വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 0 3340 4630891 4630859 2026-06-17T11:59:01Z Sreehari lijinas 209493 /* ബാലസാഹിത്യം */ 4630891 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Sahitya Akademi Award}} {{Infobox award | name = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | current_awards =കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2024 | image = | imagesize = | caption = | description = | presenter = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | reward = | location = | year = 1958 | year2 = | website = [http://www.keralasahityaakademi.org www.keralasahityaakademi.org] }} മലയാളഭാഷയെയും അതിന്റെ സാഹിത്യപൈതൃകത്തെയും സംരക്ഷിക്കാനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനുമായി [[കേരള സർക്കാർ|കേരളസർക്കാരിന്റെ]] സാംസ്കാരിക വകുപ്പിനു കീഴിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ്‌ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]], സാഹിത്യത്തിന്റെ മേഖലകളിൽ പ്രതിവർഷം മികച്ചസംഭാവനകൾ നൽകുന്നവർക്കായി അക്കാദമി വിവിധ മേഖലകളിൽ നൽകി വരുന്ന പുരസ്കാരമാണ് '''കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം''' <ref name="test1">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_index.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വെബ്സൈറ്റ്].</ref><ref name="test2">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_awardb.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref>. =പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ = ==വിശിഷ്ടാഗംത്വം== {{main|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വിശിഷ്ടാംഗത്വം നേടിയവരുടെ പട്ടിക}} ==കവിത== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! വ്യക്തി |- | 1959 || [[കളിയച്ഛൻ (കവിത)|കളിയച്ഛൻ]] || [[പി. കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ]]<ref name="test3">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw2.htm കവിതയ്ക്ക് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികളുടെ ലിസ്റ്റ്]</ref> |- | 1960 || [[മലനാട്ടിൽ (കവിത)|മലനാട്ടിൽ]] || [[കെ.കെ. രാജ]]<ref name="test3"/> |- | 1961 || [[വിശ്വദർശനം (കവിത)|വിശ്വദർശനം]]|| [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/> |- |1962 ||[[സർഗസംഗീതം (കവിത)|സർഗസംഗീതം]] || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]]<ref name="test3"/> |- |1963 || [[മുത്തശ്ശി (കവിത)|മുത്തശ്ശി]] || [[എൻ. ബാലാമണിയമ്മ]]<ref name="test3"/> |- | 1964 || [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)|കയ്പവല്ലരി]] || [[വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ]]<ref name="test3"/> |- |1965 ||[[അവിൽപ്പൊതി (കവിത)|അവിൽപ്പൊതി]] || [[വി. കെ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]<ref name="test3"/> |- |1966 ||[[മാണിക്യവീണ (കവിത)|മാണിക്യവീണ]] || [[വെണ്ണിക്കുളം ഗോപാലക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/> |- |1967 ||[[കഥാകവിതകൾ (കവിത)|കഥാകവിതകൾ]] || [[ഒളപ്പമണ്ണ]]<ref name="test3"/> |- | 1968 ||[[പാതിരാപ്പൂക്കൾ (കവിത)|പാതിരാപ്പൂക്കൾ]] || [[സുഗതകുമാരി]]<ref name="test3"/> |- | 1969 ||[[ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക (കവിത)|ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക]] || [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]]<ref name="test3"/> |- |1970 ||[[‎ഗാന്ധിയും ഗോഡ്‌സേയും (കവിത)|ഗാന്ധിയും ഗോഡ്സേയും]] || [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ]]<ref name="test3"/> |- |1971 || [[ബലിദർശനം (കവിത)|ബലിദർശനം]] || [[അക്കിത്തം]]<ref name="test3"/> |- |1972 || [[അഗ്നിശലഭങ്ങൾ (കവിത)|അഗ്നിശലഭങ്ങൾ]] || [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/> |- |1973 ||[[ഉദ്യാനസൂനം (കവിത)|ഉദ്യാനസൂനം]] || [[എം.പി. അപ്പൻ]]<ref name="test3"/> |- |1974 ||[[കോട്ടയിലെ പാട്ട് (കവിത)|കോട്ടയിലെ പാട്ട്]] || [[പുനലൂർ ബാലൻ]]<ref name="test3"/> |- |1975 ||[[അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ കൃതികൾ (കവിത)|അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ കൃതികൾ]] || [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ]]<ref name="test3"/> |- |1976 ||[[വിളക്കുകൊളുത്തൂ (കവിത)‌|വിളക്കുകൊളുത്തൂ]] || [[പാലാ നാരായണൻ നായർ]]<ref name="test3"/> |- |1977 ||[[രാജപാത (കവിത)|രാജപാത]] || [[ചെമ്മനം ചാക്കോ]]<ref name="test3"/> |- | 1978 ||[[സുപ്രഭാതം (കവിത)|സുപ്രഭാതം]] || [[കടവനാട് കുട്ടികൃഷ്ണൻ|കടവനാട് കുട്ടിക്കൃഷ്ണൻ]]<ref name="test3"/> |- |1979 || [[ഭൂമിഗീതങ്ങൾ (കവിത)|ഭൂമിഗീതങ്ങൾ]] || [[വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="test3"/> |- | 1980 ||[[ഡിസംബറിലെ മഞ്ഞുതുള്ളികൾ‌ (കവിത)|ഡിസംബറിലെ മഞ്ഞുതുള്ളികൾ]] || [[നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള]]<ref name="test3"/> |- |1981 || [[ഒറ്റക്കമ്പിയുള്ള തമ്പുരു (കവിത)|ഒറ്റക്കമ്പിയുള്ള തമ്പുരു]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]<ref name="test3"/> |- |1982 ||[[കടമ്മനിട്ടയുടെ കവിതകൾ]] || [[കടമ്മനിട്ട രാമകൃഷ്ണൻ]] <ref name="test3"/> |- | 1983 ||[[കലികാലം (കവിത)|കലികാലം]] || [[എം.എൻ. പാലൂർ]]<ref name="test3"/> |- | 1984 ||[[ആയിരം നാവുള്ള മൗനം (കവിത)|ആയിരം നാവുള്ള മൗനം]] ||[[യൂസഫലി കേച്ചേരി]]<ref name="test3"/> |- |1985 || [[സപ്തസ്വരം (കവിത)|സപ്തസ്വരം]] ||[[ജി. കുമാരപിള്ള]]<ref name="test3"/> |- |1986 ||[[സഫലമീ യാത്ര (കവിത)|സഫലമീ യാത്ര]] ||[[എൻ.എൻ. കക്കാട്]]<ref name="test3"/> |- | 1987 ||[[കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ]] ||[[കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്]]<ref name="test3"/> |- | 1988 || [[കിളിമൊഴികൾ (കവിത)|കിളിമൊഴികൾ]] || [[മാധവൻ അയ്യപ്പത്ത്]]<ref name="test3"/> |- |1989 ||[[ഇവനെക്കൂടി (കവിത)|ഇവനെക്കൂടി]] ||[[സച്ചിദാനന്ദൻ|കെ. സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test3"/> |- | 1990 ||[[പുലാക്കാട്ട് രവീന്ദ്രന്റെ കവിതകൾ]] || [[പുലാക്കാട്ട് രവീന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/> |- |1991 ||[[നിശാഗന്ധി (കവിത)|നിശാഗന്ധി]] || [[പി. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/> |- |1992 ||[[നരകം ഒരു പ്രേമകവിത എഴുതുന്നു]] || [[ഡി. വിനയചന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/> |- |1993 || [[നാറാണത്തു ഭ്രാന്തൻ (കവിത)|നാറാണത്തു ഭ്രാന്തൻ]] || [[വി. മധുസൂദനൻ നായർ]]<ref name="test3"/> |- |1994 ||[[മൃഗശിക്ഷകൻ]] ||[[വിജയലക്ഷ്മി]]<ref name="test3"/> |- |1995 ||[[അർക്കപൂർണിമ]] || [[പ്രഭാവർമ്മ]]<ref name="test3"/> |- |1996 ||[[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മയുടെ കവിതകൾ]] || [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മ]]<ref name="test3"/> |- |1997 ||[[അക്ഷരവിദ്യ]] || [[കെ.വി. രാമകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test3"/> |- |1998 ||[[കെ. ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ കവിതകൾ]] ||[[കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]]<ref name="test3"/> |- | 1999 ||[[വെയിൽ തിന്നുന്ന പക്ഷി]] || [[എ. അയ്യപ്പൻ]]<ref name="test3"/> |- |2000 ||[[ചമത (കവിത)|ചമത]] ||[[നീലമ്പേരൂർ മധുസൂദനൻ നായർ]]<ref name="test3"/> |- |2001 ||[[ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാടിന്റെ കവിതകൾ]] ||[[ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാട്]]<ref name="test3"/> |- |2002 ||[[കാണെക്കാണെ]] || [[പി.പി. രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/> |- |2003 ||[[കവിത (ആർ. രാമചന്ദ്രൻ)|കവിത]] ||[[ആർ. രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/> |- |2004 ||[[നെല്ലിക്കൽ മുരളീധരന്റെ കവിതകൾ]] || [[നെല്ലിക്കൽ മുരളീധരൻ]]<ref name="test3"/> |- |2005 ||[[ക്ഷണപത്രം]] || [[പി.പി. ശ്രീധരനുണ്ണി]]<ref name="test3"/> |- |2006 || [[ആൾമറ]] || [[റഫീക്ക് അഹമ്മദ്]]<ref name="test3"/> |- |2007 || [[ചെറിയാൻ കെ. ചെറിയാന്റെ തെരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ]] ||[[ചെറിയാൻ കെ. ചെറിയാൻ]]<ref name="test4">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/ksa_award07.pdf 2007-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref> |- |2008 ||[[എന്നിലൂടെ]] || [[ഏഴാച്ചേരി രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test5">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/AWARD%20-%202008%20matter.pdf 2008-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref> |- |2009 ||[[മുദ്ര (കവിത)|മുദ്ര]] || [[എൻ.കെ. ദേശം]]<ref name="test6">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/ksaaward2009.pdf 2009-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref> |- | 2010 ||[[കവിത (കവിതാസമാഹാരം)|കവിത]] || [[മുല്ലനേഴി]]<ref name="test7">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award-Announcement-%2710.pdf 2010-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref> |- | 2011 ||[[കീഴാളൻ]] || [[കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാർ]]<ref name="test8">[http://www.mathrubhumi.com/books/story.php?id=1811&cat_id=520 2011-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120801131904/http://www.mathrubhumi.com/books/story.php?id=1811&cat_id=520 |date=2012-08-01 }}.</ref> |- | 2012 ||[[ഉപ്പന്റെ കൂവൽ വരയ്ക്കുന്നു]] || [[എസ്. ജോസഫ്]]<ref>{{cite news|title=സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|url=http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=323905|accessdate=2013 ജൂലൈ 11|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=2013 ജൂലൈ 11|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304215108/http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=323905|url-status=dead}}</ref> |- | 2013 ||[[ഓ നിഷാദ]] || [[കെ.ആർ. ടോണി]]<ref name="2013a">{{cite news|title=കെ.ആർ മീരയ്ക്കും ടോണിക്കും തോമസ് ജോസഫിനും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/3121/|accessdate=2014 December 19|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2014 December 19|archive-date=2015-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150823090103/http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/3121/|url-status=dead}}</ref> |- | 2014 ||[[ഇടിക്കാലൂരി പനമ്പട്ടടി]] || [[പി.എൻ. ഗോപീകൃഷ്ണൻ]]<ref name=2014a>{{cite web|title=ടി.പി. രാജീവനും വി.ആർ. സുധീഷിനും പി.എൻ. ഗോപീകൃഷ്ണനും അക്കാദമി അവാർഡ്|url=http://www.madhyamam.com/kerala/2016/mar/01/181337|website=മാധ്യമം|accessdate=2016 മാർച്ച് 16|archiveurl=https://archive.today/20160316114447/http://www.madhyamam.com/kerala/2016/mar/01/181337|archivedate=2016-03-16|url-status=live}}</ref> |- |2015 |[[ഹേമന്തത്തിലെ പക്ഷി]] |[[എസ്. രമേശൻ]] |- | 2016 || [[അമ്മയെ കുളിപ്പിക്കുമ്പോൾ]] || [[സാവിത്രി രാജീവൻ]]<ref name=2016a>{{cite news|title=2016 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|url=http://www.dcbooks.com/keralasahityaakademi-award_2016.html|website=DCB NEWS|accessdate=2019 ഓഗസ്റ്റ് 16|}}</ref> |- |2017 |[[മിണ്ടാപ്രാണി]] |[[വീരാൻകുട്ടി]] |- |2018 |[[ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ (കവിത)|ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ]] |[[വി.എം. ഗിരിജ]] |- |2019 |[[രാത്രി പന്ത്രണ്ടരയ്ക്ക് ഒരു താരാട്ട്]] |[[പി. രാമൻ]]<ref name="thecue">{{cite news |title=മികച്ച നോവൽ മീശ; കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://www.thecue.in/around-us/2021/02/15/kerala-sahitya-akademi-awards-2019 |accessdate=15 ഫെബ്രുവരി 2021 |date=15 ഫെബ്രുവരി 2021 |archiveurl=https://archive.today/20210215142451/https://www.thecue.in/around-us/2021/02/15/kerala-sahitya-akademi-awards-2019 |archivedate=2021-02-15 |url-status=live }}</ref> |- |2019 |[[കൊതിയൻ]] |[[എം.ആർ. രേണുകുമാർ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[താജ്മഹൽ (കവിതാസമാഹാരം)|താജ്മഹൽ]] |[[ഒ.പി. സുരേഷ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[മെഹ്‍ബൂബ് എക്സ്പ്രസ്|മെഹ്ബൂബ് എക്സ്പ്രസ്]] |[[അൻവർ അലി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021">{{cite news |title=രാജശ്രീയ്ക്കും വിനോയ് തോമസിനും വൈശാഖനും പുരസ്‌കാരം; സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://www.mathrubhumi.com/literature/news/kerala-sahitya-akademi-award-2021-1.7732675 |accessdate=27 ജൂലൈ 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220727140904/https://www.mathrubhumi.com/literature/news/kerala-sahitya-akademi-award-2021-1.7732675 |archivedate=2022-07-27 |url-status=bot: unknown }}</ref> |- |2022 |[[കടലാസുവിദ്യ]] |[[എൻ.ജി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]<ref name="അക്കാദമി2022">{{cite web |title=2022-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://keralasahityaakademi.org/2022-%e0%b4%b2%e0%b5%86-%e0%b4%95%e0%b5%87%e0%b4%b0%e0%b4%b3-%e0%b4%b8%e0%b4%be%e0%b4%b9%e0%b4%bf%e0%b4%a4%e0%b5%8d%e0%b4%af-%e0%b4%85%e0%b4%95%e0%b5%8d%e0%b4%95%e0%b4%be%e0%b4%a6%e0%b4%ae%e0%b4%bf/ |publisher=കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമി |accessdate=1 ജൂലൈ 2023 |archiveurl=https://archive.today/20230701142118/https://keralasahityaakademi.org/2022-%E0%B4%B2%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3-%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF-%E0%B4%85%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%AE%E0%B4%BF/ |archivedate=1 ജൂലൈ 2023 |date=1 ജൂലൈ 2023}}</ref> |- |2023 |[[തെരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ]] |[[കൽപ്പറ്റ നാരായണൻ]]<ref name="മനോരമ2023">{{cite web |title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാര നിറവിൽ കൽപറ്റ നാരായണനും ഹരിത സാവിത്രിയും |url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2024/07/26/kerala-sahitya-akademi-award-2023-winners.html |publisher=മലയാള മനോരമ |accessdate=27 ജൂലൈ 2024 |archiveurl=https://archive.today/20240727082710/https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2024/07/26/kerala-sahitya-akademi-award-2023-winners.html |archivedate=27 ജൂലൈ 2024}}</ref> |} ==നോവൽ== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! നോവലിസ്റ്റ് |- | 1958 || [[ഉമ്മാച്ചു]] || [[പി.സി. കുട്ടിക്കൃഷ്ണൻ]] ( ഉറൂബ്)<ref name="test9">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw3.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച നോവലുകൾ].</ref> |- | 1959 || [[നാലുകെട്ട് (നോവൽ)|നാലുകെട്ട്]]|| [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]<ref name="test9"/> |- | 1960 || [[ഒരു വഴിയും കുറേ നിഴലുകളും]] || [[ടി.എ. രാജലക്ഷ്മി]]<ref name="test9"/> |- | 1961 || [[ഒരു തെരുവിന്റെ കഥ]] || [[എസ്.കെ. പൊറ്റക്കാട്]]<ref name="test9"/> |- | 1962 || [[മായ]] || [[കെ. സുരേന്ദ്രൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1963 || [[നിഴൽപ്പാടുകൾ]] || [[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/> |- |1964 || [[ആത്മാവിന്റെ നോവുകൾ]] || [[പി.സി. ഗോപാലൻ]] (നന്തനാർ)<ref name="test9"/> |- | 1965 || [[ഏണിപ്പടികൾ]] || [[തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള]] <ref name="test9"/> |- | 1966 || [[നിറമുള്ള നിഴലുകൾ]] || [[എം.കെ. മേനോൻ]] (വിലാസിനി) <ref name="test9"/> |- | 1967 || [[വേരുകൾ (നോവൽ)|വേരുകൾ]] || [[മലയാറ്റൂർ രാമകൃഷ്ണൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1968 || [[അരനാഴികനേരം (നോവൽ)|അരനാഴികനേരം]] || [[കെ.ഇ. മത്തായി]] (പാറപ്പുറത്ത്)<ref name="test9"/> |- | 1969 || [[ബലിക്കല്ല് (നോവൽ)|ബലിക്കല്ല്]] || [[പുതൂർ ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1970 || [[ആരോഹണം (നോവൽ‌)|ആരോഹണം]]|| [[വി.കെ.എൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1971 || [[തോറ്റങ്ങൾ]] || [[കോവിലൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1972 ||[[നക്ഷത്രങ്ങളേ കാവൽ]] || [[പി. പത്മരാജൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1973 || [[ഈ ലോകം, അതിലൊരു മനുഷ്യൻ]] || [[എം. മുകുന്ദൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1974 || [[ഇനി ഞാൻ ഉറങ്ങട്ടെ]] || [[പി.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1975 || [[അഷ്ടപദി (നോവൽ)|അഷ്ടപദി]] || [[പെരുമ്പടവം ശ്രീധരൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1976 || [[നിഴലുറങ്ങുന്ന വഴികൾ]] || [[പി. വത്സല]]<ref name="test9"/> |- | 1977 || [[അഗ്നിസാക്ഷി]] || [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]] <ref name="test9"/> |- | 1978 || [[സ്മാരകശിലകൾ]] || [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]]<ref name="test9"/> |- | 1979 || [[നാർമടിപ്പുടവ]] || [[സാറാ തോമസ്]] <ref name="test9"/> |- | 1980 || [[ഇല്ലം (നോവൽ)|ഇല്ലം]] || [[ജോർജ് ഓണക്കൂർ]] <ref name="test9"/> |- | 1981 ||[[എണ്ണപ്പാടം (നോവൽ)|എണ്ണപ്പാടം]] || [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]] <ref name="test9"/> |- | 1982 ||[[പാണ്ഡവപുരം (നോവൽ)|പാണ്ഡവപുരം]] || [[സേതു (സാഹിത്യകാരൻ)|സേതു]]<ref name="test9"/> |- | 1983 ||[[മഹാപ്രസ്ഥാനം]] || [[മാടമ്പ് കുഞ്ഞുകുട്ടൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1984 || [[ഒറോത]] || [[കാക്കനാടൻ]]<ref name="test9"/> |- |1985 || [[അഭയാർത്ഥികൾ (നോവൽ)|അഭയാർത്ഥികൾ]] || [[ആനന്ദ്]]<ref name="test9"/> |- | 1986 ||[[ശ്രുതിഭംഗം]] || [[ജി. വിവേകാനന്ദൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1987 || [[നഹുഷപുരാണം]] || [[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (നോവലിസ്റ്റ്)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1988 || [[ഒരേ ദേശക്കാരായ ഞങ്ങൾ]] || [[ഖാലിദ്]] <ref name="test9"/> |- |1989 || [[പ്രകൃതിനിയമം (നോവൽ)|പ്രകൃതിനിയമം]] || [[സി.ആർ. പരമേശ്വരൻ ]]<ref name="test9"/> |- | 1990 ||[[ഗുരുസാഗരം]] || [[ഒ.വി. വിജയൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1991 ||[[പരിണാമം (നോവൽ)|പരിണാമം]] || [[എം.പി. നാരായണപിള്ള]] <ref name="test9"/> |- | 1992 ||[[ദൃക്‌സാക്ഷി (നോവൽ)|ദൃക്‌സാക്ഷി]] || [[ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ തിരുവാഴിയോട്]] <ref name="test9"/> |- | 1993 ||[[ഓഹരി (നോവൽ)|ഓഹരി]] || [[കെ.എൽ. മോഹനവർമ്മ]]<ref name="test9"/> |- |1994 || [[മാവേലി മൻറം]] || [[കെ.ജെ. ബേബി]] <ref name="test9"/> |- |1995 ||[[സൂഫി പറഞ്ഞ കഥ (നോവൽ)|സൂഫി പറഞ്ഞ കഥ]] || [[കെ.പി. രാമനുണ്ണി]]<ref name="test9"/> |- | 1996 || [[വൃദ്ധസദനം (നോവൽ)|വൃദ്ധസദനം]] || [[ടി.വി. കൊച്ചുബാവ]]<ref name="test9"/> |- | 1997 ||[[ജനിതകം (നോവൽ)|ജനിതകം]] || [[എം. സുകുമാരൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1998 || [[ഇന്നലത്തെ മഴ]] || [[എൻ. മോഹനൻ]] <ref name="test9"/> |- |1999 || [[കൊച്ചരേത്തി]] || [[നാരായൻ]]<ref name="test9"/> |- | 2000 || [[ആത്മാവിനു ശരിയെന്നു തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങൾ]] || [[സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/> |- | 2001 || [[ആലാഹയുടെ പെണ്മക്കൾ]] || [[സാറാ ജോസഫ്]]<ref name="test9"/> |- | 2002 ||[[അഘോരശിവം]] || [[യു.എ. ഖാദർ]]<ref name="test9"/> |- | 2003 ||[[വടക്കുനിന്നൊരു കുടുംബവൃത്താന്തം]] || [[അക്ബർ കക്കട്ടിൽ]]<ref name="test9"/> |- | 2004 ||[[ലന്തൻ ബത്തേരിയിലെ ലുത്തിനിയകൾ]] || [[എൻ.എസ്. മാധവൻ]]<ref name="test9"/> |- | 2005 || [[കണ്ണാടിയിലെ മഴ]] || [[ജോസ് പനച്ചിപ്പുറം]]<ref name="test9"/> |- | 2006 ||[[കലാപങ്ങൾക്കൊരു ഗൃഹപാഠം]] || [[ബാബു ഭരദ്വാജ്]]<ref name="test9"/> |- | 2007 || [[പാതിരാ വൻ‌കര]] || [[കെ. രഘുനാഥൻ]]<ref name="test4"/> |- | 2008 || [[ചാവൊലി]] || [[പി.എ. ഉത്തമൻ]]<ref name="test5"/> |- |2009 || [[ആടുജീവിതം]] || [[ബെന്യാമിൻ]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[ബർസ]] || [[ഖദീജ മുംതാസ്]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[മനുഷ്യന് ഒരു ആമുഖം]] || [[സുഭാഷ് ചന്ദ്രൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012|| [[അന്ധകാരനഴി]] || [[ഇ. സന്തോഷ് കുമാർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി">{{cite news|title=സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|url=സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|accessdate=2013 ജൂലൈ 11|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=2013 ജൂലൈ 11}}</ref> |- | 2013|| [[ആരാച്ചാർ (നോവൽ)|ആരാച്ചാർ]] || [[കെ.ആർ. മീര]]<ref name="2013a"/> |- | 2014|| [[കെ.ടി.എൻ. കോട്ടൂർ എഴുത്തും ജീവിതവും]] || [[ടി.പി. രാജീവൻ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[തക്ഷൻകുന്ന് സ്വരൂപം]] |[[യു.കെ. കുമാരൻ|യു. കെ. കുമാരൻ]] |- |2016 |[[സുഗന്ധി എന്ന ആണ്ടാൾ ദേവനായകി]] |[[ടി.ഡി. രാമകൃഷ്ണൻ]] |- |2017 |[[നിരീശ്വരൻ]] |[[വി.ജെ. ജെയിംസ്]] |- |2018 |[[ഉഷ്ണരാശി]] |[[കെ.വി. മോഹൻകുമാർ]] |- |2019 |[[മീശ (നോവൽ)|മീശ]] |[[എസ്. ഹരീഷ്]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[അടിയാളപ്രേതം]] |[[പി.എഫ്. മാത്യൂസ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[കല്യാണിയെന്നും ദാക്ഷായണിയെന്നും പേരായ രണ്ട് സ്ത്രീകളുടെ കത]] |[[ആർ. രാജശ്രീ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[പുറ്റ് (നോവൽ)|പുറ്റ്]] |[[വിനോയ് തോമസ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[സമ്പർക്കക്രാന്തി]] |[[വി. ഷിനിലാൽ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[സിൻ (നോവൽ)|സിൻ]] |[[ഹരിത സാവിത്രി]] <ref name="മനോരമ2023" /> |- |2024 |ആനോ |[[ജി.ആർ. ഇന്ദുഗോപൻ|ജി ആർ ഇന്ദുഗോപൻ]]<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/kerala-sahitya-akademi-awards-winners-2025-9439010|title=Kerala Sahitya Academy Awards: ഇന്ദുഗോപൻ്റെ നോവലിനും അനിത തമ്പിയുടെ കവിതയ്ക്കും ഷിനിലാലിൻ്റെ കഥയ്ക്കും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|access-date=2026-04-20|last=WebDesk|language=ml}}</ref> |} == ചെറുകഥ == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! കഥാകൃത്ത് |- | 1966 || [[നാലാൾ നാലുവഴി]] || [[പാറപ്പുറത്ത്]]<ref name="test10">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw1.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച ചെറുകഥകൾ]</ref> |- | 1967 ||[[അച്ചിങ്ങയും കൊച്ചുരാമനും (ചെറുകഥ)|അച്ചിങ്ങയും കൊച്ചുരാമനും]] || [[ഇ.എം. കോവൂർ]]<ref name="test10"/> |- | 1968 || [[തണുപ്പ് (ചെറുകഥ)|തണുപ്പ്]] ||[[മാധവിക്കുട്ടി]]<ref name="test10"/> |- | 1969 ||[[മോതിരം (ചെറുകഥ)|മോതിരം]] || [[കാരൂർ നീലകണ്ഠപിള്ള]]<ref name="test10"/> |- | 1970 ||[[പ്രസിഡണ്ടിന്റെ ആദ്യത്തെ മരണം]] ||[[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]] <ref name="test10"/> |- | 1971 ||[[ജലം (ചെറുകഥ)|ജലം]] || [[കെ.പി. നിർമൽ കുമാർ]]<ref name="test10"/> |- | 1972 ||[[പായസം (ചെറുകഥ)|പായസം]] || [[ടാറ്റാപുരം സുകുമാരൻ]]<ref name="test10"/> |- |1973 || [[മുനി (ചെറുകഥ)|മുനി]] || [[പട്ടത്തുവിള കരുണാകരൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1974 ||[[സാക്ഷി (ചെറുകഥ)|സാക്ഷി]] || [[ടി. പത്മനാഭൻ]]<ref name="test10"/> |- |1975 ||[[മലമുകളിലെ അബ്ദുള്ള]] || [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]]<ref name="test10"/> |- | 1976 ||[[മരിച്ചിട്ടില്ലാത്തവരുടെ സ്മാരകം]] || [[എം. സുകുമാരൻ]]<ref name="test10"/> |- |1977 ||[[ശകുനം]] || [[കോവിലൻ]]<ref name="test10"/> |- |1978 ||[[പേടിസ്വപ്നങ്ങൾ (ചെറുകഥ)|പേടിസ്വപ്നങ്ങൾ]] || [[സേതു (സാഹിത്യകാരൻ)|സേതു]]<ref name="test10"/> |- |1979 ||[[ഒരിടത്ത് (ചെറുകഥ)|ഒരിടത്ത്]] || [[സക്കറിയ]]<ref name="test10"/> |- | 1980 ||[[അശ്വത്ഥാമാവിന്റെ ചിരി]] || [[കാക്കനാടൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1981 || [[വീടും തടവും]] || [[ആനന്ദ്]]<ref name="test10"/> |- | 1982 || [[നീരുറവകൾക്ക് ഒരു ഗീതം]] || [[ജി.എൻ. പണിക്കർ]]<ref name="test10"/> |- |1983 ||[[വാസ്തുഹാര (ചെറുകഥ)|വാസ്തുഹാര]] || [[സി.വി. ശ്രീരാമൻ]]<ref name="test10"/> |- |1984 || [[തൃക്കോട്ടൂർ പെരുമ]] || [[യു.എ. ഖാദർ]]<ref name="test10"/> |- | 1985 ||[[ഹൃദയവതിയായ ഒരു പെൺകുട്ടി]] || [[എം. മുകുന്ദൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1986 || [[സ്വർഗ്ഗം തുറക്കുന്ന സമയം]] || [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]<ref name="test10"/> |- | 1987 ||[[പുഴ (ചെറുകഥ)|പുഴ]] || [[വെട്ടൂർ രാമൻനായർ]]<ref name="test10"/> |- |1988 || [[ദിനോസറിന്റെ കുട്ടി]] || [[ഇ. ഹരികുമാർ]]<ref name="test10"/> |- | 1989 ||[[നൂൽപ്പാലം കടക്കുന്നവർ]] || [[വൈശാഖൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1990 ||[[ഭൂമിപുത്രന്റെ വഴി]] || [[എസ്.വി. വേണുഗോപൻ നായർ]]<ref name="test10"/> |- | 1991 ||[[കുളമ്പൊച്ച (ചെറുകഥ)|കുളമ്പൊച്ച]] || [[വി. ജയനാരായണൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1992 || [[വീടുവിട്ടുപോകുന്നു]] || [[കെ.വി. അഷ്ടമൂർത്തി]]<ref name="test10"/> |- |1993 ||[[മഞ്ഞിലെ പക്ഷി]] || [[മാനസി]]<ref name="test10"/> |- |1994 ||[[സമാന്തരങ്ങൾ (ചെറുകഥ)|സമാന്തരങ്ങൾ]]|| [[ശത്രുഘ്നൻ (സാഹിത്യകാരൻ)|ശത്രുഘ്നൻ]]<ref name="test10"/> |- |1995 || [[ഹിഗ്വിറ്റ (ചെറുകഥ)|ഹിഗ്വിറ്റ]] || [[എൻ.എസ്. മാധവൻ]]<ref name="test10"/> |- |1996 ||[[രാത്രിമൊഴി (ചെറുകഥ)|രാത്രിമൊഴി]] || [[എൻ. പ്രഭാകരൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1997 ||[[ആശ്വാസത്തിന്റെ മന്ത്രച്ചരട്]] || [[മുണ്ടൂർ കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="test10"/> |- | 1998 || [[ഒരു രാത്രിക്കു ഒരു പകൽ]]|| [[അശോകൻ ചരുവിൽ]]<ref name="test10"/> |- | 1999 || [[റെയിൻഡിയർ (കൃതി)|റെയിൻഡിയർ]]|| [[ചന്ദ്രമതി]]<ref name="test10"/> |- | 2000 || [[രണ്ട് സ്വപ്നദർശികൾ]]|| [[ഗ്രേസി]]<ref name="test10"/> |- | 2001 || [[ഘടികാരങ്ങൾ നിലയ്ക്കുന്ന സമയം]] || [[സുഭാഷ് ചന്ദ്രൻ]]<ref name="test10"/> |- |2002 || [[കർക്കടകത്തിലെ കാക്കകൾ (ചെറുകഥ)|കർക്കടകത്തിലെ കാക്കകൾ]]|| [[കെ.എ. സെബാസ്റ്റ്യൻ]]<ref name="test10"/> |- | 2003 || [[ജലസന്ധി (ചെറുകഥ)|ജലസന്ധി]] || [[പി. സുരേന്ദ്രൻ]]<ref name="test10"/> |- | 2004 || [[ജാഗരൂക (ചെറുകഥ)|ജാഗരൂക]] || [[പ്രിയ എ.എസ്.]]<ref name="test10"/> |- | 2005 || [[താപം (ചെറുകഥ)|താപം]] || [[ടി.എൻ. പ്രകാശ്]]<ref name="test10"/> |- |2006 || [[ചാവുകളി (ചെറുകഥ)|ചാവുകളി]] || [[ഇ. സന്തോഷ്കുമാർ]]<ref name="test10"/> |- | 2007 ||[[തിരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ (ചെറുകഥ)|തിരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ]] || [[ശിഹാബുദ്ദീൻ പൊയ്ത്തുംകടവ്]]<ref name="test4"/> |- | 2008 || [[കൊമാല (ചെറുകഥ)|കൊമാല]] || [[സന്തോഷ് ഏച്ചിക്കാനം]]<ref name="test5"/> |- | 2009 || [[ആവേ മരിയ (ചെറുകഥ)|ആവേ മരിയ]] || [[കെ.ആർ. മീര]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[പരസ്യശരീരം]] || [[ഇ.പി. ശ്രീകുമാർ]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[പോലീസുകാരന്റെ പെണ്മക്കൾ]] || [[യു.കെ. കുമാരൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[പേരമരം]] || [[സതീഷ്ബാബു പയ്യന്നൂർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[മരിച്ചവർ സിനിമ കാണുകയാണ്]] || [[തോമസ് ജോസഫ്]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[ഭവനഭേദനം]] || [[വി.ആർ. സുധീഷ്]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[അഷിതയുടെ കഥകൾ]] |[[അഷിത]] |- |2016 |ആദം |[[എസ്. ഹരീഷ്]] |- |2017 |ഇതര ചരാചരങ്ങളുടെ ചരിത്രപുസ്തകങ്ങൾ |[[അയ്മനം ജോൺ]] |- |2018 |മാനാഞ്ചിറ |[[കെ. രേഖ]] |- |2019 |[[രാമച്ചി]] |[[വിനോയ് തോമസ്]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[വാങ്ക്]] |[[ഉണ്ണി ആർ.]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[വഴി കണ്ടുപിടിക്കുന്നവർ]] |[[വി.എം. ദേവദാസ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[മുഴക്കം]] |[[പി.എഫ്. മാത്യൂസ്]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[ഉദയ ആർട്സ് ആന്റ് സ്പോർട്സ് ക്ലബ്ബ്]] |[[എൻ. രാജൻ (ചെറുകഥാകൃത്ത്)|എൻ. രാജൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == നാടകം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! നാടകകൃത്ത് |- | 1958 ||[[അഴിമുഖത്തേക്ക്]] || [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള]]<ref name="test11">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw4.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച നാടകങ്ങൾ]</ref> |- |1959 ||[[മുടിയനായ പുത്രൻ (നാടകം)|മുടിയനായ പുത്രൻ]] || [[തോപ്പിൽ ഭാസി ]]<ref name="test11"/> |- | 1960 || [[പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി (നാടകം)|പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി]] || [[തോപ്പിൽ ഭാസി]]<ref name="test11"/> |- | 1961 || [[ഇബിലീസുകളുടെ നാട്ടിൽ]] || [[എൻ.പി. ചെല്ലപ്പൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- | 1962 || [[കാഞ്ചനസീത (നാടകം)|കാഞ്ചനസീത]] || [[സി.എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- |1963 || [[കാക്കപ്പൊന്ന്]] || [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ]]<ref name="test11"/> |- |1964 || [[റയിൽപ്പാളങ്ങൾ]] || [[ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1965 || [[കാഫർ (നാടകം)|കാഫർ]] || [[കെ.ടി. മുഹമ്മദ്]]<ref name="test11"/> |- | 1966 || [[പ്രേതലോകം]] || [[എൻ.എൻ. പിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1967 || [[സ്വാതി തിരുനാൾ (കൈനിക്കര പത്മനാഭപിള്ള രചിച്ച നാടകം)|സ്വാതി തിരുനാൾ]] || [[കൈനിക്കര പത്മനാഭപിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1968 || [[പുലിവാൽ]] || [[പി.കെ. വീരരാഘവൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- | 1969 ||[[യു.ഡി. ക്ലാർക്ക് (നാടകം)|യു.ഡി. ക്ലാർക്ക്]] || [[പി. ഗംഗാധരൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- |1970 ||[[മാതൃകാമനുഷ്യൻ]] || [[കൈനിക്കര കുമാരപിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1971 ||[[അഹല്യ (നാടകം)|അഹല്യ]] || [[പി.ആർ. ചന്ദ്രൻ]]<ref name="test11"/> |- | 1972 || [[പ്രളയം (നാടകം)|പ്രളയം]] || [[ഓംചേരി എൻ.എൻ പിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1973 || [[കുപ്പിക്കല്ലുകൾ]] || [[പി.വി. കുര്യാക്കോസ്]]<ref name="test11"/> |- | 1974 ||[[ചാവേർപ്പട (നാടകം)|ചാവേർപ്പട]] || [[അസീസ്]]<ref name="test11"/> |- | 1975 ||[[നാടകചക്രം]] || [[കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ]]<ref name="test11"/> |- | 1976 || [[സമസ്യ (നാടകം)|സമസ്യ]] || [[കെ.എസ്. നമ്പൂതിരി]]<ref name="test11"/> |- | 1977 ||[[വിശ്വരൂപം (നാടകം)|വിശ്വരൂപം]] || [[സുരാസു]]<ref name="test11"/> |- | 1978 || [[ജ്വലനം (നാടകം)|ജ്വലനം]] || [[സി.എൽ. ജോസ്]]<ref name="test11"/> |- |1979 || [[സാക്ഷി (നാടകം)|സാക്ഷി]] || [[ടി.എൻ. ഗോപിനാഥൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- |1980 ||[[ജാതൂഗൃഹം]]|| [[വൈക്കം ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- |1981 ||[[പെരുന്തച്ചൻ (നാടകം)|പെരുന്തച്ചൻ]] || [[ടി.എം. അബ്രഹാം]]<ref name="test11"/> |- |1982 || [[ഗോപുരനടയിൽ]] || [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- | 1983 || [[അഗ്നി (നാടകം)|അഗ്നി]] || [[വയലാ വാസുദേവൻ പിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1984 || [[നികുംഭില]] || [[കടവൂർ ജി. ചന്ദ്രൻപിള്ള]]<ref name="test11"/> |- |1985 || [[സൗപർണിക]] || [[ആർ. നരേന്ദ്രപ്രസാദ്]]<ref name="test11"/> |- |1986 || [[ദക്ഷിണായനം (നാടകം)|ദക്ഷിണായനം]] || [[ടി.പി. സുകുമാരൻ]]<ref name="test11"/> |- | 1987 ||[[മൂന്നു വയസ്സന്മാർ]] || [[സി.പി. രാജശേഖരൻ]]<ref name="test11"/> |- | 1988 || [[പുലിജന്മം (നാടകം)|പുലിജന്മം]] || [[എൻ. പ്രഭാകരൻ]]<ref name="test11"/> |- |1989 ||[[പാവം ഉസ്മാൻ]] || [[പി. ബാലചന്ദ്രൻ]]<ref name="test11"/> |- |1990 ||[[സ്വാതിതിരുനാൾ (പിരപ്പൻകോട് മുരളി രചിച്ച നാടകം)|സ്വാതിതിരുനാൾ]] || [[പിരപ്പൻകോട് മുരളി]]<ref name="test11"/> |- |1991 ||[[അഭിമതം]] || [[വാസു പ്രദീപ്]]<ref name="test11"/> |- | 1992 || [[മണ്ടേലയ്ക്ക് സ്‌നേഹപൂർവം വിന്നി]] || [[പി.എം. ആന്റണി]]<ref name="test11"/> |- | 1993 || [[മൗനം നിമിത്തം]] || [[എ.എൻ. ഗണേഷ്]]<ref name="test11"/> |- |1994 || [[നരഭോജികൾ (നാടകം)|നരഭോജികൾ]] || [[പറവൂർ ജോർജ്]]<ref name="test11"/> |- | 1995 || [[സമതലം (നാടകം)|സമതലം]] || [[മുല്ലനേഴി]]<ref name="test11"/> |- | 1996 ||[[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി (നാടകം)|മദ്ധ്യധരണ്യാഴി]] || [[ജോയ് മാത്യു]]<ref name="test11"/> |- | 1997 || [[രാജസഭ]] || [[ഇബ്രാഹിം വെങ്ങര]]<ref name="test11"/> |- | 1998 || [[ഗാന്ധി (നാടകം)|ഗാന്ധി]] || [[സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test11"/> |- |1999 || [[വാണിഭം (നാടകം)|വാണിഭം]] || [[എൻ. ശശിധരൻ]]<ref name="test11"/> |- | 2000 ||[[ചെഗുവേര (നാടകം)|ചെഗുവേര]] || [[കരിവെള്ളൂർ മുരളി]]<ref name="test11"/> |- | 2001 || [[പദപ്രശ്നങ്ങൾക്കിടയിൽ അവളും അയാളും]] || [[സതീഷ് കെ. സതീഷ്]]<ref name="test11"/> |- | 2002 || [[അമരാവതി സബ്ട്രഷറി]] || [[ശ്രീമൂലനഗരം മോഹൻ]]<ref name="test11"/> |- | 2003 || [[വന്നന്ത്യേ കാണാം]] || [[തുപ്പേട്ടൻ]]<ref name="test11"/> |- | 2004 ||[[വിരൽപ്പാട്]] || [[ശ്രീജനാർദ്ദനൻ]]<ref name="test11"/> |- | 2005 || [[ഓരോരോ കാലത്തിലും]] || [[ശ്രീജ കെ.വി.]]<ref name="test11"/> |- | 2006 ||[[സദൃശവാക്യങ്ങൾ]] || [[സി. ഗോപൻ]]<ref name="test11"/> |- |2007 || [[ദ്രാവിഡവൃത്തം]] || [[ഫ്രാൻസിസ് ടി. മാവേലിക്കര]]<ref name="test4"/> |- | 2008 ||[[പതിനെട്ടു നാടകങ്ങൾ]] || [[ജയപ്രകാശ് കുളൂർ]]<ref name="test5"/> |- |2009 || [[സ്വാതന്ത്ര്യം തന്നെ ജീവിതം]] || [[കെ.എം. രാഘവൻ നമ്പ്യാർ]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[മരം പെയ്യുന്നു]] || [[എ. ശാന്തകുമാർ]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[ചൊല്ലിയാട്ടം]] || [[ബാലസുബ്രഹ്മണ്യൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[മറിമാൻ കണ്ണിൽ]] || [[എം.എൻ. വിനയകുമാർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[ജിന്ന് കൃസ്ണൻ]] || [[റഫീഖ് മംഗലശ്ശേരി]] <ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[ഏറ്റേറ്റ് മലയാളൻ]] || [[വി.കെ. പ്രഭാകരൻ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[മത്തി (നാടകം)|മത്തി]] |[[ജിനോ ജോസഫ്]] |- |2016 |ലല്ല |[[സാംകുട്ടി പട്ടംകരി]] |- |2017 |സ്വദേശാഭിമാനി |[[എസ്.വി. വേണുഗോപൻ നായർ]] |- |2018 |ചൂട്ടും കൂറ്റും |[[രാജ്‌മോഹൻ നീലേശ്വരം]] |- |2019 |അരങ്ങിലെ മത്സ്യഗന്ധികൾ |[[സജിത മഠത്തിൽ]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |ഏലി ഏലി ലമാ സബക്താനി |[[ജിഷ അഭിനയ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[ദ്വയം]] |[[ശ്രീജിത്ത് പൊയിൽക്കാവ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[നമുക്ക് ജീവിതം പറയാം]] |[[പ്രദീപ് മണ്ടൂർ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[കുമരു]] |[[എമിൽ മാധവി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[ഇ ഫോർ ഈഡിപ്പസ്]] |[[ഗിരീഷ് പി.സി. പാലം]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == നിരൂപണം, പഠനം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ലേഖകൻ |- |1966 || [[കല ജീവിതംതന്നെ]] || [[കുട്ടികൃഷ്ണമാരാർ]]<ref name="test12">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw5.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച നിരൂപണ-പഠന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]</ref> |- | 1967 ||[[ഇസങ്ങൾക്കപ്പുറം]] || [[എസ്. ഗുപ്തൻ നായർ]]<ref name="test12"/> |- | 1968 ||[[മാനസികമായ അടിമത്തം]] || [[തായാട്ട് ശങ്കരൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1969 || [[മലയാളപ്പിറവി]] || [[കെ. രാഘവൻപിള്ള]]<ref name="test12"/> |- | 1970 || [[കലാദർശനം]] || [[കെ.എം. ഡാനിയേൽ]]<ref name="test12"/> |- |1971 ||[[ഉപഹാരം]] || [[കെ. ഭാസ്കരൻ നായർ|ഡോ. കെ. ഭാസ്കരൻ നായർ]]<ref name="test12"/> |- |1972 || [[നാടകദർപ്പണം]] || [[എൻ.എൻ. പിള്ള]]<ref name="test12"/> |- | 1973 || [[സീത മുതൽ സത്യവതി വരെ]] || [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]]<ref name="test12"/> |- | 1974 ||[[കേരളപാണിനീയ ഭാഷ്യം]] || [[സി.എൽ. ആന്റണി]]<ref name="test12"/> |- | 1975 ||[[പാശ്ചാത്യ സാഹിത്യതത്ത്വശാസ്ത്രം]] || [[കെ.എം. തരകൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1976 ||[[ചെറുകഥ : ഇന്നലെ ഇന്ന്]] || [[എം. അച്യുതൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1977 || [[നളിനി എന്ന കാവ്യശില്പം]] || [[നിത്യ ചൈതന്യ യതി|നിത്യചൈതന്യയതി]]<ref name="test12"/> |- | 1978 || [[കൈരളീധ്വനി]] || [[പി.കെ. നാരായണപിള്ള]]<ref name="test12"/> |- | 1979 || [[വള്ളത്തോളിന്റെ കാവ്യശില്പം]] || [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാരിയർ]]<ref name="test12"/> |- | 1980 || [[വർണ്ണരാജി]] || [[എം. ലീലാവതി]]<ref name="test12"/> |- | 1981 || [[ഉറുമീസ് തരകന്റെ ഉപന്യാസങ്ങൾ]] || [[ഉറുമീസ് തരകൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1982 || [[ചിതയിലെ വെളിച്ചം]] || [[എം.എൻ. വിജയൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1983 || [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ ലേഖനങ്ങൾ]] || [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ]]<ref name="test12"/> |- | 1984 ||[[മലയാള സാഹിത്യവിമർശനം]] || [[സുകുമാർ അഴീക്കോട്]]<ref name="test12"/> |- | 1985 || [[അവധാരണം (ഗ്രന്ഥം)|അവധാരണം]] || [[എം.കെ. സാനു]]<ref name="test12"/> |- | 1986 ||[[കവിയും കവിതയും കുറേക്കൂടി]] || [[പി. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test12"/> |- | 1987 ||[[പ്രതിപാത്രം ഭാഷണഭേദം]] || [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള]]<ref name="test12"/> |- | 1988 ||[[മാർക്സിസ്റ്റ് സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം: ഉത്ഭവവും വളർച്ചയും]] || [[പി. ഗോവിന്ദപ്പിള്ള]]<ref name="test12"/> |- |1989 || [[എ.പി.പി.യുടെ പ്രബന്ധങ്ങൾ]] || [[എ.പി.പി. നമ്പൂതിരി]]<ref name="test12"/> |- |1990 || [[ഛത്രവും ചാമരവും]] || [[എം.പി. ശങ്കുണ്ണി നായർ]]<ref name="test12"/> |- |1991 || [[കാല്പനികത (ഗ്രന്ഥം)|കാല്പനികത]] || [[ബി. ഹൃദയകുമാരി]]<ref name="test12"/> |- |1992 ||[[അന്വയം]] || [[ആർ. വിശ്വനാഥൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1993 || [[കേരള കവിതയിലെ കലിയും ചിരിയും]] || [[പ്രസന്നരാജൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1994 || [[ജീവന്റെ കൈയൊപ്പ്‌]] || [[ആഷാമേനോൻ]]<ref name="test12"/> |- |1995 ||[[അക്ഷരവും ആധുനികതയും]] || [[ഇ.വി. രാമകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test12"/> |- |1996 || [[നോവൽ സാഹിത്യ പഠനങ്ങൾ]] || [[ഡി. ബെഞ്ചമിൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1997 || [[പിതൃഘടികാരം]] || [[പി.കെ. രാജശേഖരൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1998 || [[ഉത്തരാധുനികത വർത്തമാനവും വംശാവലിയും]] || [[കെ.പി. അപ്പൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1999 || [[സാഹിത്യം സംസ്കാരം സമൂഹം]] || [[വി. അരവിന്ദാക്ഷൻ]]<ref name="test12"/> |- | 2000 ||[[പാഠവും പൊരുളും]] || [[സി. രാജേന്ദ്രൻ]]<ref name="test12"/> |- | 2001 ||[[ആത്മാവിന്റെ മുറിവുകൾ]] || [[എം. തോമസ് മാത്യു]]<ref name="test12"/> |- | 2002 || [[കഥയും പരിസ്ഥിതിയും]] || [[ജി. മധുസൂദനൻ]]<ref name="test12"/> |- | 2003 ||[[മലയാളിയുടെ രാത്രികൾ]] || [[കെ.സി. നാരായണൻ]]<ref name="test12"/> |- |2004 ||[[അനുശീലനം]] || [[കെ.പി. ശങ്കരൻ]] <ref name="test12"/> |- | 2005 || [[പ്രതിവാദങ്ങൾ]] || [[വി.സി. ശ്രീജൻ]]<ref name="test12"/> |- | 2006 || [[കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] || [[ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ]]<ref name="test12"/> |- | 2007 || [[ഇടശ്ശേരിക്കവിത - ശില്പവിചാരം]] || [[കെ.പി. മോഹനൻ (സാഹിത്യകാരൻ‌)|കെ.പി. മോഹനൻ]]<ref name="test4"/> |- | 2008 || [[മറുതിര കാത്തുനിന്നപ്പോൾ]] || [[വി. രാജകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test5"/> |- | 2009 || [[ആഖ്യാനത്തിന്റെ അടരുകൾ]] || [[കെ.എസ്. രവികുമാർ]]<ref name="test6"/> |- |2010 || [[മലയാളനോവൽ ഇന്നും ഇന്നലെയും]] || [[എം.ആർ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[വാക്കുകളും വസ്തുക്കളും]] || [[ബി. രാജീവൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[പെണ്ണെഴുതുന്ന ജീവിതം]] || [[എൻ.കെ. രവീന്ദ്രൻ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[അജ്ഞാതവുമായുള്ള അഭിമുഖങ്ങൾ]] || [[സുനിൽ പി. ഇളയിടം]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[ഉണർവിന്റെ ലഹരിയിലേക്ക്]] || [[എം. ഗംഗാധരൻ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[വംശചിഹ്നങ്ങൾ]] |[[സി.ആർ. പരമേശ്വരൻ|സി. ആർ. പരമേശ്വരൻ]] |- |2016 |ആശാൻ കവിത-സ്ത്രീപുരുഷ സമവാക്യങ്ങളിലെ കലാപം |എസ് സുധീഷ് |- |2017 |കവിതയുടെ ജീവചരിത്രം |[[കൽപറ്റ നാരായണൻ]] |- |2018 |ആധുനികതയുടെ പിന്നാമ്പുറം |[[പി.പി. രവീന്ദ്രൻ|പി.പി.രവീന്ദ്രൻ]] |- |2019 |പാന്ഥരും വഴിയമ്പലങ്ങളും |[[ഡോ.കെ.എം. അനിൽ]] |- |2020 |വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിത ഒരു ഇടതുപക്ഷ വായന | ഡോ.പി.സോമൻ |- |2021 |വാക്കിലെ നേരങ്ങൾ |[[എൻ. അജയകുമാർ]] |} == ജീവചരിത്രം, ആത്മകഥ == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- |1992 ||[[അരങ്ങു കാണാത്ത നടൻ]] || [[തിക്കോടിയൻ]]<ref name="test13">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw6.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച ജീവചരിത്രങ്ങളും ആത്മകഥകളും] .</ref> |- | 1993 || [[അർദ്ധവിരാമം (ഗ്രന്ഥം)|അർദ്ധവിരാമം]] || [[അമർത്ത്യാനന്ദ]]<ref name="test13"/> |- |1994 ||[[പഥികയും വഴിയോരത്തെ മണിദീപങ്ങളും]] || [[കെ. കല്യാണിക്കുട്ടിയമ്മ]]<ref name="test13"/> |- | 1995 || [[വിപ്ലവ സ്മരണകൾ : ഭാഗം ഒന്ന്]] || [[പുതുപ്പള്ളി രാഘവൻ]]<ref name="test13"/> |- |1996 || [[ചരിത്രത്തിനൊപ്പം നടന്ന ഒരാൾ]] || [[എ.വി. അനിൽകുമാർ]]<ref name="test13"/> |- |1997 || [[രാജദ്രോഹിയായ രാജ്യസ്നേഹി]] || [[ടി. വേണുഗോപാൽ]]<ref name="test13"/> |- | 1998 || [[ശുചീന്ദ്രം രേഖകൾ]] || [[ടി.എൻ. ഗോപകുമാർ]]<ref name="test13"/> |- | 1999 || [[കൊടുങ്കാറ്റുയർത്തിയ കാലം]] || [[ജോസഫ് ഇടമറുക്]]<ref name="test13"/> |- | 2000 || [[വി.ആർ. കൃഷ്ണനെഴുത്തച്ഛൻ: ആത്മകഥ]] || [[വി.ആർ. കൃഷ്ണനെഴുത്തച്ഛൻ]]<ref name="test13"/> |- |2001 || [[എ.കെ. പിള്ള: ആദർശങ്ങളുടെ രക്തസാക്ഷി]] || [[എ. രാധാകൃഷ്ണൻ]] <ref name="test13"/> |- | 2002 || [[അച്ഛൻ (ഗ്രന്ഥം)|അച്ഛൻ]] || [[നീലൻ]]<ref name="test13"/> |- | 2003 ||[[ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ (ജീവചരിത്രം)|ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ]] || [[വി. ബാബുസേനൻ]]<ref name="test13"/> |- | 2004 || [[ഒരച്ഛന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ]] || [[ഈച്ചരവാരിയർ]]<ref name="test13"/> |- | 2005 || [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ (ചരിത്രവഴിയിലെ ദീപശിഖ)]] || [[എൽ.വി. ഹരികുമാർ]]<ref name="test13"/> |- |2006 || [[എന്റെ ജീവിതം]] || [[ജി. ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test13"/> |- |2007 || [[പവനപർവം]] || [[പാർവതി പവനൻ]]<ref name="test4"/> |- |2008 || [[സ്മൃതിപർവം]] || [[പി.കെ. വാരിയർ]]<ref name="test5"/> |- | 2009 ||[[ഘോഷയാത്ര]] || [[ടി.ജെ.എസ്. ജോർജ്]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[അനുഭവങ്ങൾ അനുഭാവങ്ങൾ]] || [[പി.കെ.ആർ. വാര്യർ|ഡോ. പി.കെ.ആർ. വാര്യർ]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[കെ.ആർ .ഗൗരിയമ്മ-ആത്മകഥ]] || [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[എന്റെ പ്രദക്ഷിണ വഴികൾ]] || [[എസ്. ജയചന്ദ്രൻ നായർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[സ്വരഭേദങ്ങൾ]] || [[ഭാഗ്യലക്ഷ്മി]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[പരൽമീൻ നീന്തുന്ന പാടം]] || [[സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[ഗ്രീൻ റൂം]] |[[ഇബ്രാഹിം വെങ്ങര]] |- |2016 |എ.കെ.ജി ഒരൂ സമ്പൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം |ചന്തവിള മുരളി |- |2017 |തക്കിജ-എന്റെ ജയിൽ ജീവിതം |ജയചന്ദ്രൻ മോകേരീ |- |2018 |ആത്മായനം |[[മുനി നാരായണ പ്രസാദ്]] |- |2019 |ജാലകങ്ങൾ : ഒരു ചരിത്രാന്വേഷിയുടെ വഴികൾ, കാഴ്ചകൾ |[[എം.ജി.എസ്. നാരായണൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[മുക്തകണ്ഠം വികെഎൻ]] |[[കെ. രഘുനാഥൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[അറ്റുപോകാത്ത ഓർമകൾ]] |[[ടി.ജെ. ജോസഫ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[എതിര്]] |[[എം. കുഞ്ഞാമൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ന്യൂസ് റൂം]] |[[ബി.ആർ.പി. ഭാസ്കർ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[ഒരന്വേഷണത്തിന്റെ കഥ]] |[[കെ. വേണു]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == വൈജ്ഞാനികസാഹിത്യം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- | 1989 || [[കേരളം - മണ്ണും മനുഷ്യനും]] || [[തോമസ് ഐസക്ക്]]<ref name="test14">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw7.htm വൈജ്ഞാനികസാഹിത്യ മേഖലയിൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref> |- | 1990 || [[സ്വാതന്ത്ര്യസമരം (ഗ്രന്ഥം)|സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]] || [[എം.എൻ. സത്യാർത്ഥി]]<ref name="test14"/> |- | 1991 || [[കേരളീയത-ചരിത്രമാനങ്ങൾ]] || [[എം.ആർ. രാഘവവാരിയർ]]<ref name="test14"/> |- | 1992 || [[കേരളത്തിലെ നാടൻ കലകൾ]] || [[എ.കെ. നമ്പ്യാർ]]<ref name="test14"/> |- | 1993 || [[ദർശനത്തിന്റെ പൂക്കൾ]] || [[പൗലോസ് മാർ ഗ്രിഗോറിയസ്]]<ref name="test14"/> |- | 1994 || [[ജൈവമനുഷ്യൻ]] || [[ആനന്ദ്]]<ref name="test14"/> |- | 1995 || [[ഗാന്ധിയുടെ ജീവിതദർശനം]] || [[കെ. അരവിന്ദാക്ഷൻ]]<ref name="test14"/> |- | 1996 || [[പടേനി (ഗ്രന്ഥം)|പടേനി]] || [[കടമ്മനിട്ട വാസുദേവൻ പിള്ള]]<ref name="test14"/> |- | 1997 || [[കേരളത്തിലെ ചുവർചിത്രങ്ങൾ]] || [[എം.ജി. ശശിഭൂഷൺ]]<ref name="test14"/> |- | 1998 || [[പരിണാമത്തിന്റെ പരിണാമം]] || [[എ.എൻ. നമ്പൂതിരി]]<ref name="test14"/> |- | 1999 ||[[ആദിമുദ്രണം ഭാരതത്തിലും മലയാളത്തിലും]] || [[കെ.എം. ഗോവി]]<ref name="test14"/> |- | 2000 ||[[വേദശബ്ദരത്നാകരം]] || [[ഡി. ബാബു പോൾ|ഡി.ബാബുപോൾ]]<ref name="test14"/> |- | 2001 || [[ദേവസ്പന്ദനം]] || [[എം.വി. ദേവൻ]]<ref name="test14"/> |- | 2002 || [[ചിത്രകല ഒരു സമഗ്രപഠനം]] || [[ആർ. രവീന്ദ്രനാഥ്]]<ref name="test14"/> |- | 2003 || [[മലയാള സംഗീതനാടക ചരിത്രം]] || [[കെ. ശ്രീകുമാർ]]<ref name="test14"/> |- | 2004 || [[ഡി.എൻ.എ. വഴി ജീവാത്മാവിലേക്ക്]] || [[സി.എ. നൈനാൻ]]<ref name="test14"/> |- | 2005 ||[[മരുമക്കത്തായം (ഗ്രന്ഥം)|മരുമക്കത്തായം]] || [[കെ.ടി. രവിവർമ്മ]]<ref name="test14"/> |- | 2006 ||[[കൺവഴികൾ കാഴ്ചവട്ടങ്ങൾ]] || [[സുനിൽ പി. ഇളയിടം]]<ref name="test14"/> |- |2007 || [[കേരള സാംസ്കാരികചരിത്ര നിഘണ്ടു]] || [[എസ്.കെ. വസന്തൻ]]<ref name="test4"/> |- | 2008 ||[[സ്വത്വരാഷ്ട്രീയം (ഗ്രന്ഥം)|സ്വത്വരാഷ്ട്രീയം]] || [[പി.കെ. പോക്കർ]]<ref name="test5"/> |- | 2009 || [[സ്ഥലം കാലം കല]] || [[വിജയകുമാർ മേനോൻ]]<ref name="test6"/> |- | 2010 ||[[കുഞ്ഞു കണങ്ങൾക്ക് വസന്തം]] || [[ടി. പ്രദീപ്|ഡോ. ടി. പ്രദീപ്]]<ref name="test7"/> |- | 2011 ||[[ഈണവും താളവും]] || [[എൽ.എസ്. രാജഗോപാലൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 ||[[സാംസ്ക്കാരിക മുദ്രകൾ]] || [[നടുവട്ടം ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 ||[[സംസ്മൃതി]] || [[കെ. രാജശേഖരൻ നായർ]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 ||[[പരിസ്ഥിതിപഠനത്തിന് ഒരാമുഖം]] || [[എ. അച്യുതൻ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും]] |[[കെ.എൻ. ഗണേശ്|കെ. എൻ. ഗണേശ്]] |- |2016 |ചവിട്ടുനാടക വിജ്ഞാനകോശം |ഫാ. വി പി ജോസഫ് വലിയവീട്ടിൽ |- |2017 |നദീവിജ്ഞാനീയം |എൻ.ജെ.കെ. നായർ |- |2018 |പദാർത്ഥം മുതൽ ദൈവകണംവരെ |ഡോ. കെ. ബാബുജോസഫ് |- |2019 |നഷ്ടമാകുന്ന നമ്മുടെ സ്വപ്നഭൂമി |[[ജി. മധുസൂദനൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക വിദ്യകളുടെ ചരിത്രം |[[ആർ.വി.ജി. മേനോൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |മാർക്സിസവും ഫെമിനിസവും ചരിത്രപരമായ വിശകലനം |[[ടി.കെ. ആനന്ദി|ഡോ. ടി.കെ. ആനന്ദി]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും കേരളവും - സൂചനകളും കാരണങ്ങളും]] |[[ഗോപകുമാർ ചോലയിൽ|ഡോ: ഗോപകുമാർ ചോലയിൽ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ഭാഷാസൂത്രണം പൊരുളും വഴികളും]] |[[സി.എം. മുരളീധരൻ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[മലയാളി ഒരു ജനിതകവായന]] |[[കെ. സേതുരാമൻ|കെ. സേതുരാമൻ ഐ.പി.എസ്.]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[ഇന്ത്യയെ വീണ്ടെടുക്കൽ]] |[[ബി. രാജീവൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == ഹാസ്യസാഹിത്യം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- | 1992 ||[[സ്കൂൾ ഡയറി]] || [[അക്‌ബർ കക്കട്ടിൽ]]<ref name="test15">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw8.htm ഹാസ്യസാഹിത്യത്തിന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref> |- |1993 || [[ജീവിതാഹ്ലാദത്തിന്റെ നിറനിലാവ്]] || [[ഒ.പി. ജോസഫ്]]<ref name="test15"/> |- | 1994 || [[ഇരുകാലിമൂട്ടകൾ]] || [[സി.പി. നായർ]]<ref name="test15"/> |- | 1995 || [[കിഞ്ചനവർത്തമാനം]] || [[ചെമ്മനം ചാക്കോ]]<ref name="test15"/> |- | 1996 ||[[വായിൽ വന്നത് കോതയ്ക്ക് പാട്ട്]] || [[സുകുമാർ]]<ref name="test15"/> |- | 1997 || - || - |- | 1998 ||[[നാനാവിധം]] || [[കെ. നാരായണൻ നായർ]]<ref name="test15"/> |- | 1999 ||[[അമ്പട ഞാനേ]] || [[പി. സുബ്ബയ്യാപിള്ള]]<ref name="test15"/> |- | 2000 || [[കലികോലം]] || [[കൃഷ്ണ പൂജപ്പുര]]<ref name="test15"/> |- | 2001 || [[പടച്ചോനിക്ക് സലാം]] || [[കോഴിക്കോടൻ]]<ref name="test15"/> |- | 2002 || [[നഥിങ് ഓഫീഷ്യൽ]] || [[ജിജി തോസൺ]]<ref name="test15"/> |- | 2003 ||[[സ്നേഹപൂർവ്വം പനച്ചി]] || [[ജോസ് പനച്ചിപ്പുറം]]<ref name="test15"/> |- | 2004 || [[കളക്ടർ കഥയെഴുതുകയാണ്]] || [[പി.സി. സനൽകുമാർ]]<ref name="test15"/> |- | 2005 || [[19, കനാൽ റോഡ്]] || [[ശ്രീബാല കെ. മേനോൻ]]<ref name="test15"/> |- | 2006 ||[[വികടവാണി]] || [[നന്ദകിഷോർ]]<ref name="test15"/> |- | 2007 || - || - |- | 2008 || [[കറിയാച്ചന്റെ ലോകം]] || [[കെ.എൽ. മോഹനവർമ്മ]] <ref name="test5"/> |- | 2009 || [[റൊണാൾഡ് റീഗനും ബാലൻ മാഷും]] || [[മാർഷെൽ]]<ref name="test6"/> |- |2010 ||[[ശ്രീഭൂതനാഥവിലാസം നായർ ഹോട്ടൽ]] || [[സി.ആർ. ഓമനക്കുട്ടൻ]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[കളിയും കാര്യവും]] || [[ലളിതാംബിക]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[ഒരു നാനോ കിനാവ്]] || [[പി.ടി. ഹമീദ്]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[മലയാളപ്പെരുമ]] || [[പി. സേതുനാഥൻ|ഡോ. പി. സേതുനാഥൻ]]<ref name="2013a"/> |- | 2014|| [[മഴപെയ്തു തോരുമ്പോൾ]] || [[ടി.ജി. വിജയകുമാർ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[വെടിവട്ടം]] |[[എസ്.ഡി.പി. നമ്പൂതിരി|ഡോ.എസ്‌ ഡി പി നമ്പൂതിരി]] |- |2016 |ചില നാട്ടുകാര്യങ്ങൾ |[[മുരളി തുമ്മാരുകുടി]] |- |2017 |എഴുത്തനുകരണം അനുരണനങ്ങളും |[[ചൊവ്വല്ലൂർ കൃഷ്ണൻ കുട്ടി]] |- |2018 |ഹൂ ഈസ് അഫ്രെയിഡ് ഓഫ് വി.കെ.എൻ. |വി.കെ.കെ.രമേഷ്<ref name=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി>{{cite news | title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | url=https://keralasahityaakademi.org/ | accessdate=9 സെപ്റ്റംബർ 2022}}</ref> |- |2019 |ഈശ്വരൻ മാത്രം സാക്ഷി |[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[ഇരിങ്ങാലക്കുടക്കു ചുറ്റും]] |[[ഇന്നസെന്റ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[അ ഫോർ അന്നാമ്മ]] |[[ആൻ പാലി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ഒരു കുമരകംകാരന്റെ കുരുത്തംകെട്ട ലിഖിതങ്ങൾ]] |[[ജയന്ത് കാമിച്ചേരിൽ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[വരനാടൻ കഥകൾ]] |[[സുനീഷ് വരനാട്]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} *കുറിപ്പ്: 1997-ലും 2007-ലും ഹാസ്യ സാഹിത്യത്തിനുള്ള അവാർഡ് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.<ref name="test4"/><ref name="test15"/><ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2008/04/23/stories/2008042355021000.htm |title=Sahitya Akademi awards for 2007 announced |access-date=2011-11-28 |archive-date=2008-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202090841/http://www.hindu.com/2008/04/23/stories/2008042355021000.htm |url-status=dead }}</ref> == വിവർത്തനം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! വിവർത്തകൻ !മൂലകൃതി !ഗ്രന്ഥകാരൻ |- | 1992 || [[ഭൂതാവിഷ്ടർ]] ||[[എൻ.കെ. ദാമോദരൻ]]<ref name="test16">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw9.htm വിവർത്തനസാഹിത്യത്തിന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref> |ഡെമോൺസ് (Demons) |[[ഫിയോദർ ദസ്തയേവ്‌സ്കി]] |- | 1993 || [[മഹാപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ]] || [[കെ. രവിവർമ്മ]]<ref name="test16"/> | | |- | 1994 || [[ഫ്രഞ്ച് കവിതകൾ]] || [[മംഗലാട്ട് രാഘവൻ]]<ref name="test16"/> | | |- | 1995 ||[[താവളമില്ലാത്തവർ]] || [[വി.ഡി. കൃഷ്ണൻ നമ്പ്യാർ]]<ref name="test16"/> | | |- | 1996 || [[ശിലാപത്മം]] || [[പി. മാധവൻപിള്ള]]<ref name="test16"/> | | |- | 1997 || [[ഒരു പുളിമരത്തിന്റെ കഥ]] || [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മ]]<ref name="test16"/> | | |- | 1998 || [[വസന്തത്തിന്റെ മുറിവ്]] || [[എം. ഗംഗാധരൻ]]<ref name="test16"/> | | |- |1999 || [[രാജാരവിവർമ്മ]] || [[കെ.ടി. രവിവർമ്മ]]<ref name="test16"/> | | |- | 2000 || [[മാനസ വസുധ]] || [[ലീലാസർക്കാർ|ലീലാ സർക്കാർ]]<ref name="test16"/> | | |- | 2001 || [[ധർമ്മപദം]] || [[മാധവൻ അയ്യപ്പത്ത്]]<ref name="test16"/> | | |- | 2002 || [[ശാസ്ത്രം ചരിത്രത്തിൽ]] || [[എം.സി. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]<ref name="test16"/> | | |- |2003 ||[[അംബേദ്കർ സമ്പൂർണ്ണ കൃതികൾ]] || [[എം.പി. സദാശിവൻ]]<ref name="test16"/> | | |- |2004 || [[ഡിവൈൻ കോമഡി]] || [[കിളിമാനൂർ രമാകാന്തൻ]]<ref name="test16"/> | | |- | 2005 || [[ദിവ്യം]] || [[സി. രാഘവൻ]]<ref name="test16"/> | | |- | 2006 ||[[അക്കർമാശി]] || [[കാളിയത്ത് ദാമോദരൻ]]<ref name="test16"/> | | |- | 2007 || [[ഡോൺ ക്വിൿസോട്ട്]] || [[ഫാ. തോമസ് നടയ്ക്കൽ]]<ref name="test4"/> | | |- |2008 ||[[ചരകപൈതൃകം]] || [[മുത്തുലക്ഷ്മി]]<ref name="test5"/> | | |- |2009 || [[പടിഞ്ഞാറൻ കവിതകൾ]] || [[സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test6"/> | | |- | 2010 || [[ദ ഫീസ്റ്റ് ഓഫ് ദ ഗോട്ട്|ആടിന്റെ വിരുന്ന്]] || [[ആശാലത]]<ref name="test7"/> | | |- | 2011 || [[ക:]] || [[കെ.ബി. പ്രസന്നകുമാർ]]<ref name="test8"/> | | |- | 2012 || [[മരുഭൂമി]] || [[എസ്. ശ്രീനിവാസൻ|ഡോ.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> | | |- | 2013 || [[യുലീസസ്]] || [[എൻ. മൂസക്കുട്ടി]]<ref name="2013a"/> | | |- | 2014 || [[ചോഖേർബാലി]] || [[സുനിൽ ഞാളിയത്ത്]]<ref name=2014a/> | | |- |2015 |[[സൗന്ദര്യ ലഹരി(വിവർത്തനം)|സൗന്ദര്യലഹരി]] |[[ഗുരു മുനി നാരായണ പ്രസാദ്‌]] | | |- |2016 |പ്രണയവും മൂലധനവും |സി. എം, രാജൻ | | |- |2017 |പർവതങ്ങളും മാറ്റൊലികൊള്ളുന്നു |രമാ മേനോൻ | | |- |2018 |സ്വപ്നങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനം |പി. പി. കെ. പൊതുവാൾ | | |- |2019 |ഗോതമബുദ്ധന്റെ പരിനിർവ്വാണം |[[കെ. അരവിന്ദാക്ഷൻ]]<ref name="thecue" /> | | |- |2020 |[[റാമല്ല ഞാൻ കണ്ടു]] |[[അനിത തമ്പി]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> | | |- |2020 |[[ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ദിവസങ്ങൾ]] |[[സംഗീത ശ്രീനിവാസൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> | | |- |2021 |[[കായേൻ]] |[[അയ്മനം ജോൺ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> | | |- |2022 |[[ബോദ്‌ലേർ 1821-2021]] ബോദ്‌ലേർ |[[വി. രവികുമാർ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> | | |- |2023 |[[കഥാകദികെ]] |[[എം.എം. ശ്രീധരൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> | | |} == യാത്രാവിവരണം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- | 1995 || [[അടരുന്ന കക്കകൾ]] || [[ആഷാമേനോൻ]] <ref name="test17">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw10.htm യാത്രാവിവരണത്തിന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref> |- | 1996 || [[നേപ്പാൾ ഡയറി]] || [[ഒ. കൃഷ്ണൻ പാട്യം]]<ref name="test17"/> |- | 1997 || [[മ്യൂണിച്ചിലെ സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും]] || [[എസ്. ശിവദാസ്]]<ref name="test17"/> |- | 1998 || [[പാപത്തിന്റെ പൊങ്ങച്ചസഞ്ചി]] || [[ഇ. വാസു]]<ref name="test17"/> |- | 1999 || [[കാടുകളുടെ താളംതേടി]] || [[സുജാതാദേവി]]<ref name="test17"/> |- | 2000 || [[പല ലോകം പല കാലം]] || [[സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test17"/> |- | 2001 || [[വോൾഗയിൽ മഞ്ഞുപെയ്യുമ്പോൾ]] || [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]]<ref name="test17"/> |- | 2002 ||[[അമസോണും കുറേ വ്യാകുലതകളും]] || [[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]]<ref name="test17"/> |- |2003 || [[ശാന്തിമന്ത്രം മുഴങ്ങുന്ന താഴ്വരയിൽ]] || [[രാജു നാരായണസ്വാമി]]<ref name="test17"/> |- | 2004 || [[അടരുന്ന ആകാശം]] || [[ജോർജ്ജ് ഓണക്കൂർ]]<ref name="test17"/> |- | 2005 || [[ഉത്തർഖണ്ഡിലൂടെ]] || [[എം.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test17"/> |- | 2006 || [[ഒരു ആഫ്രിക്കൻ യാത്ര]] || [[സക്കറിയ]]<ref name="test17"/> |- | 2007 || [[ഹിമാലയം (ഗ്രന്ഥം)|ഹിമാലയം]] || [[ഷൗക്കത്ത്]]<ref name="test4"/> |- | 2008 || [[കിങ് ലിയറിന്റെ യൂറോപ്യൻ സഞ്ചാരപഥങ്ങൾ]] || [[ഇയ്യങ്കോട് ശ്രീധരൻ]]<ref name="test5"/> |- | 2009 || [[എന്റെ കേരളം]] || [[കെ. രവീന്ദ്രൻ]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[മരുഭൂമിയുടെ ആത്മകഥ]] || [[വി. മുസഫർ അഹമ്മദ്]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[വോൾഗാ തരംഗങ്ങൾ]] || [[ടി.എൻ. ഗോപകുമാർ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[ബാൾട്ടിക് ഡയറി]] || [[സന്തോഷ് ജോർജ് കുളങ്ങര]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[ഗ്രാമപാതകൾ ഇന്ത്യൻ യാത്രകളുടെ പുസ്തകം]] || [[പി. സുരേന്ദ്രൻ]]<ref name="2013a"/> |- | 2014|| [[പൊറ്റെക്കാട്ടും ശ്രീയാത്തൂണും ബാലിദ്വീപും]] || [[കെ.എ. ഫ്രാൻസിസ്]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[ആത്മചിഹ്നങ്ങൾ]] |[[വിജി തമ്പി]] |- |2015 |[[ഭൂട്ടാൻ ദിനങ്ങൾ]] |[[ഒ.കെ. ജോണി|ഒ. കെ. ജോണി]] |- |2016 |നൈൽവഴികൾ |ഡോ. ഹരികൃഷ്ണൻ |- |2017 |ഏതേതോ സരണികളിൽ |സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ |- |2018 |ലണ്ടനിലേക്ക് ഒരു റോഡ് യാത്ര |ബൈജു എൻ. നായർ |- |2019 |[[വിശുദ്ധ പാപങ്ങളുടെ ഇന്ത്യ|വിശുദ്ധപാപങ്ങളുടെ ഇന്ത്യ]] |[[അരുൺ എഴുത്തച്ഛൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |ദൈവം ഒളിവിൽ പോയ നാളുകൾ |[[വിധു വിൻസെന്റ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[നഗ്നരും നരഭോജികളും]] | [[വേണു]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ യാത്രാപുസ്തകം]] |[[സി. അനൂപ്]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[മുറിവേറ്റവരുടെ പാതകൾ]] |[[ഹരിത സാവിത്രി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[ആംചോ ബസ്തർ]] |[[നന്ദിനി മേനോൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == ബാലസാഹിത്യം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- |1959 || മുടന്തനായ മുയൽ|| [[സി.എ. കിട്ടുണ്ണി]] |- |1960 || [[ആനക്കാരൻ]]|| [[കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള]] |- |1961||വികൃതിരാമൻ||[[പി. നരേന്ദ്രനാഥ്]] |- |1962 || തിരുവോണം||തിരുവല്ല കേശവപിള്ള |- |1963 || ഗാന്ധികഥകൾ || എ.പി. പരമേശ്വരൻപിള്ള |- |1964 || നാടുണരുന്നു|| [[ജി. കമലമ്മ]] |- |1965 || ഗോസായി പറഞ്ഞ കഥ|| [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]] |- |1966|| കുട്ടികളുടെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം|| [[ഉമയനല്ലൂർ ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] |- |1967 || കാടിന്റെ കഥ|| [[സി.എസ്. നായർ]] |- |1968 || ഡോ. കാർവൽ|| പി. ശ്രീധരൻപിള്ള |- |1969|| മാലി ഭാഗവതം || [[മാലി (സാഹിത്യകാരൻ)|മാലി]] |- |1970|| ടോൾസ്റ്റായ് ഫാം|| കെ. ഭീമൻനായർ |- |1971 || ലക്കി സ്റ്റാർ ടർലിൻ ഷർട്ട് || എൽ.ഐ. ജസ്റ്റിൻരാജ് |- |1972 || ഉരുളയ്ക്കുപ്പേരി|| മൂർക്കോത്ത് കുഞ്ഞപ്പ |- |1973 || ഖെദ്ദ|| ജോസ് കുന്നപ്പിള്ളി |- |1974 || രസതന്ത്രകഥകൾ || [[എസ്. ശിവദാസ്]] |- |1975 || കുഞ്ഞായന്റെ കുസൃതികൾ|| [[വി.പി. മുഹമ്മദ് പള്ളിക്കര|വി.പി. മുഹമ്മദ്]] |- |1976 || പ്രകൃതിശാസ്ത്രം കുട്ടികൾക്ക്|| [[പി.ടി. ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ|പി.ടി. ഭാസ്കരപണിക്കർ]] |- |1977 || അക്ഷരത്തെറ്റ് || [[കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്]] |- |1978|| വായുവിന്റെ കഥ || ഡോ. ടി.ആർ. ശങ്കുണ്ണി |- |1979|| മിഠായിപ്പൊതി|| [[സുമംഗല]] |- |1980 || ദൂരെ ദൂരെ ദൂരെ|| പി.ആർ. മാധവപ്പണിക്കർ |- |1981 || പിരമിഡിന്റെ നാട്ടിൽ|| ഡോ. [[എം.പി. പരമേശ്വരൻ]] |- |1982 || മുത്തുമഴ|| കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |- |1983 || ഉണ്ണിക്കുട്ടനും കഥകളിയും|| [[ടി.കെ.ഡി. മുഴപ്പിലങ്ങാട്]] |- |1984 || ഏവൂരിന്റെ ബാലസാഹിത്യകൃതികൾ || ഏവൂർ പരമേശ്വരൻ |- |1985 || ഒരു കൂട്ടം ഉറുമ്പുകൾ|| പ്രൊഫ. [[ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]] |- |1986 || മിന്നു|| [[ലളിതാ ലെനിൻ]] |- |1987 || [[അവർ നാലുപേർ]]|| [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]] |- |1988|| അരുത് കാട്ടാളാ|| [[ഇ.എ. കരുണാകരൻ നായർ]] |- |1989 || [[കണ്ണൻകാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ]]|| [[മുഹമ്മ രമണൻ]] |- |1990 || പോക്കുവെയിലേറ്റാൽ പൊന്നാകും|| [[സി.ജി. ശാന്തകുമാർ‌|സി.ജി. ശാന്തകുമാർ]] |- |1991|| അപ്പൂപ്പൻതാടിയുടെ സ്വർഗ്ഗയാത്ര|| [[സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം]] |- |1992|| തേൻതുള്ളി|| [[കലാമണ്ഡലം കേശവൻ]] |- |1993 || 2+1=2 || കെ.കെ. വാസു |- |1994 || അത്ഭുതനീരാളി|| [[കെ.വി. രാമനാഥൻ]] |- |1995|| കിണിയുടെ കഥ|| എ. വിജയൻ |- |1996 || പൂജ്യത്തിന്റെ കഥ|| [[പള്ളിയറ ശ്രീധരൻ]] |- |1997 || ബഹുമാന്യനായ പാദുഷ|| [[എൻ.പി. ഹാഫിസ് മുഹമ്മദ്]] |- |1998 || കമ്പിളിക്കുപ്പായം|| [[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]] |- |1999 || കുട്ടികളുടെ ഇ.എം.എസ്.|| കെ.ടി. ഗോപി |- |2000 || സ്വർണ്ണത്താക്കോൽ|| [[കിളിരൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |- |2001 || ചിരിക്കാത്ത കുട്ടി|| ഗംഗാധരൻ ചെങ്ങാലൂർ |- |2002|| ചക്രവർത്തിയെ ഉറുമ്പുതിന്നുന്നു || [[കെ. തായാട്ട്]] |- |2003 || പെണുങ്ങുണ്ണി|| [[കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാർ]] |- |2004 || മാക്കാച്ചിക്കഥകൾ|| [[സി.ആർ. ദാസ്]] |- |2005 || അമ്പത് യൂറിക്കക്കഥകൾ|| [[കേശവൻ വെള്ളിക്കുളങ്ങര]] |- |2006 || [[ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ വീട്]]|| [[പ്രിയ എ.എസ്.|എ.എസ്. പ്രിയ]] |- | 2007 || [[പുസ്തകക്കളികൾ]] || [[എസ്. ശിവദാസ്]]<ref name="test4"/> |- |2008 || [[ചിരുതക്കുട്ടിയും മാഷും]] || [[കെ. പാപ്പൂട്ടി]]<ref name="test5"/> |- | 2009 || [[മുയൽച്ചെവി]] || [[എ. വിജയൻ]]<ref name="test6"/> |- |2010 || [[നടന്നു തീരാത്ത വഴികൾ]] || [[സുമംഗല]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[ഗാന്ധിജിയുടെ ആത്മകഥ കുട്ടികൾക്ക്]] || [[കെ രാധാകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[കുട്ടിപ്പട്ടാളത്തിന്റെ കേരളപര്യടനം]]||എൻ.പി. ഹാഫിസ് മുഹമ്മദ് |- | 2013 || [[ഉണ്ണികൾക്കു നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കൃതികൾ]] || [[സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[ആനത്തൂക്കം വെള്ളി]] || [[എം. ശിവപ്രസാദ്]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[സണ്ണിച്ചെറുക്കനും സംഗീതപ്പെങ്ങളും]] |[[ഏഴാച്ചേരി രാമചന്ദ്രൻ]] |- |2016 |സാമൂഹ്യപാഠം |കെടി ബാബുരാജ് |- |2017 |[[കുറുക്കൻ മാഷിന്റെ സ്കൂൾ|കുറുക്കൻ മാഷിൻ്റെ സ്‌കൂൾ]] |[[വി.ആർ. സുധീഷ്|വി ആർ സുധീഷ്]] |- |2019 |ഹിസാഗ |[[കെ.ആർ. വിശ്വനാഥൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |പെരുമഴയത്തെ കുഞ്ഞിതളുകൾ |[[പ്രിയ എ.എസ്.]]<ref name="മാതൃഭൂമി">{{cite news |title=സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; പിഎഫ് മാത്യൂസിനും ഉണ്ണി ആറിനും പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |accessdate=17 ഓഗസ്റ്റ് 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817125657/https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |archivedate=2021-08-17 |url-status=bot: unknown }}</ref> |- |2021 |[[അവർ മൂവരും ഒരു മഴവില്ലും]] | [[രഘുനാഥ് പലേരി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ചക്കരമാമ്പഴം]] |[[കെ. ശ്രീകുമാർ|ഡോ കെ. ശ്രീകുമാർ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[പെൺകുട്ടിയും കൂട്ടരും]] |[[ഗ്രേസി]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == പലവക == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- | 1969 ||[[രാഷ്ട്രപിതാവ് (ഗ്രന്ഥം)|രാഷ്ട്രപിതാവ്]] || [[കെ.പി. കേശവമേനോൻ]]<ref name="test18">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw11.htm പലവിഭാഗത്തിലുള്ള സാഹിത്യകൃതികൾക്കായി നൽകിവന്നിരുന്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref> |- | 1970 ||[[ആത്മകഥ (ഗ്രന്ഥം)|ആത്മകഥ]] || [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]<ref name="test18"/> |- |1971 || [[കണ്ണീരും കിനാവും]] || [[വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്]]<ref name="test18"/> |- | 1972 || [[കലിയുഗം (ഗ്രന്ഥം)|കലിയുഗം]] || [[പോഞ്ഞിക്കര റാഫി]], [[സെബീന റാഫി]]<ref name="test18"/> |- | 1973 ||[[മറക്കാത്ത കഥകൾ]] || [[എസ്.കെ. നായർ]]<ref name="test18"/> |- | 1974 ||[[വേല മനസ്സിലിരിക്കട്ടെ]] || [[വേളൂർ കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="test18"/> |- | 1975 || [[ജീവിതപ്പാത]] || [[ചെറുകാട്]]<ref name="test18"/> |- | 1976 || [[നാട്യകല്പദ്രുമം]] || [[മാണി മാധവചാക്യാർ]]<ref name="test18"/> |- |1977 || [[കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രം]] || [[പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1978 || [[എന്റെ ബാല്യകാലസ്മരണകൾ]] || [[സി. അച്യുതമേനോൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1979 || [[കേസരിയുടെ കഥ]] || [[കെ.പി. ശങ്കരമേനോൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1980 || [[സഹസ്രപൂർണ്ണിമ]] || [[സി.കെ. രേവതിയമ്മ]]<ref name="test18"/> |- |1981 || [[വേറാക്കൂറ്]] || [[എം.പി. ബാലഗോപാൽ]]<ref name="test18"/> |- | 1982 || [[സിനിമ- മിഥ്യയും സത്യവും]] || [[തോട്ടം രാജശേഖരൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1983 || [[അരവിന്ദദർശനം]] || [[കെ. വേലായുധൻ നായർ]]<ref name="test18"/> |- | 1984 || [[വെല്ലുവിളികൾ പ്രതികരണങ്ങൾ]] || [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാരിയർ]]<ref name="test18"/> |- |1985 ||[[തത്ത്വമസി (ഗ്രന്ഥം)|തത്ത്വമസി]] || [[സുകുമാർ അഴീക്കോട്]]<ref name="test18"/> |- | 1986 || [[ചേട്ടന്റെ നിഴലിൽ]] || [[ലീലാ ദാമോദരമേനോൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1987 || [[കേളപ്പൻ]] || [[എം.പി. മന്മഥൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1988 || [[എം.എൻ. ന്റെ ഹാസ്യകൃതികൾ]] || [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]<ref name="test18"/> |- | 1989 || [[അറിയപ്പെടാത്ത ഇ.എം.എസ്]] || [[അപ്പുക്കുട്ടൻ വള്ളിക്കുന്ന്]]<ref name="test18"/> |- | 1990 || [[എം.എൻ. റോയി - സ്വാതന്ത്ര്യാന്വേഷിയായ വിപ്ലവകാരി]] || [[എൻ. ദാമോദരൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1991 || [[പത്രപ്രവർത്തനം എന്ന യാത്ര]] || [[വി.കെ. മാധവൻകുട്ടി]]<ref name="test18"/> |} == സമഗ്രസംഭാവന == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! വ്യക്തി |- |1992 || [[എം.ആർ.ബി.]]<ref name="test19">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw12.htm സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ].</ref> |- | 1993 || [[കെ.പി. നാരായണപ്പിഷാരടി]]<ref name="test19"/> |- | 1993 || [[എ.പി. ഉദയഭാനു]]<ref name="test19"/> |- | 1993 || [[പി.സി. ദേവസ്യ]]<ref name="test19"/> |- | 1996 || [[പാലാ നാരായണൻ നായർ]]<ref name="test19"/> |- | 1996 || [[മേരിജോൺ കൂത്താട്ടുകുളം]]<ref name="test19"/> |- | 1996 || [[എം.എൻ. സത്യാർത്ഥി]]<ref name="test19"/> |- | 1996 || [[കടത്തനാട്ട് മാധവിയമ്മ]]<ref name="test19"/> |- |1997 || [[എം.എച്ച്. ശാസ്ത്രികൾ]]<ref name="test19"/> |- | 1997 || [[വി. ആനന്ദക്കുട്ടൻ നായർ]]<ref name="test19"/> |- | 1997 || [[നാഗവള്ളി ആർ.എസ്. കുറുപ്പ്]]<ref name="test19"/> |- |1998 || [[കെ. രവിവർമ്മ]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[എം.എസ്. മേനോൻ|ഡോ. എം.എസ്. മേനോൻ]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[ഒളപ്പമണ്ണ സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[കെ.ടി. മുഹമ്മദ്]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[വെട്ടൂർ രാമൻനായർ]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[ജി. വിവേകാനന്ദൻ]]<ref name="test19"/> |- | 1999 || [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]]<ref name="test19"/> |- | 1999 || [[പുതുശ്ശേരി രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test19"/> |- | 1999 || [[വി.വി.