെ]] തിരഞ്ഞെടുത്ത [[ചെറുകഥ|കഥകളുടെ]] സമാഹാരമാണ് '''പടച്ചോൻ്റെ ചോറും ജനപ്രിയകഥകളും'''. പതിനേഴുകഥകളാണ് ഈ സമാഹരത്തിലുള്ളത്. [[വെളുത്ത കുട്ടി]]‚ രാച്ചിയമ്മ‚ പടച്ചോൻ്റെ ചോറ്‚ കുപ്പിവളകൾ എന്നീ കഥകൾ ഈ സമാഹാരത്തിൽ ഉണ്ട്. ==അവലംബം== <references /> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *https://dcbookstore.com/books/padachonte-chorum-janapriyakathakalum''' *https://tbsbook.com/product/rachiyamma/ *https://tbsbook.com/product/moulaviyum-changathimarum/ [[വർഗ്ഗം:ഉറൂബിൻ്റെ കൃതികൾ]] lwx81z6a7pbryvdt8uhvywds4qc9i5i 100 667170 4618687 4618450 2026-05-11T18:11:12Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4618687 wikitext text/x-wiki === 2026 മെയ് 10 ഞായറാഴ്ച === '''1201 മേടം 27''' ലോകം [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസ്]] സമാധാന നിർദ്ദേശത്തോടുള്ള [[ഇറാൻ|ഇറാന്റെ]] മറുപടി [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്ഥാൻ]] മധ്യസ്ഥർ വഴി ടെഹ്‌റാൻ സമർപ്പിച്ചതായി ഇറാനിലെ സർക്കാർ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. * രണ്ട് മാസത്തിലേറെയായി തുടരുന്ന പശ്ചിമേഷ്യൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനായി [[ഇറാൻ]] മുന്നോട്ടുവെച്ച സമാധാന നിർദേശങ്ങൾ [[അമേരിക്കൻ പ്രസിഡണ്ട്|അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ്]] [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്]] തള്ളി. ഇറാൻറെ നിബന്ധനകൾ "തീർത്തും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല"എന്ന് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി.തൻറെ സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായ '[[ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ]]' വഴിയാണ് ട്രംപ് ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചത്. "ഇറാൻറെ പ്രതിനിധികളുടെ മറുപടി ഞാൻ വായിച്ചു. എനിക്കത് ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല - ഇത് തീർത്തും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല!" ട്രംപ് കുറിച്ചു. ഇന്ത്യ *തമിഴ്‌നാട് മുഖ്യമന്ത്രിയായി ത[[മിഴക വെട്രി കഴകം]] നേതാവ് [[വിജയ്]] സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു. *വിജയു്യുടെ സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിൽ [[ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം - ഇന്ത്യ|കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ]] നിർദ്ദേശപ്രകാരം, [[ദേശീയഗാനം|ദേശീയഗാനത്തിന്]] മുമ്പ് [[വന്ദേ മാതരം|വന്ദേമാതരത്തിന്റെ]] ആറ് ഖണ്ഡികകളുൾപ്പെടുത്തിയ രൂപം ആലപിച്ചു. കേന്ദ്രം പുതിയ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ച് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് വന്ദേമാതരം ഒരു ചടങ്ങിൽ പൂർണ്ണമായും ആലപിച്ചത്. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 10}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> 2rwt8gvewkkj3k05thng7ymn8kzeyx8 4618688 4618687 2026-05-11T18:11:48Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4618688 wikitext text/x-wiki === 2026 മെയ് 10 ഞായറാഴ്ച === '''1201 മേടം 27''' ലോകം * [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസ്]] സമാധാന നിർദ്ദേശത്തോടുള്ള [[ഇറാൻ|ഇറാന്റെ]] മറുപടി [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്ഥാൻ]] മധ്യസ്ഥർ വഴി ടെഹ്‌റാൻ സമർപ്പിച്ചതായി ഇറാനിലെ സർക്കാർ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. * രണ്ട് മാസത്തിലേറെയായി തുടരുന്ന പശ്ചിമേഷ്യൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനായി [[ഇറാൻ]] മുന്നോട്ടുവെച്ച സമാധാന നിർദേശങ്ങൾ [[അമേരിക്കൻ പ്രസിഡണ്ട്|അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ്]] [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്]] തള്ളി. ഇറാൻറെ നിബന്ധനകൾ "തീർത്തും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല"എന്ന് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി.തൻറെ സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായ '[[ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ]]' വഴിയാണ് ട്രംപ് ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചത്. "ഇറാൻറെ പ്രതിനിധികളുടെ മറുപടി ഞാൻ വായിച്ചു. എനിക്കത് ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല - ഇത് തീർത്തും അംഗീകരിക്കാനാവില്ല!" ട്രംപ് കുറിച്ചു. ഇന്ത്യ *തമിഴ്‌നാട് മുഖ്യമന്ത്രിയായി ത[[മിഴക വെട്രി കഴകം]] നേതാവ് [[വിജയ്]] സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു. *വിജയു്യുടെ സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിൽ [[ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം - ഇന്ത്യ|കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ]] നിർദ്ദേശപ്രകാരം, [[ദേശീയഗാനം|ദേശീയഗാനത്തിന്]] മുമ്പ് [[വന്ദേ മാതരം|വന്ദേമാതരത്തിന്റെ]] ആറ് ഖണ്ഡികകളുൾപ്പെടുത്തിയ രൂപം ആലപിച്ചു. കേന്ദ്രം പുതിയ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ച് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് വന്ദേമാതരം ഒരു ചടങ്ങിൽ പൂർണ്ണമായും ആലപിച്ചത്. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 10}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> 8auj4qids2xy3lc8qyfypbz810coha4 3 667201 4618636 2026-05-11T13:17:14Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618636 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: TorB4ss | TorB4ss | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 13:17, 11 മേയ് 2026 (UTC) m6kxl0qa8qqmp5pdcnk741pvh084bx5 3 667202 4618641 2026-05-11T14:29:27Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618641 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: 64kb.ram | 64kb.ram | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:29, 11 മേയ് 2026 (UTC) oy3nr00sv4hsd1zp8kgjdauzmsvodjc 3 667203 4618656 2026-05-11T15:37:28Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618656 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Devrimthebest | Devrimthebest | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:37, 11 മേയ് 2026 (UTC) tihkdmw53at9at7ultlpab7ybjohhsp 100 667204 4618660 2026-05-11T15:47:39Z Aby John Vannilam 13754 പുതിയത് 4618660 wikitext text/x-wiki === 2026 മെയ് 11 തിങ്കളാഴ്ച === '''1201 മേടം 28''' ലോകം *പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ഷി ജിൻപിങ്ങിന്റെ നാലിന നിർദ്ദേശത്തെ പിന്തുണച്ച് ഇറാൻ *ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് മെയ് 13 മുതൽ 15 വരെ ചൈന സന്ദർശിക്കുന്നു. ഇന്ത്യ *പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ കന്നുകാലി കടത്ത് തടയാൻ സംസ്ഥാനത്തുടനീളം കർശന നടപടിക്ക് ഉത്തരവ് {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 11}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> ec8wtuada3ft5wi6eyumvonr1axto2z 4618681 4618660 2026-05-11T17:06:12Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4618681 wikitext text/x-wiki === 2026 മെയ് 11 തിങ്കളാഴ്ച === '''1201 മേടം 28''' ലോകം *[[പശ്ചിമേഷ്യ|പശ്ചിമേഷ്യയിൽ]] സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള [[ചൈന|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചീനയുടെ]] പ്രസിഡന്റ് [[ഷി ജിൻപിങ്|ഷി ജിൻപിങ്ങി]]ന്റെ നാലിന നിർദ്ദേശത്തെ [[ഇറാൻ]] പിന്തുണച്ചു. *[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] രാഷ്ട്രപതി [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്]] മെയ് 13 മുതൽ 15 വരെ [[ചൈന|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചീന]] സന്ദർശിക്കുന്നു. ഇന്ത്യ *[[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ]] കന്നുകാലി കടത്ത് തടയാൻ സംസ്ഥാനത്തുടനീളം കർശന നടപടിക്ക് ഉത്തരവ് കേരളം *[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] [[നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവ്|നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവിന്റെ]] പേര് തീരുമാനിയ്ക്കുവാൻ ഡൽഹിയിൽ കൂടിയാലോചനകൾ തുടരുന്നു. സർക്കാർ രൂപീകരണത്തെക്കുറിച്ചും മുഖ്യമന്ത്രിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും അഭിപ്രായം തേടുന്നതിനായി [[കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ്]] നിരവധി മുതിർന്ന കേരള നേതാക്കളെ ദേശീയ തലസ്ഥാനത്തേക്ക് വിളിപ്പിച്ചു. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 11}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> jaj8bo497yzh6xh7qp83j5z3750hec3 4618684 4618681 2026-05-11T17:59:35Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4618684 wikitext text/x-wiki === 2026 മെയ് 11 തിങ്കളാഴ്ച === '''1201 മേടം 28''' ലോകം *[[പശ്ചിമേഷ്യ|പശ്ചിമേഷ്യയിൽ]] സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള [[ചൈന|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചീനയുടെ]] പ്രസിഡന്റ് [[ഷി ജിൻപിങ്|ഷി ജിൻപിങ്ങി]]ന്റെ നാലിന നിർദ്ദേശത്തെ [[ഇറാൻ]] പിന്തുണച്ചു. *[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] രാഷ്ട്രപതി [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്]] മെയ് 13 മുതൽ 15 വരെ [[ചൈന|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചീന]] സന്ദർശിക്കുന്നു. ഇന്ത്യ *[[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌ നാട്ടിൽ]] [[ഓൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം]] (എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ.) നെടുകെ പിളർന്നു. 30 [[നിയമസഭാംഗം|എംഎൽഎമാരുടെ]] പിന്തുണയോടെ [[എസ്.പി.വേലുമണി|എസ്.പി.വേലുമണിയെ]] ഒരു വിഭാഗം നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. അതേസമയം മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി [[എടപ്പാടി പളനിസ്വാമി|എടപ്പാടി പളനിസ്വാമിയാണ്]] നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവെന്ന് [[എടപ്പാടി പളനിസ്വാമി|എടപ്പാടി പളനിസ്വാമിയെ]] അനുകൂലിക്കുന്ന 17 എം.എൽ.എമാരുടെ വിഭാഗം അവകാശപ്പെട്ടു. * [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ]] എസ്‌.ഐ.ആർ. പ്രക്രിയയുടെയും നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെയും ചുമതല വഹിച്ച സംസ്ഥാന മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ്‌ ഓഫീസർ [[മനോജ് അഗർവാൾ|മനോജ് അഗർവാളിനെ]] ചീഫ് സെക്രട്ടറിയായി മുഖ്യമന്ത്രി [[സുവേന്ദു അധികാരി]] നിയമിച്ചു. മമത ബാനർജിയെ സുവേന്ദു അധികാരി തോൽപ്പിച്ച ഭബാനിപുർ മണ്ഡലത്തിൽ റിട്ടേണിങ് ഓഫീസറായിരുന്ന [[സുർജിത് റോയി|സുർജിത് റോയിയെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിൽ സീനിയർ ഡെപ്യൂട്ടി സെക്രട്ടറിയായും നിയമിച്ചു. *[[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ]] കന്നുകാലി കടത്ത് തടയാൻ സംസ്ഥാനത്തുടനീളം കർശന നടപടിക്ക് ഉത്തരവ്. മുൻസർക്കാർ നടപ്പിലാക്കാതിരുന്ന [[ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിത|ഭാരതീയ ന്യായസംഹിത]] (ബിഎൻഎസ്) സംസ്ഥാനത്ത് ഉടനടി പ്രാബല്യത്തിൽ കൊണ്ടുവരാനും തീരുമാനം. കഴിഞ്ഞവർഷങ്ങളിൽ നിയമനം മുടങ്ങിയ ഉദ്യോഗാർഥികൾക്കായി അഞ്ചുവർഷത്തെ പ്രായപരിധി ഇളവും പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിൽ]] നിന്നുള്ള അനധികൃത നുഴഞ്ഞുകയറ്റം തടയുന്നതിനായി അതിർത്തിയിൽ വേലി നിർമിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിനായി 600 ഏക്കർ ഭൂമി അതിർത്തി രക്ഷാസേനയ്ക്ക് കൈമാറും. കേരളം *[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] [[നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവ്|നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവിന്റെ]] പേര് തീരുമാനിയ്ക്കുവാൻ ഡൽഹിയിൽ കൂടിയാലോചനകൾ തുടരുന്നു. സർക്കാർ രൂപീകരണത്തെക്കുറിച്ചും മുഖ്യമന്ത്രിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും അഭിപ്രായം തേടുന്നതിനായി [[കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ്]] നിരവധി മുതിർന്ന കേരള നേതാക്കളെ ദേശീയ തലസ്ഥാനത്തേക്ക് വിളിപ്പിച്ചു. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 11}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> 78ciyxssqpm4yk7eakvjga6zy00tf37 4618686 4618684 2026-05-11T18:10:50Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4618686 wikitext text/x-wiki === 2026 മെയ് 11 തിങ്കളാഴ്ച === '''1201 മേടം 28''' ലോകം *[[പശ്ചിമേഷ്യ|പശ്ചിമേഷ്യയിൽ]] സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള [[ചൈന|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചീനയുടെ]] പ്രസിഡന്റ് [[ഷി ജിൻപിങ്|ഷി ജിൻപിങ്ങി]]ന്റെ നാലിന നിർദ്ദേശത്തെ [[ഇറാൻ]] പിന്തുണച്ചു. *[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] രാഷ്ട്രപതി [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്]] മെയ് 13 മുതൽ 15 വരെ [[ചൈന|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചീന]] സന്ദർശിക്കുന്നു. * [[ഫിലിപ്പീൻസ്]] വൈസ് പ്രസിഡന്റ് [[സാറ ദുതെർത്തെ|സാറ ദുതെർത്തെക്കെതിരായ]] ഇംപീച്ച്‌മെന്റ് പ്രമേയം പാസായി. ഫിലിപ്പീൻസ് ജനപ്രതിനിധി സഭയിൽ തിങ്കളാഴ്ച നടന്ന വോട്ടെടുപ്പിൽ ഭൂരിപക്ഷം അംഗങ്ങളും ഇംപീച്ച്‌മെന്റിനെ അനുകൂലിച്ചു. ഇന്ത്യ *[[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌ നാട്ടിൽ]] [[ഓൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം]] (എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ.) നെടുകെ പിളർന്നു. 30 [[നിയമസഭാംഗം|എംഎൽഎമാരുടെ]] പിന്തുണയോടെ [[എസ്.പി.വേലുമണി|എസ്.പി.വേലുമണിയെ]] ഒരു വിഭാഗം നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. അതേസമയം മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി [[എടപ്പാടി പളനിസ്വാമി|എടപ്പാടി പളനിസ്വാമിയാണ്]] നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവെന്ന് [[എടപ്പാടി പളനിസ്വാമി|എടപ്പാടി പളനിസ്വാമിയെ]] അനുകൂലിക്കുന്ന 17 എം.എൽ.എമാരുടെ വിഭാഗം അവകാശപ്പെട്ടു. * [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ]] എസ്‌.ഐ.ആർ. പ്രക്രിയയുടെയും നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെയും ചുമതല വഹിച്ച സംസ്ഥാന മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ്‌ ഓഫീസർ [[മനോജ് അഗർവാൾ|മനോജ് അഗർവാളിനെ]] ചീഫ് സെക്രട്ടറിയായി മുഖ്യമന്ത്രി [[സുവേന്ദു അധികാരി]] നിയമിച്ചു. മമത ബാനർജിയെ സുവേന്ദു അധികാരി തോൽപ്പിച്ച ഭബാനിപുർ മണ്ഡലത്തിൽ റിട്ടേണിങ് ഓഫീസറായിരുന്ന [[സുർജിത് റോയി|സുർജിത് റോയിയെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിൽ സീനിയർ ഡെപ്യൂട്ടി സെക്രട്ടറിയായും നിയമിച്ചു. *[[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ]] കന്നുകാലി കടത്ത് തടയാൻ സംസ്ഥാനത്തുടനീളം കർശന നടപടിക്ക് ഉത്തരവ്. മുൻസർക്കാർ നടപ്പിലാക്കാതിരുന്ന [[ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിത|ഭാരതീയ ന്യായസംഹിത]] (ബിഎൻഎസ്) സംസ്ഥാനത്ത് ഉടനടി പ്രാബല്യത്തിൽ കൊണ്ടുവരാനും തീരുമാനം. കഴിഞ്ഞവർഷങ്ങളിൽ നിയമനം മുടങ്ങിയ ഉദ്യോഗാർഥികൾക്കായി അഞ്ചുവർഷത്തെ പ്രായപരിധി ഇളവും പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[ബംഗ്ലാദേശ്|ബംഗ്ലാദേശിൽ]] നിന്നുള്ള അനധികൃത നുഴഞ്ഞുകയറ്റം തടയുന്നതിനായി അതിർത്തിയിൽ വേലി നിർമിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിനായി 600 ഏക്കർ ഭൂമി അതിർത്തി രക്ഷാസേനയ്ക്ക് കൈമാറും. കേരളം *[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] [[നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവ്|നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവിന്റെ]] പേര് തീരുമാനിയ്ക്കുവാൻ ഡൽഹിയിൽ കൂടിയാലോചനകൾ തുടരുന്നു. സർക്കാർ രൂപീകരണത്തെക്കുറിച്ചും മുഖ്യമന്ത്രിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും അഭിപ്രായം തേടുന്നതിനായി [[കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ്]] നിരവധി മുതിർന്ന കേരള നേതാക്കളെ ദേശീയ തലസ്ഥാനത്തേക്ക് വിളിപ്പിച്ചു. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 11}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> 2ckbpw0a3dziqwgbjgauaqnuq9hxvl8 3 667205 4618673 2026-05-11T16:29:14Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618673 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Sobhanakrishnankutty | Sobhanakrishnankutty | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 16:29, 11 മേയ് 2026 (UTC) iqaai62en6npofa1rk905uzqx43hoku 3 667206 4618674 2026-05-11T16:35:21Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618674 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: BlowinITW | BlowinITW | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 16:35, 11 മേയ് 2026 (UTC) r25knn7jmmdy6yylmky3vpm31xr7bam 3 667207 4618682 2026-05-11T17:43:18Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618682 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Raswinraj | Raswinraj | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:43, 11 മേയ് 2026 (UTC) ta2tbbzvfrdpv3tsoaipdni39ys07r9 3 667208 4618683 2026-05-11T17:58:33Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618683 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Realavan | Realavan | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:58, 11 മേയ് 2026 (UTC) ryq1rc6gvn7pid9a31ozokppt2nl7i0 0 667209 4618689 2026-05-11T18:23:29Z Kiran Gopi 10521 '{{prettyurl|2026}} {{draft article}} [[ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി]] പ്രകാരമുള്ള, [[ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] 26-ാം