കെ. വാലത്ത്]]<ref name="test19"/> |- | 1999 || [[വൈക്കം ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]<ref name="test19"/> |- | 1999 ||[[തിരുനല്ലൂർ കരുണാകരൻ]]<ref name="test19"/> |- |1999 || [[പവനൻ]]<ref name="test19"/> |- | 2000 ||[[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ|പ്രൊഫ. എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]]<ref name="test19"/> |- | 2001 ||[[കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ്]]<ref name="test19"/> |- | 2001 ||[[എം. അച്യുതൻ|പ്രൊഫ. എം. അച്യുതൻ]]<ref name="test19"/> |- | 2001 || [[അയ്മനം കൃഷ്ണക്കൈമൾ]]<ref name="test19"/> |- | 2002 || [[എം.കെ. സാനു|പ്രൊഫ. എം.കെ. സാനു]]<ref name="test19"/> |- | 2002 || [[ആർ. നരേന്ദ്രപ്രസാദ്|പ്രൊഫ. ആർ. നരേന്ദ്രപ്രസാദ്]]<ref name="test19"/> |- | 2002 || [[എസ്. കെ. മാരാർ]]<ref name="test19"/> |- | 2002 || [[ഐ.കെ.കെ. മേനോൻ]]<ref name="test19"/> |- |2003 || [[കാക്കനാടൻ]]<ref name="test19"/> |- | 2003 || [[എം. സുകുമാരൻ]]<ref name="test19"/> |- | 2003 || [[എം.എൻ. പാലൂർ]]<ref name="test19"/> |- |2004 || [[ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ പുതൂർ]]<ref name="test19"/> |- | 2004 || [[വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="test19"/> |- | 2004 || [[പന്മന രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]<ref name="test19"/> |- | 2005 || [[ചെമ്മനം ചാക്കോ]]<ref name="test19"/> |- | 2005 || [[ഇ. വാസു]]<ref name="test19"/> |- | 2005 || [[കെ.എസ്. നാരായണപിള്ള|പ്രൊഫ. കെ.എസ്. നാരായണപിള്ള]]<ref name="test19"/> |- | 2006 || [[കടമ്മനിട്ട രാമകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test19"/> |- | 2006 || [[കെ. പാനൂർ]]<ref name="test19"/> |- | 2009 || [[ഏറ്റുമാനൂർ സോമദാസൻ]]<ref name="test6"/> |- | 2009 || [[എരുമേലി പരമേശ്വരൻ പിള്ള]]<ref name="test6"/> |- | 2009 || [[ജി. ബാലകൃഷ്ണൻ നായർ]]<ref name="test6"/> |- | 2009 || [[പി.വി.കെ. പനയാൽ]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[ഓംചേരി എൻ.എൻ പിള്ള]]<ref name="test7"/> |- | 2010 || [[എസ്. രമേശൻ നായർ]]<ref name="test7"/> |- | 2010 || [[കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|പ്രൊഫ. കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test7"/> |- | 2010 || [[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]]<ref name="test7"/> |- | 2010 || [[സാറാ തോമസ്]]<ref name="test7"/> |- | 2010 || [[ജോസഫ് മറ്റം]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[ചാത്തനാത്ത് അച്യുതനുണ്ണി]]<ref name="test20">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award-Announcement-%202012.pdf 2011-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref> |- | 2011 || [[പി.ടി. ചാക്കോ (സാഹിത്യകാരൻ)|പ്രൊഫ. പി.ടി. ചാക്കോ]]<ref name="test20"/> |- | 2011 || [[കെ.ബി. ശ്രീദേവി]]<ref name="test20"/> |- | 2011 || [[ജോസഫ് വൈറ്റില]]<ref name="test20"/> |- | 2013 || [[പി.ആർ നാഥൻ|പി.ആർ. നാഥൻ]]<ref name="2013a"/> |- | 2013 || [[എസ്.കെ. വസന്തൻ]]<ref name="2013a"/> |- | 2013 || [[ഡി. ശ്രീമാൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="2013a"/> |- | 2013 || [[കെ.പി. ശശിധരൻ]]<ref name="2013a"/> |- | 2013 || [[എം.ഡി. രത്നമ്മ]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[ശ്രീധരൻ ചമ്പാട് ]]<ref>http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Akademi%20Award%20-%202014_new.pdf</ref> |- | 2014 || [[വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി]] |- | 2014 || [[ജോർജ്ജ് ഇരുമ്പയം]] |- | 2014 || [[മേതിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |- | 2014 || [[ദേശമംഗലം രാമകൃഷ്ണൻ]] |- | 2014 || [[ചന്ദ്രക്കല എസ്. കമ്മത്ത്]] |- |2015 |[[ഒ.വി. ഉഷ]] |- |2015 |[[മുണ്ടൂർ സേതുമാധവൻ]] |- |2015 |[[വി. സുകുമാരൻ]] |- |2015 |[[ടി.ബി. വേണുഗോപാലപ്പണിക്കർ]] |- |2015 |[[പ്രയാർ പ്രഭാകരൻ]] |- |2015 |[[കെ. സുഗതൻ]] |- |2018 |[[എസ്. രാജശേഖരൻ|എസ്. രാജശേഖരൻ]] |- |2019 |[[എൻ.കെ. ജോസ്]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |[[പാലക്കീഴ് നാരായണൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |[[പി. അപ്പുക്കുട്ടൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |[[റോസ് മേരി]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |[[യു. കലാനാഥൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |[[സി.പി. അബൂബക്കർ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[കെ.കെ. കൊച്ച്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2020 |[[മാമ്പുഴ കുമാരൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2020 |[[കെ.ആർ. മല്ലിക]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2020 |[[സിദ്ധാർത്ഥൻ പരുത്തിക്കാട്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2020 |[[ചവറ കെ.എസ്. പിള്ള]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2020 |[[എം.എ. റഹ്മാൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[കെ. ജയകുമാർ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[കടത്തനാട്ട് നാരായണൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[ജാനമ്മ കുഞ്ഞുണ്ണി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[കവിയൂർ രാജഗോപാലൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[ഗീത കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[കെ.എ. ജയശീലൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ശ്രീകൃഷ്ണപുരം കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[പള്ളിപ്പുറം മുരളി|ഡോ: പള്ളിപ്പുറം മുരളി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[ജോൺ സാമുവൽ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[കെ.പി. സുധീര]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[രതീ സാക്സേന]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[പി.കെ. സുകുമാരൻ (എഴുത്തുകാരൻ)|ഡോ: പി.കെ. സുകുമാരൻ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[കെ.വി. കുമാരൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |- |2023 |[[പ്രേമ ജയകുമാർ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |- |2023 |[[പി.കെ. ഗോപി]]<ref name="മനോരമ2023"/> |- |2023 |[[ബക്കളം ദാമോദരൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |- |2023 |[[രാജൻ തിരുവോത്ത്]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == അവലംബം == {{Reflist|2}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Kerala Sahitya Akademi Award}} * [http://www.keralasahityaakademi.org/ml_award.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്] == ഇതും കാണുക == * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 2008]] * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 2009]] * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 2010]] {{കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള സാഹിത്യപുരസ്കാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:സാഹിത്യ സംബന്ധ പട്ടികകൾ]] sxf96xegap1w9theuk2hpy3gxpowkmz 4630893 4630891 2026-06-17T12:04:36Z Sreehari lijinas 209493 /* ബാലസാഹിത്യം */ 4630893 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Sahitya Akademi Award}} {{Infobox award | name = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | current_awards =കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2024 | image = | imagesize = | caption = | description = | presenter = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | reward = | location = | year = 1958 | year2 = | website = [http://www.keralasahityaakademi.org www.keralasahityaakademi.org] }} മലയാളഭാഷയെയും അതിന്റെ സാഹിത്യപൈതൃകത്തെയും സംരക്ഷിക്കാനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനുമായി [[കേരള സർക്കാർ|കേരളസർക്കാരിന്റെ]] സാംസ്കാരിക വകുപ്പിനു കീഴിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ്‌ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]], സാഹിത്യത്തിന്റെ മേഖലകളിൽ പ്രതിവർഷം മികച്ചസംഭാവനകൾ നൽകുന്നവർക്കായി അക്കാദമി വിവിധ മേഖലകളിൽ നൽകി വരുന്ന പുരസ്കാരമാണ് '''കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം''' <ref name="test1">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_index.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വെബ്സൈറ്റ്].</ref><ref name="test2">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_awardb.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref>. =പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ = ==വിശിഷ്ടാഗംത്വം== {{main|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വിശിഷ്ടാംഗത്വം നേടിയവരുടെ പട്ടിക}} ==കവിത== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! വ്യക്തി |- | 1959 || [[കളിയച്ഛൻ (കവിത)|കളിയച്ഛൻ]] || [[പി. കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ]]<ref name="test3">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw2.htm കവിതയ്ക്ക് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികളുടെ ലിസ്റ്റ്]</ref> |- | 1960 || [[മലനാട്ടിൽ (കവിത)|മലനാട്ടിൽ]] || [[കെ.കെ. രാജ]]<ref name="test3"/> |- | 1961 || [[വിശ്വദർശനം (കവിത)|വിശ്വദർശനം]]|| [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/> |- |1962 ||[[സർഗസംഗീതം (കവിത)|സർഗസംഗീതം]] || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]]<ref name="test3"/> |- |1963 || [[മുത്തശ്ശി (കവിത)|മുത്തശ്ശി]] || [[എൻ. ബാലാമണിയമ്മ]]<ref name="test3"/> |- | 1964 || [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)|കയ്പവല്ലരി]] || [[വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ]]<ref name="test3"/> |- |1965 ||[[അവിൽപ്പൊതി (കവിത)|അവിൽപ്പൊതി]] || [[വി. കെ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]<ref name="test3"/> |- |1966 ||[[മാണിക്യവീണ (കവിത)|മാണിക്യവീണ]] || [[വെണ്ണിക്കുളം ഗോപാലക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/> |- |1967 ||[[കഥാകവിതകൾ (കവിത)|കഥാകവിതകൾ]] || [[ഒളപ്പമണ്ണ]]<ref name="test3"/> |- | 1968 ||[[പാതിരാപ്പൂക്കൾ (കവിത)|പാതിരാപ്പൂക്കൾ]] || [[സുഗതകുമാരി]]<ref name="test3"/> |- | 1969 ||[[ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക (കവിത)|ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക]] || [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]]<ref name="test3"/> |- |1970 ||[[‎ഗാന്ധിയും ഗോഡ്‌സേയും (കവിത)|ഗാന്ധിയും ഗോഡ്സേയും]] || [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ]]<ref name="test3"/> |- |1971 || [[ബലിദർശനം (കവിത)|ബലിദർശനം]] || [[അക്കിത്തം]]<ref name="test3"/> |- |1972 || [[അഗ്നിശലഭങ്ങൾ (കവിത)|അഗ്നിശലഭങ്ങൾ]] || [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/> |- |1973 ||[[ഉദ്യാനസൂനം (കവിത)|ഉദ്യാനസൂനം]] || [[എം.പി. അപ്പൻ]]<ref name="test3"/> |- |1974 ||[[കോട്ടയിലെ പാട്ട് (കവിത)|കോട്ടയിലെ പാട്ട്]] || [[പുനലൂർ ബാലൻ]]<ref name="test3"/> |- |1975 ||[[അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ കൃതികൾ (കവിത)|അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ കൃതികൾ]] || [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ]]<ref name="test3"/> |- |1976 ||[[വിളക്കുകൊളുത്തൂ (കവിത)‌|വിളക്കുകൊളുത്തൂ]] || [[പാലാ നാരായണൻ നായർ]]<ref name="test3"/> |- |1977 ||[[രാജപാത (കവിത)|രാജപാത]] || [[ചെമ്മനം ചാക്കോ]]<ref name="test3"/> |- | 1978 ||[[സുപ്രഭാതം (കവിത)|സുപ്രഭാതം]] || [[കടവനാട് കുട്ടികൃഷ്ണൻ|കടവനാട് കുട്ടിക്കൃഷ്ണൻ]]<ref name="test3"/> |- |1979 || [[ഭൂമിഗീതങ്ങൾ (കവിത)|ഭൂമിഗീതങ്ങൾ]] || [[വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="test3"/> |- | 1980 ||[[ഡിസംബറിലെ മഞ്ഞുതുള്ളികൾ‌ (കവിത)|ഡിസംബറിലെ മഞ്ഞുതുള്ളികൾ]] || [[നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള]]<ref name="test3"/> |- |1981 || [[ഒറ്റക്കമ്പിയുള്ള തമ്പുരു (കവിത)|ഒറ്റക്കമ്പിയുള്ള തമ്പുരു]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]<ref name="test3"/> |- |1982 ||[[കടമ്മനിട്ടയുടെ കവിതകൾ]] || [[കടമ്മനിട്ട രാമകൃഷ്ണൻ]] <ref name="test3"/> |- | 1983 ||[[കലികാലം (കവിത)|കലികാലം]] || [[എം.എൻ. പാലൂർ]]<ref name="test3"/> |- | 1984 ||[[ആയിരം നാവുള്ള മൗനം (കവിത)|ആയിരം നാവുള്ള മൗനം]] ||[[യൂസഫലി കേച്ചേരി]]<ref name="test3"/> |- |1985 || [[സപ്തസ്വരം (കവിത)|സപ്തസ്വരം]] ||[[ജി. കുമാരപിള്ള]]<ref name="test3"/> |- |1986 ||[[സഫലമീ യാത്ര (കവിത)|സഫലമീ യാത്ര]] ||[[എൻ.എൻ. കക്കാട്]]<ref name="test3"/> |- | 1987 ||[[കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ]] ||[[കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്]]<ref name="test3"/> |- | 1988 || [[കിളിമൊഴികൾ (കവിത)|കിളിമൊഴികൾ]] || [[മാധവൻ അയ്യപ്പത്ത്]]<ref name="test3"/> |- |1989 ||[[ഇവനെക്കൂടി (കവിത)|ഇവനെക്കൂടി]] ||[[സച്ചിദാനന്ദൻ|കെ. സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test3"/> |- | 1990 ||[[പുലാക്കാട്ട് രവീന്ദ്രന്റെ കവിതകൾ]] || [[പുലാക്കാട്ട് രവീന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/> |- |1991 ||[[നിശാഗന്ധി (കവിത)|നിശാഗന്ധി]] || [[പി. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/> |- |1992 ||[[നരകം ഒരു പ്രേമകവിത എഴുതുന്നു]] || [[ഡി. വിനയചന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/> |- |1993 || [[നാറാണത്തു ഭ്രാന്തൻ (കവിത)|നാറാണത്തു ഭ്രാന്തൻ]] || [[വി. മധുസൂദനൻ നായർ]]<ref name="test3"/> |- |1994 ||[[മൃഗശിക്ഷകൻ]] ||[[വിജയലക്ഷ്മി]]<ref name="test3"/> |- |1995 ||[[അർക്കപൂർണിമ]] || [[പ്രഭാവർമ്മ]]<ref name="test3"/> |- |1996 ||[[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മയുടെ കവിതകൾ]] || [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മ]]<ref name="test3"/> |- |1997 ||[[അക്ഷരവിദ്യ]] || [[കെ.വി. രാമകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test3"/> |- |1998 ||[[കെ. ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ കവിതകൾ]] ||[[കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]]<ref name="test3"/> |- | 1999 ||[[വെയിൽ തിന്നുന്ന പക്ഷി]] || [[എ. അയ്യപ്പൻ]]<ref name="test3"/> |- |2000 ||[[ചമത (കവിത)|ചമത]] ||[[നീലമ്പേരൂർ മധുസൂദനൻ നായർ]]<ref name="test3"/> |- |2001 ||[[ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാടിന്റെ കവിതകൾ]] ||[[ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാട്]]<ref name="test3"/> |- |2002 ||[[കാണെക്കാണെ]] || [[പി.പി. രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/> |- |2003 ||[[കവിത (ആർ. രാമചന്ദ്രൻ)|കവിത]] ||[[ആർ. രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/> |- |2004 ||[[നെല്ലിക്കൽ മുരളീധരന്റെ കവിതകൾ]] || [[നെല്ലിക്കൽ മുരളീധരൻ]]<ref name="test3"/> |- |2005 ||[[ക്ഷണപത്രം]] || [[പി.പി. ശ്രീധരനുണ്ണി]]<ref name="test3"/> |- |2006 || [[ആൾമറ]] || [[റഫീക്ക് അഹമ്മദ്]]<ref name="test3"/> |- |2007 || [[ചെറിയാൻ കെ. ചെറിയാന്റെ തെരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ]] ||[[ചെറിയാൻ കെ. ചെറിയാൻ]]<ref name="test4">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/ksa_award07.pdf 2007-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref> |- |2008 ||[[എന്നിലൂടെ]] || [[ഏഴാച്ചേരി രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test5">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/AWARD%20-%202008%20matter.pdf 2008-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref> |- |2009 ||[[മുദ്ര (കവിത)|മുദ്ര]] || [[എൻ.കെ. ദേശം]]<ref name="test6">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/ksaaward2009.pdf 2009-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref> |- | 2010 ||[[കവിത (കവിതാസമാഹാരം)|കവിത]] || [[മുല്ലനേഴി]]<ref name="test7">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award-Announcement-%2710.pdf 2010-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref> |- | 2011 ||[[കീഴാളൻ]] || [[കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാർ]]<ref name="test8">[http://www.mathrubhumi.com/books/story.php?id=1811&cat_id=520 2011-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120801131904/http://www.mathrubhumi.com/books/story.php?id=1811&cat_id=520 |date=2012-08-01 }}.</ref> |- | 2012 ||[[ഉപ്പന്റെ കൂവൽ വരയ്ക്കുന്നു]] || [[എസ്. ജോസഫ്]]<ref>{{cite news|title=സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|url=http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=323905|accessdate=2013 ജൂലൈ 11|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=2013 ജൂലൈ 11|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304215108/http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=323905|url-status=dead}}</ref> |- | 2013 ||[[ഓ നിഷാദ]] || [[കെ.ആർ. ടോണി]]<ref name="2013a">{{cite news|title=കെ.ആർ മീരയ്ക്കും ടോണിക്കും തോമസ് ജോസഫിനും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/3121/|accessdate=2014 December 19|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2014 December 19|archive-date=2015-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150823090103/http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/3121/|url-status=dead}}</ref> |- | 2014 ||[[ഇടിക്കാലൂരി പനമ്പട്ടടി]] || [[പി.എൻ. ഗോപീകൃഷ്ണൻ]]<ref name=2014a>{{cite web|title=ടി.പി. രാജീവനും വി.ആർ. സുധീഷിനും പി.എൻ. ഗോപീകൃഷ്ണനും അക്കാദമി അവാർഡ്|url=http://www.madhyamam.com/kerala/2016/mar/01/181337|website=മാധ്യമം|accessdate=2016 മാർച്ച് 16|archiveurl=https://archive.today/20160316114447/http://www.madhyamam.com/kerala/2016/mar/01/181337|archivedate=2016-03-16|url-status=live}}</ref> |- |2015 |[[ഹേമന്തത്തിലെ പക്ഷി]] |[[എസ്. രമേശൻ]] |- | 2016 || [[അമ്മയെ കുളിപ്പിക്കുമ്പോൾ]] || [[സാവിത്രി രാജീവൻ]]<ref name=2016a>{{cite news|title=2016 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|url=http://www.dcbooks.com/keralasahityaakademi-award_2016.html|website=DCB NEWS|accessdate=2019 ഓഗസ്റ്റ് 16|}}</ref> |- |2017 |[[മിണ്ടാപ്രാണി]] |[[വീരാൻകുട്ടി]] |- |2018 |[[ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ (കവിത)|ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ]] |[[വി.എം. ഗിരിജ]] |- |2019 |[[രാത്രി പന്ത്രണ്ടരയ്ക്ക് ഒരു താരാട്ട്]] |[[പി. രാമൻ]]<ref name="thecue">{{cite news |title=മികച്ച നോവൽ മീശ; കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://www.thecue.in/around-us/2021/02/15/kerala-sahitya-akademi-awards-2019 |accessdate=15 ഫെബ്രുവരി 2021 |date=15 ഫെബ്രുവരി 2021 |archiveurl=https://archive.today/20210215142451/https://www.thecue.in/around-us/2021/02/15/kerala-sahitya-akademi-awards-2019 |archivedate=2021-02-15 |url-status=live }}</ref> |- |2019 |[[കൊതിയൻ]] |[[എം.ആർ. രേണുകുമാർ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[താജ്മഹൽ (കവിതാസമാഹാരം)|താജ്മഹൽ]] |[[ഒ.പി. സുരേഷ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[മെഹ്‍ബൂബ് എക്സ്പ്രസ്|മെഹ്ബൂബ് എക്സ്പ്രസ്]] |[[അൻവർ അലി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021">{{cite news |title=രാജശ്രീയ്ക്കും വിനോയ് തോമസിനും വൈശാഖനും പുരസ്‌കാരം; സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://www.mathrubhumi.com/literature/news/kerala-sahitya-akademi-award-2021-1.7732675 |accessdate=27 ജൂലൈ 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220727140904/https://www.mathrubhumi.com/literature/news/kerala-sahitya-akademi-award-2021-1.7732675 |archivedate=2022-07-27 |url-status=bot: unknown }}</ref> |- |2022 |[[കടലാസുവിദ്യ]] |[[എൻ.ജി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]<ref name="അക്കാദമി2022">{{cite web |title=2022-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://keralasahityaakademi.org/2022-%e0%b4%b2%e0%b5%86-%e0%b4%95%e0%b5%87%e0%b4%b0%e0%b4%b3-%e0%b4%b8%e0%b4%be%e0%b4%b9%e0%b4%bf%e0%b4%a4%e0%b5%8d%e0%b4%af-%e0%b4%85%e0%b4%95%e0%b5%8d%e0%b4%95%e0%b4%be%e0%b4%a6%e0%b4%ae%e0%b4%bf/ |publisher=കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമി |accessdate=1 ജൂലൈ 2023 |archiveurl=https://archive.today/20230701142118/https://keralasahityaakademi.org/2022-%E0%B4%B2%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3-%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF-%E0%B4%85%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%AE%E0%B4%BF/ |archivedate=1 ജൂലൈ 2023 |date=1 ജൂലൈ 2023}}</ref> |- |2023 |[[തെരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ]] |[[കൽപ്പറ്റ നാരായണൻ]]<ref name="മനോരമ2023">{{cite web |title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാര നിറവിൽ കൽപറ്റ നാരായണനും ഹരിത സാവിത്രിയും |url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2024/07/26/kerala-sahitya-akademi-award-2023-winners.html |publisher=മലയാള മനോരമ |accessdate=27 ജൂലൈ 2024 |archiveurl=https://archive.today/20240727082710/https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2024/07/26/kerala-sahitya-akademi-award-2023-winners.html |archivedate=27 ജൂലൈ 2024}}</ref> |} ==നോവൽ== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! നോവലിസ്റ്റ് |- | 1958 || [[ഉമ്മാച്ചു]] || [[പി.സി. കുട്ടിക്കൃഷ്ണൻ]] ( ഉറൂബ്)<ref name="test9">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw3.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച നോവലുകൾ].</ref> |- | 1959 || [[നാലുകെട്ട് (നോവൽ)|നാലുകെട്ട്]]|| [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]<ref name="test9"/> |- | 1960 || [[ഒരു വഴിയും കുറേ നിഴലുകളും]] || [[ടി.എ. രാജലക്ഷ്മി]]<ref name="test9"/> |- | 1961 || [[ഒരു തെരുവിന്റെ കഥ]] || [[എസ്.കെ. പൊറ്റക്കാട്]]<ref name="test9"/> |- | 1962 || [[മായ]] || [[കെ. സുരേന്ദ്രൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1963 || [[നിഴൽപ്പാടുകൾ]] || [[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/> |- |1964 || [[ആത്മാവിന്റെ നോവുകൾ]] || [[പി.സി. ഗോപാലൻ]] (നന്തനാർ)<ref name="test9"/> |- | 1965 || [[ഏണിപ്പടികൾ]] || [[തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള]] <ref name="test9"/> |- | 1966 || [[നിറമുള്ള നിഴലുകൾ]] || [[എം.കെ. മേനോൻ]] (വിലാസിനി) <ref name="test9"/> |- | 1967 || [[വേരുകൾ (നോവൽ)|വേരുകൾ]] || [[മലയാറ്റൂർ രാമകൃഷ്ണൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1968 || [[അരനാഴികനേരം (നോവൽ)|അരനാഴികനേരം]] || [[കെ.ഇ. മത്തായി]] (പാറപ്പുറത്ത്)<ref name="test9"/> |- | 1969 || [[ബലിക്കല്ല് (നോവൽ)|ബലിക്കല്ല്]] || [[പുതൂർ ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1970 || [[ആരോഹണം (നോവൽ‌)|ആരോഹണം]]|| [[വി.കെ.എൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1971 || [[തോറ്റങ്ങൾ]] || [[കോവിലൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1972 ||[[നക്ഷത്രങ്ങളേ കാവൽ]] || [[പി. പത്മരാജൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1973 || [[ഈ ലോകം, അതിലൊരു മനുഷ്യൻ]] || [[എം. മുകുന്ദൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1974 || [[ഇനി ഞാൻ ഉറങ്ങട്ടെ]] || [[പി.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1975 || [[അഷ്ടപദി (നോവൽ)|അഷ്ടപദി]] || [[പെരുമ്പടവം ശ്രീധരൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1976 || [[നിഴലുറങ്ങുന്ന വഴികൾ]] || [[പി. വത്സല]]<ref name="test9"/> |- | 1977 || [[അഗ്നിസാക്ഷി]] || [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]] <ref name="test9"/> |- | 1978 || [[സ്മാരകശിലകൾ]] || [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]]<ref name="test9"/> |- | 1979 || [[നാർമടിപ്പുടവ]] || [[സാറാ തോമസ്]] <ref name="test9"/> |- | 1980 || [[ഇല്ലം (നോവൽ)|ഇല്ലം]] || [[ജോർജ് ഓണക്കൂർ]] <ref name="test9"/> |- | 1981 ||[[എണ്ണപ്പാടം (നോവൽ)|എണ്ണപ്പാടം]] || [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]] <ref name="test9"/> |- | 1982 ||[[പാണ്ഡവപുരം (നോവൽ)|പാണ്ഡവപുരം]] || [[സേതു (സാഹിത്യകാരൻ)|സേതു]]<ref name="test9"/> |- | 1983 ||[[മഹാപ്രസ്ഥാനം]] || [[മാടമ്പ് കുഞ്ഞുകുട്ടൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1984 || [[ഒറോത]] || [[കാക്കനാടൻ]]<ref name="test9"/> |- |1985 || [[അഭയാർത്ഥികൾ (നോവൽ)|അഭയാർത്ഥികൾ]] || [[ആനന്ദ്]]<ref name="test9"/> |- | 1986 ||[[ശ്രുതിഭംഗം]] || [[ജി. വിവേകാനന്ദൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1987 || [[നഹുഷപുരാണം]] || [[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (നോവലിസ്റ്റ്)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1988 || [[ഒരേ ദേശക്കാരായ ഞങ്ങൾ]] || [[ഖാലിദ്]] <ref name="test9"/> |- |1989 || [[പ്രകൃതിനിയമം (നോവൽ)|പ്രകൃതിനിയമം]] || [[സി.ആർ. പരമേശ്വരൻ ]]<ref name="test9"/> |- | 1990 ||[[ഗുരുസാഗരം]] || [[ഒ.വി. വിജയൻ]] <ref name="test9"/> |- | 1991 ||[[പരിണാമം (നോവൽ)|പരിണാമം]] || [[എം.പി. നാരായണപിള്ള]] <ref name="test9"/> |- | 1992 ||[[ദൃക്‌സാക്ഷി (നോവൽ)|ദൃക്‌സാക്ഷി]] || [[ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ തിരുവാഴിയോട്]] <ref name="test9"/> |- | 1993 ||[[ഓഹരി (നോവൽ)|ഓഹരി]] || [[കെ.എൽ. മോഹനവർമ്മ]]<ref name="test9"/> |- |1994 || [[മാവേലി മൻറം]] || [[കെ.ജെ. ബേബി]] <ref name="test9"/> |- |1995 ||[[സൂഫി പറഞ്ഞ കഥ (നോവൽ)|സൂഫി പറഞ്ഞ കഥ]] || [[കെ.പി. രാമനുണ്ണി]]<ref name="test9"/> |- | 1996 || [[വൃദ്ധസദനം (നോവൽ)|വൃദ്ധസദനം]] || [[ടി.വി. കൊച്ചുബാവ]]<ref name="test9"/> |- | 1997 ||[[ജനിതകം (നോവൽ)|ജനിതകം]] || [[എം. സുകുമാരൻ]]<ref name="test9"/> |- | 1998 || [[ഇന്നലത്തെ മഴ]] || [[എൻ. മോഹനൻ]] <ref name="test9"/> |- |1999 || [[കൊച്ചരേത്തി]] || [[നാരായൻ]]<ref name="test9"/> |- | 2000 || [[ആത്മാവിനു ശരിയെന്നു തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങൾ]] || [[സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/> |- | 2001 || [[ആലാഹയുടെ പെണ്മക്കൾ]] || [[സാറാ ജോസഫ്]]<ref name="test9"/> |- | 2002 ||[[അഘോരശിവം]] || [[യു.എ. ഖാദർ]]<ref name="test9"/> |- | 2003 ||[[വടക്കുനിന്നൊരു കുടുംബവൃത്താന്തം]] || [[അക്ബർ കക്കട്ടിൽ]]<ref name="test9"/> |- | 2004 ||[[ലന്തൻ ബത്തേരിയിലെ ലുത്തിനിയകൾ]] || [[എൻ.എസ്. മാധവൻ]]<ref name="test9"/> |- | 2005 || [[കണ്ണാടിയിലെ മഴ]] || [[ജോസ് പനച്ചിപ്പുറം]]<ref name="test9"/> |- | 2006 ||[[കലാപങ്ങൾക്കൊരു ഗൃഹപാഠം]] || [[ബാബു ഭരദ്വാജ്]]<ref name="test9"/> |- | 2007 || [[പാതിരാ വൻ‌കര]] || [[കെ. രഘുനാഥൻ]]<ref name="test4"/> |- | 2008 || [[ചാവൊലി]] || [[പി.എ. ഉത്തമൻ]]<ref name="test5"/> |- |2009 || [[ആടുജീവിതം]] || [[ബെന്യാമിൻ]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[ബർസ]] || [[ഖദീജ മുംതാസ്]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[മനുഷ്യന് ഒരു ആമുഖം]] || [[സുഭാഷ് ചന്ദ്രൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012|| [[അന്ധകാരനഴി]] || [[ഇ. സന്തോഷ് കുമാർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി">{{cite news|title=സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|url=സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|accessdate=2013 ജൂലൈ 11|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=2013 ജൂലൈ 11}}</ref> |- | 2013|| [[ആരാച്ചാർ (നോവൽ)|ആരാച്ചാർ]] || [[കെ.ആർ. മീര]]<ref name="2013a"/> |- | 2014|| [[കെ.ടി.എൻ. കോട്ടൂർ എഴുത്തും ജീവിതവും]] || [[ടി.പി. രാജീവൻ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[തക്ഷൻകുന്ന് സ്വരൂപം]] |[[യു.കെ. കുമാരൻ|യു. കെ. കുമാരൻ]] |- |2016 |[[സുഗന്ധി എന്ന ആണ്ടാൾ ദേവനായകി]] |[[ടി.ഡി. രാമകൃഷ്ണൻ]] |- |2017 |[[നിരീശ്വരൻ]] |[[വി.ജെ. ജെയിംസ്]] |- |2018 |[[ഉഷ്ണരാശി]] |[[കെ.വി. മോഹൻകുമാർ]] |- |2019 |[[മീശ (നോവൽ)|മീശ]] |[[എസ്. ഹരീഷ്]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[അടിയാളപ്രേതം]] |[[പി.എഫ്. മാത്യൂസ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[കല്യാണിയെന്നും ദാക്ഷായണിയെന്നും പേരായ രണ്ട് സ്ത്രീകളുടെ കത]] |[[ആർ. രാജശ്രീ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[പുറ്റ് (നോവൽ)|പുറ്റ്]] |[[വിനോയ് തോമസ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[സമ്പർക്കക്രാന്തി]] |[[വി. ഷിനിലാൽ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[സിൻ (നോവൽ)|സിൻ]] |[[ഹരിത സാവിത്രി]] <ref name="മനോരമ2023" /> |- |2024 |ആനോ |[[ജി.ആർ. ഇന്ദുഗോപൻ|ജി ആർ ഇന്ദുഗോപൻ]]<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/kerala-sahitya-akademi-awards-winners-2025-9439010|title=Kerala Sahitya Academy Awards: ഇന്ദുഗോപൻ്റെ നോവലിനും അനിത തമ്പിയുടെ കവിതയ്ക്കും ഷിനിലാലിൻ്റെ കഥയ്ക്കും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|access-date=2026-04-20|last=WebDesk|language=ml}}</ref> |} == ചെറുകഥ == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! കഥാകൃത്ത് |- | 1966 || [[നാലാൾ നാലുവഴി]] || [[പാറപ്പുറത്ത്]]<ref name="test10">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw1.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച ചെറുകഥകൾ]</ref> |- | 1967 ||[[അച്ചിങ്ങയും കൊച്ചുരാമനും (ചെറുകഥ)|അച്ചിങ്ങയും കൊച്ചുരാമനും]] || [[ഇ.എം. കോവൂർ]]<ref name="test10"/> |- | 1968 || [[തണുപ്പ് (ചെറുകഥ)|തണുപ്പ്]] ||[[മാധവിക്കുട്ടി]]<ref name="test10"/> |- | 1969 ||[[മോതിരം (ചെറുകഥ)|മോതിരം]] || [[കാരൂർ നീലകണ്ഠപിള്ള]]<ref name="test10"/> |- | 1970 ||[[പ്രസിഡണ്ടിന്റെ ആദ്യത്തെ മരണം]] ||[[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]] <ref name="test10"/> |- | 1971 ||[[ജലം (ചെറുകഥ)|ജലം]] || [[കെ.പി. നിർമൽ കുമാർ]]<ref name="test10"/> |- | 1972 ||[[പായസം (ചെറുകഥ)|പായസം]] || [[ടാറ്റാപുരം സുകുമാരൻ]]<ref name="test10"/> |- |1973 || [[മുനി (ചെറുകഥ)|മുനി]] || [[പട്ടത്തുവിള കരുണാകരൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1974 ||[[സാക്ഷി (ചെറുകഥ)|സാക്ഷി]] || [[ടി. പത്മനാഭൻ]]<ref name="test10"/> |- |1975 ||[[മലമുകളിലെ അബ്ദുള്ള]] || [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]]<ref name="test10"/> |- | 1976 ||[[മരിച്ചിട്ടില്ലാത്തവരുടെ സ്മാരകം]] || [[എം. സുകുമാരൻ]]<ref name="test10"/> |- |1977 ||[[ശകുനം]] || [[കോവിലൻ]]<ref name="test10"/> |- |1978 ||[[പേടിസ്വപ്നങ്ങൾ (ചെറുകഥ)|പേടിസ്വപ്നങ്ങൾ]] || [[സേതു (സാഹിത്യകാരൻ)|സേതു]]<ref name="test10"/> |- |1979 ||[[ഒരിടത്ത് (ചെറുകഥ)|ഒരിടത്ത്]] || [[സക്കറിയ]]<ref name="test10"/> |- | 1980 ||[[അശ്വത്ഥാമാവിന്റെ ചിരി]] || [[കാക്കനാടൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1981 || [[വീടും തടവും]] || [[ആനന്ദ്]]<ref name="test10"/> |- | 1982 || [[നീരുറവകൾക്ക് ഒരു ഗീതം]] || [[ജി.എൻ. പണിക്കർ]]<ref name="test10"/> |- |1983 ||[[വാസ്തുഹാര (ചെറുകഥ)|വാസ്തുഹാര]] || [[സി.വി. ശ്രീരാമൻ]]<ref name="test10"/> |- |1984 || [[തൃക്കോട്ടൂർ പെരുമ]] || [[യു.എ. ഖാദർ]]<ref name="test10"/> |- | 1985 ||[[ഹൃദയവതിയായ ഒരു പെൺകുട്ടി]] || [[എം. മുകുന്ദൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1986 || [[സ്വർഗ്ഗം തുറക്കുന്ന സമയം]] || [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]<ref name="test10"/> |- | 1987 ||[[പുഴ (ചെറുകഥ)|പുഴ]] || [[വെട്ടൂർ രാമൻനായർ]]<ref name="test10"/> |- |1988 || [[ദിനോസറിന്റെ കുട്ടി]] || [[ഇ. ഹരികുമാർ]]<ref name="test10"/> |- | 1989 ||[[നൂൽപ്പാലം കടക്കുന്നവർ]] || [[വൈശാഖൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1990 ||[[ഭൂമിപുത്രന്റെ വഴി]] || [[എസ്.വി. വേണുഗോപൻ നായർ]]<ref name="test10"/> |- | 1991 ||[[കുളമ്പൊച്ച (ചെറുകഥ)|കുളമ്പൊച്ച]] || [[വി. ജയനാരായണൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1992 || [[വീടുവിട്ടുപോകുന്നു]] || [[കെ.വി. അഷ്ടമൂർത്തി]]<ref name="test10"/> |- |1993 ||[[മഞ്ഞിലെ പക്ഷി]] || [[മാനസി]]<ref name="test10"/> |- |1994 ||[[സമാന്തരങ്ങൾ (ചെറുകഥ)|സമാന്തരങ്ങൾ]]|| [[ശത്രുഘ്നൻ (സാഹിത്യകാരൻ)|ശത്രുഘ്നൻ]]<ref name="test10"/> |- |1995 || [[ഹിഗ്വിറ്റ (ചെറുകഥ)|ഹിഗ്വിറ്റ]] || [[എൻ.എസ്. മാധവൻ]]<ref name="test10"/> |- |1996 ||[[രാത്രിമൊഴി (ചെറുകഥ)|രാത്രിമൊഴി]] || [[എൻ. പ്രഭാകരൻ]]<ref name="test10"/> |- | 1997 ||[[ആശ്വാസത്തിന്റെ മന്ത്രച്ചരട്]] || [[മുണ്ടൂർ കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="test10"/> |- | 1998 || [[ഒരു രാത്രിക്കു ഒരു പകൽ]]|| [[അശോകൻ ചരുവിൽ]]<ref name="test10"/> |- | 1999 || [[റെയിൻഡിയർ (കൃതി)|റെയിൻഡിയർ]]|| [[ചന്ദ്രമതി]]<ref name="test10"/> |- | 2000 || [[രണ്ട് സ്വപ്നദർശികൾ]]|| [[ഗ്രേസി]]<ref name="test10"/> |- | 2001 || [[ഘടികാരങ്ങൾ നിലയ്ക്കുന്ന സമയം]] || [[സുഭാഷ് ചന്ദ്രൻ]]<ref name="test10"/> |- |2002 || [[കർക്കടകത്തിലെ കാക്കകൾ (ചെറുകഥ)|കർക്കടകത്തിലെ കാക്കകൾ]]|| [[കെ.എ. സെബാസ്റ്റ്യൻ]]<ref name="test10"/> |- | 2003 || [[ജലസന്ധി (ചെറുകഥ)|ജലസന്ധി]] || [[പി. സുരേന്ദ്രൻ]]<ref name="test10"/> |- | 2004 || [[ജാഗരൂക (ചെറുകഥ)|ജാഗരൂക]] || [[പ്രിയ എ.എസ്.]]<ref name="test10"/> |- | 2005 || [[താപം (ചെറുകഥ)|താപം]] || [[ടി.എൻ. പ്രകാശ്]]<ref name="test10"/> |- |2006 || [[ചാവുകളി (ചെറുകഥ)|ചാവുകളി]] || [[ഇ. സന്തോഷ്കുമാർ]]<ref name="test10"/> |- | 2007 ||[[തിരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ (ചെറുകഥ)|തിരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ]] || [[ശിഹാബുദ്ദീൻ പൊയ്ത്തുംകടവ്]]<ref name="test4"/> |- | 2008 || [[കൊമാല (ചെറുകഥ)|കൊമാല]] || [[സന്തോഷ് ഏച്ചിക്കാനം]]<ref name="test5"/> |- | 2009 || [[ആവേ മരിയ (ചെറുകഥ)|ആവേ മരിയ]] || [[കെ.ആർ. മീര]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[പരസ്യശരീരം]] || [[ഇ.പി. ശ്രീകുമാർ]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[പോലീസുകാരന്റെ പെണ്മക്കൾ]] || [[യു.കെ. കുമാരൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[പേരമരം]] || [[സതീഷ്ബാബു പയ്യന്നൂർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[മരിച്ചവർ സിനിമ കാണുകയാണ്]] || [[തോമസ് ജോസഫ്]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[ഭവനഭേദനം]] || [[വി.ആർ. സുധീഷ്]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[അഷിതയുടെ കഥകൾ]] |[[അഷിത]] |- |2016 |ആദം |[[എസ്. ഹരീഷ്]] |- |2017 |ഇതര ചരാചരങ്ങളുടെ ചരിത്രപുസ്തകങ്ങൾ |[[അയ്മനം ജോൺ]] |- |2018 |മാനാഞ്ചിറ |[[കെ. രേഖ]] |- |2019 |[[രാമച്ചി]] |[[വിനോയ് തോമസ്]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[വാങ്ക്]] |[[ഉണ്ണി ആർ.]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[വഴി കണ്ടുപിടിക്കുന്നവർ]] |[[വി.എം. ദേവദാസ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[മുഴക്കം]] |[[പി.എഫ്. മാത്യൂസ്]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[ഉദയ ആർട്സ് ആന്റ് സ്പോർട്സ് ക്ലബ്ബ്]] |[[എൻ. രാജൻ (ചെറുകഥാകൃത്ത്)|എൻ. രാജൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == നാടകം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! നാടകകൃത്ത് |- | 1958 ||[[അഴിമുഖത്തേക്ക്]] || [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള]]<ref name="test11">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw4.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച നാടകങ്ങൾ]</ref> |- |1959 ||[[മുടിയനായ പുത്രൻ (നാടകം)|മുടിയനായ പുത്രൻ]] || [[തോപ്പിൽ ഭാസി ]]<ref name="test11"/> |- | 1960 || [[പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി (നാടകം)|പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി]] || [[തോപ്പിൽ ഭാസി]]<ref name="test11"/> |- | 1961 || [[ഇബിലീസുകളുടെ നാട്ടിൽ]] || [[എൻ.പി. ചെല്ലപ്പൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- | 1962 || [[കാഞ്ചനസീത (നാടകം)|കാഞ്ചനസീത]] || [[സി.എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- |1963 || [[കാക്കപ്പൊന്ന്]] || [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ]]<ref name="test11"/> |- |1964 || [[റയിൽപ്പാളങ്ങൾ]] || [[ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1965 || [[കാഫർ (നാടകം)|കാഫർ]] || [[കെ.ടി. മുഹമ്മദ്]]<ref name="test11"/> |- | 1966 || [[പ്രേതലോകം]] || [[എൻ.എൻ. പിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1967 || [[സ്വാതി തിരുനാൾ (കൈനിക്കര പത്മനാഭപിള്ള രചിച്ച നാടകം)|സ്വാതി തിരുനാൾ]] || [[കൈനിക്കര പത്മനാഭപിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1968 || [[പുലിവാൽ]] || [[പി.കെ. വീരരാഘവൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- | 1969 ||[[യു.ഡി. ക്ലാർക്ക് (നാടകം)|യു.ഡി. ക്ലാർക്ക്]] || [[പി. ഗംഗാധരൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- |1970 ||[[മാതൃകാമനുഷ്യൻ]] || [[കൈനിക്കര കുമാരപിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1971 ||[[അഹല്യ (നാടകം)|അഹല്യ]] || [[പി.ആർ. ചന്ദ്രൻ]]<ref name="test11"/> |- | 1972 || [[പ്രളയം (നാടകം)|പ്രളയം]] || [[ഓംചേരി എൻ.എൻ പിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1973 || [[കുപ്പിക്കല്ലുകൾ]] || [[പി.വി. കുര്യാക്കോസ്]]<ref name="test11"/> |- | 1974 ||[[ചാവേർപ്പട (നാടകം)|ചാവേർപ്പട]] || [[അസീസ്]]<ref name="test11"/> |- | 1975 ||[[നാടകചക്രം]] || [[കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ]]<ref name="test11"/> |- | 1976 || [[സമസ്യ (നാടകം)|സമസ്യ]] || [[കെ.എസ്. നമ്പൂതിരി]]<ref name="test11"/> |- | 1977 ||[[വിശ്വരൂപം (നാടകം)|വിശ്വരൂപം]] || [[സുരാസു]]<ref name="test11"/> |- | 1978 || [[ജ്വലനം (നാടകം)|ജ്വലനം]] || [[സി.എൽ. ജോസ്]]<ref name="test11"/> |- |1979 || [[സാക്ഷി (നാടകം)|സാക്ഷി]] || [[ടി.എൻ. ഗോപിനാഥൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- |1980 ||[[ജാതൂഗൃഹം]]|| [[വൈക്കം ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- |1981 ||[[പെരുന്തച്ചൻ (നാടകം)|പെരുന്തച്ചൻ]] || [[ടി.എം. അബ്രഹാം]]<ref name="test11"/> |- |1982 || [[ഗോപുരനടയിൽ]] || [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]<ref name="test11"/> |- | 1983 || [[അഗ്നി (നാടകം)|അഗ്നി]] || [[വയലാ വാസുദേവൻ പിള്ള]]<ref name="test11"/> |- | 1984 || [[നികുംഭില]] || [[കടവൂർ ജി. ചന്ദ്രൻപിള്ള]]<ref name="test11"/> |- |1985 || [[സൗപർണിക]] || [[ആർ. നരേന്ദ്രപ്രസാദ്]]<ref name="test11"/> |- |1986 || [[ദക്ഷിണായനം (നാടകം)|ദക്ഷിണായനം]] || [[ടി.പി. സുകുമാരൻ]]<ref name="test11"/> |- | 1987 ||[[മൂന്നു വയസ്സന്മാർ]] || [[സി.പി. രാജശേഖരൻ]]<ref name="test11"/> |- | 1988 || [[പുലിജന്മം (നാടകം)|പുലിജന്മം]] || [[എൻ. പ്രഭാകരൻ]]<ref name="test11"/> |- |1989 ||[[പാവം ഉസ്മാൻ]] || [[പി. ബാലചന്ദ്രൻ]]<ref name="test11"/> |- |1990 ||[[സ്വാതിതിരുനാൾ (പിരപ്പൻകോട് മുരളി രചിച്ച നാടകം)|സ്വാതിതിരുനാൾ]] || [[പിരപ്പൻകോട് മുരളി]]<ref name="test11"/> |- |1991 ||[[അഭിമതം]] || [[വാസു പ്രദീപ്]]<ref name="test11"/> |- | 1992 || [[മണ്ടേലയ്ക്ക് സ്‌നേഹപൂർവം വിന്നി]] || [[പി.എം. ആന്റണി]]<ref name="test11"/> |- | 1993 || [[മൗനം നിമിത്തം]] || [[എ.എൻ. ഗണേഷ്]]<ref name="test11"/> |- |1994 || [[നരഭോജികൾ (നാടകം)|നരഭോജികൾ]] || [[പറവൂർ ജോർജ്]]<ref name="test11"/> |- | 1995 || [[സമതലം (നാടകം)|സമതലം]] || [[മുല്ലനേഴി]]<ref name="test11"/> |- | 1996 ||[[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി (നാടകം)|മദ്ധ്യധരണ്യാഴി]] || [[ജോയ് മാത്യു]]<ref name="test11"/> |- | 1997 || [[രാജസഭ]] || [[ഇബ്രാഹിം വെങ്ങര]]<ref name="test11"/> |- | 1998 || [[ഗാന്ധി (നാടകം)|ഗാന്ധി]] || [[സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test11"/> |- |1999 || [[വാണിഭം (നാടകം)|വാണിഭം]] || [[എൻ. ശശിധരൻ]]<ref name="test11"/> |- | 2000 ||[[ചെഗുവേര (നാടകം)|ചെഗുവേര]] || [[കരിവെള്ളൂർ മുരളി]]<ref name="test11"/> |- | 2001 || [[പദപ്രശ്നങ്ങൾക്കിടയിൽ അവളും അയാളും]] || [[സതീഷ് കെ. സതീഷ്]]<ref name="test11"/> |- | 2002 || [[അമരാവതി സബ്ട്രഷറി]] || [[ശ്രീമൂലനഗരം മോഹൻ]]<ref name="test11"/> |- | 2003 || [[വന്നന്ത്യേ കാണാം]] || [[തുപ്പേട്ടൻ]]<ref name="test11"/> |- | 2004 ||[[വിരൽപ്പാട്]] || [[ശ്രീജനാർദ്ദനൻ]]<ref name="test11"/> |- | 2005 || [[ഓരോരോ കാലത്തിലും]] || [[ശ്രീജ കെ.വി.]]<ref name="test11"/> |- | 2006 ||[[സദൃശവാക്യങ്ങൾ]] || [[സി. ഗോപൻ]]<ref name="test11"/> |- |2007 || [[ദ്രാവിഡവൃത്തം]] || [[ഫ്രാൻസിസ് ടി. മാവേലിക്കര]]<ref name="test4"/> |- | 2008 ||[[പതിനെട്ടു നാടകങ്ങൾ]] || [[ജയപ്രകാശ് കുളൂർ]]<ref name="test5"/> |- |2009 || [[സ്വാതന്ത്ര്യം തന്നെ ജീവിതം]] || [[കെ.എം. രാഘവൻ നമ്പ്യാർ]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[മരം പെയ്യുന്നു]] || [[എ. ശാന്തകുമാർ]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[ചൊല്ലിയാട്ടം]] || [[ബാലസുബ്രഹ്മണ്യൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[മറിമാൻ കണ്ണിൽ]] || [[എം.എൻ. വിനയകുമാർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[ജിന്ന് കൃസ്ണൻ]] || [[റഫീഖ് മംഗലശ്ശേരി]] <ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[ഏറ്റേറ്റ് മലയാളൻ]] || [[വി.കെ. പ്രഭാകരൻ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[മത്തി (നാടകം)|മത്തി]] |[[ജിനോ ജോസഫ്]] |- |2016 |ലല്ല |[[സാംകുട്ടി പട്ടംകരി]] |- |2017 |സ്വദേശാഭിമാനി |[[എസ്.വി. വേണുഗോപൻ നായർ]] |- |2018 |ചൂട്ടും കൂറ്റും |[[രാജ്‌മോഹൻ നീലേശ്വരം]] |- |2019 |അരങ്ങിലെ മത്സ്യഗന്ധികൾ |[[സജിത മഠത്തിൽ]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |ഏലി ഏലി ലമാ സബക്താനി |[[ജിഷ അഭിനയ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[ദ്വയം]] |[[ശ്രീജിത്ത് പൊയിൽക്കാവ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[നമുക്ക് ജീവിതം പറയാം]] |[[പ്രദീപ് മണ്ടൂർ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[കുമരു]] |[[എമിൽ മാധവി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[ഇ ഫോർ ഈഡിപ്പസ്]] |[[ഗിരീഷ് പി.സി. പാലം]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == നിരൂപണം, പഠനം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ലേഖകൻ |- |1966 || [[കല ജീവിതംതന്നെ]] || [[കുട്ടികൃഷ്ണമാരാർ]]<ref name="test12">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw5.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച നിരൂപണ-പഠന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]</ref> |- | 1967 ||[[ഇസങ്ങൾക്കപ്പുറം]] || [[എസ്. ഗുപ്തൻ നായർ]]<ref name="test12"/> |- | 1968 ||[[മാനസികമായ അടിമത്തം]] || [[തായാട്ട് ശങ്കരൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1969 || [[മലയാളപ്പിറവി]] || [[കെ. രാഘവൻപിള്ള]]<ref name="test12"/> |- | 1970 || [[കലാദർശനം]] || [[കെ.എം. ഡാനിയേൽ]]<ref name="test12"/> |- |1971 ||[[ഉപഹാരം]] || [[കെ. ഭാസ്കരൻ നായർ|ഡോ. കെ. ഭാസ്കരൻ നായർ]]<ref name="test12"/> |- |1972 || [[നാടകദർപ്പണം]] || [[എൻ.എൻ. പിള്ള]]<ref name="test12"/> |- | 1973 || [[സീത മുതൽ സത്യവതി വരെ]] || [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]]<ref name="test12"/> |- | 1974 ||[[കേരളപാണിനീയ ഭാഷ്യം]] || [[സി.എൽ. ആന്റണി]]<ref name="test12"/> |- | 1975 ||[[പാശ്ചാത്യ സാഹിത്യതത്ത്വശാസ്ത്രം]] || [[കെ.എം. തരകൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1976 ||[[ചെറുകഥ : ഇന്നലെ ഇന്ന്]] || [[എം. അച്യുതൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1977 || [[നളിനി എന്ന കാവ്യശില്പം]] || [[നിത്യ ചൈതന്യ യതി|നിത്യചൈതന്യയതി]]<ref name="test12"/> |- | 1978 || [[കൈരളീധ്വനി]] || [[പി.കെ. നാരായണപിള്ള]]<ref name="test12"/> |- | 1979 || [[വള്ളത്തോളിന്റെ കാവ്യശില്പം]] || [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാരിയർ]]<ref name="test12"/> |- | 1980 || [[വർണ്ണരാജി]] || [[എം. ലീലാവതി]]<ref name="test12"/> |- | 1981 || [[ഉറുമീസ് തരകന്റെ ഉപന്യാസങ്ങൾ]] || [[ഉറുമീസ് തരകൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1982 || [[ചിതയിലെ വെളിച്ചം]] || [[എം.എൻ. വിജയൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1983 || [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ ലേഖനങ്ങൾ]] || [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ]]<ref name="test12"/> |- | 1984 ||[[മലയാള സാഹിത്യവിമർശനം]] || [[സുകുമാർ അഴീക്കോട്]]<ref name="test12"/> |- | 1985 || [[അവധാരണം (ഗ്രന്ഥം)|അവധാരണം]] || [[എം.കെ. സാനു]]<ref name="test12"/> |- | 1986 ||[[കവിയും കവിതയും കുറേക്കൂടി]] || [[പി. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test12"/> |- | 1987 ||[[പ്രതിപാത്രം ഭാഷണഭേദം]] || [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള]]<ref name="test12"/> |- | 1988 ||[[മാർക്സിസ്റ്റ് സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം: ഉത്ഭവവും വളർച്ചയും]] || [[പി. ഗോവിന്ദപ്പിള്ള]]<ref name="test12"/> |- |1989 || [[എ.പി.പി.യുടെ പ്രബന്ധങ്ങൾ]] || [[എ.പി.പി. നമ്പൂതിരി]]<ref name="test12"/> |- |1990 || [[ഛത്രവും ചാമരവും]] || [[എം.പി. ശങ്കുണ്ണി നായർ]]<ref name="test12"/> |- |1991 || [[കാല്പനികത (ഗ്രന്ഥം)|കാല്പനികത]] || [[ബി. ഹൃദയകുമാരി]]<ref name="test12"/> |- |1992 ||[[അന്വയം]] || [[ആർ. വിശ്വനാഥൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1993 || [[കേരള കവിതയിലെ കലിയും ചിരിയും]] || [[പ്രസന്നരാജൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1994 || [[ജീവന്റെ കൈയൊപ്പ്‌]] || [[ആഷാമേനോൻ]]<ref name="test12"/> |- |1995 ||[[അക്ഷരവും ആധുനികതയും]] || [[ഇ.വി. രാമകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test12"/> |- |1996 || [[നോവൽ സാഹിത്യ പഠനങ്ങൾ]] || [[ഡി. ബെഞ്ചമിൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1997 || [[പിതൃഘടികാരം]] || [[പി.കെ. രാജശേഖരൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1998 || [[ഉത്തരാധുനികത വർത്തമാനവും വംശാവലിയും]] || [[കെ.പി. അപ്പൻ]]<ref name="test12"/> |- | 1999 || [[സാഹിത്യം സംസ്കാരം സമൂഹം]] || [[വി. അരവിന്ദാക്ഷൻ]]<ref name="test12"/> |- | 2000 ||[[പാഠവും പൊരുളും]] || [[സി. രാജേന്ദ്രൻ]]<ref name="test12"/> |- | 2001 ||[[ആത്മാവിന്റെ മുറിവുകൾ]] || [[എം. തോമസ് മാത്യു]]<ref name="test12"/> |- | 2002 || [[കഥയും പരിസ്ഥിതിയും]] || [[ജി. മധുസൂദനൻ]]<ref name="test12"/> |- | 2003 ||[[മലയാളിയുടെ രാത്രികൾ]] || [[കെ.സി. നാരായണൻ]]<ref name="test12"/> |- |2004 ||[[അനുശീലനം]] || [[കെ.പി. ശങ്കരൻ]] <ref name="test12"/> |- | 2005 || [[പ്രതിവാദങ്ങൾ]] || [[വി.സി. ശ്രീജൻ]]<ref name="test12"/> |- | 2006 || [[കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] || [[ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ]]<ref name="test12"/> |- | 2007 || [[ഇടശ്ശേരിക്കവിത - ശില്പവിചാരം]] || [[കെ.പി. മോഹനൻ (സാഹിത്യകാരൻ‌)|കെ.പി. മോഹനൻ]]<ref name="test4"/> |- | 2008 || [[മറുതിര കാത്തുനിന്നപ്പോൾ]] || [[വി. രാജകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test5"/> |- | 2009 || [[ആഖ്യാനത്തിന്റെ അടരുകൾ]] || [[കെ.എസ്. രവികുമാർ]]<ref name="test6"/> |- |2010 || [[മലയാളനോവൽ ഇന്നും ഇന്നലെയും]] || [[എം.ആർ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[വാക്കുകളും വസ്തുക്കളും]] || [[ബി. രാജീവൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[പെണ്ണെഴുതുന്ന ജീവിതം]] || [[എൻ.കെ. രവീന്ദ്രൻ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[അജ്ഞാതവുമായുള്ള അഭിമുഖങ്ങൾ]] || [[സുനിൽ പി. ഇളയിടം]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[ഉണർവിന്റെ ലഹരിയിലേക്ക്]] || [[എം. ഗംഗാധരൻ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[വംശചിഹ്നങ്ങൾ]] |[[സി.ആർ. പരമേശ്വരൻ|സി. ആർ. പരമേശ്വരൻ]] |- |2016 |ആശാൻ കവിത-സ്ത്രീപുരുഷ സമവാക്യങ്ങളിലെ കലാപം |എസ് സുധീഷ് |- |2017 |കവിതയുടെ ജീവചരിത്രം |[[കൽപറ്റ നാരായണൻ]] |- |2018 |ആധുനികതയുടെ പിന്നാമ്പുറം |[[പി.പി. രവീന്ദ്രൻ|പി.പി.രവീന്ദ്രൻ]] |- |2019 |പാന്ഥരും വഴിയമ്പലങ്ങളും |[[ഡോ.കെ.എം. അനിൽ]] |- |2020 |വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിത ഒരു ഇടതുപക്ഷ വായന | ഡോ.പി.സോമൻ |- |2021 |വാക്കിലെ നേരങ്ങൾ |[[എൻ. അജയകുമാർ]] |} == ജീവചരിത്രം, ആത്മകഥ == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- |1992 ||[[അരങ്ങു കാണാത്ത നടൻ]] || [[തിക്കോടിയൻ]]<ref name="test13">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw6.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച ജീവചരിത്രങ്ങളും ആത്മകഥകളും] .</ref> |- | 1993 || [[അർദ്ധവിരാമം (ഗ്രന്ഥം)|അർദ്ധവിരാമം]] || [[അമർത്ത്യാനന്ദ]]<ref name="test13"/> |- |1994 ||[[പഥികയും വഴിയോരത്തെ മണിദീപങ്ങളും]] || [[കെ. കല്യാണിക്കുട്ടിയമ്മ]]<ref name="test13"/> |- | 1995 || [[വിപ്ലവ സ്മരണകൾ : ഭാഗം ഒന്ന്]] || [[പുതുപ്പള്ളി രാഘവൻ]]<ref name="test13"/> |- |1996 || [[ചരിത്രത്തിനൊപ്പം നടന്ന ഒരാൾ]] || [[എ.വി. അനിൽകുമാർ]]<ref name="test13"/> |- |1997 || [[രാജദ്രോഹിയായ രാജ്യസ്നേഹി]] || [[ടി. വേണുഗോപാൽ]]<ref name="test13"/> |- | 1998 || [[ശുചീന്ദ്രം രേഖകൾ]] || [[ടി.എൻ. ഗോപകുമാർ]]<ref name="test13"/> |- | 1999 || [[കൊടുങ്കാറ്റുയർത്തിയ കാലം]] || [[ജോസഫ് ഇടമറുക്]]<ref name="test13"/> |- | 2000 || [[വി.ആർ. കൃഷ്ണനെഴുത്തച്ഛൻ: ആത്മകഥ]] || [[വി.ആർ. കൃഷ്ണനെഴുത്തച്ഛൻ]]<ref name="test13"/> |- |2001 || [[എ.കെ. പിള്ള: ആദർശങ്ങളുടെ രക്തസാക്ഷി]] || [[എ. രാധാകൃഷ്ണൻ]] <ref name="test13"/> |- | 2002 || [[അച്ഛൻ (ഗ്രന്ഥം)|അച്ഛൻ]] || [[നീലൻ]]<ref name="test13"/> |- | 2003 ||[[ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ (ജീവചരിത്രം)|ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ]] || [[വി. ബാബുസേനൻ]]<ref name="test13"/> |- | 2004 || [[ഒരച്ഛന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ]] || [[ഈച്ചരവാരിയർ]]<ref name="test13"/> |- | 2005 || [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ (ചരിത്രവഴിയിലെ ദീപശിഖ)]] || [[എൽ.വി. ഹരികുമാർ]]<ref name="test13"/> |- |2006 || [[എന്റെ ജീവിതം]] || [[ജി. ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test13"/> |- |2007 || [[പവനപർവം]] || [[പാർവതി പവനൻ]]<ref name="test4"/> |- |2008 || [[സ്മൃതിപർവം]] || [[പി.കെ. വാരിയർ]]<ref name="test5"/> |- | 2009 ||[[ഘോഷയാത്ര]] || [[ടി.ജെ.എസ്. ജോർജ്]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[അനുഭവങ്ങൾ അനുഭാവങ്ങൾ]] || [[പി.കെ.ആർ. വാര്യർ|ഡോ. പി.കെ.ആർ. വാര്യർ]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[കെ.ആർ .ഗൗരിയമ്മ-ആത്മകഥ]] || [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[എന്റെ പ്രദക്ഷിണ വഴികൾ]] || [[എസ്. ജയചന്ദ്രൻ നായർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[സ്വരഭേദങ്ങൾ]] || [[ഭാഗ്യലക്ഷ്മി]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[പരൽമീൻ നീന്തുന്ന പാടം]] || [[സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[ഗ്രീൻ റൂം]] |[[ഇബ്രാഹിം വെങ്ങര]] |- |2016 |എ.കെ.ജി ഒരൂ സമ്പൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം |ചന്തവിള മുരളി |- |2017 |തക്കിജ-എന്റെ ജയിൽ ജീവിതം |ജയചന്ദ്രൻ മോകേരീ |- |2018 |ആത്മായനം |[[മുനി നാരായണ പ്രസാദ്]] |- |2019 |ജാലകങ്ങൾ : ഒരു ചരിത്രാന്വേഷിയുടെ വഴികൾ, കാഴ്ചകൾ |[[എം.ജി.എസ്. നാരായണൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[മുക്തകണ്ഠം വികെഎൻ]] |[[കെ. രഘുനാഥൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[അറ്റുപോകാത്ത ഓർമകൾ]] |[[ടി.ജെ. ജോസഫ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[എതിര്]] |[[എം. കുഞ്ഞാമൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ന്യൂസ് റൂം]] |[[ബി.ആർ.പി. ഭാസ്കർ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[ഒരന്വേഷണത്തിന്റെ കഥ]] |[[കെ. വേണു]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == വൈജ്ഞാനികസാഹിത്യം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- | 1989 || [[കേരളം - മണ്ണും മനുഷ്യനും]] || [[തോമസ് ഐസക്ക്]]<ref name="test14">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw7.htm വൈജ്ഞാനികസാഹിത്യ മേഖലയിൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref> |- | 1990 || [[സ്വാതന്ത്ര്യസമരം (ഗ്രന്ഥം)|സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]] || [[എം.എൻ. സത്യാർത്ഥി]]<ref name="test14"/> |- | 1991 || [[കേരളീയത-ചരിത്രമാനങ്ങൾ]] || [[എം.ആർ. രാഘവവാരിയർ]]<ref name="test14"/> |- | 1992 || [[കേരളത്തിലെ നാടൻ കലകൾ]] || [[എ.കെ. നമ്പ്യാർ]]<ref name="test14"/> |- | 1993 || [[ദർശനത്തിന്റെ പൂക്കൾ]] || [[പൗലോസ് മാർ ഗ്രിഗോറിയസ്]]<ref name="test14"/> |- | 1994 || [[ജൈവമനുഷ്യൻ]] || [[ആനന്ദ്]]<ref name="test14"/> |- | 1995 || [[ഗാന്ധിയുടെ ജീവിതദർശനം]] || [[കെ. അരവിന്ദാക്ഷൻ]]<ref name="test14"/> |- | 1996 || [[പടേനി (ഗ്രന്ഥം)|പടേനി]] || [[കടമ്മനിട്ട വാസുദേവൻ പിള്ള]]<ref name="test14"/> |- | 1997 || [[കേരളത്തിലെ ചുവർചിത്രങ്ങൾ]] || [[എം.ജി. ശശിഭൂഷൺ]]<ref name="test14"/> |- | 1998 || [[പരിണാമത്തിന്റെ പരിണാമം]] || [[എ.എൻ. നമ്പൂതിരി]]<ref name="test14"/> |- | 1999 ||[[ആദിമുദ്രണം ഭാരതത്തിലും മലയാളത്തിലും]] || [[കെ.എം. ഗോവി]]<ref name="test14"/> |- | 2000 ||[[വേദശബ്ദരത്നാകരം]] || [[ഡി. ബാബു പോൾ|ഡി.ബാബുപോൾ]]<ref name="test14"/> |- | 2001 || [[ദേവസ്പന്ദനം]] || [[എം.വി. ദേവൻ]]<ref name="test14"/> |- | 2002 || [[ചിത്രകല ഒരു സമഗ്രപഠനം]] || [[ആർ. രവീന്ദ്രനാഥ്]]<ref name="test14"/> |- | 2003 || [[മലയാള സംഗീതനാടക ചരിത്രം]] || [[കെ. ശ്രീകുമാർ]]<ref name="test14"/> |- | 2004 || [[ഡി.എൻ.എ. വഴി ജീവാത്മാവിലേക്ക്]] || [[സി.എ. നൈനാൻ]]<ref name="test14"/> |- | 2005 ||[[മരുമക്കത്തായം (ഗ്രന്ഥം)|മരുമക്കത്തായം]] || [[കെ.ടി. രവിവർമ്മ]]<ref name="test14"/> |- | 2006 ||[[കൺവഴികൾ കാഴ്ചവട്ടങ്ങൾ]] || [[സുനിൽ പി. ഇളയിടം]]<ref name="test14"/> |- |2007 || [[കേരള സാംസ്കാരികചരിത്ര നിഘണ്ടു]] || [[എസ്.കെ. വസന്തൻ]]<ref name="test4"/> |- | 2008 ||[[സ്വത്വരാഷ്ട്രീയം (ഗ്രന്ഥം)|സ്വത്വരാഷ്ട്രീയം]] || [[പി.കെ. പോക്കർ]]<ref name="test5"/> |- | 2009 || [[സ്ഥലം കാലം കല]] || [[വിജയകുമാർ മേനോൻ]]<ref name="test6"/> |- | 2010 ||[[കുഞ്ഞു കണങ്ങൾക്ക് വസന്തം]] || [[ടി. പ്രദീപ്|ഡോ. ടി. പ്രദീപ്]]<ref name="test7"/> |- | 2011 ||[[ഈണവും താളവും]] || [[എൽ.എസ്. രാജഗോപാലൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 ||[[സാംസ്ക്കാരിക മുദ്രകൾ]] || [[നടുവട്ടം ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 ||[[സംസ്മൃതി]] || [[കെ. രാജശേഖരൻ നായർ]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 ||[[പരിസ്ഥിതിപഠനത്തിന് ഒരാമുഖം]] || [[എ. അച്യുതൻ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും]] |[[കെ.എൻ. ഗണേശ്|കെ. എൻ. ഗണേശ്]] |- |2016 |ചവിട്ടുനാടക വിജ്ഞാനകോശം |ഫാ. വി പി ജോസഫ് വലിയവീട്ടിൽ |- |2017 |നദീവിജ്ഞാനീയം |എൻ.ജെ.കെ. നായർ |- |2018 |പദാർത്ഥം മുതൽ ദൈവകണംവരെ |ഡോ. കെ. ബാബുജോസഫ് |- |2019 |നഷ്ടമാകുന്ന നമ്മുടെ സ്വപ്നഭൂമി |[[ജി. മധുസൂദനൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക വിദ്യകളുടെ ചരിത്രം |[[ആർ.വി.ജി. മേനോൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |മാർക്സിസവും ഫെമിനിസവും ചരിത്രപരമായ വിശകലനം |[[ടി.കെ. ആനന്ദി|ഡോ. ടി.കെ. ആനന്ദി]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും കേരളവും - സൂചനകളും കാരണങ്ങളും]] |[[ഗോപകുമാർ ചോലയിൽ|ഡോ: ഗോപകുമാർ ചോലയിൽ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ഭാഷാസൂത്രണം പൊരുളും വഴികളും]] |[[സി.എം. മുരളീധരൻ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[മലയാളി ഒരു ജനിതകവായന]] |[[കെ. സേതുരാമൻ|കെ. സേതുരാമൻ ഐ.പി.എസ്.]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[ഇന്ത്യയെ വീണ്ടെടുക്കൽ]] |[[ബി. രാജീവൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == ഹാസ്യസാഹിത്യം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- | 1992 ||[[സ്കൂൾ ഡയറി]] || [[അക്‌ബർ കക്കട്ടിൽ]]<ref name="test15">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw8.htm ഹാസ്യസാഹിത്യത്തിന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref> |- |1993 || [[ജീവിതാഹ്ലാദത്തിന്റെ നിറനിലാവ്]] || [[ഒ.പി. ജോസഫ്]]<ref name="test15"/> |- | 1994 || [[ഇരുകാലിമൂട്ടകൾ]] || [[സി.പി. നായർ]]<ref name="test15"/> |- | 1995 || [[കിഞ്ചനവർത്തമാനം]] || [[ചെമ്മനം ചാക്കോ]]<ref name="test15"/> |- | 1996 ||[[വായിൽ വന്നത് കോതയ്ക്ക് പാട്ട്]] || [[സുകുമാർ]]<ref name="test15"/> |- | 1997 || - || - |- | 1998 ||[[നാനാവിധം]] || [[കെ. നാരായണൻ നായർ]]<ref name="test15"/> |- | 1999 ||[[അമ്പട ഞാനേ]] || [[പി. സുബ്ബയ്യാപിള്ള]]<ref name="test15"/> |- | 2000 || [[കലികോലം]] || [[കൃഷ്ണ പൂജപ്പുര]]<ref name="test15"/> |- | 2001 || [[പടച്ചോനിക്ക് സലാം]] || [[കോഴിക്കോടൻ]]<ref name="test15"/> |- | 2002 || [[നഥിങ് ഓഫീഷ്യൽ]] || [[ജിജി തോസൺ]]<ref name="test15"/> |- | 2003 ||[[സ്നേഹപൂർവ്വം പനച്ചി]] || [[ജോസ് പനച്ചിപ്പുറം]]<ref name="test15"/> |- | 2004 || [[കളക്ടർ കഥയെഴുതുകയാണ്]] || [[പി.സി. സനൽകുമാർ]]<ref name="test15"/> |- | 2005 || [[19, കനാൽ റോഡ്]] || [[ശ്രീബാല കെ. മേനോൻ]]<ref name="test15"/> |- | 2006 ||[[വികടവാണി]] || [[നന്ദകിഷോർ]]<ref name="test15"/> |- | 2007 || - || - |- | 2008 || [[കറിയാച്ചന്റെ ലോകം]] || [[കെ.എൽ. മോഹനവർമ്മ]] <ref name="test5"/> |- | 2009 || [[റൊണാൾഡ് റീഗനും ബാലൻ മാഷും]] || [[മാർഷെൽ]]<ref name="test6"/> |- |2010 ||[[ശ്രീഭൂതനാഥവിലാസം നായർ ഹോട്ടൽ]] || [[സി.ആർ. ഓമനക്കുട്ടൻ]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[കളിയും കാര്യവും]] || [[ലളിതാംബിക]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[ഒരു നാനോ കിനാവ്]] || [[പി.ടി. ഹമീദ്]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[മലയാളപ്പെരുമ]] || [[പി. സേതുനാഥൻ|ഡോ. പി. സേതുനാഥൻ]]<ref name="2013a"/> |- | 2014|| [[മഴപെയ്തു തോരുമ്പോൾ]] || [[ടി.ജി. വിജയകുമാർ]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[വെടിവട്ടം]] |[[എസ്.ഡി.പി. നമ്പൂതിരി|ഡോ.എസ്‌ ഡി പി നമ്പൂതിരി]] |- |2016 |ചില നാട്ടുകാര്യങ്ങൾ |[[മുരളി തുമ്മാരുകുടി]] |- |2017 |എഴുത്തനുകരണം അനുരണനങ്ങളും |[[ചൊവ്വല്ലൂർ കൃഷ്ണൻ കുട്ടി]] |- |2018 |ഹൂ ഈസ് അഫ്രെയിഡ് ഓഫ് വി.കെ.എൻ. |വി.കെ.കെ.രമേഷ്<ref name=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി>{{cite news | title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | url=https://keralasahityaakademi.org/ | accessdate=9 സെപ്റ്റംബർ 2022}}</ref> |- |2019 |ഈശ്വരൻ മാത്രം സാക്ഷി |[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[ഇരിങ്ങാലക്കുടക്കു ചുറ്റും]] |[[ഇന്നസെന്റ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[അ ഫോർ അന്നാമ്മ]] |[[ആൻ പാലി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ഒരു കുമരകംകാരന്റെ കുരുത്തംകെട്ട ലിഖിതങ്ങൾ]] |[[ജയന്ത് കാമിച്ചേരിൽ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[വരനാടൻ കഥകൾ]] |[[സുനീഷ് വരനാട്]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} *കുറിപ്പ്: 1997-ലും 2007-ലും ഹാസ്യ സാഹിത്യത്തിനുള്ള അവാർഡ് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.<ref name="test4"/><ref name="test15"/><ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2008/04/23/stories/2008042355021000.htm |title=Sahitya Akademi awards for 2007 announced |access-date=2011-11-28 |archive-date=2008-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202090841/http://www.hindu.com/2008/04/23/stories/2008042355021000.htm |url-status=dead }}</ref> == വിവർത്തനം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! വിവർത്തകൻ !മൂലകൃതി !ഗ്രന്ഥകാരൻ |- | 1992 || [[ഭൂതാവിഷ്ടർ]] ||[[എൻ.കെ. ദാമോദരൻ]]<ref name="test16">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw9.htm വിവർത്തനസാഹിത്യത്തിന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref> |ഡെമോൺസ് (Demons) |[[ഫിയോദർ ദസ്തയേവ്‌സ്കി]] |- | 1993 || [[മഹാപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ]] || [[കെ. രവിവർമ്മ]]<ref name="test16"/> | | |- | 1994 || [[ഫ്രഞ്ച് കവിതകൾ]] || [[മംഗലാട്ട് രാഘവൻ]]<ref name="test16"/> | | |- | 1995 ||[[താവളമില്ലാത്തവർ]] || [[വി.ഡി. കൃഷ്ണൻ നമ്പ്യാർ]]<ref name="test16"/> | | |- | 1996 || [[ശിലാപത്മം]] || [[പി. മാധവൻപിള്ള]]<ref name="test16"/> | | |- | 1997 || [[ഒരു പുളിമരത്തിന്റെ കഥ]] || [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മ]]<ref name="test16"/> | | |- | 1998 || [[വസന്തത്തിന്റെ മുറിവ്]] || [[എം. ഗംഗാധരൻ]]<ref name="test16"/> | | |- |1999 || [[രാജാരവിവർമ്മ]] || [[കെ.ടി. രവിവർമ്മ]]<ref name="test16"/> | | |- | 2000 || [[മാനസ വസുധ]] || [[ലീലാസർക്കാർ|ലീലാ സർക്കാർ]]<ref name="test16"/> | | |- | 2001 || [[ധർമ്മപദം]] || [[മാധവൻ അയ്യപ്പത്ത്]]<ref name="test16"/> | | |- | 2002 || [[ശാസ്ത്രം ചരിത്രത്തിൽ]] || [[എം.സി. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]<ref name="test16"/> | | |- |2003 ||[[അംബേദ്കർ സമ്പൂർണ്ണ കൃതികൾ]] || [[എം.പി. സദാശിവൻ]]<ref name="test16"/> | | |- |2004 || [[ഡിവൈൻ കോമഡി]] || [[കിളിമാനൂർ രമാകാന്തൻ]]<ref name="test16"/> | | |- | 2005 || [[ദിവ്യം]] || [[സി. രാഘവൻ]]<ref name="test16"/> | | |- | 2006 ||[[അക്കർമാശി]] || [[കാളിയത്ത് ദാമോദരൻ]]<ref name="test16"/> | | |- | 2007 || [[ഡോൺ ക്വിൿസോട്ട്]] || [[ഫാ. തോമസ് നടയ്ക്കൽ]]<ref name="test4"/> | | |- |2008 ||[[ചരകപൈതൃകം]] || [[മുത്തുലക്ഷ്മി]]<ref name="test5"/> | | |- |2009 || [[പടിഞ്ഞാറൻ കവിതകൾ]] || [[സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test6"/> | | |- | 2010 || [[ദ ഫീസ്റ്റ് ഓഫ് ദ ഗോട്ട്|ആടിന്റെ വിരുന്ന്]] || [[ആശാലത]]<ref name="test7"/> | | |- | 2011 || [[ക:]] || [[കെ.ബി. പ്രസന്നകുമാർ]]<ref name="test8"/> | | |- | 2012 || [[മരുഭൂമി]] || [[എസ്. ശ്രീനിവാസൻ|ഡോ.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> | | |- | 2013 || [[യുലീസസ്]] || [[എൻ. മൂസക്കുട്ടി]]<ref name="2013a"/> | | |- | 2014 || [[ചോഖേർബാലി]] || [[സുനിൽ ഞാളിയത്ത്]]<ref name=2014a/> | | |- |2015 |[[സൗന്ദര്യ ലഹരി(വിവർത്തനം)|സൗന്ദര്യലഹരി]] |[[ഗുരു മുനി നാരായണ പ്രസാദ്‌]] | | |- |2016 |പ്രണയവും മൂലധനവും |സി. എം, രാജൻ | | |- |2017 |പർവതങ്ങളും മാറ്റൊലികൊള്ളുന്നു |രമാ മേനോൻ | | |- |2018 |സ്വപ്നങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനം |പി. പി. കെ. പൊതുവാൾ | | |- |2019 |ഗോതമബുദ്ധന്റെ പരിനിർവ്വാണം |[[കെ. അരവിന്ദാക്ഷൻ]]<ref name="thecue" /> | | |- |2020 |[[റാമല്ല ഞാൻ കണ്ടു]] |[[അനിത തമ്പി]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> | | |- |2020 |[[ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ദിവസങ്ങൾ]] |[[സംഗീത ശ്രീനിവാസൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> | | |- |2021 |[[കായേൻ]] |[[അയ്മനം ജോൺ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> | | |- |2022 |[[ബോദ്‌ലേർ 1821-2021]] ബോദ്‌ലേർ |[[വി. രവികുമാർ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> | | |- |2023 |[[കഥാകദികെ]] |[[എം.എം. ശ്രീധരൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> | | |} == യാത്രാവിവരണം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- | 1995 || [[അടരുന്ന കക്കകൾ]] || [[ആഷാമേനോൻ]] <ref name="test17">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw10.htm യാത്രാവിവരണത്തിന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref> |- | 1996 || [[നേപ്പാൾ ഡയറി]] || [[ഒ. കൃഷ്ണൻ പാട്യം]]<ref name="test17"/> |- | 1997 || [[മ്യൂണിച്ചിലെ സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും]] || [[എസ്. ശിവദാസ്]]<ref name="test17"/> |- | 1998 || [[പാപത്തിന്റെ പൊങ്ങച്ചസഞ്ചി]] || [[ഇ. വാസു]]<ref name="test17"/> |- | 1999 || [[കാടുകളുടെ താളംതേടി]] || [[സുജാതാദേവി]]<ref name="test17"/> |- | 2000 || [[പല ലോകം പല കാലം]] || [[സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test17"/> |- | 2001 || [[വോൾഗയിൽ മഞ്ഞുപെയ്യുമ്പോൾ]] || [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]]<ref name="test17"/> |- | 2002 ||[[അമസോണും കുറേ വ്യാകുലതകളും]] || [[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]]<ref name="test17"/> |- |2003 || [[ശാന്തിമന്ത്രം മുഴങ്ങുന്ന താഴ്വരയിൽ]] || [[രാജു നാരായണസ്വാമി]]<ref name="test17"/> |- | 2004 || [[അടരുന്ന ആകാശം]] || [[ജോർജ്ജ് ഓണക്കൂർ]]<ref name="test17"/> |- | 2005 || [[ഉത്തർഖണ്ഡിലൂടെ]] || [[എം.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test17"/> |- | 2006 || [[ഒരു ആഫ്രിക്കൻ യാത്ര]] || [[സക്കറിയ]]<ref name="test17"/> |- | 2007 || [[ഹിമാലയം (ഗ്രന്ഥം)|ഹിമാലയം]] || [[ഷൗക്കത്ത്]]<ref name="test4"/> |- | 2008 || [[കിങ് ലിയറിന്റെ യൂറോപ്യൻ സഞ്ചാരപഥങ്ങൾ]] || [[ഇയ്യങ്കോട് ശ്രീധരൻ]]<ref name="test5"/> |- | 2009 || [[എന്റെ കേരളം]] || [[കെ. രവീന്ദ്രൻ]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[മരുഭൂമിയുടെ ആത്മകഥ]] || [[വി. മുസഫർ അഹമ്മദ്]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[വോൾഗാ തരംഗങ്ങൾ]] || [[ടി.എൻ. ഗോപകുമാർ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[ബാൾട്ടിക് ഡയറി]] || [[സന്തോഷ് ജോർജ് കുളങ്ങര]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/> |- | 2013 || [[ഗ്രാമപാതകൾ ഇന്ത്യൻ യാത്രകളുടെ പുസ്തകം]] || [[പി. സുരേന്ദ്രൻ]]<ref name="2013a"/> |- | 2014|| [[പൊറ്റെക്കാട്ടും ശ്രീയാത്തൂണും ബാലിദ്വീപും]] || [[കെ.എ. ഫ്രാൻസിസ്]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[ആത്മചിഹ്നങ്ങൾ]] |[[വിജി തമ്പി]] |- |2015 |[[ഭൂട്ടാൻ ദിനങ്ങൾ]] |[[ഒ.കെ. ജോണി|ഒ. കെ. ജോണി]] |- |2016 |നൈൽവഴികൾ |ഡോ. ഹരികൃഷ്ണൻ |- |2017 |ഏതേതോ സരണികളിൽ |സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ |- |2018 |ലണ്ടനിലേക്ക് ഒരു റോഡ് യാത്ര |ബൈജു എൻ. നായർ |- |2019 |[[വിശുദ്ധ പാപങ്ങളുടെ ഇന്ത്യ|വിശുദ്ധപാപങ്ങളുടെ ഇന്ത്യ]] |[[അരുൺ എഴുത്തച്ഛൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |ദൈവം ഒളിവിൽ പോയ നാളുകൾ |[[വിധു വിൻസെന്റ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[നഗ്നരും നരഭോജികളും]] | [[വേണു]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ യാത്രാപുസ്തകം]] |[[സി. അനൂപ്]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[മുറിവേറ്റവരുടെ പാതകൾ]] |[[ഹരിത സാവിത്രി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[ആംചോ ബസ്തർ]] |[[നന്ദിനി മേനോൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == ബാലസാഹിത്യം == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- |1959 || മുടന്തനായ മുയൽ|| [[സി.എ. കിട്ടുണ്ണി]] |- |1960 || [[ആനക്കാരൻ]]|| [[കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള]] |- |1961||വികൃതിരാമൻ||[[പി. നരേന്ദ്രനാഥ്]] |- |1962 || തിരുവോണം||തിരുവല്ല കേശവപിള്ള |- |1963 || ഗാന്ധികഥകൾ || എ.പി. പരമേശ്വരൻപിള്ള |- |1964 || നാടുണരുന്നു|| [[ജി. കമലമ്മ]] |- |1965 || ഗോസായി പറഞ്ഞ കഥ|| [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]] |- |1966|| കുട്ടികളുടെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം|| [[ഉമയനല്ലൂർ ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] |- |1967 || കാടിന്റെ കഥ|| [[സി.എസ്. നായർ]] |- |1968 || ഡോ. കാർവൽ|| പി. ശ്രീധരൻപിള്ള |- |1969|| മാലി ഭാഗവതം || [[മാലി (സാഹിത്യകാരൻ)|മാലി]] |- |1970|| ടോൾസ്റ്റായ് ഫാം|| കെ. ഭീമൻനായർ |- |1971 || ലക്കി സ്റ്റാർ ടർലിൻ ഷർട്ട് || എൽ.ഐ. ജസ്റ്റിൻരാജ് |- |1972 || ഉരുളയ്ക്കുപ്പേരി|| മൂർക്കോത്ത് കുഞ്ഞപ്പ |- |1973 || ഖെദ്ദ|| ജോസ് കുന്നപ്പിള്ളി |- |1974 || രസതന്ത്രകഥകൾ || [[എസ്. ശിവദാസ്]] |- |1975 || കുഞ്ഞായന്റെ കുസൃതികൾ|| [[വി.പി. മുഹമ്മദ് പള്ളിക്കര|വി.പി. മുഹമ്മദ്]] |- |1976 || പ്രകൃതിശാസ്ത്രം കുട്ടികൾക്ക്|| [[പി.ടി. ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ|പി.ടി. ഭാസ്കരപണിക്കർ]] |- |1977 || അക്ഷരത്തെറ്റ് || [[കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്]] |- |1978|| വായുവിന്റെ കഥ || ഡോ. ടി.ആർ. ശങ്കുണ്ണി |- |1979|| മിഠായിപ്പൊതി|| [[സുമംഗല]] |- |1980 || ദൂരെ ദൂരെ ദൂരെ|| പി.ആർ. മാധവപ്പണിക്കർ |- |1981 || പിരമിഡിന്റെ നാട്ടിൽ|| ഡോ. [[എം.പി. പരമേശ്വരൻ]] |- |1982 || മുത്തുമഴ|| കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |- |1983 || ഉണ്ണിക്കുട്ടനും കഥകളിയും|| [[ടി.കെ.ഡി. മുഴപ്പിലങ്ങാട്]] |- |1984 || ഏവൂരിന്റെ ബാലസാഹിത്യകൃതികൾ || ഏവൂർ പരമേശ്വരൻ |- |1985 || ഒരു കൂട്ടം ഉറുമ്പുകൾ|| പ്രൊഫ. [[ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]] |- |1986 || മിന്നു|| [[ലളിതാ ലെനിൻ]] |- |1987 || [[അവർ നാലുപേർ]]|| [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]] |- |1988|| അരുത് കാട്ടാളാ|| [[ഇ.എ. കരുണാകരൻ നായർ]] |- |1989 || [[കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ]]|| [[മുഹമ്മ രമണൻ]] |- |1990 || പോക്കുവെയിലേറ്റാൽ പൊന്നാകും|| [[സി.ജി. ശാന്തകുമാർ‌|സി.ജി. ശാന്തകുമാർ]] |- |1991|| അപ്പൂപ്പൻതാടിയുടെ സ്വർഗ്ഗയാത്ര|| [[സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം]] |- |1992|| തേൻതുള്ളി|| [[കലാമണ്ഡലം കേശവൻ]] |- |1993 || 2+1=2 || കെ.കെ. വാസു |- |1994 || അത്ഭുതനീരാളി|| [[കെ.വി. രാമനാഥൻ]] |- |1995|| കിണിയുടെ കഥ|| എ. വിജയൻ |- |1996 || പൂജ്യത്തിന്റെ കഥ|| [[പള്ളിയറ ശ്രീധരൻ]] |- |1997 || ബഹുമാന്യനായ പാദുഷ|| [[എൻ.പി. ഹാഫിസ് മുഹമ്മദ്]] |- |1998 || കമ്പിളിക്കുപ്പായം|| [[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]] |- |1999 || കുട്ടികളുടെ ഇ.എം.എസ്.|| കെ.ടി. ഗോപി |- |2000 || സ്വർണ്ണത്താക്കോൽ|| [[കിളിരൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |- |2001 || ചിരിക്കാത്ത കുട്ടി|| ഗംഗാധരൻ ചെങ്ങാലൂർ |- |2002|| ചക്രവർത്തിയെ ഉറുമ്പുതിന്നുന്നു || [[കെ. തായാട്ട്]] |- |2003 || പെണുങ്ങുണ്ണി|| [[കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാർ]] |- |2004 || മാക്കാച്ചിക്കഥകൾ|| [[സി.ആർ. ദാസ്]] |- |2005 || അമ്പത് യൂറിക്കക്കഥകൾ|| [[കേശവൻ വെള്ളിക്കുളങ്ങര]] |- |2006 || [[ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ വീട്]]|| [[പ്രിയ എ.എസ്.|എ.എസ്. പ്രിയ]] |- | 2007 || [[പുസ്തകക്കളികൾ]] || [[എസ്. ശിവദാസ്]]<ref name="test4"/> |- |2008 || [[ചിരുതക്കുട്ടിയും മാഷും]] || [[കെ. പാപ്പൂട്ടി]]<ref name="test5"/> |- | 2009 || [[മുയൽച്ചെവി]] || [[എ. വിജയൻ]]<ref name="test6"/> |- |2010 || [[നടന്നു തീരാത്ത വഴികൾ]] || [[സുമംഗല]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[ഗാന്ധിജിയുടെ ആത്മകഥ കുട്ടികൾക്ക്]] || [[കെ രാധാകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test8"/> |- | 2012 || [[കുട്ടിപ്പട്ടാളത്തിന്റെ കേരളപര്യടനം]]||എൻ.പി. ഹാഫിസ് മുഹമ്മദ് |- | 2013 || [[ഉണ്ണികൾക്കു നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കൃതികൾ]] || [[സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[ആനത്തൂക്കം വെള്ളി]] || [[എം. ശിവപ്രസാദ്]]<ref name=2014a/> |- |2015 |[[സണ്ണിച്ചെറുക്കനും സംഗീതപ്പെങ്ങളും]] |[[ഏഴാച്ചേരി രാമചന്ദ്രൻ]] |- |2016 |സാമൂഹ്യപാഠം |കെടി ബാബുരാജ് |- |2017 |[[കുറുക്കൻ മാഷിന്റെ സ്കൂൾ|കുറുക്കൻ മാഷിൻ്റെ സ്‌കൂൾ]] |[[വി.ആർ. സുധീഷ്|വി ആർ സുധീഷ്]] |- |2019 |ഹിസാഗ |[[കെ.ആർ. വിശ്വനാഥൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |പെരുമഴയത്തെ കുഞ്ഞിതളുകൾ |[[പ്രിയ എ.എസ്.]]<ref name="മാതൃഭൂമി">{{cite news |title=സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്‌കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; പിഎഫ് മാത്യൂസിനും ഉണ്ണി ആറിനും പുരസ്‌കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |accessdate=17 ഓഗസ്റ്റ് 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817125657/https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |archivedate=2021-08-17 |url-status=bot: unknown }}</ref> |- |2021 |[[അവർ മൂവരും ഒരു മഴവില്ലും]] | [[രഘുനാഥ് പലേരി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ചക്കരമാമ്പഴം]] |[[കെ. ശ്രീകുമാർ|ഡോ കെ. ശ്രീകുമാർ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[പെൺകുട്ടിയും കൂട്ടരും]] |[[ഗ്രേസി]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == പലവക == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ |- | 1969 ||[[രാഷ്ട്രപിതാവ് (ഗ്രന്ഥം)|രാഷ്ട്രപിതാവ്]] || [[കെ.പി. കേശവമേനോൻ]]<ref name="test18">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw11.htm പലവിഭാഗത്തിലുള്ള സാഹിത്യകൃതികൾക്കായി നൽകിവന്നിരുന്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref> |- | 1970 ||[[ആത്മകഥ (ഗ്രന്ഥം)|ആത്മകഥ]] || [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]<ref name="test18"/> |- |1971 || [[കണ്ണീരും കിനാവും]] || [[വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്]]<ref name="test18"/> |- | 1972 || [[കലിയുഗം (ഗ്രന്ഥം)|കലിയുഗം]] || [[പോഞ്ഞിക്കര റാഫി]], [[സെബീന റാഫി]]<ref name="test18"/> |- | 1973 ||[[മറക്കാത്ത കഥകൾ]] || [[എസ്.കെ. നായർ]]<ref name="test18"/> |- | 1974 ||[[വേല മനസ്സിലിരിക്കട്ടെ]] || [[വേളൂർ കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="test18"/> |- | 1975 || [[ജീവിതപ്പാത]] || [[ചെറുകാട്]]<ref name="test18"/> |- | 1976 || [[നാട്യകല്പദ്രുമം]] || [[മാണി മാധവചാക്യാർ]]<ref name="test18"/> |- |1977 || [[കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രം]] || [[പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1978 || [[എന്റെ ബാല്യകാലസ്മരണകൾ]] || [[സി. അച്യുതമേനോൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1979 || [[കേസരിയുടെ കഥ]] || [[കെ.പി. ശങ്കരമേനോൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1980 || [[സഹസ്രപൂർണ്ണിമ]] || [[സി.കെ. രേവതിയമ്മ]]<ref name="test18"/> |- |1981 || [[വേറാക്കൂറ്]] || [[എം.പി. ബാലഗോപാൽ]]<ref name="test18"/> |- | 1982 || [[സിനിമ- മിഥ്യയും സത്യവും]] || [[തോട്ടം രാജശേഖരൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1983 || [[അരവിന്ദദർശനം]] || [[കെ. വേലായുധൻ നായർ]]<ref name="test18"/> |- | 1984 || [[വെല്ലുവിളികൾ പ്രതികരണങ്ങൾ]] || [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാരിയർ]]<ref name="test18"/> |- |1985 ||[[തത്ത്വമസി (ഗ്രന്ഥം)|തത്ത്വമസി]] || [[സുകുമാർ അഴീക്കോട്]]<ref name="test18"/> |- | 1986 || [[ചേട്ടന്റെ നിഴലിൽ]] || [[ലീലാ ദാമോദരമേനോൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1987 || [[കേളപ്പൻ]] || [[എം.പി. മന്മഥൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1988 || [[എം.എൻ. ന്റെ ഹാസ്യകൃതികൾ]] || [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]<ref name="test18"/> |- | 1989 || [[അറിയപ്പെടാത്ത ഇ.എം.എസ്]] || [[അപ്പുക്കുട്ടൻ വള്ളിക്കുന്ന്]]<ref name="test18"/> |- | 1990 || [[എം.എൻ. റോയി - സ്വാതന്ത്ര്യാന്വേഷിയായ വിപ്ലവകാരി]] || [[എൻ. ദാമോദരൻ]]<ref name="test18"/> |- | 1991 || [[പത്രപ്രവർത്തനം എന്ന യാത്ര]] || [[വി.കെ. മാധവൻകുട്ടി]]<ref name="test18"/> |} == സമഗ്രസംഭാവന == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! വ്യക്തി |- |1992 || [[എം.ആർ.ബി.]]<ref name="test19">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw12.htm സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ].</ref> |- | 1993 || [[കെ.പി. നാരായണപ്പിഷാരടി]]<ref name="test19"/> |- | 1993 || [[എ.പി. ഉദയഭാനു]]<ref name="test19"/> |- | 1993 || [[പി.സി. ദേവസ്യ]]<ref name="test19"/> |- | 1996 || [[പാലാ നാരായണൻ നായർ]]<ref name="test19"/> |- | 1996 || [[മേരിജോൺ കൂത്താട്ടുകുളം]]<ref name="test19"/> |- | 1996 || [[എം.എൻ. സത്യാർത്ഥി]]<ref name="test19"/> |- | 1996 || [[കടത്തനാട്ട് മാധവിയമ്മ]]<ref name="test19"/> |- |1997 || [[എം.എച്ച്. ശാസ്ത്രികൾ]]<ref name="test19"/> |- | 1997 || [[വി. ആനന്ദക്കുട്ടൻ നായർ]]<ref name="test19"/> |- | 1997 || [[നാഗവള്ളി ആർ.എസ്. കുറുപ്പ്]]<ref name="test19"/> |- |1998 || [[കെ. രവിവർമ്മ]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[എം.എസ്. മേനോൻ|ഡോ. എം.എസ്. മേനോൻ]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[ഒളപ്പമണ്ണ സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[കെ.ടി. മുഹമ്മദ്]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[വെട്ടൂർ രാമൻനായർ]]<ref name="test19"/> |- | 1998 || [[ജി. വിവേകാനന്ദൻ]]<ref name="test19"/> |- | 1999 || [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]]<ref name="test19"/> |- | 1999 || [[പുതുശ്ശേരി രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test19"/> |- | 1999 || [[വി.വി.കെ. വാലത്ത്]]<ref name="test19"/> |- | 1999 || [[വൈക്കം ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]<ref name="test19"/> |- | 1999 ||[[തിരുനല്ലൂർ കരുണാകരൻ]]<ref name="test19"/> |- |1999 || [[പവനൻ]]<ref name="test19"/> |- | 2000 ||[[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ|പ്രൊഫ. എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]]<ref name="test19"/> |- | 2001 ||[[കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ്]]<ref name="test19"/> |- | 2001 ||[[എം. അച്യുതൻ|പ്രൊഫ. എം. അച്യുതൻ]]<ref name="test19"/> |- | 2001 || [[അയ്മനം കൃഷ്ണക്കൈമൾ]]<ref name="test19"/> |- | 2002 || [[എം.കെ. സാനു|പ്രൊഫ. എം.കെ. സാനു]]<ref name="test19"/> |- | 2002 || [[ആർ. നരേന്ദ്രപ്രസാദ്|പ്രൊഫ. ആർ. നരേന്ദ്രപ്രസാദ്]]<ref name="test19"/> |- | 2002 || [[എസ്. കെ. മാരാർ]]<ref name="test19"/> |- | 2002 || [[ഐ.കെ.കെ. മേനോൻ]]<ref name="test19"/> |- |2003 || [[കാക്കനാടൻ]]<ref name="test19"/> |- | 2003 || [[എം. സുകുമാരൻ]]<ref name="test19"/> |- | 2003 || [[എം.എൻ. പാലൂർ]]<ref name="test19"/> |- |2004 || [[ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ പുതൂർ]]<ref name="test19"/> |- | 2004 || [[വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="test19"/> |- | 2004 || [[പന്മന രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]<ref name="test19"/> |- | 2005 || [[ചെമ്മനം ചാക്കോ]]<ref name="test19"/> |- | 2005 || [[ഇ. വാസു]]<ref name="test19"/> |- | 2005 || [[കെ.എസ്. നാരായണപിള്ള|പ്രൊഫ. കെ.എസ്. നാരായണപിള്ള]]<ref name="test19"/> |- | 2006 || [[കടമ്മനിട്ട രാമകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test19"/> |- | 2006 || [[കെ. പാനൂർ]]<ref name="test19"/> |- | 2009 || [[ഏറ്റുമാനൂർ സോമദാസൻ]]<ref name="test6"/> |- | 2009 || [[എരുമേലി പരമേശ്വരൻ പിള്ള]]<ref name="test6"/> |- | 2009 || [[ജി. ബാലകൃഷ്ണൻ നായർ]]<ref name="test6"/> |- | 2009 || [[പി.വി.കെ. പനയാൽ]]<ref name="test6"/> |- | 2010 || [[ഓംചേരി എൻ.എൻ പിള്ള]]<ref name="test7"/> |- | 2010 || [[എസ്. രമേശൻ നായർ]]<ref name="test7"/> |- | 2010 || [[കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|പ്രൊഫ. കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test7"/> |- | 2010 || [[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]]<ref name="test7"/> |- | 2010 || [[സാറാ തോമസ്]]<ref name="test7"/> |- | 2010 || [[ജോസഫ് മറ്റം]]<ref name="test7"/> |- | 2011 || [[ചാത്തനാത്ത് അച്യുതനുണ്ണി]]<ref name="test20">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award-Announcement-%202012.pdf 2011-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref> |- | 2011 || [[പി.ടി. ചാക്കോ (സാഹിത്യകാരൻ)|പ്രൊഫ. പി.ടി. ചാക്കോ]]<ref name="test20"/> |- | 2011 || [[കെ.ബി. ശ്രീദേവി]]<ref name="test20"/> |- | 2011 || [[ജോസഫ് വൈറ്റില]]<ref name="test20"/> |- | 2013 || [[പി.ആർ നാഥൻ|പി.ആർ. നാഥൻ]]<ref name="2013a"/> |- | 2013 || [[എസ്.കെ. വസന്തൻ]]<ref name="2013a"/> |- | 2013 || [[ഡി. ശ്രീമാൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="2013a"/> |- | 2013 || [[കെ.പി. ശശിധരൻ]]<ref name="2013a"/> |- | 2013 || [[എം.ഡി. രത്നമ്മ]]<ref name="2013a"/> |- | 2014 || [[ശ്രീധരൻ ചമ്പാട് ]]<ref>http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Akademi%20Award%20-%202014_new.pdf</ref> |- | 2014 || [[വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി]] |- | 2014 || [[ജോർജ്ജ് ഇരുമ്പയം]] |- | 2014 || [[മേതിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |- | 2014 || [[ദേശമംഗലം രാമകൃഷ്ണൻ]] |- | 2014 || [[ചന്ദ്രക്കല എസ്. കമ്മത്ത്]] |- |2015 |[[ഒ.വി. ഉഷ]] |- |2015 |[[മുണ്ടൂർ സേതുമാധവൻ]] |- |2015 |[[വി. സുകുമാരൻ]] |- |2015 |[[ടി.ബി. വേണുഗോപാലപ്പണിക്കർ]] |- |2015 |[[പ്രയാർ പ്രഭാകരൻ]] |- |2015 |[[കെ. സുഗതൻ]] |- |2018 |[[എസ്. രാജശേഖരൻ|എസ്. രാജശേഖരൻ]] |- |2019 |[[എൻ.കെ. ജോസ്]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |[[പാലക്കീഴ് നാരായണൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |[[പി. അപ്പുക്കുട്ടൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |[[റോസ് മേരി]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |[[യു. കലാനാഥൻ]]<ref name="thecue"/> |- |2019 |[[സി.പി. അബൂബക്കർ]]<ref name="thecue"/> |- |2020 |[[കെ.കെ. കൊച്ച്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2020 |[[മാമ്പുഴ കുമാരൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2020 |[[കെ.ആർ. മല്ലിക]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2020 |[[സിദ്ധാർത്ഥൻ പരുത്തിക്കാട്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2020 |[[ചവറ കെ.എസ്. പിള്ള]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2020 |[[എം.എ. റഹ്മാൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/> |- |2021 |[[കെ. ജയകുമാർ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[കടത്തനാട്ട് നാരായണൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[ജാനമ്മ കുഞ്ഞുണ്ണി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[കവിയൂർ രാജഗോപാലൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[ഗീത കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2021 |[[കെ.എ. ജയശീലൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/> |- |2022 |[[ശ്രീകൃഷ്ണപുരം കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[പള്ളിപ്പുറം മുരളി|ഡോ: പള്ളിപ്പുറം മുരളി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[ജോൺ സാമുവൽ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[കെ.പി. സുധീര]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[രതീ സാക്സേന]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2022 |[[പി.കെ. സുകുമാരൻ (എഴുത്തുകാരൻ)|ഡോ: പി.കെ. സുകുമാരൻ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/> |- |2023 |[[കെ.വി. കുമാരൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |- |2023 |[[പ്രേമ ജയകുമാർ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |- |2023 |[[പി.കെ. ഗോപി]]<ref name="മനോരമ2023"/> |- |2023 |[[ബക്കളം ദാമോദരൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/> |- |2023 |[[രാജൻ തിരുവോത്ത്]]<ref name="മനോരമ2023"/> |} == അവലംബം == {{Reflist|2}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Kerala Sahitya Akademi Award}} * [http://www.keralasahityaakademi.org/ml_award.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്] == ഇതും കാണുക == * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 2008]] * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 2009]] * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 2010]] {{കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള സാഹിത്യപുരസ്കാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:സാഹിത്യ സംബന്ധ പട്ടികകൾ]] kcuk4cli7h144mudm5r805k395igdph 0 3577 4630935 3990014 2026-06-17T18:26:05Z CommonsDelinker 756 "Hino_Nacional_da_Republica_Portuguesa.ogg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Infrogmation|Infrogmation]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Hino Nacional da Republica Portuguesa.ogg| 4630935 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Portugal}} {{Infobox country | conventional_long_name = Portuguese Republic | native_name = {{native name|pt|República Portuguesa}} | image_flag = Flag of Portugal.svg | image_coat = Coat of arms of Portugal.svg | coa_size = 110 | national_anthem = <br/>{{lang|pt|[[A Portuguesa]]}}<br />"The Portuguese"<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;"> </div> | image_map = {{Switcher|[[File:EU-Portugal (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Show globe|[[File:EU-Portugal with islands circled.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of the European Union|default=1}} | map_caption Porto = {{map caption |location_color=dark green |region=Europe |region_color=dark grey |subregion=the [[European Union]] |subregion_color=green }} | capital = [[Lisbon]] | coordinates = {{Coord|38|46|N|9|9|W|type:city}} | largest_city = [[Lisbon]] | official_languages = [[Portuguese language|Portuguese]] | regional_languages = [[Mirandese language|Mirandese]]{{NoteTag|name=a|[[Mirandese language|Mirandese]], spoken in the region of [[Terra de Miranda]], was officially recognized in 1999 (''Lei n.° 7/99 de 29 de Janeiro''),<ref name="auto">{{cite web | url = https://mirandes.no.sapo.pt/LMPSlei.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20020318130143/http://mirandes.no.sapo.pt/LMPSlei.html | url-status=dead | archive-date = 18 March 2002 | title = Reconhecimento oficial de direitos linguísticos da comunidade mirandesa (Official recognition of linguistic rights of the Mirandese community) | website= Centro de Linguística da Universidade de Lisboa (UdL) | access-date= 2 December 2015 }}</ref> awarding it an official right-of-use.{{big|<ref name="auto1">[http://bookshop.europa.eu/en/euromosaic-pbC29295845/downloads/C2-92-95-845-EN-C/C29295845ENC_001.pdf?FileName=C29295845ENC_001.pdf&SKU=C29295845ENC_PDF&CatalogueNumber=C2-92-95-845-EN-C The Euromosaic study, Mirandese in Portugal], europa.eu&nbsp;– [[European Commission]] website. Retrieved January 2007. Link updated December 2015</ref>}} [[Portuguese Sign Language]] is also recognized.}} {{Infobox | child = yes | label1 = Nationality {{nobold|(2022)}}<ref name="Sefstat 2022">{{cite web|url=https://www.sef.pt/pt/pages/conteudo-detalhe.aspx?nID=92|title=Sefstat 2022}}</ref> | data1 = {{Unbulleted list |92.5% [[Portuguese people|Portuguese nationals]] | 7.5% [[Immigration to Portugal|resident foreigners]] |item3_style=padding-top:0.2em;line-height:1.2em}} }} | religion = {{unbulleted list |{{Tree list}} * 84.8% [[Christianity]] ** 80.2% [[Catholic Church in Portugal|Catholicism]] ** 4.6% other [[Christian]] {{Tree list/end}} | 14.1% [[Irreligion|no religion]] | 1.1% [[Religion in Portugal|other]] }} | religion_ref = <ref name="Censos2021"/> | demonym = Portuguese | government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[Semi-presidential system|semi-presidential]] [[constitutional republic]]<ref>[http://www.constituteproject.org/constitution/Portugal_2005.pdf Constitution of Portugal, Preamble]:</ref> | leader_title1 = [[President of Portugal|President]] | leader_name1 = {{nowrap|[[Marcelo Rebelo de Sousa]]}} | leader_title2 = [[Prime Minister of Portugal|Prime Minister]] | leader_name2 = [[António Costa]] | legislature = [[Assembly of the Republic (Portugal)|Assembly of the Republic]] | sovereignty_type = [[History of Portugal|Establishment]] | sovereignty_note = | established_event1 = [[County of Portugal#First county|First County]] | established_date1 = 868 | established_event2 = [[County of Portugal#Second county|Second County]] | established_date2 = 1095 | established_event3 = [[Battle of São Mamede|Sovereignty]] | established_date3 = 24 June 1128 | established_event4 = [[Kingdom of Portugal|Kingdom]] | established_date4 = 25 July 1139 | established_event5 = [[Treaty of Zamora]] | established_date5 = 5 October 1143 | established_event6 = [[Portuguese Restoration War|Restoration]] | established_date6 = 1 December 1640 | established_event7 = [[Portuguese Constitution of 1822|First Constitution]] | established_date7 = 23 September 1822 | established_event8 = [[5 October 1910 revolution|Republic]] | established_date8 = 5 October 1910 | established_event9 = [[Carnation Revolution|Democratization]] | established_date9 = 25 April 1974 | established_event10 = [[Constitution of Portugal|Current constitution]] | established_date10 = 25 April 1976{{NoteTag|name=c|[[Constitution of Portugal|Portuguese Constitution adopted in 1976]] with several subsequent minor revisions, between 1982 and 2005.}} | established_event12 = [[1986 enlargement of the European Communities|EEC accession]] | established_date12 = 1 January 1986 | area_km2 = 92,225.2 | area_footnote = <ref>{{in lang|pt}}{{cite web |title=Superfície (km²) das unidades territoriais por Localização geográfica (NUTS - 2013); Anual|url=https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_indicadores&contecto=pi&indOcorrCod=0008350&selTab=tab0}}</ref> | area_rank = 109th <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = 57,298 | percent_water = 1.2 (2015)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=[[OECD|Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}</ref> | population_estimate_rank = 90th | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 10,467,366<ref>{{cite web |url=https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_destaques&DESTAQUESdest_boui=594879758&DESTAQUESmodo=2|title=População residente aumenta mais de 46 mil pessoas - 2022|publisher=[[Instituto Nacional de Estatística (Portugal)|INE]] |website=ine.pt |access-date=15 June 2023}}</ref> | population_census = {{DecreaseNeutral}} 10,343,066<ref name="auto2">{{cite web | website=Statistics Portugal - Web Portal | date=23 November 2022 | url=https://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_destaques&DESTAQUESdest_boui=541064323&DESTAQUESmodo=2| access-date=23 November 2022 | title=Censos 2021 - Principais tendências ocorridas em Portugal na última década }}</ref> | population_estimate_year = 2022 | population_census_year = 2021 | population_density_km2 = 113.5 | GDP_PPP = {{increase}} $460.1&nbsp;billion<ref name="imf2">{{cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects – Portugal|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April/weo-report?c=182,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2021&ey=2028&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|publisher=International Monetary Fund|access-date=11 April 2023|year=2023}}</ref> | GDP_PPP_year = 2023 | GDP_PPP_rank = 49th | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $44,707<ref name="imf2"/> | GDP_PPP_per_capita_rank = 42nd | GDP_nominal = {{increase}} $267.7&nbsp;billion<ref name="imf2"/> | GDP_nominal_year = 2023 | GDP_nominal_rank = 51st | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $26,013<ref name="imf2"/> | GDP_nominal_per_capita_rank = 41st | Gini = 31.2 <!-- number only --> | Gini_year = 2020 | Gini_change = decrease<!-- increase/decrease/steady --> | Gini_ref = <ref name="eurogini">{{cite web|url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|title=Gini coefficient of equivalised disposable income|publisher=[[Eurostat]]|access-date=21 June 2022|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|url-status=live}}</ref> | Gini_rank = | HDI = 0.866 <!-- number only --> | HDI_year = 2021 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!-- increase/decrease/steady --> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2021-22pdf_1.pdf|title=Human Development Report 2021/2022|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=8 September 2022|access-date=8 September 2022}}</ref> | HDI_rank = 38th | currency = [[Euro]] ([[Euro sign|€]]) | currency_code = EUR | utc_offset = {{sp}} | time_zone = [[Western European Time|WET]])<br /> UTC−1 ([[Atlantic/Azores]] | utc_offset_DST = +1 | time_zone_DST = [[Western European Summer Time|WEST]])<br /> UTC (Atlantic/Azores) | DST_note = Note: [[Continental Portugal]] and [[Madeira]] use WET/WEST; the [[Azores]] are 1 hour behind. | date_format = dd/mm/yyyy | drives_on = right | calling_code = [[Telephone numbers in Portugal|+351]] | iso3166code = PT | cctld = [[.pt]] | footnote_a = {{Note|a}} [[Mirandese language|Mirandese]], spoken in some villages of the municipality of [[Miranda do Douro]], was officially recognized in 1999 (''Lei n.° 7/99 de 29 de Janeiro''),<ref name="auto"/> awarding it an official right-of-use.{{big|<ref name="auto1"/>}} [[Portuguese Sign Language]] is also recognized. | footnote_b = {{Note|b}} By country of birth | footnote_c = {{Note|c}} [[Constitution of Portugal|Portuguese Constitution adopted in 1976]] with several subsequent minor revisions, between 1982 and 2005. | religion_year = 2021 | today = }} യൂറോപ്യൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് അറ്റ്ലാന്റിക് മഹാസമുദ്ര തീരത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു രാജ്യമാണ് '''പോർച്ചുഗൽ''' അഥവാ '''പോർത്തുഗാൽ'''. യൂറോപ്പിലെ ഉഷ്ണമേഖലാ രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായ പോർച്ചുഗലിന്റെ തലസ്ഥാനം [[ലിസ്ബൺ|ലിസ്ബണാണ്]]. [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനാണ്]] പോർച്ചുഗലിന്റെ ഏക അയൽരാജ്യം. പതിനഞ്ച് പതിനാറ് നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ പോർച്ചുഗീസ് സഞ്ചാരികൾ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് കപ്പൽ സഞ്ചാരം നടത്തുകയും പ്രദേശങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അധീനതയിലാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ ആഗോളസാമ്രാജ്യം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന പോർച്ചുഗീസ് സാമ്രാജ്യം അതിന്റെ പ്രതാപകാലത്ത് ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, ദക്ഷിണ അമേരിക്ക, ഓഷ്യാനിയ എന്നിവിടങ്ങളിലെ വലിയൊരു ഭൂഭാഗത്ത് ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്നു. ഇന്നു വിനോദ സഞ്ചാരവും വീഞ്ഞുൽപാദനവും മൽസ്യബന്ധനവുമാണ് പോർച്ചുഗൽ ജനതയുടെ പ്രധാനവരുമാനമാർഗ്ഗങ്ങൾ. ലോകത്തിനാവശ്യമായ [[കോർക്ക്|കോർക്കുകകളുടെ]] തൊണ്ണൂറു ശതമാനം, വിതരണം ചെയ്യുന്ന പോർച്ചുഗൽ കോർക്കുമരങ്ങളുടെ നാടുമാണ്. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Evora-RomanTemple edit.jpg|thumb|left|200px|The [[Roman Republic|Roman]] [[Roman Temple of Évora|Temple of Diana]], [[Évora]].]] പുരാതന പോർച്ചുഗലിന്റെ ചരിത്രം [[സ്പെയിൻ]] കൂടി ഉൾപ്പെടുന്ന ഐബേറിയൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ചരിത്രമാണ്. ഫീനിക്സുകാരും കാർത്തേജുകാരും കെൽറ്റുകളും ഈ പ്രദേശം അധീനതയിലാക്കിയിരുന്നു.{{എന്ന്}} പോർച്ചുഗലിന്റെ ഏതാനും ഭാഗങ്ങൾ ലുസിറ്റാനിയ എന്ന പേരിൽ [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ഭാഗവുമായിരുന്നു. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വിസിഗോത്തുകളുടെ കൈകളിൽ നിന്നും മുസ്ലീങ്ങൾ ഐബേറിയയുടെ നിയന്ത്രണമേറ്റെടുത്തു. ഐബേറിയയുടെ നിയന്ത്രണം തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ മുസ്ലീങ്ങളും ക്രൈസ്തവരും നടത്തിയ യുദ്ധങ്ങൾക്കിടയിൽ ക്രി.പി. 868-ൽ പോർച്ചുഗൽ എന്ന കൗണ്ടി സ്ഥാപിതമായി. 1139-ൽ ഊറിക്കിൽ വച്ച് മുസ്ലീങ്ങളെ സമ്പൂർണമായി പരാജയപ്പെടുത്തിയതോടെ പോർച്ചുഗൽ ഒരു സാമ്രാജ്യമായി മാറി. പോർച്ചുഗൽ എന്ന രാജ്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക രൂപവത്കരണമായി ഈ സംഭവമാണ് ഗണിക്കപ്പെടുന്നതെങ്കിലും ഇതിനു മുൻപ് 1128-ൽ തന്നെ ഇതൊരു സ്വതന്ത്ര രാജ്യമായി തീർന്നിരുന്നു. പോർച്ചുഗൽ കൗണ്ടിയുടെ ഭരണാധിപൻ അൽ‌ഫോൻസോ ഹെൻ‌റിക്സ് പ്രഭു അമ്മ തെരേസാ പ്രഭ്വിയെയും കാമുകൻ ഫെർനാവോ പെരെസ് ഡി ട്രാവയെയും പരാജയപ്പെടുത്തി പ്രദേശത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം കൈക്കലാക്കിയിരുന്നു. ഏതായാലും ഊറിക്ക് യുദ്ധത്തിനുശേഷം അൽഫോൻസോ പോർച്ചുഗലിന്റെ രാജാവായി സ്വയം അവരോധിതനായി. 1179-ൽ അലക്സാണ്ടർ മൂന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പയും അൽ‌ഫോസോയെ പോർച്ചുഗൽ രാജാവായി അംഗീകരിച്ചു. 1249-ൽ അൽഗ്രേവ് മുനമ്പും നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി മുസ്ലീങ്ങളിൽ നിന്നും തിരിച്ചുപിടിക്കൽ പൂർത്തിയാക്കിയതോടെയാണ് പോർച്ചുഗലിന് ഇന്നത്തെ രൂപം ഏകദേശം കൈവന്നത്. [[പ്രമാണം:Castelo Guimaraes.JPG|200px|left|thumb|The [[Castle of Guimarães]], [[Guimarães]] - the city is known as the cradle of Portugal.]] 1373-ൽ പോർച്ചുഗൽ ഇംഗ്ലണ്ടുമായി സഖ്യത്തിലേർപ്പെട്ടു. ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്ന ഈ കൂട്ടുകെട്ട് ലോകചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും സുദീർഘമായ രാജ്യാന്തര സഖ്യമായി കരുതപ്പെടുന്നു. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതിയോടെ പോർച്ചുഗൽ ഭൂമുഖത്തെ വിദൂരദേശങ്ങൾ വരുതിയിലാക്കാൻ തുടങ്ങി. ഹെൻ‌റി രാജകുമാരന്റെ പിന്തുണയോടെ പോർച്ചുഗീസ് നാവികർ അതുവരെ അറിയപ്പെടാതിരുന്ന ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. 1415-ൽ തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ ഇസ്ലാമിക വ്യാപാരകേന്ദ്രമായിരുന്ന [[ക്യൂട്ട]] കൈവശപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് [[പോർട്ടുഗീസ് സാമ്രാജ്യം|പോർച്ചുഗീസ് സാമ്രാജ്യം]] തങ്ങളുടെ കോളനിവൽക്കരണത്തിനു തുടക്കമിട്ടു. [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയും]] അവിടത്തെ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും തേടിയുള്ള പോർച്ചുഗീസ് നാവികരുടെ പര്യവേഷണങ്ങൾ ഒട്ടേറെ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിയന്ത്രണം സ്ഥാപിക്കുവാൻ സഹായകമായി. ഈ സഞ്ചാരങ്ങൾക്കിടയിൽ ആഫ്രിക്കയിലെ നിർവധി പ്രദേശങ്ങളിൽ പോർച്ചുഗീസ് കോളനികൾ നിലവിൽ വന്നു. ഏതായാലും 1498-ൽ [[വാസ്കോ ഡി ഗാമ]] ഇന്ത്യയിലെത്തിയതോടെ ദീർഘകാലത്തെ അവരുടെ അന്വേഷണം സഫലമായി. 1500ൽ ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ പെഡ്രോ അൽ‌വാരെസ് കബ്രാൾ എന്ന നാവികൻ [[ബ്രസീൽ]] കണ്ടെത്തി അത് പോർച്ചുഗലിന്റേതാക്കി. പത്തു വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം അൽ‌ഫോൻസോ അൽബുക്കർക്ക് ഇന്ത്യയിലെ [[കൊച്ചി]], [[ഗോവ]], പേർഷ്യയിലെ ഓർമുസ്, [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിലെ]] മലാക്കാ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പോർച്ചുഗീസ് കോളനികൾ സ്ഥാപിച്ചു. അങ്ങനെ [[ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം|ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെയും]] അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിന്റെ തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെയും വ്യാണിജ്യ കേന്ദ്രങ്ങളിലധികവും പോർച്ചുഗീസ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. 1580നും 1640നുമിടയിലുള്ള കുറച്ചുകാലം പോർച്ചുഗൽ സ്പാനിഷ് നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. പോർച്ചുഗലിന്റെ നിയുക്ത രാജാവായിരുന്ന സെബാസ്റ്റ്യൻ [[മൊറോക്കോ|മൊറോക്കോയിലെ]] യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെയാണ് ഈ സ്ഥിതിവിശേഷം സംജാതമായത്. സെബാസ്റ്റ്യന്റെ മരണശേഷം സ്പെയിനിലെ ഫിലിപ്പ് രണ്ടാമൻ രാജാവ് പോർച്ചുഗീസ് സിംഹാസനത്തിൽ അവകാശം സ്ഥാപിക്കുകയും പോർച്ചുഗലിലെ ഫിലിപ് ഒന്നാമൻ എന്ന സ്ഥാനപ്പേരു സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്വാതന്ത്ര്യം നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്നു പറയാനാകില്ലെങ്കിലും ഈ കാലത്ത് പോർച്ചുഗൽ സ്പാനിഷ് നിയന്ത്രണത്തിലായി. 1640-ൽ സ്പാനിഷ് നിയന്ത്രണത്തിൽ അതൃപ്തരായ പ്രഭുക്കന്മാരുടെ പിന്തുണയോടെ ജോൺ നാലാമൻ സ്പെയിനെതിരേ ലഹളയുണ്ടാക്കി പോർച്ചുഗലിന്റെ രാജാവായി സ്വയം അവരോധിച്ചു. ബ്രാഗൻസ രാജവംശം ഇപ്രകാരമാണ് സ്ഥാപിതമായത്. 1910വരെ പോർച്ചുഗൽ ഈ രാജപരമ്പരയുടെ കീഴിലായിരുന്നു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടോടെ പോർച്ചുഗീസ് സാമ്രാജ്യത്തിന് ബ്രിട്ടീഷ് ഡച്ച് സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ ആക്രമണം നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഇതോടെ അവരുടെ ശിഥിലീകരണത്തിനു തുടക്കമായി. പോർച്ചുഗലിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ കോളനിയായിരുന്ന ബ്രസീൽ 1822-ൽ സ്വതന്ത്രമായതോടെ തകർച്ചയ്ക്ക് ആക്കം കൂടി. == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://tempo.growiktionary.org Previsão do Tempo]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Weather forecast for Portugal * [http://www.visitportugal.com/Cultures/en-US/default.html Travel and Tourism office website] {{യൂറോപ്യൻ രാഷ്ട്രങ്ങൾ}} ==കുറിപ്പുകൾ== <references group="n"/> ==കുറിപ്പുകൾ== <references group="Note"/> <references group="note"/> [[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പോർച്ചുഗൽ]] [[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അംഗരാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒരു അയൽരാജ്യം മാത്രമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന രാജ്യങ്ങൾ]] gi2wxflk5t3un5w6cb9s2ipyxnimpg6 0 7286 4630924 4628243 2026-06-17T16:06:32Z ~2026-35310-40 219405 4630924 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kamala Surayya}} {{For|1973-ലെ ചലച്ചിത്രത്തിനായി|മാധവിക്കുട്ടി (ചലച്ചിത്രം)}} {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = മാധവിക്കുട്ടി | image = | imagesize = 250px | caption = കമല ദാസ് ( മാധവിക്കുട്ടി) | pseudonym = മാധവിക്കുട്ടി,കമലാദാസ് | birthdate = {{birth date|mf=yes|1932|03|31}} | birthplace = [[പുന്നയൂർക്കുളം]], [[മലബാർ]], [[മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]] |deathdate = {{death date and age|mf=yes|2009|05|31|1934|03|31}} | deathplace = [[പൂനെ]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[ഇന്ത്യ]] | occupation = നോവലിസ്റ്റ്, ചെറുകഥാകൃത്ത്, കവയിത്രി | nationality = {{IND}} | genre = [[നോവൽ]], [[ചെറുകഥ]] [[കവിത]] | subject = സാമൂഹികം | movement = | spouse=മാധവദാസ് | awards = [[എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]], [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]<ref name="KSA">{{cite web |title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ |url=http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award%20Pages.pdf |accessdate=27 മാർച്ച് 2020}}</ref> | website = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ hindu - മലയാളം സാഹിത്യകാരിയായിരുന്നു '''കമലാ സുരയ്യ. കമലാ ദാസ്, കമല''' എന്നീ പേരുകളിലും '''മാധവിക്കുട്ടി''' എന്ന തൂലികാനാമത്തിലും പ്രശസ്തയായിരുന്നു അവർ. (ജനനം: [[മാർച്ച് 31]], [[1934]] - മരണം:[[മേയ് 31]], [[2009]]) <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=Malayalam+Home&contentId=5540048&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=മലയാള മനോരമ |access-date=2009-05-30 |archive-date=2009-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090602123953/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=Malayalam+Home&contentId=5540048&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|title=കമല സുരയ്യ അന്തരിച്ചു|accessdate=2009-05-31|url=http://mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1230238&n_type=HO&category_id=1|archive-date=2009-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090611150147/http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1230238&n_type=HO&category_id=1|url-status=dead}}</ref> [[മലയാളം|മലയാളത്തിലും]] [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിലുമായി]] [[കവിത]], [[ചെറുകഥ]], [[ജീവചരിത്രം]] എന്നിങ്ങനെ നിരവധി സാഹിത്യസൃഷ്ടികൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലയാള രചനകളിൽ '''മാധവിക്കുട്ടി''' എന്ന പേരിലും ഇംഗ്ലീഷ് രചനകളിൽ '''കമലാദാസ്''' എന്ന പേരിലുമാണ് അവർ രചനകൾ നടത്തിയിരുന്നത്. 1999-ൽ ഇസ്ലാം മതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ട ശേഷം സുരയ്യ എന്ന നാമം സ്വീകരിച്ചു. [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]] കവിത എഴുതുന്ന [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യക്കാരിൽ]] പ്രമുഖയായിരുന്നു അവർ. പക്ഷേ [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] മാധവിക്കുട്ടി എന്ന [[തൂലികാ നാമം|തൂലികാ നാമത്തിൽ]] എഴുതിയ ചെറുകഥകളിലൂടെയും ജീവചരിത്രത്തിലൂടെയുമാണ് അവർ പ്രശസ്തിയാർജിച്ചത്. [[1984]]ൽ സാഹിത്യത്തിനുള്ള [[നോബൽ സമ്മാനം|നോബൽ സമ്മാനത്തിന്]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അനാഥരായ അമ്മമാരെയും സ്ത്രീകളെയും സംരക്ഷിക്കുവാനും മനുഷ്യത്വ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുമായി [[ലോക് സേവാ ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റ്|ലോക്സേവാ ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റ്]] എന്ന സംഘടന ആരംഭിച്ചു. നാലപ്പാട്ടെ തൻ്റെ തറവാട് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിക്കായി]] മാധവിക്കുട്ടി ഇഷ്ടദാനം കൊടുത്തു. സ്ത്രീകളുടെ ലൈംഗിക അവകാശങ്ങളെയും അഭിലാഷങ്ങളേയും കുറിച്ച് സത്യസന്ധതയോടെയും ധൈര്യത്തോടെയും എഴുതാൻ തുനിഞ്ഞ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ എഴുത്തുകാരികളിലൊന്ന് എന്ന പദവി മാധവിക്കുട്ടിക്കാണെന്ന് പല എഴുത്തുകാരും കരുതുന്നു.<ref>http://www.rediff.com/news/2000/jul/19inter.htm</ref>മാധവിക്കുട്ടിയുടെ ഭാവനയിൽ വിരിഞ്ഞ കഥകൾ പലതും അവരുടെ സ്വകാര്യ ജീവിതാനുഭവങ്ങളാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് എന്ന് അവരുടെ കഥകളെ കുറിച്ച് ഗവേഷണം നടത്തിയ ഡോ എം രാജീവ് കുമാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2020/05/30/kamala-suraiyya-death-anniversary-memoir-m-rajeev-kumar.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> == ജീവിതരേഖ == 1934 മാർച്ച് 31ന് ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ ഭാഗമായിരുന്ന മലബാർ ജില്ലയിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[പുന്നയൂർക്കുളം|പുന്നയൂർക്കുളത്ത്]] (നിലവിൽ തൃശൂർ ജില്ല) നാലപ്പാട്ട് തറവാട്ടിൽ ജനിച്ചു<ref>കമലാദാസിൻ്റെ എൻ്റെ കഥയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം, ഇക്ബാലാ കൗറ, 1990. p.188</ref>. അമ്മ കവയിത്രിയായ [[ബാലാമണിയമ്മ]], അച്ഛൻ [[മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം|മാതൃഭൂമി ദിനപത്രത്തിൻ്റെ]] മുൻ മാനേജിങ് എഡിറ്ററായിരുന്ന  [[വി.എം. നായർ]] <ref>{{Cite web |url=http://www.keralatourism.org/leadinglights/dr--kamala-suraiyya-63.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-30 |archive-date=2009-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090513040503/http://www.keralatourism.org/leadinglights/dr--kamala-suraiyya-63.php |url-status=dead }}</ref> പ്രസിദ്ധകവി [[നാലപ്പാട്ട് നാരായണമേനോൻ]] അമ്മയുടെ അമ്മാവൻ ആയിരുന്നു. [[സുലോചന നാലപ്പാട്ട്]] സഹോദരിയാണ്. കമലയുടെ ബാല്യകാലം പുന്നയൂർക്കുളത്തും കൽക്കട്ടയിലുമായാണ് കഴിഞ്ഞത്. അച്ഛൻ വി എം നായർ കൽക്കട്ടയിലെ പ്രശസ്തമായ വെൽഫ്രഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്പനിയിലെ ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു. പതിനഞ്ചാം വയസ്സിൽ കമലയുടെ വിവാഹം [[ഐ എം എഫ്|ഇന്റർനാഷണൽ മോണിറ്ററി ഫണ്ടിൻ്റെ (ഐ.എം.എഫ്]]) സീനിയർ കൺസൽടന്റായിരുന്ന മാധവദാസുമായി നടന്നു. പ്രായം കൊണ്ട് കമലയേക്കാൾ ഏറെ മുതിർന്ന ആളായിരുന്നു മാധവദാസ്. 1992ൽ മാധവദാസ് മരണപ്പെടുമ്പോൾ അവരുടെ ദാമ്പത്യത്തിന് 43 വർഷം പ്രായമായിരുന്നു. മക്കൾ: [[എം.ഡി. നാലപ്പാട്ട്]], ചിന്നൻ ദാസ്, ജയസൂര്യ<ref>http://www.indianexpress.com/news/kamala-surayya-dies-at-75-will-be-buried-a-muslim/468940/2</ref>. 1999ൽ [[ഇസ്‌ലാം മതം]] സ്വീകരിച്ച് കമലാ സുരയ്യ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു തുടങ്ങി<ref name="tehelka1">http://tehelka.com/story_main48.asp?filename=hub181210He_asked.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101216235705/http://www.tehelka.com/story_main48.asp?filename=hub181210He_asked.asp |date=2010-12-16 }} കമലസുറയ്യ എന്ന പേര്</ref>. ഈ മതംമാറ്റം പല വിവാദങ്ങൾക്കും വഴിവെച്ചിരുന്നു. പുനർവിവാഹിതയാകുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചതെന്ന് അഭ്യൂഹങ്ങൾ പരന്നിരുന്നു.<ref>https://www.rediff.com/news/1999/dec/14kamala.htm</ref><ref>{{cite web |title=Kamla Das |url=https://www.newyorker.com/books/page-turner/kamala-das |website=newyorker.com |publisher=newyorker.com |accessdate=13 February 2020}}</ref> അവസാനകാലം മകന്റെ കൂടെ പൂനെയിലായിരുന്നു. [[2009]]  [[മേയ് 31]]-നു് [[പൂനെ|പൂനെയിൽ]] വെച്ച് അന്തരിച്ചു. മരിക്കുമ്പോൾ അവർക്ക് 75 വയസ്സായിരുന്നു. കേരളത്തിലേക്ക് എത്തിച്ച മൃതദേഹം തിരുവനന്തപുരത്തെ പാളയം ജുമാ മസ്ജിദിലാണ് ഖബറടക്കിയിരിക്കുന്നത്. ==രാഷ്ട്രീയം== രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മുമ്പ് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും , ലോക സേവാ പാർട്ടി എന്ന രാഷ്ട്രീയ സംഘടനയ്ക്ക് രൂപം കൊടുത്തു. അനാഥകളായ അമ്മമാർക്കും, മതനിരപേക്ഷതയ്ക്കും വേണ്ടിയാണ് ഈ പാർട്ടി എന്ന് രൂപീകരണവേളയിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. 1984ൽ ഇന്ത്യൻ പാർലിമെന്റിലേക്ക് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം |തിരുവനന്തപുരത്ത് ]] നിന്ന് മത്സരിക്കുകയും ചെയ്തു<ref>[http://www.zeenews.com/news535736.html ''സീ വാർത്തകൾ'' article ("കമല സുരയ്യ അന്തരിച്ചു"]</ref>.എന്നാൽ പരാജയപ്പെടുകയുണ്ടായി. == ആദരം == [[File:Memorial for madhavikkutty.jpg|thumb|right|പുന്നയൂർക്കുളത്തുള്ള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ കമല സുരയ്യ സ്മാരക സമുച്ചയത്തിലേക്കുള്ള കവാടം]] ഗൂഗിൾ 2018 ഫെബ്രുവരി 1ന് മാധവിക്കുട്ടിയോടുള്ള ആദരവായി ഗൂഗിൾ ഡൂഡിൾ അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.google.com/doodles/celebrating-kamala-das|title=ഗൂഗിൾ ഡൂഡിൾ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> == ചലച്ചിത്രം == മാധവിക്കുട്ടിയുടെ കൃതികൾക്ക് പലരും ചലച്ചിത്ര ഭാഷ്യം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദൂരദർശന് വേണ്ടി ലെനിൻ രാജേന്ദ്രന്റെ സംവിധാനത്തിൽ ബാല്യകാല സ്മരണകളും ശ്യാമ പ്രസാദിന്റെ സംവിധാനത്തിൽ വേനലിന്റെ ഒഴിവും ടെലി സീരീയലുകളായി ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. 2018ൽ [[ആമി]] എന്ന പേരിൽ [[കമൽ|കമലിന്റെ]] സംവിധാനത്തിൽ ഒരു മലയാള ചലച്ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.[[മഞ്ജു വാര്യർ]] ആണ് ചിത്രത്തിൽ മാധവിക്കുട്ടിയെ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/opinion/aami-soulless-portrayal-madhavikutty-kamala-das-kamal-manju-warrier-priya-a-s/|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> == കൃതികൾ == === മലയാള ഭാഷയിൽ === കമലാസുരയ്യയുടെ ആത്മകഥയായ [[എന്റെ കഥ]] - ഇംഗ്ലീഷ് അടക്കം (മൈ സ്റ്റോറി) 15 ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു <div class="references-small" style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> (തിരുത്തുകൾ ആവശ്യമാണ്) ===== ചെറുകഥകൾ ===== * നഷ്ടപ്പെട്ട നീലാംബരി * കോലാട് * ചുവന്ന പാവാട * പക്ഷിയുടെ മണം * തണുപ്പ് * മാധവിക്കുട്ടിയുടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ * എൻ്റെ കഥകൾ * വീണ്ടും ചില കഥകൾ * അമ്മ ===== നോവലുകൾ ===== * മൂന്നു നോവലുകൾ * കടൽ മയൂരം (മൂന്നു ലഘുനോവലുകളുടെ സമാഹാരം) * മാനസി * ചന്ദന മരങ്ങൾ * മനോമി * കവാടം (സുലോജനയുമോത്ത്) * അമാവാസി (കെ.എൻ.മോഹനവർമ്മയുമൊത്ത്) * വണ്ടിക്കാളകൾ (2005 അവസാനകൃതി) ===== ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ/ ആത്മകഥ ===== * എന്റെ കഥ * [[ബാല്യകാല സ്മരണകൾ]] * വർശങ്ങൾക്കു മുൻപ് * ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ * നീർമാതളം പൂത്തകാലം * ഒറ്റയടിപ്പാത (സ്മരണ) ===== മറ്റുള്ളവ ===== *എന്റെ സ്നേഹിത അരുണ *ഭയം എന്റെ നിശാവസ്ത്രം * സുരയ്യ പാടുന്നു * സസ്നേഹം * യാ അല്ലാഹ് * മാധവിക്കുട്ടിയുടെ കൃതികൾ സമ്പൂർണ്ണം </div> === ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിൽ === * കൽക്കട്ടയിലെ വേനൽ (Summer in kolkata) * കാമത്തിന്റെ അക്ഷരങ്ങൾ (Alphabet of the lust) * പിതൃപരമ്പര (The Descendants) * പഴയ കളിവീടും മറ്റു കവിതകളും (Old Play House and Other Poems) * തിരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ (Collected Poems‌) * എങ്ങനെ പാടണമെന്ന് ആത്മാവിനേ അറിയൂ (Only the Soul know How to Sing) * ചൂളംവിളികൾ (The Sirens) * 1964: ''പക്ഷിയുടെ മണം'' (The scent of the bird) * 1966: ''നാരിചീറൂകൾ പറക്കുമ്പൊൽ'' (short stories) * 1968: ''തണുപ്പ്'' (short story) * 1982: '''' (autobiography) * 1987: ''ബാല്യകാല സമരങ്ങൾ '' (Childhood Memories) * 1989: ''Varshangalkku Mumbu'' (novel) * 1990: ''Palayan'' (novel) * 1991: ''Neypayasam'' (short story) * 1992: ''Dayarikkurippukal'' (novel) * 1994: ''നീർമാതളം പൂത്തക്കാലം'' (novel) * 1996: ''Chekkerunna Pakshikal'' (short stories) * 1998: ''Nashtapetta Neelambari'' (short stories) * 2005: ''Chandana Marangal'' (novel) * 2005: ''Madhavikkuttiyude Unmakkadhakal'' (short stories) * 2005: ''Vandikkalakal'' (novel) മാധവിക്കുട്ടിയെ കുറിച്ച് The Love Queen of Malabar ; Memoir of a Friendship with Kamala Das എന്ന പേരിൽ മർളി വെയ്സ്ബോഡ് എഴുതിയ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് പുസ്തകം പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.goodreads.com/book/show/8712906-the-love-queen-of-malaba|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1997 - വയലാർ അവാർഡ് - [[നീർമാതളം പൂത്ത കാലം]] * 2002 - എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം * സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം - തണുപ്പ് * ഏഷ്യൻ വേൾഡ് പ്രൈസ് * ഏഷ്യൻ പൊയട്രി പ്രൈസ് * കെന്റ് അവാർഡ് * കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം<ref>[http://www.keralasahityaakademi.org/sp/Writers/Fellows/KamalaSuraiya/KamalaSuraiya.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]</ref> * ആശാൻ വേൾഡ് പ്രൈസ് ==ശവസംസ്കാരവിവാദം== ഹൈന്ദവാചാരപ്രകാരം സംസ്കരിക്കുന്നതിന് പകരമായി ഇസ്ലാമികാചാരപ്രകാരം ശരീരം മറവു ചെയ്യുന്നത് കമലയോട് ചെയ്യുന്ന കടുത്ത അനീതിയാണെന്ന് പ്രശസ്ത വാഗ്മിയും സാഹിത്യകാരനുമായ [[സുകുമാർ അഴീക്കോട്]] അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref>{{cite news |title=ആമിയെ ഖബറിന് ഉൾക്കൊള്ളാനാവുമോ? |url=http://malayalam.webdunia.com/current-affairs-in-malayalam/%E0%B4%86%E0%B4%AE%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B5%86-%E0%B4%96%E0%B4%AC%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%89%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B5%8B-109060300068_1.htm |accessdate=11 ഒക്ടോബർ 2020 |archiveurl=https://archive.today/20201011104204/http://malayalam.webdunia.com/current-affairs-in-malayalam/%E0%B4%86%E0%B4%AE%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B5%86-%E0%B4%96%E0%B4%AC%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%89%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B5%8B-109060300068_1.htm |archivedate=2020-10-11 |url-status=live }}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} {{എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}} [[വർഗ്ഗം:1934-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2009-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 31-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്തോ-ഇംഗ്ലീഷ് എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ച പ്രമുഖർ]] [[വർഗ്ഗം:എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുട്ടത്തു വർക്കി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകഥക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക നായകൻ‌മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളത്തിലെ സ്ത്രീ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ലിംഗസമത്വചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവയിത്രികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുമതത്തിൽനിന്ന് ഇസ്ലാമിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തവർ]] {{Poet-stub}} 94tsixrxgrylu8k8a67jujj2ziub3tn 0 7422 4630975 4630661 2026-06-18T02:44:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630975 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Akkitham Achuthan Namboothiri}} {{Infobox Writer | name = അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി | image = Akkitham Achuthan Namboothiri .jpg | imagesize = 275px | caption = | pseudonym =അക്കിത്തം | birth_date =1926 [[മാർച്ച് 18]] | birth_place = [[കുമരനല്ലൂർ]],[[പാലക്കാട്]] | death_date = {{Death date and age|2020|10|15|1926|3|18|df=yes}} | death_place =തൃശ്ശൂർ | occupation = [[ മഹാകവി]], [[സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകൻ]] | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഭാരതീയൻ]] | period = | genre = | subject = എഴുത്ത് | movement = | debut_works = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] ഒരു [[കവി|കവിയായിരുന്നു]] '''അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി'''. [[മലയാളസാഹിത്യം|മലയാള സാഹിത്യത്തിനുള്ള]] സമഗ്ര സംഭാവനകളെ മാനിച്ച് [[കേരള സർക്കാർ]] നൽകുന്ന പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]] 2008-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു.<ref name="ezh">{{cite web|publisher = മാതൃഭൂമി|title = കവി അക്കിത്തത്തിന്‌ എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്‌കാരം|url = http://mathrubhumi.com/php/newsFrm.php?news_id=1261249&n_type=HO&category_id=1&Farc=&previous=Y|accessdate = ഒക്ടോബർ 31, 2008}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അതുപോലെതന്നെ സാഹിത്യത്തിന് നൽകിയ സമഗ്രസംഭാവനകൾ മാനിച്ച് 2019-ലെ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരവും]] അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref>[https://www.mathrubhumi.com/books/news/akkitham-achuthan-nampoothiri-honored-jnanpith-award-njanapeedam-1.4320846 അക്കിത്തത്തിനു ജ്ഞാനപീഠം]</ref> 94 ആം വയസ്സിൽ 2020 ഒക്ടോബർ 15-ആം തീയ്യതി വ്യാഴാഴ്ച്ച രാവിലെ 8:10 ന്, വാർദ്ധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളാൽ ഇദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref name-"akkitham1">[https://www.mathrubhumi.com/books/news/akkitham-achuthan-namboothiri-passes-away-1.5131993 മാതൃഭൂമി വാർത്ത]</ref> ==ജീവിതരേഖ== 1926 മാർച്ച് 18-നു [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലെ [[കുമരനല്ലൂർ|കുമരനല്ലൂരിലാണ്]] അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി ജനിച്ചത്. അമേറ്റൂർ അക്കിത്തത്ത് മനയിൽ വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിയും ചേകൂർ മനയ്ക്കൽ പാർവ്വതി അന്തർജ്ജനവുമാണ് അദ്ദേഹത്തിൻറെ മാതാപിതാക്കൾ. ചിത്രകാരൻ [[അക്കിത്തം നാരായണൻ]] സഹോദരനാണ്. മകനായ [[അക്കിത്തം വാസുദേവൻ|അക്കിത്തം വാസുദേവനും]] ചിത്രകാരനാണ്. ബാല്യത്തിൽ [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതവും]] [[സംഗീതം|സംഗീതവും]] [[ജ്യോതിഷം|ജ്യോതിഷവും]] പഠിച്ചു. 1946- മുതൽ മൂന്നു കൊല്ലക്കാലം [[ഉണ്ണിനമ്പൂതിരി|ഉണ്ണിനമ്പൂതിരിയുടെ]] പ്രസാധകനായി അദ്ദേഹം സമുദായ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി. [[പത്രപ്രവർത്തകർ|പത്രപ്രവർത്തകനായും]] പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[മംഗളോദയം]], [[യോഗക്ഷേമം]] എന്നിവയുടെ സഹ പത്രാധിപരായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[1956]] മുതൽ [[കോഴിക്കോട് ആകാശവാണി]] നിലയത്തിൽ സ്ക്രിപ്റ്റ് എഴുത്തുകാരനായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം [[1975]]-ൽ [[ആകാശവാണി]] [[തൃശ്ശൂർ]] നിലയത്തിൽ എഡിറ്ററായി. [[1985]]-ൽ [[ആകാശവാണി]]യിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ "ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഇതിഹാ‍സം" എന്ന കൃതിയിൽ നിന്നാണ് "വെളിച്ചം ദുഃഖമാണുണ്ണീ, തമസ്സല്ലോ സുഖപ്രദം" എന്ന പ്രശസ്തമായ വരികൾ. [[1948]]-[[1949|49]]കളിൽ [[കമ്യൂണിസം|കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരുമായി]] ഉണ്ടായിരുന്ന അടുത്ത സഹവർത്തിത്വമായിരുന്നു ഈ കവിത എഴുതാൻ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രചോദനമായത്{{തെളിവ്}}. [[ഇ.എം.എസ്.|ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] തുടങ്ങിയ കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കന്മാരുമായി അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹം ഈ കവിത പ്രകാശിപ്പിച്ചതിനു പിന്നാലെ ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധനായി മുദ്രകുത്തപ്പെട്ടു{{തെളിവ്}}. കേരളത്തിൻറെ പ്രിയപ്പെട്ട കവിയെ പ്രേക്ഷകർ ശ്രദ്ധിക്കൻ തുടങ്ങിയത് 1950 മുതൽ ആണ്. [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൻറെ]] ഇതിഹാസം എന്ന തന്റെ കവിതയ്ക്ക് 1952 ലെ [[സഞ്ജയൻ]] അവാർഡ് നേടികൊടുത്തു. പിന്നീട് ഈ കവിത ആധുനിക മലയാളം കവിതയുടെ മുതൽകൂട്ടായി 2020 ഒക്ടോബർ 15ന് രാവിലെ 8.10ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലെ]] വെസ്റ്റ് ഫോർട്ട് ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref>{{cite web| title=മഹാകവി അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി അന്തരിച്ചു | url=https://www.mathrubhumi.com/books/news/akkitham-achuthan-namboothiri-passes-away-1.5131993 | accessdate=ഒക്ടോബർ 15, 2020}}</ref> 94 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. മൃതദേഹം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. പരേതയായ ശ്രീദേവി അന്തർജനമാണ് ഭാര്യ. ആറു മക്കളുണ്ട്. == അക്കിത്തത്തിന്റെ കൃതികൾ == [[ചിത്രം:Akkitham achuthan.JPG|thumb|അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി]] [[കവിത]], [[ചെറുകഥ]], [[നാടകം]], [[വിവർത്തനം]], [[ഉപന്യാസം]] എന്നിങ്ങനെയായി [[മലയാള സാഹിത്യം|മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ]] 46-ഓളം കൃതികൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട് അക്കിത്തം. {{div col| colwidth=3}} *ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഇതിഹാസം *വെണ്ണക്കല്ലിന്റെ കഥ *[[ബലിദർശനം (കവിത)|ബലിദർശനം]] *പണ്ടത്തെ മേൽശാന്തി (കവിത) *മനസാക്ഷിയുടെ പൂക്കൾ *നിമിഷ ക്ഷേത്രം *പഞ്ചവർണ്ണക്കിളി *അരങ്ങേറ്റം *മധുവിധു *ഒരു കുല മുന്തിരിങ്ങ (കുട്ടിക്കവിതകൾ) *ഭാഗവതം (വിവർത്തനം, മൂന്നു വാല്യങ്ങൾ) *ഇടിഞ്ഞു പൊളിഞ്ഞ ലോകം (1983) *അമൃതഗാഥിക (1985) *അക്കിത്തത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ (1986) *കളിക്കൊട്ടിലിൽ (1990) *അക്കിത്തം കവിതകൾ: സമ്പൂർണ്ണ സമാഹാരം(1946-2001). ശുകപുരം: വള്ളത്തോൾ വിദ്യാപീഠം, 2002, പു. 1424. *സമത്വത്തിന്റെ ആകാശം. കോട്ടയം: ഡി സി ,1997, പു. 50. *കരതലാമലകം. കോട്ടയം: വിദ്യാർത്ഥിമിത്രം, 1967, പു. 102. *ആലഞ്ഞാട്ടമ്മ. കോട്ടയം: നാഷണൽ ബുക്ക്‌ സ്റ്റാൾ, 1989. പു. 104 *മധുവിധുവിനു ശേഷം. കോഴിക്കോട്‌: കെ.ആർ, 1966, പു. 59. *സ്പർശമണികൾ. കോട്ടയം: ഡി.സി, 1991, പു. 110. *അഞ്ചു നാടോടിപ്പാട്ടുകൾ. തൃശ്ശൂർ: കറന്റ്‌, 1954, പു. 38. *മാനസപൂജ. കോട്ടയം: നാഷണൽ,1980, പു. 136. {{div col end}} === ഉപന്യാസങ്ങൾ === * ഉപനയനം (1971) * സമാവർത്തനം (1978) == പുരസ്കാരങ്ങൾ == [[ചിത്രം:അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി.JPG|thumb|അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി(04-01-2013-ൽ)]] *[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ([[1972]]) - ബലിദർശനം എന്ന കൃതിക്ക് *[[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ([[1973]]) *[[ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ്]] ([[1974]]) *സഞ്ജയൻ പുരസ്കാരം(1952) *[[പത്മപ്രഭാ പുരസ്കാരം|പത്മപ്രഭ പുരസ്കാരം]] ([[2002]]) *അമൃതകീർത്തി പുരസ്കാരം ([[2004]]) *[[എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]] ([[2008]]) <ref name="ezh"/> *മാതൃഭൂമി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം([[2008]])<ref name="മറ്റ്">{{cite web|publisher = മാതൃഭൂമി|title = മാതൃഭൂമി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം അക്കിത്തത്തിന്|url = http://www.mathrubhumi.com/php/newsFrm.php?news_id=1268403&n_type=HO&category_id=3&Farc=&previous=Y|accessdate = ഡിസംബർ 4, 2008}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *[[വയലാർ അവാർഡ്]] -2012 - [[അന്തിമഹാകാലം]]<ref>{{cite news|title=വയലാർ അവാർഡ് അക്കിത്തത്തിനു്|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=307537|accessdate=6 ഒക്ടോബർ 2012|newspaper=മാതൃഭൂമി|archive-date=2012-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20121006155626/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=307537|url-status=dead}}</ref> *[[പത്മശ്രീ]] (2017) *[[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠം]] ([[2019]]) *പുതൂർ പുരസ്കാരം(2020)<ref>{{cite web| title=പുതൂർ പുരസ്കാരം അക്കിത്തത്തിന് സമ്മാനിച്ചു. | url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/poet-akkitham-achuthan-namboothiri-awarded-puthoor-award-1.5121557 | accessdate=ഒക്ടോബർ 15, 2020}}</ref> <!-- 1. Kerala Sahitya Academy Award (1972) 2. Kendra Sahitya Academy Award (1973) 3. Odakkuzhal Award (1973) 4. Writers Co-Operative Society Award (1975) 6. Asan Puraskaram (1994) 7. Antayanam Award (1996) 8. Vallathol Sammanam (1996) 9. Krishnageethi Puraskaram (1997) 10. Kerala Sahitya Academy Award for all round contribution to literature (1998) 11. Balagokulam Krishna Ashtami Award (2000) 12. Devi Prasadam Award (2001) 13. He was awarded the degree of a Literary critic and a Gold medal by Thripunithura Sanskrit College in 1973. 14. Sanskrit College Pattambi also awarded him the degree of Sahitya Ratna and a Gold medal in 1997. 15. Kochi Viswa Sanskrit Prathishthanam awarded him Pandit Ratna Degree in 1997. He also participated in many literary seminars held in the USA, UK, France, Canada. ---> == പ്രശസ്തമായ വരികൾ == {{cquote|വെളിച്ചം ദുഃഖമാണുണ്ണീ, തമസ്സല്ലോ സുഖപ്രദം}} ==വിമർശനം== ഹിന്ദുവർഗീയതയെ താലോലിക്കുന്നതാണ് അക്കിത്തം അച്ചുതൻ നമ്പൂതിരിയുടെ ഏറെനാളത്തെ നിലപാടുകൾ എന്ന വിമർശനം [[സക്കറിയ]] ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. പുരോഗമനാശയങ്ങളുമായി ആദ്യ കാലത്തെ ചുവടുകൾ വെക്കാൻ ഭാഗ്യമുണ്ടായവരായ അക്കിത്തത്തെ പോലുള്ളവർ ആർ.എസ്.സിന്റെ അടിമത്തം തേടിപ്പിടിക്കുകയാണ് ചെയ്തത് എന്ന് അദ്ദേഹം ആരോപിക്കുന്നു.<ref>"മോഡിയുടെ [[ശിവഗിരി]] കൈയേറ്റവും കേരള അരങ്ങേറ്റവും"--സക്കറിയ-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് 2013 മെയ് 20 പുസ്തകം 16, പുറം 9-10</ref> == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commonscat|Akkitham Achuthan Namboothiri}} *[http://www.weblokam.com/literature/profiles/0603/18/1060318012_1.htm വെബ് ലോകം - അക്കിത്തത്തിന് 80 വയസ്സ്] *[http://www.hindu.com/lr/2006/03/05/stories/2006030500230500.htm ഹിന്ദു ദിനപത്രത്തിൽ വന്ന ലേഖനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060314233241/http://www.hindu.com/lr/2006/03/05/stories/2006030500230500.htm |date=2006-03-14 }} *[http://malayalam.webdunia.com/miscellaneous/literature/interview/0705/24/1070524044_1.htm വെബ് ദുനിയയിൽ അക്കിത്തവുമായി വന്ന അഭിമുഖം] {{ജ്ഞാനപീഠം നേടിയ മലയാളികൾ}} {{Padma Shri Awards}} {{Padma Award winners of Kerala}} {{എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} {{DEFAULTSORT:അ}} [[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 15-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] nrl5gna38i9r0jkaleke5w007cajszq 0 10193 4630941 4628805 2026-06-17T19:16:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630941 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Hajj}} {{Template:ToDiasmbig|വാക്ക്=ഹജ്ജ്}} [[ചിത്രം:The Hajj kicks into full gear - Flickr - Al Jazeera English (8).jpg|250px|thumb|right|ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകർ ത്വവാഫ് ചെയ്യുന്നു]] {{ഇസ്‌ലാം‌മതം}} [[ഖുർആൻ|ഖുർആനും]] [[സുന്നത്ത്|പ്രവാചകചര്യയും]] നിർദ്ദേശിച്ച മാതൃകയിൽ [[മുസ്ലിം|മുസ്ലിംങ്ങൾ]] മതപരമായ അനുഷ്ഠാനമായി [[ദുൽഹജ്ജ്]] മാസം 8 മുതൽ 12 വരെ [[മക്ക|മക്കയിലേക്ക്]] നടത്തുന്ന തീർത്ഥാടനത്തേയും, അതോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കർമ്മങ്ങളെയുമാണ് '''ഹജ്ജ്''' എന്ന് പറയുന്നത് . വർഷംതോറും നടന്നു വരുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തീർഥാടനമാണിത്.<ref>''Atlas of Holy Places'', p. 29</ref>[[ഇസ്ലാമിലെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ|ഇസ്ലാമിലെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങളിൽ]] അഞ്ചാമത്തെതായാണ്‌ ഹജ്ജ് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref> ഫത് ഹുൽ മുഹീൻ മലയാളം പരിഭാഷ-zഐനുദ്ദീൻ മഗ്ദൂം [[പൊന്നാനി]] </ref>. ഇസ്ലാം മതവിശ്വാസികളുടെ ഐക്യത്തിന്റെയും അല്ലാഹുവിനുള്ള കീഴ്പ്പെടലിന്റെയും പ്രതീകമായി ഹജ്ജ് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>Dalia Salah-El-Deen, [http://www.islamonline.net/english/introducingislam/Worship/Pilgrimage/article01.shtml Significance of Pilgrimage (Hajj)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090606064433/http://www.islamonline.net/english/introducingislam/Worship/Pilgrimage/article01.shtml |date=2009-06-06 }}</ref> [[കഅ്ബ]] പണിത [[ഇബ്രാഹിം നബി]] (അബ്രഹാം), ഭാര്യ [[ഹാജറ]] (ഹാഗർ), അവരുടെ മകൻ [[ഇസ്മാഇൽ]] (ഇശ്മായേൽ) എന്നിവരുടെ ഓർമകളും അവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംഭവ വികാസങ്ങളുമാണ്‌ ഹജ്ജിലെ കർമ്മങ്ങൾ. ഇബ്രാഹിം, ഇസ്മായിൽ എന്നിവരാണ് അല്ലാഹുവിന്റെ കല്പന അനുസരിച്ച് ക‌അബ നിർമ്മിച്ചത് എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു . <ref name="bbc">http://www.bbc.co.uk/religion/religions/islam/practices/hajj_2.shtml</ref> ആദ്യത്തെ നബിയായ [[ആദം നബി|ആദം നബിയാണ്]] ക‌അബ സ്ഥാപിച്ചതെന്നും, ഇത് മണലിൽ പൂണ്ടുകിടന്നയിടത്താണ് ഇബ്രാഹിം നബി ക‌അബ പുനഃസ്ഥാപിച്ചതെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. കാലക്രമേണ [[]] ഇവിടെ പലതരം ആരാധനകൾ നടന്നിരുന്നു. പലരും കൊണ്ടുവന്നിരുന്ന [[വിഗ്രഹം|വിഗ്രഹങ്ങളും]] അവിടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. [[സംസം‍|സംസം കിണറിൽ]] നിന്നും എപ്പോഴും ജലം ലഭിച്ചിരുന്നതിനാൽ മക്ക ഒരു തിരക്കുള്ള നഗരമായി. ജനങ്ങൾ ബഹുദൈവ വിശ്വാസികളാവുകയും വിവിധ ദൈവങ്ങളെയും ആത്മാക്കളെയും ആരാധിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ക‌അബാലയത്തിനുള്ളിലെ ധാരാളം വിഗ്രഹങ്ങൾ അവർ ആരാധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.<ref name="bbc" /><ref name="darkages"/> എന്നാൽ പ്രവാചകനായ [[മുഹമ്മദ് നബി|മുഹമ്മദ്]] കഅബ പുതുക്കിപ്പണിയുകയും അവിടെ സ്ഥാപിച്ച വിഗ്രഹങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ആദം നബി മുതൽ അന്ത്യ പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബിയിൽ വരെ വിശ്വസിക്കുന്നവർക്ക് മാത്രമായിട്ടെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് അത് തുറന്നുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. കഴിവും സമ്പത്തുമുള്ള ഓരോ മുസ്ലീമും ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കലെങ്കിലും ഹജ്ജ് ചെയ്തിരിക്കണം എന്ന് നിർബന്ധമാണ്‌ <ref>http://www.hajinformation.com/main/c.htm</ref>. അറബിമാസം ദുൽഹിജ്ജ് 8 മുതൽ 12 വരെയാണ് ഹജ്ജ് കർമ്മം ചെയ്യേണ്ട ദിവസങ്ങൾ. ഇസ്ലാമിക്ക് കലണ്ടറും ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടറും തമ്മിൽ 11 ദിവസത്തോളം വ്യത്യാസമുള്ളതിനാൽ ഹജ്ജ് അനുഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്ന ദിവസങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് കലണ്ടർ പ്രകാരം വ്യക്തമായി പറയാൻ സാധിക്കില്ല, എങ്കിലും ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യത്തിൽ നവംബർ - ജനുവരി മാസങ്ങളിലായിട്ടാണു ഹജ്ജ് കടന്നു വരാറ്. == പേരിനു പിന്നിൽ == ഹജ്ജ് (അറബി:حج) എന്ന അറബി പദത്തിന്‌ '''ഉദ്ദേശിക്കുക''' എന്നാണ് ഭാഷാർഥം. == ഇബ്രാഹീം നബി == [[ചിത്രം:Hajj.ogg|thumb|250px|ഹജ്ജിന് തവാഫ് ചെയ്യുന്നവരുടെ വീഡിയോ ദൃശ്യം]] <!--ഹജ്ജ് എന്ന കർമ്മം ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ തീർത്ഥാടനമായാണ് കരുതുന്നത്. {{fact}}-->ഹജ്ജിന്റെ ചരിത്രം ഇബ്രാഹീം നബിയുടെ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. അല്ലാഹു ഇബ്രാഹീം നബിയോട് മക്കയിൽ ക‌അ്‌ബ പുതുക്കി നിർമ്മിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു എന്നാണ് വിശ്വാസം<ref>വിശുദ്ധ ഖുർ‌ആൻ അദ്ധ്യായം 22 ഹജ്ജ്,സൂക്തം 26</ref>. അല്ലാഹുവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഇബ്രാഹീം നബി മക്കയിലേക്ക് കുടുംബസമേതം യാത്ര പോയ സമയത്തായിരുന്നു ഈ നിർദ്ദേശം<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/f0102.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-12-05 |archive-date=2012-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117030806/http://www.hajinformation.com/main/f0102.htm |url-status=dead }}</ref>. ഇബ്രാഹീം നബിക്ക് കഅബയുടെ സ്ഥാനം സൗകര്യപ്പെടുത്തിക്കൊടുത്തുവെന്നും, അതു പ്രദക്ഷിണം (ത്വവാഫ്) ചെയ്യുന്നവർക്കും പ്രാർഥിക്കുന്നവർക്കും വേണ്ടി കഅബ ശുദ്ധമാക്കിവെക്കണമെന്നും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ തീർത്ഥാടനത്തെ പറ്റി വിളംബരം ചെയ്യണമെന്നും നിർദ്ദേശം നൽകിയതായും [[ഖുർആൻ|ഖുർആനിലെ]] സൂറതുൽ ഹജ്ജിൽ 26 മുതൽ 27 വരെയുള്ള ആയതുകളിൽ പറയുന്നുണ്ട് <ref>{{cite web|url=http://www.quranmalayalam.com/quran/uni/u22.html|title=വിശുദ്ധ ഖുർ‌ആൻ മലയാളം പരിഭാഷ, അദ്ധ്യായം 22 ഹജ്ജ്,സൂക്തം 26 മുതൽ 27 വരെ|accessdate=2007-12-07|archive-date=2008-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20080111042429/http://www.quranmalayalam.com/quran/uni/u22.html|url-status=dead}}</ref> [[കഅബ]] നിർമ്മിച്ചത് [[ആദാം|ആദം നബിയാണെന്നു]] അഭിപ്രായപ്പെടുന്നുണ്ടങ്കിലും, ആദം നബിയ്ക്കു മുൻപേ ആ കെട്ടിടം അവിടെയുണ്ടായിരുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. വാനലോകത്തെ '''ബൈത്തുൽ മ‌അമൂർ''' എന്ന കെട്ടിടത്തിന്റെ മാതൃകയിലാണ് അത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടതെന്നും വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.dartabligh.org/months/zilhaj/historyofkaaba/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-12-06 |archive-date=2007-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071130024003/http://www.dartabligh.org/months/zilhaj/historyofkaaba/index.html |url-status=dead }}</ref> <ref>Azraqi, Akhbar Makkah, vol. 1, pp. 58-66</ref>.<!-- അല്ലാഹു ആദാം നബിയോട് മരിക്കുന്നതിനു മുൻപ് ഹജ്ജ് ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയും, അപ്പോൾ ആദം എന്താണ് മരണം എന്ന് ചോദിക്കുകയും തുടർന്ന് ഇന്നത്തെ ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്ന് ആദം ഹജ്ജിന് പുറപ്പെടുകയും, മരണത്തിനുമുമ്പായി നാല്പതു ഹജ്ജുകൾ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് നടന്നു പോയി ചെയ്തിരുന്നതായി ഇസ്‌ലാമിക മത ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കാണുന്നുണ്ട്.. {{fact}}--> === സംസം === {{main|സംസം }} [[ഇബ്രാഹിം നബി|ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ]] മകൻ [[ഇസ്മായിൽ നബി|ഇസ്മായിൽ നബിയുടെ]] പാദസ്പർശമേറ്റ് മരുഭൂമിയിൽ നിന്നും പൊട്ടി വന്ന ഉറവയാണ് [[സംസം]]. ഈ നീരുറവയ്ക്കടുത്തായി മൈലുകളോളം മറ്റു ജലാശയങ്ങളോ കിണറുകളോ ഇല്ല. ത്വവാഫിനു ശേഷം സംസം വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് നബിചര്യയാണ്. ഹജ്ജ് കർമ്മത്തിനു വരുന്നവർ എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും ആശ്രയിക്കുന്നത് ഇതേ വെള്ളത്തെയാണ്. എല്ലാ ഹാജിമാരും ഈ വെള്ളം ശേഖരിച്ച് സ്വന്തം നാടുകളിലേക്ക് കൊണ്ടു പോകാറുണ്ട്. വിമാന മാർഗ്ഗം സൗജന്യമായി ഈ തീർഥം കൊണ്ടു പോകാം.ചൂടാക്കുമ്പോൾ സംസം വെള്ളം നിറ വ്യത്യാസം വരാറുണ്ട്. സംസം വെള്ളത്തെ കുറിച്ച് ധാരാളം ഗവേഷണങ്ങൾ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്.<ref> http://members.tripod.com/alislaah4/moreadvices2/id21.htm </ref> === ഹജറുൽ അസ്‌വദ് === {{main|ഹജറുൽ അസ്‌വദ്}} കഅബയുടെ ആരംഭം മുതൽക്ക് തന്നെ കഅബയുടെ ഒരു മൂലയിൽ സൂക്ഷിച്ചു പോരുന്ന ഒരു കറുത്ത കല്ലാണ് '''ഹജറുൽ അസ്‌‌വദ്'''(Arabic:حجر الأسود) (കറുത്ത കല്ല്). ഓരോ [[ത്വവാഫ്|ത്വവാഫിന്റെയും]] സമയത്തും [[ഹജറുൽ അസ്‌വദ്]] ചുംബിക്കലും അതിനു കഴിയാത്തവർ കൈകൊണ്ട് ആംഗ്യം കാണിച്ച് ആ കൈ ചുംബിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് [[സുന്നത്ത്|സുന്നത്താണെന്ന്]] അഥവാ പുണ്യമാണെന്ന് [[ഇസ്ലാം]] പഠിപ്പിക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നിറക്കിയ കല്ലാണ് ഹജറുൽ അസ്‌വദ് എന്ന് മുസ്ലിംകൾ വിശ്വസിക്കുന്നു. <ref name="SaudiCities-disrupted">{{cite web|author=SaudiCities - The Saudi Experience|title=Makkah - The Holy Mosque:The Black Stone|publisher=|accessmonthday=August 13|accessyear=2006|url=http://www.saudicities.com/mmosque.htm|access-date=2007-12-23|archive-date=2006-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20060527040025/http://saudicities.com/mmosque.htm|url-status=dead}}</ref> ഈ കല്ലുമായി ബന്ധപെട്ട് ഖലീഫ ഉമറിന്റെ വാചകങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്. {{cquote|കല്ലേ നീ വെറുമൊരു കല്ലാണ്, എന്റെ പ്രവാചകൻ ചും‌ബിക്കാൻ പറഞ്ഞത് കൊണ്ടു മാത്രമാണ് ഞാൻ നിന്നെ ചുംബിക്കുന്നത്}} == ചരിത്രം == ഇബ്രാഹിം നബി ദൈവ കല്പനപ്രകാരം പുന:സ്ഥാപിച്ച ക‍അബയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെയും മകൻ ഇസ്മാഈൽ നബിയുടെയും കാലശേഷം ജനങ്ങൾ വിഗ്രഹങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ തുടങ്ങി. വിഗ്രഹാരാധനയെ എതിർത്തിരുന്ന ഇബ്രാഹിം നബിയുടേയും, പുത്രൻ ഇസ്മാഈലിന്റേയും വിഗ്രഹങ്ങളെയും അവർ ആരാധിച്ചിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഓരോ ആവശ്യത്തിന് ഓരോ ദൈവങ്ങൾ എന്ന നിലയിൽ 360ഓളം ബിംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നത്രെ. അവർ ഒരു പ്രത്യേക മതവിഭാഗത്തിൽപ്പെടുകയോ ഒരു പ്രവാചകനെ വിശ്വസിക്കുകയോ ചെയ്തിരുന്നില്ല. ഹുബാൽ, ലാത്ത, ഉസ്സ (Uzzā), മനാത്ത തുടങ്ങിയ ബിംബങ്ങളാണ് കഅ്ബയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്<ref>ഡോ.പി., മുഹമ്മദ് സാലി (1988). അറബികളും തമോകാലഘട്ടവും. തിരുവനന്തപുരം: അബു ജബീർ പബ്ലീഷേർസ് </ref>. പിന്നീട് ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് പ്രവാചകനായ മുഹമ്മദ് നബിയുടെ മക്കയിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവും ക‍അബയുടെ പുനരുജ്ജീവനവുമാണ്. ക്രി.