വർഷവും,മൂന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിലെ 26-ാം വർഷവ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4618689 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|2026}} {{draft article}} [[ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി]] പ്രകാരമുള്ള, [[ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] 26-ാം വർഷവും,മൂന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിലെ 26-ാം വർഷവും,2020-കളുടെ ദശകത്തിലെ ഏഴാം വർഷവുമാണ് ഇത്. {{Year nav|2026}} {{C21 year in topic}} == പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ == ahtos0x57f6atk0ndyacnte9aobq4j9 3 667210 4618692 2026-05-11T18:40:29Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618692 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Manojgnair | Manojgnair | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 18:40, 11 മേയ് 2026 (UTC) lrv8247bpbvkj77d7xleqrsj29zs3ir 3 667211 4618696 2026-05-11T19:17:48Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618696 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: BRUCE-0P | BRUCE-0P | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 19:17, 11 മേയ് 2026 (UTC) jrgvquywwwbkjwqxmrbqm1h9r4un8u1 3 667212 4618700 2026-05-11T19:53:20Z Mfield 212183 Mfield എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Praveen.sarangee]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:IndicChronicle47]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Praveen.sarangee|Praveen.sarangee]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/IndicChronicle47|IndicChronicle47]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4618700 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:IndicChronicle47]] qt87aiclqi2v4vpr75filz38xn1ngz4 0 667213 4618704 2026-05-11T20:13:50Z Shem.iz 217086 "[[:en:Special:Redirect/revision/1351562902|Hakeem Faizy Adrisseri]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4618704 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Abdul Hakeem Faizy Adrisseri | image = Portrait of Hakeem Faizy Adrisseri.jpg | caption = Abdul Hakeem Faizy Adrisseri in Kerala, India | native_name = അബ്ദുൽ ഹക്കീം ഫൈസി ആദൃശ്ശേരി | native_name_lang = ml | birth_date = {{circa|1958}} | birth_place = Adrisseri, [[Malappuram district]], [[Kerala]], India | citizenship = Indian | occupation = Islamic scholar, educationist | organization = Coordination of Islamic Colleges | known_for = Wafy and Wafiyya integrated curricula; pioneer of women-only Islamic seminaries in Kerala | awards = IOL Star of the Year (2009); OnIslam Muslim Star of the Year (2011); Azhari Thangal Excellence Award (2022) | signature = Signature of Hakeem Faizy.svg | signature_size = 120px | signature_alt = Signature of Abdul Hakeem Faizy Adrisseri }} കേരളത്തിലെ [[മലപ്പുറം ജില്ല]] നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും വിദ്യാഭ്യാസ വിചക്ഷണനുമാണ് അബ്ദുൾ ഹക്കീം ഫൈസി ആദൃശ്ശേരി . വിപുലമായ ഇസ്ലാമിക പഠനങ്ങളും സംസ്ഥാന-സർവകലാശാല മതേതര ബിരുദങ്ങളും സംയോജിപ്പിച്ച് '''''വാഫി''''', '''''വഫിയ''''' സംയോജിത അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകളുടെ മുഖ്യ ശിൽപിയും കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകൾ മാത്രമുള്ള ഇസ്ലാമിക ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സെമിനാരികളുടെ തുടക്കക്കാരനുമാണ് അദ്ദേഹം.<ref name="qantara2017">{{Cite web|url=https://qantara.de/en/article/islamic-education-india-all-female-madrassas-women-women-and-women|title=All-female madrassas: Of women, by women and for women|access-date=2024-01-10|date=23 August 2017|publisher=[[Qantara.de]]}}</ref><ref name="studyint2017">{{Cite web|url=https://studyinternational.com/news/female-madrassas-tradition-science/|title=For women, by women: All-female madrassas mixing tradition with science|access-date=2024-01-10|date=25 August 2017|publisher=Study International}}</ref> കേരളത്തിലും കർണാടകയിലുമായി നാല്പതോളം വനിതാ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ 90 ലധികം അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത ഇസ്ലാമിക് കോളേജുകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന അക്കാദമിക് '''കോർഡിനേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോളേജുകളുടെ (സിഐസി)''' ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="cicgov2024">{{Cite web|url=https://wafycic.com/governance|title=Governance – About Prof. Abdul Hakeem Faizy|access-date=2024-01-10|publisher=Coordination of Islamic Colleges}}</ref> 2018 ജനുവരിയിൽ, കയ്റോ ആസ്ഥാനമായുള്ള ലീഗ് ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റികളുടെ (എൽഐയു) 21 അംഗ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ബോർഡിലേക്ക് നിയമിക്കപ്പെടുന്ന '''ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരനായി''' അദ്ദേഹം മാറി.<ref name="twocircles2018">{{Cite web|url=http://twocircles.net/2018jan26/420277.html|title=Abdul Hakeem Faizy Adrisseri: The first Indian to join the governing body of League of Islamic Universities|access-date=2024-01-10|date=26 January 2018|publisher=TwoCircles.net}}</ref> [[അബുദാബി]] വേൾഡ് മുസ്ലിം കമ്മ്യൂണിറ്റീസ് കൌൺസിലിന്റെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയേറ്റിൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിനിധിയായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു.<ref name="cicgov2024">{{cite web|url=https://wafycic.com/governance|title=Governance – About Prof. Abdul Hakeem Faizy|access-date=2024-01-10|publisher=Coordination of Islamic Colleges}}</ref> 2022 അവസാനത്തോടെ, പരിഷ്കരണവാദ വിദ്യാഭ്യാസ പരിപാടിയെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കത്തെത്തുടർന്ന് സമസ്ത കേരള ജംഇയത്തുൽ ഉലമയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം ദേശീയ അന്തർദേശീയ മാധ്യമശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചു.<ref name="manorama2022">{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2022/11/10/samastha-expels-reformist-leader-faizy.html|title=Samastha expels reformist leader for 'working against principles of Sunni Islam'|access-date=2024-01-10|date=10 November 2022|publisher=Manorama English}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == കേരളത്തിലെ [[മലപ്പുറം ജില്ല]] ആദൃശ്ശേരിയിൽ 1958 ലാണ് അബ്ദുൾ ഹക്കീം ഫൈസി ജനിച്ചത്. ഒരു പുരോഹിതകുടുംബത്തിൽ വളർന്ന അദ്ദേഹം ഏകദേശം എട്ട് വർഷത്തോളം പരമ്പരാഗത ദർസ് വിദ്യാഭ്യാസം തുടർന്നുകൊണ്ട് ഒന്നാം ക്ലാസ്സിൽ ഔപചാരിക വിദ്യാലയം ഉപേക്ഷിച്ചു.<ref name="twocircles2018">{{Cite web|url=http://twocircles.net/2018jan26/420277.html|title=Abdul Hakeem Faizy Adrisseri: The first Indian to join the governing body of League of Islamic Universities|access-date=2024-01-10|date=26 January 2018|publisher=TwoCircles.net}}</ref> 1977ൽ മലപ്പുറം പട്ടിക്കാട് ജാമിയ നൂറിയ അറബിക് കോളേജിൽ രണ്ട് വർഷത്തെ മതപഠനത്തിനായി ചേർന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് സമസ്ത കേരള ജംഇയത്തുൽ ഉലമയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത സെമിനാരിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref name="newageislam2023">{{Cite web|url=https://www.newageislam.com/islam-politics/muhammed-thaiparambil-new-age-islam/how-sunni-orthodoxy-kerala-seeks-witch-hunt-progressive-scholar/d/130872|title=How Sunni Orthodoxy in Kerala Seeks to Witch-Hunt a Progressive Scholar|access-date=2024-01-10|date=11 October 2023|publisher=New Age Islam}}</ref> == കരിയർ == മതപഠനത്തിനുശേഷം, ഫൈസി യുഎഇയിലെ അബുദാബിയിൽ ഏകദേശം ഒരു ദശാബ്ദക്കാലം ഇമാമായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.<ref name="newageislam2023">{{Cite web|url=https://www.newageislam.com/islam-politics/muhammed-thaiparambil-new-age-islam/how-sunni-orthodoxy-kerala-seeks-witch-hunt-progressive-scholar/d/130872|title=How Sunni Orthodoxy in Kerala Seeks to Witch-Hunt a Progressive Scholar|access-date=2024-01-10|date=11 October 2023|publisher=New Age Islam}}</ref> === കേരളത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവും പാഠ്യപദ്ധതി പരിഷ്കരണവും === 1990 കളുടെ മധ്യത്തിൽ, ഫൈസി കേരളത്തിലേക്ക് മടങ്ങുകയും മലപ്പുറത്തെ വളഞ്ചേരിയിലെ '''മർകസു തർബിയത്തിൽ ഇസ്ലാമിയ''' ചുമതല ഏറ്റെടുക്കുകയും അവിടെ ക്ലാസിക്കൽ ഇസ്ലാമിക് പഠനത്തെ താരതമ്യ മതപഠനങ്ങൾ, ആധുനിക ഗവേഷണ രീതിശാസ്ത്രം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ആധുനിക മതേതര വിഷയങ്ങളുമായി സംയോജിപ്പിച്ച് ഒരു സംയോജിത, മൾട്ടിഡിസിപ്ലിനറി പാഠ്യപദ്ധതി വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="newageislam2023">{{Cite web|url=https://www.newageislam.com/islam-politics/muhammed-thaiparambil-new-age-islam/how-sunni-orthodoxy-kerala-seeks-witch-hunt-progressive-scholar/d/130872|title=How Sunni Orthodoxy in Kerala Seeks to Witch-Hunt a Progressive Scholar|access-date=2024-01-10|date=11 October 2023|publisher=New Age Islam}}</ref> === '''കോർഡിനേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോളേജുകളുടെ (സിഐസി)''' സ്ഥാപനം === 2000 ൽ, 1860 ലെ സൊസൈറ്റീസ് രജിസ്ട്രേഷൻ ആക്റ്റ് XXI പ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കോർഡിനേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോളേജുകൾ (CIC), സമസ്ത കേരള ജെം-ഇയത്തുൽ ഉലമയുമായി തുടക്കത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു അക്കാദമിക് കോൺഫെഡറേഷനായി ഫൈസി സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="cicgov2024">{{Cite web|url=https://wafycic.com/governance|title=Governance – About Prof. Abdul Hakeem Faizy|access-date=2024-01-10|publisher=Coordination of Islamic Colleges}}</ref> 40 ഓളം വനിതാ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ 90 ലധികം അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത കോളേജുകളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിലേക്ക് സിഐസി വളർന്നു.<ref name="cicgov2024">{{cite web|url=https://wafycic.com/governance|title=Governance – About Prof. Abdul Hakeem Faizy|access-date=2024-01-10|publisher=Coordination of Islamic Colleges}}</ref> [[കെയ്റോ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി|കെയ്റോ സർവകലാശാല]], അൽ-അസ്ഹർ സർവകലാശാല. ലീഗ് ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റീസ്, കെയ്റോയിലെ അക്കാദമി ഓഫ് അറബിക് ലാംഗ്വേജ് എന്നിവയുമായി ധാരണാപത്രങ്ങൾ ഒപ്പിട്ടു.<ref name="cicgov2024">{{cite web|url=https://wafycic.com/governance|title=Governance – About Prof. Abdul Hakeem Faizy|access-date=2024-01-10|publisher=Coordination of Islamic Colleges}}</ref> === വഫി, വഫിയ സംയോജിത കോഴ്സ് === പരമ്പരാഗത നിസാമിയ സിലബസിന്റെ അൽ-മുതവ്വാൾ കോഴ്സിന്റെ പിൻഗാമികളായ '''വാഫി''' (പുരുഷന്മാർക്കും) '''വഫിയ്യ''' (സ്ത്രീകൾക്ക്) സംയോജിത കോഴ്സ് വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഹക്കീം ഫൈസി ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു.<ref name="cicgov2024">{{Cite web|url=https://wafycic.com/governance|title=Governance – About Prof. Abdul Hakeem Faizy|access-date=2024-01-10|publisher=Coordination of Islamic Colleges}}</ref> രണ്ട് വർഷത്തെ ഹയർ സെക്കൻഡറി, നാല് വർഷത്തെ ബിരുദ, രണ്ട് വർഷ ബിരുദാനന്തര ഇസ്ലാമിക പഠനവും സംസ്ഥാന അംഗീകാരമുള്ള മതേതര സർവകലാശാല ബിരുദവും സംയോജിപ്പിക്കുന്ന എട്ട് വർഷത്തെ പ്രോഗ്രാമാണ് വാഫി. ഇസ്ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രവും അംഗീകൃത സർവകലാശാലയിൽ നിന്നുള്ള ബിരുദവും സംയോജിപ്പിച്ച് സ്ത്രീകൾക്കായുള്ള അഞ്ച് വർഷത്തെ സംയോജിത ബിരുദ പ്രോഗ്രാമാണ് '''വഫിയ്യ''' .<ref name="qantara2017">{{Cite web|url=https://qantara.de/en/article/islamic-education-india-all-female-madrassas-women-women-and-women|title=All-female madrassas: Of women, by women and for women|access-date=2024-01-10|date=23 August 2017|publisher=[[Qantara.de]]}}</ref> === സ്ത്രീകൾക്ക് മാത്രം ഉള്ള ഇസ്ലാമിക പഠന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്ഥാപനം രംഗത്തെ മുൻഗാമിത്വം === സ്ത്രീകൾ മാത്രമുള്ള ആദ്യത്തെ '''വഫിയ്യ''' കോളേജ് 2008 ൽ [[വളാഞ്ചേരി|വലഞ്ചേരി]] സ്ഥാപിതമായി.<ref name="twocircles2018">{{Cite web|url=http://twocircles.net/2018jan26/420277.html|title=Abdul Hakeem Faizy Adrisseri: The first Indian to join the governing body of League of Islamic Universities|access-date=2024-01-10|date=26 January 2018|publisher=TwoCircles.net}}</ref> 2018 ആയപ്പോഴേക്കും കേരളത്തിലെ 24 '''വഫിയ്യ''' കോളേജുകളിലായി 1,300 ലധികം പെൺകുട്ടികൾ ചേർന്നു.<ref name="twocircles2018" /> ബിരുദധാരികൾക്ക് ''അൽ-'''വഫിയ്യ''''' (പ്രതിബദ്ധതയുള്ള സ്ത്രീകൾ) എന്ന പദവി ലഭിക്കുന്നു. ''Qantara.de'', സ്റ്റഡി ഇന്റർനാഷണൽ, ''സൌദി ഗസറ്റ്'' എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഈ സംരംഭത്തിന് അന്താരാഷ്ട്ര കവറേജ് ലഭിച്ചു.<ref name="qantara2017">{{Cite web|url=https://qantara.de/en/article/islamic-education-india-all-female-madrassas-women-women-and-women|title=All-female madrassas: Of women, by women and for women|access-date=2024-01-10|date=23 August 2017|publisher=[[Qantara.de]]}}</ref><ref name="studyint2017">{{Cite web|url=https://studyinternational.com/news/female-madrassas-tradition-science/|title=For women, by women: All-female madrassas mixing tradition with science|access-date=2024-01-10|date=25 August 2017|publisher=Study International}}</ref><ref name="muslimmirror2016">{{Cite web|url=https://muslimmirror.com/indian-scholar-underscores-need-to-promote-islams-moderation/|title=Indian scholar underscores need to promote Islam's moderation|access-date=2024-01-10|date=7 June 2016|publisher=Muslim Mirror (citing Saudi Gazette)}}</ref> [[പ്രമാണം:CIC_coordinator.jpg|ലഘുചിത്രം|Abdul Hakeem Faizy, General Secretary CIC, attending a workshop in [[കെയ്റോ|Cairo]] (2018).]] === ലീഗ് ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റീസ് === 2018 ജനുവരിയിൽ ലീഗ് ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റികളുടെ 21 അംഗ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ബോർഡിലേക്ക് ഹക്കീം ഫൈസി നിയമിക്കപ്പെട്ടു, അത്തരമൊരു സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന '''ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരനാണ്'''.<ref name="twocircles2018">{{Cite web|url=http://twocircles.net/2018jan26/420277.html|title=Abdul Hakeem Faizy Adrisseri: The first Indian to join the governing body of League of Islamic Universities|access-date=2024-01-10|date=26 January 2018|publisher=TwoCircles.net}}</ref> 2018 ഏപ്രിലിൽ [[അലക്സാണ്ട്രിയ]] നടന്ന നാലാമത്തെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് കോൺഫറൻസിലും എൽഐയുവിന്റെ പത്താമത്തെ പൊതുസഭയിലും അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു.<ref name="twocircles2018" /> === ലോക മുസ്ലിം കമ്മ്യൂണിറ്റീസ് കൌൺസിൽ === [[അബുദാബി]] വേൾഡ് മുസ്ലിം കമ്മ്യൂണിറ്റീസ് കൌൺസിലിന്റെ ജനറൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിനിധിയായി ഹക്കീം ഫൈസി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name="cic-official">{{Cite web|url=https://wafycic.com/governance|title=Governance – About Prof. Abdul Hakeem Faizy|access-date=2024-01-10|publisher=Coordination of Islamic Colleges}}</ref> == സമസ്തയുമായുള്ള തർക്കം == സിഐസിയുടെ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി, ദർസ് പാഠ്യപദ്ധതി സ്റ്റാൻഡേർഡൈസ് ചെയ്യാനുള്ള ഫൈസിയുടെ ശ്രമം, വഫിയ്യ വിവാഹ നയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സിഐസിയും സമസ്ത കേരള ജെം-ഇയത്തുൽ ഉലമയും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചു.<ref name="manorama2022">{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2022/11/10/samastha-expels-reformist-leader-faizy.html|title=Samastha expels reformist leader for 'working against principles of Sunni Islam'|access-date=2024-01-10|date=10 November 2022|publisher=Manorama English}}</ref> 2022 നവംബറിൽ, സംഘടനാ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സമസ്ത ഫൈസിയെ ഔദ്യോഗികമായി പുറത്താക്കി.<ref name="manorama2022" /> 2023 ഫെബ്രുവരിയിൽ, ഫൈസിയെ ജനറൽ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതുവരെ സമസ്ത സിഐസിയുമായുള്ള സഹകരണം നിർത്തിവച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2023/02/21/abdul-hakeem-faizy-adrisseri-will-resign-cic-post-21.html|title=Hakeem Faizy to resign CIC post|access-date=2024-01-10|date=21 February 2023|publisher=Manorama News}}</ref> ആരോപണങ്ങൾ നിഷേധിച്ച ഫൈസി, "ഭാവിയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമെന്ന്" പറഞ്ഞു. . വാഫി, വഫിയ കോഴ്സുകൾ നിർത്തലാക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ വിദ്യാർത്ഥികളും രക്ഷിതാക്കളും പ്രതിഷേധിച്ചു.