വ. 630 (ഹിജ്ര 8) മെക്കയിൽ നടന്ന മക്കാവിജയത്തിനു ശേഷം മുഹമ്മദ് നബിയും അനുയായികളും ചേർന്ന് ക‍അബയിൽ പ്രവേശിച്ച് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ബിംബങ്ങൾ എല്ലാം നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്തു. == ഹജ്ജിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ ( റുക്നുകൾ ) == സാധാരണ ഹജ്ജ് സംഘങ്ങളിലൂടെയും സ്വന്തമായും ഹജ്ജിനു പോവാറുണ്ട്. ഹജ്ജിനു പോവാൻ പ്രത്യേക ഹജ്ജ് വിമാനങ്ങൾ തന്നെ നിലവിലുണ്ട്. [[കപ്പൽ]] മാർഗ്ഗവും ഹജ്ജിനു പോവാൻ പല രാജ്യങ്ങളിലും സൗകര്യമേർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കരയടിക്കാത്ത 2 കഷ്ണം തുണി കൾ ധരിച്ചു കൊണ്ടാണ് പുരുഷന്മാർ ഹജ്ജിനു പോവുന്നത്. ഇതിൽ ഒന്ന് ഉടുക്കുകയും മറ്റൊന്ന് പുതക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ത്വവാഫിന്റെ സമയത്ത് പൂണൂൽ ധരിക്കുന്നത് പോലെ ധരിക്കും. അതു പോലെ കെട്ടു പിണയാത്ത പാദരക്ഷകളും ധരിക്കണം. സ്ത്രീകൾ അവരുടെ സാധാരണ [[ഹിജാബ്]] ധരിച്ചാൽമതി (മുൻ കയ്യും മുഖവും ഒഴികെയുള്ള ഇഹ്റാം കെട്ടുന്നതോടു കൂടി ഹജ്ജിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഹജ്ജിന് ഇഹറാം കെട്ടിയാൽ പിന്നെ നഖം മുറിക്കാനോ മുടി കളയാനോ വേട്ടയാടാനോ പാടില്ല. ഹജ്ജിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവ ആണു<ref>{{Cite web |url=http://www.vazhi.org/Teachings/Hajjchart.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-12-12 |archive-date=2009-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090419025412/http://www.vazhi.org/Teachings/Hajjchart.pdf |url-status=dead }}</ref>:[[ചിത്രം:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg |250px|thumb|right|മക്കയിലെ കഅബക്കടുത്ത് വെച്ച് പ്രാർത്ഥികുന്ന വിശ്വാസി]]ഹജ്ജിന്റെ റുക്നുകൾ അഞ്ചാകുന്നു: (1) ഇഹ്റാം ചെയ്യുക. (2) അറഫയിൽ നിൽക്കൽ. (3) ഇഫാള്വത്തിന്റെ ത്വവാഫ്. (4)സഅ് യ്. (5) മുടിനീക്കൽ. <ref>{{Cite web|url=http://www.altmuslim.com/a/a/a/as_hajj_begins_more_changes_and_challenges_in_store/|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|access-date=2007-12-04|archive->[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3448779.stm BBC NEWS | Middle East | Hundreds killed in Hajj stampede<!-- Bot generated title -->]</ref> <ref>http://thatsmalayalam.oneindia.in/news/2006/01/13/world-haj-stampede.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date= name=ngeo>{{cite news|url=http://youtube.com/watch?v=3Y1QirbP0SI&mode=related&search=|title=Inside Mecca|format=video documentary|publisher=[[National Geographic]]|date=2003|author=Anisa Mehdi, John Bredar (writers)}}</ref>. ==== thovaf ==== [[ചിത്രം:Kaaba Mirror like.jpg|right|thumb|200px|മക്കയിലെ കഅബ ശരീഫ്,]] [[ചിത്രം:Tavaf.jpg|left|thumb|200px|കഅബയെ തവാഫ്, സഫ മർവ കൾ ക്കിടയിലെ സഹ് യ് എന്നിവ വ്യക്തമാക്കുന്ന രേഖാചിത്രം]] ഹജ്ജിന്റെ ആദ്യ ദിവസം അഥവാ അറബിമാസത്തിലെ അവസാന മാസമായ ദുൽഹിജ്ജ് 8ന് തീർത്ഥാടകർ അവരുടെ ആദ്യ തവാഫ് അഥവാ അപ്രദക്ഷിണം 7 പ്രാവശ്യം നിർവ്വഹിക്കും.<ref name=AtoZ>{{cite book | title=Hajj to Umrah: From A to Z | url=https://archive.org/details/hajjumrahfromtoz00moha | last = Mohamed | first= Mamdouh N. | year = 1996 | publisher=Amana Publications | id= ISBN 0-915957-54-X}}</ref>.പുരുഷന്മാർ ആദ്യം 3 പ്രദക്ഷിണം ധൃതികൂടുന്ന രീതിയിലുള്ള കാല് വെപ്പുകളോടെ നടക്കും. ഓരോ ചുറ്റലിലും കറുത്ത കല്ലിൽ (ഹജറുൽ അസ്വദ്) ചുംബിക്കണമെന്നതാണ്‌ ആചാരമെങ്കിലും ഇത് നിർബന്ധമില്ല. ==== സഇയ്യ് ==== തവാഫിനു ശേഷം സഫാ മർവ്വക്കിടയിൽ 7 പ്രാവശ്യം തീർത്ഥാടകർ ഓടും. സഫ മുതൽ മർവ്വ വരെയാണ് ഒരു ഓട്ടം കണക്കാക്കുന്നത്.പഴയകാലത്ത് ഇത് പള്ളിക്ക് പുറത്തായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ഇത് മസ്ജിദ് ഹറമിനുള്ളിലാവുന്ന രൂപത്തിൽ പുനർനിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഫാ മുതൽ മർവ്വ വരെ ഓടേണ്ടതില്ല. ഇടക്ക് 2 പച്ച തുണികളും പച്ച ട്യൂബ് ലൈറ്റും പച്ച വരകളും ഉണ്ട്.ശരിക്കും ഓടേണ്ടതില്ല. നടത്തമല്ല ഓട്ടമാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കത്തക്കവിധം ഓടിയാൽ മതി. സ്ത്രീകൾ ഓടേണ്ടതില്ല. ==== അറഫാത്ത് ==== [[ചിത്രം:Day of Hajj. Mecca, Saudi Arabia.jpg|right|thumb|200px|മുസ്ദലിഫ]] അടുത്ത ദിവസം ദുൽഹിജ്ജ് ഒൻപതിന് [[മിന|മിനയിലെ]] അറഫാ മൈതാനിയിലേക്ക് പുറപ്പെടും. [[അറഫാ സംഗമം]] ആണു ഹജ്ജിന്റെ മുഖ്യ ആചാരം. ഇവിടെ വെച്ചാണ് [[മുഹമ്മദ് നബി]] ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗം നടത്തിയത് എന്ന് മുസ്ലീങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നു. സൂര്യാസ്തമയം വരെ പ്രാർത്ഥനയിൽ മുഴുകി വിശ്വാസികൾ അറഫയിൽ തങ്ങും. ==== മുസ്ദലിഫ ==== സൂര്യാസ്തമയത്തിനു ശേഷം വിശ്വാസികൾ അറഫയുടെയും മിനയുടെയും ഇടയിലുള്ള മുസ്ദലിഫയിലേക്ക് നീങ്ങും. പിശാചിനെ എറിയാനായി 49 കല്ലുകളും ഇതിനിടയിൽ ശേഖരിക്കും. കൂടുതൽ തീർത്ഥാടകരും മിനയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് മുസ്ദലിഫയിൽ രാപ്പാർക്കും. അന്നാണ് വലിയ പെരുന്നാൾ അഥവാ [[ഈദുൽ അദ്ഹ]] ആചരിയ്ക്കുന്നത്. ==== ജംറകൾ ==== [[ചിത്രം:Amellie - Stoning of the devil 2006 Hajj.jpg|right|thumb|200px|മീനയിലെ പിശാചിന്റെ പ്രതീകത്തിന് കല്ലെറിയുന്ന വിശ്വാസികൾ]] തീർത്ഥാടകർ ജംറകൾക്ക് നേരെ കല്ലെറിയും.ഓരോരുത്തരും ഏഴു പ്രാവശ്യം കല്ലേറ് നിർവ്വഹിക്കും.ഇത് [[ഇബ്രാഹിം നബി]] പിശാചിനു(ഷൈത്വാൻ) നേരെ കല്ലെടുത്ത് എറിഞ്ഞതിന്റെ ഓർമ്മപുതുക്കലായി കണക്കാക്കുന്നു. ==== ഈദുൽ അദ്ഹ ==== {{Main|ബലിപെരുന്നാൾ}} കല്ലേറിനു ശേഷം വരുന്ന കർമ്മമാണ്‌ ഈദ് ഉൽ അദ്‌ഹ. പ്രവാചകനായ ഇബ്രാഹിം നബി തന്റെ ആദ്യ പുത്രനായ ഇസ്മാഈലിനെ ദൈവ കല്പന മാനിച്ച് ബലിയറുക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിന്റെ ഓർമ പുതുക്കലാണ്‌ ഈ ചടങ്ങ്. പ്രസ്തുത സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ്‌ ഈ പെരുന്നാളിന്‌ ബലി പെരുന്നാൾ(മലയാളത്തിൽ) എന്ന് പേരു വന്നത്. ==== തവാഫ് അൽ-സിയാറ ==== അന്നേദിവസം തന്നെയോ അതിനടുത്ത ദിവസമോ "തവാഫ് അൽ സിയാറ" എന്നറിയപ്പെടുന്ന കർമ്മം ചെയ്യാനായി മെക്കയിലെ മസ്‌ജിദുൽ ഹറം വീണ്ടും സന്ദർശിക്കുന്നു. തവാഫ് അൽ ഇഫാദാ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ചടങ്ങ് അള്ളാഹുവിനോടുള്ള സ്നേഹവും നന്ദിയും പ്രകടിപ്പിക്കാനായാണ്‌ ഓരോ തീർത്ഥാടകനും വിനിയോഗിക്കുന്നത്. പത്താം ദിവസം രാത്രി, തീർത്ഥാടകർ മിനായിൽ തന്നെ കഴിയുന്നു. പതിനൊന്നാം ദിവസം ഉച്ചയ്ക്കു ശേഷവും, അതിനടുത്ത ദിവസവും മിനായിലെ മൂന്നു ജംറകൾക്കും നേർക്ക് ഏഴു കല്ലുകൾ വീതം എറിയേണ്ടതുണ്ട്. 12-ആം ദിവസം സൂര്യാസ്തമയത്തിനു മുൻപേ തന്നെ തീർത്ഥാടകർ മിനായിൽ നിന്നും മെക്കയിലേയ്ക്ക് യാത്ര തുടങ്ങിയിരിക്കണം. അതിനു സാധിക്കാത്തവർ കല്ലെറിയൽ കർമ്മം 13-ആം ദിവസവും നിർവ്വഹിച്ച ശേഷം മാത്രമേ മിനാ വിടാൻ പാടുള്ളൂ. ==== തവാഫുൽ വിദ ==== മക്ക വിടുന്നതിനു മുൻപ് തീർത്ഥാടകർ വിടവാങ്ങൽ തവാഫ് നിർവ്വഹിക്കും. ഇതാണ് തവാഫുൽ വിദാ == ബലി കർമം == ജംറത്തുൽ അഖബയിലെ കല്ലേറു കഴിഞ്ഞാൻ ബലിയറുക്കുന്നവർ അത് ചെയ്യണം. അറുക്കുന്ന മാംസം സ്വയം ഭക്ഷിക്കുകയും മറ്റുള്ളവർക്ക് എത്തിക്കുകയും ചെയ്യണം. എന്നാൽ പ്രായശ്ചിത്തമായി അറുത്ത ബലിമൃഗത്തിന്റെ മാംസം അറുക്കുന്ന ആളുകൾക്ക് ഭക്ഷിക്കാവുന്നതല്ല. അത് പാവപ്പെട്ടവർക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. ദുൽഹജ്ജ് 10, 11,12,13 ദിവസങ്ങളിൽ ബലിയറുക്കാവുന്നതാണ്. പത്തിന് തന്നെ ലാണ് ഹജ്ജിലെ ബലി കർമം വിശ്വാസ്തമായും വ്യവസ്ഥാപിതമായും ഏക ഏജൻസിയാണ് ഐ.ഡി.ബി. ബലിമാംസം ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുക എന്ന പേരിൽ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ട് മുമ്പ് ആരംഭിച്ച പദ്ധതി ലാഭം ഉദ്ദേശിച്ചല്ല, തീർഥാടകർക്ക് വിശ്വസ്തതയോടെ അവലംബിക്കാവുന്ന സംവിധാനം എന്ന നിലക്കാനു നടത്തുന്നത്. ഹജ്ജിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ബലിക്കു പുറമെ ഹദ് യ്, ഫിദ് യ എന്നിവയും ബലിപെരുന്നാളിനോടനുബന്ധിച്ച് ഹാജിമാരല്ലാത്തവർ നിർവഹിക്കുന്ന ബലിയും ദാനമായി നൽകാനുദ്ദേശിക്കുന്ന മാംസ വിതരണവും ഐ.ഡി.ബി എറ്റെടുത്ത് ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ നടപ്പാക്കും. ബാങ്ക് വഴിയോ എ.ടി.എം, സദാദ് വഴിയോ പണമടക്കാവുന്നതാണ്. സൗദി പോസ്റ്റിൻെറ വിവിധ ശാഖകളിലും ഐ.ഡി.ബിയുടെ കൂപ്പൺ കൈപ്പറ്റാൻ സംവിധാനമുണ്ട്. അൽറാജി, അൽഅമൂദി ബാങ്കുകളിലാണ് പണമടക്കാൻ സൗകര്യമുള്ളത്. കൂടാതെ ഹദ്യതുൽ ഹാജ്ജ് എന്ന മക്ക കേന്ദ്രമായുള്ള ചാരിറ്റി സ്ഥാപനം വഴിയും ബലി കർമത്തിന് പണമടക്കാം. ബലിമാംസ വിതരണത്തിനുള്ള കർമശാസ്ത്രപരമായ നിബന്ധനകൾ പൂർണമായും പാലിച്ചാണ് ഐ.ഡി.ബി ഈ ഉത്തരവാദിത്തം നിർവഹിക്കുന്നത്. മക്കയിലെ അർഹരായവർക്ക് വിതരണം ചെയ്ത ശേഷവും ബാക്കിവരുന്ന ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ബലിമൃഗങ്ങളുടെ മാംസം എഷ്യ, ആഫ്രിക്ക എന്നീ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളില 25ലധികം രാഷ്ട്രങ്ങളിലെ മുസ്ലിം ദരിദ്രർക്ക് വിതരണം ചെയ്യാനും ഐ.ഡി.ബിക്ക് സംവിധാനമുണ്ട്. മിനായിലെ എട്ട് അറവുശാലകളിൽ നിന്ന് ഇസ്ലാമികരീതിയിലും ആരോഗ്യ, ശുചിത്വ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ചും ബലി നടത്തപ്പെടുന്ന മാംസം ശീതീകരിച്ചാണ് വിദേശത്തേക്ക് അയക്കുന്നത്. ഐ.ഡി.ബിക്ക് പുറമെ തദ്ദേശഭരണം, ധനകാര്യം, നീതിന്യായം, ഇസ്ലാമിക കാര്യം, കാർഷികം, ഹജ്ജ് തുടങ്ങിയ മന്ത്രാലയങ്ങൾ സഹകരിച്ചാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. മക്ക കേന്ദ്രമായുള്ള ഹജ്ജ്സേവന രംഗത്തെ ഗവേഷണ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടും സംരംഭത്തിൽ അർഹമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ട്. മൃഗ ഡോക്ടർമാർ, അറവ് ജോലിക്കാർ തുടങ്ങി വിവിധ രംഗത്ത് 40,000 ജോലിക്കാർ ഐ.ഡി.ബിയുടെ സംരംഭത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. ബലി മാംസം അർഹരായവർക്ക് എത്തിക്കുക, ശരീഅത്ത്, ആരോഗ്യ നിബന്ധനകൾ പാലിക്കുക, പുണ്യനഗരിയുടെ പരിസ്ഥിതി ശുചിത്വം കാത്തുശൂക്ഷിക്കുക എന്നിവ ഈ സംരംഭം വഴി ഐ.ഡി.ബി ലക്ഷ്യമാക്കുന്നു. മാസത്തിന് ഉപരിയായി തുകൽ പോലുള്ളവയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം മക്ക ഹറം പ്രദേശത്തെ ദരിദ്രർക്ക് വിതരണം ചെയ്യുന്നു. == മദീന സന്ദർശനം == [[മദീന]] സന്ദർശനം ഹജ്ജിന്റെ ഭാഗമല്ല. എങ്കിലും ഹജ്ജിനു പോകുന്നവരിൽ പലരും മദീനയിലെ റൗള ശരീഫും [[മസ്ജിദുന്നബവി|മസ്ജിദുന്നബവിയും]] സന്ദർശനം നടത്താറുണ്ട്. [[തീർത്ഥാടനം]] [[സുന്നത്ത്|സുന്നത്തുള്ള]] മൂന്നു പള്ളികളിലൊന്നാണ്‌ [[മസ്ജിദുന്നബവി]]. പ്രവാചകന്റെ വീടിന്റെയും മിമ്പറിന്റെയും (പ്രസംഗപീഠം) ഇടയിലുള്ള സ്ഥലത്തെയാണ്‌ റൗള എന്ന് പറയുന്നത്. പള്ളി വികസിപ്പിച്ചപ്പോൾ ഈ ഭാഗം പള്ളിക്കുള്ളിലാവുകയാണുണ്ടായത്. ഈ സ്ഥലം സ്വർഗ്ഗത്തോപ്പുകളിലെ ഒരു തോപ്പാണെന്ന് പ്രവാചകൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്<ref>{{cite book |last= ഇമാം|first= ബുഖാരി|authorlink= ഇമാം ബുഖാരി|coauthors= |title= [[സ്വഹീഹുൽ ബുഖാരി]]|quote= എന്റെ വീടിന്റേയും മിമ്പറിന്റേയുമിടക്കുള്ള സ്ഥലം സ്വർഗ്ഗത്തോപ്പുകളിലെ ഒരു തോപ്പാണ് (2:21:287)|year= |publisher= |location= |isbn= }}</ref>. ഇവിടെ വച്ചുള്ള നമസ്കാരം കൂടുതൽ പുണ്യകരമാണ്‌. മുഹമ്മദ് നബിയുടെ [[ഖബർ]] [[മസ്ജിദുന്നബവി|മസ്ജിദുന്നബവിക്കുള്ളിലാണ്‌]] ഇപ്പോൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. {{wide image|Masjid al-Haram panorama.JPG|800px|കഅബ ശരീഫ്, വിശ്വാസികൾ ത്വവാഫ് (അപ്രദക്ഷിണം) ചെയ്യുന്നു}} <imagemap> Image:Hajj1.gif|ഹജ്ജിന്റെ പ്രവർത്തികൾ സ്ഥലങ്ങൾ മൻസ്സിലാക്കാൻ ഉതകുന്ന രേഖാചിത്രം. rect 26 172 101 227 [[മൂന്ന് ജംറകൾ]] circle 88 17 10 [[മീക്കാത്ത്]] circle 129 65 10 [[മക്ക]] circle 170 110 10 [[മിന]] circle 350 195 10 [[അറഫാത്ത്]] circle 173 220 10 [[മുസ്ദലിഫ]] rect 53 95 60 104 [[ക‌അബ|ക‌അബ തവാഫ്]] desc bottom-left </imagemap> == ഖുർ‌ആനിൽ ഹജ്ജിനെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുള്ള വാക്യങ്ങൾ == {{ഇസ്ലാം ഉദ്ധരണി| *ഇബ്രാഹീമും ഇസ്മാഈലും കൂടി ആ ഭവനത്തിന്റെ( കഅ്ബയുടെ ) അടിത്തറ കെട്ടി ഉയർത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന സന്ദർഭവും ( അനുസ്മരിക്കുക. ) ( അവർ ഇപ്രകാരം പ്രാർത്ഥിച്ചിരുന്നു: ) ഞങ്ങളുടെ രക്ഷിതാവേ, ഞങ്ങളിൽ നിന്ന്‌ നീയിത്‌ സ്വീകരിക്കേണമേ. തീർച്ചയായും നീ എല്ലാം കേൾക്കുന്നവനും അറിയുന്നവനുമാകുന്നു (ഖുർ‌ആൻ 2:127) *തീർച്ചയായും മനുഷ്യർക്ക്‌ വേണ്ടി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഒന്നാമത്തെ ആരാധനാ മന്ദിരം മക്കയിൽ ഉള്ളതത്രെ. ( അത്‌ ) അനുഗൃഹീതമായും ലോകർക്ക്‌ മാർഗദർശകമായും (നിലകൊള്ളുന്നു.) (ഖുർ‌ആൻ 3:96) *അതിൽ വ്യക്തമായ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾ- ( വിശിഷ്യാ ) ഇബ്രാഹീം നിന്ന സ്ഥലം -ഉണ്ട്‌. ആർ അവിടെ പ്രവേശിക്കുന്നുവോ അവൻ നിർഭയനായിരിക്കുന്നതാണ്‌. ആ മന്ദിരത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ കഴിവുള്ള മനുഷ്യർ അതിലേക്ക്‌ ഹജ്ജ്‌ തീർത്ഥാടനം നടത്തൽ അവർക്ക്‌ അല്ലാഹുവോടുള്ള ബാദ്ധ്യതയാകുന്നു. വല്ലവനും അവിശ്വസിക്കുന്ന പക്ഷം അല്ലാഹു ലോകരെ ആശ്രയിക്കാത്തവനാകുന്നു.(ഖുർ‌ആൻ 3:97) *ഇബ്രാഹീമിന്‌ ആ ഭവനത്തിന്റെ ( കഅ്ബയുടെ ) സ്ഥാനം നാം സൗകര്യപ്പെടുത്തികൊടുത്ത സന്ദർഭം ( ശ്രദ്ധേയമത്രെ. ) യാതൊരു വസ്തുവെയും എന്നോട്‌ നീ പങ്കുചേർക്കരുത്‌ എന്നും, ത്വവാഫ്‌ ( പ്രദക്ഷിണം ) ചെയ്യുന്നവർക്ക്‌ വേണ്ടിയും, നിന്നും കുനിഞ്ഞും സാഷ്ടാംഗത്തിലായിക്കൊണ്ടും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നവർക്ക്‌ വേണ്ടിയും എന്റെ ഭവനം ശുദ്ധമാക്കിവെക്കണം എന്നും ( നാം അദ്ദേഹത്തോട്‌ നിർദ്ദേശിച്ചു. ) (ഖുർ‌ആൻ 22:26) *( നാം അദ്ദേഹത്തോട്‌ പറഞ്ഞു: ) ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ നീ തീർത്ഥാടനത്തെപറ്റി വിളംബരം ചെയ്യുക. നടന്നുകൊണ്ടും, വിദൂരമായ സകല മലമ്പാതകളിലൂടെയും വരുന്ന എല്ലാ വിധ മെലിഞ്ഞ ഒട്ടകങ്ങളുടെ പുറത്ത്‌ കയറിയും അവർ നിന്റെയടുത്ത്‌ വന്നു കൊള്ളും. (ഖുർ‌ആൻ 22:27) *അവർക്ക്‌ പ്രയോജനകരമായ രംഗങ്ങളിൽ അവർ സന്നിഹിതരാകുവാനും, അല്ലാഹു അവർക്ക്‌ നൽകിയിട്ടുള്ള നാൽകാലി മൃഗങ്ങളെ നിശ്ചിത ദിവസങ്ങളിൽ അവന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ചു കൊണ്ട്‌ ബലികഴിക്കാനും വേണ്ടിയത്രെ അത്‌. അങ്ങനെ അവയിൽ നിന്ന്‌ നിങ്ങൾ തിന്നുകയും, പരവശനും ദരിദ്രനുമായിട്ടുള്ളവന്‌ ഭക്ഷിക്കാൻ കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുക. (ഖുർ‌ആൻ 22:28) *പിന്നെ അവർ തങ്ങളുടെ അഴുക്ക്‌ നീക്കികളയുകയും, തങ്ങളുടെ നേർച്ചകൾ നിറവേറ്റുകയും, പുരാതനമായ ആ ഭവനത്തെ പ്രദക്ഷിണം വെക്കുകയും ചെയ്തുകൊള്ളട്ടെ. (ഖുർ‌ആൻ 22:29) *അത്‌ ( നിങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കുക. ) അല്ലാഹു പവിത്രത നൽകിയ വസ്തുക്കളെ വല്ലവനും ബഹുമാനിക്കുന്ന പക്ഷം അത്‌ തന്റെ രക്ഷിതാവിന്റെ അടുക്കൽ അവന്ന്‌ ഗുണകരമായിരിക്കും. നിങ്ങൾക്ക്‌ ഓതികേൾപിക്കപ്പെടുന്നതൊഴിച്ചുള്ള കന്നുകാലികൾ നിങ്ങൾക്ക്‌ അനുവദിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആകയാൽ വിഗ്രഹങ്ങളാകുന്ന മാലിന്യത്തിൽ നിന്നും നിങ്ങൾ അകന്ന്‌ നിൽക്കുക. വ്യാജവാക്കിൽ നിന്നും നിങ്ങൾ അകന്ന്‌ നിൽക്കുക. (ഖുർ‌ആൻ 22:30)|[[വിശുദ്ധ ഖുർ‌ആൻ]]}} ==ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണം== കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ ഹജ്ജിനായി വന്ന വിദേശ തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണം. {{Col-begin}} {{Col-2}} * 1920: 58,584 * 1921: 57,255 * 1922: 56,319 * 1996: 1,080,465 * 1997: 1,168,591 <ref name=saudiemb1>{{cite web | title = ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണത്തിൽ റെക്കോഡ് 1417 [[ഹജ്ജ്]] | publisher = സൗദി റോയൽ എംബസ്സി | date = 1997-04-15 | url = http://www.saudiembassy.net/archive/1997/news/page208.aspx | accessdate = 2009-07-30 | archive-date = 2020-03-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200318145148/https://www.saudiembassy.net/archive/1997/news/page208.aspx | url-status = dead }}</ref> * 1998: 1,132,344 <ref name=saudiemb2>{{cite web| title = 1418 [[ഹജ്ജ്]] തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണം| publisher = സൗദി റോയൽ എംബസ്സി| date = 1998-04-08| url = http://www.saudiembassy.net/archive/1998/news/page352.aspx| accessdate = 2009-07-30| archive-date = 2020-03-03| archive-url = https://web.archive.org/web/20200303214712/https://www.saudiembassy.net/archive/1998/news/page352.aspx| url-status = dead}}</ref> * 2001: 1,363,992 <ref name=saudiemb3>{{cite web | title = ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം പരമകോടിയിൽ 1421 | publisher = സൗദി റോയൽ എംബസ്സി | date = 2001-03-09 | url = http://www.saudiembassy.net/archive/2001/news/page514.aspx | accessdate = 2009-07-30 | archive-date = 2020-03-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200311190439/https://www.saudiembassy.net/archive/2001/news/page514.aspx | url-status = dead }}</ref> {{Col-2}} * 2005: 1,534,759 <ref name=saudiemb4>{{cite web | title = 1425 [[ഹജ്ജ്]] ഒരു വിജയം, പ്രിൻസ് അബ്ദുൾ മജീദ് | publisher = സൗദി റോയൽ എംബസ്സി | date = 2005-01-25 | url = http://www.saudiembassy.net/archive/2005/news/page806.aspx | accessdate = 2009-07-30 | archive-date = 2019-08-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190826144637/https://www.saudiembassy.net/archive/2005/news/page806.aspx | url-status = dead }}</ref> * 2006: 1,654,407 <ref name=saudiem5>{{cite web | title = ഹജ്ജിന് 2.3 ദശലക്ഷം ആളുകൾ | publisher = സൗദി റോയൽ എംബസ്സി | date = 2006-12-30 | url = http://www.saudiembassy.net/archive/2006/news/page5.aspx | accessdate = 2009-07-30 | archive-date = 2020-02-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200229035136/https://www.saudiembassy.net/archive/2006/news/page5.aspx | url-status = dead }}</ref> * 2007: 1,707,814 <ref name=saudiem6>{{cite web | title = 1.7 ദശലക്ഷം ആളുകൾ ഹജ്ജിനായി സൗദിയിൽ എത്തിച്ചേർന്നു | publisher = സൗദി റോയൽ എംബസ്സി | date = 2007-12-17 | url = http://www.saudiembassy.net/archive/2007/news/page15.aspx | accessdate = 2009-07-30 | archive-date = 2020-03-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200302213726/https://www.saudiembassy.net/archive/2007/news/page15.aspx | url-status = dead }}</ref> * 2008: 1,729,841 <ref name=saudiem7>{{cite web | title = ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണത്തിൽ റെക്കോഡ് വർദ്ധന | publisher = സൗദി റോയൽ എംബസ്സി | date = 2008-12-06 | url = http://www.saudiembassy.net/affairs/recent-news/news12060801.aspx | accessdate = 2009-07-30 | archive-date = 2010-06-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100612115203/http://saudiembassy.net/affairs/recent-news/news12060801.aspx | url-status = dead }}</ref> * 2009: 1,613,000 <ref name=saudiem8>{{cite web | title = 1430 ഹജ്ജിന് 2.5 ദശലക്ഷം തീർത്ഥാടകർ | publisher = സൗദി റോയൽ എംബസ്സി | date = 2009-11-29 | url = http://www.saudiembassy.net/latest_news/news11290904.aspx | accessdate = 2009-12-08 | archive-date = 2010-06-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100612012925/http://saudiembassy.net/latest_news/news11290904.aspx | url-status = dead }}</ref> * 2010: 1,799,601 <ref name=saudiem9>{{cite web | title = 1431 ലെ ഹജ്ജിന് 2.8 ദശലക്ഷം ആളുകൾ | publisher = സൗദി റോയൽ എംബസ്സി | date = 2010-11-18 | url = http://www.saudiembassy.or.jp/En/PressReleases/2010/20101118.htm | accessdate = 2010-12-28 | archive-date = 2010-12-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101215093117/http://www.saudiembassy.or.jp/En/PressReleases/2010/20101118.htm | url-status = dead }}</ref> * 2011: 1,828,195 <ref name=saudiem10>{{cite web | title = 3 ദശലക്ഷം ആളുകൾ ഹജ്ജിനായി സൗദിയിൽ | publisher = സൗദി റോയൽ എംബസ്സി | date = 2011-11-06 | url = http://www.saudiembassy.net/latest_news/news11061102.aspx | accessdate = 2012-11-16 | archive-date = 2012-06-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120628155317/http://www.saudiembassy.net/latest_news/news11061102.aspx | url-status = dead }}</ref> {{Col-end}} == ചിത്രങ്ങൾ == <gallery> <!-- Image:arafa masjid.jpg|അറഫയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അറഫ മസ്ജിദ്.ഈ മസ്ജിദിന്റെ പകുതി ഭാഗമെ അറയിൽ നിൽക്കുന്നുള്ളൂ --> <!-- Image:arafa sangamam.jpg|അറഫയിൽ നിൽക്കുക എന്ന കർമ്മത്തിനിടയിൽ വിശ്വാസികൾ --> Image:in_mina1.jpg|മിനയിലെ തമ്പുകളിലും വഴിയോരങ്ങളിലുമായി രാപ്പാർക്കുന്ന ഹജ്ജികൾ Image:in_mina2.jpg|ദുൽഹജ്ജ് 10 ദിവസം മിനയിലെ രാപാർക്കൽ Image:makkah1.jpg|ദുൽഹജ്ജ് 10നു രാത്രി മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ മുകളിൽനിന്നുമുള്ള കാഴ്ച Image:makkah3.jpg|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ ഏറ്റവും മുകളിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം Image:makkah4.jpg|മസ്ജിദുൽ ഹറം ഓവർ ബ്രഡ്ജിൽ നിന്നുള്ള വിദൂര ദൃശ്യം Image:thavaf1.jpg Image:thavaf2.jpg Image:thavaf3.jpg Image:thavaf4.jpg Image:to_mina3.jpg Image:Khaimas.JPG </gallery> == ഇതും കൂടികാണുക == *[[ഇസ്ലാമിലെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] *[[ഉംറ]] *[[ബലി പെരുന്നാൾ]] == അവലംബം == {{Reflist|2}} == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> *{{Note|Khuran}} ഖുർ ആനിലെ രണ്ടാം അദ്ധ്യായം സുറത്തുൽ ബഖറയുടെ 128 സൂക്തം വ്യഖ്യാനിച്ച് ഇമാം ദുറുൽ മൻസൂർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഖുറാൻ വ്യഖ്യാനം 1/316 രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു .നൂഹ് നബിയുടെ കപ്പൽ കഅ്ബയെ 7 പ്രാവ്ശ്യം പ്രദക്സ്ഷിണം വെച്ചു എന്നും ഇതെ ഭാഗത്തു തന്ന്നെ കാണാം. == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.vazhi.org/Teachings/Hajjchart.pdf ഹജ്ജ് കർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പി.ഡി.എഫ്.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419025412/http://www.vazhi.org/Teachings/Hajjchart.pdf |date=2009-04-19 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419025412/http://www.vazhi.org/Teachings/Hajjchart.pdf |date=2009-04-19 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419025412/http://www.vazhi.org/Teachings/Hajjchart.pdf |date=2009-04-19 }} [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികാചാരങ്ങൾ]] {{Islam topics}} l9f8zzf8w60yflerf9o0j9zl3z3nzh2 0 12933 4630976 4468015 2026-06-18T02:51:26Z Sreehari lijinas 209493 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4630976 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|A. Ayyappan}} {{ToDisambig|വാക്ക്=അയ്യപ്പൻ}} {{Infobox Writer | name =എ അയ്യപ്പൻ | image = A ayyappan.JPG | imagesize = 250px | caption = എ. അയ്യപ്പൻ | pseudonym = | birthdate = {{birth date|1932|10|27}} | birthplace = [[ബാലരാമപുരം]] | deathdate = {{death date and age|2010|10|21|1949|10|27|df=yes}} | deathplace = [[തമ്പാനൂർ]] | occupation = [[കവി]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | period = | genre = പുരുഷൻ | subject = മലയാളം | movement = | debutworks = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = | notableworks = * വെയിൽതിന്നുന്ന പക്ഷി * എന്റെ ശവപ്പെട്ടി ചുമക്കുന്നവരോട് }} ആധുനികതയുടെ കാലത്തിനുശേഷമുള്ള തലമുറയിലെ [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] പ്രമുഖനായ കവിയായിരുന്നു '''എ. അയ്യപ്പൻ''' ([[1939|1949]] [[ഒക്ടോബർ 27]] - [[2010]] [[ഒക്ടോബർ 21]]). സവിശേഷമായ ബിംബയോജനയിലൂടെ കയ്പാർന്ന ജീവിതാനുഭവങ്ങളാവിഷ്കരിച്ചുകൊണ്ടു്, കവിതയ്ക്കു പുത്തൻഭാവുകത്വം രൂപപ്പെടുത്താൻ അയ്യപ്പനു കഴിഞ്ഞു. തൻറെ കവിതകളെക്കുറിച്ച് ഒരിക്കൽ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ ഒരു കവിത കുറിച്ചു: "ഞാൻ കാട്ടിലും കടലോരത്തുമിരുന്നു കവിതയെഴുതുന്നു. സ്വന്തമായൊരു മുറിയില്ലാത്തവൻ. എന്റെ കാട്ടാറിന്റെ അടുത്തു വന്നു നിന്നവർക്കും ശത്രുവിനും സഖാവിനും സമകാലീന ദുഃഖിതർക്കും ഞാനിതു  പങ്കുവയ്ക്കുന്നു." == ജീവിതരേഖ == 1949 ഒക്ടോബർ 27ന് [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ [[ബാലരാമപുരം|ബാലരാമപുരത്തു]] ജനിച്ചു.<ref name="സമയംതെറ്റിയോടുന്നസൂചി&quot;">{{cite news|title=കവി അയ്യപ്പൻ അന്തരിച്ചു.|url=http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=134722&cat=678|accessdate=22 ഒക്ടോബർ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=21 ഒക്ടോബർ 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140701143258/http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=134722&cat=678|archivedate=2014-07-01|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം|url-status=dead}}</ref> <ref name="manorama">{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=134874&cat=678 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-07-01 |archive-date=2014-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140701143253/http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=134874&cat=678 |url-status=dead }}</ref> അറുമുഖനും മുത്തമ്മാളുമായിരുന്നു മാതാപിതാക്കൾ. അയ്യപ്പന് ഒരു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അച്ഛനും പതിനഞ്ചു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അമ്മയും ആത്മഹത്യചെയ്തു. തുടർന്ന്, മൂത്തസഹോദരി സുബ്ബലക്ഷ്മിയുടെയും സഹോദരീഭർത്താവായ വി. കൃഷ്ണന്റെയും സംരക്ഷണയിൽ, നേമത്തു വളർന്നു. വിദ്യാഭ്യാസംകഴിഞ്ഞ് [[അക്ഷരം]] മാസികയുടെ പ്രസാധകനും പത്രാധിപരുമായി. 2010 ൽ കവിതയ്ക്കുള്ള [[ആശാൻ പുരസ്കാരം|ആശാൻ പുരസ്കാരത്തിനർഹനായി.]] 2010 ഒക്ടോബർ 23-ന്, ചെന്നൈയിൽവച്ചു പുരസ്കാരമേറ്റുവാങ്ങാനിരിക്കേ, ഒക്ടോബർ 21-നു വൈകീട്ട്, ആറുമണിയോടെ തിരുവനന്തപുരത്തുവച്ച്, അയ്യപ്പൻ അന്തരിച്ചു. പോലീസിന്റെ ഫ്ലയിങ്ങ് സ്ക്വാഡ്, വഴിയിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽക്കണ്ടെത്തി, ആശുപത്രിയിലെത്തിച്ച അയ്യപ്പനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞതു മരണശേഷമാണ്. [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതമാണു]] മരണകാരണമെന്നു സംശയിക്കപ്പെടുന്നു. പൂർണ്ണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ ഒക്ടോബർ 26-നു തൈക്കാടു ശാന്തികവാടത്തിൽ അയ്യപ്പൻ്റെ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു. ജീവിതത്തിൻെറ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ, അദ്ദേഹം നാലു വർഷത്തോളം [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] മണത്തണയിൽ താമസിച്ച് കവിതകളെഴുതിയിരുന്നു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ== # 1992 - കനകശ്രീ അവാർഡ് / കവിത - പ്രവാസികളുടെ ഗീതം # 1999 - കേരളസാഹിത്യഅക്കാദമിപുരസ്‌ക്കാരം / കവിത - [[വെയിൽ തിന്നുന്ന പക്ഷി|വെയിൽതിന്നുന്ന പക്ഷി]] # 2003 - പണ്ഡിറ്റ്‌ കെ പി കറുപ്പൻ പുരസ്ക്കാരം /കവിത - ചിറകുകൾകൊണ്ടൊരു കൂട് # 2007 - എസ്.ബി.ടി. അവാർഡ്‌ # 2008 - അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്‌ # 2010 - [https://malayalamkavithakal.com/category/malayalam-literary-awards/asan-smaraka-kavitha-puraskaram-%e0%b4%86%e0%b4%b6%e0%b4%be%e0%b5%bb-%e0%b4%b8%e0%b5%8d%e0%b4%ae%e0%b4%be%e0%b4%b0%e0%b4%95-%e0%b4%95%e0%b4%b5%e0%b4%bf%e0%b4%a4%e0%b4%be-%e0%b4%aa%e0%b5%81%e0%b4%b0/ആശാൻ പുരസ്‌കാരം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == കൃതികൾ == {{Div col begin|3}} *കറുപ്പ് *മാളമില്ലാത്ത പാമ്പ് *ബുദ്ധനും ആട്ടിൻകുട്ടിയും *ബലിക്കുറിപ്പുകൾ *[[വെയിൽ തിന്നുന്ന പക്ഷി|വെയിൽ തിന്നുന്ന പക്ഷി]] *ഗ്രീഷ്മവും കണ്ണീരും *ചിറകുകൾകൊണ്ടൊരു കൂട് *മുളന്തണ്ടിനു രാജയക്ഷ്മാവ് *കൽക്കരിയുടെ നിറമുള്ളവൻ *തെറ്റിയാടുന്ന സെക്കന്റ് സൂചി (എ. അയ്യപ്പന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ) *പ്രവാസിയുടെ ഗീതം *ചിത്തരോഗാശുപത്രിയിലെ ദിവസങ്ങൾ *ജയിൽമുറ്റത്തെപ്പൂക്കൾ *ഭൂമിയുടെ കാവൽക്കാരൻ *മണ്ണിൽ മഴവില്ലു വിരിയുന്നു *കാലംഘടികാരം {{Div col end}} ==അവസാന കവിത== '''പല്ല്''' :''അമ്പ് ഏതു നിമിഷവും :''മുതുകിൽ തറയ്ക്കാം :''പ്രാണനും കൊണ്ട് ഓടുകയാണ് :''വേടന്റെ കൂര കഴിഞ്ഞ് റാന്തൽ വിളക്കുകൾ ചുറ്റും :''എന്റെ രുചിയോർത്ത് :''അഞ്ചെട്ടു പേർ :''കൊതിയോടെ :''ഒരു മരവും മറ തന്നില്ല :''ഒരു പാറയുടെ വാതിൽ തുറന്ന് :''ഒരു ഗർജ്ജനം സ്വീകരിച്ചു :''അവന്റെ വായ്‌ക്ക് ഞാനിരയായി ചെന്നൈയിൽ വച്ച് ആശാൻ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുന്ന വേളയിൽ അവതരിപ്പിക്കുവാൻ വേണ്ടി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈമടക്കിൽ സൂക്ഷിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തിയതാണീ കവിത ==മരണം== എ. അയ്യപ്പൻ 2010 ഒക്ടോബർ 21-നു അന്തരിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം തമ്പാനൂരിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽ കാണപ്പെട്ട അയ്യപ്പനെ പോലീസ് ജനറൽ ആശുപത്രിയിൽ എത്തിക്കുകയായിരുന്നു. ആശുപത്രിയിൽ വെച്ചായിരുന്നു അന്ത്യം.<ref name="manorama" /> എ. അയ്യപ്പൻറെ മരണാനന്തരം പത്ര-ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളിലും സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലും ഏറെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിൻറെ കവിതകളിൽ ഒന്നാണ് 'എൻ‌റെ ശവപ്പെട്ടി ചുമക്കുന്നവരോട്.' കവിത ഇങ്ങനെ: എൻ‌റെ ശവപ്പെട്ടി ചുമക്കുന്നവരോട് ഒസ്യത്തിൽ ഇല്ലാത്ത ഒരു രഹസ്യം പറയാനുണ്ട് എൻ‌റെ ഹൃദയത്തിൻ‌റെ സ്ഥാനത്ത് ഒരു പൂവുണ്ടായിരിക്കും ജിജ്ഞാസയുടെ ദിവസങ്ങളിൽ പ്രേമത്തിൻ‌റെ- ആത്മതത്വം പറഞ്ഞു തന്നവളുടെ ഉപഹാരം മണ്ണു മൂടുന്നതിനു മുമ്പ് ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും ആ പൂവ് പറിക്കണം ദലങൾ കൊണ്ടു മുഖം മൂടണം രേഖകൾ മാഞ്ഞ കൈവെള്ളയിലും ഒരു ദലം പൂവിലൂടെ എനിക്കു തിരിച്ചു പോകണം പൂവിലൂടെ എനിക്കു തിരിച്ചുപോകണം മരണത്തിൻ‌റെ തൊട്ടുമുമ്പുള്ള നിമിഷം ഈ സത്യം പറയാൻ സമയമില്ലായിരിക്കും ഒഴിച്ചു തന്ന തണുത്ത വെള്ളത്തീലൂടെ അതു മൃതിയിലേക്ക് ഒലിച്ചുപോകും ഇല്ലെങ്കിൽ ഈ ശവപ്പെട്ടി മൂടാതെ പോകൂ ഇല്ലെങ്കിൽ ഈ ശവപ്പെട്ടി മൂടാതെ പോകൂ ഇനിയെൻ‌റെ ചങ്ങാതികൾ മരിച്ചവരാണല്ലോ! ==അവലംബം== <references />3. [https://malayalamkavithakal.com/category/a-ayyappan/ എ.അയ്യപ്പന്റെ കവിതകൾ A. Ayyapante Kavithakal]{{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} {{DEFAULTSORT:അയ്യപ്പൻ, എ.}} [[വർഗ്ഗം:1949-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2010-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 27-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 21-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:അവിവാഹിതർ]] 1jw2834b59t0esyf1v0jn6brgrmycfr 0 12945 4630930 4630860 2026-06-17T16:42:03Z Vinayaraj 25055 4630930 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sippy Pallippuram}} {{Infobox writer | name = സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം | image = Sippy PallipuramDSC 0057.JPG | imagesize = 150px | alt = | caption = സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1943|5|18|df=y}} | birth_place = [[Pallippuram, Ernakulam]] | death_date = | death_place = | occupation = എഴുത്തുകാരൻ | nationality = ഇന്ത്യക്കാരൻ | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = {{ubl|''Unnikalkku Noottiyettu Gurudeva Kathakal''|''Oridathoru Kunjunni''|''Thathakalude Gramam''|''Appuppan Thadiyude Swarga Yathra''|''Pooram''}} | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = {{ubl|[[Kerala Sahitya Akademi Award|Kerala Sahitya Akademi Endowment]]|2010&nbsp;[[Kerala Sahitya Akademi Award for Children's Literature]]|2013&nbsp;[[List of Malayalam literary awards#Kendra Sahitya Akademi Award for Children's Literature (Bal Sahitya Puraskar)|Kendra Sahitya Akademi Award for Children's Literature]]}} }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] പ്രശസ്ത ബാലസാഹിത്യകാ‍രനാണ് '''സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം'''. ദേശീയവും പ്രാദേശികവുമായ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== 1943 മെയ് 18-നു എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[വൈപ്പിൻ]] പള്ളിപ്പുറത്തു ജനിച്ചു. 1966 മുതൽ പള്ളിപ്പുറം സെന്റ് മേരീസ് ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ മൂന്നുദശകങ്ങളായി മലയാള ബാലസാഹിത്യരംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. ഇതിനകം 130 ബാലസാഹിത്യകൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ പുഴ മാസികയുടെ എഡിറ്ററായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ നാലു ദശകങ്ങളായി മലയാള ബാലസാഹിത്യ രംഗത്ത്‌ സജിവമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. ഇതിനകം ഇരുന്നൂറിൽപ്പരം ബാലസാഹിത്യ കൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. 'കാട്ടിലെ കഥകൾ' ഇംഗ്ലീഷിലേക്കും, “തത്തകളുടെ ഗ്രാമം” തമിഴ്‌- ഗുജറാത്തി, തെലുങ്ക്‌ എന്നീ ഭാഷകളിലേക്കും ക്രേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാഡമി വിവർത്തനം ചെയ്തു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. കേരളയുവത, ചെറുപുഷ്പം, ദിദിമുസ്‌ എന്നി മാസികകളുടെ പത്രാധിപസമിതി അംഗമാണ്‌. സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്‌ ഗവേണിംഗ്‌ ബോഡി അംഗമായി നാലു തവണ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. സമസ്ത കേരള സാഹിത്യ പരിഷത്തിന്റെ എക്‌സിക്യൂട്ടിവ്‌ അംഗം എന്ന നിലയിലും പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. ഇപ്പോൾ സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ സ്മാരകകമ്മിറ്റിയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. കുട്ടികളിൽ പ്രകൃതിസ്നേഹം, ദേശഭക്തി, ഗുരുഭക്തി, മാതാപിതാക്കളോടുള്ള ബഹുമാനം, സത്യസന്ധത, ആത്മാർത്ഥത, കാരുണ്യശിലം തുടങ്ങിയ സദ്ഗുണങ്ങൾ വളർത്തിയെടുക്കന്നവയാണ്‌ ഈ കൃതികൾ. ===കുടുംബം=== ഭാര്യ : മേരിസെലിൻ, മക്കൾ : ശാരിക, നവനീത്‌. == കൃതികൾ == *ചെണ്ട *[[ഉണ്ണികൾക്കു നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കൃതികൾ]] *പൂരം *അപ്പൂപ്പൻ‌താടിയുടെ സ്വർഗ്ഗയാത്ര *ആനക് തുമ്പിക്കൈ ഉണ്ടായതെങ്ങനെ? *നൂറ് നേഴ്സറിപ്പാട്ടുകൾ *ചാഞ്ചാടുണ്ണീ ചാഞ്ചാട് (50 നാടൻപാട്ടുകൾ) *നൂറ് അക്ഷരപ്പാട്ടുകൾ *നൂറ് ഗണിതഗാനങ്ങൾ *[[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച|തത്തമ്മേ പൂച്ചപൂച്ച]] *മിന്നാമിനുങ്ങ് *ഉണ്ടനും ഉണ്ടിയും പുലിയച്ചനും *തേൻ‌തുള്ളികൾ *ചന്ദനപ്പാവ *മയിലും മഴവില്ലും *കാട്ടിലെ കഥകൾ *കുറുക്കൻ കഥകൾ *ഗുരുഭക്തിയുടെ കഥകൾ *ഉണ്ണിക്ക് നല്ലകഥകൾ *[[നമ്പൂര്യച്ചനും ഭൂതവും]] *പാവയ്ക്കക്കുട്ടൻ *[[കുരങ്ങാട്ടിയും കള്ളനോട്ടുകാരും]] *പാൽക്കിണ്ണം *സ്വർണ്ണക്കമ്പിളി *കഥകളിപ്പൈങ്കിളി *തത്തകളുടെ ഗ്രാമം *പപ്പടം പഴം പായസം *[[ഒരിടത്ത് ഒരിടത്ത് ഒരു കുഞ്ഞുണ്ണി]] *അമ്മപ്രാവും കുഞ്ഞിപ്രാവും [[File:Sippy Pallippuram.jpg|thumb|സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം 2019ൽ]] [[File:Sippy pallipuram.ogg|thumb|സിപ്പി പള്ളിപ്പുറത്തിന്റെ കഥ പറച്ചിൽ]] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == *ചെണ്ട എന്ന കൃതിക്ക് ബാലസാഹിത്യത്തിനുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് (1988) *പൂരം എന്ന കൃതിക്ക് പ്രഥമ ഭീമ ബാ‍ലസാഹിത്യ അവാർഡ് (1988), [[എൻ.സി.ഇ.ആർ.ടി]]യുടെ ദേശീയ അവാർഡ് *തത്തകളുടെ ഗ്രാമം എന്ന കൃതിക്ക് തൃശ്ശൂർ സഹൃദയവേദി അവാർഡ് (1988), കൈരളി ചിൽഡ്രൺസ് ബുക്ക്‌ട്രസ്റ്റ് അവാർഡ് *പപ്പടം പഴം പായസം എന്ന കൃതിക്ക് കുടുംബദീപം അവാർഡ് *1992-ൽ ഏറ്റവും നല്ല അദ്ധ്യാപകനുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് *അപ്പൂപ്പൻ‌താടിയുടെ സ്വർഗ്ഗയാത്ര എന്ന കൃതിക്ക് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അവാർഡ് (1990), കെ.സി.ബി.സി. അവാർഡ്, [[സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] അവാർഡ്, ഏറ്റവും നല്ല മുദ്രണത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് *കേരള സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് നൽകുന്ന ബാലസാഹിത്യരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള സി.ജി. ശാന്തകുമാർ അവാർഡ് (2009)<ref>http://www.ksicl.org/award{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="13TA717-.XTG">{{cite web|title=ബാലസാഹിത്യരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള സി.ജി. ശാന്തകുമാർ അവാർഡ് (2009)|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|work=മാതൃഭൂമി|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2010 ഓഗസ്റ്റ് 29|language=മലയാളം|date=2010 മാർച്ച് 13|archive-date=2010-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20101009110829/http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|url-status=dead}}</ref> *[[കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്|കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിന്റെ]] ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി എഴുതിയ '''[[ഒരിടത്ത് ഒരിടത്ത് ഒരു കുഞ്ഞുണ്ണി]]''' എന്ന പുസ്തകത്തിന് 2010-ലെ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ബാലസാഹിത്യപുരസ്കാരം.<ref name="mat-aug-27-2010">{{cite web|title=സിപ്പി പള്ളിപ്പുറത്തിന് കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌ക്കാരം|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|work=മാതൃഭൂമി|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2010 ഓഗസ്റ്റ് 27|language=മലയാളം|date=2010 ഓഗസ്റ്റ് 27|archive-date=2010-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20101009110829/http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|url-status=dead}}</ref> == ഇതും കാണുക == *[[ശ്രീജിത്ത് മൂത്തേടത്ത്]] == അവലംബം == {{reflist}} {{commons category|Sippy Pallippuram}} [[വർഗ്ഗം:1943-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ബാലസാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചവർ]] 0ipiho9bh1pcwu04mjeuchlujuaqwam 4631072 4630930 2026-06-18T11:41:34Z Sreehari lijinas 209493 /* ജീവിതരേഖ */ 4631072 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sippy Pallippuram}} {{Infobox writer | name = സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം | image = Sippy PallipuramDSC 0057.JPG | imagesize = 150px | alt = | caption = സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1943|5|18|df=y}} | birth_place = [[Pallippuram, Ernakulam]] | death_date = | death_place = | occupation = എഴുത്തുകാരൻ | nationality = ഇന്ത്യക്കാരൻ | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = {{ubl|''Unnikalkku Noottiyettu Gurudeva Kathakal''|''Oridathoru Kunjunni''|''Thathakalude Gramam''|''Appuppan Thadiyude Swarga Yathra''|''Pooram''}} | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = {{ubl|[[Kerala Sahitya Akademi Award|Kerala Sahitya Akademi Endowment]]|2010&nbsp;[[Kerala Sahitya Akademi Award for Children's Literature]]|2013&nbsp;[[List of Malayalam literary awards#Kendra Sahitya Akademi Award for Children's Literature (Bal Sahitya Puraskar)|Kendra Sahitya Akademi Award for Children's Literature]]}} }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] പ്രശസ്ത ബാലസാഹിത്യകാ‍രനാണ് '''സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം'''. ദേശീയവും പ്രാദേശികവുമായ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== 1943 മെയ് 18-നു എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[വൈപ്പിൻ]] പള്ളിപ്പുറത്തു ജനിച്ചു. 1966 മുതൽ പള്ളിപ്പുറം സെന്റ് മേരീസ് ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ മൂന്നുദശകങ്ങളായി മലയാള ബാലസാഹിത്യരംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. ഇതിനകം 130 ബാലസാഹിത്യകൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ പുഴ മാസികയുടെ എഡിറ്ററായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ നാലു ദശകങ്ങളായി മലയാള ബാലസാഹിത്യ രംഗത്ത്‌ സജിവമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. ഇതിനകം ഇരുന്നൂറിൽപ്പരം ബാലസാഹിത്യ കൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. 'കാട്ടിലെ കഥകൾ' ഇംഗ്ലീഷിലേക്കും, “തത്തകളുടെ ഗ്രാമം” തമിഴ്‌- ഗുജറാത്തി, തെലുങ്ക്‌ എന്നീ ഭാഷകളിലേക്കും ക്രേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാഡമി വിവർത്തനം ചെയ്തു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. കേരളയുവത, ചെറുപുഷ്പം, ദിദിമുസ്‌ എന്നി മാസികകളുടെ പത്രാധിപസമിതി അംഗമാണ്‌. സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്‌ ഗവേണിംഗ്‌ ബോഡി അംഗമായി നാലു തവണ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. സമസ്ത കേരള സാഹിത്യ പരിഷത്തിന്റെ എക്‌സിക്യൂട്ടിവ്‌ അംഗം എന്ന നിലയിലും പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. ഇപ്പോൾ സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ സ്മാരകകമ്മിറ്റിയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. കുട്ടികളിൽ പ്രകൃതിസ്നേഹം, ദേശഭക്തി, ഗുരുഭക്തി, മാതാപിതാക്കളോടുള്ള ബഹുമാനം, സത്യസന്ധത, ആത്മാർത്ഥത, കാരുണ്യശിലം തുടങ്ങിയ സദ്ഗുണങ്ങൾ വളർത്തിയെടുക്കന്നവയാണ്‌ ഈ കൃതികൾ. ===കുടുംബം=== ഭാര്യ : മേരിസെലിൻ, മക്കൾ : ശാരിക, നവനീത്‌. == കൃതികൾ == *ചെണ്ട *[[ഉണ്ണികൾക്കു നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കൃതികൾ|ഉണ്ണികൾക്കു നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കഥകൾ]] *പൂരം *അപ്പൂപ്പൻ‌താടിയുടെ സ്വർഗ്ഗയാത്ര *ആനക് തുമ്പിക്കൈ ഉണ്ടായതെങ്ങനെ? *നൂറ് നേഴ്സറിപ്പാട്ടുകൾ *ചാഞ്ചാടുണ്ണീ ചാഞ്ചാട് (50 നാടൻപാട്ടുകൾ) *നൂറ് അക്ഷരപ്പാട്ടുകൾ *നൂറ് ഗണിതഗാനങ്ങൾ *[[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച|തത്തമ്മേ പൂച്ചപൂച്ച]] *മിന്നാമിനുങ്ങ് *ഉണ്ടനും ഉണ്ടിയും പുലിയച്ചനും *തേൻ‌തുള്ളികൾ *ചന്ദനപ്പാവ *മയിലും മഴവില്ലും *കാട്ടിലെ കഥകൾ *കുറുക്കൻ കഥകൾ *ഗുരുഭക്തിയുടെ കഥകൾ *ഉണ്ണിക്ക് നല്ലകഥകൾ *[[നമ്പൂര്യച്ചനും ഭൂതവും]] *പാവയ്ക്കക്കുട്ടൻ *[[കുരങ്ങാട്ടിയും കള്ളനോട്ടുകാരും]] *പാൽക്കിണ്ണം *സ്വർണ്ണക്കമ്പിളി *കഥകളിപ്പൈങ്കിളി *തത്തകളുടെ ഗ്രാമം *പപ്പടം പഴം പായസം *[[ഒരിടത്ത് ഒരിടത്ത് ഒരു കുഞ്ഞുണ്ണി]] *അമ്മപ്രാവും കുഞ്ഞിപ്രാവും [[File:Sippy Pallippuram.jpg|thumb|സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം 2019ൽ]] [[File:Sippy pallipuram.ogg|thumb|സിപ്പി പള്ളിപ്പുറത്തിന്റെ കഥ പറച്ചിൽ]] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == *ചെണ്ട എന്ന കൃതിക്ക് ബാലസാഹിത്യത്തിനുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് (1988) *പൂരം എന്ന കൃതിക്ക് പ്രഥമ ഭീമ ബാ‍ലസാഹിത്യ അവാർഡ് (1988), [[എൻ.സി.ഇ.ആർ.ടി]]യുടെ ദേശീയ അവാർഡ് *തത്തകളുടെ ഗ്രാമം എന്ന കൃതിക്ക് തൃശ്ശൂർ സഹൃദയവേദി അവാർഡ് (1988), കൈരളി ചിൽഡ്രൺസ് ബുക്ക്‌ട്രസ്റ്റ് അവാർഡ് *പപ്പടം പഴം പായസം എന്ന കൃതിക്ക് കുടുംബദീപം അവാർഡ് *1992-ൽ ഏറ്റവും നല്ല അദ്ധ്യാപകനുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് *[[അപ്പൂപ്പൻ‌താടിയുടെ സ്വർഗ്ഗയാത്ര]] എന്ന കൃതിക്ക് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അവാർഡ് (1990), കെ.സി.ബി.സി. അവാർഡ്, [[സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] അവാർഡ്, ഏറ്റവും നല്ല മുദ്രണത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് *കേരള സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് നൽകുന്ന ബാലസാഹിത്യരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള സി.ജി. ശാന്തകുമാർ അവാർഡ് (2009)<ref>http://www.ksicl.org/award{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="13TA717-.XTG">{{cite web|title=ബാലസാഹിത്യരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള സി.ജി. ശാന്തകുമാർ അവാർഡ് (2009)|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|work=മാതൃഭൂമി|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2010 ഓഗസ്റ്റ് 29|language=മലയാളം|date=2010 മാർച്ച് 13|archive-date=2010-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20101009110829/http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|url-status=dead}}</ref> *[[കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്|കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിന്റെ]] ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി എഴുതിയ '''[[ഒരിടത്ത് ഒരിടത്ത് ഒരു കുഞ്ഞുണ്ണി]]''' എന്ന പുസ്തകത്തിന് 2010-ലെ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ബാലസാഹിത്യപുരസ്കാരം.<ref name="mat-aug-27-2010">{{cite web|title=സിപ്പി പള്ളിപ്പുറത്തിന് കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌ക്കാരം|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|work=മാതൃഭൂമി|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2010 ഓഗസ്റ്റ് 27|language=മലയാളം|date=2010 ഓഗസ്റ്റ് 27|archive-date=2010-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20101009110829/http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|url-status=dead}}</ref> == ഇതും കാണുക == *[[ശ്രീജിത്ത് മൂത്തേടത്ത്]] == അവലംബം == {{reflist}} {{commons category|Sippy Pallippuram}} [[വർഗ്ഗം:1943-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ബാലസാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചവർ]] rohosr6qu2t2xhsm6toxqitatt0x2co 4631073 4631072 2026-06-18T11:43:42Z Sreehari lijinas 209493 /* കൃതികൾ */ 4631073 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sippy Pallippuram}} {{Infobox writer | name = സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം | image = Sippy PallipuramDSC 0057.JPG | imagesize = 150px | alt = | caption = സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1943|5|18|df=y}} | birth_place = [[Pallippuram, Ernakulam]] | death_date = | death_place = | occupation = എഴുത്തുകാരൻ | nationality = ഇന്ത്യക്കാരൻ | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = {{ubl|''Unnikalkku Noottiyettu Gurudeva Kathakal''|''Oridathoru Kunjunni''|''Thathakalude Gramam''|''Appuppan Thadiyude Swarga Yathra''|''Pooram''}} | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = {{ubl|[[Kerala Sahitya Akademi Award|Kerala Sahitya Akademi Endowment]]|2010&nbsp;[[Kerala Sahitya Akademi Award for Children's Literature]]|2013&nbsp;[[List of Malayalam literary awards#Kendra Sahitya Akademi Award for Children's Literature (Bal Sahitya Puraskar)|Kendra Sahitya Akademi Award for Children's Literature]]}} }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] പ്രശസ്ത ബാലസാഹിത്യകാ‍രനാണ് '''സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം'''. ദേശീയവും പ്രാദേശികവുമായ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== 1943 മെയ് 18-നു എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[വൈപ്പിൻ]] പള്ളിപ്പുറത്തു ജനിച്ചു. 1966 മുതൽ പള്ളിപ്പുറം സെന്റ് മേരീസ് ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. കഴിഞ്ഞ മൂന്നുദശകങ്ങളായി മലയാള ബാലസാഹിത്യരംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. ഇതിനകം 130 ബാലസാഹിത്യകൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ പുഴ മാസികയുടെ എഡിറ്ററായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ നാലു ദശകങ്ങളായി മലയാള ബാലസാഹിത്യ രംഗത്ത്‌ സജിവമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. ഇതിനകം ഇരുന്നൂറിൽപ്പരം ബാലസാഹിത്യ കൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. 'കാട്ടിലെ കഥകൾ' ഇംഗ്ലീഷിലേക്കും, “തത്തകളുടെ ഗ്രാമം” തമിഴ്‌- ഗുജറാത്തി, തെലുങ്ക്‌ എന്നീ ഭാഷകളിലേക്കും ക്രേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാഡമി വിവർത്തനം ചെയ്തു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. കേരളയുവത, ചെറുപുഷ്പം, ദിദിമുസ്‌ എന്നി മാസികകളുടെ പത്രാധിപസമിതി അംഗമാണ്‌. സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്‌ ഗവേണിംഗ്‌ ബോഡി അംഗമായി നാലു തവണ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. സമസ്ത കേരള സാഹിത്യ പരിഷത്തിന്റെ എക്‌സിക്യൂട്ടിവ്‌ അംഗം എന്ന നിലയിലും പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. ഇപ്പോൾ സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ സ്മാരകകമ്മിറ്റിയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. കുട്ടികളിൽ പ്രകൃതിസ്നേഹം, ദേശഭക്തി, ഗുരുഭക്തി, മാതാപിതാക്കളോടുള്ള ബഹുമാനം, സത്യസന്ധത, ആത്മാർത്ഥത, കാരുണ്യശിലം തുടങ്ങിയ സദ്ഗുണങ്ങൾ വളർത്തിയെടുക്കന്നവയാണ്‌ ഈ കൃതികൾ. ===കുടുംബം=== ഭാര്യ : മേരിസെലിൻ, മക്കൾ : ശാരിക, നവനീത്‌. == കൃതികൾ == *ചെണ്ട *[[ഉണ്ണികൾക്കു നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കൃതികൾ|ഉണ്ണികൾക്കു നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കഥകൾ]] *പൂരം *[[അപ്പൂപ്പൻ‌താടിയുടെ സ്വർഗ്ഗയാത്ര]] *ആനക് തുമ്പിക്കൈ ഉണ്ടായതെങ്ങനെ? *നൂറ് നേഴ്സറിപ്പാട്ടുകൾ *ചാഞ്ചാടുണ്ണീ ചാഞ്ചാട് (50 നാടൻപാട്ടുകൾ) *നൂറ് അക്ഷരപ്പാട്ടുകൾ *നൂറ് ഗണിതഗാനങ്ങൾ *[[തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച|തത്തമ്മേ പൂച്ചപൂച്ച]] *മിന്നാമിനുങ്ങ് *ഉണ്ടനും ഉണ്ടിയും പുലിയച്ചനും *തേൻ‌തുള്ളികൾ *ചന്ദനപ്പാവ *മയിലും മഴവില്ലും *കാട്ടിലെ കഥകൾ *കുറുക്കൻ കഥകൾ *ഗുരുഭക്തിയുടെ കഥകൾ *ഉണ്ണിക്ക് നല്ലകഥകൾ *[[നമ്പൂര്യച്ചനും ഭൂതവും]] *പാവയ്ക്കക്കുട്ടൻ *[[കുരങ്ങാട്ടിയും കള്ളനോട്ടുകാരും]] *പാൽക്കിണ്ണം *സ്വർണ്ണക്കമ്പിളി *കഥകളിപ്പൈങ്കിളി *തത്തകളുടെ ഗ്രാമം *പപ്പടം പഴം പായസം *[[ഒരിടത്ത് ഒരിടത്ത് ഒരു കുഞ്ഞുണ്ണി]] *അമ്മപ്രാവും കുഞ്ഞിപ്രാവും [[File:Sippy Pallippuram.jpg|thumb|സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം 2019ൽ]] [[File:Sippy pallipuram.ogg|thumb|സിപ്പി പള്ളിപ്പുറത്തിന്റെ കഥ പറച്ചിൽ]] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == *ചെണ്ട എന്ന കൃതിക്ക് ബാലസാഹിത്യത്തിനുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് (1988) *പൂരം എന്ന കൃതിക്ക് പ്രഥമ ഭീമ ബാ‍ലസാഹിത്യ അവാർഡ് (1988), [[എൻ.സി.ഇ.ആർ.ടി]]യുടെ ദേശീയ അവാർഡ് *തത്തകളുടെ ഗ്രാമം എന്ന കൃതിക്ക് തൃശ്ശൂർ സഹൃദയവേദി അവാർഡ് (1988), കൈരളി ചിൽഡ്രൺസ് ബുക്ക്‌ട്രസ്റ്റ് അവാർഡ് *പപ്പടം പഴം പായസം എന്ന കൃതിക്ക് കുടുംബദീപം അവാർഡ് *1992-ൽ ഏറ്റവും നല്ല അദ്ധ്യാപകനുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് *[[അപ്പൂപ്പൻ‌താടിയുടെ സ്വർഗ്ഗയാത്ര]] എന്ന കൃതിക്ക് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അവാർഡ് (1990), കെ.സി.ബി.സി. അവാർഡ്, [[സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] അവാർഡ്, ഏറ്റവും നല്ല മുദ്രണത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് *കേരള സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് നൽകുന്ന ബാലസാഹിത്യരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള സി.ജി. ശാന്തകുമാർ അവാർഡ് (2009)<ref>http://www.ksicl.org/award{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="13TA717-.XTG">{{cite web|title=ബാലസാഹിത്യരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള സി.ജി. ശാന്തകുമാർ അവാർഡ് (2009)|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|work=മാതൃഭൂമി|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2010 ഓഗസ്റ്റ് 29|language=മലയാളം|date=2010 മാർച്ച് 13|archive-date=2010-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20101009110829/http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|url-status=dead}}</ref> *[[കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്|കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിന്റെ]] ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി എഴുതിയ '''[[ഒരിടത്ത് ഒരിടത്ത് ഒരു കുഞ്ഞുണ്ണി]]''' എന്ന പുസ്തകത്തിന് 2010-ലെ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ബാലസാഹിത്യപുരസ്കാരം.<ref name="mat-aug-27-2010">{{cite web|title=സിപ്പി പള്ളിപ്പുറത്തിന് കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌ക്കാരം|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|work=മാതൃഭൂമി|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2010 ഓഗസ്റ്റ് 27|language=മലയാളം|date=2010 ഓഗസ്റ്റ് 27|archive-date=2010-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20101009110829/http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/205874/2010-03-13/kerala-13TA717-.XTG|url-status=dead}}</ref> == ഇതും കാണുക == *[[ശ്രീജിത്ത് മൂത്തേടത്ത്]] == അവലംബം == {{reflist}} {{commons category|Sippy Pallippuram}} [[വർഗ്ഗം:1943-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ബാലസാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചവർ]] aumsbyft68wo9zlwumyn9x23oditbyp 0 15558 4630972 3822190 2026-06-18T01:53:38Z Eloir 166650 4630972 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|J. C. Bamford}} [[പ്രമാണം:JCB (J.C. Bamford Excavators Limited) logo.svg|ലഘുചിത്രം|192x192ബിന്ദു|ജെ.സി.ബി. വ്യാപാരമുദ്ര]] വിവിധോദ്ദേശ ഉപകരണ വാഹനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണ് '''ജെ.സി.ബി''',അഥവാ '''ജെ.സി.ബാംഫോഡ് (ഏക്സ്കവേറ്റേഴ്സ്) ലി.'''. മണ്ണുമാന്തികളാണ് ജെ.സി.ബി യുടെ പ്രധാന ഉത്പന്നം. അവരുടെ [[ബാക്ക്ഹോ ലോഡർ|മണ്ണുമാന്തി]] യന്ത്രത്തിന്റെ വമ്പിച്ച സ്വീകാര്യത മൂലം എല്ലാത്തരം മണ്ണുമാന്തികളേയും ജെ.സി.ബി എന്ന് വാചികമായി പറയാറുണ്ടെന്നിരുന്നാലും ജെ.സി.ബി. കമ്പനിയുടെ ഔദ്യോഗിക വ്യാപാരമുദ്രയാണ്. നിർമ്മാണ വ്യാവസായിക കാർഷിക മേഖലകൾക്കായി ജെ.സി.ബി ഇപ്പോൾ വ്യത്യസ്തതരത്തിലുള്ള 160 യന്ത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. == കമ്പനി == [[File:JCB Backhoe loader operation - 2.ogg|ലഘു|ജെ.സി.ബി. മണ്ണുമാന്തിയുടെ പ്രവർത്തനം]] 1945 ഒക്ടോബറിൽ ഇംഗ്ലണ്ടുകാരനായ [[ജോസഫ് സിറിൽ ബാംഫോഡ്]] ആണ് കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചത്. ഇംഗ്ലണ്ട് ആസ്ഥാനമായ കമ്പനി ഇംഗ്ലണ്ടിനു പുറമേ [[ഇന്ത്യ]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[ബ്രസീൽ]], [[ചൈന]], [[ജർമ്മനി]] എന്നിവിടങ്ങളിലും വാഹനങ്ങൾ വിപണനത്തിനായി നിർമ്മിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ [[പൂനെ|പൂനെയിലാണ്]] കമ്പനിയുടെ നിർമ്മാണ ഘടകം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 2006-ൽ കമ്പനിക്ക് 4000 തൊഴിലാളികളാണുണ്ടായിരുന്നത്. 1945-ൽ ബാംഫോഡ് [[രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിൽ]] നിന്നും ഉപേക്ഷിച്ച വസ്തുക്കൾ കൊണ്ട് ഒരു ട്രയിലർ ഉണ്ടാക്കി, 1948‌-ഓടു കൂടി കമ്പനിയിൽ ആറുപേർ പണിയെടുക്കുകയും [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലാദ്യത്തെ]] മർദ്ദശക്തി(hydraulic) ടിപ്പർ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. 1953-ൽ ആദ്യമായി തൊട്ടി ഉപയോഗിച്ച് വസ്തുക്കൾ കോരുന്ന വാഹനം ഉണ്ടാക്കിയ കമ്പനി 1964 ആയപ്പോഴേക്കും അത്തരത്തിലുള്ള 3000 വാഹനങ്ങൾ വിറ്റിരുന്നു. ജർമ്മൻ ഉപകരണ നിർമ്മാണ കമ്പനിയായ വൈബ്രോമാക്സിന്റെ ഉടമസ്ഥരും ജെ.സി.ബി ആണ്. === വാഹനങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:JCB machine 01.JPG|thumb|300px|ഒരു ജെ.സി.ബി. മണ്ണുമാന്തി]] ഇന്ന് ജെ.സി.ബി നിർമ്മിക്കുന്ന വാഹനങ്ങളിൽ ഒട്ടുമിക്കതും ഏതെങ്കിലും തരം ഭൌമോപരിതല പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവയാണ്. മണ്ണുമാന്തുക, പാറപൊട്ടിക്കുക, കെട്ടിടങ്ങളും മറ്റും തകർക്കുക എന്നിവകൂടാതെ ട്രാക്റ്ററുകളും ജെ.സി.ബി നിർമ്മിക്കുന്നു. ടയറിലോടുന്നതും [[ടാങ്ക്|ടാങ്കുകളെ]] പോലെ ചങ്ങലകളിൽ ഓടുന്നവയുമായ( Caterpillar Model) വാഹനങ്ങൾ ജെ.സി.ബി ഉണ്ടാക്കുന്നു. === പ്രദർശന സംഘം === തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങളുടെ വിവിധ ഉപയോഗങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ കമ്പനി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള സംഘമാണ് ജെ.സി.ബി. ഡാൻസിങ് ഡിഗേഴ്സ് (നൃത്തംചെയ്യും കുഴിതോണ്ടികൾ). അസാധാരണമായ മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് കാട്ടിത്തരുകയാണ് ഇവർ ചെയ്യുന്നത്. വാഹനങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അഭ്യാസങ്ങൾ ഇവർ കാട്ടുന്നു. == പൊതുജീവിതത്തിൽ == * 2006 തുടക്കത്തിൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] മലകൾ ഇടിച്ച് പാടങ്ങൾ മണ്ണിട്ട് നികത്തുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പരിസ്ഥിതി സംഘടനകൾ ജെ.സി.ബി കളുടെ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയുണ്ടായി. * 2007 ജൂണിൽ കേരള സർക്കാർ ആരംഭിച്ച മൂന്നാർ കൈയേറ്റം ഒഴിപ്പിക്കൽ നടപടിയിൽ അനധികൃത കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചുമാറ്റാൻ ജെ.സി.ബികൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു. * മൂന്നാർ കൈയ്യേറ്റം ഒഴിപ്പിക്കലിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ജെ.സി.ബികളെ [[ദിനോസർ|ദിനോസറുകൾ]] ആയി സങ്കല്പ്പിച്ചുള്ള [[എം. മുകുന്ദൻ|എം. മുകുന്ദന്റെ]] കഥ [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ]] പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. * മലബാറിൽ പൊതുവെ ജെ.സി.ബിക്ക് [[ചേകന്നൂർ]] എന്നൊരു ഓമനപ്പേര് നിലവിലുണ്ട്{{തെളിവ്}} == ചിത്രശാല == <gallery> Image:JCB_407_hinten.jpg|ജെ.സി.ബി. 407 Image:JCB_407_vorne.jpg|ജെ.സി.ബി. 407 Image:JCB Fastrac 8250.jpg|ജെ.സി.ബി ഫാസ്റ്റ്രാക് 8250 പ്രമാണം:ജെ.സി.ബി 1z .jpg|പൊന്നാനി മാതൃ ശിശു ആശുപത്രിയിൽ മരം നടാൻ കുഴി ഒരുക്കുന്ന ഒരു ജെ.സി.ബി പ്രമാണം:ജെ.സി.ബി 2z .jpg|വെട്ട് കല്ല്‌ കുത്തിപോട്ടിക്കുന്ന ജെ.സി.ബി പ്രമാണം:ജെ.സിബി 3z .jpg|മരം [[പറിച്ചു നടൽ|പറിച്ചു നടൽ]] ജെ.സിബി ഉപയോഗിക്കുന്നു </gallery> == പുറം കണ്ണികൾ == {{Commons category|JCB}} * http://www.jcb.com/ * [http://www.jcb.com/(oafbxdrmayo45kuougu3ff55)/careers/thestory/history.aspx കമ്പനിയുടെ ചരിത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070722141820/http://www.jcb.com/(e34buezmwrgbina2c3f5jdmx)/careers/thestory/history.aspx |date=2007-07-22 }} * [http://www.heservices.co.uk/attractions/stuntteam%20-%20dates.htm ഡാൻസിങ് ഡിഗേഴ്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050312200549/http://www.heservices.co.uk/attractions/stuntteam%20-%20dates.htm |date=2005-03-12 }} * http://www.peterjohnson.co.uk/info.asp?ID=48 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070814064459/http://www.peterjohnson.co.uk/info.asp?ID=48 |date=2007-08-14 }} * http://website.lineone.net/~peterjohnsonent/ArenaText/dancing.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041211031316/http://website.lineone.net/~peterjohnsonent/ArenaText/dancing.htm |date=2004-12-11 }} * http://www.aber.ac.uk/~dcswww/Telematics/RWS/rws/tour/dancing.html [[വർഗ്ഗം:വാഹന നിർമ്മാണ കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം ആസ്ഥാനമായുള്ള ബഹുരാഷ്ട്രകമ്പനികൾ ‎]] [[വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ബ്രാൻഡുകൾ]] dphz56y0f0s8d7ifwu6twf27jjxqi6a 0 23678 4631035 4012731 2026-06-18T08:23:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631035 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{prettyurl|Atlantic Ocean}} മഹാസമുദ്രങ്ങളിൽ വിസ്തൃതിയിൽ രണ്ടാംസ്ഥാനത്തുള്ള [[സമുദ്രം|സമുദ്രമാണ്]] '''athlantic '''. 10,64,00,000 ച.കി.മീ. വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഈ സമുദ്രം [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] മൊത്തം ഉപരിതലത്തിന്റെ ഇരുപത് ശതമാനവും, മൊത്തം ജലവ്യാപ്ത ഉപരിതലത്തിന്റെ ഇരുപത്തി ആറു ശതമാനവും ആണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.mnsu.edu/emuseum/information/oceans/atlantic.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-03-06 |archive-date=2010-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100603191755/https://www.mnsu.edu/emuseum/information/oceans/atlantic.html |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.waterencyclopedia.com/Mi-Oc/Ocean-Basins.html</ref>. വടക്കേയറ്റം [[ആർട്ടിക് സമുദ്രം|ആർട്ടിക് സമുദ്രവും]], കിഴക്കുഭാഗത്ത് [[യൂറോപ്പ്]], [[ആഫ്രിക്ക]] വൻ കരകളും, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് [[വടക്കേ അമേരിക്ക]], [[തെക്കേ അമേരിക്ക]] വൻ കരകളും, തെക്കു ഭാഗത്ത് [[അന്റാർട്ടിക്ക|അന്റാർട്ടിക്കയും]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 330 മീറ്റർ ശരാശരി ആഴമുള്ള അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിന്റെ പരമാവധി ആഴം 8,380 മീറ്ററാണ്. ഗ്രീക്ക് പുരാണത്തിലെ [[അറ്റ്‌ലസ്]] എന്ന ദേവനിൽ നിന്നാണ് സമുദ്രത്തിന് ആ നാമം ലഭിച്ചത്. അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിന്റെ ഭൂമധ്യരേഖക്ക് വടക്കുള്ള ഭാഗത്തെ വടക്കേ അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രമെന്നും തെക്കുഭാഗത്തെ തെക്കെ അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രമെന്നും പരാമർശിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Atlantic Ocean.png|right|300px|അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം]] {{Five‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ Oceans}} == വ്യാപ്തിയും അതിരുകളും == രണ്ടു [[ധ്രുവം|ധ്രുവങ്ങൾക്കുമിടയിലായി]] വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രത്തിന് '''ട''' ആകൃതിയാണ് ഉള്ളത്. മധ്യഭാഗം വീതി കുറഞ്ഞ (1,488 കി.മീ.) ഈ സമുദ്രത്തിന്റെ പരമാവധി വീതി 6,640 കി.മീ. ആണ്. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലെയും അതിരുകൾ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; പടിഞ്ഞാറ് [[അമേരിക്കകൾ|അമേരിക്കയും]], കിഴക്ക് [[യൂറോപ്പ്]], [[ആഫ്രിക്ക]] വൻകരകളും. കിഴക്കൻ തീരത്തിന് 51,200 കി.മീറ്ററും പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തിന് 88,000 കി.മീറ്ററും നീളമുണ്ട്. [[വിസ്തീർണം]] കൊണ്ട് ഒന്നാം സ്ഥാനത്തല്ലെങ്കിലും [[ലോകം|ലോകത്തിലെ]] ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രവാഹജലത്തെ ഏറ്റുവാങ്ങുന്ന സമുദ്രമാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്. ലോകത്തിലെ വൻനദികളിൽ ഏറിയ കൂറും ഈ സമുദ്രത്തിലാണ് നിപതിക്കുന്നത്. ഭൂമുഖത്തെ വൻനദികളിൽ [[കോംഗോ നദി|കോംഗോ]], നൈജർ, ല്വാർ എന്നിവ പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകിയും [[ആമസോൺ]], റയോദെലാപ്ളാറ്റ, സെയ്ന്റ് ലാറൻസ് എന്നിവ കിഴക്കോട്ടൊഴുകിയും അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ പതിക്കുന്നു. ഈ സമുദ്രത്തിന്റെ അനുബന്ധകടലുകളായ [[മെഡിറ്ററേനിയൻ കടൽ]]‍, [[കരിങ്കടൽ]], നോർത്ത് സീ, ബാൾട്ടിക് കടൽ, മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടൽ എന്നിവയിലേക്കൊഴുകുന്ന [[നൈൽ നദി|നൈൽ]]‍, ഡാന്യൂബ്, റൈൻ, എൽബ്, [[മിസ്സൌറി-മിസ്സിസിപ്പി]], റയോദെ ഗ്രാൻഡോ തുടങ്ങിയവയിലെ ജലവും ഫലത്തിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനെയാണ് പോഷിപ്പിക്കുന്നത്. [[ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം|ഇന്ത്യാ]]-[[ശാന്തസമുദ്രം|പസഫിക്]] സമുദ്ര മേഖലകളിൽനിന്ന് പലവിധത്തിലും വ്യത്യസ്തമാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രമേഖല. ഇവിടെ [[പവിഴപ്പുറ്റ്|പവിഴദ്വീപുകളും]] അറ്റോളുകളും ഇല്ല. കടൽക്കുന്നുകളും ഗയോതുകളും (guyot)<ref>[http://www.utdallas.edu/~pujana/oceans/guyot.html GUYOTS AND SEAMOUNTS]</ref> കുറവാണുതാനും. ഊഷ്മാവ്, ലവണത, പോഷകങ്ങൾ എന്നിവയുടെ തോത് പവിഴജന്തുക്കളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് ഉതകിയതാണെങ്കിലും ഇവിടെ ശീതജല പവിഴത്തടങ്ങൾ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളു. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനോട് ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന [[കടൽ|കടലുകളിൽ]] ഏറ്റവും പ്രധാനമായവ മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലും കരീബിയൻ-മെക്സിക്കൻ ഉൾക്കടലുകളുമാണ്; ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റു കടലുകൾ [[നോർത്ത് സീ]], [[ബാൾടിക് കടൽ]]‍, [[ഇംഗ്ലീഷ് ചാനൽ]], [[ഐറിഷ് കടൽ]], [[സെൽട്രിക് കടൽ]], [[നോർവീജിയൻ കടൽ]], [[ഗ്രീൻലാൻഡ് കടൽ|ഗ്രീൻലൻഡ് കടൽ]], [[ലാബ്രഡോർ കടൽ]], [[ഹഡ്സൺ ഉൾക്കടൽ|ഹഡ്സൻ ഉൾക്കടൽ]], [[ബാഫിൻ ഉൾക്കടൽ]] എന്നിവയും. [[വെഡൽ കടൽ]] ആണ് ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട ഏക കടൽ. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ തെക്കും വടക്കും അതിരുകൾ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ആർട്ടിക്-അന്റാർട്ടിക് സമുദ്രങ്ങളെ സ്വതന്ത്ര സമുദ്രങ്ങളായി അംഗീകരിക്കാത്ത ''ത്രിസമുദ്രവാദ''മനുസരിച്ച് അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രം അന്റാർട്ടിക് വൻകരയിൽനിന്ന് ബെറിങ് കടലിടുക്കു വരെ നീണ്ടുകിടക്കുന്നു. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനെ ശാന്തസമുദ്രത്തിൽനിന്നു വേർതിരിക്കുന്നതു ബെറിങ് കടലിടുക്കാണ്. ദക്ഷിണ അമേരിക്കയ്ക്കും അന്റാർട്ടിക്കയ്ക്കും ഇടയ്ക്കുള്ള ഏറ്റവും നീളം കുറഞ്ഞ പ്രദേശമാണ് തെക്കേ അതിർത്തി. ഇത് കേപ്ഹോണിനും അന്റാർട്ടിക്കയ്ക്കും ഇടയ്ക്ക് പശ്ചിമ രേഖാ. 68^o04^'-ൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കിഴക്ക് ഇന്ത്യാ സമുദ്രത്തിൽനിന്ന് അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രം വേർതിരിയുന്നതു പൂർവരേഖാ. 20^o യിലാണ്. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ മൊത്തം ജലവ്യാപ്തം സുമാർ 3180 ലക്ഷം ഘ.കി.മീ. ആണ്. ഇതിലെ ജലത്തിൽ കലർന്നിരിക്കുന്ന ധാതുക്കളുടെ അളവ് താഴെക്കാണും പ്രകാരം അനുമാനിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: * കറിയുപ്പ് 1200 ലക്ഷം ടൺ, * നൈട്രേറ്റ് 750ടൺ, * മഗ്നീഷ്യം 60 ലക്ഷം ടൺ, * ബ്രോമിൻ 2200 ടൺ, * ചെമ്പ് 400 ടൺ, * ബോറേറ്റ് 2 ലക്ഷം ടൺ, * വെള്ളി 15 ടൺ, * സ്വർണം 25 ടൺ, * യുറേനിയം 70 ടൺ. ധ്രുവങ്ങളിലെ സമുദ്രജലം [[ഹേമന്തം|ഹേമന്തത്തിൽ]] ഏതാണ്ട് പൂർണമായും ഹിമാവൃതമാകുന്നു. ഗ്രീഷ്മത്തിൽ (ജൂൺ-ആഗസ്റ്റ്) [[ഹിമാനി|ഹിമാനികൾ]] പിളരുന്നു. കാറ്റിന്റെ ഗതിക്കനുസൃതമായി ഈ ഹിമാനികൾ പ്രദക്ഷിണദിശയിൽ ഒഴുകി നീങ്ങുന്നു. ഇവ കാറ്റുമൂലം തകർന്നു ചുഴികൾ ഉണ്ടാകുന്നതും സാധാരണമാണ്. [[ഗ്രീൻലാൻഡ്‌|ഗ്രീൻലൻഡിന്റെ]] തെക്കേ തീരത്തുകൂടി ഒഴുകുന്ന ഇവ ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. വടക്കേ അക്ഷാംശം 42^o;-43^o വരെ എത്താറുള്ളവ പലപ്പോഴും കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനു തടസ്സമുണ്ടാക്കാറുണ്ട്. അന്റാർട്ടിക്കിൽ നിന്നുള്ള ഹിമാനികൾ ദക്ഷിണാർധ ഗോളത്തിലെ ഹേമന്തത്തിൽ (ഓഗസ്റ്റ്) തെക്കേ അക്ഷാംശം 55^o വരെ എത്തുന്നു. ദക്ഷിണ ഗ്രീഷ്മത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ (മാർച്ച്) വെഡൽ കടലിന്റെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും തീരങ്ങൾ ഹിമരഹിതങ്ങളാണെങ്കിലും മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ മുഴുവനും ഹിമാവൃതമാണ്. അന്റാർട്ടിക്കിൽനിന്നു വിട്ടുപോരുന്ന ഹിമാനികൾ കിഴക്കോട്ടും വടക്കോട്ടും നീങ്ങുന്നു. ഇവയ്ക്ക് 96 കി.മീ. വരെ നീളവും 25 മുതൽ 32 വരെ കി.മീ. വീതിയും 30 മീറ്ററോളം ഉയരവുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഈ ഹിമാനികളുടെ വടക്കെ അതിർത്തി ഏതാണ്ട് തെക്കേ അക്ഷാംശം 42^o; യിലാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. == ഭൂവിജ്ഞാനീയം == [[പ്രമാണം:Atlantic bathymetry.jpg|thumb|250px|right|അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം]] ലോകസമുദ്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞതാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് എന്ന് ഭൂവിവർത്തനിക പഠനങ്ങൾ (tectolics)<ref>[http://www.ucmp.berkeley.edu/geology/tectonics.html ഭൂവിവർത്തനിക പഠനങ്ങൾ]</ref> സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഇരുതീരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള രൂപസാദൃശ്യവും, ജീവാശ്മീയപഠനങ്ങളും, പ്രാചീനകാലങ്ങളിലെ കാന്തികവും കാലാവസ്ഥാപരവുമായ അവസ്ഥകളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവും ഈ സമുദ്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിൽ വൻകരാ വിസ്ഥാപനം (continental drift)<ref>[http://www.wisegeek.com/what-is-continental-drift-theory.htm വൻകരാ വിസ്ഥാപനം]</ref> ഗണ്യമായ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന വാദത്തെ ന്യായീകരിക്കുന്നു. ഇതു വിശദീകരിക്കാൻ പല ശ്രമങ്ങളും നടന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതേവരെ രൂപം കൊണ്ടിട്ടുള്ള പരികല്പനകളൊന്നും തന്നെ പൂർണമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഉദ്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് ഭൂവിജ്ഞാനികൾ ഭിന്നാഭിപ്രായക്കാരാണെങ്കിലും ഈ സമുദ്രം പ്രായേണ പ്രായം കുറഞ്ഞതാണെന്ന കാര്യത്തിൽ അവരെല്ലാവരും യോജിക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ മൂന്നു സമുദ്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രായംകുറഞ്ഞതാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്. ഫലകസിദ്ധാന്ത(Plate Tectonics)വും<ref>{{Cite web |url=http://www.cotf.edu/ete/modules/msese/earthsysflr/plates1.html |title=ഫലകസിദ്ധാന്തം (Plate Tectonics) |access-date=2010-11-13 |archive-date=2010-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100620104217/http://www.cotf.edu/ete/modules/msese/earthsysflr/plates1.html |url-status=dead }}</ref> വൻകരാവിസ്ഥാപന പരികല്പനയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഉദ്ഭവം വിശദീകരിച്ചുകാണുന്നത്. ഭൂമുഖത്തെ വൻകരകളുടെ ഏകോപിത രൂപമായിരുന്ന [[പാൻജിയ]] (pangia)<ref>{{Cite web |url=http://library.thinkquest.org/17701/high/pangaea/ |title=പാൻജിയ |access-date=2010-11-13 |archive-date=2011-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110419024727/http://library.thinkquest.org/17701/high/pangaea/ |url-status=dead }}</ref> എന്ന ബൃഹദ് [[ഭൂഖണ്ഡം]] 180 ദശലക്ഷം വർഷം മുൻപ് പൊട്ടിപ്പിളർന്ന് ചിതറി മാറുകയും, ഈ വിഘടനത്തിന്റെ ഫലമായി കിഴക്കേ അർധഗോളത്തിലും പശ്ചിമാർധഗോളത്തിലുമായി വൻകരകൾ വേർതിരിയുകയും ചെയ്തപ്പോൾ അവയ്ക്കിടയിലുണ്ടായ വിള്ളലാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രമായി പരിണമിച്ചത്. [[യൂറോപ്പ്]], [[ആഫ്രിക്ക]] എന്നീ വൻകരകളുടെ പടിഞ്ഞാറരികുകൾക്ക് അമേരിക്കകളുടെ കിഴക്കൻ അരികുമായുള്ള ''ഈർച്ചവാൾ-ചേർച്ച (juxta-position)'' ഈ അനുമാനത്തിന് പിൻബലമേകുന്നു. വൻകരാവേദികകളുടെ അരികുകൾ പരിഗണിച്ചാൽ പടിഞ്ഞാറും കിഴക്കുമുള്ള വൻകരകളെ ഒരു ജോഡി ഈർച്ചവാളുകളുടെ പല്ലുകളെയെന്നോണം ഏതാണ്ട് കൃത്യമായി യോജിപ്പിക്കാനാവും. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഇരുപുറങ്ങളിലുമുള്ള വൻകരഭാഗങ്ങളിൽനിന്നു ലഭ്യമായിട്ടുള്ള ഭൂവിജ്ഞാനീയപരവും ജീവാശ്മവിജ്ഞാനീയപരവുമായ തെളിവുകൾ ഫലകസിദ്ധാന്തത്തിന് ശാസ്ത്രീയസാധുത നല്കുന്നു; അതോടൊപ്പം അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഉദ്ഭവം സംബന്ധിച്ച വ്യക്തമായ വിശദീകരണവും. [[പ്രമാണം:Plates tect2 en.svg|thumb|250px|left|ഫലകസിദ്ധാന്തം]] അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിന്റെ ഉദ്ഗമരഹസ്യം വെളിവാക്കുന്നതിന്റെ പ്രധാനസാക്ഷ്യം മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പാണ്. ഒരു ഭ്രംശമേഖലയിൽ ഉണ്ടായ [[പർവതം|പർവതനിരകളും]] [[അഗ്നിപർവതം|അഗ്നിപർവതങ്ങളും]] ഭ്രംശഖണ്ഡങ്ങ(fault block)ളും<ref>{{Cite web |url=http://mikelittle.tripod.com/fault-block.html |title=ഭ്രംശഖണ്ഡങ്ങൾ (fault block) |access-date=2009-10-04 |archive-date=2009-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091004100537/http://mikelittle.tripod.com/fault-block.html |url-status=dead }}</ref> ചേർന്നാണ് മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിന് രൂപം നല്കിയിട്ടുള്ളത്. ഇവിടത്തെ ഭ്രംശ-രേഖ ഇപ്പോഴും സജീവമാണ്; ഇവിടെ അനുസ്യൂതമായി [[മാഗ്മ|മാഗ്മാ]] ഉദ്ഗാരം ഉണ്ടാവുന്നതിലൂടെ വിന്യസിക്കപ്പെടുന്ന [[ലാവ]] അന്തിമമായി കടൽത്തറയുടെ മറുദിശകളിലേക്കുള്ള വിസ്ഥാപനത്തിനു വഴിയൊരുക്കുന്നു. ഈ പ്രതിഭാസത്തെ കടൽത്തറ-വ്യാപനം (Sea floor spreading)<ref>{{Cite web |url=http://www.uwsp.edu/geo/faculty/ritter/glossary/S_U/sea_flr_spread.html |title=കടൽത്തറ-വ്യാപനം (Sea floor spreading) |access-date=2010-11-13 |archive-date=2010-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101206000547/http://www.uwsp.edu/geo/faculty/ritter/glossary/s_u/sea_flr_spread.html |url-status=dead }}</ref> എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു: ഇതിനോടൊപ്പം പിളർപ്പിന്റെ മേഖലയിൽ അനല്പമായ തോതിൽ താപവിസരണവും സംഭവിക്കാറുണ്ട്. ഭ്രംശമേഖലയുടെ ഇരുപുറവുമുള്ള ശിലാസ്തരങ്ങൾ നന്നെ പ്രായം കുറഞ്ഞവയാണ്. ബന്ധപ്പെട്ട ഫലകങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ തീർത്തും ''നവജാത''ങ്ങളാണിവ. മധ്യ അറ്റ്‌ലാന്റിക് തടത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് നടുവിലായി നീളുന്ന ഭ്രംശമേഖലയുടെ ഇരുപുറവും ഭൂമിയുടെ ഉള്ളറയിൽനിന്നുള്ള ഉരുകിയ മാഗ്മ അട്ടിയിട്ടുയർന്നിട്ടുള്ളതിന്റെ സൂചനകളും ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്. നവജാതശിലാക്രമങ്ങളിൽ ഗാബ്രോ, ബസാൾട്ട്, സർപന്റൈൻ തുടങ്ങിയ ശിലകൾക്കാണു പ്രാമുഖ്യം. മാന്റിലി(mantle)നുള്ളിൽവച്ചുതന്നെ<ref>{{Cite web |url=http://geology.about.com/od/mantle/tp/mantleintro.htm |title=മാന്റിൽ (mantle) |access-date=2010-11-13 |archive-date=2011-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110112043158/http://geology.about.com/od/mantle/tp/mantleintro.htm |url-status=dead }}</ref> അത്യധികമായ ഊഷ്മാവിനും മർദത്തിനും വിധേയമായി പരുക്കൻ പരലുകളായി രൂപം കൊള്ളുന്ന ആഗ്നേയശിലയാണ് ഗാബ്രോ. കടൽത്തറകളിൽ ഏറ്റവുമധികം അടങ്ങിയിട്ടുള്ള ശിലാപദാർഥം ബസാൾട്ടാണ്. ഭൌമോപരിതലത്തിൽ ദ്രവരൂപത്തിൽ നിക്ഷിപ്തമാവുന്ന മാഗ്മ (ലാവ) തണുത്തുറഞ്ഞുണ്ടാവുന്ന സൂക്ഷ്മക്രിസ്റ്റലീയ ശിലയാണ് ബസാൾട്ട്; സർപന്റൈനാവട്ടെ സാധാരണമായി കാണപ്പെടുന്ന ശിലാകാരക ധാതുവും. വൻകരകളെ വഹിക്കുന്ന ഫലകങ്ങൾ കടൽത്തറ - വ്യാപനത്തിന്റെ ഫലമായി വിപരീത ദിശകളിലേക്കു തെന്നിമാറുന്നതുമൂലം അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രാടിത്തട്ടിന്റെ വീതി വർഷത്തിൽ 1-10 സെ.മീ. വീതം വർധിക്കുന്നതായി വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. അറ്റ്‌ലാന്റിക് തടത്തിന്റെ മന്ദഗതിയിലെ വിസ്ഥാപനം, ഭ്രംശരേഖയുടെ ഇരുപാർശ്വങ്ങളിലും ലാവ കുന്നുകൂടി ചെങ്കുത്തായ മലനിരകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനു നിദാനമായിരിക്കുന്നു. അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രാടിത്തട്ടിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി, ഉച്ചാവചം, ഭൂവിജ്ഞാനീയം, പരിസ്ഥിതി തുടങ്ങിയവയെ സംബന്ധിച്ച സൂക്ഷ്മപഠനങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. ഈ പഠനങ്ങളിൽ മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിനെ സംബന്ധിച്ച ഗവേഷണങ്ങൾക്കാണ് കൂടുതൽ പ്രാമുഖ്യം. ഫലകസിദ്ധാന്തവുമായി നേർബന്ധമുള്ള മേഖലയെന്നനിലയിലാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിനെ ഭൂവിജ്ഞാനികൾ പരിഗണിക്കുന്നത്. ഭൌമോപരിതലത്തെ ആവരണം ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഭൂവല്ക ഫലകങ്ങൾ, അവയുടെ ഗതിവിഗതികൾ, ഗതികസ്വഭാവങ്ങൾ, വിസ്ഥാപനത്തിലെ ആവർത്തനം, കടൽത്തറ-വ്യാപനം, മാഗ്മാ ഉദ്ഗാരത്തിലൂടെയുണ്ടാകുന്ന താപനഷ്ടത്തിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ തുടങ്ങി ഒട്ടനവധി ഭൌമപ്രതിഭാസങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച സുവ്യക്തമായ അറിവുനേടുവാൻ മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പുകളെ അവലംബിച്ചുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾ മുഖേന കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. == ദ്വീപുകൾ == ഭൂഖണ്ഡസമീപസ്ഥങ്ങൾ, സമുദ്രീയങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടിനം ദ്വീപുകളാണ് അത്ലാന്തിക് സമുദ്രത്തിലുള്ളത്. സ്പിറ്റ്സ് ബർഗൻ, ബ്രിട്ടിഷ് ദ്വീപുകൾ, ന്യൂഫൌണ്ട്ലൻഡ്, ഗ്രേറ്റ് അന്റീലിസ്, ഫാക്ലൻഡ് ദ്വീപുകൾ എന്നിവ ആദ്യ വിഭാഗത്തിന് ഉദാഹരണങ്ങളാകുന്നത്. [[ഗ്രീൻലാൻഡ്|ഗ്രീൻലൻഡിനെ]] വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ ഒരു ഭാഗമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ബർമ്യൂഡ ദ്വീപസമൂഹങ്ങൾ ലോകത്തിലെതന്നെ ഏറ്റവും ഉത്തരസ്ഥിതങ്ങളായ പവിഴ ദ്വീപുകളാണ്; രണ്ടാമത്തെ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്ന ഐസ്ലൻഡ്, സെന്റ് ഹെലീന എന്നീ ദ്വീപുകൾ ശിലകളുടെ ആധാരതലങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത അഗ്നിപർവതജന്യങ്ങളും. എന്നാൽ അസോർസ്, കേപ്വെർദെ എന്നിവ ശിലകളുടെ അടിത്തറയോടുകൂടിയ അഗ്നിപർവതജന്യ ദ്വീപുകളുമാണ്. അഗ്നിപർവതജന്യ ദ്വീപുകളെ രണ്ടുവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെടുത്താം: # മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിന്റെ ഭാഗമായവ. # വൻകരയോരങ്ങളിൽ രൂപീകൃതമായിട്ടുള്ളവ. ഐസ്ലൻഡ്, അസോർസ്, അസെൻഷൻ, സെന്റ് ഹെലീന, ട്രിസ്റ്റൻ ദ കൂന, ഗൌഫ്, ബൂവേ എന്നിവ ആദ്യത്തെ വിഭാഗത്തിലും കാനറി ദ്വീപുകൾ, മദീര, കേപ് വെർദെ ദ്വീപുകൾ, ഫർത്താണ്ടോ ദെ നൊറോണാ എന്നിവ രണ്ടാമത്തെ വിഭാഗത്തിലും പെടുന്നു. മറ്റൊരിനം അഗ്നിപർവത ദ്വീപുകളെയാണ് ചാപാകാരങ്ങളായ ലിറ്റിൽ അന്റീലസ്, സൌത്ത് സാൻഡ്വിച്ച് ദ്വീപസമൂഹങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്. വൻകരാശിലാക്രമങ്ങളും ലാവാപടലങ്ങളും ഇടകലർന്ന സംരചന പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ദ്വീപുകളാണ് ഗ്രേറ്റർ അന്റീലിസ് ([[കരീബിയൻ കടൽ]]) സൌത്ത് ജോർജിയ, സൌത്ത് ഓർക്നീ (സ്കോഷ്യാ ഉൾക്കടൽ), എന്നീ ദ്വീപസമൂഹങ്ങൾ. വൻകരാശിലകളെമാത്രം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ദ്വീപുകളും അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലുണ്ട്; ബ്രിട്ടിഷ് ദ്വീപുകൾ, ന്യൂഫൌണ്ട് ലൻഡ്, ഫാക്ലൻഡ് ദ്വീപുകൾ തുടങ്ങിയവ ഇക്കൂട്ടത്തിൽപ്പെടുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == === ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക് === [[പ്രമാണം:Map prevailing winds on earth.png|thumb|250px|right|പശ്ചിമവാതങ്ങളും വാണിജ്യവാതങ്ങളും]] ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ അന്തരീക്ഷപ്രക്രിയകളുടെ ദിനംരാത്ര വ്യതിയാനം ഏറെക്കുറെ നിർണയിക്കുന്നത് വടക്കേ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിൽ]] നിന്നു നിർഗമിച്ചെത്തുന്ന വായു പിണ്ഡങ്ങളും കാറ്റുകളുമാണ്. ശൈത്യകാലത്ത് പ്രാബല്യം നേടുന്ന പശ്ചിമവാതങ്ങൾ (westerlies)<ref>{{Cite web |url=http://www.kidsgeo.com/geography-for-kids/0095-westerlies.php |title=പശ്ചിമവാതങ്ങൾ (westerlies) |access-date=2010-11-13 |archive-date=2010-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101101175054/http://kidsgeo.com/geography-for-kids/0095-westerlies.php |url-status=dead }}</ref> വൻകരയ്ക്കുള്ളിലെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ 3,000 മുതൽ 12,500 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിലാണ് ശക്തിപ്രാപിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഫലമായി വൻകരയുടെ കിഴക്കേപ്പകുതിയിൽ ഒരു നിമ്നമർദമേഖല സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. ഭൂപ്രകൃതിപരമായ സവിശേഷതകൾമൂലം [[കാനഡ|കാനഡയുടെ]] ഉത്തരഭാഗങ്ങളിലും [[അലാസ്ക|അലാസ്കയിലുമായി]] തളംകെട്ടുന്ന ശീത വായുപിണ്ഡം അറ്റ്‌ലാന്റിക് തീരത്തേക്കു നീങ്ങുന്നു; ഇവിടെ ഉഷ്ണജല പ്രവാഹമായ ഗൾഫ് സ്ട്രീമിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിൽ നിന്നെത്തുന്ന ഊഷ്മള വായുവുമായി മിശ്രണത്തിനു വഴിപ്പെടുന്നതോടെ ശക്തമായ മറ്റൊരു വാതമുഖം രൂപംകൊള്ളുന്നു. തുടർന്ന് ചക്രവാതങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര തന്നെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. തത്ഫലമായി ന്യൂഫൌണ്ട്ലൻഡും ഐസ്ലൻഡും ചുഴലിക്കൊടുങ്കാറ്റുകളുടെ പ്രഭവകേന്ദ്രങ്ങളായിത്തീരുന്നു. ശീതള-ഊഷ്മള വായൂപിണ്ഡങ്ങൾക്കിടയിലെ താപാന്തരം വർധിക്കുന്നതനുസരിച്ച് ചക്രവാതങ്ങളുടെ ശക്തിയും തുടർജനനത്തിനുള്ള സാധ്യതകളും വർധിക്കുന്നു. ശൈത്യകാലത്തെ കാറ്റുകൾ ഗ്രീഷ്മകാലത്തേതിനെ അപേക്ഷിച്ച് തുലോം ശക്തമാണ്. ഈ ചക്രവാതങ്ങൾ താപോർജം, അന്തരീക്ഷത്തിലെ നീരാവി, കാറ്റിന്റെ ഗതികബലം എന്നിവയെ ഉഷ്ണമേഖലയിൽനിന്ന് ശൈത്യമേഖലയിലേക്കു വിസരിപ്പിക്കുന്നു. ഭൂമുഖത്തെ താപസന്തുലനം പാലിക്കുന്നതിൽ ഈ കാറ്റുകൾക്ക് ഗണ്യമായ പങ്കുണ്ട്. മധ്യഅക്ഷാംശീയ മേഖലകളിലെ ശക്തമായ പ്രവാഹത്തിന് പശ്ചിമവാതങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ ഊർജ്ജം പകരുന്നതും ഈ ചക്രവാതങ്ങളാണ്. ഉഷ്ണകാലത്ത് പശ്ചിമവാതങ്ങളുടെ ശക്തി നേർപകുതിയായി ക്ഷയിക്കുന്നതും 10^o അക്ഷാംശത്തോളം വടക്കോട്ട് ഒതുങ്ങിപ്പോകുന്നതും പ്രസക്തവാതമുഖം ദുർബലമാവുന്നതുമൂലമാണ്. വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്ത് മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിൽ നിന്നെത്തുന്ന കാറ്റുകളുടെ താപനിലയിൽ വാരാവാരം വ്യതിയാനം ഉണ്ടാകുന്നത് ന്യൂഫൌണ്ട്ലൻഡ് തീരത്തുരൂപം കൊള്ളുന്ന വാതമുഖത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നു. ശൈത്യകാലത്തും ഈ പ്രഭാവം നിലനില്ക്കാം. ഇതുമൂലം ചക്രവാതങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലും ശക്തിപ്രാപിക്കലിലും സഞ്ചാരപഥത്തിലും വ്യതിയാനങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടാം. ശൈത്യകാലാവസ്ഥ എല്ലാവർഷവും ഒരേപോലെയായിരിക്കണമെന്നുമില്ല. സാധാരണയായി നിമ്നമർദമേഖലയായി വർത്തിക്കുന്ന ഐസ്ലൻഡ് ഒരു ഉച്ചമർദമേഖലയായിമാറിയ ശൈത്യകാലങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുമ്പോൾ വടക്കേ അമേരിക്കൻ തീരത്ത് നിന്നെത്തുന്ന ചക്രവാതങ്ങൾ ഗതിമാറി ഡേവിസ് ജലസന്ധിയിലൂടെ അസോർസ് ദ്വീപുകളുടെ ദിശയിൽ നിഷ്ക്രമിക്കുന്നു. സാധാരണ ഗതിയിൽ യൂറോപ്പിലേക്കു നീങ്ങേണ്ട നീരാവിഭരിതമായ ഊഷ്മള വായുപിണ്ഡങ്ങൾക്കുപകരം ആർട്ടിക്കിൽ നിന്നെത്തുന്ന ശൈത്യവാതങ്ങൾ ആഞ്ഞടിക്കുന്നു; ഉന്മേഷകരമായ കാലാവസ്ഥയ്ക്കുപകരം അതിശൈത്യം അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ശൈത്യകാലത്ത് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗം തരണം ചെയ്യുന്ന ശീതള-വായുപിണ്ഡം സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഗണ്യമായ അളവ് താപോർജം വലിച്ചെടുക്കുന്നു. സാധാരണയുള്ളതിന്റെ മൂന്നിരട്ടി താപോർജം തണുത്തതും നീരാവിരഹിതവുമായ വായുപിണ്ഡത്തിലേക്ക് വർധിച്ച തോതിലുള്ള ബാഷ്പീകരണംമൂലം നഷ്ടമാവുന്നു. ഈ നഷ്ടം നികരുന്നത് താണ അക്ഷാംശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉഷ്ണജല പ്രവാഹ(ഗൾഫ് സ്ട്രീം)ത്തിലൂടെ ഉള്ള താപവിസരണംമൂലമാണ്. എന്നാൽ വടക്കേ അക്ഷാംശം 15^o മുതൽ 30^o വരെയുള്ള ഭാഗത്ത് പ്രബലമായി നിലകൊള്ളുന്ന ഉച്ചമർദ്ദാവസ്ഥ കനത്ത കാറ്റുകൾക്കുള്ള സാധ്യത ഒഴിവാക്കി സൌമ്യമായ കാലാവസ്ഥ നിലനിറുത്തുന്നു. മിക്ക ദിവസങ്ങളിലും നിർമ്മലമായ അന്തരീക്ഷമാണ് ആ മേഖലയിൽ ദൃശ്യമാവുന്നത്. ഈ മേഖലയിൽ അപൂർവമായി മാത്രമെ മഴ ഉണ്ടാകാറുള്ളൂ. ഉച്ചമർദമേഖലയ്ക്കു തെക്കു രൂപംകൊള്ളുന്ന വാണിജ്യവാതങ്ങൾ വടക്കു കിഴക്കൻ കാറ്റുകളായി വീശുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവ സ്ഥിരവാതങ്ങളാണെങ്കിലും സൂര്യന്റെ ദക്ഷിണായനകാലത്താണ് കൂടുതൽ ശക്തിപ്രാപിക്കുന്നത്. ഉത്തര അത്ലാന്തിക്കിലെ മധ്യരേഖയോടടുത്ത ഭാഗങ്ങൾ പൊതുവേ ശാന്തവും, ശക്തമായ അന്തരീക്ഷവിക്ഷോഭങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തവുമാണ്. എന്നാൽ ഉഷ്ണകാലാന്ത്യത്തിലും തുടർന്നുള്ള മാസത്തിലും ഇവിടം ഉഷ്ണമേഖലാ ചക്രവാതങ്ങളുടെ പ്രഭവകേന്ദ്രമായിമാറാം. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ കിഴക്കു നിന്നുള്ള കാറ്റുകൾ സമുദ്രോപരിതല പ്രതിഭാസങ്ങളുമായി പ്രതികരിച്ചുണ്ടാകുന്ന ചുഴികളാണ് ''ഹരിക്കേൻസ്'' എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഈയിനം ചക്രവാതങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിനു നിദാനമാകുന്നത്. സമുദ്രോപരിതല ബാഷ്പീകരണത്തിലൂടെ ഉയർന്നു പൊങ്ങുന്ന നീരാവി മഴയായി ഘനീഭവിക്കുന്നതിലൂടെ വിസരിപ്പിക്കുന്ന ലീനതാപം ചുഴലിക്കൊടുങ്കാറ്റുകളുടെ ശക്തിവർധിപ്പിക്കുന്നു. ഉപര്യന്തരീക്ഷ പ്രവാഹങ്ങളിൽനിന്നു പകർന്നുകിട്ടുന്ന ഊർജവും ഇവയുടെ വിനാശശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ തീരത്തുകൂടി ഘടികാരദിശയിൽ നീങ്ങി പശ്ചിമവാതങ്ങളുടെ പഥത്തോളം വടക്കോട്ട് സഞ്ചരിക്കുവാനും ഇവയ്ക്കു കഴിയുന്നു. യു. എസ്സിന്റെ തെക്കു കിഴക്കൻ തീരത്തേക്ക് ആഞ്ഞടിക്കുന്ന ഹരിക്കേനുകൾ വൻതോതിലുള്ള നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കു കാരണമാവാറുണ്ട്. === ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക് === ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക് [[സമുദ്രം|സമുദ്രത്തിലെ]] തെക്കേ [[അക്ഷാംശം]] 40^o മുതൽ തെക്കോട്ട് [[അന്റാർട്ടിക്ക]] വരെയുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ പശ്ചിമവാതങ്ങൾ (Westerlies) പ്രബലമാണ്. ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ ഉച്ചമർദമേഖല 30^oതെക്കേ അക്ഷാംശത്തിന് ഇരുപുറവുമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ പ്രതിചക്രവാത (canticyclone) മേഖല തെക്കു കിഴക്കൻ വാണിജ്യവാതങ്ങളുടെ പ്രഭവകേന്ദ്രമായി വർത്തിക്കുന്നു. ഇവ മധ്യരേഖയുടെ നേർക്ക് വീശുന്ന സ്ഥിരവാതങ്ങളാണ്. ഭൂഭ്രമണത്തിന്റെ പ്രഭാവംമൂലം ഉണ്ടാവുന്ന കോരിയോലിസ് ബലം (Coriolis force)<ref>[http://ww2010.atmos.uiuc.edu/%28Gh%29/guides/mtr/fw/crls.rxml കോരിയോലിസ് ബലം (Coriolis force)]</ref> മധ്യരേഖയ്ക്കു വടക്കും തെക്കും വീശുന്ന വാണിജ്യ വാതങ്ങളെ പരസ്പരം അഭിമുഖമാക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ മധ്യരേഖയോടടുത്ത ഒരു മേഖലയിൽവച്ച് വടക്കുകിഴക്കൻ വാണിജ്യവാതങ്ങളും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ വാണിജ്യ വാതങ്ങളും ഏറ്റുമുട്ടുന്നു. താപീയമധ്യരേഖയ്ക്കൊപ്പം സ്ഥാനചലനം സംഭവിക്കുന്ന ഈ മേഖലയെ ഉഷ്ണമേഖലാ മധ്യ അഭിസരണം (Inter Tropical Conver-gence Zone-ITCZ)<ref>{{Cite web |url=http://geography.about.com/od/climate/a/itcz.htm |title=ഉഷ്ണമേഖലാ മധ്യ അഭിസരണം (Inter Tropical Conver-gence Zone-ITCZ |access-date=2010-11-13 |archive-date=2011-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110106140459/http://geography.about.com/od/climate/a/itcz.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഈ മേഖലയിൽ നീരാവി സമ്പൂരിതമായ വായു ഉയർന്നു പൊങ്ങുന്നതിനാൽ കനത്ത മഴയുണ്ടാകുന്നത് സാധാരണമാണ്. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെപ്പോലെ ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തിലും ഉച്ചമർദമേഖല(30^o)യ്ക്കു ചുറ്റും തെളിഞ്ഞ അന്തരീക്ഷവും സൌമ്യമായ കാലാവസ്ഥയുമാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ പശ്ചിമ വാതങ്ങൾക്കു പ്രഭാവമുള്ള തെക്കു ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രക്ഷുബ്ധമായ കാലാവസ്ഥയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. അന്റാർട്ടിക്ക പരിസരത്തുനിന്നുള്ള അതിശൈത്യം പശ്ചിമവാതങ്ങളിലേർപ്പെടുത്തുന്ന ഭാവമാറ്റം പ്രചണ്ഡമായ കൊടുങ്കാറ്റുകൾക്ക് ഹേതുവാകുന്നു. മുൻകാലത്ത് ദക്ഷിണ അക്ഷാ. 40^o ക്ക് ''അലറുന്ന നാല്പതുകൾ'' (Roaring Forties)<ref>[http://www.amazon.com/Alone-Through-Roaring-Forties-Dumas/dp/0071414304 അലറുന്ന നാല്പതുകൾ (Roaring Forties)]</ref> എന്നാണ് വിശേഷണം നല്കിയിരുന്നത്. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറും കിഴക്കും പകുതിയിൽ ദൃശ്യമാവുന്ന [[കാലാവസ്ഥ|കാലാവസ്ഥാഭേദങ്ങൾ]] ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ ഇല്ല; പകരം പരക്കെ പ്രക്ഷുബ്ധാവസ്ഥയായിരിക്കുന്നു. പൊതുവേ അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ മിക്കയിടങ്ങളിലും അന്തരീക്ഷാവസ്ഥയിൽ മേഖലാപരമായ സവിശേഷതകളും തന്നിമിത്തമുള്ള വ്യതിയാനങ്ങളും ദൃശ്യമാണ്. ഇവയിൽ എടുത്തുപറയാവുന്നത് യു.എസ്സിന്റെ കിക്കൻ തീരത്ത് ഗ്രാൻഡ് ബാങ്ക് മേഖലയിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന കനത്ത [[മൂടൽമഞ്ഞ്]] ആണ്. ഉഷ്ണകാലത്താണ് ഈ പ്രതിഭാസമുണ്ടാവുന്നത്. വൻകരയിൽനിന്നുള്ള ചൂടുകാറ്റ് അതിശീതളമായ ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹത്തിനു മുകളിലൂടെ വീശൂന്നതാണ് മൂടൽമഞ്ഞിനു കാരണമാവുന്നത്. == പ്രതല ജലപ്രവാഹങ്ങൾ == സ്ഥിരവാതങ്ങളുടെ പ്രഭാവത്തിലൂടെ ഉരുത്തിരിയുന്നവയാണ്; അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ പ്രതലജലപ്രവാഹങ്ങൾ. കരഭാഗങ്ങളുടെ അവസ്ഥിതി ഇവയുടെ ഗതിയിലും സ്വഭാവത്തിലും സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. [[ബാഷ്പീകരണം]], വർഷണം എന്നിവയിലെ മേഖലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ, തണുക്കലിലും തപിക്കലിലും സ്ഥാനീയമായുണ്ടാവുന്ന വ്യതിയാനങ്ങൾ, [[ഘർഷണം]], [[ഭൂഭ്രമണം]] എന്നിവയും പ്രതല ജലപ്രവാഹങ്ങളെ നിർണയമാംവിധം സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ സ്ഥിരമായി വീശുന്ന വാണിജ്യവാതങ്ങൾ, കാറ്റിന്റെ ഗതിക്കനുസരിച്ച് ഉഷ്ണജല പ്രവാഹത്തിനു ജന്മം നല്കുന്നു. ഇത് [[കരീബിയ്ൻ കറ്റൽ|കരീബിയൻ കടലിലെത്തി]] യൂക്കട്ടാൻ ജലസന്ധിയിലൂടെ [[മെക്സിക്കോ]] [[ഉൾക്കടലിൽ]] പ്രവേശിക്കുന്നു. [[ഫ്ലോറിഡാ]] ജലസന്ധി വഴി ഉൾക്കടലിൽ നിന്നു പുറത്തേക്കൊഴുകുന്ന ഈ പ്രവാഹം തെക്കുകിഴക്കു നിന്നുള്ള അന്റീലിസ് പ്രവാഹത്താൽ പോഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട് ഗൾഫ് സ്ട്രീം ആയി മാറുന്നു. വൻകരയെ സ്പർശിച്ചു വടക്കോട്ടു നീങ്ങുന്ന ഈ ഉഷ്ണജലപ്രവാഹം ഹറ്ററസ്മുനമ്പ് തരണം ചെയ്യുന്നതോടെ തീരം വിട്ടകലുകയും; ന്യൂ ഫൌണ്ട് ലൻഡിനടുത്ത് വച്ച് ഗ്രാൻഡ് ബാങ്കി(40^oവടക്ക്)ലേക്ക് തിരിയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതേത്തുടർന്നാണ് ഗൾഫ് സ്ട്രീമിന്റെ വ്യതിരേകതയ്ക്കു ഭംഗം നേരിടുന്നത്. ഈ ഉഷ്ണജലപ്രവാഹത്തിന്റെ ഒരു ശാഖ വലത്തോട്ടു പിരിഞ്ഞ് തെക്കുഭാഗത്തു രൂപം കൊണ്ടിട്ടുള്ള പ്രതിചക്രവാതച്ചുഴി (anticyclonic eddy)യുമായി<ref>[http://www.springerlink.com/content/f8n7xjx8n6h667w5/ പ്രതിചക്രവാതച്ചുഴി (anticyclonic eddy)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> സന്ധിക്കുന്നു. [[വെസ്റ്റിൻഡീസ്]], അസോർസ് എന്നീ ദ്വീപുകൾക്കിടയ്ക്കുള്ള [[സർഗാസോ കടലിനെ]] വലയം ചെയ്യുന്ന രീതിയിലാണ് തുടർന്നുള്ള ഇതിന്റെ ഗതി. സർഗാസോ കടൽ പ്രായേണ നിശ്ചലമായ സമുദ്രമേഖലയാണ്. ഗൾഫ് സ്ട്രീമിന്റെ ഇടത്തോട്ടുള്ള ശാഖ ശീതള ജലവുമായുള്ള മിശ്രണം മൂലം താപനിലയിൽ കുറച്ചിലേർപ്പെട്ട്, യൂറോപ്പ് തീരത്തേക്ക് പ്രയാണം തുടരുന്നു. തനതായ സ്വഭാവവിശേഷങ്ങൾ സാമാന്യമായി നഷ്ടപ്പെട്ട ഈ ഗൾഫ്സ്ട്രീം ശാഖയെ നോർത്ത് അറ്റ്‌ലാന്റിക് പ്രവാഹം എന്നാണു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. സ്പിറ്റ്സ് ബെർഗൻ വരെ ഗൾഫ്സ്ട്രീമിലെ ഉഷ്ണജലം പ്രഭാവിതമായി നീങ്ങുന്നു. തുടർന്ന് [[ആർട്ടിക്|ആർട്ടിക്കിൽ]] നിന്നുളള [[ലവണം|ലവണത]] കുറഞ്ഞ ശീതജലവുമായി കലരുന്നതോടെ തികച്ചും മറ്റൊരു പ്രവാഹമായി മാറുന്നു. ആർട്ടിക് ജലം ഗ്രീൻലൻഡിന്റെ കിഴക്കു തീരത്തു കൂടിയാണു തെക്കോട്ടൊഴുകുന്നത് (ഈസ്റ്റ് ഗ്രീൻലൻഡ് പ്രവാഹം). ഇത് ക്രമേണ ഉയർന്ന താപനിലയിലുള്ള അറ്റ്‌ലാന്റിക് ജലവുമായി കലരുന്നു. ഗ്രീൻലൻഡിന്റെ ദക്ഷിണാഗ്രമായ ഫാർവെൽ മുനമ്പിനെ വലയം ചെയ്ത്, ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ തീരത്തുകൂടി വടക്കോട്ടൊഴുകുന്ന ഈ പ്രവാഹം വീണ്ടും തെക്കോട്ട് തിരിയുന്നതോടെ ബാഫിൻ കടലിൽ നിന്നെത്തുന്ന അതിശീതള ജലത്താൽ പരിപോഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് തെക്കോട്ടുതന്നെ ഒഴുകുന്ന ഈ ശീതജലപ്രവാഹം (ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹം) ഗ്രാൻഡ് ബാങ്കിൽവച്ച് ഗൾഫ് സ്ട്രീമുമായി സന്ധിക്കുന്നു. ഇതുമൂലം കിഴക്കോട്ടുതിരിഞ്ഞ് അന്റാർട്ടിക് ജലവുമായി കലരാനിടവരുന്നു. ശൈത്യകാലത്ത് താപനില 3^o ആയി താഴുന്നതോടെ സാന്ദ്രതയിൽ ഏറ്റമുണ്ടായി അധതലങ്ങളിലേക്ക് ഊളിയിടുന്ന ഈ ജലം തെക്കോട്ട് വ്യാപിക്കുന്നു. -1^o ലുള്ള ഈ അധജലം (deep water) നോർവീജിയൻ കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിലേക്കാണു നീങ്ങുന്നത്. ഇതിന്റെ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലേക്കുള്ള വ്യാപനം ഐസ്ലൻഡ്-ഫാരോത്തിട്ടുമൂലം തടസ്സപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ തെക്കുകിഴക്കു ഭാഗത്ത്, അറ്റ്‌ലാന്റിക് പ്രതല ജലം ജിബ്രാൾട്ടർ ജലസന്ധിയിലൂടെ മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിലേക്കാണ് ഒഴുകുന്നത്. ഇതിനുപകരം ജലസന്ധിയുടെ അടിത്തട്ടിലൂടെ ഉയർന്ന ലവണതയുള്ള മെഡിറ്ററേനിയൻ അധജലം അത്ലാന്തിക്കിലേക്കു കടക്കുന്നു. ഈ ജലം ഉത്പതന വിധേയമായി പ്രതലത്തിലെത്തി കാനറീസ് പ്രവാഹത്തിനു പോഷകമാവുന്നു. നോർത്ത് അറ്റ്‌ലാന്റിക് പ്രവാഹത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറു ശാഖയായ കാനറീസ് പ്രവാഹം ഇതുമൂലം ശക്തിപ്രാപിച്ച് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയുടെ തീരത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നു. തുടർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ടു ഗതിമാറി നോർത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹത്തിൽ ലയിക്കുകയും അന്തിമമായി ഉഷ്ണജല പ്രവാഹ(അന്റീലിസ് പ്രവാഹം)മാവുന്നതോടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ ഗതിമാറുകയും ചെയ്യുന്നു. [[പ്രമാണം:Antarctic Circumpolar Current.jpg|thumb|300px|right|പരിധ്രുവീയ പ്രവാഹം (circum polar current)]] ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ പ്രതല പ്രവാഹ വ്യവസ്ഥയും ഏതാണ്ട് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന് സമാനമാണ്. തെക്കുകിഴക്കൻ വാണിജ്യ വാതങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയായ സൌത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹം പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകി രണ്ടു ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. ഇവയിൽ വലത്തേ പിരിവ് ഭൂമധ്യരേഖ താണ്ടി കരീബിയൻ കടലിലെത്തുന്നു; നോർത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തെ കൂടി ലയിപ്പിച്ച് നീങ്ങുന്ന ഈ പ്രവാഹം (ഗയാനാപ്രവാഹം) ഗൾഫ് സ്ട്രീമുമായി സന്ധിക്കുന്നു. സൌത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹത്തിന്റെ ഇടത്തേപിരിവ് ബ്രസീൽ പ്രവാഹം എന്ന പേരിൽ തെക്കോട്ടൊഴുകുന്നു. ഗൾഫ്സ്ട്രീമിന്റെ ദക്ഷിണാർധ ഗോളത്തിലെ പ്രതിരൂപമായി വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന ബ്രസീൽ പ്രവാഹത്തിന് തുലോം കുറഞ്ഞ പ്രഭാവമേ ചെലുത്താനാവുന്നുള്ളൂ. ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ ഉച്ചമർദമേഖലയ്ക്കു (30^o) തെക്കു വച്ച് കിഴക്കോട്ടു ഗതിമാറുന്ന ബ്രസീൽ പ്രവാഹം സൌത്ത് അറ്റ്‌ലാന്റിക് പ്രവാഹം എന്ന പേരിൽ ഒഴുകി ആഫ്രിക്കയുടെ തീരത്തെത്തുന്നു. തുടർന്ന് വൻകരയോരത്തുകൂടി ''ബെൻഗ്വെലാ പ്രവാഹ''മെന്ന പേരിൽ മധ്യരേഖയെ ലക്ഷ്യമാക്കി ഒഴുകുന്നു. കാനറീസ് പ്രവാഹത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമായ ബെൻഗ്വെലാ പ്രവാഹം കൂടുതൽ ശക്തവും അധജലത്തിന്റെ ഉത്പതനംമൂലം താരതമ്യേന താണ ഊഷ്മാവിലുമാണ്. വടക്കും തെക്കുമുള്ള ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹങ്ങൾക്കു പ്രതിമുഖമായി അവയ്ക്കിടയിലൂടെ കിഴക്കോട്ടു നീങ്ങുന്ന പ്രതല ജലപ്രവാഹമാണ് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രതിപ്രവാഹം (Equatorial Counter Current).<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/Equatorial+Countercurrent ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രതിപ്രവാഹം (Equatorial Counter Current)]</ref> ഇത് ഘാനയ്ക്കു പടിഞ്ഞാറു വച്ച് കാനറീസ് പ്രവാഹത്തിന്റെ തെക്കോട്ടുള്ള ശാഖയുമായി സന്ധിച്ച് ശക്തിയാർജിക്കുന്നതോടെ ഗിനിപ്രവാഹമായി മാറി തെക്കോട്ടൊഴുകി ബെൻഗ്വെലാ പ്രവാഹവുമായി സന്ധിക്കുന്നു. ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് പരിധ്രുവീയ പ്രവാഹം (circum polar current)<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/26992/Antarctic-Circumpolar-Current പരിധ്രുവീയ പ്രവാഹം (circum polar current)]</ref> ഡ്രേക്ജലസന്ധിയിലൂടെ പ്രവേശിക്കുന്നു. തുടർന്ന് രണ്ടായി പിരിയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവയിൽ ഇടത്തേ ശാഖയായ ഫാക്ലൻഡ് പ്രവാഹം ആർജന്റീനയുടെ കി. തീരത്തുകൂടി വടക്കോട്ടൊഴുകുന്നു. ഇതിനെ ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമായി വിവക്ഷിക്കാം. പരിധ്രുവീയ പ്രവാഹത്തിന്റെ താരതമ്യേന ശക്തമായ വലത്തേ ശാഖ കിഴക്കോട്ട് ഇന്ത്യാസമുദ്രം ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങുന്നു. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ കിഴക്കരികിൽ വച്ച് ഇതിൽനിന്നു പിരിഞ്ഞൊഴുകുന്ന മറ്റൊരു ജലപ്രവാഹം വടക്കുകിഴക്കൻ ദിശയിലൊഴുകി ബെൻഗ്വെലാ പ്രവാഹത്തിൽ ലയിക്കുന്നുണ്ട്. == താപ വിതരണം == ലോകസമുദ്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഊഷ്മളമാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രം. പ്രതലതാപം നിർണയിക്കുന്നതിൽ അക്ഷാംശം, [[ജലപ്രവാഹം|ജലപ്രവാഹങ്ങള്]]‍, [[കാലാവസ്ഥ]] എന്നീ ഘടകങ്ങൾ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. എന്നാൽ ഉപോഷ്ണമേഖലകളിൽ പ്രവാഹങ്ങളാണ് പ്രധാന ഘടകം. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങൾ, കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളേക്കാൾ ഊഷ്മളമാണ്. ഉഷ്ണമേഖലയിൽ കാലാവസ്ഥ താപവിതരണത്തെ നിയന്ത്രിക്കുമ്പോൾ ഭൂമധ്യരേഖയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ [[ഭൂമധ്യരേഖ|ഭൂമധ്യരേഖീയ]] പ്രതിപ്രവാഹമാണ് താപക്കുറവിനു കാരണമാകുന്നുത്. പ്രതല ജലപ്രവാഹങ്ങളുടെ സ്വഭാവഭേദത്തിനിണങ്ങുന്ന താപവിന്യാസമാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലേത്. ഉഷ്ണജലവാഹകങ്ങളായ നോർത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ, സൌത്ത് ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹങ്ങളുടെ താപവിന്യാസത്തിന് സമാനമായി [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കകളുടെ]] തീരത്തോടടുത്ത അറ്റ്‌ലാന്റിക് ഭാഗങ്ങളിലും [[താപം|താപനില]] താരതമ്യേന കൂടുതലാണ്. എന്നാൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ കിഴക്കൻ തീരത്തോടടുത്ത് സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമാണ്. അമേരിക്കൻ തീരങ്ങളോടടുത്ത സമുദ്രഭാഗങ്ങളിൽ ചൂടുകൂടിയ പ്രതലജലം വിസ്തൃതമായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ആഫ്രിക്കൻ തീരത്ത് നന്നെ ഇടുങ്ങിയ മേഖലയിൽ മാത്രമാണ് പ്രതല ജലത്തിന് കൂടിയ താപനിലയുള്ളത്. ആഫ്രിക്കൻ തീരത്ത് ബെൻഗ്വെലാ, കാനറീസ് പ്രവാഹങ്ങൾ മധ്യരേഖയുടെ ദിശയിൽ തണുത്ത ജലം പ്രധാനം ചെയ്യുന്നതിനാൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ കിഴക്കൻ മേഖല, പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയെ അപേക്ഷിച്ച് കുറഞ്ഞ താപനിലയിൽ വർത്തിക്കുന്നു. ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹം വഹിച്ചെത്തിക്കുന്ന ശീതളജലം വടക്കേ അക്ഷാംശം 40^o വരെ വ്യാപിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഗൾഫ് സ്ട്രീമിലെ ഉഷ്ണജലം ഭാഗികമായിട്ടാണെങ്കിലും നോർവെ തീരംവരെ എത്തുന്നതിനാൽ വടക്കേഅക്ഷാംശം 71^o യിൽപ്പോലും തീരക്കടലിൽ മഞ്ഞടിയുന്നില്ല. തത്ഫലമായി നോർവെ തീരത്തെ തുറമുഖങ്ങൾ ഹിമബാധയിൽനിന്നു മുക്തമായിരിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹം ഗൾഫ് സ്ട്രീമുമായും ബ്രസീൽ പ്രവാഹം ഫാക്ലൻഡ് പ്രവാഹവുമായും സന്ധിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രതലതാപനില അടുത്തടുത്തുള്ള സ്ഥാനങ്ങളിൽപ്പോലും സാരമായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. നന്നെ ഇടുങ്ങിയ ഒരു മേഖലയിൽ മാത്രമാണ് ഈ പ്രതിഭാസം ദൃശ്യമാവുന്നത്. ഈ പ്രത്യേക മേഖലകളെ ശീതഭിത്തി (cold wall) എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. പ്രതല ജലത്തിലെ താപമാറ്റം വ്യക്തമായും ദൃശ്യമാവുന്നത് ഗൾഫ്സ്ട്രീം ലാബ്രഡോർ പ്രവാഹവുമായി സന്ധിക്കുന്നിടത്താണ്. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ ഉഷ്ണമേഖലാഭാഗങ്ങളിൽ പ്രതല ജല താപനിലയിൽ പ്രവാഹങ്ങൾക്ക് കാര്യമായ സ്വാധീനത ചെലുത്താനാവുന്നില്ല; മറിച്ച് കാലാവസ്ഥയുടെ പ്രഭാവം ഏകതാനമായി കാണുന്നുമുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്ന ഇക്വറ്റോറിയൽ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള താപംകൂടിയ ജലം ഉത്തരാർധഗോളത്തിൽ വലതുഭാഗത്തേയ്ക്കും ദക്ഷിണാർധഗോളത്തിൽ ഇടതുഭാഗത്തേയ്ക്കും വ്യാപിക്കുന്നു. ആഴക്കടലിലെ താപനിലയിൽ പ്രവാഹങ്ങളുടെ സ്വാധീനത പ്രകടമാണ്; 200 മീ. താഴ്ചയിൽ, വടക്കേ അക്ഷാംശം 7^o യിൽ താപനില 10^o ആയിരിക്കുമ്പോൾ 20^o യിൽ 20^oC ആണ് ഉണ്ടാവുക. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ ആഴംകൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് താപനിലയും ക്രമേണ കുറഞ്ഞുവരുന്നു. 900 മീറ്റർ ആഴത്തിൽ താപനില 5^oC ആവുമ്പോൾ അധസ്തലത്തിലേത് 2.5^oC ആയിരിക്കും. എന്നാൽ ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ സ്ഥിതി ഇതിൽനിന്നും തുലോം വിഭിന്നമാണ്. ദക്ഷിണ അക്ഷാംശം 40^o യിൽ നേർകീഴ്ക്കായുള്ള താപനില 900-1200 മീറ്റർ ആഴത്തിൽ ന്യൂനതമ മൂല്യമായ 0.6^oC ലെത്തുന്നു; തുടർന്ന് ക്രമേണ വർധിച്ച് 2,000 മീറ്ററിൽ താഴ്ചയിലെത്തുമ്പോഴേക്കും 2-4^oC ആവുന്നു. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്ക് അധജലത്തിന്റെ സാന്നിധ്യംമൂലമാണ് താപനിലയിൽ ഏറ്റമുണ്ടാവുന്നത്. വീണ്ടും കുറയുന്ന താപനില സമുദ്രത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലെത്തുമ്പോൾ 1^oC ഓ അതിലും താഴെയോ ആയി പരിണമിക്കുന്നു. [[അന്റാർട്ടിക്]] നിതല ജലമാണ് താപനിലയിൽ കുറവുവരുത്തുന്നതിനു നിദാനം. എന്നാൽ തെക്കേ അക്ഷാംശം 40^o ക്കു തെക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക് ജലം നന്നെ താണ ഊഷ്മാവിലാണു വർത്തിക്കുന്നത്. == ലവണത == [[ലവണം|ലവണത]] ഏറ്റവും കൂടിയ [[സമുദ്രം|സമുദ്രമാണ്]] അറ്റ്‌ലാന്റിക്ക്. ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനെ അപേക്ഷിച്ച് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലാണ് ലവണത ഏറ്റവും കൂടുതൽ. വടക്കേഅക്ഷാംശം 20^o മുതൽ 30^o 0^o വരെയുള്ള മേഖലയിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക് പ്രതലജലത്തിന് 37^o/00 ലവണത വരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ലോകസമുദ്രങ്ങളിലെ ഏതു ഭാഗത്തിലേതിനെക്കാളും ഉയർന്ന ലവണതയാണിത്. ലവണതയിലെ ഏറ്റക്കുറച്ചിൽ പ്രധാനമായും ബാഷ്പീകരണം, വർഷണം എന്നിവയുടെ തോതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും; ജലപ്രവാഹങ്ങളുടെ പങ്കും നിസ്സാരമല്ല. വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെ ലവണതയുടെ അടിസ്ഥാനമൂല്യം പരിഗണിക്കുമ്പോൾ, ലവണത ഏറ്റവും കൂടുതൽ (35.5^o/00) ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലും നന്നെക്കുറവ് (34.4^o/00) ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലുമാണ്. വർധിച്ച ബാഷ്പീകരണംമൂലം ഉയർന്ന ലവണത പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന [[മെഡിറ്ററേനിയൻ കടൽ]] ജലം ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനാലാണ് ലവണതയിൽ വർധനവ് ഉണ്ടാകുന്നത്. വ്യത്യസ്ത അക്ഷാംശീയ മേഖലകളിൽ, അവയിലെ വർഷണവും ബാഷ്പീകരണവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസത്തിന്റെ അനുപാതത്തിൽ, ലവണതയുടെ അടിസ്ഥാനമൂല്യത്തിൽ ഏറ്റക്കുറച്ചിലേർപ്പെടുന്നു. മധ്യരേഖയ്ക്ക് ഇരുപുറവുമുള്ള മേഖലകളിൽ വർഷപാതം ബാഷ്പീകരണത്തിന്റെ പതിന്മടങ്ങായിരിക്കയാൽ ഈ ഭാഗത്തെ ലവണത 35^o/00 ആയിരിക്കുന്നു. വടക്കേ അക്ഷാംശം 20^o മുതൽ 25^o വരെയും തെക്കേ അക്ഷാംശം 25^o ക്ക് ഇരുപുറവുമായുമുള്ള സമുദ്രഭാഗങ്ങളിൽ പെയ്യുന്ന മഴയെക്കാൾ ബാഷ്പീകരണത്തിലൂടെ ജലനഷ്ടം സംഭവിക്കുന്നതിനാൽ ലവണത 37^o/00 നെക്കാൾ ഉയർന്നു കാണുന്നു. ഉയർന്ന അക്ഷാംശങ്ങളിലേക്കു നീങ്ങുമ്പോൾ ബാഷ്പീകരണത്തിന്റെ തോത് കുറഞ്ഞും വർഷപാതത്തിന്റെ അളവ് കൂടിയും വരുന്നതിനാൽ ലവണതയിലും കുറവ് ഉണ്ടാകുന്നു. 34^o/00 ലും കുറഞ്ഞ ലവണത പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളും ഉണ്ട്. അക്ഷാംശീയ പ്രഭാവത്തെ കടത്തിവെട്ടുന്ന രീതിയിലാണ് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ ജലപ്രവാഹങ്ങൾ ലവണതാ വിന്യാസത്തിൽ സ്വാധീനത ചെലുത്തുന്നത്. 35^o/00 ത്തിലേറെ ലവണതയുള്ള ഉഷ്ണമേഖലാ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് ജലം പ്രവാഹങ്ങളിലൂടെ സ്പിറ്റ്സ് ബെർഗൻ (78^o വ.) പരിസരത്തേക്കു നയിക്കപ്പെടുന്നു. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ സമലവണരേഖാ (isohalines)<ref>{{Cite web |url=http://www.msc.ucla.edu/oceanglobe/pdf/iso_atlantic.pdf |title=സമലവണരേഖാ (isohalines) |access-date=2010-11-14 |archive-date=2010-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100709012255/http://www.msc.ucla.edu/oceanglobe/pdf/iso_atlantic.pdf |url-status=dead }}</ref> വിന്യാസവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. വടക്കേ അക്ഷാംശം 40^o ക്കു വടക്കേ സമലവണരേഖകൾ ഏതാണ്ട് തെക്കുവടക്കു ദിശയിലാണ് നീളുന്നത്; മറിച്ച് ദക്ഷിണ അക്ഷാംശം 45^o ക്കു തെക്ക് ഇവ കൃത്യമായും കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറു ദിശയെ അവലംബിക്കുന്നു. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ അനുബന്ധ കടലുകളിൽ [[നദി|നദികളിലൂടെ]] ഒഴുകിയെത്തുന്ന ജലം ലവണതയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകമായി വർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മെഡിറ്ററേനിയനിൽ ഒഴുകിയെത്തുന്ന ജലം നന്നെ പരിമിതവും ബാഷ്പീകരണം വളരെ കൂടുതലുമാകയാൽ ലവണതയും കൂടുതലായിരിക്കുന്നു. സമീപസ്ഥമായ കരിങ്കടലിൽ ശക്തമായ പ്രവാഹമുള്ള വൻനദികൾ പതിക്കുന്നത് ലവണതയിൽ കുറവ് വരുത്തുന്നു. ബാൾട്ടിക് കടലിന്റെ സ്ഥിതിയും വിഭിന്നമല്ല. [[സ്വീഡൻ|സ്വീഡനും]], [[ഫിൻലൻഡ്|ഫിൻലൻഡിനും]] മധ്യേ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബോഥ്നിയാ ഉൾക്കടലിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് ശുദ്ധജലമെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുവാൻ പോന്നത്ര കുറഞ്ഞ ലവണതയാണുള്ളത്. == ജലപിണ്ഡങ്ങൾ == (Water masses). [[പ്രമാണം:Antarctic bottom water hg.png|thumb|250px|right|ജലപിണ്ഡങ്ങൾ]] ജലപിണ്ഡങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രം. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക് മധ്യജലം, മെഡിറ്ററേനിയൻ ജലം, ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക് അഗാധജലം, ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക് വിതലജലം എന്നിവയാണ് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ പ്രധാന ജല പിണ്ഡങ്ങൾ; ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലേത് ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്ക് മധ്യജലം, ഉപ-അന്റാർട്ടിക് ജലം, ഉപ-അന്റാർട്ടിക് മാധ്യമികജലം, അന്റാർട്ടിക് പരിധ്രുവീയജലം, അന്റാർട്ടിക് വിതലജലം എന്നിവയും. 35-40^o അക്ഷാംശങ്ങൾക്കിടയ്ക്കുള്ള ഉപോഷ്ണമേഖലാഭിസരണത്തിലെ ജലനിമജ്ജനത്തിൽനിന്നാണ് മധ്യജലപിണ്ഡങ്ങൾ രൂപംകൊള്ളുന്നത്. താപത്തിനും ലവണതയ്ക്കും തമ്മിലുള്ള രേഖീയഖണ്ഡംമൂലം, ഇവയെ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നു. ബാഷ്പീകരണത്തിന്റെ ആധിക്യംമൂലം സാന്ദ്രത വർധിച്ചു താഴ്ന്ന്, ജിബ്രാൾട്ടർ കടലിടുക്കുകളിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോകുന്നതാണ് ''മെഡിറ്ററേനിയൻ ജല''മായിത്തീരുന്നത്. ഉത്തര അത്ലാന്തിക് വിതലജലവും ഉത്തര അത്ലാന്തിക് അഗാധജലവും ലാബ്രഡോർ കടലിൽ വച്ച് രൂപം പ്രാപിച്ചു താഴ്ന്നു താഴോട്ടൊഴുകുന്നു. അന്റാർട്ടിക് അഭിസരണത്തിലുണ്ടാകുന്ന നിമജ്ജനത്തിൽ നിന്നാണ് അന്റാർട്ടിക് മാധ്യമികജലം രൂപം പ്രാപിക്കുന്നത്. വർഷണം അധികമുള്ള ഭാഗങ്ങളിലാണ് ഇതുദ്ഭവിക്കുന്നത്. വെഡൽ [[കടൽ|കടലിൽ]] പ്രതലജലം നിമജ്ജനം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലമായാണ് ''അന്റാർട്ടിക് വിതലജലം'' ഉണ്ടാകുന്നത്. എല്ലാ ജലപിണ്ഡങ്ങളിലുംവച്ച് കനംകൂടിയതാണ് ഈ ജലം. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ലവണതയും ഊഷ്മാവും ആണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ.<ref>[http://www.waterencyclopedia.com/St-Ts/Tracers-of-Ocean-Water-Masses.html ജലപിണ്ഡങ്ങൾ (Water masses)].</ref> == അഗാധജല പരിസഞ്ചരണം == അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ അഗാധജലത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രഭവസ്ഥാനങ്ങൾ രണ്ടും അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിൽ തന്നെയാണ്. ഇവയെ ലോകസമുദ്രങ്ങളുടെ ജലഗതിക നിമജ്ജനസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ ഗ്രീൻലൻഡിനു തൊട്ടു തെക്കായി ലാബ്രഡോർ-ഇർമിംഗർ കടലുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ആദ്യത്തേത് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക് വിതലജലത്തിനു രൂപം നല്കുന്നു. ഈ ജലത്തിന്റെ നിമജ്ജനം ഒരു ഇടുങ്ങിയ അഗാധജലപ്രവാഹത്തിനു രൂപം കൊടുക്കുകയും അത് [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] കിഴക്കൻ തീരത്തുകൂടി ഒഴുകുകയും ചെയ്യുന്നു. ദക്ഷിണാർധഗോളത്തിലെ ഉപോഷ്ണമേഖലാഭിസരണത്തിലെത്തുമ്പോൾ ഇതു കിഴക്കോട്ടു തിരിഞ്ഞു മറ്റു [[സമുദ്രം|സമുദ്രങ്ങളിലേക്ക്]] ഒഴുകുന്നു എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ അഗാധജലപരിസഞ്ചരണം അപ്രദക്ഷിണമാണ്. ഇതിനുമീതെ പ്രദക്ഷിണദിശയിൽ ഒരു ഉപോഷ്ണമേഖലാ പരിസഞ്ചരണവുമുണ്ട്. രണ്ടാമത്തെ ജലഗതിക നിമജ്ജനസ്ഥാനം വെഡൽ കടലിലാണ് നിർണയിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇതാണ് അന്റാർട്ടിക് വിതലജലം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. വെഡൽ കടലിലെ പ്രതലജലം നിമജ്ജനം ചെയ്തു വടക്കോട്ടൊഴുകി കിഴക്കേ അക്ഷാംശം 40^o യിലെ ഉപോഷ്ണമേഖലാ അഭിസരണത്തിൽ വച്ചു തെക്കോട്ടൊഴുകുന്ന ജലത്തോടു ചേരുന്നു. അതിനുശേഷം ഈ പ്രവാഹങ്ങൾ ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക് കടന്ന് മറ്റു സമുദ്രങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. == വേലിയേറ്റവും ഇറക്കവും == അറ്റ്‌ലാന്റിക് [[സമുദ്രം|സമുദ്രത്തിൽ]] ഉടനീളം അനുഭവപ്പെടുന്ന വേലാതരംഗങ്ങൾ ഒരു ഏകതാന പ്രതിഭാസമായാണ് വർത്തിക്കുന്നത്. വേലാപ്രവാഹത്തിന്റെ ഗതിവേഗം, പഥം, പരിമാണം, വ്യാപനം തുടങ്ങിയ സ്വഭാവവിശേഷങ്ങൾ അനേകം ഘടകങ്ങളുടെ സങ്കീർണമായ അന്യോന്യപ്രക്രിയകളുടെ പരിണതഫലങ്ങളാണ്. ഈ ഘടകങ്ങളിൽ തടരേഖകളുടെ പ്രത്യേകതകൾ, അധസ്തല പ്രകൃതി (Sea floor topography),<ref>{{Cite web |url=http://www.tos.org/oceanography/issues/issue_archive/issue_pdfs/17_1/17_1_Gille_et_al.pdf |title=അധസ്തല പ്രകൃതി (Sea floor topography) |access-date=2010-11-14 |archive-date=2010-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820221546/http://www.tos.org/oceanography/issues/issue_archive/issue_pdfs/17_1/17_1_Gille_et_al.pdf |url-status=dead }}</ref> കാറ്റിന്റേയും തിരമാലകളുടേയും വിന്യാസക്രമം എന്നിവയും ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 24 മണിക്കൂർ 50 മിനിറ്റ് ദൈർഘ്യമുളള ഒരു വേലാ ദിവസ(ശേറമഹ റമ്യ)ത്തിനുള്ളിൽ രണ്ടുപ്രാവശ്യം വീതം വേലിയേറ്റവും ഇറക്കവുമുണ്ടാകുന്നതാണ് സാധാരണക്രമം. അറ്റ്‌ലാന്റിക്ക്കിന്റെ പൂർവതീരങ്ങളിൽ ഈ ആവൃത്തി കൃത്യമായും പാലിക്കപ്പെട്ടു കാണുന്നു. വടക്കും തെക്കും അമേരിക്കകളുടെ തീരങ്ങളിൽ മിക്കയിടത്തും ഈ രീതിയിലുള്ള വേലാതരംഗങ്ങൾ തന്നെയാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ദിവസത്തിൽ ഒരു പ്രാവശ്യംമാത്രം വേലിയേറ്റയിറക്കങ്ങൾ ഉണ്ടാവുന്ന മേഖലകളാണ് മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടൽ, കരീബിയൻ കടൽ, [[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലിന്റെ]] തെക്കുകിഴക്കേ തീരം, ടയറാ ദെൽഫൂഗോ, ലാബ്രഡോർ തീരം എന്നിവ. വേലാതരംഗങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉയരം (12 മീ.) പ്രാപിക്കുന്നത് കാനഡാതീരത്തെ ഫണ്ടി ഉൾക്കടലിലാണ്. [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] ബ്രിട്ടനിതീരത്ത് ഇവ 5 മീറ്റർ ഉയരത്തിലെത്തുന്നത് സാധാരണമാണ്. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഉയര 1 മീറ്ററിൽ താഴെ വേലാതരംഗങ്ങളുണ്ടാവുന്ന യിടങ്ങളാണ് മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടൽ, കരീബിയൻ കടൽ, മെഡിറ്ററേനിയൻ കടൽ എന്നിവ. == അഭിസരണങ്ങളും അപസരണങ്ങളും == ജലപ്രവാഹങ്ങളുടെ സംയോജനകേന്ദ്രങ്ങളായ അഭിസരണരേഖകളിൽ ജലനിമജ്ജനം സ്വാഭാവികമാണ്. അറ്റ്‌ലാന്റിക് അഭിസരണം ഇതിന് നല്ല ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. ഉപോഷ്ണമേഖലകളിലെ അഭിസരണങ്ങൾ താരതമ്യേന ദുർബലങ്ങളാണ്. ഭൂമധ്യരേഖീയ പ്രതിപ്രവാഹത്തിന്റെ സമീപത്തും ഒരു അഭിസരണമുണ്ട്. പ്രവാഹങ്ങൾ തമ്മിൽ അകലുന്ന ഭാഗങ്ങളായ അപസരണങ്ങളിൽ ജലോത്ഥാനമാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. അന്റാർട്ടിക് അപസരണം, ബൻഗ്വേലപ്രവാഹം, ഭൂമധ്യരേഖാപസരണം, കാനറി പ്രവാഹം എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. == അധസ്തല പ്രകൃതി == === സമുദ്രാന്തര വരമ്പുകൾ === [[പ്രമാണം:Mid-atlantic ridge map.png|thumb|250px|right|മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പ് (Mid- Atlantic Ridge)]] അറ്റ്‌ലാന്റിക് കടൽത്തറയിലെ സവിശേഷ ഭൂരൂപമാണ് മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പ് (Mid- Atlantic Ridge).<ref>{{Cite web |url=http://www.platetectonics.com/oceanfloors/africa.asp |title=മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പ് |access-date=2010-11-14 |archive-date=2010-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126103736/http://platetectonics.com/oceanfloors/africa.asp |url-status=dead }}</ref> തെക്കുവടക്കു ദിശയിലായി അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഉടനീളം എഴുന്നു നില്ക്കുന്ന ജലമഗ്നമലനിരകളാണ് സമുദ്രാന്തര വരമ്പുകൾ. സമുദ്രമധ്യത്ത് കടൽത്തറയുടെ മൂന്നിലൊന്നോളം വ്യാപിച്ച് അവസ്ഥിതമായിരിക്കുന്ന ഈ മലനിരകൾ ചിലയിടങ്ങളിൽ 1,600 കി.മീറ്ററോളം വീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. സൂക്ഷ്മപരിശോധനയിൽ ഇത് ഭൂഗോളം ചുറ്റി രൂപംകൊണ്ടിട്ടുള്ള ജലാന്തരമലനിരകളുടെ അറ്റ്‌ലാന്റിക്-ഘടകമാണെന്ന് വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. ചിലയിടങ്ങളിൽ മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പ് ജലനിരപ്പിനു മുകളിലേക്ക് എഴുന്നിട്ടുണ്ട്. അസോർസ്, അസെൻഷൻ, സെയിന്റ് ഹെലീന, ട്രിസ്റ്റൻ ദ കൂന, ഗൌഫ്, ബൂവേ എന്നീ അഗ്നിപർവതജന്യ ദ്വീപുകൾ ഇത്തരത്തിൽ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുള്ളവയാണ്. മധ്യ അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിന്റെ നടുവിലായി ഏതാണ്ട് ഉടനീളം ഭ്രംശരേഖ നിർണയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിന്റെ ഇരുപുറങ്ങളിലുമുള്ള കടൽത്തറയിൽ നിരപ്പായ തടങ്ങൾ രൂപംകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 3,650 മീ. മുതൽ 5,500 മീ. വരെ ആഴത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇവയുടെ ചിലഭാഗത്ത് അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിലേതിനോടു സാദൃശ്യമുളള കുന്നിൻ നിരകൾ എഴുന്നു കാണാം. എന്നാൽ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ തീർത്തും സമതലങ്ങളാണ്. അഗാധതലങ്ങളിൽ രൂപംകൊണ്ടിട്ടുള്ള ഈ തടങ്ങളിൽ അങ്ങിങ്ങായി നിർജീവ (extinct) അഗ്നിപർവതങ്ങൾ ഒറ്റപ്പെട്ടനിലയിലോ, നിരകളായോ കാണപ്പെടുന്നു; ഇവ ജലമഗ്നതടങ്ങളോ അഗ്നിപർവത ദ്വീപുകളോ ആയി പരിണമിച്ചിട്ടുണ്ട്. വൻകരച്ചരിവു(continental slope)കളോളം<ref>[http://www.wisegeek.com/what-is-the-continental-slope.htm വൻകരച്ചരിവു(continental slope)]</ref> വ്യാപിച്ചു കാണുന്ന അഗാധതടങ്ങളുടെ സീമാമേഖലകൾ വൻകരത്തിട്ടു(continental rise)കളായി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>[http://www.wisegeek.com/what-is-the-continental-rise.htm വൻകരത്തിട്ടു (continental rise)]</ref> വൻകരകളുടെ അടിവാരത്ത് 2,450 - 4,575 മീ. ആഴത്തിൽ രൂപംകൊണ്ടുകാണുന്ന തിട്ടു(rise)കൾക്ക് വടക്കുപടിഞ്ഞാറെ [[ആഫ്രിക്ക]], [[അൻഗോള]], [[അർജന്റീന]], എന്നിവയുടെ തീരങ്ങളിലും യു.എസ്സിന്റെ കിഴക്കൻ സമുദ്രാതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിലും 500 കി.മീറ്ററോളം വിസ്തൃതിയുണ്ട്. മറ്റിടങ്ങളിൽ ഈ തിട്ടുകൾ നന്നെ ഇടുങ്ങിയവയാണ്. ലക്ഷക്കണക്കിനു വർഷങ്ങളായി തിരമാലകളുടെ അപരദന പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയും നദികൾ നിക്ഷേപിക്കുന്ന ശിലാപദാർഥങ്ങൾ അടിഞ്ഞുകൂടുന്നതിന്റെയും ഫലമായി ഉണ്ടാകുന്ന ഈ തിട്ടുകൾക്ക് 3,050 - 15,250 മീ. കനമുണ്ട്. ഇവയ്ക്കടിയിലാണ് ഭൂമുഖത്തെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ പെട്രോളിയ-പ്രകൃതിവാതക-കൽക്കരി നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത്. ചാപാകാരങ്ങളായ കരീബിയൻ സൌത്ത് സാൻഡ്വിച്ച് ദ്വീപസമൂഹങ്ങളുടെ അരികിലുള്ള സമുദ്രതടങ്ങളിൽ 3,050 മീ. താഴ്ചയിൽ കുത്തിറക്കമുള്ള കിടങ്ങുകൾ രൂപം കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് 7,600 മീ.ലേറെ താഴ്ചയുള്ളവയാണ് ഇവ. കരീബിയൻ കടലിലും മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിലും അടിത്തട്ടിലെ ചിലയിടങ്ങൾക്ക് 7,000 മീ.ലേറെ ആഴമുണ്ട്. കരീബിയൻ കടലിലെ അഗാധതടങ്ങൾക്ക് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ മറ്റു നിതല(abyssal) തടങ്ങളുമായി നേരിട്ടുബന്ധം പുലർത്താനാവും. മറിച്ച് മെഡിറ്ററേനിയനിലെ ജലവിനിമയം പൂർണമായും ജിബ്രാൾട്ടർ ജലസന്ധിയിലൂടെ മാത്രമാണ് സാധ്യമാകുന്നത്. === കടൽക്കുന്നുകളും സമപ്രതലശൃംഖങ്ങളും === [[പ്രമാണം:Oceanic basin.svg|thumb|250px|right|സമുദ്രാന്തര കിടങ്ങുകൾ]] അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ പലതരം കടൽക്കുന്നുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും അവ ശാന്തസമുദ്രത്തിലുള്ളവയോളം വിസ്തൃതങ്ങളല്ല. ഇത്തരം കുന്നുകളുടെ ഒരു ശൃംഖല ന്യൂ ഇംഗ്ളണ്ടിന്റെ തീരത്തെ ജോർജസ് ബാങ്കിൽനിന്ന് ബെർമ്യുഡവരെ നീണ്ടുകിടക്കുന്നു. മറ്റു ചിലത് മധ്യ അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിൽ സമപ്രതലശൃംഖങ്ങൾ കുറവാണ്. === സമുദ്രാന്തരതടങ്ങൾ === ലാബ്രഡോർ തടം, ന്യൂഫൌണ്ട്ലൻഡ് തടം, ഉത്തര-അമേരിക്കൻ തടം, അറ്റ്‌ലാന്റിക്-അന്റാർട്ടിക് തടം, പശ്ചിമ യൂറോപ്യൻ തടം, കാനറീസ് തടം, ആഗുലാസ് തടം മുതലായവയാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ സമുദ്രാന്തര തടങ്ങൾ. === സമുദ്രാന്തര കിടങ്ങുകൾ === പ്വെർട്ടറീക്കോ ദ്വീപുകൾക്കു വടക്കു മാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന 9199 മീ. ആഴമുള്ള പിർട്ടോറിക്കാകിടങ്ങാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ ഏറ്റവും ആഴം കൂടിയ ഭാഗം. ദക്ഷിണ സാൻഡ്വിച്ച് ദ്വീപുകളുടെ ചാപാകാരത്തെ പ്രതിബിംബിപ്പിക്കുന്ന ദക്ഷിണ സാൻഡ്വിച്ച് കിടങ്ങ് തെക്കേ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിന്റെ കിഴക്കുവശത്തായി ഭൂമധ്യരേഖയ്ക്കടുത്താണ് റൊമാഞ്ചെ കിടങ്ങ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. === സമുദ്രാന്തര ചാലുകൾ === ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറുമുള്ള വൻകരാചരിവുകളിൽ വിള്ളലുണ്ടാക്കുന്ന ചാലുകൾക്ക് കീഴ്ക്കാംതൂക്കായ ഭിത്തികളും കടൽത്തട്ടിന്റെ പൊതുനിരപ്പിൽ നിന്ന് 180 മീ. വരെ ആഴത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സമനിരപ്പായ സ്ഥലങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവയുടെ താഴ്വരകൾക്ക് 5 മുതൽ 8 വരെ കി.മീ. നീളമുണ്ട്. ബാഫിൻ ഉൾക്കടലിൽ ആരംഭിച്ച് ന്യൂ ഫൌണ്ട്ലൻഡിനെ ചുറ്റി അറ്റ്‌ലാന്റിക് തടത്തിലൂടെ ''നേറസ്ഡീപ്പ്'' വരെ നീണ്ടുകിടക്കുന്ന മധ്യ അറ്റ്‌ലാന്റിക് കന്ദരമാണ് ഇവയിലേറ്റവും പഠനവിഷയമായിട്ടുള്ളത്. വിക്ഷോഭപ്രവാഹങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയവയാണ് ഈ ചാലുകൾ എന്നാണ് ഭൌമശാസ്ത്രജ്ഞനായ മോറിസ് എവിംഗിന്റെ അഭിപ്രായം. == അവസാദങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Calcareous sandstone a Route 2 near Zicron jacov.jpg|thumb|250px|right|കാൽസിയമയ ഊസ് (calcareous)]] അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ അധസ്തലത്തിലെ ഭൂരിഭാഗത്തും കാൽസിയമയ ഊസ് (calcareous)<ref>[http://www.encyclopedia.com/topic/calcareous_soil.aspx കാൽസിയമയ ഊസ് (calcareous)]</ref> എന്ന സവിശേഷയിനം അടിവാണുള്ളത്. 5,000 മീറ്ററോളം താഴ്ചയിലെത്തുമ്പോഴേക്കും ഈയിനം ഊസിലെ കാൽസിയംകാർബൊണേറ്റ് അംശം ക്രമേണ ക്ഷയിച്ച് ചെങ്കളിമണ്ണ് (Red mud) ആയി പരിവർത്തിതമാവുന്നു. ജലമഗ്ന തടങ്ങളിൽ കാൽസിയമയ ഊസിലെ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിലുള്ള ധൂളികൾക്കുപകരം റ്റെറോപോഡു(Pteropod)<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/481986/pteropod റ്റെറോപോഡു(Pteropod)]</ref>കളുടെ പുറന്തോടുകളും അവശിഷ്ടങ്ങളുമാണ് ബഹുലമായുള്ളത്. ഒച്ചുകൾ ഉൾപ്പെടെ സാവധാനം നീങ്ങുന്ന ജീവികളുടെ സമൂഹമാണ് റ്റെറോപോഡ് വിഭാഗത്തിൽപെട്ട ഗാസ്ട്രോപോഡുകൾ; ഇവയുടെ പുറന്തോടുകളുടെ ധാരാളിതയെ ആസ്പദമാക്കി ഈയിനം അടിവുകളെ റ്റെറോപോഡ് ഊസ് (Pteropod ooze)<ref>[http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/144/3614/60 റ്റെറോപോഡ് ഊസ് (Pteropod ooze)]</ref> എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. സിലികാസദൃശ കോശഭിത്തിയുളള ഏകകോശക സസ്യങ്ങളാണ് ഡയറ്റം. ദക്ഷിണാർധഗോളത്തിലെ ഉയർന്ന അക്ഷാംശീയ മേഖലകളിൽപെടുന്ന സമുദ്രാടിത്തട്ടിലാണ് ഡയറ്റം നിക്ഷേപങ്ങളുള്ളത്. ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ ഡയറ്റം ഊസ് തീരെ ഇല്ല; എന്നാൽ പസിഫിക്കിന്റെ ഉത്തരാർധഗോള ഭാഗങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നുമുണ്ട്. അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ നിതലതട(abyssal plane)ങ്ങളിൽ അഞ്ചിൽ മൂന്നു ഭാഗവും ചെളിമൂടിയതാണ്; ഊസുകൾ, ഗ്ളോബിജെറീന (Globigerina) തുടങ്ങിയവയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിശേഷയിനം ചെളിയാണ് അടിഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. നാലിലൊരു ഭാഗത്തോളം മണൽ അടിഞ്ഞുകാണുന്നു. ശേഷം ഭാഗം ചരൽ, സമുദ്രജീവികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും പുറന്തോടുകളും തുടങ്ങിയവയാൽ മൂടിയും അപൂർവമായി നഗ്ന ബസാൾട്ട് തലങ്ങളായും അവസ്ഥിതമായിരിക്കുന്നു. ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ ചെങ്കളിമണ്ണിന്റെ നേരിയ ആവരണം കാണപ്പെടുന്നതും വിരളമല്ല. ആഫ്രിക്കയുടെ പറ്റിഞ്ഞാറേ തീരത്തോടടുത്ത ഭാഗങ്ങളിലെ കടൽത്തറയിൽ വായൂഢ (airbone) നിക്ഷേപങ്ങൾ വൻതോതിൽ അടിഞ്ഞു കാണുന്നു. ശക്തമായ കാറ്റിൽപ്പെട്ട് മരുഭൂമിയിൽ നിന്ന് എത്തിപ്പെടുന്നവയാണിവ. അതുപോലെ ഉത്തരാർധഗോളത്തിലെ ഉയർന്ന അക്ഷാംശീയ ഭാഗങ്ങളിൽ ഹിമാനികളാൽ കരണ്ടെടുത്തു നീക്കപ്പെടുന്ന ശിലാപദാർഥങ്ങളും വൻതോതിൽ അടിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തിനുശേഷമുള്ള ദശകങ്ങളിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് അവസാദമാതൃകകൾ ശേഖരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇവയിൽ 20 മീ. നീളമുള്ളവവരെ ഉൾപ്പെടുന്നു. അറ്റ്‌ലാന്റിക്മുദ്രത്തിലെ അഗാധതലങ്ങളിൽ അടിവുകളെ ഇളക്കിമറിക്കുവാൻ പോന്ന വിക്ഷുബ്ധ-പ്രവാഹങ്ങൾ (turbidity currents) സാധാരണമാണെന്ന സൂചനയാണ് ഈ അവസാദ നാളി (sediment core)കളിൽ നിന്നു ലഭ്യമായത്. 10,000 വർഷം മുൻപ് പ്ളീസ്റ്റോസീൻ യുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും ഇത്തരം അധതല വിക്ഷോഭങ്ങൾ സജീവമായിരുന്നു. അടിവുകളിൽ ഏതുഭാഗത്തും സമുദ്രീയ (pelagic) നിക്ഷേപങ്ങൾ കലർന്നിട്ടുണ്ടാവാമെന്നാണ് ഇതിൽനിന്നു വ്യക്തമാവുന്നത്. വിക്ഷോഭ (turbidity) ഫലമായി നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്ന അവസാദസഞ്ചയങ്ങളുടെ ഉപരിഭാഗത്ത് സമുദ്രീയനിക്ഷേപങ്ങളുടെ (pelagic deposits) നേരിയ<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/449057/pelagic-sediment സമുദ്രീയനിക്ഷേപങ്ങളുൾ (pelagic deposits)]</ref> ആവരണമുണ്ടായിരിക്കുന്നത് സാധാരണമാണ്. ഈയിനം അവസാദ സാമ്പിളുകളുടെ പഠനത്തിൽനിന്ന് കഴിഞ്ഞ രണ്ടു ദശലക്ഷം വർഷത്തിനിടയ്ക്കുണ്ടായ കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനങ്ങൾ, [[ഹിമയുഗം|ഹിമയുഗങ്ങൾ]], തപിത ഘട്ടങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ നേടാനായിട്ടുണ്ട്. അവസാദ സാമ്പിളുകളിൽ അടങ്ങിയിരുന്ന ഫൊറാമിനിഫെറാ (foraminefora) ഇനത്തിലെ പ്ളവകങ്ങളുടെ പുറന്തോടുകൾ പരിശോധിച്ചും, അവയിൽ അതിശീതള ജലത്തിലും, സാമാന്യം ഉയർന്ന താപനിലയിലുളള വെള്ളത്തിലും വളർന്നുപെരുകുന്നവയെ വെവ്വേറെ തരംതിരിച്ചുമാണ് കാലഗണന ഉൾപ്പെടെയുളള പഠനങ്ങൾ നിർവഹിച്ചത്. 1960-കളിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ അടിവുകളുടെ സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിച്ച് സൂക്ഷ്മ പഠനങ്ങൾക്കു വിധേയമാക്കുകയും ഏറ്റവും പ്രായംകൂടിയ അവസാദങ്ങൾ മിസോസോയിക് കല്പത്തിലേതാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ അടിവുകളിൽ സമുദ്രനിക്ഷേപങ്ങളുടെ പെരുപ്പത്തോത് ആയിരം വർഷത്തിൽ 1-2 സെ.മീ. ആണെന്ന് നിർണയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകയിടങ്ങളിൽ ഇതിൽ എത്രയോ മടങ്ങ് അധികമായി നിക്ഷേപണമുണ്ടായെന്നും വരാം; വിക്ഷോഭങ്ങളിലൂടെയാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ള വ്യതിയാനം ഉണ്ടാവുന്നത്. == സമ്പദ്ഘടകങ്ങൾ == വ്യാപ്തി, വിസ്തൃതങ്ങളായ വൻകരാവേദികകൾ, താരതമ്യേന കനത്ത പ്രവാഹ ജലപോഷണം, ജലചംക്രമണ വ്യവസ്ഥ എന്നിവയെല്ലാം അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ ജീവജാലങ്ങളുടെ പ്രജനന വൃദ്ധിക്കും ബാഹുല്യത്തിനും കളമൊരുക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ പസഫിക്കിനു തൊട്ടുപിന്നിലാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് [[സമുദ്രം]]. വൻകരയുടെ അരികുകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് തീരതടങ്ങളിൽ, വൈവിധ്യമാർന്ന കളച്ചെടികൾ (weeds) ധാരാളമായി വളരുന്നുണ്ട്. ഇവയിൽ അപൂർവമായി, ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ കെൽപ് (kelp) ഇനങ്ങളെപ്പോലെ സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യമുള്ളവയുമുണ്ട്. അധജലത്തിന്റെ ഉത്പതനത്തിലൂടെ പോഷകസമ്പന്നമാക്കപ്പെടുന്ന ധാരാളം കരയോരമേഖലകൾ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലുണ്ട്. ന്യൂഫൌണ്ട്ലൻഡിനടുത്തുള്ള ഗ്രാന്റ്ബാങ്ക്സ്, ഐസ്ലൻഡിന്റെ കരയോരമേഖല, [[ദക്ഷിണ]] [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] തെക്കുകിഴക്കേ തീരക്കടൽ, പശ്ചിമാഫ്രിക്ക, ദക്ഷിണ [[ആഫ്രിക്ക]] എന്നിവയുടെ തീരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്ലവക-കലവറ (plankton boom)കൾ<ref>[http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=north-atlantic-plankton-bloom പ്ലവക-കലവറ (plankton boom)]</ref> ഇക്കൂട്ടത്തിൽപെടുന്നു; ഇവയൊക്കെ വിവിധയിനം [[മത്സ്യം|മത്സ്യങ്ങളുടെ]] സമൃദ്ധിമൂലം സമ്പന്നങ്ങളുമാണ്. സസ്യപ്ലവകങ്ങളുടെ ഏറ്റവും കൂടിയ സാന്നിധ്യമുളളത് ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലാണ്. ഉഷ്ണമേഖലയിലെ [[പ്ലവകം|പ്ലവക]] ലഭ്യത സ്ഥായിത്വം പുലർത്തുന്നു. എന്നാൽ ഉയർന്ന അക്ഷാംശങ്ങളിലേക്കു നീങ്ങുന്തോറും സൂര്യപ്രകാശത്തിന്റേയും സൂര്യാതാപത്തിന്റേയും കുറവേർപ്പെടുന്നതുമൂലം പ്ലവക-കേന്ദ്രങ്ങൾ ചിതറിയമട്ടിൽ കാണപ്പെടുന്നു; ഹ്രസ്വകാലത്തേക്കുമാത്രം പൊടുന്നനെ ബഹുലമാവുന്നയിടങ്ങളും വിരളമല്ല. [[പ്രമാണം:Haddock, Boston Aquarium.JPG|thumb|250px|right|ഹാഡോക് (had dock)]] വൈവിധ്യമാർന്ന മത്സ്യസമ്പത്തിനു പുറമേ, [[സ്പോഞ്ച്|സ്പോഞ്ചുകൾ]] [[ഞണ്ട്|ഞണ്ടുവർഗങ്ങൾ]], മൊളസ്ക (mollusks), [[കടലാമ|കടലാമകൾ]] തുടങ്ങിയവയും അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ സമൃദ്ധമായുണ്ട്; കരീബിയൻ കടലിൽ മാത്രമാണ് പവിഴപ്പുറ്റുകൾ കാണപ്പെടുന്നത്. ഇവയ്ക്ക് പസിഫിക്കിലേതിനോട് സാമ്യമില്ല. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ [[സീ അനിമോൺ]] (sea anemone) വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. സമുദ്ര സസ്തനികളിൽ [[ഡോൾഫിൻ|ഡോൾഫിനുകൾ]], മനാത്തീ (Triche-chno manati), [[നീർനായ്|നീർനായ]] (harp seal) തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മനാത്തീകൾ ഉഷ്ണമേഖലാഭാഗങ്ങളിലും, നീർനായകൾ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തടങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു. ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ സമശീതോഷ്ണ-അന്റാർട്ടിക് മേഖലകളാണ് [[തിമിംഗിലം|തിമിംഗിലങ്ങളുടെ]] കേന്ദ്രം; ഇവ ഇടയ്ക്കിടെ ആഹാരസമ്പാദനത്തിന് ഉഷ്ണമേഖലാ ഭാഗങ്ങളിലേക്കു നീങ്ങാറുമുണ്ട്. കടൽ ജീവികളൊക്കെത്തന്നെ വ്യാപകമായവേട്ടയാടലിനിരയായി വംശനാശത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലുള്ളത്. [[പ്രമാണം:Gadus morhua-Cod-2-Atlanterhavsparken-Norway.JPG|thumb|200px|left|കോഡ്]] 1950-നുമുമ്പ് ആഗോളതലത്തിൽ പിടിക്കപ്പെടുന്ന മത്സ്യത്തിന്റെ പകുതിയിലേറെയും ലഭ്യമാക്കിയിരുന്നത് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ മത്സ്യക്കലവറകളായ ഗ്രാന്റ് ബാങ്ക്സിലും ഐസ്ലൻഡിലും മറ്റും നിന്നായിരുന്നു. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ പ്രധാന മത്സ്യങ്ങളൊക്കെ ഇപ്പോൾ വംശനാശം നേരിടുന്നു. ലോകത്തിലെ മറ്റു കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ആഴക്കടൽ മീൻപിടുത്തം വികസിച്ചതായിരുന്നു മറ്റൊരു കാരണം. പ്രതിവർഷം ദശലക്ഷക്കണക്കിനു ടൺ മത്സ്യം അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽനിന്നു ലഭിക്കുന്നു. വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രിയമുള്ളത് ഹാഡോക് (had dock)<ref>{{Cite web |url=http://www.edf.org/page.cfm?tagID=16276 |title=ഹാഡോക് |access-date=2010-11-15 |archive-date=2010-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101110115335/http://www.edf.org/page.cfm?tagID=16276 |url-status=dead }}</ref>, കോഡ് (cod)<ref>[http://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/subjects/c/cod_fish/index.html കോഡ്]</ref> എന്നിവയ്ക്കാണ്. റാൾ (lobster),<ref>[http://octopus.gma.org/lobsters/allaboutlobsters/parts.html റാൾ (lobster)]</ref> അയില (mackerel),<ref>[http://www.gma.org/fogm/Scomber_scombrus.htm അയില (mackerel)]</ref> മെനാഡെൻ (Brevoortia tyrannus)<ref>[http://www.gma.org/fogm/Brevoortia_tyrannus.htm മെനാഡെൻ (Brevoortia tyrannus)]</ref> എന്നിവയും വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിൽ നിന്നുള്ള മത്സ്യക്കൊയ്ത്തിൽ കൂടുതൽ ലഭ്യമാവുന്നത് വാള (eel), ചിപ്പിമത്സ്യം (shellfish), ചെമ്മീൻ (shrimp) തുടങ്ങിയവയാണ്. ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിൽ വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുളള ആഴക്കടൽ മീൻപിടുത്തം വ്യാപകമായി നടക്കുന്നു. ചൂര, ഹാക്, പിൽച്ചർഡ് (Sardinia pilchardus) എന്നിവയാണ് ഇതിൽ മുഖ്യം. അറ്റ്‌ലാന്റിക് തീരത്തെ മിക്ക രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ സമുദ്രാതിർത്തി (തടരേഖയിൽനിന്ന് 370 കി.മീ. വരെ)യിലുള്ള മേഖലയിൽ മത്സ്യബന്ധനത്തിനും ഇതര മാനവികവ്യാപാരങ്ങൾക്കും യുക്തമായ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Homar1.jpg|thumb|200px|right|റാൾ]] അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ വൻകരാ വേദികകൾ, വൻകരച്ചെരിവുകൾ എന്നിവയ്ക്കടിയിലും, സമുദ്രമധ്യത്തിലെ വരമ്പുകൾ, പീഠഭൂമികൾ എന്നിവയോടനുബന്ധിച്ചും അനുബന്ധ കടലുകളിലെ തടങ്ങളിലും [[പെട്രോളിയം]], [[പ്രകൃതി വാതകം]] എന്നീ ധാതുക്കളുടെ വൻനിക്ഷേപങ്ങൾ അവസ്ഥിതമാണെന്നു കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഖനനസാധ്യമായ പെട്രോളിയം ധാതുക്കളുടെ വ്യാപ്തം ഭൂമുഖത്തെ മൊത്തം നിക്ഷേപങ്ങളുടെ സു. ആണെന്നു കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. യു.എസ്., യു.കെ., നോർവെ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ 1970 മുതല്ക്കുതന്നെ സമുദ്രതട ഖനനത്തിലൂടെ പെട്രോളിയവും പ്രകൃതി വാതകവും ലാഭകരമായി ഉത്പാദിപ്പിച്ചുവരുന്നു. [[പ്രമാണം:Sccav u0.gif|thumb|150px|left|അയില]] അറ്റ്‌ലാന്റിക് തടത്തിൽ ഹൈഡ്രോകാർബൺ ഉത്പന്നങ്ങൾ ആദ്യം ഖനനം ചെയ്തു തുടങ്ങിയത് വെനെസ്വേല ആണ്. ഒന്നാംലോകയുദ്ധകാലത്ത് കരീബിയൻ കടലിന്റെ പിരിവെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന മാരക്കൈബോതടാകത്തിൽ പെട്രോളിയം ഖനനം ആരംഭിച്ചു. മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിൽ 1940-കളോടെ തീരക്കടൽ [[ഖനനം]] വികസിപ്പിച്ചു. 1960-കളിൽ അമേരിക്കാതീരത്തൊട്ടാകെ പെട്രോളിയം നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടെത്തുവാനുള്ള ഭൂഭൌതികപര്യവേക്ഷണങ്ങൾ നടന്നു. ലുയീസിയാന, ടെക്സാസ് എന്നീ സ്റ്റേറ്റുകളിലെ സമുദ്രതടങ്ങൾ, കമ്പീച്ചീ ഉൾക്കടൽ, ന്യൂഫൌണ്ട്ലൻഡിന്റെ കി. തീരം, നോവാസ്കോഷ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പര്യവേക്ഷണങ്ങൾ വിജയകരമായിരുന്നു. ആഫ്രിക്കയുടെ മധ്യ. പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തെ തീരക്കടലുകളും പഠനവിധേയമായി. നൈജർ നദിയുടെ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശം, ഗാബൺ, കബിൻഡാ എന്നിവയുടെ സമുദ്രതടങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുളള അന്വേഷണവും ഫലസിദ്ധിയുള്ളതായി. നോർത്ത് സീയിലും വ്യാപകമായ തിരച്ചിലിലൂടെ എണ്ണനിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. ഇവിടെ ലാഭകരമായ ഉത്പാദനം സാധ്യമായിട്ടുണ്ട്. വൻകരാവേദികകളിൽ കനത്ത കല്ക്കരി നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടെത്താനായെങ്കിലും അവ ഖനനവിധേയമാക്കുന്നത് ദുഷ്കരമാണ്. [[പ്രമാണം:Brevoortia tyrannus.jpg|thumb|150px|right|മെനാഡെൻ]] വൻകരാവേദികയിൽ അടിഞ്ഞിട്ടുള്ള [[മണൽ]], [[ചരൽ]], [[കക്ക]] തുടങ്ങിയവ വൻതോതിൽ വാരിമാറ്റുന്നത് അറ്റ്‌ലാന്റിക് തീരങ്ങളിൽ സാധാരണമാണ്. യു.എസ്സിലും ബ്രിട്ടനിലുമാണ് ഈ രീതിയിലുള്ള ഖനനം ഏറ്റവും കൂടുതൽ നടക്കുന്നത്. നിലംനികഴ്ത്തുന്നതിനും വാസ്തുനിർമ്മാണത്തിനും, കോൺക്രീറ്റുണ്ടാക്കുന്നതിനും മറ്റുപയോഗങ്ങൾക്കുമാണ് മണലും ചരലും പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നത്. ഐസ്ലൻഡിന്റെ തീരക്കടലിലും ബഹാമാ തടത്തിലും നിന്ന് കനത്തതോതിൽ കക്കയും, മറ്റു കാൽസിയമയ ജൈവാവശിഷ്ടങ്ങളും സംഭരിക്കുന്നു; ഇവ സിമന്റ് നിർമ്മാണത്തിനും മണ്ണിന്റെ ഗുണസംവർധനത്തിനുമാണ് പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. യു.എസ്സിന്റെ തെ.കി. തീരം തുടങ്ങി പലയിടത്തും തീരത്തോടടുത്ത അവസാദശിലാ പടലങ്ങൾക്കിടയിൽ രത്നക്കല്ലുകളും അമൂല്യലോഹങ്ങളും പ്ളേസർനിക്ഷേപങ്ങളാ(placer deposit)യി അവസ്ഥിതമായിക്കാണുന്നു. ഇതേശിലാസ്തരങ്ങളോടനുബന്ധിച്ച് [[ഇരുമ്പ്]], [[തകരം]], [[ടൈറ്റാനിയം]], [[ക്രോമിയം]] എന്നീ ലോഹങ്ങളുടെ അയിർനിക്ഷേപ(Ore deposits)ങ്ങൾ സാമാന്യമായ തോതിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്ളേസർ നിക്ഷേപങ്ങൾ നിർണയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് തെക്കുകിഴക്കു യു.എസ്., വെയിൽസ് (യു.കെ.), മാരിറ്റാനിയ, [[നമീബിയ]] എന്നിവയുടെ തീരത്തോടടുത്തുള്ള സമുദ്രാന്തരതടങ്ങളിലാണ്. നമീബിയായിൽ ഓറഞ്ച് നദിമുഖത്തിനു സമീപമുളള ആഴംകുറഞ്ഞ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സാമാന്യമായ തോതിൽ വജ്രം കുഴിച്ചെടുക്കുന്നുണ്ട്; മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിൽനിന്ന് [[ഗന്ധകം|ഗന്ധകവും]]; ലൂയീസിയാനായുടെ തീരത്തോടടുത്താണ് ഈ ധാതുവിന്റെ അവസ്ഥിതി. യു.എസ്., ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ തെക്കേ അറ്റം, തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ പാറ്റഗോണിയയ്ക്കും ഫാൾക്കൻ ദ്വീപിനുമിടയ്ക്കുള്ള ഭാഗം എന്നിവിടങ്ങളിൽ തീരത്തോട് അല്പം അകന്നുമാറിയുള്ള ആഴംകുറഞ്ഞതടങ്ങളിൽ ഫോസ്ഫേറ്റ് സഞ്ചിതമായിട്ടുണ്ട്; ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും കനത്ത നിക്ഷേപങ്ങൾ യു.എസ്. തീരത്താണുള്ളത്. അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിന്റെ അടിത്തറയിലെ ചില മേഖലകളിൽ ചെങ്കളിമണ്ണ്, സിലികാമയ ഊസ് എന്നിവയാൽ പൊതിയപ്പെട്ട ധാതുഗോളകങ്ങൾ (metallic nodules) നിരനിരയായി അവസ്ഥിതമായിരിക്കുന്നു. ഏതാണ്ട് ഒരേ വലിപ്പത്തിലുള്ള ഗോളകങ്ങളിലെ പ്രധാനഘടകങ്ങൾ മാംഗനീസ്, ഇരുമ്പ് എന്നീ ലോഹങ്ങളാണ്; താരതമ്യേന കുറഞ്ഞയളവിൽ ചെമ്പ്, നിക്കൽ, കോബാൾട്ട് എന്നിവയുടെ സാന്നിധ്യവും ഉണ്ടാവും. ബെർമൂഡായ്ക്കുകിഴക്കുള്ള സോഹം, ഈസ്റ്റ് ബ്രസീൽ, ദക്ഷിണ ആഫ്രിക്കയ്ക്കു തെക്കുളള ആഗുല്ലാസ് എന്നീ ജലമഗ്ന തടങ്ങളിലാണ് ധാതുഗോളകങ്ങൾ കേന്ദ്രീകൃതമായി കാണപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഫെറോമാംഗനീസ് ഗോളകങ്ങൾ 19-ം ശതകത്തിന്റെ മധ്യത്തോടെ അറ്റ്‌ലാന്റിക് തറയിൽനിന്നു ശേഖരിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ധാതുഅയിരെന്ന നിലയ്ക്ക് ഗോളകങ്ങളുടെ ഉപഭോഗവും തന്നിമിത്തം ഖനനവും നാളിതുവരെ പ്രായോഗികമായിട്ടില്ല. [[പ്രമാണം:Fin whale from air.jpg|thumb|250px|right|[[തിമിംഗിലം]]]] അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റേയും അനുബന്ധകടലുകളുടേയും തീരങ്ങളിൽ കറിയുപ്പ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത് സഹസ്രാബ്ദങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള വ്യവസായമാണ്; പതിനായിരം കൊല്ലത്തിലേറെ പ്രവർത്തന പാരമ്പര്യമുളള ഉപ്പളങ്ങളാണ് യൂറോപ്യൻ-മെഡിറ്ററേനിയൻ തീരങ്ങളിലുള്ളവ. മെഡിറ്ററേനിയന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറേ തീരത്തെ കടൽത്തറയിൽനിന്ന് ബ്രോമിൻ ഖനനം ചെയ്തെടുക്കുന്നുണ്ട്. മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിൽ യു.എസ്. തീരത്തും നോർവെയുടെ തീരക്കടലിലും നിന്ന് മെഗ്നീഷ്യം കുഴിച്ചെടുക്കുന്നു. അറ്റ്‌ലാന്റിക് തീരങ്ങളിൽ [[ജനവാസം]] നന്നെ കൂടുതലാണ്. പ്രയുത നഗരങ്ങളുൾപ്പെടെ നിരവധി തുറമുഖങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും വികസിച്ചിരിക്കുന്നു. വിനോദോപാധി എന്ന നിലയിൽ സമുദ്രസഞ്ചാരം, മീൻപിടിക്കൽ, സർഫിങ്, തിമിംഗില നിരീക്ഷണം, സമുദ്രസ്നാനം തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് ലക്ഷക്കണക്കിനാളുകളാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനെ ദിവസേന ആശ്രയിക്കുന്നത്. വിനോദത്തിനായി ചൂണ്ടയിടുന്നത് ചില മത്സ്യങ്ങളുടെ വംശനാശത്തിന് കാരണമായിരിക്കുന്നു. കരീബിയൻ തടം, ബെർമൂഡ; ഫ്ളോറിഡാ കീസ് (Florida Keys - ഫ്ളോറിഡായ്ക്കു തെക്കുള്ള ചെറുദ്വീപുകളും പവിഴപ്പുറ്റുകളും ചേർന്നുള്ള മേഖല), റിവെയറാ (French Riviera- മെഡിറ്ററേനിയൻ തീരത്ത് മാർസെയിൽസ് മുതൽ ലാ സ്പീഡിയ വരെ നീളുന്ന സുഖവാസകേന്ദ്രം) തുടങ്ങിയയിടങ്ങളിലെ ജീവനോപാധിയും സാമ്പത്തികാടിത്തറയും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നത് ജലക്രീഡാ സൌകര്യങ്ങളാണ്. [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടനിലെ]] സെവന്റിവർ, ഫണ്ടി ഉൾക്കടൽ (കാനഡ), ബ്രിട്ടനി (ഫ്രാൻസ്) എന്നിവിടങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് തിരമാലകളിൽനിന്നു വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ബൃഹദ്പദ്ധതികൾ പ്രാവർത്തികമാക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇവയെ പിന്തുടർന്ന് അറ്റ്‌ലാന്റിക് തീരത്തെ വിവിധയിടങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത രാജ്യങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതയിൽ വൈദ്യുതോത്പാദനം വികസിച്ചുവരുന്നു. കടൽ ജലം ലവണവിമുക്തമാക്കി ശുദ്ധീകരിച്ച് വ്യവസായാവശ്യങ്ങൾക്കായും കുടിവെള്ളമായും ഉപയോഗിക്കുന്ന പദ്ധതികളും അറ്റ്‌ലാന്റിക് തീരങ്ങളിൽ പ്രയോഗക്ഷമമായിട്ടുണ്ട്. സമുദ്രത്തിന്റെ ഉഷ്ണമേഖലാ ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രതലജലത്തിന്റേയും അധഃജലത്തിന്റേയും ഊഷ്മാക്കളിലുള്ള വലുതായ അന്തരത്തെ അവലംബിച്ച്, താപോർജത്തെ വൈദ്യുതോർജമാക്കി മാറ്റുവാനുള്ള പദ്ധതി ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ചരിത്രാതീതകാലം മുതല്ക്കേ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കും അനുബന്ധകടലുകളും ജലപാതകളായി ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. പാശ്ചാത്യസംസ്കാരത്തിന്റെ വളർച്ച, പ്രത്യേകിച്ച് 18-ഉം 19-ഉം ശതകങ്ങളിലെ പുരോഗതി, അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ സമുദ്രം തരണം ചെയ്ത് അമേരിക്കൻ വൻകരകളിലേക്കു കുടിയേറിയതോടെ കോളനി വാഴ്ച, [[അടിമക്കച്ചവടം]], രാജ്യാന്തരപ്രവാസം, സ്വാതന്ത്ര്യസമരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ചരിത്രസംഭവങ്ങളിൽ പുതിയ അധ്യായങ്ങൾ രചിക്കപ്പെട്ടു. അമേരിക്കാവൻകരകളിലെ ഉത്പന്നങ്ങളിലും ഉപഭോഗാവശ്യങ്ങളിലുമുള്ള പ്രവൃദ്ധി അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഇരുകരകൾക്കുമിടയ്ക്കുള്ള ചരക്കുവിനിമയത്തിന്റെ തോത് ശതഗുണീഭവിപ്പിച്ചു. രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തിന്റെ അന്ത്യംവരെ ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക് ഭൂമുഖത്തെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കപ്പൽ സഞ്ചാരമുള്ള മേഖലയായിരുന്നു. സൂയസ്, പനാമാ എന്നീ തോടുകൾ വൻകപ്പലുകൾക്കുപോലും സഞ്ചരിക്കാവുന്ന പാതകളായി മാറിയതും പേർഷ്യൻ ഉൾക്കടൽ പെട്രോളിയം ഉത്പാദനമേഖലയായി വികസിച്ചതും പസഫിക് തീരത്തെ രാജ്യങ്ങൾ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങളായി വളർന്നതുംമൂലം ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ മേൽക്കോയ്മയ്ക്ക് ഉടവുണ്ടായി. [[ബ്രസീൽ]], [[വെനെസ്വേല]], [[ആർജന്റീന]], [[ജമേക്ക]] തുടങ്ങിയ ഉത്പാദന-സംസ്കരണ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇരുമ്പയിര്, [[കൽക്കരി]], [[ബോക്സൈററ്]], ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ, അസംസ്കൃത പെട്രോളിയം തുടങ്ങിയ ഉത്പന്നങ്ങൾ കപ്പൽമാർഗ്ഗം യു.എസ്., കാനഡ, പശ്ചിമയൂറോപ്പ് എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലൂടെയാണ് കൊണ്ടുപോവുന്നത്. == മലിനീകരണം == അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ തീരക്കടലുകൾ വിസർജ്യങ്ങൾ കലർന്നും അടിഞ്ഞും മലിനമായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു. [[തുറമുഖം|തുറമുഖങ്ങൾ]], വ്യവസായ-നഗരങ്ങൾ, [[നദി|നദീമുഖങ്ങൾ]] എന്നിവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ജലമേഖലകളിലാണ് കൂടുതൽ മാലിന്യങ്ങൾ കലർന്നുകാണുന്നത്. ബാൾട്ടിക് കടൽ, നോർത്ത് സീയുടെ ദക്ഷിണ ഭാഗം, ഇംഗ്ളീഷ് ചാനൽ, മെഡിറ്ററേനിയന്റെ വടക്കും കിഴക്കും അരികുകൾ, യു.എസ്സിന്റെ വടക്കു കിഴക്കേ ഓരം, റയോ ദെ ലാ പ്ളാറ്റാ നദിയുടെ പതനമേഖല, ബ്രസീലിന്റെ തെക്കു കിഴക്കു തീരം, ഗിനി ഉൾക്കടലിന്റെ വടക്കേതീരം എന്നിവിടങ്ങളാണ് അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ ഏറ്റവും മലിനീകൃതമായ ഭാഗങ്ങൾ. തീരക്കടൽ എണ്ണഖനനവും, ക്രൂഡ് ഓയിൽ തുടങ്ങിയവയുടെ കയറ്റിയിറക്കലും, കരയിൽനിന്ന് മലിനവസ്തുക്കൾ ഒഴുകിയെത്തുന്നതുമാണ് ജലമലിനീകരണത്തിനു കാരണമാവുന്നത്. മാലിന്യസംസ്കരണത്തിനു ഭാഗികമായിപ്പോലും വിധേയമാകാതെ വന്നുചേരുന്ന അഴുക്കുവെള്ളം, കാഡ്മിയം, കറുത്തീയം തുടങ്ങിയ ലോഹാംശങ്ങളേയും ഹാനികരമായ രാസദ്രവ്യങ്ങളേയും മാരകമായ അളവിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വ്യാവസായിക വിസർജ്യങ്ങൾ, കൃഷിയിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കവിഞ്ഞൊഴുകിയെത്തുന്ന രാസവളങ്ങളും കീടനാശിനികളും കലർന്ന വെള്ളം എന്നിവ സമുദ്രജലത്തെ കൂടുതൽ മലിനീകരിക്കുന്നു. [[നൈട്രജൻ]], [[ഫോസ്ഫേറ്റ്]] തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ പായൽവർഗത്തിൽപ്പെട്ട സസ്യങ്ങൾ സമൃദ്ധമായി വളരുന്നതിനു കാരണമാവുന്നുണ്ട്. ഇവ ജലത്തിലടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഓക്സിജന്റെ അളവിൽ സാരമായ കുറവുണ്ടാക്കുകയും സമുദ്രജീവികളുടെ പ്രജനനത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കീടനാശിനികളിലൂടെ വന്നെത്തുന്നവയും എളുപ്പം രാസമാറ്റങ്ങൾക്കു വിധേയമാകാത്തവയുമായ ഡി.ഡി.ടി. (DDT), പോളിക്ളോറിനേറ്റഡ് ബൈഫനൈൽ (PCB) എന്നീ മാലിന്യങ്ങൾ വിതലങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന ജീവികളിൽപോലും കടന്നുകയറിയിരിക്കുന്നു. ഇത്തരം മാലിന്യങ്ങൾ സമുദ്രജലത്തിൽ എത്താതിരിക്കാനുളള മുൻകരുതലുകൾ മിക്കരാജ്യങ്ങളും കൈക്കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. == ഗവേഷണ - പര്യവേക്ഷണങ്ങൾ == ബി.സി. 600-നുമുമ്പു തന്നെ അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിൽ സാഹസികപര്യടനങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു. 8-ഉം 9-ഉം ശതകങ്ങളിലാണ് സ്കാൻഡിനേവിയൻ [[കടൽക്കൊള്ളക്കാർ|കടൽക്കൊള്ളക്കാരായ]] വൈക്കിങ്ങുകൾ അറ്റ്‌ലാന്റിക് പ്രയാണങ്ങളിലേർപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇക്കാലത്ത് (9-ം ശതകം) നോർവേയിലെ തദ്ദേശീയരായ നോർജുകൾ ഐസ്ലൻഡിൽ ചെന്നെത്തുകയും അധിവാസമുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എ.ഡി. 982-ൽ ഇവർ ഗ്രീൻലൻഡ് കണ്ടെത്തി; ന്യൂഫൌണ്ട്ലൻഡ്, ലാബ്രഡോർ, മെയ്ൻ എന്നിവിടങ്ങളോളം നോർജ് വംശജർ എത്തിയിരുന്നുവെന്നതിനു രേഖകളുണ്ട്. നൂതന ഭൂഖണ്ഡങ്ങളായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട അമേരിക്കകളിൽ യൂറോപ്യർ പര്യവേക്ഷണങ്ങൾക്കുമുതിർന്നതും തുടർന്ന് അധിവാസമുറപ്പിച്ചതും 15-ം ശ.-ത്തിന്റെ അന്ത്യപാദം മുതല്ക്കുള്ള 200 വർഷത്തിനിടയിലായിരുന്നു. തുടക്കത്തിൽ വടക്കുകിഴക്കു വാണിജ്യവാതങ്ങളുടെ ആനുകൂല്യത്തോടെ നേർപടിഞ്ഞാറോട്ട് യാത്രചെയ്ത് അമേരിക്കാതീരത്തെത്തുകയും ഗൾഫ് സ്ട്രീമിന്റേയും പടിഞ്ഞാറൻകാറ്റുകളുടേയും പിന്തുണയോടെ മടക്കയാത്ര തരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു ആദ്യകാല പര്യവേക്ഷകരുടെ പതിവ്. 1492-ൽ [[ഇറ്റലി|ഇറ്റാലിയൻ]] [[നാവികൻ|നാവികനായ]] [[ക്രിസ്റ്റഫർ കൊളംബസ്]] [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിന്റെ]] പിന്തുണയിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക് തരണം ചെയ്ത് ബഹാമാദ്വീപുകളിലെത്തി. വിദൂരപൂർവദേശത്തേക്കുള്ള പുതിയ കപ്പൽപ്പാത കണ്ടെത്തുവാനുള്ള ശ്രമത്തിനിടയിലാണ് കൊളംബസ് അപ്രതീക്ഷിതമായി അമേരിക്കാ തീരത്തെത്തിയത്. 1493-96 കാലത്ത് കൊളംബസ് രണ്ടാമതും പര്യടനം നടത്തി [[ക്യൂബ]], ഹിസ്പനിയോള എന്നീ ദ്വീപുകളും 1498-1500 കാലത്തു നടത്തിയ മൂന്നാം പര്യടനത്തിൽ [[ട്രിനിഡാഡ്]] ദ്വീപും കണ്ടെത്തി. നൂതനഭൂഖണ്ഡങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചും സങ്കീർണതകളെക്കുറിച്ചും കൂടുതൽ അറിവുപകർന്നത്, കൊളംബസ്സിനെ തുടർന്ന് അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനു കുറുകെ സഞ്ചരിച്ച ജോൺകാബട്ട്, ഫെർഡിനൻഡ് [[മഗെല്ലന്]]‍, ജിയോവന്നിദാ വെരസ്സാനോ എന്നീ പര്യവേക്ഷകരായിരുന്നു. പോർത്തുഗീസ് നാവികനായ ബാർതുല്യമ്യുഡീയസ് ഗുഡ്ഹോപ് മുനമ്പുവരെയുള്ള ആഫ്രിക്കൻ തീരത്തിന്റെ മാനചിത്രണം പൂർത്തിയാക്കി; ഗുഡ്ഹോപ്മുനമ്പു ചുറ്റി ഇന്ത്യയിലേക്ക് പോകാവുന്നതാണെന്ന സൂചനയും നല്കി. 1520-ൽ ഫെർഡിനൻഡ് മഗെല്ലൻ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനെ പസഫിക്കുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ജലസന്ധി(മഗെല്ലൻ ജലസന്ധി)യും ബ്രിട്ടിഷ് നാവികനായ ഫ്രാൻസിസ് ഡ്രേക് തെക്കേ അമേരിക്കയുടെ ദക്ഷിണാഗ്രമായ ഹോൺ മുനമ്പും കണ്ടെത്തി. വൻകരകളിൽ യൂറോപ്യൻ അധിവാസങ്ങൾ വികസിച്ചതോടെ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനു കുറുകേയുള്ള ജലപാതകൾ തിരക്കുള്ളവയായിമാറി. 1800-കളിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഭൌതികവും ജൈവപരവുമായ സവിശേഷതകളെ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ക്രോഡീകരിക്കുവാനുള്ള യത്നങ്ങൾക്ക് പര്യവേക്ഷണ പരിപാടികളിൽ മുൻഗണന നല്കിത്തുടങ്ങി. [[ബെഞ്ചമിൻ ഫ്രാങ്ക്ളിൻ]] (യു.എസ്.) 1770-ൽ തയ്യാറാക്കിയ മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിന്റെ മാനചിത്രം ആധുനികസമുദ്രവിജ്ഞാനീയത്തിലേക്കുള്ള കാൽവയ്പായിത്തീർന്നു. അമേരിക്കൻ നാവികോദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന മാത്യു ഫോണ്ടേൻ മൌറി അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ കാറ്റുകളേയും പ്രവാഹങ്ങളേയും സംബന്ധിച്ച സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ സഞ്ചയിക്കുകയും അവയുടെ അന്യോന്യപ്രക്രിയകളേയും പരസ്പരബന്ധത്തേയും കുറിച്ച് പഠനം നടത്തി അടിസ്ഥാനപരമായ വസ്തുതകൾ വെളിച്ചത്തു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു. അപാകതകൾ നിറഞ്ഞതെങ്കിലും അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ അധസ്തലപ്രകൃതി വിശദമാക്കുന്ന മാനചിത്രങ്ങൾ പ്രകാശിപ്പിക്കുവാനും ഇദ്ദേഹത്തിനു കഴിഞ്ഞു. [[ടെലിഗ്രാഫി]] പ്രാവർത്തികമായതോടെ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റെ ഇരുകരകളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വാർത്താവിനിമയ കേബിൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നത് വികസിത രാജ്യങ്ങളുടെ മുൻഗണനയ്ക്കു വിഷയമായി. അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനടിയിലൂടെ കേബിൾ വലിക്കുന്നതിനായി സമുദ്രമാപന പര്യവേക്ഷണങ്ങളിൽ (hydrographic expedition) ആദ്യം ഏർപ്പെട്ടത് [[ബ്രിട്ടൻ]], [[യു.എസ്]]. എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ നാവിക സേനാക്കപ്പലുകളായിരുന്നു. 1866-ൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിനുകുറുകെ കേബിൾ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് ഈ യത്നങ്ങൾ സഹായകമായി. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിന്റേയും ഇതര സമുദ്രങ്ങളുടേയും അധസ്തലമാപനത്തിനായി, 1872-76 കാലത്ത്, എച്ച്.എം.എസ്. ചലഞ്ചർ എന്ന കപ്പലിൽ ഒരു പര്യവേക്ഷണ സംഘം നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. ഈ സംരംഭത്തിലൂടെ അറ്റ്‌ലാന്റിക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ലോകസമുദ്രങ്ങളിൽ ആയിരക്കണക്കിനു നിരീക്ഷണങ്ങളും നിർണയനങ്ങളും നടത്തുവാനും സമുദ്രജലപ്രവാഹങ്ങൾ, അഗാധത, താപനില, ആഴക്കടലിലെ അടിവുകൾ, ജീവജാലങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെ സംബന്ധിച്ച് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. ബ്യേൺ ഹെല്ലൻഡ് ഹാൻസൺ, വാൽഫ്രിഡ് എക്മാൻ തുടങ്ങിയ സ്കാൻഡിനേവിയൻ പര്യവേക്ഷകരും സമുദ്രവിജ്ഞാനീയപരമായ ധാരാളം അറിവുകൾ സമ്പാദിച്ചു നല്കി. 1912-ലെ [[ടൈറ്റാനിക്]] ദുരന്തം ഉത്തര അറ്റ്‌ലാന്റിക്കിലെ പ്രവാഹങ്ങളെയും മഞ്ഞുമലകളെയും കുറിച്ചുള്ള വ്യാപകമായ അന്വേഷണപഠനങ്ങൾക്കു വഴിതെളിച്ചു. വയർലസ് റേഡിയോ, സൊണാർ (sonar) തുടങ്ങിയ വാർത്താവിനിമയ ഉപാധികളുടെ വരവോടെ സമുദ്രഗവേഷണത്തിന് മറ്റൊരുമാനം കൈവന്നു. ഗവേഷണക്കപ്പലായ മീറ്റിയർ ഉപയോഗിച്ച് 1925-27 വർഷങ്ങളിൽ ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്ക് കേന്ദ്രീകരിച്ച് ജർമനി നടത്തിയ അന്വേഷണ പഠനങ്ങൾ. ദക്ഷിണ അറ്റ്‌ലാന്റിക്ക് അധസ്തലപ്രകൃതി ഏറെക്കുറെ കൃത്യമായി നിർണയിക്കുവാനും ലവണതയുടേയും താപനിലയുടേയും വിന്യാസം മനസ്സിലാക്കുവാനും സാധിച്ചു. രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തെത്തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ ആഴക്കടലിന്റെ ഭൌതികസവിശേഷതകളെ സംബന്ധിച്ച പഠനങ്ങൾക്കാണ് മുന്തിയ പരിഗണന ലഭിച്ചത്. അറ്റ്‌ലാന്റിക് തടത്തിൽ ഭൂഭൌതിക(geophysical)പരവും<ref>[http://www.gi.alaska.edu/ ഭൂഭൌതികം(geophysical)]</ref> ധ്വാനിക(soundings)വുമായ<ref>[http://www.soundings.com/ ധ്വാനികം (soundings)]</ref> നിരവധി പഠനങ്ങൾ നടന്നു. ഇവയിലൂടെ മധ്യ-അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിന്റെ അവസ്ഥിതിയും സവിശേഷതകളും വ്യക്തമായി. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് കടൽത്തറ-വ്യാപനം (Sea floor spreading)<ref>{{Cite web |url=http://library.thinkquest.org/17457/platetectonics/4.php |title=കടൽത്തറ-വ്യാപനം (Sea floor spreading) |access-date=2010-11-15 |archive-date=2011-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111016020343/http://library.thinkquest.org/17457/platetectonics/4.php |url-status=dead }}</ref> എന്ന പ്രതിഭാസം കണ്ടെത്തിയത്. ഭൂവിജ്ഞാനീയത്തിലെ ഫലക-വിവർത്തനിക സിദ്ധാന്തം (plate tectonics)<ref>[http://csep10.phys.utk.edu/astr161/lect/earth/tectonics.html ഫലക-വിവർത്തനിക സിദ്ധാന്തം (plate tectonics)]</ref> വിശദീകരിക്കാനായത് ഹാരി ഹെസ്സ് (1962) കടൽത്തറ വ്യാപനം കണ്ടെത്തി സ്ഥിരീകരിച്ചതോടെയാണ്. അറ്റ്‌ലാന്റിക് വരമ്പിന്റെ സമീപസ്ഥമേഖലകളിൽ അവസ്ഥിതമായിട്ടുള്ള ശിലാപടലങ്ങൾ ഒന്നിടവിട്ട് വിപരീതമായ കാന്തികദിശകളിൽ വർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടതാണ് പുരാകാന്തിക പഠനത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്കും ഫലകസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ അംഗീകാരത്തിനും വഴിയൊരുക്കിയത്. അഗാധതലങ്ങളിൽ തുരപ്പുകളുണ്ടാക്കി, അവസാദങ്ങളുടെയും ആധാരശിലകളുടേയും സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിക്കുവാനുളള യാന്ത്രികസൌകര്യങ്ങൾ ഘടിപ്പിച്ചിരുന്ന ഗ്ളോമർ ചലഞ്ചർ എന്ന കപ്പലുപയോഗിച്ച് 1970-കളിൽ അറ്റ്‌ലാന്റിക് പര്യവേക്ഷണം പുനസംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിലൂടെ അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിന്റെ ഉത്പത്തിയേയും പരിണാമദശകളേയും സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തമായ അറിവുകൾ നേടാനായി. ഇവ ഫലകസിദ്ധാന്തത്തെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി. . അറ്റ്‌ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെ മൊത്തത്തിലുള്ള ഗതിക ചംക്രമണം (dynamic circulation),<ref>{{Cite web |url=http://www.fosterandsmithaquatics.com/pic/article.cfm?N=2004&aid=1788 |title=ഗതിക ചംക്രമണം (dynamic circulation) |access-date=2010-11-15 |archive-date=2011-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110114080741/http://www.fosterandsmithaquatics.com/pic/article.cfm?N=2004&aid=1788 |url-status=dead }}</ref> അന്തരീക്ഷ-സമുദ്രബന്ധവും അന്യോന പ്രക്രിയകളും, ആവാസ വ്യവസ്ഥ (ecosystem)<ref>[http://www.nhptv.org/natureworks/nwepecosystems.htm ആവാസ വ്യവസ്ഥ (ecosystem)]</ref> എന്നിവയെ സംബന്ധിച്ച ഗവേഷണങ്ങൾക്കാണ് ഇപ്പോൾ മുൻഗണന നല്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ==കടലുകളും ഉൾക്കടലുകളും== *മെക്സിക്കൻ ഉൾക്കടൽ *[[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി|മദ്ധ്യധരണിക്കടൽ]] *ഗിനിയ ഉൾക്കടൽ *സെൽട്ടിക് കടൽ *ബിസ്കെയ് ഉൾക്കടൽ *[[കരീബിയൻ കടൽ]] == ഇതും കാണുക == * [[സരഗാസോ കടൽ]] *[[സൊണാർ]] *[[ബ്രിട്ടൻ]] == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറംകണ്ണികൾ == {{Commons|Atlantic Ocean}} * [http://www.facebook.com/pages/Atlantic-Ocean/105588176141470 Atlantic Ocean] * [http://www.mnsu.edu/emuseum/information/oceans/atlantic.html Atlantic Ocean] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100603191755/https://www.mnsu.edu/emuseum/information/oceans/atlantic.html |date=2010-06-03 }} * [http://www.nasa.gov/mission_pages/hurricanes/archives/2010/h2010_Nicole.html Tropical Storm Nicole (Atlantic Ocean)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305220401/http://www.nasa.gov/mission_pages/hurricanes/archives/2010/h2010_Nicole.html |date=2016-03-05 }} * [http://geography.about.com/library/cia/blcatlantic.htm Atlantic Ocean] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101205074022/http://geography.about.com/library/cia/blcatlantic.htm |date=2010-12-05 }} {{List of seas}} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം}} [[വർഗ്ഗം:മഹാസമുദ്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം]] 1qfn6qnqb3y4hbx8h4ue5ator6jp1wf 0 25676 4631018 3972341 2026-06-18T07:16:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631018 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Amrita Pritam}} {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = അമൃതാ പ്രീതം | image =Amrita Pritam (1919 – 2005) , in 1948.jpg | caption = | pseudonym = | birthname= അമൃതാ കൗർ | birthdate = {{birth date|1919|8|31|mf=y}} | birthplace = [[Gujranwala|ഗുജറാൻ വാല]], [[British India|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]] | deathdate = {{death date and age|2005|10|31|1919|8|31|mf=y}} | deathplace = [[Delhi|ഡൽഹി]], [[India|ഇന്ത്യ]] | occupation = [[Novelist|നോവലിസ്റ്റ്]], [[poet|കവയിത്രി]], [[essayist]] | nationality = [[India|ഇന്ത്യൻ]] | period = 1936-2004 | genre = [[poetry]], [[prose]], [[autobiography]] | subject = [[partition of India]], [[women]], [[dream]] | movement = [[Romanticism|Romantic]]-[[Progressivism]]<ref>''Muslim Feminism and Feminist Movement: Middle-East Asia'', by Abida Samiuddin, Rashida Khanam. Global Vision Pub. House, 2002. ISBN 8187746408. ''Page viii and 426''.</ref> |notableworks = ''Pinjar'' (novel)<br />''Aj Akhan Waris Shah Nu'' (poem)<br />''Suneray'' (poem) | influences = | influenced = | signature = | website = }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പ്രശസ്തയായ എഴുത്തുകാരിയായിരുന്നു '''അമൃതാ പ്രീതം''' ([[ഓഗസ്റ്റ് 31]], [[1919]] - [[ഒക്ടോബർ 31]], [[2005]]) ({{lang-pa|ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ}}, ''{{IAST|amritā prītam}}''). [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിൽ]] നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ പ്രശസ്തയായ കവയിത്രിയും നോവലിസ്റ്റും ഉപന്യാസകാരിയും ആയിരുന്നു അമൃതാ പ്രീതം. അവിഭക്ത ഇന്ത്യ (മുൻപത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ) ഇന്ത്യയും [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനുമായി]] [[ഇന്ത്യയുടെ വിഭജനം|വിഭജിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ]] അമൃതാ പ്രീതം [[1947]]-ൽ ഇന്ത്യയിലേയ്ക്കു കുടിയേറി. ==ജീവചരിത്രം== മുഖ്യകർമരംഗം [[കവിത|കവിതയാണെങ്കിലും]] [[നോവൽ]], [[ചെറുകഥ]], [[പത്രപ്രവർത്തനം]] എന്നീ മണ്ഡലങ്ങളിലും പ്രവർത്തിച്ച് വിജയം വരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>[https://web.archive.org/web/20121010215124/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2005%5C11%5C14%5Cstory_14-11-2005_pg7_43 Amrita Pritam: A great wordsmith in Punjab’s literary history] ''[[Daily Times (Pakistan)]]'', November 14, 2005.</ref> ഉയർന്ന ഭാവനയും വിശാലമായ ജീവിതവീക്ഷണവും അനനുകരണീയമായ ശൈലിയുമുള്ള ഒരു കലാകാരിയാണ് അമൃതാപ്രീതം. ആധുനിക സമൂഹത്തിന്റെ മോഹഭംഗങ്ങളും യാഥാസ്ഥിതികത്വത്തിന്റേയും ജൻമിത്വത്തിന്റേയും നേർക്കുള്ള പ്രതിഷേധവും പ്രീതത്തിന്റെ സാഹിത്യസൃഷ്ടികളിൽ മുഖരിതമാകുന്നുണ്ട്. [[ഇന്ത്യാവിഭജനം|ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തെത്തുടർന്ന്]] അമൃതാ [[ഡെൽഹി|ഡൽഹിയിലെത്തി]]. [[ലാഹോർ|ലാഹോറിലെയും]] ഡൽഹിയിലെയും റേഡിയോ നിലയങ്ങളിൽ ഇവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. പരമ്പരാഗത ഭാരതീയ സ്ത്രീയുടെ ചട്ടക്കൂടിൽ ഒതുങ്ങാത്ത പ്രകൃതം മൂലം അമൃതാപ്രീതം എന്നും വിവാദങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. സ്ത്രീസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ വക്താവായ ഇവർ രാജ്യസഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. കുട്ടിക്കാലത്ത് അനുഭവിച്ച ഏകാന്തതയാണ് തന്നെ കവിയാക്കിയതെന്ന് അമൃതാപ്രീതം അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഠണ്ടിയ കിർണാ, അമൃത ലഹരാ, ജീവൃന്ദാം ജീവൻ, മേം തവാരിഖ് ഹാം ഹിന്ദ്ഹീ, ലോക്പീഡാ സർഘിവേള സുനേഹാരേ, കാഗസ് തേ ക്യാൻവാസ്, ഏക് സൌ ഇക്താലീസ് കവിതായേം തുടങ്ങിയവയാണ് ഇവരുടെ പ്രമുഖ കാവ്യസമാഹാരങ്ങൾ. സുനേഹാരേ എന്ന കൃതിക്ക് 1955-ലെ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. 1981-ലെ ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം നേടിയത് കാഗസ്തേ ക്യാൻവാസ് എന്ന കൃതിക്കാണ്. നാഗരിക മധ്യവർഗത്തിന്റെ സംവേദനാത്മകത ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നോവലിസ്റ്റായിട്ടാണ് അമൃതാപ്രീതം പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്. പിഞ്ജർ, ഡോക്ടർ ദേവ്, ആല്ഹന, ആക് കാ പത്താ, നാഗമണി, യാത്രി, യഹ് സച്ച് ഹൈ, തേരഹ്വാം സൂരജ്, ഉൻചാസ് ദിൻ, കോറേ കാഗസ് തുടങ്ങിയവയാണ് ഇവരുടെ പ്രമുഖ നോവലുകൾ. രസീദി ടിക്കറ്റ് എന്നൊരു ആത്മകഥയും അമൃതാപ്രീതം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ നാഗ്‍മണി <ref>{{Cite web|url=http://www.poetryinternationalweb.net/pi/site/cou_article/item/7470/Successor-of-Manjit-Daughter-of-Amrita/en|title=Successor of Manjit, Daughter of Amrita|last=|first=|date=2006 ജൂൺ|website=|publisher=|access-date=2016 സപ്തംബർ 8|archive-date=2016-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160908100103/http://www.poetryinternationalweb.net/pi/site/cou_article/item/7470/Successor-of-Manjit-Daughter-of-Amrita/en|url-status=bot: unknown}}</ref>എന്നൊരു മാസികയും ഇവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== 1956 ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ സ്ത്രീയായിരുന്നു ഇവർ.<ref name="mod">[http://books.google.com/books?id=m1R2Pa3f7r0C&pg=PA945&dq=Amrita+Pritam&sig=ACfU3U0CpuZGiTYdM4_fgX4dsZaextbNnA#PPA945,M1 Amrita Pritam] ''Modern Indian Literature: an Anthology'', by K. M. George, [[Sahitya Akademi]]. 1992, ISBN 8172013248.''945-947''.</ref>. പിന്നീട് ഇവർക്ക് 1982 ൽ [[Jnanpith Award|ജ്ഞാനപീഠപുരസ്കാരവും]] ലഭിച്ചു. 1969 ൽ ഇവർക്ക് [[Padma Shri|പത്മശ്രീ]] പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു. 2004 ൽ ഇവർക്ക് [[Padma Vibhushan|പത്മവിഭൂഷൻ]] പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു.<ref>[http://www.hindu.com/2004/10/05/stories/2004100514031300.htm Sahitya Akademi fellowship for Amrita Pritam, Anantha Murthy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041210084639/http://www.hindu.com/2004/10/05/stories/2004100514031300.htm |date=2004-12-10 }} ''[[The Hindu]]'', October 5, 2004.</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.sawnet.org/books/authors.php?Pritam+Amrita Amrita Pritam and her Works at ''South Asian Womens Network'' (Sawnet)] * [http://www.razarumi.com/2008/06/09/amrita-pritam-1919-2005/ Amrita Pritam 1919-2005-a tribute by Raza Rumi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080618100709/http://www.razarumi.com/2008/06/09/amrita-pritam-1919-2005/ |date=2008-06-18 }} * [https://web.archive.org/web/20091026173015/http://www.geocities.com/kavitayan/amritapritam.html Poems by Amrita Pritam at ''Kavitayan'']( 2009-10-25) ;വീഡിയോ ലിങ്കുകൾ * [http://www.youtube.com/watch?v=gvgSY81gVMM&feature=related ''Aj Waris Shah Nu'', Amrita Pritam's most important poem, recited by Gulzar] * [http://in.youtube.com/watch?v=um6QOvOPol4&feature=related Amrita Pritam's poem ''Main Tainu Pir Milangi'' recited by Gulzar] {{ജ്ഞാനപീഠം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}} {{DEFAULTSORT:അ}} [[വർഗ്ഗം:1919-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2005-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 31-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജ്ഞാനപീഠം നേടിയ പഞ്ചാബി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബി നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബി കവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭയിലേക്ക് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബി ഭാഷാകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെല്ലോഷിപ് ലഭിച്ചവർ]] {{India-writer-stub}} cj5nsp6nre42nh6rezfcgibgqvg5izn 0 29405 4631046 4098745 2026-06-18T09:02:22Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631046 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Alan Cox}} {{Infobox Person | name = | image =Alan_Cox_at_FOSS_2007.jpg | image_size = | caption = അലൻ കോക്സ് [[ഫോസ്.ഇൻ]]/2005-ൽ | birth_name = | birth_date = [[ജൂലൈ 22]], [[1968]] | birth_place = [[സോളിഹൾ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]] | death_date = | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | residence = [[സ്വാൻസീ]], [[വെയിൽസ്]] | nationality = ബ്രിട്ടീഷ് | other_names = ac | known_for = | education = | employer = [[റെഡ് ഹാറ്റ്]] | occupation = [[പ്രോഗ്രാമർ]] | title = | salary = | networth = | height = | weight = | term = | predecessor = | successor = | party = | boards = | religion = | spouse = ടെൽസാ ഗ്വിന്നെ<!--Telsa Gwynne--> | partner = | children = | parents = | relatives = | signature = | website = | footnotes = }} '''അലൻ കോക്സ്''' (ജനനം [[ജൂലൈ 22]], [[1968]] [[സോളിഹൾ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]]) ഒരു [[ബ്രിട്ടീഷ്]] [[കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമർ|കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമറും]] [[1991]]-ന്റെ ആദ്യ പാദത്തിൽ [[ലിനക്സ് കേർണൽ]] എഴുതുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കു വഹിച്ച വ്യക്തിയുമാണ്‌. ലിനക്സ് കേർണലിന്റെ 2.2 ബ്രാഞ്ച് അദ്ദേഹം പരിപാലിക്കുകയും 1991 മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന ഒരു അസോസിയേഷനായ ലിനക്സ് കേർണലിന്റെ വികസനത്തിൽ ശക്തമായി ഇടപെടുകയും ചെയ്യുന്നു. വെയിൽസിലെ സ്വാൻസിയിലാണ് അദ്ദേഹം താമസിക്കുന്നത്, അവിടെ അദ്ദേഹം ഭാര്യ ടെൽസ ഗ്വിന്നിനൊപ്പം താമസിച്ചു. 2015-ൽ അവർ മരണമടഞ്ഞു.<ref name="jonas-2015">{{cite web|url=http://blog.jonasoberg.net/in-memory-of-telsa-gwynne/|title=In Memory of Telsa Gwynne|date=3 November 2015|access-date=3 November 2015|first=Jonas|last=Öberg|author-link=Jonas Öberg|archive-date=2018-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180407084331/http://blog.jonasoberg.net/in-memory-of-telsa-gwynne/|url-status=dead}}</ref><ref name="gardiner-2015">{{cite web|url=http://puzzling.org/life/2015/11/remembering-telsa-gwynne/|title=Remembering Telsa Gwynne|first=Mary Elizebeth|last=Gardiner|author-link=Mary Gardiner|date=4 November 2015|access-date=4 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gnome.org/news/2015/11/in-memory-of-telsa-gwynne/|title=In Memory of Telsa Gwynne|date=6 November 2015|access-date=19 November 2015|work=GNOME website|quote=after living with cancer for a while she passed away this last Tuesday, 3 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sesiwn.wordpress.com/2015/11/04/telsa-gwynne-1969-2015/|title=Telsa Gwynne (1969 – 2015)|date=4 November 2015|access-date=19 November 2015|first=Huw Dylan|last=Owen|work=Sesiwn yng Nghymru|format=Blog y Sesiwn|language=cy}} (English translation in comments.)</ref> <ref name="neale-2019">{{cite web|title=My Hero|url=https://homecrazzyhome.wordpress.com/2019/05/01/my-hero/|date=1 May 2019|access-date=26 August 2019}}</ref><ref name="neale-2020">{{cite web|title=My Wedding Day|url=https://homecrazzyhome.wordpress.com/2020/05/01/my-wedding-day/|date=1 May 2020|access-date=17 July 2020}}</ref> 2020-ൽ അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ച എഴുത്തുകാരി താരാ നീലെയ്‌ക്കൊപ്പം താമസിക്കുന്നു. 1991-ൽ സ്വാൻസീ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിൽ ബിഎസ്‌സി ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം 2005-ൽ അതേ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് എംബിഎയും കരസ്ഥമാക്കി.<ref name=SwanseaHD>{{cite web|url=http://www.swansea.ac.uk/graduation/honoraryawards/honoraryawardsarchive/honoraryawards2016/alancox/|title=Swansea University honours world class Linux computer programmer|access-date=19 May 2018|archive-date=2020-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923003028/https://www.swansea.ac.uk/graduation/honoraryawards/honoraryawardsarchive/honoraryawards2016/alancox/|url-status=dead}}</ref> ==ലിനക്സ് കേർണലിലെ പങ്കാളിത്തം== [[File:With-alan-cox.jpg|thumb|right|ലിനക്സ് വേൾഡ് എക്സ്പോയിൽ അലൻ കോക്സ്]] സ്വാൻസി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ കാമ്പസിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത്, യൂണിവേഴ്സിറ്റി കമ്പ്യൂട്ടർ സൊസൈറ്റിയുടെ ഒരു മെഷീനിൽ കോക്സ് ലിനക്സിന്റെ വെരി എയർലിയർ പതിപ്പ് ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്തു.<ref name="sucs-2014">{{cite web|title=SUCS - History - Hardware|url=http://history.sucs.org/History/Hardware|date=1 Dec 2014|access-date=17 July 2020}}</ref> ബിസി നെറ്റ്‌വർക്കിലെ ആദ്യത്തെ ലിനക്സ് ഇൻസ്റ്റാളേഷനുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്, നെറ്റ്‌വർക്കിംഗ് കോഡിലെ നിരവധി ബഗുകൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞു. കോക്സ് ഈ ബഗുകളിൽ പലതും പരിഹരിക്കുകയും നെറ്റ്‌വർക്കിംഗ് സബ്സിസ്റ്റത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും തിരുത്തിയെഴുതുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം മുഴുവൻ കേർണലിന്റെയും പ്രധാന ഡെവലപ്പർമാരിൽ ഒരാളായി മാറി. അദ്ദേഹം 2.2 ബ്രഞ്ചും 2.4 ബ്രാഞ്ചിന്റെ സ്വന്തം പതിപ്പുകളും പരിപാലിച്ചു (ഈ പതിപ്പ് ഒരു "ac"-നെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഉദാഹരണത്തിന് 2.4.13-ac1). ഈ ബ്രാഞ്ച് വളരെ സ്ഥിരതയുള്ളതും വെണ്ടർ കേർണലുകളിലേക്ക് നേരിട്ട് പോകുന്ന ബഗ്ഫിക്സുകൾ അടങ്ങിയതുമായിരുന്നു. [[Linus Torvalds|ലിനസ് ടോർവാൾഡ്‌സിന്]] ശേഷം എംബിഎയ്ക്ക് പഠിക്കാൻ ലിനക്സുമായുള്ള ഇടപെടൽ കുറയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കോക്‌സിനെ "സെക്കൻഡ് ഇൻ കമാൻഡ്" ആയി കണക്കാക്കിയിരുന്നു.<ref>[https://web.archive.org/web/20130130111247/http://kerneltrap.org/node/759 Linux: Alan Cox To Take One Year Sabbatical].</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == ഇവയും കാണുക == *[[വിവരസാങ്കേതികരംഗത്തെ പ്രശസ്തരുടെ പട്ടിക]] == പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.softpanorama.org/People/Cox/index.shtml Alan Cox: The maintainer of production version of the Linux kernel]. Ch. 5 of ebook ''Open Source Pioneers'', includes a lot of difficult to find interviews. *[http://www.redhat.com/advice/ask_alancox.html Interview on his biography] *[http://zenii.linux.org.uk/diary/ His diary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050207113801/http://zenii.linux.org.uk/diary/ |date=2005-02-07 }} in [[Welsh language|Welsh]] *[http://lwn.net/1999/features/ACInterview/ LWN interviews Alan Cox] *[https://web.archive.org/web/20050114142428/http://kerneltrap.org/node/9 Interview with Alan Cox - [[January 15]] [[2002]]] *[http://www.lugradio.org/episodes/24 LugRadio interview] *[http://www.linuxformat.co.uk/modules.php?op=modload&name=Sections&file=index&req=viewarticle&artid=15 Linux Format interview - August 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229064859/http://www.linuxformat.co.uk/modules.php?op=modload&name=Sections&file=index&req=viewarticle&artid=15 |date=2008-12-29 }} *[http://slashdot.org/features/98/10/13/1423253.shtml Cathedrals, Bazaars and the Town Council - 1998-10-13] *[http://bigbro.skynet.ie/resources/ogg/AlanCox_UL_20060513.ogg Ogg audio recording of a talk in Limerick, Ireland 2006-05-13] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070813234720/http://bigbro.skynet.ie/resources/ogg/AlanCox_UL_20060513.ogg |date=2007-08-13 }}, and a [http://fsfe.org/en/fellows/ciaran/weblog/alan_cox_5_minutes_on_gplv3_plus_comments transcript of an excerpt, about GPLv3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080704151346/http://fsfe.org/en/fellows/ciaran/weblog/alan_cox_5_minutes_on_gplv3_plus_comments |date=2008-07-04 }} {{FOSS celeb}} [[വർഗ്ഗം:1968-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 22-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വിവരസാങ്കേതികവിദ്യാവിദഗ്ദ്ധർ]] {{Bio-stub|Alan Cox}} pjpfo3fnneb3rqnvu7e40ks2rphg31m 0 32236 4630907 4616059 2026-06-17T13:29:12Z ~2026-34931-96 219413 /* ചരിത്രം */ 4630907 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Aranmula kannadi}} {{ToDisambig|വാക്ക്=കണ്ണാടി}} [[ചിത്രം:Aranmula_Kannadi.jpg|thumb|220px|ആറന്മുള കണ്ണാടി]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ [[ആറന്മുള|ആറന്മുളയെന്ന]] പ്രശസ്തമായ ഗ്രാമത്തിൽ പരമ്പരാഗതമായി നിർമ്മിച്ചു വരുന്ന [[കണ്ണാടി|കണ്ണാടിയാണ്]] '''ആറന്മുളക്കണ്ണാടി'''. [[രസം]] ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന കണ്ണാടികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി [[സ്ഫടികം|ചില്ലിന്]] പകരം പ്രത്യേക ലോഹക്കൂട്ടിൽ ആണ്‌ ആറന്മുള കണ്ണാടി നിർമ്മിക്കുന്നത് <ref name="aranmulakannadionline.com">{{Cite web |url=http://www.aranmulakannadionline.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-09-21 |archive-date=2010-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101101044512/http://www.aranmulakannadionline.com/ |url-status=dead }}</ref>. ഇതിന്റെ ഒരു വശം ഉരച്ചു മിനുക്കിയെടുത്താണ് ദർപ്പണ സ്വഭാവം വരുത്തുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ പൈതൃക ബിംബങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നുണ്ട് <ref name="aranmulakannadionline.com"/>. മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ഇതിന്റെ മുൻപ്രതലമാണ്‌ പ്രതിഫലിക്കുന്നത് എന്നതാണ്‌. സാധാരണ ചില്ലുകണ്ണാടികളിൽ പിൻപ്രതലമാണ്‌ പ്രതിഫലിക്കുക. ജൂലൈ 2011 വരെ ഇന്ത്യയിൽ ഏകദേശം 153 ഓളം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കാണ് [[ഭൂപ്രദേശ സൂചിക]] ബഹുമതി(Geographical Indication tag)ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ നിന്ന് ഈ ഇനത്തിലേയ്ക്ക് ആദ്യം എത്തിയത് ആറന്മുള കണ്ണാടിയാണ്. പിന്നീട് [[ആലപ്പുഴ കയർ|ആലപ്പുഴ കയറും]], [[നവര അരി|നവര അരിയും]] [[പാലക്കാടൻ മട്ട|പാലക്കാടൻ മട്ടയും]] ഒക്കെ ഈ പട്ടികയിൽ ഇടം പിടിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.ipindia.nic.in/girindia/treasures_protected/registered_GI_19July2011.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-08-24 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721195751/http://ipindia.nic.in/girindia/treasures_protected/registered_GI_19July2011.pdf |url-status=dead }}</ref> ലണ്ടനിലെ ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിലും കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ആറന്മുളക്കണ്ണാടി സ്ഥാനംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ചരിത്രം== പുരാതനമായ ആറന്മുള ക്ഷേത്രവും,ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ ആറന്മുള വള്ളംകളിയും ആറന്മുളയുടെ കലാസാംസ്ക്കാരിക രംഗത്തുള്ള പ്രാധാന്യം നിലനിർത്തുമ്പോൾ,ഏതാണ്ട് നാല് ശതാബ്ദത്തോളം പഴക്കമുള്ള കരകൗശല വെദഗ്ദ്ധ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണു് ലോഹനിർമ്മിതമായ ആറന്മുളക്കണ്ണാടി. ആറൻമുളയിലെ <nowiki>[[തമിഴ് ]]</nowiki> <nowiki>[[കമ്മാളർ]]</nowiki> കുടുംബം മനസ്സിലാക്കിയ ഒരു തൊഴിൽ രഹസ്യത്തെ ആസ്പദമാക്കി വികാസം പ്രാപിച്ച കൗശലമാണ് ആറൻമുള കണ്ണാടി. ബി.സി.2000 - മാണ്ടിൽ ഇറ്റലിയിലും, ബി.സി.3000-മാണ്ടിൽ ഗ്രീസിലും, പ്രചുരപ്രചാരം നേടിയിട്ടുള്ളതും, ഇന്നേക്ക് 500 കൊല്ലങ്ങൾക്കു മുൻപ് പശ്ചിമ ഇന്ത്യയിൽ നിലവിലിരുന്നതും,ഹാരപ്പ-മോഹഞ്ജ്ദാരോയിൽ നിന്നും 1922-ൽ കുഴിച്ചെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതുമായ ലോഹക്കണ്ണാടികളുമായി ആറന്മുളകണ്ണാടിയ്ക്ക് പരസ്പരബന്ധമുള്ളതായി കാണുന്നു. ദൈവിക കാലത്തെ സുന്ദരിമാരുടെ സുഖഭോഗവസ്തുക്കളിൽ പ്രമുഖസ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ലോഹകണ്ണാടികൾ സപാതസിന്ധുവിൽ നിലനിന്നിരുന്നതും ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ എത്തിച്ചേർന്നതുമാണ്‌. 4000-വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ലോകത്തിൽ എവിടെയെങ്കിലും ഈ ലോഹകണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണം നിലനിൽക്കുന്നെങ്കിൽ അത് ആറന്മുളയിൽ മാത്രമേയുള്ളു. ചെമ്പും വെളുത്തീയവും ഒരു പ്രത്യേക അനുപാതത്തിൽ ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ കൂട്ടുലോഹമായ ആറന്മുള കണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണം ഏതാനും തവിശ്വകർമ തറവാടുകളുടെ പാവന സ്വത്തായി ഇന്നും സൂക്ഷിച്ച് പോരുന്നു.ഈ ലോഹകണ്ണാടിയുടെ ഉത്ഭവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പല കഥകളും നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ ഒരു കഥ ഇങ്ങനെ പറയപ്പെടുന്നു. / ഏകദേശം ശതാബ്ദങ്ങൾക്കു മുൻപ് ആറന്മുളക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രക്രിയകൾക്കും ക്ഷേത്രത്തിലെ ദിവസവുമുള്ള മറ്റു കാര്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള പൂജാവിളക്കുകൾ,പൂജാപാത്രങ്ങൾ, ഓടുകൊണ്ടുള്ള മറ്റ് പാത്രങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിനും വേണ്ടി തമിഴ്നാട്ടിലെ ശങ്കരൻ കോവിൽ എന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നും ഏതാനും <nowiki>[[തമിഴ് ]]</nowiki> <nowiki>[[കമ്മാളർ]]</nowiki> കുടുംബങ്ങളെ ആറന്മുളയിൽ വിളിച്ചുവരുത്തി താമസസൗകര്യം അടക്കം എല്ലാ ആനുകൂല്യവും അവർക്കു നൽകി. കാലക്രമേണ ജോലിയിൽ അലസരായി തീർന്ന ഇവരിൽ രാജാവിനു നീരസം തോന്നുകയും , അവർക്കു നൽകിപ്പോന്നിരുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങൾ പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്തു. രാജാവിനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടി ഒരു കിരീടം നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്‌ നൽകുവാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചു. കിരീടത്തിന്റെ അവസാന മിനുക്കു പണികൾ നടത്തുമ്പോൾ അതിന്‌ പ്രതിഫലനശേഷിയുള്ളത് കാണപ്പെട്ടു. പിന്നീടുള്ള നിരന്തരമായ പ്രയത്നത്താലും തിരുവാറന്മുളയപ്പന്റെ കാരുണ്യത്താലും കണ്ണാടി നിർമ്മാണത്തിനുള്ള ലോഹകൂട്ടിന്റെ അനുപാതം കണ്ടുപിടിച്ചു. രാജാവിന്റെ പ്രത്യേക നിർദ്ദേശാനുസരണം അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന്‌ ഉപഹാരമായി ഒരു കണ്ണാടി നിർമ്മിച്ചു നൽകി. ആദ്യ കാലങ്ങളിൽ കുങ്കുമ ചെപ്പിലായിരുന്നു കണ്ണാടി നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ രൂപത്തിൽ ഭിത്തിയിൽ തൂക്കിയിടാവുന്ന രീതിയിലും അതിനുശേഷം സ്റ്റാന്റുള്ള ഫ്രെയിമുകളിലും, പീഠത്തിലുള്ള ഫ്രയിമുകളിലും കണ്ണാടി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. എട്ടു പൂജാസാധനങ്ങളിൽ ഒന്നായി അഷ്ടമംഗല്യത്തിൽ വാൽക്കണ്ണാടി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. [[ചിത്രം:Aranmula kannadi.jpg|thumb|220px|ആറന്മുള കണ്ണാടി [[അഷ്ടമംഗല്യം|അഷ്ടമംഗല്യ]] തട്ടിൽ]] [[ചിത്രം:ARANMULA KANNADI RAW.jpg|thumb|220px| ആറന്മുള കണ്ണാടി പൂർണ്ണതയ്ക്ക് മുൻപ്]] [[ചിത്രം:Finished Metal Mirror.jpg|thumb|220px| ആറന്മുള കണ്ണാടി പൂർണ്ണതയ്ക്ക് മുൻപ്]] ==ആറന്മുള കണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണ രീതി== മറ്റ് ഓട്ടുരുപ്പടികൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ സംബ്രദായമാണ് ആറന്മുള കണ്ണാടി ഉണ്ടാക്കുന്നതിനു് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ചെമ്പും,വെളുത്തീയവും ഒരു പ്രത്യേക അനുപാതത്തിൽ ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ കൂട്ടുലോഹം പ്രത്യേകമായി കൂട്ടിയെടുത്ത് മണൽ കലരാത്ത പുഞ്ച മണ്ണും മേച്ചിൽ ഓടും പഴയ ചണചാക്കും ചേർത്ത് അരച്ചുണ്ടാക്കിയ <ref ''ed1''>വേറ്റിനാട് പി.എസ്.കുമാർ- ജനപഥം,ഫെബ്രുവരി 2012</ref> കരുവിൽ ഉരുക്കിയൊഴിച്ച് ലോഹഫലകം ഉണ്ടാക്കുന്നു. തടി ഫ്രയിമുകളിൽ അരക്കിട്ടുറപ്പിച്ച് ലോഹ ഫലകം ചാക്കുകൊണ്ടുള്ള പ്രതലത്തിൽ എണ്ണ പുരട്ടി ഉരച്ച് മിനുസപ്പെടുത്തുന്നു. അവസാന മിനുക്കുപണികൾ വെൽ വെറ്റ് പോലുള്ള മൃദുലമായ തുണി ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്നു. അതിനുശേഷം വിവിധ തരത്തിലുള്ള പിത്തളഫ്രയിമുകളിൽ അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കുന്നു. രസം പൂശിയ ഗ്ലാസിന്റെ(ബൽജിയം ഗ്ലാസ്)പുറകിൽ നിന്നും പ്രതിഫലനം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ആറന്മുള കണ്ണാടിയിൽ വിഭ്രംശണമില്ലാത്ത യഥാർത്ഥ രൂപം നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നു. ആറന്മുള കണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണം ഇന്ന് ഏഴു കുടുംബങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങി നിൽക്കുന്നു.വിദേശ വിപണിയിൽ ഒരു അൽഭുത കരകൗശല വസ്തുവായി മാറിയിരിക്കുന്ന ആറന്മുളക്കണ്ണാടി വിശിഷ്ട വ്യക്തികൾക്കുള്ള ഉപഹാരമായും ഇന്ത്യക്കുള്ളിലും വിദേശങ്ങളിലും സംഘടിപ്പിക്കുന്ന പ്രദർശനമേളകളിലെ പ്രധാന പ്രദർശന വസ്തുവായും മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്നു. വൈദിക കാലത്തെ ലോഹകണ്ണാടിയുടെ ഋഗ്വേദത്തിലെ പരാമർശം വളരെ ശ്രദ്ധേയമാണു. [[ഋഗ്വേദം|ഋഗ്വേദത്തിൽ]] വിവരിക്കുന്ന ഈ ലോഹകണ്ണാടിയെ പ്രൊഫസ്സർ മാക്ഡോണൽ കണ്ണാടിയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മിനുസപ്പെടുത്തിയ ലോഹം എന്നാണ്‌ വിവരിച്ചിരുന്നത്. ഈജിപ്റ്റിൽ ഇത്തരം കണ്ണാടി പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. സിന്ധു തടത്തിലെ മാഹി എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള ശവക്കല്ലറയിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ലോഹകണ്ണാടി കരകൗശല വൈദഗ്ദ്ധ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ്‌. 1920-ൽ നോവലീഷസ്(ഫിലിപ്പെൻസ്) എന്ന സ്ഥലത്തു നിന്നും കണ്ടെടുത്ത ലോഹകണ്ണാടികൾ ക്രിസ്താബ്ദ്ത്തിനു മുൻപ് ഭാരതത്തിൽ ദീർഘകാലം നില നിന്നിരുന്ന കച്ചവട ബന്ധത്തിനിടയിൽ അവിടെ എത്തിയതാണെന്ന് പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ ബേയർ പറയുന്നു. ഭാരതത്തിൽ ലോഹകണ്ണാടികൾ ഉപയോഗത്തിലിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവുകളാണിവ. == അവലംബം == <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commonscat|Aranmula kannadi}} * http://www.AranmulaKannadi.org * http://www.AranmulaKannadi.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100414022247/http://www.aranmulakannadi.com/ |date=2010-04-14 }} * http://www.AranmulaMirror.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190607004907/http://aranmulamirror.com/ |date=2019-06-07 }} == ഇതും കാണുക == * [[കണ്ണാടി]] * [[സ്ഫടികം]] * [[വാൽക്കണ്ണാടി]] [[വർഗ്ഗം:കേരളസംസ്കാരം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണാടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കരകൗശലവസ്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ തനത് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭൗമസൂചിക പദവി ലഭിച്ച കേരളത്തിലെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ]] {{kerala-stub}} 3nm0bkezgxtv8systijlur1z1b11qlq 4630908 4630907 2026-06-17T13:36:20Z ~2026-34931-96 219413 /* ചരിത്രം */ 4630908 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Aranmula kannadi}} {{ToDisambig|വാക്ക്=കണ്ണാടി}} [[ചിത്രം:Aranmula_Kannadi.jpg|thumb|220px|ആറന്മുള കണ്ണാടി]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ [[ആറന്മുള|ആറന്മുളയെന്ന]] പ്രശസ്തമായ ഗ്രാമത്തിൽ പരമ്പരാഗതമായി നിർമ്മിച്ചു വരുന്ന [[കണ്ണാടി|കണ്ണാടിയാണ്]] '''ആറന്മുളക്കണ്ണാടി'''. [[രസം]] ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന കണ്ണാടികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി [[സ്ഫടികം|ചില്ലിന്]] പകരം പ്രത്യേക ലോഹക്കൂട്ടിൽ ആണ്‌ ആറന്മുള കണ്ണാടി നിർമ്മിക്കുന്നത് <ref name="aranmulakannadionline.com">{{Cite web |url=http://www.aranmulakannadionline.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-09-21 |archive-date=2010-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101101044512/http://www.aranmulakannadionline.com/ |url-status=dead }}</ref>. ഇതിന്റെ ഒരു വശം ഉരച്ചു മിനുക്കിയെടുത്താണ് ദർപ്പണ സ്വഭാവം വരുത്തുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ പൈതൃക ബിംബങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നുണ്ട് <ref name="aranmulakannadionline.com"/>. മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ഇതിന്റെ മുൻപ്രതലമാണ്‌ പ്രതിഫലിക്കുന്നത് എന്നതാണ്‌. സാധാരണ ചില്ലുകണ്ണാടികളിൽ പിൻപ്രതലമാണ്‌ പ്രതിഫലിക്കുക. ജൂലൈ 2011 വരെ ഇന്ത്യയിൽ ഏകദേശം 153 ഓളം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കാണ് [[ഭൂപ്രദേശ സൂചിക]] ബഹുമതി(Geographical Indication tag)ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ നിന്ന് ഈ ഇനത്തിലേയ്ക്ക് ആദ്യം എത്തിയത് ആറന്മുള കണ്ണാടിയാണ്. പിന്നീട് [[ആലപ്പുഴ കയർ|ആലപ്പുഴ കയറും]], [[നവര അരി|നവര അരിയും]] [[പാലക്കാടൻ മട്ട|പാലക്കാടൻ മട്ടയും]] ഒക്കെ ഈ പട്ടികയിൽ ഇടം പിടിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.ipindia.nic.in/girindia/treasures_protected/registered_GI_19July2011.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-08-24 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721195751/http://ipindia.nic.in/girindia/treasures_protected/registered_GI_19July2011.pdf |url-status=dead }}</ref> ലണ്ടനിലെ ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിലും കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ആറന്മുളക്കണ്ണാടി സ്ഥാനംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ചരിത്രം== പുരാതനമായ ആറന്മുള ക്ഷേത്രവും,ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ ആറന്മുള വള്ളംകളിയും ആറന്മുളയുടെ കലാസാംസ്ക്കാരിക രംഗത്തുള്ള പ്രാധാന്യം നിലനിർത്തുമ്പോൾ,ഏതാണ്ട് നാല് ശതാബ്ദത്തോളം പഴക്കമുള്ള കരകൗശല വെദഗ്ദ്ധ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണു് ലോഹനിർമ്മിതമായ ആറന്മുളക്കണ്ണാടി. ആറൻമുളയിലെ [[തമിഴ് ]] കമ്മാളർ കുടുംബം മനസ്സിലാക്കിയ ഒരു തൊഴിൽ രഹസ്യത്തെ ആസ്പദമാക്കി വികാസം പ്രാപിച്ച കൗശലമാണ് ആറൻമുള കണ്ണാടി. ബി.സി.2000 - മാണ്ടിൽ ഇറ്റലിയിലും, ബി.സി.3000-മാണ്ടിൽ ഗ്രീസിലും, പ്രചുരപ്രചാരം നേടിയിട്ടുള്ളതും, ഇന്നേക്ക് 500 കൊല്ലങ്ങൾക്കു മുൻപ് പശ്ചിമ ഇന്ത്യയിൽ നിലവിലിരുന്നതും,ഹാരപ്പ-മോഹഞ്ജ്ദാരോയിൽ നിന്നും 1922-ൽ കുഴിച്ചെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതുമായ ലോഹക്കണ്ണാടികളുമായി ആറന്മുളകണ്ണാടിയ്ക്ക് പരസ്പരബന്ധമുള്ളതായി കാണുന്നു. ദൈവിക കാലത്തെ സുന്ദരിമാരുടെ സുഖഭോഗവസ്തുക്കളിൽ പ്രമുഖസ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ലോഹകണ്ണാടികൾ സപാതസിന്ധുവിൽ നിലനിന്നിരുന്നതും ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ എത്തിച്ചേർന്നതുമാണ്‌. 4000-വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ലോകത്തിൽ എവിടെയെങ്കിലും ഈ ലോഹകണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണം നിലനിൽക്കുന്നെങ്കിൽ അത് ആറന്മുളയിൽ മാത്രമേയുള്ളു. ചെമ്പും വെളുത്തീയവും ഒരു പ്രത്യേക അനുപാതത്തിൽ ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ കൂട്ടുലോഹമായ ആറന്മുള കണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണം ഏതാനും തവിശ്വകർമ തറവാടുകളുടെ പാവന സ്വത്തായി ഇന്നും സൂക്ഷിച്ച് പോരുന്നു.ഈ ലോഹകണ്ണാടിയുടെ ഉത്ഭവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പല കഥകളും നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ ഒരു കഥ ഇങ്ങനെ പറയപ്പെടുന്നു. / ഏകദേശം ശതാബ്ദങ്ങൾക്കു മുൻപ് ആറന്മുളക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രക്രിയകൾക്കും ക്ഷേത്രത്തിലെ ദിവസവുമുള്ള മറ്റു കാര്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള പൂജാവിളക്കുകൾ,പൂജാപാത്രങ്ങൾ, ഓടുകൊണ്ടുള്ള മറ്റ് പാത്രങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിനും വേണ്ടി തമിഴ്നാട്ടിലെ ശങ്കരൻ കോവിൽ എന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നും ഏതാനും [[തമിഴ് ]] കമ്മാളർ കുടുംബങ്ങളെ ആറന്മുളയിൽ വിളിച്ചുവരുത്തി താമസസൗകര്യം അടക്കം എല്ലാ ആനുകൂല്യവും അവർക്കു നൽകി. കാലക്രമേണ ജോലിയിൽ അലസരായി തീർന്ന ഇവരിൽ രാജാവിനു നീരസം തോന്നുകയും , അവർക്കു നൽകിപ്പോന്നിരുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങൾ പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്തു. രാജാവിനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടി ഒരു കിരീടം നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്‌ നൽകുവാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചു. കിരീടത്തിന്റെ അവസാന മിനുക്കു പണികൾ നടത്തുമ്പോൾ അതിന്‌ പ്രതിഫലനശേഷിയുള്ളത് കാണപ്പെട്ടു. പിന്നീടുള്ള നിരന്തരമായ പ്രയത്നത്താലും തിരുവാറന്മുളയപ്പന്റെ കാരുണ്യത്താലും കണ്ണാടി നിർമ്മാണത്തിനുള്ള ലോഹകൂട്ടിന്റെ അനുപാതം കണ്ടുപിടിച്ചു. രാജാവിന്റെ പ്രത്യേക നിർദ്ദേശാനുസരണം അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന്‌ ഉപഹാരമായി ഒരു കണ്ണാടി നിർമ്മിച്ചു നൽകി. ആദ്യ കാലങ്ങളിൽ കുങ്കുമ ചെപ്പിലായിരുന്നു കണ്ണാടി നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ രൂപത്തിൽ ഭിത്തിയിൽ തൂക്കിയിടാവുന്ന രീതിയിലും അതിനുശേഷം സ്റ്റാന്റുള്ള ഫ്രെയിമുകളിലും, പീഠത്തിലുള്ള ഫ്രയിമുകളിലും കണ്ണാടി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. എട്ടു പൂജാസാധനങ്ങളിൽ ഒന്നായി അഷ്ടമംഗല്യത്തിൽ വാൽക്കണ്ണാടി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. [[ചിത്രം:Aranmula kannadi.jpg|thumb|220px|ആറന്മുള കണ്ണാടി [[അഷ്ടമംഗല്യം|അഷ്ടമംഗല്യ]] തട്ടിൽ]] [[ചിത്രം:ARANMULA KANNADI RAW.jpg|thumb|220px| ആറന്മുള കണ്ണാടി പൂർണ്ണതയ്ക്ക് മുൻപ്]] [[ചിത്രം:Finished Metal Mirror.jpg|thumb|220px| ആറന്മുള കണ്ണാടി പൂർണ്ണതയ്ക്ക് മുൻപ്]] ==ആറന്മുള കണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണ രീതി== മറ്റ് ഓട്ടുരുപ്പടികൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ സംബ്രദായമാണ് ആറന്മുള കണ്ണാടി ഉണ്ടാക്കുന്നതിനു് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ചെമ്പും,വെളുത്തീയവും ഒരു പ്രത്യേക അനുപാതത്തിൽ ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ കൂട്ടുലോഹം പ്രത്യേകമായി കൂട്ടിയെടുത്ത് മണൽ കലരാത്ത പുഞ്ച മണ്ണും മേച്ചിൽ ഓടും പഴയ ചണചാക്കും ചേർത്ത് അരച്ചുണ്ടാക്കിയ <ref ''ed1''>വേറ്റിനാട് പി.എസ്.കുമാർ- ജനപഥം,ഫെബ്രുവരി 2012</ref> കരുവിൽ ഉരുക്കിയൊഴിച്ച് ലോഹഫലകം ഉണ്ടാക്കുന്നു. തടി ഫ്രയിമുകളിൽ അരക്കിട്ടുറപ്പിച്ച് ലോഹ ഫലകം ചാക്കുകൊണ്ടുള്ള പ്രതലത്തിൽ എണ്ണ പുരട്ടി ഉരച്ച് മിനുസപ്പെടുത്തുന്നു. അവസാന മിനുക്കുപണികൾ വെൽ വെറ്റ് പോലുള്ള മൃദുലമായ തുണി ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്നു. അതിനുശേഷം വിവിധ തരത്തിലുള്ള പിത്തളഫ്രയിമുകളിൽ അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കുന്നു. രസം പൂശിയ ഗ്ലാസിന്റെ(ബൽജിയം ഗ്ലാസ്)പുറകിൽ നിന്നും പ്രതിഫലനം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ആറന്മുള കണ്ണാടിയിൽ വിഭ്രംശണമില്ലാത്ത യഥാർത്ഥ രൂപം നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നു. ആറന്മുള കണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണം ഇന്ന് ഏഴു കുടുംബങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങി നിൽക്കുന്നു.വിദേശ വിപണിയിൽ ഒരു അൽഭുത കരകൗശല വസ്തുവായി മാറിയിരിക്കുന്ന ആറന്മുളക്കണ്ണാടി വിശിഷ്ട വ്യക്തികൾക്കുള്ള ഉപഹാരമായും ഇന്ത്യക്കുള്ളിലും വിദേശങ്ങളിലും സംഘടിപ്പിക്കുന്ന പ്രദർശനമേളകളിലെ പ്രധാന പ്രദർശന വസ്തുവായും മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്നു. വൈദിക കാലത്തെ ലോഹകണ്ണാടിയുടെ ഋഗ്വേദത്തിലെ പരാമർശം വളരെ ശ്രദ്ധേയമാണു. [[ഋഗ്വേദം|ഋഗ്വേദത്തിൽ]] വിവരിക്കുന്ന ഈ ലോഹകണ്ണാടിയെ പ്രൊഫസ്സർ മാക്ഡോണൽ കണ്ണാടിയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മിനുസപ്പെടുത്തിയ ലോഹം എന്നാണ്‌ വിവരിച്ചിരുന്നത്. ഈജിപ്റ്റിൽ ഇത്തരം കണ്ണാടി പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. സിന്ധു തടത്തിലെ മാഹി എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള ശവക്കല്ലറയിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ലോഹകണ്ണാടി കരകൗശല വൈദഗ്ദ്ധ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ്‌. 1920-ൽ നോവലീഷസ്(ഫിലിപ്പെൻസ്) എന്ന സ്ഥലത്തു നിന്നും കണ്ടെടുത്ത ലോഹകണ്ണാടികൾ ക്രിസ്താബ്ദ്ത്തിനു മുൻപ് ഭാരതത്തിൽ ദീർഘകാലം നില നിന്നിരുന്ന കച്ചവട ബന്ധത്തിനിടയിൽ അവിടെ എത്തിയതാണെന്ന് പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ ബേയർ പറയുന്നു. ഭാരതത്തിൽ ലോഹകണ്ണാടികൾ ഉപയോഗത്തിലിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവുകളാണിവ. == അവലംബം == <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commonscat|Aranmula kannadi}} * http://www.AranmulaKannadi.org * http://www.AranmulaKannadi.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100414022247/http://www.aranmulakannadi.com/ |date=2010-04-14 }} * http://www.AranmulaMirror.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190607004907/http://aranmulamirror.com/ |date=2019-06-07 }} == ഇതും കാണുക == * [[കണ്ണാടി]] * [[സ്ഫടികം]] * [[വാൽക്കണ്ണാടി]] [[വർഗ്ഗം:കേരളസംസ്കാരം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണാടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കരകൗശലവസ്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ തനത് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭൗമസൂചിക പദവി ലഭിച്ച കേരളത്തിലെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ]] {{kerala-stub}} rq45x9ei76i8srryglvscfeix9usp44 0 42455 4631055 4600830 2026-06-18T10:19:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631055 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cancer}} {{Infobox_Disease | Name = കാൻസർ | Image = | Caption = സാധാരണ കോശങ്ങൾ പരിധിയ്ക്കപ്പുറം നശിപ്പിയ്ക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവ എപോപ്ടോസിസ് എന്ന പ്രക്രിയ വഴി ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നു (A). എന്നാൽ അർബുദകോശങ്ങൾ ഈ പ്രക്രിയ ഒഴിവാക്കുകയും നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വളരുകയും ചെയ്യുന്നു (B). | DiseasesDB = 28843 | ICD10 = | ICD9 = | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = 001289 | eMedicineSubj = | eMedicineTopic = | MeshID = D009369 |GeneReviewsName=|GeneReviewsName2=|GeneReviewsName3=|GeneReviewsName4=|GeneReviewsName5=|GeneReviewsName6=|GeneReviewsName7=}} അസാധാരണമായ, കാര്യകാരണസഹിതമല്ലാത്ത [[കോശം|കോശവളർച്ച]] ശരീരത്തിലെ മറ്റുകലകളേയും ബാധിയ്ക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് '''അർബുദം''' അഥവാ '''കാൻസർ (Cancer)'''. <ref>{{Cite web |url=http://tmc.gov.in/cancerinfo/cancer/cancer.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-01 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118092434/http://tmc.gov.in/cancerinfo/cancer/cancer.htm |url-status=dead }}</ref> [[ഡി.എൻ.എ.|ഡി.എൻ.എ]]-[[ആർ.എൻ.എ]] വ്യവസ്ഥിതി എന്ന സങ്കീർണ്ണവും അതികാര്യക്ഷമവുമായ പ്രക്രിയയിലൂടെ അനുസ്യൂതം നടന്നുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്ന പ്രതിഭാസമാണ് കോശങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയും വളർച്ചയും വികാസവും. ഈ അനുസ്യൂതമുള്ള പ്രക്രിയയിലൂടേയാണ് ശരീരപ്രവർത്തനങ്ങൾ ചിട്ടയായി നടക്കുന്നത്. ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും നിയന്ത്രാതീതമായാൽ ശാരീരികാസ്വാസ്ഥ്യം പ്രകടമാവും. കോശങ്ങളുടെ അമിതവും നിയന്ത്രണാതീതവും ആയ വിഭജനമാണ് അർബുദം. സാധാരണ ശരീരകോശങ്ങളിൽ നിഷ്ക്രിയരായി കഴിയുന്ന അർബുദജീനുകളെ രാസവസ്തുക്കളോ, പ്രസരങ്ങളോ, രോഗാണുക്കളോ, [[പുകവലി]], [[മദ്യം]], പോഷകാഹാരക്കുറവ്, അനാരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം, വ്യായാമക്കുറവ്, [[മാനസിക സമ്മർദം]] തുടങ്ങിയ മറ്റു തെറ്റായ ജീവിത ശൈലികളോ ഉത്തേജിപ്പിയ്ക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം സാധാരണ കോശം അർബുദകോശമാകുന്നു. അടുത്ത ബന്ധുക്കൾക്ക് കാൻസർ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. [[പാരമ്പര്യം]] അഥവാ ജനിതകം ഒരു ഘടകമായി വരുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്. നേരത്തെയുള്ള പരിശോധന വഴി കാൻസർ കണ്ടു പിടിക്കാനും വളരെ ഫലപ്രദമായി ചികിത്സ സ്വീകരിക്കാനും സാധിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ പലരും ലക്ഷണങ്ങൾ അവഗണിക്കുന്നതിനാൽ അസുഖം നേരത്തെ കണ്ടു പിടിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരുന്നു. കൃത്യമായ [[വ്യായാമം]], പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം, അനാരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം, ശരിയായ ഉറക്കം, പുകവലി, അതിമദ്യാസക്തി തുടങ്ങിയ ലഹരി വിമോചനം തുടങ്ങിയ ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി കാൻസർ പ്രതിരോധത്തിന് അനിവാര്യമാണ്. == പേരിനു പിന്നിൽ == [[ഗ്രീക് ഭാഷ|ഗ്രീക് ഭാഷയിൽ]] [[ഞണ്ട്]] എന്ന അർത്ഥം വരുന്ന ''കാർസിനോസ്'' എന്ന പദത്തിൽ നിന്നുമാണ് കാൻസർ എന്ന പദം ഉത്ഭവിച്ചത്<ref>{{cite web| first = Ralph W.| last = Moss| title = Galen on Cancer| url = http://www.cancerdecisions.com/speeches/galen1989.html| publisher = CancerDecisions| year = 2004}}</ref>. കാർന്നുതിന്നുന്ന വൃണങ്ങളെ സൂചിപ്പിയ്ക്കാനാണ് 17ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇത് ഉപയോഗിച്ചത്. [[ഹിപ്പോക്രാറ്റസ്]] ഈ രോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ വിവരിച്ചിരുന്നു. ക്യാൻസർ രോഗത്തെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ ചികിത്സയെക്കുറിച്ചും പ്രതിപാദിക്കുന്ന വൈദ്യശാസ്ത്ര ശാഖയാണ് ഓങ്കോളജി. ഇതിൽ കാൻസർഗവേഷണവും ചികിത്സയും ഉൾപ്പെടുന്നു. == ആദ്യകാലങ്ങളിൽ == ബി.സി 3000നും 2500നും മദ്ധ്യേയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ ചുട്ടുപഴുത്ത കമ്പികൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ചികിത്സ നടത്തിയിരുന്നത്. 1829ൽ മറ്റുശരീര ഭാഗങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഇത് വ്യാപിയ്ക്കും എന്ന് മനസ്സിലാക്കി. 1838ൽ മുള്ളർ ആണ് അർബുദകോശങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള സൂക്ഷ്മ വിവരണം നൽകിയത്. സ്ഥായിയായ പ്രകോപനം സം‍ഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്ന ഏതൊരു കലയേയും അർബുദം ബാധിച്ചേയ്ക്കാം എന്ന് ആദ്യമായി ആവിഷ്കരിച്ചതും സിദ്ധാന്തിച്ചതും [[റൂഡോൾഫ് വിർഷൊ]] ആണ്. == വകഭേദങ്ങൾ == ശരീരത്തിലെ ഏത് അവയവത്തെയും കാൻസർ ബാധിച്ചേക്കാം. എങ്കിലും അതിവേഗം വിഭജിക്കുന്ന കോശങ്ങളിൽ പൊതുവെ കാൻസർ കൂടുതലായി കണ്ടുവരുന്നു. ഹൃദയപേശികളും തലച്ചോറിലെ ഞരമ്പുകളും വിഭജിക്കാറില്ല; അതിനാൽ ഇവയിൽ കാൻസർ സാധ്യത താരതമ്യേന കുറവായി കണ്ടുവരുന്നു. കാൻസർ രോഗങ്ങളെ പൊതുവായി രണ്ടായി തരംതിരിക്കാം; ഖര (ദൃഢ) കാൻസറുകളും ദ്രവകാൻസറുകളും. [[സ്തനങ്ങൾ]], [[ശ്വാസകോശം]], [[വൃക്ക]], കുടൽ, കരൾ മുതലായ ദൃഢകലകളിൽ നിന്നാണു മിക്ക കാൻസറുകളും പിറക്കുന്നത്. എന്നാൽ [[രക്താർബുദം]], ലിംഫോമ എന്നിവ രക്തം, ലസിക എന്നീ ദ്രവകലകളിൽ നിന്നും ഉടലെടുക്കുന്നവയാകയാൽ അവയെ ദ്രവകാൻസർ എന്നു വിളിച്ചുവരുന്നു. ശൈശവ കാൻസറുകൾ പൊതുവെ വിഭിന്ന സ്വഭാവം പുലർത്തുന്നവ ആകയാൽ അവയെ ഉൾപ്പെടുത്തി മൂന്നാമത് ഒരു വിഭാഗം കൂടി ഉള്ളതായി കാണാം. == നിദാനം == ആധുനിക ഗവേഷണങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ കോശങ്ങളുടെ അർബുദപ്രവണതയ്ക്കു ചുരുങ്ങിയത് '''നാല്''' കാരണങ്ങളെങ്കിലുമുള്ളതായി വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.cancer.org/Cancer/CancerCauses/index |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-19 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125065125/http://www.cancer.org/Cancer/CancerCauses/index |url-status=dead }}</ref>: * അർബുദത്തിന്റെ നിദാനത്തെപ്പറ്റിയുള്ള ആദ്യത്തെ നിഗമനം കാൻസർ 'എരിച്ചിൽ' അഥവാ [[ഉത്താപം]] കൊണ്ടുണ്ടാകുന്നതാണ് എന്നതാണ്. എന്തെങ്കിലും കാരണവശാൽ ഒരു മൂലവസ്തുവിനു പരിക്കേല്ക്കുമ്പോൾ അത് നന്നാക്കുവാനും, മൂലവസ്തുവിനു വീണ്ടും രൂപംനല്കാനും ഉള്ള ശ്രമം ശരീരം ഏറ്റെടുക്കും. പലതവണ ഈ സംഭവവികാസം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ കോശങ്ങൾ അമിതമായി വളരുകയും അർബുദമായി പരിണമിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതിന് ഉപോദ്ബലകമാണ് പുകയില മുറുക്കുന്നവർക്ക് വായിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അർബുദം. ഇത്തരത്തിലുള്ള കാൻസറുകളുടെ ഉദാഹരണമായി ആന്ധ്രാപ്രദേശിലുണ്ടാകുന്ന 'ചൂട്ടാ' കാൻസറും, കാശ്മീരിലെ 'കാൺഗ്രി' കാൻസറും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കത്തുന്ന ഭാഗം വായിൽവച്ചുകൊണ്ട് ചുരുട്ടുവലിക്കുന്ന ഒരു സമ്പ്രദായം ആന്ധ്രയിലുണ്ട്. അത്തരക്കാരിൽ വായുടെ ഉൾഭാഗത്തു കാണുന്ന കാൻസറിനെയാണ് 'ചൂട്ടാ' കാൻസർ എന്നു വിളിക്കുന്നത്. കാശ്മീരിലെ തണുപ്പ് തടയുന്നതിന് കനൽ ഇട്ട ഒരു മൺപാത്രം നെഞ്ചോട് ചേർത്തുവച്ച് പുതച്ചുനടക്കുന്ന പതിവുണ്ട്; അതിന്റെ ഫലമായി നെഞ്ചിന്റെ മുൻവശത്ത് കാൻസർ ഉണ്ടാകുന്നു. പുകവലിയും [[ശ്വാസകോശാർബുദം|ശ്വാസകോശത്തിലെ കാൻസറും]] തമ്മിൽ ബന്ധമുള്ളതായി തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്<ref>http://www.cancer.gov/cancertopics/factsheet/Tobacco/cessation</ref>. അതുകൊണ്ട് സിഗരറ്റുകവറിനുമേൽ "പുകവലി ആരോഗ്യത്തിനു ഹാനികരമാണ്" എന്ന് എഴുതണമെന്നു നിയമമുണ്ട്<ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-16390907</ref>. അനവരതം അലട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന എരിച്ചിൽ കാൻസർരോഗത്തിന് കളമൊരുക്കുന്നു എന്ന് ഇന്നുപരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞ ഒരു വസ്തുതയാണ്. * വികസിത രാജ്യങ്ങളിലെ 23 ശതമാനം അർബുദങ്ങളും പകർച്ചവ്യാധികളാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചിലതരം അർബുദങ്ങൾ [[വൈറസ്‌|വൈറസുകൾ]] (virus) മുഖേന ഒരു വ്യക്തിയിൽനിന്നു മറ്റൊരു വ്യക്തിയിലേക്ക് പകരാമെന്നുള്ളതാണ് ഈ നിഗമനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. [[ത്വക്ക്|ത്വക്കിനെ]] ബാധിക്കുന്ന ചില കാൻസറുകൾ ഇപ്രകാരം പകരുന്നവയാണ്. ഗവേഷണശാലയിൽ സ്തനങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന കാൻസർ മുലപ്പാലിൽക്കൂടി എലികളിൽ പകർത്തിയതിനും അർബുദത്തെ പകർച്ചവ്യാധിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൈകാര്യം ചെയ്തതിനും ആണ് 1966-ൽ [[പേറ്റൺ റൂസ്]] എന്ന യു.എസ്. ശാസ്ത്രജ്ഞനു [[നോബൽ സമ്മാനം]] ലഭിച്ചത്<ref>http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1966/</ref>. ഇന്നത്തെ [[ഇലക്ട്രോൺ മൈക്രോസ്കോപ്|ഇലക്ട്രോൺ മൈക്രോസ്കോപ്പുകളിൽക്കൂടിപ്പോലും]] ദർശിക്കുവാൻ കഴിയാത്ത അതിസൂക്ഷ്മങ്ങളായ വൈറസുകളാണ് ചിലയിനം അർബുദത്തിനു കാരണമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. കരളിലെ അർബുദത്തിനു കാരണമാകുന്നത് [[ഹെപ്പറ്റൈറ്റിസ് ബി]], സി വൈറസുകളും<ref>{{Cite web |url=http://www.nhs.uk/Conditions/Cancer-of-the-liver/Pages/Causes.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-20 |archive-date=2012-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106144523/http://www.nhs.uk/Conditions/Cancer-of-the-liver/Pages/Causes.aspx |url-status=dead }}</ref> ഗർഭാശയ ഗളാർബുദം (Cervical), ഗുദാർബുദം എന്നിവയ്ക്കു കാരണമാകുന്നത് ഹ്യൂമൺ പാപ്പിലോമാ വൈറസുകളായ HPV 16, 18 വൈറസുകളുമാണ്<ref>http://www.stanford.edu/group/virus/papilloma/2004goglincarnevale/Papilloma/HPV16.htm</ref>. ആമാശയാർബുദത്തിനു കാരണമാകുന്നത് ഹെലിക്കോബാക്ടർ പൈലോറി <ref>http://kidshealth.org/parent/infections/stomach/h_pylori.html</ref>എന്ന വൈറസുകളാണ്. മനുഷ്യരിൽ അർബുദം ഒരു പകർച്ചവ്യാധിയാണെന്ന് പൂർണമായും തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. എന്നാൽ അർബുദരോഗത്തിനു കാരണമാകുന്ന പ്രത്യേക തന്മാത്രാഘടനയോടുകൂടിയ ചില രാസവസ്തുക്കളുണ്ട്. ഇത്തരം വസ്തുക്കൾ [[അർബുദജനകങ്ങൾ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.cancer.org/Cancer/CancerCauses/OtherCarcinogens/GeneralInformationaboutCarcinogens/known-and-probable-human-carcinogens |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-20 |archive-date=2014-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141117200818/http://www.cancer.org/cancer/cancercauses/othercarcinogens/generalinformationaboutcarcinogens/known-and-probable-human-carcinogens |url-status=dead }}</ref> എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. * മനുഷ്യ ശരീരത്തിൽ ഹോർമോണുകളെ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന നിരവധി അന്തഃസ്രാവി (Endocrine glands) ഗ്രന്ഥികളുണ്ട്. ശരീരത്തിലെ സങ്കീർണവും സന്ദർഭാനുസൃതവും ആയ ഗതിവിഗതികളെ ഏറിയകൂറും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് അന്തഃസ്രാവിസമുച്ചയമാണ്. അവയുടെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ പാകപ്പിഴകൾകൊണ്ട് അനവധി രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. സ്തനം, ഗർഭാശയം, പുരുഷന്റെ മൂത്രാശയത്തോടു ബന്ധപ്പെട്ട [[പ്രോസ്റ്റ്രേറ്റ് ഗ്രന്ഥി]](prostrate) എന്നിവയ്ക്കുണ്ടാകുന്ന അർബുദത്തിനു പ്രധാന കാരണം ഇത്തരത്തിലുള്ള അന്തഃസ്രാവിപ്രവർത്തനവൈകല്യമാണ്. * അർബുദത്തിനുള്ള മറ്റൊരു കാരണം പാരമ്പര്യസ്വഭാവ സവിശേഷതകളാണ്<ref>{{Cite web |url=http://cancer.about.com/od/causes/a/geneticcancer.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-20 |archive-date=2011-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111123092650/http://cancer.about.com/od/causes/a/geneticcancer.htm |url-status=dead }}</ref>. ഭ്രൂണാവസ്ഥയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചില ഗതിവിഭ്രംശങ്ങളും മുരടിക്കലുകളും പലപ്പോഴും ദുഷ്ടാർബുദസ്ഥായിയായ മൂലവസ്തുക്കളെ സൃഷ്ടിക്കാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള മൂലവസ്തുക്കൾ വളരെ എളുപ്പത്തിൽ അർബുദത്തിനു വിധേയമാവും. വൃക്കകളിലും വൃഷണങ്ങളിലും അണ്ഡാശയത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന പലതരം അർബുദങ്ങളും ഈ ഇനത്തിൽപ്പെട്ടവയാണ്. പൊതുവായി പറഞ്ഞാൽ കുട്ടികളിലും<ref>http://www.cancer.gov/cancertopics/factsheet/Sites-Types/childhood</ref> ചെറുപ്പക്കാരിലും കാണുന്ന കാൻസറിന് എല്ലാംതന്നെ പാരമ്പര്യ ഘടകമാണ് മിക്കപ്പോഴും കാരണം. == അർബുദജനകവസ്തുക്കൾ == അർബുദോല്പന്നവസ്തുക്കൾ എന്ന് പൊതുവേ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേകതന്മാത്രാഘടനയോട് കൂടിയ രാസവസ്തുക്കളാണ് അർബുദത്തിന് നിദാനം. [[കോൾട്ടാർ]]<ref>http://www.psorsite.com/coaltar.html</ref>, [[അനിലിൻ]] വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട വസ്തുക്കൾ ഇത്തരത്തിലുള്ളവയാണ്. [[പുകയില]], [[മദ്യം]], രാസവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം, [[എക്സ്റേ]], [[ചൂട്]], [[സൂര്യകിരണങ്ങൾ]] എന്നിവയും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളും നിദാനമാകുന്നു. അമിതമായി സംസ്കരിച്ചവയും കൃത്രിമചേരുവകൾ ചേർത്തതുമായ ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ, എരിവ്, പുളി, മസാല തുടങ്ങിയവയുടെ നിരന്തരമായ ഉപയോഗം, പോഷകാഹാരക്കുറവ് എന്നിങ്ങനെ പലതും അർബുദത്തിന് കാരണമാകുന്നു. == അർബുദവും പ്രായവും == കണ്ണിനുള്ളിലെ [[റെറ്റിനോബ്ലാസ്റ്റോമ]] (retino blastoma), [[വൃക്ക|വൃക്കയിലുണ്ടാകുന്ന]] [[നെഫ്രോ ബ്ലാസ്റ്റോമ]] (nephro blastoma), അഡ്രിനലിൽ (adrenal) ഉണ്ടാകുന്ന [[ന്യൂറോ ബ്ലാസ്റ്റോമ]] (neuroblastoma) എന്നീ കാൻസറുകൾ ശിശുക്കളിൽ കാണപ്പെടുന്നവയാണ്. അസ്ഥികാൻസർ; വൃഷണകാൻസർ [[സെമിനോമാ/ടെറട്ടോമാ]] എന്നീ അർബുദങ്ങൾ യുവാക്കളിലാണ് കൂടുതലായി കണ്ടുവരുന്നത്<ref>http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001316.htm</ref>. സ്തനത്തിലും ഗർഭാശയത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന അർബുദം പ്രായഭേദമെന്യേ സ്ത്രീകളിൽ കണ്ടുവരുന്നു <ref>http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0001911/</ref>. 60 വയസ്സുകഴിഞ്ഞ പുരുഷന്മാരിലാണ് [[പ്രോസ്റ്റ്രേറ്റ് അർബുദം]](prostrate) കാണപ്പെടുന്നത്<ref>http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0001418/</ref>. == കണ്ടുവരുന്ന സ്ഥലങ്ങളും വിതരണവും == അർബുദം മനുഷ്യരിൽ മാത്രം ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു രോഗമല്ല. [[പട്ടി]]<ref>http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1502934/</ref>, [[കുതിര]], [[പശു]] എന്നീ മൃഗങ്ങളിലും അർബുദത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[എലി|എലികൾക്കും]] <ref>http://www.scienceagogo.com/news/19980817015040data_trunc_sys.shtml</ref>ഈ രോഗമുണ്ടാകാറുണ്ട്. അതിനാലാണ് എലികളെ അർബുദ ഗവേഷണത്തിനു ധാരാളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. വ്യാവസായിക പുരോഗതി കൈവരിച്ച [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[ഇറ്റലി]], [[ആസ്റ്റ്രേലിയ]], [[ജർമനി]], [[നെതർലൻഡ്]], [[കാനഡ]], [[ഫ്രാൻസ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് കൂടിയ തോതിൽ അർബുദരോഗികളുള്ളത്. ആദ്യമായി ഇതേപ്പറ്റി കൂടുതൽ പഠനങ്ങൾ നടന്നതും ഈ വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ തന്നെ എന്നത് വർധിച്ച കണക്കിന് ഒരു കാരണമാണ്. ഏറ്റവും കുറവ് [[വടക്കേ ആഫ്രിക്ക|വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലും]] ഏഷ്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലുമാണ്. ചില വർഗങ്ങളിലും ഗോത്രങ്ങളിലും ചിലതരം പ്രത്യേക അർബുദങ്ങൾ കൂടുതൽ കാണാറുണ്ട്. മൂക്കിലും തൊണ്ടയിലും കാണപ്പെടുന്ന അർബുദം ചൈനക്കാരിലാണധികം ഉണ്ടാവുക. യകൃത്തിലെ അർബുദം മലയാക്കാരിലും ആഫ്രിക്കയിലെ ബാന്തുഗോത്രവർഗക്കാരുടെ ഇടയിലും കൂടുതൽ പ്രത്യക്ഷമാവാറുണ്ട്. [[ചർമാർബുദം]] (melanoma) കറുത്ത വർഗക്കാർക്കിടയിൽ കുറവാണ്. ചില പ്രത്യേകതരം അർബുദം വരുവാനുള്ള കാരണം ഗോത്രപരമോ വർഗപരമോ അല്ലെന്നും നേരേമറിച്ച് ശരീരഘടനയിലും പ്രവൃത്തി ഭേദങ്ങളിലും അധിഷ്ഠിതമാണെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. കുട്ടികൾക്ക് മുലകൊടുക്കുന്ന സ്ത്രീകളിൽ സ്തനത്തിലുണ്ടാകുന്ന അർബുദം കുറവാണെന്നും സുന്നത്തു സമ്പ്രദായം നടപ്പുള്ള സമുദായങ്ങളിലെ പുരുഷന്മാരിൽ ലിംഗാർബുദം കുറവാണെന്നും ഉള്ളത് മേല്പറഞ്ഞ നിഗമനത്തിന് ഉപോദ്ബലകമാണ്. == പ്രവൃത്തിയും അർബുദവും == ചില പ്രത്യേക ജോലികൾ അർബുദത്തെ ക്ഷണിച്ചുവരുത്തുന്നവയാണ്. ഉദാഹരണമായി [[എക്സ്-റേ]]യുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്ക് അർബുദം ഉണ്ടാകുവാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.bbc.co.uk/health/physical_health/conditions/xraysfrequency.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-18 |archive-date=2012-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120621115746/http://www.bbc.co.uk/health/physical_health/conditions/xraysfrequency.shtml |url-status=dead }}</ref>. ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രവൃത്തികളിൽ കുറച്ചുകാലം ഏർപ്പെടുന്നപക്ഷം വളരെ വർഷങ്ങൾക്കുശേഷവും ഈ പ്രവണത പ്രകടമാകാറുണ്ട്.ഇത്തരത്തിൽ കാൻസർ ബാധിക്കാം എന്നു ആദ്യമായി മനസ്സിലാക്കിയതു 1775ൽ [[സർ. പെഷ്സിവാൽ പോട്ട്|Sir Percivall Pott]] എന്ന ബ്രിട്ടിഷ് സർജൻ ആയിരുന്നു. ചിമ്മിനി വൃത്തിയാക്കുന്നവരിൽ വൃഷണാവരണകാൻസർ അധികമായി കാണപ്പെടുന്നു എന്നു അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ചിമ്മിനിക്കരിയിലെ [[ബെൻസൊപ്യ്യ്റീൻ|benzo(a)pyrene]] എന്ന യൌഗികം കാൻസറിനു കാരണം ആണെന്നു കണ്ടെത്തിയതു 1931ൽ മാത്രമാണു. ഖനികളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവരിൽ[[ആസ്ബെസ്റ്റോസ്| asbestos]] ധാതു ശ്വസിക്കുന്നതു [[മീസോത്തീലിയോമാ|mesothelioma]] എന്ന ശ്വാസസ്തരാർബുദത്തിനും ശ്വാസകോശാർബുദത്തിനും കാരണമാകുമെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>http://www.cancer.gov/cancertopics/factsheet/Risk/asbestos</ref>. അനിലിൻ ചായങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവർക്കു മൂത്രാശയസംബന്ധിയായ അർബുദം ബാധിക്കാറുണ്ട്<ref>http://cancer.stanford.edu/urologic/bladder/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. കോൾടാറിൽ ജോലിചെയ്യുന്നവർക്കുണ്ടാകുന്ന ചർമാർബുദങ്ങളും വാച്ചുകളിൽ റേഡിയം തേയ്ക്കുന്നവർക്കുണ്ടാകുന്ന കീഴ്ത്താടിയെല്ലിൻടെ അർബുദവും മറ്റുദാഹരണങ്ങളാണ്. പുതിയ തൊഴിൽനിയമങ്ങളിലെ നിഷ്കർഷ മൂലം ഇത്തരം തൊഴിൽജന്യ കാൻസറുകൾ ഇന്നു ഭാഗ്യവശാൽ തീരെ കുറവായിമാത്രം കാണപ്പെടുന്നു. == ആദ്യലക്ഷണങ്ങൾ == ചില അസ്വാസ്ഥ്യങ്ങൾ അർബുദത്തിന്റെ മുന്നോടിയായിത്തീരാറുണ്ട്. ഇവ അന്തിമമായി അർബുദത്തിലേക്കുതന്നെ നീങ്ങിക്കൊള്ളണമെന്ന് നിർബന്ധമില്ലെങ്കിലും, അവയും അർബുദവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സാധാരണയിൽ കവിഞ്ഞതാണ്. അതുകൊണ്ട്, ഈ അവസ്ഥകളെ '[[ കാൻസർ പൂർവാവസ്ഥകൾ|പ്രീ കാൻസർ രോഗങ്ങൾ]]' എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. കവിളിലും നാവിലും കാണാറുള്ള വെളുത്ത നിറത്തിലുള്ള തടിപ്പും കല്ലിപ്പും [[ലൂക്കൊപ്ലേക്കിയ|leukoplakia]] വായിലെ അർബുദത്തിന്റെ ഒരു മുന്നോടിയാണ്<ref>www.mayoclinic.com/health/leukoplakia/DS00458</ref>. കണ്ടെത്തി തുടക്കത്തിലെ ചികിത്സയാരംഭിക്കുന്ന പക്ഷം ഇത് പൂർണമായും സുഖപ്പെടുത്താനാകും. കുടലിൽ കാണുന്ന [[പോളിപ്പുകളും (കുടൽക്കുരു) |polyps]] കാലക്രമേണ അർബുദമാകാറുണ്ട്<ref>http://www.webmd.com/colorectal-cancer/guide/colorectal-polyps-cancer</ref>. ത്വക്കിലെ കാലപ്പഴക്കമേറിയ പൊള്ളലുകളിൽ ചർമ്മാർബുദം [[മാർജൊലിൻ വൃണം| Marjolin's Ulcer]] ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ് == അർബുദം-മരണത്തിന്റെ കണക്ക് == ഓരോ രാജ്യത്തും എത്രപേർക്ക് അർബുദം ഉണ്ടാകുന്നുവെന്നും, അതുകൊണ്ട് എത്രപേർ മരണമടയുന്നു എന്നുമുള്ളതിനു ശരിയായ കണക്കുകൾ ലഭ്യമാണ്. 2020-ാമാണ്ടോടെ ആഗോള അർബുദനിരക്ക് 50 ശതമാനം വർധിച്ച് 15 ദശലക്ഷത്തോളം ആകും എന്നാണ് [[ലോക കാൻസർ റിപ്പോർട്ട്]] (WCR) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്<ref>http://www.iarc.fr/en/publications/pdfs-online/wcr/2008/wcr_2008.pdf</ref>. പ്രായാധിക്യമുള്ളവരുടെ എണ്ണത്തിലുണ്ടായ വർധനവ്, ജീവിതശൈലിയിലെ വ്യത്യാസം എന്നിവ ഇതിനു കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. [[പുകവലി]], ഭക്ഷണക്രമം, [[രോഗസംക്രമണം]] എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കുക വഴി 1/3 ഭാഗം അർബുദം തടയാനും മറ്റൊരു 1/3 ഭാഗം ചികിത്സിച്ചു ഭേദമാക്കാനും ആകും. 2000-ൽ മരണമടഞ്ഞ 56 ദശലക്ഷം മനുഷ്യരിൽ 12 ശതമാനം അർബുദം മൂലമായിരുന്നു മരണമടഞ്ഞത്. 5.3 ദശലക്ഷം പുരുഷന്മാരും 4.7 ദശലക്ഷം സ്ത്രീകളും അർബുദരോഗബാധിതരായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 6.2 ദശലക്ഷം പേർ ഈ രോഗം മൂലം മരണമടയുകയും ചെയ്തു. വ്യാവസായിക പുരോഗതി കൈവരിച്ച വികസിത രാഷ്ട്രങ്ങളധികവും നേരിടുന്ന പ്രധാന ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളിലൊന്ന് അർബുദബാധയാണ്. വർഷംതോറും 1.2 ദശലക്ഷംപേരെ ശ്വാസകോശാർബുദം ബാധിക്കുന്നതായി കണ്ടുവരുന്നു. ആഗോളതലത്തിൽ ഏറ്റവും വ്യാപകമായിട്ടുള്ളതും ഇതാണ്. സ്തനാർബുദം ഒരു ദശലക്ഷം, കോളോറെക്റ്റൽ 9,40,000, ആമാശയാർബുദം 8,70,000, കരൾ 5,60,000, ഗർഭാശയാർബുദം 4,70,000, അന്നനാളം 4,10,000, തല-കഴുത്ത് 3,90,000, ബ്ളാഡർ 330000, ലിംഫോമ 2,90,000, രക്താർബുദം 2,50,000, പ്രോസ്റ്റ്രേറ്റ്-വൃഷണം 2,50,000, പാൻക്രിയാസ് 2,16,000, അണ്ഡാശയം 1,90,000, വൃക്ക 1,90,000, എൻഡോമെട്രിയൽ 1,88,000, നാഡീവ്യവസ്ഥ 1,75,000, ത്വക് 1,33,000, തൈറോയ്ഡ് 1,23,000, ഗ്രസനി 65,000, ഹോഗ്കിൻ അസുഖം 62,000 എന്നിങ്ങനെ ആണ് മറ്റുള്ളവയുടെ കണക്ക്. == രോഗനിർണയം == [[പ്രമാണം:Colon cancer.jpg|thumb|കോളൻ കാൻസർ]] 50 ശതമാനം അർബുദങ്ങളും, കാണാവുന്ന തരത്തിലുള്ളവയാണ്; അവയെ തൊട്ടുനോക്കാനും സാധ്യമാണ്. ഇവയ്ക്കു പുറമേ നല്ലൊരു ശതമാനം അർബുദങ്ങൾ [[എൻഡോസ്കോപ്പ്]] മുഖേന പരിശോധിച്ചാൽ അറിയാവുന്നവയാണ്. പൊള്ളയായ അവയവങ്ങളെ (ഉദാ. അന്നനാളം, മൂത്രാശയം) നിരീക്ഷിക്കുവാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതും ബൾബുകൾ ഘടിപ്പിക്കാവുന്നതുമായ ഉപകരണങ്ങളാണ് എൻഡോസ്കോപ്പുകൾ . ഇതിനും പുറമേ, പ്രത്യേകം കാണാൻ കഴിയുന്ന രാസവസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ചും അല്ലാതെയും ഉള്ള എക്സ്-റേ പടങ്ങളും അർബുദം കണ്ടുപിടിക്കാൻ പ്രയോജനപ്രദങ്ങളാണ്. [[ബേരിയം]] ഭക്ഷിച്ചതിനുശേഷം എടുക്കുന്ന ഇതിനുദാഹരണമാണ്. ചില അർബുദങ്ങളിൽ രക്തത്തിലെ രാസവസ്തുക്കളും എൻസൈമുകളും ([[ആൽക്കലൈൻ ഫോസ്ഫേറ്റ്സ്]], [[ആസിഡ് ഫോസ്ഫേറ്റ്സ്]] എന്നിവ) കൂടിയും കുറഞ്ഞുമിരിക്കും. മേല്പറഞ്ഞ പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ, അർബുദം ഉണ്ടെന്നു സംശയം തോന്നിയാൽ, മൂലവസ്തുവിന്റെ ഒരു ചെറിയ കഷണം മുറിച്ചെടുത്ത് സൂക്ഷ്മദർശിനിയിൽക്കൂടി പരിശോധിക്കണം. ഈ പരീക്ഷണത്തിനാണ് [[ബയോപ്സി]] എന്നു പറയുന്നത്. ബയോപ്സി പരിശോധനയെക്കാൾ വിഷമമില്ലാതെ നിർവഹിക്കാവുന്ന മറ്റൊരു അർബുദ നിർണയനമാർഗ്ഗമാണ് [[എക്സ്ഫോളിയേറ്റീവ് സൈറ്റോളജി എക്സാമിനേഷൻ]]. സാധാരണ കോശങ്ങളെക്കാൾ വേഗത്തിൽ അർബുദബാധിതകോശങ്ങൾ അടർന്നുവീഴുന്നു. ഈ കോശങ്ങളെ പാപ്പനിക്കളോവ്(pap smear) മാർഗ്ഗം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി ചായംപിടിപ്പിച്ച് മൈക്രോസ്കോപ്പിലൂടെ പരിശോധിക്കുന്ന വിധത്തെയാണ് എക്സ്ഫോളിയേറ്റീവ് സൈറ്റോളജി എന്നു പറയുന്നത്<ref>http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/exfoliative+cytology</ref>. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ മാമോഗ്രാഫി, എം.ആർ. , സി.റ്റി. തുടങ്ങിയ സ്കാനുകൾ നടത്തി രോഗനിർണയം നടത്താം<ref>http://cancer.stanford.edu/information/cancerDiagnosis/diagnosticImaging.