<ref name="newageislam2023">{{Cite web|url=https://www.newageislam.com/islam-politics/muhammed-thaiparambil-new-age-islam/how-sunni-orthodoxy-kerala-seeks-witch-hunt-progressive-scholar/d/130872|title=How Sunni Orthodoxy in Kerala Seeks to Witch-Hunt a Progressive Scholar|access-date=2024-01-10|date=11 October 2023|publisher=New Age Islam}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.edexlive.com/news/kerala-students-parents-slam-scrapping-of-wafy-wafiyya-courses-35221.html|title=Kerala: Students, parents slam scrapping of Wafy, Wafiyya courses|access-date=26 April 2026|date=15 May 2023|website=EdexLive|publisher=The New Indian Express}}</ref> == അംഗീകാരവും പുരസ്കാരങ്ങളും == * ഐഒഎൽ സ്റ്റാർ ഓഫ് ദ ഇയർ (2009) -[[ഇസ്‌ലാം ഓൺലൈൻ|ഇസ്ലാം ഓൺലൈൻ]] <ref name="cic-official">{{Cite web|url=https://wafycic.com/governance|title=Governance – About Prof. Abdul Hakeem Faizy|access-date=2024-01-10|publisher=Coordination of Islamic Colleges}}</ref> * '''ഓൺ ഇസ്ലാം മുസ്ലിം സ്റ്റാർ ഓഫ് ദ ഇയർ (2011) ''' -OnIslam.net <ref name="cicgov2024">{{Cite web|url=https://wafycic.com/governance|title=Governance – About Prof. Abdul Hakeem Faizy|access-date=2024-01-10|publisher=Coordination of Islamic Colleges}}</ref> * '''അസ്ഹരി തങ്ങൾ എക്സലൻസ് അവാർഡ് (ഡിസംബർ 2022) '''<ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/azhari-thangal-excellence-award-to-abdul-hakeem-faizy-adrisseri-1103022|title=അസ്ഹരി തങ്ങൾ എക്‌സലൻസി അവാർഡ് അബ്ദുൽ ഹകീം ഫൈസി ആദൃശ്ശേരിക്ക്|access-date=2024-01-10|date=3 December 2022|publisher=Madhyamam}}</ref> == കാഴ്ചപ്പാടുകളും തത്വശാസ്ത്രവും == "നമ്മുടെ ആധുനിക ലോകത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ശാസ്ത്രീയവും സാംസ്കാരികവും രാഷ്ട്രീയവും ബൌദ്ധികവുമായ പ്രവാഹങ്ങൾ" സെമിനാരി ബിരുദധാരികൾ മനസ്സിലാക്കണമെന്ന് വാദിച്ചുകൊണ്ട് ഇസ്ലാമികവും മതേതരവുമായ അറിവിന്റെ സമന്വയത്തിനായി ഫൈസി വാദിക്കുന്നു. . വനിതാ വിദ്യാഭ്യാസത്തെക്കുറിച്ച്, "മുസ്ലീം സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കുന്നതിനും അവരെ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനും എല്ലാ വിജ്ഞാനധാരകളിലേക്കും പ്രവേശനം നൽകുന്നതിനും ഇതിലും മികച്ച മാർഗമില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചു.<ref name="qantara2017">{{Cite web|url=https://qantara.de/en/article/islamic-education-india-all-female-madrassas-women-women-and-women|title=All-female madrassas: Of women, by women and for women|access-date=2024-01-10|date=23 August 2017|publisher=[[Qantara.de]]}}</ref><ref name="muslimmirror2016">{{Cite web|url=https://muslimmirror.com/indian-scholar-underscores-need-to-promote-islams-moderation/|title=Indian scholar underscores need to promote Islam's moderation|access-date=2024-01-10|date=7 June 2016|publisher=Muslim Mirror (citing Saudi Gazette)}}</ref> * ഇസ്ലാമിക കോളേജുകളുടെ ഏകോപനം * സമസ്ത കേരള ജം-ഇയത്തുൽ ഉലമ * ലീഗ് ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റീസ് * [[ഇസ്‌ലാം മതം കേരളത്തിൽ|കേരളത്തിൽ ഇസ്ലാം]] * [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] * [[മദ്റസ|മദ്രസ]] == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} * [https://wafycic.com/governance അബ്ദുൾ ഹക്കീം ഫൈസിയുടെ ഔദ്യോഗിക ജീവചരിത്രം] * "All-Female Madrassas: Of Women, by Women and For Women"-''Qantara.de'', 2017 * "ലീഗ് ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റികളുടെ ഭരണസമിതിയിൽ ചേരുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാരൻ"-''TwoCircles.net'', 2018 * "കേരളത്തിലെ സുന്നി ഓർത്തഡോക്സ് ഒരു പുരോഗമന പണ്ഡിതനെ മന്ത്രവാദിയാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതെങ്ങനെ"-ന്യൂ ഏജ് ഇസ്ലാം, 2023 * [https://www.onmanorama.com/news/kerala/2022/11/10/samastha-expels-reformist-leader-faizy.html "സമഗ്ര പരിഷ്കരണവാദിയെ പുറത്താക്കുന്നു"]-''മനോരമ ഇംഗ്ലീഷ്'', 2022 * [https://studyinternational.com/news/female-madrassas-tradition-science/ "എല്ലാ സ്ത്രീ മദ്രസകളും പാരമ്പര്യത്തെ ശാസ്ത്രവുമായി കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കുന്നു"]-സ്റ്റഡി ഇന്റർനാഷണൽ, 2017 [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുസ്ലിം പരിഷ്കർത്താക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാം മതം കേരളത്തിൽ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] ibn0u3cvxvh1wj7jk1hni9yqw7b52vl 3 667214 4618708 2026-05-11T20:59:19Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618708 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Clownster2000 | Clownster2000 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 20:59, 11 മേയ് 2026 (UTC) 4xn4jh42qh2z2gw2f6evdqsf9tdhh8b 3 667215 4618718 2026-05-12T00:17:59Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618718 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Tocquevillosia | Tocquevillosia | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 00:17, 12 മേയ് 2026 (UTC) oer9vay58ycb98v3dqdf23r2xus1d2k 3 667216 4618730 2026-05-12T02:15:52Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618730 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Cityjax | Cityjax | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:15, 12 മേയ് 2026 (UTC) 3js4z677di3151cawjwgtar1bszmkcw 3 667217 4618734 2026-05-12T02:48:50Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618734 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Dexgder alwin | Dexgder alwin | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:48, 12 മേയ് 2026 (UTC) ih3lxe2dwrkrv062mfjse18yz759zey 100 667218 4618738 2026-05-12T03:35:37Z Aby John Vannilam 13754 ' === 2026 മെയ് 12 തിങ്കളാഴ്ച === '''1201 മേടം 29''' * അസമിൽ ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ ഇന്ന് രണ്ടാം തവണയും മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു. *[[വാൾ സ്ട്രീറ്റ് ജേണൽ]] റിപ്പോർട്ട്...