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. പ്രോസ്റ്റ്രേറ്റ് കാൻസർ സീറം പി.എസ്.എ. ലെവൽ പരിശോധനയിലൂടെയും<ref>http://www.webmd.com/prostate-cancer/guide/understanding-prostate-cancer-treatment</ref> കോളൻ കാൻസർ കോളനോസ്കോപിയിലൂടെയും<ref>{{Cite web |url=http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/colonoscopy/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-20 |archive-date=2014-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141010202004/http://digestive.niddk.nih.gov/ddiseases/pubs/colonoscopy/ |url-status=dead }}</ref> സ്താനർബുദം [[മാമോഗ്രാഫി]] നടത്തിയും കണ്ടുപിടിക്കാം<ref>http://www.breastcancer.org/symptoms/testing/types/mammograms/</ref>. ==പ്രധാന ചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങൾ == *റീജണൽ കാൻസർ സെന്റർ, തിരുവനന്തപുരം *കൊച്ചിൻ കാൻസർ റിസർച്ച് സെന്റർ, എറണാകുളം *മലബാർ കാൻസർ സെന്റർ, തലശ്ശേരി *കാൻസർ വിഭാഗം- തിരുവനന്തപുരം, ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം, തൃശ്ശൂർ, കോഴിക്കോട്, പരിയാരം എന്നീ സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ *എംവിആർ കാൻസർ സെന്റർ, കോഴിക്കോട്, സഹകരണ മേഖല. ''സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ'' *ആസ്റ്റർ മിംസ് കോഴിക്കോട്‌ *ആസ്റ്റർ മെഡ്സിറ്റി, കൊച്ചി *അമല കാൻസർ ആശുപത്രി, തൃശ്ശൂർ *ബേബി ആശുപത്രി, കോഴിക്കോട് *കാരിത്താസ്, ഏറ്റുമാനൂർ, കോട്ടയം *ഗ്രീൻ ഗാർഡൻസ്, ചേർത്തല *കിംസ്, തിരുവനന്തപുരം == വിവിധതരം കാൻസറുകളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Mouth cancer bionerd.jpg|thumb|വായ-ക്ക് അകത്തെ കാൻസർ]] ഒട്ടുമുക്കാലും അർബുദങ്ങൾ തുടക്കത്തിൽത്തന്നെ കണ്ടുപിടിക്കാവുന്നവയാണ്. അർബുദം അതിന്റെ ആരംഭദശയിൽ തന്നെ കണ്ടുപിടിക്കുകയും, കാര്യക്ഷമമായവിധം ചികിത്സിക്കുകയും ചെയ്താൽ ഒരളവുവരെ മാറ്റാമെന്ന് ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. അർബുദത്തിന്റെ ആരംഭദശയിലുള്ള കണ്ടുപിടിത്തമാണ് കാര്യക്ഷമമായ ചികിത്സയുടെ അവിഭാജ്യഘടകം എന്ന് ഇതിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകും. അർബുദത്തെപ്പറ്റി പൊതുജനങ്ങളെ ബോധവാന്മാരാക്കുക എന്നുള്ളതാണ് ഈ പദ്ധതിയിൽ ആദ്യമായി ചെയ്യേണ്ടത്. ഇതിന് അർബുദത്തിന്റെ ആരംഭദശയിലുള്ള അപകടസൂചനയെപ്പറ്റി അവരെ മനസ്സിലാക്കിക്കണം. ഈ സൂചനകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * കരിയാൻ താമസിക്കുന്ന വ്രണം * ദേഹത്ത് എവിടെയെങ്കിലും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്തനങ്ങളിൽ, ഉണ്ടാകുന്ന മുഴയോ, കല്ലിപ്പോ, നിറം മാറ്റമോ * സാധാരണയിൽ കവിഞ്ഞ രക്തസ്രാവം, പഴുപ്പു പോക്ക് മുതലായവ * പെട്ടെന്നു വളരുന്ന കറുത്ത മറുകുകൾ * വിശപ്പില്ലായ്മ, വിഴുങ്ങുന്നതിനു തടസ്സം മുതലായവ * ഒച്ചയടപ്പും വിട്ടുമാറാത്ത ചുമയും * വിരേചനയിലുണ്ടാകുന്ന തകരാറുകൾ * അമിതമായ ആർത്തവ രക്‌തസ്രാവം, ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള അമിത രക്തസ്രാവം, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] തുടങ്ങിയവ. ===സ്തനാർബുദം (ബ്രെസ്റ്റ് കാൻസർ)=== സ്ത്രീകളിൽ സ്തനങ്ങളിൽ, ഉണ്ടാകുന്ന മുഴയോ, കല്ലിപ്പോ, നിറം മാറ്റമോ സ്തനാർബുദത്തിന്റെ ലക്ഷണമാകാം. സ്വയം സ്തന പരിശോധന നടത്തുന്നത് വഴി ഇവ നേരത്തെ കണ്ടെത്താവുന്നതാണ്. ===ഗർഭാശയ കാൻസർ=== സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവ സമയത്ത് അമിതമായ രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാവുക ആണെങ്കിലോ അല്ലെങ്കിൽ മാസമുറ സമയത്ത് അല്ലാതെ രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാകുമെങ്കിലോ അത് ഗർഭാശയ കാൻസർ ആകാം. ഇത്തരം പ്രശ്നം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിനെ കണ്ടു ഉടനെ പരിശോധന നടത്തേണ്ടതാണ്. ആർത്തവവുമായി ബന്ധപെട്ടു സ്ത്രീകൾക്ക് ഇതെപ്പറ്റിയുള്ള ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്. ===ഗർഭാശയമുഖ കാൻസർ=== സ്ത്രീകളിൽ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള രക്തസ്രാവം, [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] എന്നിവ ഗർഭാശയമുഖ കാൻസർ ലക്ഷണമാകാം. ഇത്തരം പ്രശ്നം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിനെ കണ്ടു ഉടനെ പരിശോധന നടത്തേണ്ടതാണ്. ഇതിനെതിരെ ഫലപ്രദമായ HPV പ്രതിരോധ വാക്സിൻ ലഭ്യമാണ്. ===രക്‌താർബുദം (ബ്ലഡ്‌ കാൻസർ)=== ഇടയ്ക്കിടെ ഉണ്ടാകുന്ന പനിയാണ് പ്രധാന ലക്ഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് അധികം ഊഷ്മാവില്ലാത്ത പനി ബ്ലഡ്‌ കാൻസർ ലക്ഷണമാകാം. ===കുടലിലെ അർബുദം=== മലത്തിലുണ്ടാകുന്ന രക്തമാണ് പ്രധാന ലക്ഷണം. പൈൽസ്, മലബന്ധം പോലെയുള്ള രോഗങ്ങൾ കൊണ്ടും ഈ ലക്ഷണം ഉണ്ടാകാം. എന്നിരുന്നാലും ഇടയ്ക്കിടെ മലത്തിൽ രക്തം കാണുന്നത് കുടൽ അർബുദ ലക്ഷണമാകാം. ഇടയ്ക്കിടെ ഉണ്ടാകുന്ന മലബന്ധവും വയറിളക്കവും ഇത്തരം കാൻസർ ലക്ഷണമാകാം. ===ശ്വാസകോശ അർബുദം=== നാല് ആഴ്ചയിൽ കൂടുതൽ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ചുമ, ശരീരഭാരം കുറയുക, ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള പനി എന്നിവ ശ്വാസകോശ കാൻസർ ലക്ഷണമാകാം. [[പുകവലി]] ഇത് ഉണ്ടാകാൻ ഒരു പ്രധാന കാരണമാണ്. ===തലച്ചോറിലെ കാൻസർ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ)=== കാഴ്ചക്കുറവ്, തലവേദന, ഓർമ്മക്കുറവ് എന്നിവയാണ് ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ലക്ഷണം. ===വായിലെ കാൻസർ=== വായിലെ ഉണങ്ങാത്ത വേദനയില്ലാത്ത മുറിവുകൾ, വായിലുണ്ടാകുന്ന മുഴകൾ, ഭക്ഷണം കഴിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് തുടങ്ങിയവ വായിലെ കാൻസർ ലക്ഷണമാകാം. പുകയില ഉപയോഗം ഒരു പ്രധാന കാരണമാണ്. ===വയറ്റിലെ കാൻസർ=== സ്ഥിരമായി ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ദഹിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുകയും വയറെരിയുകയും ചെയ്യുക, രക്തം ഛർദിക്കുക തുടങ്ങിയവയാണ് ലക്ഷണങ്ങൾ. വറുത്തതും പൊരിച്ചതും മൊരിഞ്ഞതും ഉൾപ്പടെയുള്ള അനാരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം, ചുവന്ന മാംസത്തിന്റെ അമിത ഉപയോഗം, പഴങ്ങൾ പച്ചക്കറികൾ എന്നിവയുടെ കുറഞ്ഞ ഉപയോഗം എന്നിവ ഇത്തരം കാൻസർ ഉണ്ടാകാൻ പ്രധാന കാരണങ്ങളാണ്. ===തൊലിപ്പുറത്തെ കാൻസർ=== മറുകുകൾ പെട്ടന്ന് വലിപ്പം വയ്ക്കുക, ചർമത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന നിറവ്യത്യാസം തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ. == വിവിധ തരം അർബുദങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Thorax pa peripheres Bronchialcarcinom li OF markiert.jpg|thumb|ശ്വാസകോശാർബുദം എക്സ്റേയിലൂടെ]] വിവിധ തരം അർബുദങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഇവയിൽ ചിലത് ചുവടെ ചേർക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://cancer.about.com/od/cancerlistaz/a/typesofcancers.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-19 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109174021/http://cancer.about.com/od/cancerlistaz/a/typesofcancers.htm |url-status=dead }}</ref>: * [[അന്നനാള അർബുദം]] * [[സ്തനാർബുദം]] * കരളിനെ ബാധിക്കുന്ന അർബുദം * കിഡ്നിയെ ബാധിക്കുന്ന അർബുദം * [[ഗർഭാശയ അർബുദം]] * [[ചർമ്മ അർബുദം]] * നട്ടെല്ലിനെ ബാധിക്കുന്ന അർബുദം * [[മസ്തിഷ്ക്കാർബുദം]] * [[രക്താർബുദം]] * [[അണ്ഡാശയ അർബുദം]] * അസ്തികളെ ബാധിക്കുന്ന അർബുദം == പ്രശ്നത്തിന്റെ ഗൌരവം == "ലോകമെമ്പാടുമായി ഓരോ വർഷവും 127 ലക്ഷം പേർക്ക് അർബുദ ബാധ കണ്ടെത്തപ്പെടുന്നു. 76 ലക്ഷം മരണങ്ങൾ. ഇതിൽ മൂന്നിൽ രണ്ടു മരണങ്ങളും ദരിദ്ര-വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ. കർശനമായ പ്രതിരോധ മാർഗങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചില്ലെങ്കിൽ, 2030 ആകുമ്പോഴേക്കും, കാൻസർ മരണങ്ങൾ 80 ശതമാനം വർദ്ധിക്കുമെന്നാണ് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന കണക്കാക്കുന്നത്. അതായത്, പ്രതിവർഷം 260 ലക്ഷം പുതിയ കാൻസർ രോഗികളും 170. ലക്ഷം കാൻസർ മരണങ്ങളും ഉണ്ടാകും. എയിഡ്സ്, മലമ്പനി ക്ഷയം എന്നിവകൊണ്ട് ഉള്ള മരണങ്ങളെ ക്കാൾ കൂടുതൽ മരണങ്ങൾ കാൻസർ മൂലമുണ്ടാകും. പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ മൂന്നിലൊന്നു കാൻസർ ബാധകളും തടയാമെന്നും, മറ്റൊരു മൂന്നിലൊന്നു കാൻസർ ബാധകൾ, മുൻകൂട്ടി ഉള്ള രോഗ നിർണയ-ചികിത്സ യിലൂടെ ഒഴിവാക്കാമെന്നുമാണ് ഗവേഷണങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്."<ref > Let us join hands to fight cancer : Hindu Daily dated 4th Feb 2011 </ref> . == അർബുദ നിയന്ത്രണം == [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[യുകെ]], [[ഫ്രാൻസ്]] തുടങ്ങിയ വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ ആരംഭിച്ച അർബുദ നിയന്ത്രണപദ്ധതി ലോകവ്യാപകമായി വികസിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ പദ്ധതിയിൽ ഇന്ത്യയും അംഗമാണ്. പൊതുജനങ്ങളെ, പ്രത്യേകിച്ചും വിദ്യാർഥികളെ, ഈ പ്രശ്നത്തെപ്പറ്റി ബോധവാന്മാരാക്കുക, ഡോക്ടർമാർക്കും എക്സ്-റേ പ്രവർത്തകർക്കും നേഴ്സുമാർക്കും ഫാർമസിസ്റ്റുകൾക്കും അർബുദചികിത്സയിൽ പ്രത്യേക പരിശീലനങ്ങൾ നല്കുക, അർബുദം ആദ്യഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിനുള്ള ക്ലിനിക്കുകളും ലാബറട്ടറികളും സജ്ജീകരിക്കുക, കാൻസർ ആശുപത്രികൾ സ്ഥാപിക്കുക എന്നിവയെല്ലാം ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്. അർബുദത്തെപ്പറ്റിയുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും, ചികിത്സയ്ക്കുള്ള നവീനങ്ങളായ ഉപകരണങ്ങളെപ്പറ്റി പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും, അങ്ങനെ അർബുദ ചികിത്സയ്ക്കു കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയമായ അടിസ്ഥാനം നല്കുകയും ചെയ്യുന്നതിൽ ഈ പ്രസ്ഥാനം ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ട്. ==ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി കാൻസർ പ്രതിരോധത്തിന്== 1. പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം: പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഇലക്കറികളും പരിപ്പുവർഗങ്ങളും ഒമെഗാ 3 ഫാറ്റി ആസിഡ് അടങ്ങിയ [[മത്സ്യം]], [[മുട്ട]] തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഭക്ഷണം തുടങ്ങിയവ കാൻസർ പ്രതിരോധത്തിന് ഉത്തമമാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. ഒരു ദിവസം 450-500 ഗ്രാം പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും/ ഇലക്കറികളും എങ്കിലും ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം എന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ, നിരോക്സീകാരികൾ, നാരുകൾ എന്നിവ മികച്ച രോഗപ്രതിരോധശേഷി നൽകുന്നു എന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[സാലഡ്]] പോലെയുള്ളവ ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുക. 2. അനാരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം കുറയ്ക്കുക: എണ്ണ, ഉപ്പ്, മധുരം അല്ലെങ്കിൽ [[പഞ്ചസാര]], കൊഴുപ്പ്, അന്നജം എന്നിവ അടങ്ങിയതും, വറുത്തതും പൊരിച്ചതും, അമിതമായി മൊരിഞ്ഞതുമായ ആഹാരം, ചുവന്ന മാംസം എന്നിവ കാൻസർ സാധ്യത കൂട്ടുമെന്നതിനാൽ ഇവ നിയന്ത്രിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ചോറ്, ബിരിയാണി, ചപ്പാത്തി തുടങ്ങിയ അമിതമായി അന്നജം അടങ്ങിയ ആഹാരം കുറയ്ക്കുക. തവിട് അടങ്ങിയ ധാന്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുക. എണ്ണ പലതവണ തിളപ്പിച്ച്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അപകടകരമായ ഫ്രീറാഡിക്കലുകൾ രൂപം കൊള്ളാൻ ഇടയാക്കുന്നു. ഇത് കാൻസർ ഉണ്ടാകാൻ ഇടയാക്കാം. 3. മാതൃക പ്ലേറ്റ് (ഹെൽത്തി പ്ലേറ്റ് മോഡൽ): ഒരു പാത്രം അഥവാ പ്ലേറ്റിന്റെ പകുതി പച്ചക്കറി വിഭവങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സാലഡുകൾ, മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം ചോറ് (രണ്ട് സ്പൂൺ)/ ഗോതമ്പ്/ അന്നജം അടങ്ങിയ വിഭവം, ബാക്കി മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം പ്രോട്ടീൻ അടങ്ങിയ വിഭവങ്ങൾ ഉദാഹരണത്തിന് മത്സ്യം/കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസം/ മുട്ട/ പയർ വർഗ്ഗങ്ങൾ/ കടല തുടങ്ങിയവ ഏതെങ്കിലും ഉപയോഗിക്കാനും ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആരോഗ്യകരമായ ആഹാര രീതിയെ മാതൃകാ പ്ലേറ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ ചോറ് പോലെയുള്ള അന്നജത്തിന്റെ അളവ് കുറവും പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ കറികൾ കൂടുതലാണെന്നതാണ് പ്രത്യേകത. 4. [[അമിതവണ്ണം]] നിയന്ത്രിക്കുക. ശരീരത്തിന്റെ അമിതമായ ഭാരം കാൻസർ സാധ്യത കൂട്ടുന്നു. അതിനാൽ അമിതവണ്ണം ഉള്ളവർ അത് കുറക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മാത്രമല്ല, പതിവായ വ്യായാമത്തിന്റെ അഭാവത്തിൽ കാൻസർ സാധ്യത വളരെയധികം കൂടുന്നു. 5. [[വ്യായാമം]]: മുതിർന്നവർ ദിവസേന കുറഞ്ഞത് മുപ്പത് മിനുട്ട് നേരവും കുട്ടികൾ ഒരു മണിക്കൂറും വ്യായാമം ചെയ്യേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ് എന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന പറയുന്നു. [[സൈക്ലിങ്ങ്]], [[നീന്തൽ]], [[വേഗത്തിലുള്ള നടപ്പ്]], [[ഓട്ടം]], [[പടി കയറൽ]], [[സ്കിപ്പിംഗ്]], [[ടെന്നീസ്]], [[ഫുട്ബോൾ]], [[ബാഡ്മിന്റൺ]] കളിക്കൽ, [[നൃത്തം]] അല്ലെങ്കിൽ [[സുംബ]] ഫിറ്റ്നസ് ഡാൻസ്, അയോധന കലകൾ, ജിം പരിശീലനം തുടങ്ങിയ ഏതെങ്കിലും വ്യായാമ മുറകൾ ചിട്ടയായി ചെയ്യുന്നത് നല്ലതാണ്. പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയുടെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുത്താനും, കാൻസർ, [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[പ്രമേഹം]], പൊണ്ണത്തടി, [[വിഷാദരോഗം]], [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]], [[സ്ത്രീ ലൈംഗിക ഉത്തേജന വൈകല്യം]], [[വന്ധ്യത]] തുടങ്ങിയ [[ജീവിതശൈലീരോഗങ്ങൾ|ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങളിൽ]] നിന്നു പോലും രക്ഷനേടുന്നതിന് സഹായിക്കുന്നു. 6. ലഹരി: [[പുകവലി]], മദ്യപാനം തുടങ്ങിയവ കാൻസർ സാധ്യത ഏറെ വർധിപ്പിക്കുന്നു. [[പുകയില]] ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കുന്നത് അർബുദരോഗം വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കും. വായ, ശ്വാസകോശം തുടങ്ങിയ ഭാഗങ്ങളിൽ അർബുദം ഉണ്ടാകാനുള്ള പ്രധാന കാരണം പുകയില ഉത്പന്നങ്ങളാണ്. 7. സ്തന പരിശോധന: സ്ത്രീകളിൽ സ്തനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മുഴകൾ, പാടുകൾ, നിറം മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ ഉടനടി പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കണം. സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വയം സ്തനം പരിശോധിച്ച് ഇവ കണ്ടെത്താവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ കാലം മുലയൂട്ടുന്ന സ്ത്രീകളിൽ സ്തന കാൻസർ സാധ്യത കുറവാണ്. സ്ത്രീകളിൽ പല കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് ഗർഭാശയമുഖ കാൻസർ ഉണ്ടാകാം. പുകവലി, ദുർബലമായ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി, ഗർഭനിരോധന ഗുളികകൾ, ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുക, സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത [[ലൈംഗികബന്ധം]] എന്നിവയും ഇതിൻറെ കാരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. എച്ച്പിവി രോഗാണുമൂലമുണ്ടാകുന്ന ഗർഭാശയമുഖ അർബുദം അഥവാ സെർവിക്കൽ കാൻസർ തടയുവാൻ HPV പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പ് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമാണ്. അതിനാൽ പല രാജ്യങ്ങളിലും ഇവ സൗജന്യമായി സ്ത്രീകൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും ലഭ്യമാക്കാറുണ്ട്. [[വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം]] ഇതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. 8. സുരക്ഷിതമായ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ മാത്രം ഏർപ്പെടുക: രോഗാണുവാഹകരുമായി സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന എച്ച്പിവി അണുബാധ നല്ലൊരു ശതമാനം വരെ [[കോണ്ടം]] അഥവാ [[സ്ത്രീകൾക്കുള്ള കോണ്ടം]] ഉപയോഗിക്കുന്നത് വഴി തടയുവാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഗുഹ്യ ചർമത്തിന്റെ ഉരസൽ വഴി ഇത് പകരാം എന്നതിനാൽ പൂർണമായും ഒഴിവാക്കാൻ സാധിക്കില്ല. [[ഗുഹ്യരോമം|ഗുഹ്യരോമങ്ങൾ]] ഷേവ് ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടോ മറ്റോ ഗുഹ്യഭാഗത്തെ തൊലിപ്പുറത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന സൂക്ഷ്മമായ മുറിവുകളിലൂടെ രോഗാണുബാധ അതിവേഗം പകരാറുണ്ട്. അതിനാൽ [[ഗുഹ്യരോമം]] മൂടോടെ ഷേവ് ചെയ്യുന്നത് ഒഴിവാക്കുകയും പകരം ആവശ്യമെങ്കിൽ മാത്രം കത്രികയോ ട്രിമ്മറോ ഉപയോഗിച്ച് രോമങ്ങളുടെ നീളം കുറച്ചു നിർത്തുന്നതാവും ഗുണകരം. സന്തോഷകരമായ [[ലൈംഗികബന്ധം]] അല്ലെങ്കിൽ [[സ്വയംഭോഗം]] പുരുഷന്മാരിൽ പ്രോസ്ട്രേറ്റ് കാൻസർ സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നു. 9. പരിശോധനകൾ: പാപ്സ്മിയർ ടെസ്റ്റിലൂടെ ഈ ഗർഭാശയഗള അർബുദത്തെ നേരത്തെ കണ്ടുപിടിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും സാധിക്കുന്നു. അതിനാൽ സ്ത്രീകൾ കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ പാപ്സ്മിയർ ടെസ്റ്റ്‌ ചെയ്യേണ്ടതാണ്. 10. [[മാനസിക സമ്മർദം]] കുറയ്ക്കുക: ജോലി സ്ഥലത്തും വീട്ടിലും ഉണ്ടാകുന്ന അമിതമായ മാനസിക സമ്മർദം കുറയ്ക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. ഉല്ലാസ വേളകൾ കണ്ടെത്തുക. സംഗീതം, നൃത്തം, സിനിമ, യാത്രകൾ, യോഗ, വായന, കളികൾ തുടങ്ങിയവ നല്ലതാണ്. 11. ഉറക്കം: ശരീരത്തിന് വിശ്രമം അത്യാവശ്യമാണ്. നിത്യേന 7/8 കൃത്യമായി ഉറങ്ങുക. ==ചികിൽസ== മരുന്നുപയോഗിച്ചുള്ള [[കീമോതെറാപ്പി]], രശ്മികൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള [[റേഡിയേഷൻ തെറാപ്പി]], രോഗം ബാധിച്ച ഭാഗത്തെ എടുത്തുമാറ്റാനുള്ള ശസ്ത്രക്രിയ എന്നിവയാണ് സാധാരണ ചികിൽസകൾ<ref>http://www.cancer.gov/cancertopics/treatment/types-of-treatment</ref>. == കുറിപ്പ് == * അർബുദം എന്ന വാക്ക് '''[[പത്ത് കോടി]]''' എന്ന സംഖ്യയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref>[http://www.manoramaonline.com/advt/children/padippura/26Nov03/03-11padippura5.htm മനോരമ പഠിപ്പരയിലെ ലേഖനം.]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Internet Edition</ref> == അവലംബം == {{reflist|2}} മെഡിക്കൽ എൻസൈക്ലോപീഡിയ {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അ{{ർ}}ബുദം|അർബുദം}} [[വർഗ്ഗം:അർബുദങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അർബുദം]] gamabifk7jp5gfrus5glgrh6zvuwe45 0 44314 4630968 4619987 2026-06-17T22:19:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630968 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Houston}} {{Infobox settlement |official_name = സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ |settlement_type = [[നഗരം]] |nickname = <!--DO NOT CHANGE!!! -->സ്പേസ് സിറ്റി<!--Please see discussion on talk page before adding nicknames to this chart. Thank you. --> |website = [http://www.houstontx.gov/ www.houstontx.gov] |image_skyline = Houston montage.jpg |imagesize = |image_caption = |image_flag = Flag of Houston, Texas.svg |image_seal = Seal of Houston, Texas.png |image_map = HoustoninTexas2.png |mapsize = 250px |map_caption = [[ടെക്സസ്]] സംസ്ഥാനത്ത് ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്റെ സ്ഥാനം |image_map1 = Harris County Houston.svg |mapsize1 = 250px |map_caption1 = |subdivision_type = [[List of countries|രാജ്യം]] |subdivision_type1 = [[Political divisions of the United States|സംസ്ഥാനം]] |subdivision_type2 = [[List of counties in Texas|കൗണ്ടികൾ]] |subdivision_name = [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] |subdivision_name1 = [[ടെക്സസ്]] |subdivision_name2 = [[ഹാരിസ് കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|ഹാരിസ്]]<br />[[ഫോർട്ട് ബെൻഡ് കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|ഫോർട്ട് ബെൻഡ്]]<br />[[മോണ്ഡ്ഗോമെറി കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|മോണ്ഡ്ഗോമെറി]] |government_type = |leader_title = [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മേയർമാരുടെ പട്ടിക|മേയർ]] |leader_name = [[ബിൽ വൈറ്റ് (മേയർ)|ബിൽ വൈറ്റ്]] |area_magnitude = 1 E8 |area_total_sq_mi = 601.7 |area_total_km2 = 1558 |area_land_sq_mi = 579.4 |area_land_km2 = 1501 |area_water_sq_mi = 22.3 |area_water_km2 = 57.7 |population_as_of July 1, 2006 (http://www.census.gov/Press-Release/www/2007/cb07-91table1.pdf) |population_as_of = 2006 |population_footnotes = <ref>{{cite web| url=http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFPopulation?_event=ChangeGeoContext&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_street=&_county=Houston%2C+Tx&_cityTown=Houston2C+Tx&_state=&_zip=&_lang=en&_sse=on&ActiveGeoDiv=geoSelect&_useEV=&pctxt=fph&pgsl=010&_submenuId=population_0&ds_name=null&_ci_nbr=null&qr_name=null&reg=null%3Anull&_keyword=&_industry=link| title=US Census Bureau Population Finder: Houston city, TX| publisher=factfinder.census.gov| accessdate=2006-02-22| archive-date=2009-09-04| archive-url=https://web.archive.org/web/20090904022318/http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFPopulation?_event=ChangeGeoContext&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_street=&_county=Houston%2C+Tx&_cityTown=Houston2C+Tx&_state=&_zip=&_lang=en&_sse=on&ActiveGeoDiv=geoSelect&_useEV=&pctxt=fph&pgsl=010&_submenuId=population_0&ds_name=null&_ci_nbr=null&qr_name=null&reg=null%3Anull&_keyword=&_industry=link| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.census.gov/Press-Release/www/2007/cb07-91table1.pdf | title= Population Estimates for the 25 Largest U.S. Cities based on July 1, 2006 Population Estimates | publisher=www.census.gov | accessdate=2007-06-28}}</ref> |population_total = 2,144,491 ([[List of United States cities by population|നാലാമത്]]) |population_urban = 3,822,509 |population_metro = 5,628,101 ([[United States metropolitan area|ജനസംഖ്യാ വലിപ്പത്തിൽ ആറാമത്]]) |population_density_sq_mi = 3,828 |population_density_km2 = 1,471 |population_blank1_title = [[Demonym]] |population_blank1 = Houstonian |timezone = [[North American Central Time Zone|CST]] |utc_offset = -6 |timezone_DST = [[North American Central Time Zone|CDT]] |utc_offset_DST = -5 |postal_code_type = |postal_code = |area_code = [[Area code 713|713]], [[Area code 281|281]], [[Area code 832|832]] |latd = 29 |latm = 45 |lats = 46 |latNS = N |longd = 95 |longm = 22 |longs = 59 |longEW = W |elevation_m = 13 |elevation_ft = 43 |established_title = [[Municipal corporation|Incorporated]] |established_date = ജൂൺ 5, 1837 |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 48-35000{{GR|2}} |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID |blank1_info = 1380948{{GR|3}} |website = [http://www.houstontx.gov/ houstontx.gov] |footnotes = }} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] നഗരങ്ങളിൽ വച്ച് വലിപ്പത്തിൽ നാലാം സ്ഥാനത്തുള്ളതും [[ടെക്സസ്]] സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവുമാണ്‌ '''ഹ്യൂസ്റ്റൺ''' (ഉച്ചാരണം /ˈhjuːstən/). 2006ലെ കണക്കെടുപ്പുപ്രകാരം ഈ നഗരത്തിൽ 600 ചതുരശ്രമൈൽ (1,600&nbsp;കി.മീ²). പ്രദേശത്ത് 2.14 ദശലക്ഷം ആളുകൾ വസിക്കുന്നു. [[ഹാരിസ് കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|ഹാരിസ്&nbsp;കൗണ്ടിയുടെ]] [[കൗണ്ടി ആസ്ഥാനം|ആസ്ഥാനവും]] 5.6 ദശലക്ഷം ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്നതും [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ ആറാമത്തെ മഹാനഗര (മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ) പ്രദേശവുമായ {{nowrap|[[ഗ്രേറ്റർ ഹ്യൂസ്റ്റൺ|ഹ്യൂസ്റ്റൺ–ഷുഗർലാൻഡ്–ബേടൗൺ]]}} മെട്രോപ്പോളീറ്റൻ പ്രദേശത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രവുമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ. [[1836]] [[ഓഗസ്റ്റ് 30|ഓഗസ്റ്റ് 30ന്‌]] സഹോദരന്മാരായ [[അഗസ്റ്റസ് ചാപ്മാൻ അല്ലെൻ|അഗസ്റ്റസ് ചാപ്പ്മാൻ അല്ലെനും]] [[ജോൺ കിർബി അല്ലെൻ|ജോൺ കിർബി അല്ലെനും]] <ref name="Handbook of TX-HOU">{{cite web|accessdate=2008-06-01 |url= http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/hdh03 |title="Houston, Texas" |date=[[January 19]], [[2008]] |author=McComb, David G. |work=Handbook of Texas Online }}</ref> {{nowrap|[[ബഫല്ലോ ബയൂ|ബഫല്ലോ ബയൂവിന്റെ]]}} തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൻ സ്ഥാപിച്ചു. [[1837]] ജൂൺ 5ന്‌ ഇതൊരു നഗരമായി ഇൻകോർപ്പറേറ്റ് <!-- ? --> ചെയ്തു. ഈ അവസരത്തിൽ അന്നത്തെ [[ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്ക്|ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] പ്രസിഡന്റും നഗരത്തിനു 25 മൈൽ (40 കി.മീ) കിഴക്കായി നടന്ന [[ജസീന്തോ യുദ്ധം]] നയിച്ച മുൻ ജനറലുമായ [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ|സാം ഹ്യൂസ്റ്റന്റെ]] നാമം നഗരത്തിനു നൽകുകയായിരുന്നു. അടിക്കടി വികാസം പ്രാപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന തുറമുഖ, റെയിൽ വ്യവസായവും [[1901]]-ലെ എണ്ണ നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതും നഗരത്തിൽ ജനസംഖ്യാപ്രവാഹത്തിനു വഴിതെളിച്ചു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടുകൂടി ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ ആരോഗ്യസം‌രക്ഷണ-ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയായ [[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]], നാസയുടെ [[മിഷൻ കണ്ട്രോൾ സെന്റർ]] [[ലിണ്ടൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ|ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] എന്നിവ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഹ്യൂസ്റ്റന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, [[ഊർജ്ജം|ഊർജ്ജ]], നിർമ്മാണ, വ്യോമനിർമ്മാണ, സാങ്കേതികത തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലുള്ള വിവിധതരം വ്യവസായങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്‌; ഹ്യൂസണിലുള്ളതിനേക്കാൾ [[ഫോർച്ച്യൂൺ 500]] കമ്പനികൾ [[ന്യൂയോർക്ക്|ന്യൂയോർക്കിൽ]] മാത്രമാണുള്ളത്. വാണിജ്യപരമായി, ഹ്യൂസ്റ്റൺ, [[ഗ്ലോബൽ സിറ്റി|ഗാമാ വേൾഡ് സിറ്റി]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. എണ്ണപ്പാടത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രവുമാണ്‌ ഇത്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ തുറമുഖളിൽ വച്ച്, കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ചരക്കിന്റെ ഭാരത്തിന്റെ മൊത്തക്കണക്കെടുത്താൽ ഏറ്റവുമധികം ടൺ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രണ്ടാമത്തെ തുറമുഖവും, ജലമാർഗ്ഗമുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര[[കാർഗോ]] ഏറ്റവുമധികം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന തുറമുഖവുമാണ്‌ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം]].<ref name="port ranking">[https://web.archive.org/web/20100107091819/http://www.aapa-ports.org/files/Statistics/2004_US_PORT_CARGO_TONNAGE_RANKINGS.xls U.S. Port Ranking by Cargo Volume 2004]. Port Industry Information, ''American Association of Port Authorities''. 2004. Retrieved on [[2007-01-15]].</ref> അനേകം സംസ്കാരങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ജനങ്ങളുള്ള ഈ നഗരം അനുദിനം വളരുന്ന ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിനും വേദിയാണ്‌. ഇവിടെയുള്ള സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനങ്ങൾ വർഷംതോറും 7 ദശലക്ഷം സന്ദർശകരെ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ്|ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലേക്ക്]] ആകർഷിക്കുന്നു. [[ദൃശ്യകലകൾ|ദൃശ്യകലകൾക്കും]] [[പ്രകടനകലകൾ|പ്രകടനകലകൾക്കുമുള്ള]] ഒരു സജീവവേദി [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ്|മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലുണ്ട്]]. വർഷം മുഴുവൻ പ്രധാന പ്രകടനകലകളിലെല്ലാം പ്രദർശനം നടത്തുന്ന ചുരുക്കം ചില അമേരിക്കൻ നഗരങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref name="ikvngd">"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/20AW005.pdf Museums and Cultural Arts]|31.8&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> == ചരിത്രം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റന്റെ ചരിത്രം}} [[പ്രമാണം:samuel houston.jpg|thumb|upright|left|[[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ]]]] 1836 ഓഗസ്റ്റിൽ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽനിന്നുള്ള റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് സം‌രംഭകരായ [[ജോൺ കിർബി അല്ലെൻ|ജോൺ കിർബി അല്ലെനും]] [[അഗസ്റ്റസ് ചാപ്മാൻ അല്ലെൻ|അഗസ്റ്റസ് ചാപ്മാൻ അല്ലെനും]] ഒരു നഗരം പടുത്തുയർത്തുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ [[ബഫല്ലോ ബയൂ|ബഫല്ലോ ബയൂവിന്റെ]] കരയിലുള്ള 6,642 ഏക്കർ (27&nbsp;ച.കി.) സ്ഥലം വാങ്ങിച്ചു.<ref name="Coutinho">{{cite news|title=Brief history of Houston|last=Coutinho|first=Juliana|url=http://www.stp.uh.edu/vol66/13/news/news-index.html|work=[[The Daily Cougar]]|date=2000-09-13|accessdate=2007-02-06|archive-date=2006-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20060918053418/http://www.stp.uh.edu/vol66/13/news/news-index.html|url-status=dead}}</ref> 1836 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ടെക്സാസിന്റെ പ്രസിഡന്റ്|പ്രസിഡന്റായി]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട, [[ജസീന്തോ യുദ്ധം]] നയിച്ചതിലൂടെ ടെക്സാസിലെ ജനങ്ങൾക്കു പ്രിയങ്കരനായിത്തീർന്ന ജനറൽ<ref name="Coutinho"/> [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ|സാം ഹ്യൂസ്റ്റണിന്റെ]] നാമം നഗരത്തിനു നൽകാൻ സഹോദരന്മാർ തീരുമാനിച്ചു. 1837 ജൂൺ 5ന്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊള്ളപ്പെടുകയും [[ജെയിംസ് സാൻഡേഴ്സ് ഹോൾമാൻ]] നഗരത്തിന്റെ ആദ്യ മേയറായി ചുമതലയേൽക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Handbook of TX-HOU"/> അതേ വർഷം തന്നെ [[ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്|ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] താത്കാലിക തലസ്ഥാനവും ഹാരിസ്ബർഗ് കൗണ്ടിയുടെ (നിലവിൽ ഹാരിസ് കൗണ്ടി) ആസ്ഥാനവും ആയി.<ref name = "SHQa4">{{cite journal | last = Looscan | first = Adele B. | title = Harris County, 1822–1845 | journal = Southwestern Historical Quarterly | volume = 19 | pages = 37–64 | date = 1916 | url = http://dev.tsha.utexas.edu/publications/journals/shq/online/v019/n1/article_4.html | accessdate = 2007-02-07 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[1840]]-ൽ [[ബഫല്ലോ ബയൂ]] വിൽ പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ച തുറമുഖത്ത് അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ കപ്പൽഗതാഗതവും ജലമാർഗ്ഗമുള്ള വ്യാപാരവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനായി‍ ഒരു ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>[http://www.houstontx.gov/hr/savvypages/sum06/sum06_heritage.htm Born on the Bayou: city's murky start] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071008072758/http://www.houstontx.gov/hr/savvypages/sum06/sum06_heritage.htm |date=2007-10-08 }}. John Perry, City Savvy Online Edition. Published Summer 2006. Retrieved on 2007-02-06</ref> [[പ്രമാണം:Old map-Houston-1873.jpg|thumb|right|ഹ്യൂസ്റ്റൺ, [[1873]]-ൽ ചുറ്റുവട്ടമുണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശം]] [[1860]]-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ പരുത്തി കയറ്റുമതിക്കുള്ള ഒരു വാണിജ്യ റെയിൽപാതാ കേന്ദ്രമായി വളർന്നുകഴിഞ്ഞിരുന്നു.<ref name="SHQa4" /> ടെക്സാസിലെ ഉൾപ്രദേശങ്ങളിൽനിന്നുള്ള റെയില്പാതകൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ സന്ധിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് [[ഗാൽ‌വെസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)|ഗാൽവെസ്റ്റണിലെയും]] [[ബേമോണ്ട്, ടെക്സസ്|ബേമോണ്ടിലെയും]] തുറമുഖങ്ങളിലേക്കുള്ള റെയിൽപാതകളുമായി ചേരുകയും ചെയ്തിരുന്നു. [[അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം|അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധകാലത്ത്]] ജനറൽ [[ജോൺ ബാങ്ക്‌ഹെഡ് മാഗ്രൂഡർ|ജോൺ ബാങ്ക്‌ഹെഡ് മാഗ്രൂഡറുടെ]] ആസ്ഥാനമായിരുന്നു ഹ്യൂസ്റ്റൺ. അദ്ദേഹം അവിടം [[ഗാൽവെസ്റ്റൺ യുദ്ധം|ഗാൽവെസ്റ്റൺ യുദ്ധത്തിനുള്ള]] സംഘടനാകേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റി.<ref name="Sabine">{{cite book|last=Cotham|first=Edward T.|title=Sabine Pass: The Confederacy's Thermopylae|url=https://archive.org/details/sabinepassconfed0000coth|year=2004|publisher=[[University of Texas Press]]|location=Austin, Texas|id=ISBN 0-292-70594-8}}</ref> ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിനുശേഷം, നഗരത്തിന്റെ ബയൂകൾ <!-- ? --> കൂടുതൽ വിപുലപ്പെടുത്താനും അങ്ങനെ ഉൾനഗരവും അടുത്ത തുറമുഖമായ ഗാൽവെസ്റ്റണും ഇടയ്ക്കുള്ള വാണിജ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാനുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ വ്യവസായികൾ ആരംഭിച്ചു. [[1890]]-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ, ടെക്സാസിലെ റെയില്പ്പാതാ കേന്ദ്രമായിത്തീർന്നു. [[1900]]-ൽ ഗാൽവെസ്റ്റണിൽ വിനാശകാരിയായ ഒരു [[1900-ലെ ഗാൽവെസ്റ്റൺ ചുഴലിക്കാറ്റ്|ചുഴലിക്കാറ്റ്]] നാശം വിതച്ചതോടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിനെ ഒരു ആഴജല തുറമുഖമായി വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് ആക്കം ലഭിച്ചു.<ref>[http://www.tsl.state.tx.us/governors/rising/sayers-galv.html J.H.W. Stele to Sayers, September 11-12, 1900] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101117083321/http://www.tsl.state.tx.us/governors/rising/sayers-galv.html |date=2010-11-17 }}. ''Texas State Library & Archives Commission'', Retrieved on August 31, 2007</ref> തൊട്ടടുത്ത വർഷം ബേമോണ്ടിനടുത്തുള്ള [[സ്പിൻഡിൽടോപ്]] [[എണ്ണപ്പാടം|എണ്ണപ്പാടത്ത്]] എണ്ണ നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടുപിടിച്ചതോടുകൂടി [[ടെക്സസ്]] [[പെട്രോളിയം|എണ്ണവ്യവസായത്തിനും]] തുടക്കമായി.<ref>{{cite book|title=Oil in Texas: The Gusher Age, 1895–1945|last=Olien|first=Diana Davids|coauthors=Olien, Roger M.|year=2002|publisher=University of Texas Press|location=Austin, Texas|id=ISBN 0-292-76056-6}}</ref> [[1902]]-ൽ അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് [[തിയോഡോർ റൂസ്‌വെൽറ്റ്]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിനായി ഒരു ദശലക്ഷം [[ഡോളർ]] അനുവദിച്ചു. [[1910]]-ഓടുകൂടി നഗരത്തിന്റെ ജനസംഖ്യ മുൻ ദശബ്ദത്തിന്റേതിൽനിന്ന് ഇരട്ടിയായി, 78,800 ആയിത്തീർന്നു. നഗരത്തിന്റെ ഒരു അവിഭാജ്യഘടകമായ [[ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കക്കാർ]] മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ മൂന്നിലൊന്നോളം (23,929) ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref>[http://www.houstonhistory.com/decades/history5h.htm Marvin Hurley, 1910-1920, Houston History], accessed 6 Apr 2008</ref> നിർമ്മാണം തുടങ്ങി ഏഴു വർഷത്തിനുശേഷം [[1914]]-ൽ പ്രസിഡന്റ് [[വൂഡ്രോ വിൽസൺ]] ഔദ്യോഗികമായി [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം]] തുറന്നുകൊടുത്തു. [[1930]]-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ [[ടെക്സസ്|ടെക്സാസിലെ]] ഏറ്റവും ജനവാസമുള്ള നഗരവും ഹാരിസ് ഏറ്റവും ജനവാസമുള്ള കൗണ്ടിയുമായിത്തീർന്നു.<ref>{{cite journal | last = Gibson | first = Campbell | title = Population of the 100 Largest Cities and Other Urban Places in the United States: 1790 to 1990 | journal = Population Division, U.S. Census Bureau | publisher = U.S. Census Bureau | date= June, 1998 | url = http://www.census.gov/population/www/documentation/twps0027.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> [[പ്രമാണം:Houston Ship Channel Barbours Cut.jpg|thumb|left|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാൽ]]]]<!--right--> [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം]] തുടങ്ങിയതോടുകൂടി തുറമുഖത്ത് കച്ചവടം കുറയുകയും കപ്പൽഗതാഗതം നിർത്തിവക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, യുദ്ധം നഗരത്തിനു വാണിജ്യപരമായി ഏറെ പ്രയോജനം നൽകി. [[പെട്രോളിയം|പെട്രോളിയത്തിനും]] കൃത്രിമ റബ്ബറിനുമുള്ള ആവശ്യകത വർദ്ധിച്ചതിനാൽ കപ്പൽച്ചാലിന്റെ ഓരത്ത് ധാരാളം എണ്ണശുദ്ധീകരണശാലകളും വൻകിട നിർമ്മാണശാലകളും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web | title = Houston Ship Channel | work = TSHA Handbook of Texas | url = http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/rhh11 | accessdate = 2007-02-18}}</ref> [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത്]] നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട [[എല്ലിംഗ്ടൺ ഫീൽഡ്]], ബൊംബാർഡിയർമാർക്കും നാവിഗേറ്റർമാർക്കുമായുള്ള ഒരു പരിശീലനകേന്ദ്രമായി പുനഃസജ്ജീകരിച്ചു.<ref>{{cite web | last = Carlson | first = Erik | title = Ellington Field: A Short History, 1917–1963 | work = National Aeronautics and Space Administration | date= February, 1999 | url = http://www.jsc.nasa.gov/history/ellington/Ellington.pdf | accessdate = 2007-02-18}}</ref> 1945ൽ എം.ഡി. ആൻഡേഴ്സൺ ഫൗണ്ടേഷൻ [[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]] സ്ഥാപിച്ചു. യുദ്ധത്തിനുശേഷം ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തുറമുഖാധിഷ്ഠിധമായിരുന്നു. 1948ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺടെ ചുറ്റുമുള്ള ചില പ്രദേശങ്ങൾക്കൂടി കൂട്ടിച്ചേർത്ത് സിറ്റിയുടെ വലിപ്പം ഇരട്ടിച്ചു.<ref name="Handbook of TX-HOU"/><ref>{{cite web | last = Streetman | first = Ashley | title = Houston Timeline | work = Houston Institute for Culture | url = http://www.houstonculture.org/resources/houstontime.html | accessdate = 2007-02-06 | archive-date = 2006-12-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061208185328/http://www.houstonculture.org/resources/houstontime.html | url-status = dead }}</ref> 1950ൽ എയർകണ്ടീഷനിംഗിന്റെ ലഭ്യത കൂടുതൽ കമ്പനികളെ ഹ്യൂസ്റ്റണിലേക്ക് മാറാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അത് നഗരത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അഭിവൃദ്ധിക്കും അതുപോലെ നഗരത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ ഊർജ്ജമേഖലയിലേക്ക് ഊന്നാനും ഹേതുവായി.<ref>[http://www.oldhouseweb.com/stories/Detailed/725.shtml How Air Conditioning Changed America]. ''The Old House Web'', Retrieved on April 4, 2007</ref><ref>[http://www.hgs.org/en/articles/printview.asp?26 A Short History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070216122901/http://www.hgs.org/en/articles/printview.asp?26 |date=2007-02-16 }}. ''Houston Geological Auxiliary'', Retrieved on April 4, 2007</ref> [[പ്രമാണം:Challenger Ferry Flight Flyover of Lyndon B. Johnson Space Center.jpg|thumb|left|ബോയിങ് 747 [[Shuttle Carrier Aircraft|SCA]] സ്പേസ് ഷട്ടിൽ ചുമ്മന്നുകൊണ്ട് [[ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ|ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്ററിനു]] മുകളിലൂടെ പറക്കുന്നു]] [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തെ]] തദ്ദേശീയ കപ്പൽനിർമ്മാണവ്യവസായത്തിന്റെ പുരോഗതിയും നഗരത്തിലെ വ്യോമ-ബഹിരാകാശ വ്യവസായത്തിനു തറക്കല്ലിട്ടുകൊണ്ട് [[1961]]-ൽ ആരംഭിച്ച നാസയുടെ "മാൻഡ് സ്പേസ്ക്രാഫ്റ്റ് സെന്റർ" എന്ന സ്ഥാപനവും (1973ൽ [[ലിൻഡൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] എന്നു പുനഃനാമകരണം ചെയ്തു) ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്റെ പുരോഗതിക്ക് ആക്കം കൂട്ടി<ref>{{cite web | title = Shipbuilding | work = TSHA Handbook of Texas | url = http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/ets03 | accessdate = 2007-02-18}}</ref>. [[1965]]-ൽ തുറന്ന, ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഇൻഡോർ ഗോളകയുള്ള (Dome) കായിക സ്റ്റേഡിയമായ [[Reliant Astrodome|ആസ്ട്രോഡോം]], "[[ലോകത്തിലെ എട്ടാമത്തെ മഹാദ്ഭുതം]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news | last = Barks | first = Joseph V. | title = Powering the (New and Improved) "Eighth Wonder of the World" | work = Electrical Apparatus | date = November 2001 | url = http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3726/is_200111/ai_n9011574 | accessdate = 2007-01-16 | archive-date = 2007-12-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071201040513/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3726/is_200111/ai_n9011574 | url-status = dead }}</ref> [[1970]]കളുടെ അവസാനത്തോടെ [[റസ്റ്റ് ബെൽറ്റ്]] പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള ജനങ്ങൾ [[ടെക്സസ്|ടെക്സസിലേക്ക്]] കൂട്ടമായി കുടിയേറ്റം നടത്തിയതിന്റെ ഫലമായി ഹ്യൂസ്റ്റൺ ജനസംഖ്യ കുതിച്ചുയർന്നു.<ref>{{cite web | url=http://www.texasalmanac.com/culture/groups/polish.html | title=Polish-Texans | work=Texas Almanac 2004-2005 | accessdate=2007-02-06 | archive-date=2007-02-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070205065135/http://www.texasalmanac.com/culture/groups/polish.html | url-status=dead }}</ref> [[1973 എണ്ണ പ്രതിസന്ധി|അറബികളുടെ എണ്ണ ഉപരോധം]] മൂലം പുതുതായൈ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ തേടിയായിരുന്നു ഇവരുടെ [[ടെക്സസ്|ടെക്സാസിലേക്ക്]] കുടിയേറ്റം [[1980]] കളുടെ പകുതിയോടുകൂടി എണ്ണവില ഇടിഞ്ഞതോടുകൂടി ജനസംഖ്യാവർദ്ധനയും പെട്ടെന്നുതന്നെ നിന്നു. [[1986]]-ലെ [[ചലഞ്ചർ ദുരന്തം|ചലഞ്ചർ ദുരന്തത്തോടുകൂടി]] ബഹിരാകാശവ്യവസായവും പ്രതിസന്ധിയിലായി. [[1980]]-കളുടെ അവസാനം ഹ്യൂസ്റ്റണ്‌ സാമ്പത്തികത്തകർച്ചയുടേതായിരുന്നു. മുൻപത്തെ സാമ്പത്തികത്തകർച്ചകളിൽനിന്ന് പാഠമുൾക്കൊണ്ട്, [[1990]] മുതൽ എണ്ണവ്യവസായത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധ കുറച്ച് വ്യോമ-ബഹിരാകാശ മേഖലകളിലും ജൈവസാങ്കേതികതയിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ വൈവിധ്യവത്കരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുടങ്ങി. [[1997]]-ൽ [[ലീ പി. ബ്രൗൺ]] ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ ആദ്യ ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കൻ മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web | url=http://www.thehistorymakers.com/biography/biography.asp?bioindex=937&category=politicalMakers | title=Lee P. Brown - Biography | work=TheHistoryMakers.com | accessdate=2007-01-22 | archive-date=2016-11-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161110215849/http://www.thehistorymakers.com/biography/biography.asp?bioindex=937&category=politicalMakers | url-status=dead }}</ref> ജൂൺ [[2001]]-ൽ [[ഉഷ്ണമേഖലാ കൊടുങ്കാറ്റ് ആലിസൺ]] {{convert|37|in|mm}} [[മഴ]] ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ പ്രദേശങ്ങളിൽ ചൊരിഞ്ഞതുമൂലം നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ [[വെള്ളപ്പൊക്കം|വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടാവുകയും]] അതുമൂലം ടെക്സസിനു ശതകോടിക്കണക്കിനു ഡോളറിന്റെ നഷ്ടം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite news|title=Allison's Death Toll Hits 43|last=Ward|first=Christina|url=http://www.redcross.org/news/ds/floods/010618houston.html|work=RedCross.org|date=2001-06-18|accessdate=2007-01-01}}</ref> 20 പേരുടെ മരണത്തിന്‌ ഇടയാക്കിയ പ്രസ്തുത കൊടുങ്കാറ്റിനുശേഷം അയല്പ്പക്കങ്ങളും സമൂഹങ്ങളും ഏറെ മാറി. അതേ വർഷം [[ഡിസംബർ]] അവസാനത്തോടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഊർജ്ജക്കമ്പനിയായ [[എൻറോൺ]] കമ്പനിപ്രവർത്തനത്തിലെ കൃത്രിമത്വങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണമധ്യേ നിലം‌പതിച്ചു. ഓഗസ്റ്റ് [[2005]]-ൽ [[കത്രീന ചുഴലിക്കാറ്റ്|കത്രീന ചുഴലിക്കാറ്റിൽനിന്ന്]] ഏതാണ്ട് ഒന്നരലക്ഷം [[ന്യൂ ഓർലീൻസ്]] നിവാസികൾക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റൺ അഭയം നൽകി.<ref>{{cite news | title = Katrina's Human Legacy | work = Houston Chronicle | date= 2006-08-27 | url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4178618 | accessdate = 2007-08-29}}</ref> ഒരു മാസത്തിനുശേഷം, ഏതാണ്ട് 2.5 ദശലക്ഷം ഹ്യൂസ്റ്റൺ നിവാസികൾ [[റീത്താ ചുഴലിക്കാറ്റ്]] ഭയന്ന് പലായനം ചെയ്തു. [[Gulf Coast of the United States|ഗൾഫ് തീരത്ത്]] ആഞ്ഞടിച്ച് [[ചുഴലിക്കാറ്റ്]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രദേശത്ത് കാര്യമായ നാശനഷ്ടമൊന്നുമുണ്ടാക്കിയില്ലെങ്കിലും ഇതിന്റെ സമയത്തുണ്ടായ പലായനം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാഗരിക ഒഴിപ്പിക്കലായിരുന്നു. <!-- മലയാളം? --> <ref>{{cite news | last = Flakus | first = Greg | title = Recovery Beginning in Areas Affected by Hurricane Rita | work = Voice of America News | date = 2005-09-25 | url = http://www.voanews.com/english/archive/2005-09/2005-09-25-voa33.cfm | accessdate = 2007-01-10 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080305165722/http://www.voanews.com/english/archive/2005-09/2005-09-25-voa33.cfm | archivedate = 2008-03-05 | url-status = live }}</ref><ref>[http://www.house.gov/brady/2007_appropriations.shtml 8th Congressional District of Texas 2007 Appropriations Project Requests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070107112644/http://www.house.gov/brady/2007_appropriations.shtml |date=2007-01-07 }}. Congressman Kevin Brady, 8th District of Texas. Retrieved on 2007-01-10.</ref> == ഭൂമിശാസ്ത്രം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം}} [[പ്രമാണം:Large Houston Landsat.jpg|thumb|നിറം കൊണ്ടുള്ള അടയാളപ്പെടുത്തലോടുകൂടിയ ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്റെ ചിത്രം]] [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സെൻസസ് ബ്യൂറോ|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ]] കണക്കുപ്രകാരം, ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണം 601.7 ചതുരശ്രമൈൽ ആണ്‌ (1,558.4&nbsp;കി.മീ²); ഇതിൽ 579.4 ചതുരശ്ര മൈൽ (1,500.7&nbsp;കി.മീ²) കരയും 22.3 ചതുരശ്ര മൈൽ (57.7&nbsp;കി.മീ²) ജലവുമാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഭൂരിഭാഗം ഭൂപ്രദേശങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് [[Western Gulf coastal grasslands|ഗൾഫ് തീരദേശ സമതലങ്ങളിലാണ്‌]]. ഇവിടെയുള്ള സസ്യജാലമേഖലകൾ മിതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥാ പുല്പ്രദേശങ്ങളും വനങ്ങളുമാണ്‌. നഗരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നിർമ്മിച്ചത് വനം തെളിച്ച് അവിടെയും, ചതുപ്പുകൾക്കും പുല്പ്രദേശങ്ങൾക്കും മേലെയുമാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ ചുറ്റുപ്രദേശങ്ങളിൽ ഇത്തരം ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ ഇന്നും കാണാൻ സാധിക്കും. പരന്ന ഭൂപ്രദേശവും നാഗരികതയുടെ പ്രസരവും മൂലം വെള്ളപ്പൊക്കത്തെ നേരിടുന്നത് ഇവിടെ ഒരു പതിവ് ദുഷ്കര പ്രവൃത്തിയാക്കി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>[http://www.crwr.utexas.edu/gis/gishyd98/class/trmproj/ahrens/prepro.htm Flood Forecasting for the Buffalo Bayou Using CRWR-PrePro and HEC-HMS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204065252/http://www.crwr.utexas.edu/gis/gishyd98/class/trmproj/ahrens/prepro.htm|date=2007-02-04}}. ''Center for Research in Water Resources, The University of Texas at Austin'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഡൗണ്ടൗൺ സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് 50 അടി (15 മീ) ഉയരത്തിൽ മാത്രമായാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്,<ref>[http://www.topozone.com/map.asp?lat=29.75737&lon=-95.36387&size=m&u=4&datum=nad27&layer=DRG Downtown Houston, Texas]. ''Topozone.com'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> ഏറ്റവും ഉയർന്ന വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഹ്യൂസ്റ്റൺ 125 അടീ (38 മീ) ഉയരത്തിൽ മാത്രവും.<ref>[http://www.topozone.com/map.asp?lat=29.96645&lon=-95.56326&size=l&datum=nad83&layer=DRG USGS Satsuma (TX) Topo Map]. ''Topozone.com''. 2006. Retrieved on [[2007-01-11]]. '''''Note:''''' ''The boundaries of the City of Houston are shown as "HOUSTON CORP BDY" along the dotted line.''</ref><ref>[http://www.houstontx.gov/planning/suprnbhds/landuse/sn1lu.html Super Neighborhood# 1-Willowbrook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215195825/http://www.houstontx.gov/planning/suprnbhds/landuse/sn1lu.html|date=2006-12-15}}. ''City of Houston''. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> ഒരു കാലത്ത് ഹ്യൂസ്റ്റൺ [[ഭൂഗർഭജലം|ഭൂഗർഭജലത്തെ]] ആശ്രയിച്ചിരുന്നു, എന്നാൽ ഭൂമി താഴുന്നതിനാൽ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തടാകം|ഹ്യൂസ്റ്റൺ തടാകത്തിൽനിന്നും]] [[കൊൺറോ തടാകം|കൊൺറോ തടാകത്തിൽനിന്നുമുള്ള]] ജലത്തെ ആശ്രയിക്കാൻ ഇന്ന് നഗരം നിർബന്ധിതമായിരിക്കുന്നു.<ref name="USGS_Subsidence_Fault_Creep">{{PDFlink|[http://pubs.usgs.gov/circ/circ1182/pdf/07Houston.pdf HOUSTON-GALVESTON, TEXAS Managing Coastal Subsidence]|5.89&nbsp;MB}}. ''[[United States Geological Survey]]''. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref><ref name="Handbook of TX-HOU"/> ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിലൂടെ നാലു ബയൂകൾ കടന്നുപോകുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ [[ബഫല്ലോ ബയൂ]] ഡൗണ്ടൗണിലൂടെയും [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാൽ|ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിലൂടെയും]] കടന്നുപോകുന്നു. ഇതിനു മൂന്നു കൈവഴികളുണ്ട്: [[Houston Heights|ഹൈറ്റ്സ്]] പ്രദേശത്തുനിന്ന് ഡൗണ്ടൗണിലേക്കൊഴുകുന്ന [[വൈറ്റ് ഓക്ക് ബയൂ]]; [[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്ററിന്റെ]] വശത്തുകൂടി ഒഴുകുന്ന ബ്രെയ്സ് ബയൂ; ദക്ഷിണ ഹ്യൂസ്റ്റണിലും ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുമൊഴുകുന്ന സിംസ് ബയൂ. കപ്പൽച്ചാൽ [[ഗാൽ‌വെസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)|ഗാൽവെസ്റ്റണും]] കടന്ന് [[ഗൾഫ് ഓഫ് മെക്സിക്കോ|ഗൾഫ് ഓഫ് മെക്സിക്കോയിലേക്ക്]] നീണ്ടിരിക്കുന്നു. === ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം === <!--ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ ഭൂപ്രതലം ഘനീഭവിച്ച പശമണ്ണ്, മൃദുവായ കളിമൺപാറകൾ, അനേകമൈൽ ആഴത്തിലുള്ള മണൽനിരകൾ എന്നിവയാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണ്‌. മലനിരകളിൽനിന്നുള്ള ദ്രവിക്കൽമൂലമുള്ള മണ്ണൊലിപ്പിൽനിന്നുദ്ഭവിക്കുന്ന ഊറലാണ്‌ ഇവിടുത്തെ ഭൂഗർഭശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. Underpinning Houston's land surface are [[Consolidation (geology)|unconsolidated]] clays, clay [[shale]]s, and poorly-cemented [[sand]]s up to several miles deep. The region's [[geology]] developed from river deposits formed from the erosion of the [[Rocky Mountains]]. These [[sediment]]s consist of a series of sands and clays deposited on decaying organic matter that, over time, transformed into oil and natural gas. Beneath the layers of sediment is a water-deposited layer of [[halite]], a rock salt. The porous layers were compressed over time and forced upward. As it pushed upward, the salt dragged surrounding sediments into [[salt dome]] formations, often trapping oil and gas that seeped from the surrounding porous sands. The thick, rich, sometimes black, surface soil is suitable for rice farming in suburban outskirts where the city continues to grow.<ref>[http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/hch07 Harris County]. ''[[Handbook of Texas]] Online.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/afr01 RICE CULTURE]. ''[[Handbook of Texas]] Online.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> The Houston area has over 150 active [[geologic fault|faults]] (estimated to be 300 active faults)<ref>Richard Engelkeimer, Shuhab Khan, Carl Norman. "{{PDFlink|[http://www.searchanddiscovery.com/documents/2006/06086gcags_sec_abs/images/abstract.engelkemeir.et.al.pdf Mapping Active Faults in the Houston area Using LIDAR]|775&nbsp;KB}}", ''University of Houston''. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref> with an aggregate length of up to 310&nbsp;miles (500&nbsp;km)<ref>Earl R. Verbeek, Karl W. Ratzlaff, Uel S. Clanton. "[http://pubs.usgs.gov/mf-maps/mf1136/mf1136/ Faults in Parts of North-Central and Western Houston Metropolitan Area, Texas]", ''[[United States Geological Survey]]'', [[2005-09-16]]. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref><ref>[http://www.geotecheng.com/gd_geological_faults_enlarged_map.html Principal Active Faults. Houston Area, Texas], ''U.S. Department of Agriculture'', May 1984. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref>, including the [[Long Point-Eureka Heights Fault System]] which runs through the center of the city. There have been no significant historically-recorded earthquakes in Houston, but researchers do not discount the possibility of such quakes occurring in the deeper past, nor in the future. Land in some communities southeast of Houston is sinking because water has been pumped out from the ground for many years and may be associated with slip along faults. However, the slippage is slow and not considered an earthquake where stationary faults must slip suddenly enough to create seismic waves.<ref>[http://www.ig.utexas.edu/research/projects/eq/faq/tx.htm Texas Earthquakes], ''University of Texas Institute for Geophysics'', July 2001. Retrieved on [[2007-08-29]].</ref> These faults also tend to move at a smooth rate in what is termed "[[Aseismic creep|fault creep]],"<ref name="USGS_Subsidence_Fault_Creep" /> which further reduces the risk of an earthquake. --> === കാലാവസ്ഥ === {{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കാലാവസ്ഥ}} [[പ്രമാണം:Allison Flood Houston.jpg|thumb|left|ജൂൺ 2001ലെ [[ഉഷ്ണമേഖലാ കൊടുങ്കാറ്റ് ആലിസൺ]] ആഞ്ഞടിച്ചശേഷം [[അലെൻസ് ലാൻഡിങ്]] പ്രദേശം]] ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കാലാവസ്ഥയെ സദാ ഈർപ്പമുള്ള ഉപോഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥ എന്നു തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ([[Köppen climate classification#GROUP C: Temperate/mesothermal climates|കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വിഭാഗീകരണ രീതിയനുസരിച്ച്]] ''Cfa''). വസന്തകാലത്തെ അശനിവർഷങ്ങൾ ഈ ഭാഗത്ത് ചുഴലിക്കാറ്റുകളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ഇവിടെ സാധാരണയായി വീശുന്ന തെക്കൻകാറ്റും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാറ്റും ഇങ്ങോട്ടേയ്ക്ക് മെക്സിക്കോ മരുഭൂമിയിൽനിന്ന് ചൂടും മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിൽനിന്ന് ഈർപ്പവും കൊണ്ടുവരുന്നു. വേനൽക്കാലത്ത് 90&nbsp;°F (32&nbsp;°C) നു മുകളിലുള്ള താപനില സാധാരണമാണ്‌. ശരാശരി 99 ദിവസം താപനില 90&nbsp;°F (32&nbsp;°C) നു മുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്.<ref>"[http://www.weather.com/activities/other/other/weather/climo-monthly-graph.html?locid=USTX0617 Monthly Averages for Houston, Texas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101203142154/http://www.weather.com/activities/other/other/weather/climo-monthly-graph.html?locid=USTX0617|date=2010-12-03}}", ''[[The Weather Channel (United States)|The Weather Channel]]''. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref><ref>"[http://lwf.ncdc.noaa.gov/oa/climate/online/ccd/max90temp.html National Climatic Data Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061210082240/http://lwf.ncdc.noaa.gov/oa/climate/online/ccd/max90temp.html|date=2006-12-10}}", ''[[National Oceanic and Atmospheric Administration]], [[United States Department of Commerce]]'', [[2004-06-23]]. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref> എന്നാൽ അധികമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഈർപ്പം ചൂട് കൂടുതൽ തോന്നിക്കാൻ ഇടവരുത്തുന്നു. വേനൽക്കാലത്ത് രാവിലെ ശരാശരി 90 ശതമാനവും ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് 60 ശതമാനവും ആപേക്ഷിക ആർദ്രത രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്.<ref>"[http://www.met.utah.edu/jhorel/html/wx/climate/rh.html Average Relative Humidity]", ''Department of Meteorology at the [[University of Utah]]''. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref> ഇവിടെ വീശുന്ന ഇളംകാറ്റ് ചില തീരപ്രദേശങ്ങളിലൊഴിച്ച് മറ്റൊരിടത്തും ചൂടിൽനിന്ന് പ്രത്യേകിച്ചൊരു ആശ്വാസവും നൽകാറില്ല.<ref>[http://www.met.utah.edu/jhorel/html/wx/climate/windavg.html WIND - AVERAGE SPEED (mph)]. ''Department of Meteorology, [[University of Utah]].'' 1993. Retrieved on [[2007-01-10]]</ref> ചൂടുമായി രമ്യപ്പെടാൻ ആളുകൾ എല്ലാ വാഹനങ്ങളിലും വീടുകളിലും തന്നെ ശീതീകരണികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. 1980ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ "ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും എയർകണ്ടീഷൻഡ് സിറ്റി" എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>[http://www.nbm.org/blueprints/90s/summer92/contents/contents.htm A MOMENT IN BUILDING] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070206075059/http://www.nbm.org/blueprints/90s/summer92/contents/contents.htm|date=2007-02-06}}. ''BLUEPRINTS'', Volume X, Number 3, Summer 1992. National Building Museum. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> വേനൽക്കാലത്ത് ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ഇടയ്ക്കിടെ വീശുന്ന അശനിവർഷങ്ങൾ ഇവിടെ സാധാരണമാണ്‌. ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഏറ്റവും കൂടിയ താപനില [[2000|രണ്ടായിരാമാണ്ട്]] [[സെപ്റ്റംബർ 4|സെപ്റ്റംബർ 4ആം]] തീയതി രേഖപ്പെടുത്തിയ 109&nbsp;°F (43&nbsp;°C) ആണ്‌.<ref>"[http://www.wunderground.com/history/airport/KIAH/2000/9/4/DailyHistory.html?req_city=NA&req_state=NA&req_statename=NA History for Houston Intercontinental, Texas on Monday, September 4, 2000]", ''[[Weather Underground (weather service)|Weather Underground]]'', [[2000-09-04]]. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ശീതകാലത്ത് പൊതുവേ മിതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥയാണ്‌‌. ഏറ്റവും തണുപ്പുള്ള ജനുവരി മാസത്തിലെ ശരാശരി ഉയർന്ന താപനില 63&nbsp;°F (17&nbsp;°C) ഉം ശരാശരി താഴ്ന്ന താപനില 45&nbsp;°F (7&nbsp;°C) ഉം ആണ്‌. മഞ്ഞുവീഴ്ച അപൂർവ്വമായേ ഉണ്ടാവാറുള്ളൂ. ഏറ്റവും അവസാനമായി ഇവിടെ മഞ്ഞുകാറ്റടിച്ചത് 2004 ഡിസംബർ 4ന്‌ ആയിരുന്നു. ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ താപനില [[1940]] [[ജനുവരി 23|ജനുവരി 23ന്‌]] രേഖപ്പെടുത്തിയ 5&nbsp;°F (−15&nbsp;°C) ആണ്‌. <ref>[http://www.srh.noaa.gov/hgx/climate/iah/normals/iah_summary.htm Houston Extremes Data and Annual Summaries]. ''[[National Weather Service]], [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]''. Published [[2007-01-05]]. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ പ്രതിവർഷം ശരാശരി 54 ഇഞ്ച് മഴ ലഭിക്കാറുണ്ട്. മഴ പലപ്പോഴും നഗരത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനു കാരണമാകാറുണ്ട്. ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ [[ഓസോൺ]] അളവ് വളരെ കൂടുതലാണ്‌. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഏറ്റവും ഓസോൺ മലിനീകൃത നഗരങ്ങളിലൊന്നായി ഹ്യൂസ്റ്റണെ ഗണിക്കുന്നു.<ref>"[http://lungaction.org/reports/sota05_analysis4.html State of the Air 2005, National and Regional Analysis ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080519184221/http://lungaction.org/reports/sota05_analysis4.html|date=2008-05-19}}", ''American Lung Association'', [[2005-03-25]]. Retrieved on [[2006-02-17]].</ref> ഗ്രൗണ്ട്-ലെവൽ ഓസോൺ, അഥവാ [[സ്മോഗ്]], ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ പ്രധാന വായുമലിനീകരണ പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നാണ്‌. അമേരിക്കൻ ശ്വാസകോശ അസോസിയേഷൻ 2006ൽ നഗരത്തിലെ മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ ഓസോൺ അളവിനെ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മോശമായ ആറാമത്തെ എന്ന് കണക്കാക്കി.<ref>"[http://lungaction.org/reports/sota06_cities.html#table2b State of the Air 2006, 25 Most Ozone-Polluted Cities ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090511153031/http://lungaction.org/reports/sota06_cities.html#table2b|date=2009-05-11}}", ''American Lung Association''. Retrieved on [[2006-04-02]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിനു സമീപത്തുള്ള വ്യവസായങ്ങളാണ്‌‍ മലിനീകരണത്തിനുള്ള പ്രധാന കാരണം.<ref>"[http://www.cleanhouston.org/air/index.htm Summary of the Issues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080609115334/http://www.cleanhouston.org/air/index.htm|date=2008-06-09}}", ''Citizens League for Environmental Action Now '', [[2004-08-01]]. Retrieved on [[2006-02-17]].</ref> <!--Infobox begins-->{{Infobox Weather |single_line= Yes |location = ഹ്യൂസ്റ്റൺ |Jan_Hi_°F = 62.3 |Jan_REC_Hi_°F = 84 |Feb_Hi_°F = 66.5 |Feb_REC_Hi_°F = 91 |Mar_Hi_°F = 73.3 |Mar_REC_Hi_°F = 96 |Apr_Hi_°F = 79.1 |Apr_REC_Hi_°F = 95 |May_Hi_°F = 85.5 |May_REC_Hi_°F = 99 |Jun_Hi_°F = 90.7 |Jun_REC_Hi_°F = 103 |Jul_Hi_°F = 93.6 |Jul_REC_Hi_°F = 105 |Aug_Hi_°F = 93.5 |Aug_REC_Hi_°F = 107 |Sep_Hi_°F = 88.9 |Sep_REC_Hi_°F = 109 |Oct_Hi_°F = 82.0 |Oct_REC_Hi_°F = 97 |Nov_Hi_°F = 72.0 |Nov_REC_Hi_°F = 90 |Dec_Hi_°F = 64.6 |Dec_REC_Hi_°F = 85 |Year_Hi_°F = 79.4 |Year_REC_Hi_°F = 109 |Jan_Lo_°F = 41.2 |Jan_REC_Lo_°F = 5 |Feb_Lo_°F = 44.3 |Feb_REC_Lo_°F = 14 |Mar_Lo_°F = 51.3 |Mar_REC_Lo_°F = 22 |Apr_Lo_°F = 57.9 |Apr_REC_Lo_°F = 31 |May_Lo_°F = 66.1 |May_REC_Lo_°F = 44 |Jun_Lo_°F = 71.8 |Jun_REC_Lo_°F = 52 |Jul_Lo_°F = 73.5 |Jul_REC_Lo_°F = 62 |Aug_Lo_°F = 73.0 |Aug_REC_Lo_°F = 60 |Sep_Lo_°F = 68.4 |Sep_REC_Lo_°F = 46 |Oct_Lo_°F = 58.8 |Oct_REC_Lo_°F = 29 |Nov_Lo_°F = 49.8 |Nov_REC_Lo_°F = 19 |Dec_Lo_°F = 42.8 |Dec_REC_Lo_°F = 7 |Year_Lo_°F = 58.2 |Year_REC_Lo_°F = 5 |Jan_Precip_inch = 3.68 |Feb_Precip_inch = 2.98 |Mar_Precip_inch = 3.36 |Apr_Precip_inch = 3.60 |May_Precip_inch = 5.15 |Jun_Precip_inch = 5.35 |Jul_Precip_inch = 3.18 |Aug_Precip_inch = 3.83 |Sep_Precip_inch = 4.33 |Oct_Precip_inch = 4.50 |Nov_Precip_inch = 4.19 |Dec_Precip_inch = 3.69 |Year_Precip_inch = 47.84 |source =[[നാഷണൽ വെതർ സർവീസ്]]<ref name=climate>{{cite web | url =http://www.srh.noaa.gov/hgx/climate/iah.htm | title =National Weather Service Forecast Office Houston/Galveston, Texas: Houston (Intercontinental Airport) Climate Data ''(see: "Normals, Means and Extremes")'' | accessmonthday =June 30 | accessyear =2008 | publisher = | language = | access-date =2008-07-04 | archive-date =2008-05-14 | archive-url =https://web.archive.org/web/20080514002048/http://www.srh.noaa.gov/hgx/climate/iah.htm | url-status =dead }}</ref> |accessdate = June 2008 }}<!--Infobox ends--> === നഗരദൃശ്യം<!--Cityscape--> === {{Further|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ}} ഹ്യൂസ്റ്റൺ 1837ൽ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥാപിതമായി. അന്ന് ഇന്നത്തെ ഒൻപത് സിറ്റി കൗൺസിൽ ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകൾക്കു പകരം അന്ന് നഗരത്തെ പല വാർഡുകളായി വിഭജിച്ചിരുന്നു. ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രദേശങ്ങളെ [[Interstate 610 (Texas)|ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് 610 ലൂപ്പിൻ]] ഉള്ളിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളെന്നും പുറത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളെന്നും രണ്ടായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. സെണ്ട്രൽ ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റും രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തിനുമുമ്പേയുള്ള പല അധിവാസകേന്ദ്രങ്ങളും ഉള്ളിലാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അടുത്തകാലത്തായി ജനങ്ങൾ തിങ്ങിപ്പാർക്കുന്ന ഒട്ടനവധി പ്രദേശങ്ങൾ ഇവിടെ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ലൂപ്പിനു പുറത്ത് നഗരത്തിന്റെ പുറമ്പ്രദേശങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നഗരത്തിനു മറ്റൊരു 5&nbsp;മൈൽ (8&nbsp;കി.മീ) കൂടി പുറത്തേക്ക് മാറി [[Texas State Highway Beltway 8|ബെൽറ്റ്വേ 8]] നഗരത്തെ വലയം ചെയ്യുന്നു. [[പ്രമാണം:Houston Cityscape.jpg|center|500px|thumb|[[Uptown Houston|അപ്‌ടൗണും]] [[Downtown Houston|ഡൗൺടൗണും]]]] {{wide image|Houston from Sabine Park.jpg|500px|<center>[[Downtown Houston|ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]] സ്കൈലൈൻ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുനിന്നു നോക്കുമ്പോൾ}} </center> {{wide image|Panoramic Houston skyline.jpg |500px|<center>[[Downtown Houston|ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]] സ്കൈലൈൻ തെക്കുഭാഗത്തുനിന്ന്}} </center> അമേരിക്കയിൽ നിശ്ചിത ആവശ്യത്തിനുള്ള നിർമ്മാണമേഖലകളായി ഒരു നഗരത്തെ നിശ്ചയിച്ച് തിരിക്കുന്ന സോണിങ്ങ് റെഗുലേഷനുകൾ ഇല്ലാത്ത ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ഹ്യൂസ്റ്റണാണ്‌. എന്നിരുന്നാലും സൺബെൽറ്റിലെ മറ്റു നഗരങ്ങൾ വികസിച്ചതിനു സമാനമായ രീതിയിൽ ഹ്യൂസ്റ്റണും പുരോഗതി പ്രാപിച്ചു.<ref>{{Cite web | title = Zoning Without Zoning | work = planetizen.com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.planetizen.com/node/109 }}</ref>. താരതമ്യേന കുറച്ച് മാത്രം സർക്കാർ ഇടപെടലിലും മേൽനോട്ടത്തിലും ഉഭയസമ്മതപത്രങ്ങൾ മുഖേനയാണ്‌ ഇങ്ങനെ സോണിങ്ങിനു തുല്യമായ ആവശ്യങ്ങൾ നഗരത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നത്.<ref name=nytzoning>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A0DEFDB103FF934A2575BC0A960948260&sec=&spon=&pagewanted=print FOCUS: Houston; A Fresh Approach To Zoning - New York Times]</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ നഗരാസൂത്രണത്തിലെ പോരായ്മകൾ പലപ്പോഴും സോണിങ്ങിന്റെ അഭാവവുമായി കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കപ്പെടുത്താറുണ്ട്. നഗരത്തെ ജനാധിവാസമേഖലകളും വാണിജ്യമേഖലകളുമായി തിരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നഗരവാസികൾ 1948ലും 1962ലും 1993ലും വോട്ടിങ്ങിലൂടെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. നഗരത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായ ഒരു ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്ട് എന്നതിനു പകരം അങ്ങനെ ഡൗണ്ടൗൺ കൂടാതെ പല ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾ രൂപപ്പെട്ടു. [[East End, Houston, Texas|ഈസ്റ്റ് എൻഡ്]], [[Texas Medical Center|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]], [[Midtown, Houston, Texas|മിഡ്ടൗൺ]], [[Houston Energy Corridor|എനർജി കൊറിഡോർ]], [[ഗ്രീൻവേ പ്ലാസാ]], [[Westchase, Houston, Texas|വെസ്റ്റ്‌ചേയ്സ്]], [[Greenspoint, Houston, Texas|ഗ്രീൻസ്പോയിന്റ്]] എന്നിവയാണവ. == ഭരണസം‌വിധാനവും രാഷ്ട്രീയവും == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺ രാഷ്ട്രീയം}} [[പ്രമാണം:HoustonCityHall DANIEL2986.jpg|thumb|right|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സിറ്റി ഹാൾ]]]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിൽ മേയറൽ ഭരണസം‌വിധാനമാണ്‌ നിലവിലുള്ളത്.<ref name="home rule">[http://www.houstontx.gov/controller/cafr/cafr2.html Summary of Significant Accounting Policies]. Office of the Controller, City of Houston. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> നഗരത്തിൽ കേന്ദ്രീകൃത ഭരണസം‌വിധാനമാണ്‌ പിന്തുടരുന്നത്. ഇതിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ പാർട്ടിരഹിതവും.<ref name="home rule"/><ref>[http://texaspolitics.laits.utexas.edu/html/part/0602.html 6.2 Run for Party Nomination to Public Office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080308044839/http://texaspolitics.laits.utexas.edu/html/part/0602.html|date=2008-03-08}}. Texas Politics, Liberal Arts Technology Instruction Services, ''[[University of Texas]]''. 2005. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> നഗരത്തിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ [[മേയർ]], [[സിറ്റി കണ്ട്രോളർ]], [[സിറ്റി കൗൺസിൽ|സിറ്റി കൗൺസിലിലേയ്ക്കുള്ള]] 14 അംഗങ്ങൾ എന്നിവരാണ്‌.<ref name="Houston City Council">[http://www.houstontx.gov/council/index.html City Council]. ''City of Houston.'' 