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4618738 wikitext text/x-wiki === 2026 മെയ് 12 തിങ്കളാഴ്ച === '''1201 മേടം 29''' * അസമിൽ ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ ഇന്ന് രണ്ടാം തവണയും മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു. *[[വാൾ സ്ട്രീറ്റ് ജേണൽ]] റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം ഇറാൻറെ ലാവൻ ദ്വീപിലെ എണ്ണ ശുദ്ധീകരണശാലയ്ക്ക് നേരെ ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ നടന്ന രഹസ്യ ആക്രമണങ്ങളിൽ യുഎഇക്ക് പങ്കുള്ളതായി സൂചനയുണ്ട്. ഈ രഹസ്യ സൈനിക നടപടികൾ ഇറാൻറെ ആക്രമണങ്ങൾക്കുള്ള മറുപടിയായാണ് യുഎഇ നടത്തിയതെന്ന് വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ച് റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 12}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം ഇറാനിൽ യുഎഇ രഹസ്യമായി ആക്രമണം നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് WSJ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു റോയിട്ടേഴ്‌സ്UAE has been secretly carrying out attacks on Iran, WSJ reports (റോയിട്ടേഴ്‌സ്) മെയ് 12, 20261:59 AM GMT https://www.reuters.com/world/middle-east/uae-has-been-secretly-carrying-out-attacks-iran-wsj-reports-2026-05-11/ --> smcs2lcc0yzlm29cvr6gojzop1w2ig4 3 667219 4618742 2026-05-12T04:17:40Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618742 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Hucz | Hucz | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 04:17, 12 മേയ് 2026 (UTC) da0xb3ju8b2s1x5l0xrizx9ykp3ebr8 3 667220 4618756 2026-05-12T06:43:45Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618756 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Chandustraveling | Chandustraveling | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:43, 12 മേയ് 2026 (UTC) kv7i3pk410q2806zcifcxkxi3jn4pjx 3 667221 4618765 2026-05-12T07:22:27Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618765 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Honourable hitman | Honourable hitman | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:22, 12 മേയ് 2026 (UTC) 2nl096e3bakcwp50xxfnnh2c0jhfjk6 3 667222 4618767 2026-05-12T07:25:04Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618767 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Swap sarkar | Swap sarkar | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:25, 12 മേയ് 2026 (UTC) mdunmpu7i7040nroyolzkft6w68nj7f 3 667223 4618783 2026-05-12T08:53:53Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618783 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Peterclaverdsouza | Peterclaverdsouza | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:53, 12 മേയ് 2026 (UTC) 3m2deixdzfjgha5rh6wf27ze9dmjjc5 3 667224 4618787 2026-05-12T09:28:14Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618787 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Enmotioneer | Enmotioneer | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:28, 12 മേയ് 2026 (UTC) amfdii9x8s1qxi3t6z6diaka3jnrnhx 3 667225 4618788 2026-05-12T09:37:20Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618788 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Արթուր Մովսեսյան | Արթուր Մովսեսյան | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:37, 12 മേയ് 2026 (UTC) lczsdk1ywy8xw6ok0h088nmglmn4lum 3 667226 4618791 2026-05-12T10:07:49Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618791 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Jeffreyjose2004 | Jeffreyjose2004 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 10:07, 12 മേയ് 2026 (UTC) c93bqi94l40whyt02frku8modnxucst 3 667227 4618799 2026-05-12T10:48:03Z Neriah 149242 Neriah എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Crushcrushcrush1]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Crushcrushcrush]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Crushcrushcrush1|Crushcrushcrush1]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Crushcrushcrush|Crushcrushcrush]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4618799 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Crushcrushcrush]] ot8zaub5jtlonvzb5vy91vomr6wtnzg 3 667228 4618801 2026-05-12T11:03:10Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4618801 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Pie Ro Cinderton | Pie Ro Cinderton | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:03, 12 മേയ് 2026 (UTC) kqj813t5l6bnp9akq0spy3984ww6otx