2007. Retrieved on [[2007-01-10]]. </ref> 2007ലെ സ്ഥിതി പ്രകാരം നിലവിലുള്ള മേയർ [[Bill White (mayor)|വില്യം "ബിൽ" വൈറ്റ്]] ആണ്‌. ഇദ്ദേഹം ഒരു [[ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് പാർട്ടി (അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ)|ഡെമോക്രാറ്റ്]] ആണെങ്കിലും പാർട്ടിയാതീത തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയാണ്‌ അധികാരത്തിൽ വന്നത്. അദ്ദേഹം മേയറായിട്ട് ഇത് മൂന്നാമത്തെയും അവസാനത്തെയും([[term limits|പരിധി]] മൂലം) പ്രാവശ്യമാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റൺ മേയർ നഗരത്തിന്റെ ചീഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററും എക്സിക്ക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറും ഔദ്യോഗിക പ്രതിനിധിയുമാണ്. പൊതുവേയുള്ള നഗരഭരണത്തിന്റെയും നിയമപാലനം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിന്റെയും ചുമതല അദ്ദേഹത്തിനാണ്.<ref name="Houston Mayor's Office">[http://www.houstontx.gov/mayor/index.html Mayor's Office]. 2007. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> 1991ലെ [[ജനഹിതപരിശോധന|ജനഹിതപരിശോധനാ]] പ്രകാരം ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ [[മേയർ|മേയറെ]] രണ്ടുവർഷത്തേക്കാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തിക്ക് പരമാവധി മൂന്നുവർഷത്തേക്ക് തുടർച്ചയായി മേയറാവാം. നിലവിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ [[സിറ്റി കൗൺസിൽ|സിറ്റി കൗൺസിലിൽ]] പതിനാല് അംഗങ്ങളാണുള്ളത്. ഇതിൽ ഒൻപതു പേർ ഒൻപതു ജില്ലകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. മറ്റ് അഞ്ചുപേരെ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ജനങ്ങളെല്ലാം ഒത്തുചേർന്നാണ്‌ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ഇവർ നഗരത്തെ മൊത്തത്തിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഈ സം‌വിധാനം 1979ൽ കറുത്ത വർഗക്കാരും ഹിസ്പാനിക്ക് വംശജരുമായ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളോടുള്ള വിവേചനം അവസാനിപ്പിക്കാനുദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കോടതിയുത്തരവിന്റെ ഫലമായാണ്‌ നടപ്പിൽവന്നത്.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,948775,00.html Strong Currents of Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110121145341/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,948775,00.html|date=2011-01-21}}. ''[[Time Magazine]].'' Published [[1979-11-19]]. Retrieved on [[2007-01-10]]</ref> <ref name="Houston City Council"/> നഗരത്തിന്റെ നിലവിലുള്ള ചാർട്ടർ പ്രകാരം നഗരത്തിന്റെ ജനസംഖ്യ 2.1 ദശലക്ഷത്തിനു മീതെയായാൽ നിലവിലുള്ള ഒൻപതു സിറ്റി കൗൺസിൽ ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾ വികസിപ്പിച്ച് രണ്ടെണ്ണം കൂടി കൂട്ടിച്ചേർക്കും.<ref>{{Cite web | title = City Council may grow by two seats, Houston Chronicle | author = Matt Stiles | work = chron.com | date = 2006-08-10 | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4168311 }}</ref> അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ 30 വൻനഗരങ്ങളിൽവച്ച് ഏറ്റവും മോശം പാഴ്വസ്തുപുനഃസംസ്കരണ പദ്ധതി നിലവിലുള്ള നഗരം എന്ന പേരിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ വിമർശനവിധേയമായിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.nytimes.com/2008/07/29/us/29recycle.html?_r=1&scp=1&sq=houston%20recycling&st=cse&oref=slogin Houston Resists Recycling, and Independent Streak Is Cited,] by Adam B. Ellick, ''New York Times'', July 29, 2008.</ref> ഒക്ടോബർ 2008ൽ 90,000 ടൺ ജൈവ മാലിന്യങ്ങൾ പുനഃസംസ്കരിക്കുവാനുള്ള പദ്ധതിക്ക് നഗരം തുടക്കമിടും.<ref>{{Cite web | title = Houston Resists Recycling, and Independent Streak Is Cited | work = nytimes.com | author = Adam B. Ellick | date = 2009-07-29 | accessdate = 2008-07-29 | url = http://www.nytimes.com/2008/07/29/us/29recycle.html?pagewanted=2&_r=1&sq=houston%20recycling&st=cse&scp=1 }}</ref> == കുറ്റകൃത്യങ്ങളും നിയമപാലനവും == ക്രിമിനൽ നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്ന ചുമതല [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ്|ഹ്യൂസ്റ്റൺ പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിനാണ്‌]]. 2005ൽ അമേരിക്കയിലെ രണ്ടരലക്ഷത്തിനുമേൽ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരങ്ങളിലെ കൊലപാതകനിരക്കുകളിൽവച്ച് പതിനൊന്നാം സ്ഥാനത്താന്‌ ഹ്യൂസ്റ്റണിലേത്.<ref>"{{PDFlink|[http://www.morganquitno.com/cit05r.pdf Murder Rate in 2005]|30.4&nbsp;KB}}", ''[[Morgan Quitno]]''. Retrieved on [[November 29]], [[2006]].</ref> എന്നാൽ ഒരു ദശലക്ഷത്തിനുമേൽ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരങ്ങളിലെ നിരക്കുകളിൽവച്ച് മൂന്നാം സ്ഥാനമാണ്‌ ഹൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്‌. ഇതാകട്ടെ ഹ്യൂസ്റ്റൺ പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് 2005ലെ കൊലപാതകങ്ങൾ കുറച്ച് എണ്ണി എന്ന തദ്ദേശീയ ടിവി വാർത്താ ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്ററായ മാർക്ക് ഗ്രീൻബ്ലാട്ടിന്റെ ആരോപണം നിലനിൽക്കെയാണ്‌. ഔദ്യോഗികമായി രണ്ടു കൊലപാതകങ്ങൾക്കൂടി ചേർത്തിരുന്നെങ്കിൽ നഗരത്തിന്റെ കൊലപാതകനിരക്ക് രണ്ടാം സ്ഥാനത്താകുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.khou.com/news/defenders/investigate/stories/khou071119_tj_murdercount.1d78917e.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-09-05 |archive-date=2007-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071218164948/http://www.khou.com/news/defenders/investigate/stories/khou071119_tj_murdercount.1d78917e.html |url-status=dead }}</ref>. കൊലപാതകങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ 2004നെ അപേക്ഷിച്ച് 2005ൽ 2% കുറഞ്ഞപ്പോൾ കൊലപാതകങ്ങൾ 23.5 ശതമാനം കണ്ടു വർദ്ധിച്ചു. <ref name="Houston to be studied"/> 2005നു ശേഷം ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ നിരക്ക് കുത്തനെ വർദ്ധിച്ചു. കത്രീനാ ചുഴലിക്കാറ്റുമൂലം ന്യൂ ഒർലീൻസിൽനിന്ന് കുടിയേറിപ്പാർത്ത അഭയാർത്ഥികൾ ഇതിനൊരു കാരണമാണ്.<ref name = "JLeahy">{{cite news | last = Leahy | first = Jennifer | title = Homicide rate on track to be worst in a decade - Evacuees play large role in the rise, police say | work = Houston Chronicle | date = [[2006-10-21]] | url = http://www.chron.com/disp/story.mpl/hurricane/4277375.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> കത്രീനാ ചുഴലിക്കാറ്റിനുശേഷം ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കൊലപാതകനിരക്ക് 2005 നവംബർ, ഡിസംബർ മാസങ്ങളിൽ 2004നെ അപേക്ഷിച്ച് 70 ശതമാനം വർദ്ധിച്ചു. 2004ലെ 272 കൊലപാതകങ്ങളെ<ref>"{{PDFlink|[http://www.txdps.state.tx.us/director_staff/public_information/2004CIT.pdf Crime in Texas: 2004]|193&nbsp;KB}}", [[Texas Department of Public Safety]], 2004. Retrieved [[2006-12-17]].</ref> അപേക്ഷിച്ച് 2005ൽ 336 കൊലപാതകങ്ങൾ നഗരത്തിൽ അരങ്ങേറി.<ref name="Houston to be studied">Villafranca, Armando. "[http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4235150 Houston violent crime to be studied] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080303074728/http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4235150|date=2008-03-03}}", ''[[Houston Chronicle]]'', November 23, 2006, p. 3. Retrieved [[2006-12-17]].</ref> 2006ൽ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കൊലപാതകനിരക്ക് ഒരു ലക്ഷം നിവാസികൾക്ക് 17.24 എന്നതാണ്; 2005ൽ ഇത് 16.33 ആയിരുന്നു.<ref>O'Hare, Peggy. "{{Cite web|url=http://www.chron.com/disp/story.mpl/headline/metro/4437025.html|title=City sees 13.5% rise in slayings for 2006|access-date=2008-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20070115014451/http://www.chron.com/disp/story.mpl/headline/metro/4437025.html|archive-date=2007-01-15|url-status=bot: unknown}}", ''Houston Chronicle'', [[2007-01-01]]. Retrieved on January 1, 2007</ref> കൊലപാതകങ്ങൾ 2006ൽ 379 ആയി വർദ്ധിച്ചു.<ref name="Houston to be studied"/> 1996ൽ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ഏകദേശം 2,500 അംഗങ്ങളുൾപ്പെടെ 8,000 അംഗങ്ങളുള്ള ഏതാണ്ട് 380 ഗുണ്ടാസംഘങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web | title = Houston's gang-related crimes show decrease, according to survey | work = chron.com, Houston Chronicle | author = Lisa Teachey | date = 1996-06-21 | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=1996_1349102 | archive-date = 2010-07-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100712154312/http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=1996_1349102 | url-status = dead }}</ref> == സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ}} {{Further|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കമ്പനികളുടെ പട്ടിക}} [[പ്രമാണം:ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ.PNG<!--Image:Houstonecon.jpg-->|thumb|right|500px|citydata.com എന്ന സൈറ്റിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ<ref>{{cite web|url=http://www.city-data.com/us-cities/The-South/Houston-Economy.html|title=Houston: Economy|publisher=Advameg Inc.|accessdate=2007-07-03}}</ref>]] ഊർജ്ജവ്യവസായത്തിനും - പ്രത്യേകിച്ച് എണ്ണ, പ്രകൃതിവാത ഖനന സംബന്ധമായ വ്യവസായത്തിനും - ബയോമെഡിക്കൽ ഗവേഷണത്തിനും, എയിറോനോട്ടിക്സിനും ലോകമൊട്ടാകെ പേരുകെട്ട നഗരമാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ. കപ്പൽച്ചാലും ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അടിത്തറ പകരുന്നതിൽ വലിയൊരു പങ്കു വഹിക്കുന്നു. ഇവയൊക്കെക്കൊണ്ട് ഗ്ലോബലൈസേഷൻ ആൻഡ് വേൾഡ് സിറ്റീസ് സ്റ്റഡി ഗ്രൂപ്പ് ആൻഡ് നെറ്റ്‌വർക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റണെ ഗാമാ [[ഗ്ലോബൽ സിറ്റി|വേൾഡ് സിറ്റി]] എന്ന നിയുക്തനാമം നൽകിയിരിക്കുന്നു.<ref>"[http://www.lboro.ac.uk/gawc/citylist.html Inventory of World Cities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014191556/http://www.lboro.ac.uk/gawc/citylist.html|date=2013-10-14}}", ''Globalization and World Cities Study Group & Network''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> ആറിൽ അഞ്ചു സൂപ്പർമേജർ ഊർജ്ജ കമ്പനികളും ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വിപുലമായ പ്രവർത്തന അടിത്തറ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. [[കൊൺകോഫിലിപ്സ്]] അന്താരാഷ്ട്ര ആസ്ഥാനം, [[എക്സൺ-മൊബീൽ]] യു.എസ്. പ്രവർത്തന ആസ്ഥാനം, നെതർലൻഡ്സിലെ ഹേഗ് ആസ്ഥാനമായുള്ള റോയൽ ഡച്ച് ഷെൽ കമ്പനിയുടെ അമേരിക്കൻ സബ്സിഡിയറിയായ [[ഷെൽ ഓയിൽ|ഷെൽ ഓയിലിന്റെ]] ആസ്ഥാനം എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. എൻ‌റോൺ ആസ്ഥാനമാകേണ്ടിയിരുന്ന 40 നില കെട്ടിടം ഏറ്റെടുത്ത [[ഷെവ്‌റോൺ കോർപ്പറേഷൻ|ഷെവ്‌റോണും]]<ref>{{Cite web | title = Chevron Picks Former Enron Building for Consolidation Site | work = allbusiness.com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.allbusiness.com/operations/facilities-commercial-real-estate/4408803-1.html | archive-date = 2010-01-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100109235101/http://www.allbusiness.com/operations/facilities-commercial-real-estate/4408803-1.html | url-status = dead }}</ref> ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടൺ ആസ്ഥാനമായുള്ള [[ബ്രിട്ടീഷ് പെട്രോളിയം|ബ്രിട്ടീഷ് പെട്രോളിയത്തിനുമാണ്‌]] ഇവിടെ വൻ സാന്നിദ്ധ്യമുള്ളത്. ഷെൽ ഓയിൽ ആസ്ഥാനം [[വൺ ഷെൽ പ്ലാസാ|വൺ ഷെൽ പ്ലാസായിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[എക്സൺ-മൊബീൽ]] അതിന്റെ ചെറിയ അന്താരാഷ്ട്ര ആസ്ഥനം [[ഇർവിങ്, ടെക്സസ്|ടെക്സസിലെ ഇർവിങിൽ]] സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നെങ്കിലും മിക്ക ഓപ്പറേഷൻസ് ഡിവഷനുകളും ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഷെവ്‌റോൺ സബ്സിഡിയറിയായ ഷെവ്‌റോൺ പൈപ്പ്ലൈൻ കമ്പനിയുടെ ആസ്ഥാനം ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌; വർഷംതോറും കൂടുതൽ ഡിവിഷനുകൾ ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നുമുണ്ട്.<ref>{{Cite web | title = Chevron Pipe Line Company | work = chevron-pipeline.com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.chevron-pipeline.com/ | archive-date = 2012-04-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120419132955/http://www.chevron-pipeline.com/ | url-status = dead }}</ref> [[മാരത്തൺ ഓയിൽ കോർപ്പറേഷൻ]], [[അപ്പാഷെ കോർപ്പറേഷൻ]], [[സിറ്റിഗോ]] എന്നിവയുടെ ആസ്ഥാനവുമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ. [[എണ്ണപ്പാടം|എണ്ണപ്പാട]] ഉപകരണനിർമ്മാണത്തിൽ മുൻപന്തിയിലാണ്‌ [[ഗ്രേറ്റർ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]].<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/16BW015.pdf Energy: Largest Houston Area Oilfield Equipment and Service Companies]|24.8&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2007-10-14]].</ref> ഒരു [[പെട്രോകെമിക്കൽ]] കോമ്പ്ലക്സ് എന്ന നിലയിലുള്ള ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ വിജയരഹസ്യം മനുഷ്യനിർമ്മിത കപ്പൽച്ചാലായ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം|ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖമാണ്‌]].<ref>"{{PDFlink|[http://www.portofhouston.com/pdf/pubaffairs/POHA-firsts.pdf Port of Houston Firsts]|18.2&nbsp;KB}}", ''The Port of Houston Authority'', [[2007-05-15]]. Retrieved on [[2007-05-27]].</ref> അന്താരാഷ്ട്ര വാണിജ്യത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അമേരിക്കയിൽ ഒന്നാമത്തെ തുറമുഖവും, ലോകത്തെ പത്താമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ തുറമുഖവുമാണ്‌ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം]].<ref name="port ranking"/><ref>"[http://www.portofhouston.com/geninfo/overview1.html General Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509141210/http://www.portofhouston.com/geninfo/overview1.html|date=2008-05-09}}", ''The Port of Houston Authority'', [[2007-05-15]]. Retrieved on [[2007-05-27]].</ref> അനുദിനം ഉയരുന്ന എണ്ണവില, ലോകത്തെ മറ്റു പല പ്രദേശങ്ങളുടേതിൽ‍നിന്നും തീർത്തും വിപരീതമായി ഊർജ്ജവ്യവസായത്തിൽ അനേകർ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ പുരോഗതിക്ക് ഏറെ സഹായമായിത്തീരുന്നു.<ref>{{cite news | last = Bustillo | first = Miguel | title = Houston is Feeling Energized | work = Los Angeles Times | date = [[2006-12-28]] | url = http://www.latimes.com/news/nationworld/columnone/la-na-houston28dec28,1,6780480.story?page=1&coll=la-headlines-columnone | accessdate = 2007-02-06 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080621065935/http://www.latimes.com/news/nationworld/columnone/la-na-houston28dec28,1,6780480.story?page=1&coll=la-headlines-columnone | archivedate = 2008-06-21 | url-status = live }}</ref> ഹ്യൂസ്റ്റൺ-ഷുഗർലാൻഡ്-ബേടൗൺ എം.എസ്.ഏ യുടെ മൊത്തം ഏരിയാ ഉത്പാദനം (GAP) 2006ൽ 325.5 ശതകോടി അമേരിക്കൻ ഡോളറായിരുന്നു. <ref name="jlrfel">"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/02CW001.pdf Houston Area Profile]|55.5&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2007-05-27]].</ref> ഇത് ഓസ്ട്രിയയുടേതും പോളണ്ടിന്റേതും സൗദി അറേബ്യയുടേതും മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനത്തേക്കാളും (GDP) കൂടുതലാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളുമായി തട്ടിച്ചു നോക്കിയാൽ അമേരിക്കയൊഴിച്ച് 21 രാജ്യങ്ങൾക്കു മാത്രമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രാദേശിക മൊത്തം ഏരിയാ ഉത്പാദനത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനമുള്ളത്.<ref name = "jlrfel"/> ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ 11% എണ്ണ, പ്രകൃതിവാതക പര്യവേഷണവും ഉത്പാദനവും ചേർന്ന ഖനിവ്യവസായമാണ്‌. ഇത് 1985ൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ 21% ആയിരുന്നു. എണ്ണ പ്രകൃതിവാതക വ്യവസായങ്ങളുടെ കുറഞ്ഞ സംഭാവന എഞ്ജിനീയറിംഗ് സേവന, ആരോഗ്യ സേവന, ഉത്പാദന മേഖലകളിൽ നഗരം നേടിയ തീവ്രവളർച്ചയിലേക്കാണ്‌ വിരൽച്ചൂണ്ടുന്നത്.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/15AW001.pdf Gross Area Product by Industry]|28.3&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> അമേരിക്കലെ 10 ഏറ്റവും ജനവാസമേറിയ മെട്രോ പ്രദേശങ്ങളിൽവച്ച് തൊഴിലവസര വർദ്ധനാനിരക്കിൽ രണ്ടാമതായും നാമമാത്ര തൊഴിലവസര വർദ്ധനാനിരക്കിൽ നാലാമതായും ഹ്യൂസ്റ്റൺ നിലകൊള്ളുന്നു.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/10AW001.pdf Employment by Industry]|33.1&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> ഏപ്രിൽ 2008ൽ തൊഴിലില്ലായ്മാ നിരക്ക് എട്ടു വർഷത്തിലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ 3.8% ഉം തൊഴിൽവർദ്ധനാനിരക്ക് 2.8%ഉം ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite web | title = Are You in the Best City for Your Job?, BusinessWeek | work = businessweek.com | author = Prashant Gopal | date = 2008-06-12 | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.businessweek.com/lifestyle/content/jun2008/bw20080612_882775.htm?campaign_id=rss_topStories }}</ref> 2006ൽ ''[[ഫോർബ്സ്]]'' നടത്തിയ സർവ്വേയിൽ "ബിസിനസിനും കരിയറിനും ഏറ്റവും യോജിച്ച സ്ഥലം" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടെക്സസിൽ ഒന്നാമത്തെയും അമേരിക്കയിൽ‌വച്ച് മൂന്നാമത്തെയും മികച്ച സ്ഥലം എന്ന ബഹുമതി നേടി.<ref>Badenhausen, Kurt. "[https://web.archive.org/web/20120513150053/http://www.forbes.com/2006/05/03/06bestplaces_best-places-for-business_land.html 2006 Best Places for Business and Careers]", ''Forbes'', [[2006-05-04]]. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> 48 വിദേശ സർക്കാരുകൾ ഇവിടെ വ്യാപാര വാണിജ്യ ഓഫീസുകൾ തുറന്നിട്ടുണ്ട്; 23 ചേമ്പർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് ആൻഡ് ട്രേഡ് സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെ സജീവമാണ്‌.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/18AW001.pdf International Representation in Houston]|30.2&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> 10 രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നായി 28 വിദേശ ബാങ്കുകൾ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2008ൽ പ്രാദേശിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, തൊഴിലവസരങ്ങൾ, ജീവിതച്ചെലവ്, ജീവിതസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമ്മിക്കുന്ന പട്ടികയായ [[കിപ്ലിംഗേഴ്സ് പഴ്സണൽ ഫിനാൻസ്]] "2008ലെ മികച്ച നഗരങ്ങൾ" റാങ്കിംഗിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥാനം നേടി.<ref>{{Cite web | title = 2008 Best Cities, Houston, Texas | author = Jane Bennett Clark | date = 2008-07-01 | work = Kiplinger.com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.kiplinger.com/features/archives/2008/05/2008-best-city-houston.html }}</ref> ''[[ഫോർബ്സ്]]'' മാസികയുടെ പതിനഞ്ചു വർഷം കൊണ്ട് നേടിയ തദ്ദേശീയ ഇന്നൊവേഷൻ ഗണത്തിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ നാലാമതാണ്.<ref>{{Cite web | title = Top 10 Up-And-Coming Tech Cities | work = forbes.com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.forbes.com/2008/03/10/columbus-milwaukee-houston-ent-tech-cx_wp_0310smallbizoutlooktechcity.html | archiveurl = https://archive.today/20120918104604/http://www.forbes.com/2008/03/10/columbus-milwaukee-houston-ent-tech-cx_wp_0310smallbizoutlooktechcity.html | archivedate = 2012-09-18 | url-status = live }}</ref>. അതേ വർഷം കമ്പനികളുടെ ആസ്ഥാനങ്ങളുടെ എണ്ണംവച്ചുള്ള നഗരങ്ങളുടെ [[ഫൊർച്ച്യൂൺ 500]] പട്ടികയിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ രണ്ടാമതെത്തുകയും <ref>{{Cite web | title = Fortune 500 2008: Cities | accessdate = 2008-04-22 | url = http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2008/cities/ | archive-date = 2008-04-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080426073953/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2008/cities/ | url-status = dead }}</ref> ''[[ഫോർബ്സ്]]'' "കോളേജ് പാസായവർക്കായുള്ള ഏറ്റവും മികച്ച നഗരങ്ങളിൽ" വച്ച് ഒന്നാം സ്ഥാനത്ത് എത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web | title = Best Cities For Recent College Grads | work = Forbes.com | date = 2008-06-28 | author = Andrew Egan | accessdate = 2008-06-29 | url = http://www.forbes.com/2008/06/26/cities-grads-best-forbeslife-cx_ae_0626realestate.html }}</ref> == ജനസംഖ്യാചരിത്രം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ ജനസംഖ്യാചരിത്രം}} {{USCensusPop | 1850=2396 | 1860=4845 | 1870=9332 | 1880=16513 | 1890=27557 | 1900=44633 | 1910=78800 | 1920=138276 | 1930=292352 | 1940=384514 | 1950=596163 | 1960=938219 | 1970=1232802 | 1980=1595138 | 1990=1630553 | 2000=1953631 | estimate=2208180 | estyear=2007 }} [[പ്രമാണം:Houston International Festival.jpg|thumb|left|ഹ്യൂസ്റ്റൺ വാർഷിക അന്ത്രാരാഷ്ട്ര ഉത്സവം ഓരോ വർഷവും ഓരോ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് വെളിച്ചംവീശുന്നു]] അനേകം വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും വ്യവസായങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ട ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വ്യത്യസ്ത വർഗ്ഗക്കാരും രാജ്യക്കാരുമായ അനേകം ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്നു. നഗരത്തിൽ ഏതാണ്ട് 90 ഭാഷകൾ സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>"[http://www.houstontx.gov/abouthouston/houstonfacts.html Houston Facts and Figures]", ''City of Houston''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> പ്രധാനമായും ടെക്സാസിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം മൂലം<ref>[http://www.dallasfed.org/research/pubs/fotexas/fotexas_petersen.html The Face of Texas Jobs, People, Business, Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212212513/http://www.dallasfed.org/research/pubs/fotexas/fotexas_petersen.html|date=2010-02-12}}. D'Ann Petersen and Laila Assanie, ''Federal Reserve Bank of Dallas.'' October 2005. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref>{{PDFlink|[http://www.ewgateway.org/pdffiles/library/wws/wws06.pdf The Strategic Assessment of the St. Louis Region, 5th edition]|4.35&nbsp;MB}}. ''East-West Gateway Council of Governments.'' 2006. Retrieved on [[2007-01-11]]. ''Page 25 in PDF File, labeled as page 21.''</ref><ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/ACSSAFFFacts?_event=&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_county=Houston&_cityTown=Houston&_state=04000US48 Houston city, Texas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006050705/http://factfinder.census.gov/servlet/ACSSAFFFacts?_event=&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_county=Houston&_cityTown=Houston&_state=04000US48 |date=2008-10-06 }}. 2005 American Community Survey Data Profile Highlights, ''[[United States Census Bureau]]''. 2005. Retrieved on [[2007-01-12]].</ref><ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/GRTTable?_bm=y&-geo_id=04000US48&-_box_head_nbr=R0101&-ds_name=ACS_2005_EST_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-format=US-30&-mt_name=ACS_2005_EST_G00_R0101_US30&-_sse=on United States and States R0101. Median Age of the Total Population: 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006050717/http://factfinder.census.gov/servlet/GRTTable?_bm=y&-geo_id=04000US48&-_box_head_nbr=R0101&-ds_name=ACS_2005_EST_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-format=US-30&-mt_name=ACS_2005_EST_G00_R0101_US30&-_sse=on |date=2008-10-06 }}. 2005 American Community Survey, ''[[United States Census Bureau]]''. 2005. Retrieved on [[2007-01-12]].</ref> അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഹിസ്പാനിക് ജനസംഖ്യയും മൂന്നാമത്തെ വലിയ മെക്സിക്കൻ ജനസംഖ്യയും ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌.<ref>{{cite web| title = Census 2000 Paints Statistical Portrait of the Nation's Hispanic Population | work = U.S. Census | publisher = U.S. Census Bureau | date = [[2001-05-10]] | url = http://www.census.gov/Press-Release/www/2001/cb01-81.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> അമേരിക്കയിലെതന്നെ വലിയൊരു [[ദക്ഷിണേഷ്യ|ദക്ഷിണേഷ്യൻ]] ജനസംഖ്യയും ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web | title = Media - Reaching a flourishing Asian-American market | work = chron.com, Houston Chronicle | author = Purva Patel | date = 2007-09-28 | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.chron.com/disp/story.mpl/headline/biz/5174213.html }}</ref> "ഹാർവിൻ ഡിസ്ട്രിക്ട്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു "[[ലിറ്റിൽ ഇന്ത്യ (സ്ഥാനം)|ലിറ്റിൽ ഇന്ത്യ]]" കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഹിൽക്രോഫ്റ്റ് റോഡിന്റെ വശങ്ങളിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.<ref>"[http://www.chron.com/disp/story.mpl/business/5546748.html South Asian businesses venture into Houston's suburbs]," ''[[Houston Chronicle]]'', [[February 16]], [[2008]]</ref> ഏഷ്യയിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്നും വലിയൊരു കൂട്ടം [[കുടിയേറ്റം|കുടിയേറ്റക്കാർ]] ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. ടെക്സാസിലെ ഏറ്റവും വലുതും അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലുതുമായ [[വിയറ്റ്നാമീസ്-അമേരിക്കൻ]] ജനസംഖ്യ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്. 2006ൽ ഏതാണ്ട് 85,000 ആളുകൾ വരുമായിരുന്നു ഇവർ.<ref>{{cite news |url=http://www.latimes.com/news/local/la-me-houston21dec21,0,3054899.story |title=Flocking from SoCal to Houston |author=My-Thuan Tran |publisher=[[Los Angeles Times]] |date=2007-12-21 |accessdate=2008-01-04}}</ref> വിയറ്റ്നാമീസ്, ചൈനീസ് ജനങ്ങൾ ധാരാളമായി വസിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷിനുപുറമേ ചൈനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് ഭാഷകളിലും ട്രാഫിക്ക് ബോർഡുകൾ ഉണ്ട്. ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ രണ്ടു [[ചൈനാടൗൺ|ചൈനാടൗണുകൾ]] ഉണ്ട്; ഒരെണ്ണം ഡൗണ്ടൗണിലും താരതമ്യേന പുതിയ മറ്റൊന്ന് നഗരത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി ബെല്ലയർ ബൊളിവാർഡിലും.<ref>{{cite news | last = Chen | first = Edward C.M. | coauthors = Von Der Mehden, Fred R. | title = History of Houston's Chinatown | work = Chinatownconnection.com | year = 2005 | url = http://www.chinatownconnection.com/houston_chinatown_history.htm | accessdate = 2007-02-06 | archive-date = 2007-02-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070203124315/http://www.chinatownconnection.com/houston_chinatown_history.htm | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | title = Houston Chinatown Area Map | work = Chinatownconnection.com | year = 2005 | url = http://www.chinatownconnection.com/houston-chinatown-map.htm | accessdate = 2007-02-06 | archive-date = 2007-02-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070203024840/http://www.chinatownconnection.com/houston-chinatown-map.htm | url-status = dead }}</ref> കൂടാതെ [[മിഡ്ടൗൺ, ഹ്യൂസ്റ്റൺ, ടെക്സസ്|മിഡ്ടൗണിൽ]] ഒരു [[ലിറ്റിൽ സൈഗോൺ|ലിറ്റിൽ സൈഗോണും]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ചൈനാടൗണിൽ അനേകം വിയറ്റ്നാമീസ് കച്ചവടസ്ഥാപനങ്ങളും ഉണ്ട്. <ref>{{cite news | title = City Adopts "Little Saigon" | work = Houston Business Journal | date = [[2004-05-07]] | url = http://www.bizjournals.com/houston/stories/2004/05/10/tidbits1.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> ഏതാണ്ട് 400,000 [[അനധികൃത കുടിയേറ്റം|അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാർ]] ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വസിക്കുന്നതായി കണക്കാക്കുന്നു.<ref>{{cite news | last = Hegstrom | first = Edward | title = Shadows Cloaking Immigrants Prevent Accurate Count | work = Houston Chronicle | date = [[2006-02-21]] | url = http://www.chron.com/disp/story.mpl/metropolitan/3500074.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> 2000ലെ [[സെൻസസ്]]{{GR|2}} പ്രകാരം ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ 1,953,631 പേർ വസിക്കുന്നു. [[ജനസാന്ദ്രത]] മൈലിന്‌ 3,371.7 പേർ (1,301.8/ച.കി.മീ). നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യയിൽ 49.27 ശതമാനം വെള്ളക്കാരും 25.31 ശതമാനം കറുത്തവർഗ്ഗക്കാരും 5.31 ശതമാനം പേർ ഏഷ്യക്കാരും 0.44 ശതമാനം പേർ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യക്കാരും 0.06 ശതമാനം പേർ പസിഫിക്ക് ദ്വീപുകാരും 16.46 ശതമാനം പേർ മറ്റു വംശജരും 3.15 ശതമാനം പേർ രണ്ടോ അതിലധികമോ വംശത്തില്പ്പെട്ടവരുമാണ്‌. [[ഹിസ്പാനിക്ക്]] വംശപാരമ്പര്യമുള്ള ജനങ്ങൾ 37 ശതമാനവും ഹിസ്പാനിക്ക് വംശജരല്ലാത്ത വെള്ളക്കാർ 30.8 ശതമാനവും ആണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വലിയൊരു മൊണ്ട്‌റോസ്, നിയർടൗൺ, ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഹൈറ്റ്സ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് വലിയൊരു [[സ്വഗർഗ്ഗരതി സമൂഹം|സ്വവർഗ്ഗരതി സമൂഹവും]] ഉണ്ട്. ഹ്യൂസ്റ്റൺ മെട്രോപ്പൊളീറ്റൻ ഏരിയയിൽ അമേരിക്കയിൽവച്ച് സ്വവർഗ്ഗരതിക്കാരായ ജനങ്ങളുടെ പന്ത്രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സമൂഹം ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>Gary J. Gates {{PDFlink|[http://www.law.ucla.edu/williamsinstitute/publications/SameSexCouplesandGLBpopACS.pdf Same-sex Couples and the Gay, Lesbian, Bisexual Population: New Estimates from the American Community Survey]|2.07&nbsp;MB}}. The Williams Institute on Sexual Orientation Law and Public Policy, UCLA School of Law October, 2006. Retrieved [[April 20]], [[2007]]. </ref> == സംസ്കാരം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ സംസ്കാരം}} {{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വളർന്ന വ്യക്തികളുടെ പട്ടിക|ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ അപരനാമങ്ങൾ}} [[പ്രമാണം:Art Car Parade.jpg|right|thumb|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ആർട്ട് കാർ പരേഡ്]]]] അനേകം സംസ്കാരങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന ഒരു നഗരമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ. ഇവിടെ അനുദിനം വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വലിയൊരു അന്തർദ്ദേശീയ സമൂഹമുണ്ട്.<ref>{{cite web | title = International Community | work = houston.org | url = http://www.houston.org/whyHouston/international.asp | accessdate = 2007-02-18 | archive-date = 2007-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070206133535/http://www.houston.org/whyHouston/international.asp | url-status = dead }}</ref> മെട്രോപ്പോളീറ്റൻ പ്രദേശത്തെ ഏതാണ്ട് 1.1 ദശലക്ഷം (21.4 ശതമാനം) ജനങ്ങൾ അമേരിക്കയ്ക്ക് പുറത്ത് ജനിച്ചവരാണ്‌, ഇവരിൽ മൂന്നിൽ-രണ്ടു പേരും അമേരിക്കൻ-മെക്സിക്കോ രാജ്യാന്തര അതിർത്തിക്കു തെക്കു ജനിച്ചവരും.<ref name = "ytlzpc">{{cite web | title = Foreign Born Population | work = houston.org | url = http://www.houston.org/blackfenders/09GW025.pdf | accessdate = 2007-09-19 | format = PDF | archive-date = 2008-03-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080307005153/http://www.houston.org/blackfenders/09GW025.pdf | url-status = dead }}</ref> അമേരിക്കയ്ക്കു പുറത്തു ജനിച്ച ഹ്യൂസ്റ്റൺ നിവാസികളിൽ അഞ്ചിലൊരാൾ [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിൽനിന്നുള്ളവരാണ്‌]].<ref name = "ytlzpc"/> അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവുമധികം നയതന്ത്രകാര്യാലയങ്ങളുള്ള നഗരമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ. ഈ കാര്യാലയങ്ങൾ 86 രാജ്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web | title = International Representation in Houston | work = houston.org | url = http://www.houston.org/blackfenders/18AW001.pdf | accessdate = 2007-02-11 | format = PDF | archive-date = 2006-12-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061214092450/http://www.houston.org/blackfenders/18AW001.pdf | url-status = dead }}</ref> 1967ൽ ഹ്യൂസ്റ്റണ്‌ "സ്പേസ് സിറ്റി" എന്ന അപരനാമം ഔദ്യോഗികമായി ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. നാസയുടെ [[ലിൻഡൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമൂലമാണ്‌ ഇത്. തദ്ദേശവാസികൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റു പേരുകൾ {{nowrap|"[[ബയൂ നഗരം]],"}}, "മഗ്നോളിയ നഗരം", [[ക്ലച്ച് നഗരം]], "എച്ച്-ടൗൺ" മുതലായവയാണ്‌. === കലയും നാടകവേദിയും === [[പ്രമാണം:Wortham Center.jpg|thumb|left|ഡൗണ്ടൗൺ [[Houston Theater District|തിയേറ്റർ&nbsp;ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലെ]] വോർത്താം സെന്റർ]] [[ദൃശ്യകലകൾ|ദൃശ്യകലകൾക്കും]] [[പ്രകടനകലകൾ|പ്രകടനകലകൾക്കും]] സജീവമായ ഒരു വേദിയാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ. ഡൗണ്ടൗണിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തിയേറ്റർ ഡിസ്ട്രിക്ടിൽ ഒൻപത് പ്രകടനകലാസ്ഥാപനങ്ങളും ആറു കലാവേദികളുമുണ്ട്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഇത്തരുണത്തിൽ തിയേറ്ററുകൾ ഏറ്റവുമധികം കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ നഗരമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref>Ramsey, Cody. "[http://www.texasmonthly.com/mag/issues/2002-09-01/tidbits.php In a state of big, Houston is at the top] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011192513/http://texasmonthly.com/mag/issues/2002-09-01/tidbits.php |date=2007-10-11 }}", ''Texas Monthly'', September 2002. Retrieved December 10, 2002.</ref><ref>{{cite web | title = Houston Arts and Museums | publisher = City of Houston eGovernment Center | url = http://www.houstontx.gov/abouthouston/artsandmuseums.html | accessdate = 2007-02-07}}</ref><ref>"[http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?68 About Houston Theater District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061209083929/http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?68|date=2006-12-09}}", ''Houston Theater District''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> എല്ലാത്തരം പ്രകടനകലകളിലും — ഓപ്പറ, ബാലെ, സംഗീതം, തിയേറ്റർ — സ്ഥിരമായി പ്രഫഷണൽ റസിഡന്റ് കമ്പനികൾ ഉള്ള അമേരിക്കയിലെ ചുരുക്കം ചില നഗരങ്ങളിലൊന്നുമാണ്‌ ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref name = "ikvngd"/><ref>"[http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?12 Performing Arts Venues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061212043351/http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?12|date=2006-12-12}}", ''Houston Theater District''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> പല നാടൻ കലാസംഘങ്ങൾക്കും കലാകാരന്മാരും ഇവിടെയുണ്ട്. <ref>"[http://www.artcarmuseum.com/History/history.htm A Brief History of the Art Car Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317120948/http://www.artcarmuseum.com/History/history.htm|date=2012-03-17}}", ''ArtCar Museum of Houston''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> ഇവിടുത്തെ പല മേളകളിലേയ്ക്കും അനേകം കലാസ്വാദകർ സ്ഥിരമായി ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>[http://www.quilts.com/home/news/index.php 2006 fall edition of International Quilt Festival attracts 53,546 to Houston]. ''Quilts., Inc.'' Press release published [[2006-11-30]]. Retrieved on [[2007-01-12]].</ref> അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച അഞ്ചു മേളകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന [[ബയൂ സിറ്റി ആർട്ട് ഫെസ്റ്റിവൽ]] ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ആണ്‌ നടത്തപ്പെടുന്നത്.<ref name=AmericanStyle2004> {{cite web|accessdate=2007-04-26 |url=http://www.cse.buffalo.edu/~rapaport/Buffalo/Top_25_Fairs_Festivals.cfm.html |title=The 2004 Top 25 Fairs & Festivals |work=AmericanStyle Magazine}}</ref><ref name=AmericanStyle2005>{{cite web|accessdate=2007-04-26|title=AmericanStyle Magazine Readers Name 2005 Top 10 Art Fairs and Festivals|url=http://www.paradisecityarts.com/public/pdfs/2005top10.pdf|date=[[October 25]], [[2005]]|work=AmericanStyle Magazine|format=PDF|archive-date=2006-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20060415084212/http://www.paradisecityarts.com/public/pdfs/2005top10.pdf|url-status=dead}}</ref> [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഡിസ്ട്രിക്ട്]] വർഷംതോറും 7 ദശലക്ഷത്തില്പ്പരം സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്നു.<ref>[http://www.visithoustontexas.com/visitors/listing.details.php?id=23096 Houston Museum District]. Greater Houston Convention and Visitors Bureau. Retrieved on [[2007-02-18]].</ref><ref>{{cite news|accessdate=2007-05-22|url=http://www.austin360.com/arts/content/arts/stories/2006/04/1austin.html|title=Central Austin has the makings of a museum district|publisher=Austin360.com|author=Jeanne Claire van Ryzin|date=[[April 1]], [[2006]]}}</ref> [[ദി മ്യൂസിയം ഓഫ് ഫൈൻ ആർടസ്, ഹ്യൂസ്റ്റൺ|മ്യൂസിയം ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ സയൻസ്]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കണ്ടെമ്പൊററി ആർട്ട്സ് മ്യൂസിയം]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഹോളോകാസ്റ്റ് മ്യൂസിയം]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മൃഗശാല]] എന്നിവ ഇവിടെയുള്ള ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്‌.<ref>[http://www.texasmonthly.com/promotions/cadillac/breakthroughs2/museums/ Houston Museum District Day]. Texas Monthly. 2006. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.camh.org/visitor_mus_dist.html Museum District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402024243/http://www.camh.org/visitor_mus_dist.html|date=2009-04-02}}. Contemporary Arts Museum Houston. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.visithoustontexas.com/visitors/parks_and_outdoors/listing.details.php?id=23096 Houston Museum District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211044810/http://www.visithoustontexas.com/visitors/parks_and_outdoors/listing.details.php?id=23096|date=2007-02-11}}. Greater Houston Convention and Visitors Bureau. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> [[പ്രമാണം:HoustonTX HobbyCenter.jpg|thumb|right|[[പ്രകടനകലകൾക്കായുള്ള ഹോബി സെന്റർ]]]] മ്യൂസിയം ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്ടിന്റെ കീഴിൽ [[റിവർ ഓക്സ്, ഹ്യൂസ്റ്റൺ|റിവർ ഓക്സിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ബയൂ ബെൻഡ് കളക്ഷൻ ആൻഡ് ഗാർഡൻസ്|ബയൂ ബെൻഡിൽ]] പതിനാൽ ഏക്കറിലായി അമേരിക്കയിലെ ഡെക്കൊറേറ്റീവ് ആർട്ട്, പെയിന്റിംഗുകൾ, ഫർണിച്ചറുകൾ എന്നിവയുടെ അമേരിക്കയിലെതന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച ശേഖരങ്ങളിലൊന്ന് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web | title = Bayou Bend Collections and Gardens, Houston, Texas | accessdate = 2008-03-23 | url = http://www.museumsusa.org/museums/info/1167540 | archive-date = 2008-04-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080424055638/http://www.museumsusa.org/museums/info/1167540 | url-status = dead }}</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ അങ്ങിങ്ങായി റോക്ക്, ബ്ലൂസ്, കണ്ട്രി മ്യൂസിക്, ഹിപ്-ഹോപ്, തെജാനോ എന്നീ സംഗീത കലാരൂപങ്ങൾ പതിവായിത്തന്നെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാലും ഇവിടെനിന്നും പേരെടുക്കുന്ന കലാകാരന്മാർ മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് ചേക്കുറന്ന കാഴ്ചയാണ്‌ സാധാരണം.<ref>{{cite news | last = Lomax, John Nova. "Nobody Gets Out of Here Alive - The Houston Rock Scene and the Cultural Cringe", Houston Press, Feb 1, 2007 | first = John Nova | title = "Nobody Gets Out of Here Alive - The Houston Rock Scene and the Cultural Cringe | work = The Houston Press | date = [[2007-02-01]] | accessdate = 2007-02-12}}</ref> ഇതിനു ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു അപവാദം [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഹിപ്-ഹോപ്]] സംഗീതഗ്രൂപ്പ് ആണ്‌.<ref>{{cite news | last = Frere-Jones | first = Sasha | title = A Place In the Sun - Houston Hip-Hop Takes Over | work = The New Yorker | date = [[2005-11-14]] | url = http://www.newyorker.com/archive/2005/11/14/051114crmu_music | accessdate = 2007-02-06}}</ref> === കലാമേളകൾ === {{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കലാമേളകൾ}} ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ പല വാർഷിക മേളകളും അവിടുത്തെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യം കൊണ്ടാടുന്നു. ഇവയിൽവച്ച് ഏറ്റവും വലുതും നീണ്ടതുമായ മേള വർഷംതോറും ഫെബ്രുവരി അവസാനം മുതൽ മാർച്ച ആദ്യവാരങ്ങൾ വരെ അരങ്ങേറുന്ന [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലൈവ്സ്റ്റോക്ക് ഷോ ആൻഡ് റൊഡിയോ]] ആണ്‌. [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഗ്രീക്ക് ഫെസ്റ്റിവൽ]]<ref>[http://www.greekfestival.org/ The Original Greek Festival, Houston, Texas]. 2006. Retrieved on [[2007-01-10]]. '''''Warning:''''' ''Automatic sound file.''</ref>, [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ആർട്ട് കാർ പരേഡ്]], ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഓട്ടോ ഷോ, ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഇന്റർനാഷണൽ ഫെസ്റ്റിവൽ എന്നിവയാണ്‌ മറ്റു പ്രധാന മേളകള<ref>[http://www.ifest.org/ The Houston International Festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100725221757/http://www.ifest.org/|date=2010-07-25}}. 2007. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> === ടൂറിസവും മനോരഞ്ജനവും === [[പ്രമാണം:Hermann Park Texas.jpg|left|thumb|[[ഹെർമൻ പാർക്ക്|ഹെർമൻ ഉദ്യാനത്തിലെ]] പ്രതിബിംബക്കുളം]] [[നാസ|നാസയുടെ]] [[ലിൻഡൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] ഇവിടുത്തെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര ആകർഷണമാണ്‌. ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനകേന്ദ്രം [[സ്പേസ് സെന്റർ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ചന്ദ്രനിൽനിന്നുള്ള പാറക്കഷണങ്ങൾ, ഷട്ടിൽ സിമുലേറ്റർ, നാസയുടെ സ്പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസന്റേഷൻ മുതലായവ ഇവിടെ കാണാം. പതിനേഴ് ബ്ലോക്കുകൾ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന തിയേറ്റർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റിൽ [[ബയൂ പ്ലേസ്]], എന്റർടെയിന്മെന്റ് കോമ്പ്ലക്സ്, റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, പാർക്കുകൾ, മുതലായവ ഉണ്ട്. റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, ബാറുകൾ, സജീവ സംഗീതം, [[ബില്യാർഡ്സ്]], ആർട്ട് ഹൗസ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ മുതലായവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ബഹുനിലക്കെട്ടിടമാണ്‌ ബയൂ പ്ലേസ്. [[വെറൈസൺ വയർലെസ് തിയേറ്റർ|വെറൈസൺ വയർലെസ് തിയേറ്ററിൽ]] നാടകപ്രദർശനങ്ങൾ, സംഗീതകച്ചേരികൾ, കോമഡി ഷോകൾ മുതലായവയും ആഞ്ജെലിക്കാ ഫിലിം സെന്ററിൽ ഏറ്റവും നൂതനമായ കലകളും അന്തർദേശീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ ചലച്ചിത്രങ്ങളും പ്രദർഴിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>[http://www.angelikafilmcenter.com/houston/default.asp Angelika Houston] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725003351/http://www.angelikafilmcenter.com/houston/default.asp|date=2008-07-25}}. ''Angelika Film Center.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ഏതാണ്ട് 337 പൊതു ഉദ്യാനങ്ങളുണ്ട്. ഇവയിൽ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മൃഗശാല|ഹ്യൂസ്റ്റൺ മൃഗശാലയും]] [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ സയൻസ്|ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ സയൻസും]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന [[ഹെർമൻ പാർക്ക്]], [[ടെറി ഹെർഷേ പാർക്ക്]], ലേയ്ക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റൺ പാർക്ക്, [[മെമോറിയൽ പാർക്ക്, ഹ്യൂസ്റ്റൺ|മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക്]], [[ട്രാങ്ക്വിലിറ്റി പാർക്ക്]], [[സെസ്ക്വിസെന്റെന്റിയൽ പാർക്ക്]], [[ഡിസ്കവറി ഗ്രീൻ]], 1823നും 1905നും മദ്ധ്യേ പണികഴിക്കപ്പെട്ടതും പിന്നീട് നവീകരിച്ചതുമായ കെട്ടിടങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളൂന്ന [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ പാർക്ക്]] എന്നിവ ശ്രദ്ധേയമാണ്‌.<ref>[http://www.heritagesociety.org/ths.html The Heritage Society: Walk into Houston's Past] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070610115218/http://www.heritagesociety.org/ths.html|date=2007-06-10}}. ''The Heritage Society.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> അമേരിക്കയിലെ ജനവാസമേറിയ പത്തു നഗരങ്ങളിൽവച്ച് ഏറ്റവുമധികം ഉദ്യാനങ്ങളും പച്ചപ്പുമുള്ളത് ({{convert|56405|acre|km2|0}}<ref> Continental Magazine, March 2008. p.67. </ref>) ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌. {{convert|19600|acre|km2|0}} പരന്നുകിടക്കുന്ന 200ഓളം മറ്റു പച്ചപ്പുകളും നഗരം പരിപാലിക്കുന്നു. ടെക്സാസിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഷോപ്പിംഗ് മാളായ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഗലേറിയ|ഗലേറിയ]], ഓൾഡ് മാർക്കറ്റ് സ്ക്വയർ, ഡൗണ്ടൗൺ അക്വേറിയം, [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്പ്ലാഷ്ടൗൺ വാട്ടർപ്പാർക്ക്|സ്പ്ലാഷ്ടൗൺ]], [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ റേസ് പാർക്ക്]] എന്നിവയാണ്‌ മറ്റു ശ്രദ്ധേയമായ ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രങ്ങൾ. [[ടെക്സസ് വിപ്ലവം|ടെക്സസ് വിപ്ലവകാലത്തെ]] നിർണ്ണായകമായ സാൻ ജസീന്തോ യുദ്ധം യുദ്ധക്കളം ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിന്റെ ഓരത്ത് നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്ഥലം ഉൾപ്പെടുന്ന [[സാൻ ജസീന്തോ ബാറ്റിൽഗ്രൗണ്ട് സ്റ്റേറ്റ് ഹിസ്റ്റോറിക്ക് സൈറ്റ്|സാൻ ജസീന്തോ ബാറ്റിൽഗ്രൗണ്ട് സ്റ്റേറ്റ് ഹിസ്റ്റോറിക്ക് സൈറ്റിൽ]] ഉള്ള പാർക്കിൽ മ്യൂസിയം ബാറ്റിൽഷിപ്പ് {{USS|ടെക്സസ്|ബിബി-35}}ഉം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. === കായികരംഗം === {{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺ കായികരംഗം}} {{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ മുൻ പ്രഫഷണൽ സ്പോർട്ട്സ് ടീമുകൾ}} [[പ്രമാണം:MMPDSC00122.jpg|right|thumb|[[മിനട്ട് മെയ്ഡ് പാർക്ക്]]]] മിക്ക പ്രഫഷണൽ കായിക ഇനങ്ങൾക്കും ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്വന്തം ടീമിനെ ഇറക്കുന്നു. മേജർ ലീഗ് ബേസ്ബോൾ (MLB) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ആസ്ട്റോസ്, നാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ലീഗ് (NFL)ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടെക്സൻസ്, നാഷണൽ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ അസോസിയേഷൻ (NBA) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ റോക്കറ്റ്സ്, മേജർ ലീഗ് സോക്കർ (MLS) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഡയനാമോ, വിമൻസ് നാഷണൽ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ അസോസിയേഷൻ (WNBA) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ കോമറ്റ്സ്, അമേരിക്കൻ ഹോക്കി ലീഗ് (AHL) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ എയ്റോസ്, വേൾഡ് ടീം ടെന്നീസ് (WTT) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ വ്രാങ്ലേഴ്സ്, അമേരിക്കൻ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ അസോസിയേഷൻ (ABA) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടേക്കേഴ്സ്, വിമൻസ് പ്രഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ ലീഗ് (WPFL) ടീമായ ഹ്യുസ്റ്റൺ എനർജി എന്നിവ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്. [[മിനട്ട് മെയ്ഡ് പാർക്ക്|മിനട്ട് മെയ്ഡ് പാർക്കും]] (ആസ്ട്രോസിന്റെ ഹോം) [[Toyota Center (Houston)|ടൊയോട്ട സെന്ററും]] (റോക്കറ്റ്സിന്റെയും എയിറോസിന്റെയും ഹോം) ഡൗണ്ടൗണിന്റെ പുതുക്കിയ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നഗരത്തിലുള്ള [[റിലയന്റ് ആസ്ട്രോഡോം]] ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഡോം (മേൽക്കൂരയുള്ള) സ്റ്റേഡിയമാണ്‌. അതുപോലെതന്നെ [[റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയം]] നാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ലീഗിന്റെ നീങ്ങുന്ന മേല്ക്കൂരയുള്ള (retractable dome) ആദ്യ സ്റ്റേഡിയവുമാണ്‌. [[ഹോഫ്ഹെയിൻസ് പവിലിയൻ]], [[റിലയന്റ് അറീന]] (കോമറ്റ്സിന്റെ ഹോം സ്റ്റേഡിയം), [[റോബർട്ട്സൺ സ്റ്റേഡിയം]], [[റൈസ് സ്റ്റേഡിയം]] എന്നിവ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റു സ്റ്റേഡിയങ്ങളാണ്‌. അധികം ഉപയോഗിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന റിലയന്റ് ആസ്ട്രോഡോമിൽ [[വേൾഡ് വ്രെസ്ലിംഗ് എന്റർട്ടെയിന്മെന്റ്|വേൾഡ് വ്രെസ്ലിംഗ് എന്റർട്ടെയിന്മെന്റിന്റെ]] നേതൃത്തത്തിൽ 2001 [[ഏപ്രിൽ 1]]നു നടന്ന [[വ്രെസിൽമാണിയ എക്സ്-സെവൻ|വ്രെസിൽമാണിയ എക്സ്-സെവനിൽ]] 67,925 കാണികൾ പങ്കെടുത്തത് ഒരു സർവ്വകാല റെക്കോഡായിരുന്നു. <ref>"[http://corporate.wwe.com/news/2001/2001_04_02.1.jsp WrestleMania X-Seven Sets Revenue, Attendance Records] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080219095627/http://corporate.wwe.com/news/2001/2001_04_02.1.jsp|date=2008-02-19}}", ''World Wrestling Entertainment, Inc.'', [[2001-04-02]]. Retrieved [[2006-12-16]].</ref> 2009 ഏപ്രിൽ അഞ്ചിന്‌ [[റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയം|റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ]] [[വ്രെസിൽമാണിയ XXV]] അരങ്ങേറും.<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/WrestleMania24/2008/03/31/5148416.html|title=Mayweather, Orton survive Mania; Edge, Flair don't|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|date=[[2008-03-31]]|author=Dale Plummer|accessdate=2008-03-31|archive-date=2015-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325052458/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/WrestleMania24/2008/03/31/5148416.html|url-status=dead}}</ref> 2004ലെ [[മേജർ ലീഗ് ബേസ്ബോൾ ഓൾ-സ്റ്റാർ ഗെയിം]]<ref>{{cite web | title = National Aeronautics and Space Administration | work = JSC Celebrates 40 Years of Human Space Flight | url = http://www.nasa.gov/centers/johnson/about/history/jsc40/jsc40_pg4.html | accessdate = 2007-02-18 | archive-date = 2011-11-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111110053126/http://www.nasa.gov/centers/johnson/about/history/jsc40/jsc40_pg4.html | url-status = dead }}</ref>, 2000 ലെ ഐ.എച്ച്.എൽ [[ഓൾ-സ്റ്റാർ ഗെയിം]], [[2005 വേൾഡ് സീരീസ്]], 2005 [[ബിഗ് 12 കോൺഫറൻസ്]] ഫുട്ബോൾ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് ഗെയിം, [[2006 എൻ.ബി.എ. ഓൾ-സ്റ്റാർ ഗെയിം]], 2001 മുതൽ 2006 വരെ [[യു.എസ്. പുരുഷ ക്ലേ-കോർട്ട് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പുകൾ]], 2003ലെയും 2004ലെയും [[ടെന്നീസ് മാസ്റ്റഴ്സ് കപ്പ്]], വാർഷിക [[ഷെൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഓപ്പൺ]] ഗോൾഫ് ടൂർണമെന്റ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ ഒട്ടേറെ കായികമേളകൾക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റൺ വേദിയായിട്ടുണ്ട്. വർഷംതോറും ഫെബ്രുവരിയിൽ NCAA കോളേജ് ബാസ്കറ്റ്ബോൾ മിനട്ട് മെയ്ഡ് ക്ലാസിക്കിനും ഡിസംബറിൽ NCAA ഫുട്ബോളിലെ ടെക്സസ് ബൗളിനും ഹ്യൂസ്റ്റൺ വേദിയാണ്‌. [[സൂപ്പർ ബൗൾ|സൂപ്പർ ബൗളിന്‌]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ രണ്ടുവർഷം വേദിയായിട്ടുണ്ട്. 1974ൽ [[റൈസ് സ്റ്റേഡിയം|റൈസ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽവച്ച്]] അരങ്ങേറിയ [[സൂപ്പർ ബൗൾ VIII]]ഉം 2004ൽ [[റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയം|റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ]] അരങ്ങേറിയ [[സൂപ്പർ ബൗൾ XXXVIII]]ഉമാണവ. === മാദ്ധ്യമരംഗം‍ === {{further|[[ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ പത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക]], [[List of television stations in Texas#Houston|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ടെലിവിഷൻ സ്റ്റേഷനുകളുടെ പട്ടിക]], [[List of radio stations in Texas#Houston|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ റേഡിയോ സ്റ്റേഷനുകളുടെ പട്ടിക]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ]]}} ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ പരക്കെ പ്രചാരമുള്ള ഏക തദ്ദേശീയദിനപത്രം ''[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ക്രോണിക്കിൾ]]'' ആണ്‌. ഇത് [[ഹേഴ്സ്റ്റ് കോർപ്പറേഷൻ|ഹേഴ്സ്റ്റ് കോർപ്പറേഷനു]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇതുകൂടാതെ നഗരത്തിൽ പ്രചാരമുള്ള ഏക പ്രസിദ്ധീകരണം 3 ലക്ഷത്തോളം വായനക്കാരുള്ള<ref name="About">{{cite web|url=http://www.houstonpress.com/about/|title=Houston Press: About Us|publisher=Houston Press |accessdate=2007-01-26}}</ref> സൗജന്യ ദൈവാരികയായ ''[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രസ്]]'' ആണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റൺ കമ്മ്യൂണിറ്റി പത്രങ്ങൾ അതതു സമൂഹങ്ങൾക്ക് പ്രാദേശികവാർത്തകൾ ലഭിക്കാനുള്ള ഒരു നല്ല മാർഗ്ഗമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ആഴ്ചതോറും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന 33 വർത്തമാനപത്രങ്ങളും 2 ദിനപത്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ 35 പ്രാദേശിക വർത്തമാനപത്രങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്.<ref>"Local Top Stories," Houston Community Newspapers (Townnews.com, 1995–2007).[http://www.hcnonline.com/site/news.cfm?brd=1574&nav_sec=69981&nr=1&nostat=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080605061704/http://www.hcnonline.com/site/news.cfm?brd=1574&nav_sec=69981&nr=1&nostat=1|date=2008-06-05}}</ref> == വാസ്തുശൈലി == [[പ്രമാണം:Chase Tower, a block away.jpg|thumb|upright|[[ടെക്സസിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെ പട്ടിക|ടെക്സസിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടം]] കൂടിയായ [[ജെ.പി.മോർഗൻ ചേസ് ടവർ (ഹ്യൂസ്റ്റൺ)|ജെ.പി.മോർഗൻ ചേസ് ടവർ]].]] {{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ വാസ്തുശൈലി}} {{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെ പട്ടിക}} ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്കൈലൈൻ അമേരിക്കയിലേതിൽവച്ച് നാലാമത്തെ ഏറ്റവും മികച്ചത് എന്ന് ഗണിക്കപ്പെടുന്നു <ref>Gramsbergen, Egbert, Kazmierczak, Paul. "[http://homepages.ipact.nl/~egram/skylines.html The World's Best Skylines]", [[2006-12-11]]. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> ഇത് അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയതും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ പത്തിൽ പെടുന്നതുമാണ്‌.<ref>"[http://ultrapolisproject.com/Tallest_25_Skylines_Cities.htm Calculated Average Height of the Ten Tallest (CAHTT)]", ''UltrapolisProject.com''. Retrieved on [[2007-07-01]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ഏഴു മൈൽ (11 കി.മീ) ദൂരം വരുന്ന [[Houston Downtown Tunnel System|ടണലുകളും സ്കൈവാക്കുകളും]] ഉണ്ട്. വിവിധ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങൾ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇവ ഒരു കെട്ടിടത്തിൽനിന്ന് മറ്റൊരു കെട്ടിടത്തിലേയ്ക്കു നീങ്ങുമ്പോൾ അത്യുഷ്ണത്തിൽനിന്നും മഴയിൽനിന്നും സം‌രക്ഷണം നൽകുന്നു. 1960ൽ സാമാന്യം ഉയരമുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ 1970കളിലെ ഊർജ്ജവ്യവസായം മൂലമുണ്ടായ സാമ്പത്തിക അഭിവൃദ്ധിയുടെ ഫലമായി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ കൂറ്റൻ കെട്ടിടങ്ങൾ പടുത്തുയർത്തി. റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് നിർമ്മാതാവായ [[ജെറാൾഡ് ഡി. ഹൈൻസ്]] അംബരചുംബികളുടെ ഒരു ശ്രേണി തന്നെ പടുത്തുയർത്തി. ഇവയിൽ ഏറ്റവും ഉയരുമുള്ളത് 1982ൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയ 75 നിലകളും {{convert|1002|ft|m|0|sing=on}} ഉയരവുമുള്ള [[JPMorgan Chase Tower (Houston)|ജെ.പി. മോർഗൻ ചേസ് ടവർ]] (മുൻ ടെക്സസ് കൊമേഴ്സ് ടവർ) ആണ്‌. ഇത് ടെക്സസിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടവും അമേരിക്കയിലെ പത്താമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടവും മേൽക്കൂരവരെയുള്ള പൊക്കം നോക്കിയാൽ ലോകത്തിലെ മുപ്പതാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടവും ആണ്‌. 1983ൽ 71 നിലകളും {{convert|992|ft|m|0|sing=on}} ഉയരവുമുള്ള [[വെൽസ് ഫാർഗോ ബാങ്ക് പ്ലാസാ]] പൂർത്തിയാക്കി. ഇത് ടെക്സസിലെയും ഹ്യൂസ്റ്റണിലേയും രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടമായി നിലകൊള്ളുന്നു. മേൽക്കൂരവരെയുള്ള പൊക്കം വച്ചു നോക്കിയാൽ ഇത് അമേരിക്കയിലെ പതിമുന്നാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടവും ലോകത്തിലെ മുപ്പത്തിയാറാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടവും ആണ്‌. 2006ലെ കണക്കുപ്രകാരം ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ 43 ദശലക്ഷം ചതുരശ്ര അടി (4,000,000 m²) ഓഫീസ് പ്രദേശം ലഭ്യമാണ്.<ref>[http://www.houstondowntown.com/Home/GeneralInfo/About/FastFacts1/ Fast Facts, Downtown Houston] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061208214425/http://www.houstondowntown.com/Home/GeneralInfo/About/FastFacts1/|date=2006-12-08}}. ''Houstondowntown.com'' 2006. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> <br /> == ഗതാഗതസം‌വിധാനം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഗതാഗതസം‌വിധാനം}} [[പ്രമാണം:45intoI-10 2.jpg|thumb|left|ഡൗണ്ടൗണിനു സമീപമുള്ള [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10]]ഉം [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 45 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 45]]ഉം ]] [[List of Houston highways|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഫ്രീവേ]] സം‌വിധാനം {{convert|575.5|mi|km|1}} നീളം വരുന്ന ഫ്രീവേകളും എക്സ്പ്രസ്‌വേകളും പത്തു കൗണ്ടികളിൽപ്പെടുന്ന മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ പ്രദേശത്ത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/11BW001.pdf Highway System]|153&nbsp;KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> ഇവിടെ നിലവിലുള്ളത് ഒന്നിലധികം ലൂപ്പുകൾ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന [[Spoke-hub distribution paradigm|ഹബ്-ആൻഡ്-സ്പോക്ക്]] ഫ്രീവേ സം‌വിധാനമാണ്‌. ഏറ്റവും ഉള്ളിലത്തെ ലൂപ്പായ [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 610 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 610]] ഡൗണ്ടൗൺ, മെഡിക്കൽ സെന്റർ മുതലായ {{convert|10|mi|km|0|sing=on}} വ്യാസത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ ബെൽറ്റ്വേ 8 (ടെക്സസ്)|ബെൽറ്റ്വേ 8ഉം]] സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടോള്വേയും {{convert|25|mi|km|0}} വ്യാസം വരുന്ന മദ്ധ്യ ലൂപ്പായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഭാവിയിൽ നിലവിൽ വന്നേക്കാവുന്ന [[സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ 99 (ടെക്സസ്)|സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ 99]] (ദി ഗ്രാൻഡ് പാർക്ക്‌വേ), ഹ്യൂസ്റ്റണു ചുറ്റും ഒരു മൂന്നാമത്തെ ലൂപ്പായി നിലകൊള്ളും. നിലവിൽ ഈ ഹൈവേയുടെ പൂർത്തിയായ ഭാഗം 1994ൽ പൂർത്തിയായ പടിഞ്ഞാറ് [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10നു]] വടക്കോട്ടുള്ള ഭാഗം മുതൽ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[ഷുഗർലാൻഡ് (ടെക്സസ്)|ഷുഗർലാൻഡിൽ]] [[യു.എസ്. ഹൈവേ 59 (ടെക്സസ്)|യു.എസ്. ഹൈവേ 59]] വരെയുള്ള ഭാഗം മാത്രമാണ്‌. കാനഡ, അമേരിക്കയുടെ വ്യവസായവത്കൃത [[മദ്ധ്യപടിഞ്ഞാറൻ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|മദ്ധ്യപടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങൾ]], ടെക്സസ്, മെക്സിക്കോ എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നിർമ്മിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 69 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാന പാത 69]] [[വടക്കേ അമേരിക്കൻ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരക്കരാർ|നാഫ്ത]] സൂപ്പർഹൈവേയുടെ ഹ്യൂസ്റ്റണിലൂടെ കടന്നുപോകും. [[ഫോർട്ട് ബെൻഡ് ടോൾ റോഡ്|ഫോർട്ട് ബെൻഡ് പാർക്ക്‌വേ]], [[ഹാർഡി ടോൾ റോഡ്]], [[യു. എസ്. ഹൈവേ 90 (ടെക്സസ്)|ക്രോസ്ബി ഫ്രീവേ]], [[ടെക്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ 35|ആൽവിൻ ഫ്രീവേ]] എന്നിങ്ങനെ മറ്റു തീവ്രവേഗപാതകളും പദ്ധതിയിലുണ്ട്. [[പ്രമാണം:METRORail 7.jpg|thumb|right|ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഡൗണ്ടൗണിലെ മെട്രോ(METRO) ലൈറ്റ് റെയിൽ]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ അതിവേഗപാതകളുടെ മേൽനോട്ടം ഹ്യൂസ്റ്റൺ ട്രാൻസ്റ്റാർ എന്ന ഏജൻസിക്കാണ്‌. നാലു സർക്കാർ ഏജൻസികളുടെ സം‌യുക്തസം‌രംഭമായ ഈ ഏജൻസി ഗതാഗതസേവനവും മറ്റു അടിയന്തരസേവനങ്ങളും നൽകുന്നു. അതുപോലെ മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ ട്രാൻസിറ്റ് അഥോരിറ്റി ഓഫ് ഹാരിസ് കൗണ്ടി (മെട്രോ - METRO) ബസുകൾ, ലിഫ്റ്റ് വാനുകൾ, ചെറു റെയിൽ എന്നിവ ഓടിക്കുന്നു. എന്നാൽ നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ മെട്രോയുടെ സേവനം തുച്ഛമായേ ലഭ്യമായിട്ടുള്ളൂ. മെട്രോ ലൈറ്റ് റെയിൽ സേവനം തുടങ്ങിയത് 2004 [[ജനുവരി 1|ജനുവരി ഒന്നിനാണ്‌]]. ആദ്യ ട്രാക്ക് {{nowrap|ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റൺ സർവ്വകലാശാലയെയും ("UHD")}} {{nowrap|റിലയന്റ് പാർക്കിനെയും}} ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് {{nowrap|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ വഴി കടന്നുപോകുന്ന}} {{nowrap|("റെഡ് ലൈൻ (ചുവന്ന പാത)")}} ആണ്‌. മെട്രോ അടുത്ത പത്തു വർഷത്തിനുള്ളിൽ അഞ്ചു പാതകൾ കൂടി കൂട്ടിച്ചേർക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്‌.<ref>[http://www.metrosolutions.org/go/site/1068/ METRO Solutions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070416220804/http://www.metrosolutions.org/go/site/1068/|date=2007-04-16}}. ''METRO.'' 2006. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> [[ആംട്രാക്ക്]] എന്ന ദേശീയ റെയിൽഗതാഗത പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ {{Amtrak lines|സൺസെറ്റ് ലിമിറ്റഡ്}} {{nowrap|(ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്–ന്യൂ ഓർളീൻസ്)}} പാത ഹ്യൂസ്റ്റൺ വഴി കടന്നു പോകുന്നു. വടക്കേ ഡൗണ്ടൗണിലാണ്‌ ആംട്രാക്കിന്റെ ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്റ്റേഷൻ. [[പ്രമാണം:Iah main entrance.jpg|left|thumb|{{nowrap|[[ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ഡാന്തര വിമാനത്താവളം]]}}]] 2007ൽ മൊത്തം 52 ദശലക്ഷം യാത്രക്കാരെ സേവിച്ച് രണ്ടു വാണിജ്യ വിമാനത്താവളങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web | title = 52 Million Travelers and Over 387,000 Metric Tons of Air Cargo Passed through Houston’s Airports in 2007 | date = 2008-01-28 | work = fly2houston.com, Houston Airport System | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.fly2houston.com/0/685923/0/1906D1940/ | archive-date = 2008-04-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080418062204/http://www.fly2houston.com/0/685923/0/1906D1940/ | url-status = dead }}</ref> ഇവയിൽ വലിയ വിമാനത്താവളമായ [[ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ഡാന്തര വിമാനത്താവളം]] (IAH), യാത്രക്കാരുടെ കാര്യത്തിൽ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളേതിൽവച്ച് ഒൻപതാമത്തെ ഏറ്റവും വലുതും ലോകത്തേതിൽവച്ച് പതിനേഴാമത്തെ ഏറ്റവും വലുതുമാണ്‌.<ref>[http://www.airports.org/cda/aci/display/main/aci_content.jsp?zn=aci&cp=1-5-54_9_2__ Passenger Traffic 2005 FINAL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070820221844/http://www.airports.org/cda/aci/display/main/aci_content.jsp?zn=aci&cp=1-5-54_9_2__|date=2007-08-20}}. ''Airports Council International.'' Published [[2006-07-17]]. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> 182 സ്ഥലങ്ങളിലേയ്ക്ക് സർവീസുകളുള്ള ബുഷ് ഇന്റർകോണ്ടിനെന്റൽ നോൺ-സ്റ്റോപ്പ് ദേശീയ അന്തർദേശീയ ഫ്ലൈറ്റുകളുടെ കാര്യത്തിൽ അമേരിക്കയിൽ മൂന്നാമതാണ്‌.<ref>[http://www.fly2houston.com/iahAbout About George Bush Intercontinental Airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306155856/http://fly2houston.com/iahabout|date=2016-03-06}}. ''Houston Airport System.'' Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> 2006ൽ അമേരിക്കൻ ഗതാഗത‌വകുപ്പ് ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ടാന്തര വിമാനത്താവളത്തെ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വളരുന്ന വിമാനത്താവളമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{cite press release|title=2005 Total Airline System Passenger Traffic Up 4.6% From 2004|publisher=[[Bureau of Transportation Statistics]]|date=[[2006-04-27]]|url=http://www.bts.gov/press_releases/2006/bts020_06/html/bts020_06.html|accessdate=2006-12-16|archive-date=2006-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20060922202239/http://www.bts.gov/press_releases/2006/bts020_06/html/bts020_06.html|url-status=dead}}</ref> [[കോണ്ടിനെന്റൽ എയർലൈൻസ്|കോണ്ടിനെന്റൽ എയർലൈൻസിന്റെ]] ആസ്ഥാനവും ഏറ്റവും വലിയ ഹബും ഹ്യൂസ്റ്റണാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റണിൽനിന്ന് 700നു മേൽ ഫ്ലൈറ്റുകൾ വിമാനക്കമ്പനി നടത്തുന്നുണ്ട്.<ref>[http://www.fly2houston.com/iahAbout Facts and Figures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306155856/http://fly2houston.com/iahabout|date=2016-03-06}}. ''Houston Airport System.'' 2007. Retrieved on [[2007-02-28]].</ref> 2007ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ടാന്തര വിമാനത്താവളത്തെ അന്തർദേശീയ യാത്രികർക്കുള്ള മാതൃകാ "പോർട്ട് ഓഫ് എൻട്രി" ആയി യു.എസ്. കസ്റ്റംസ് ആൻഡ് ബോർഡർ പ്രൊട്ടക്ഷൻ പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{Cite web | title = Airport designated `model port of entry', Houston Chronicle | author = Bill Hensel, Jr. | date = 2007-04-05 | work = chron. com | accessdate = 2008-06-21 | url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2007_4319002 }}</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ വാണിജ്യ വിമാനത്താവളം 1967 വരെ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഇന്റർനാഷണൽ എയർപ്പോർട്ട് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[വില്യം പി. ഹോബി വിമാനത്താവളം|വില്യം പി. ഹോബി വിമാനത്താവളമാണ്‌]]. ചെറുതുമുതൽ ഇടത്തരം ദൂരം വരെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഫ്ലൈറ്റുകൾ ഇവിടെനിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[സൗത്ത്‌വെസ്റ്റ് എയർലൈൻസ്]], [[ജെറ്റ്ബ്ലൂ എയർവെയ്സ്]] എന്നീ വിമാനക്കമ്പനികൾ സേവനം നൽകുന്ന ഹ്യൂസ്റ്റനിലെ ഏക വിമാനത്താവളവുമാണിത്. ഹോബി വിമാനത്താവളത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുള്ള പഴയ ടെർമിനൽ കെട്ടിടത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[1940 എയർ ടെർമിനൽ മ്യൂസിയം]] ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ വ്യോമചരിത്രം വിശദീകരിക്കുന്നു. സൈന്യവും, സർക്കാരും, [[നാസ|നാസയും]], പൊതുവ്യോമഗതാഗതത്തിനും ഉപയോഗിക്കുന്ന [[എല്ലിംഗ്‌ടൺ ഫീൽഡ്]] (ഒരു മുൻ [[United States Air Force|യു. എസ്. വ്യോമസേനാത്താവളം]]) ആണ് ഇവിടെയുള്ള മറ്റൊരു വിമാനത്താവളം. [[ഗ്രേഹൗണ്ട് ലൈൻസ്]] അന്തർസം‌സ്ഥാന ബസ് സർവീസുകൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ അഞ്ചു സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള മറ്റു സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും ലഭ്യമാണ്‌. മറ്റു ബസ് സർവീസുകൾ ഗ്രേഹൗണ്ടിന്റെ സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും മറ്റു സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == വൈദ്യസേവനരംഗം == {{main|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ}} {{see also|ടെക്സസിലെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക}} [[പ്രമാണം:FlightHoustontoDallas086.jpg|thumb|right|[[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]]]] അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ പ്രശസ്തമായ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം ഗവേഷണ വൈദ്യസേവന സ്ഥാപനങ്ങളുള്ള സമുച്ചയമാണ്‌. <ref>{{cite web | title = Introduction to the Texas Medical Center | work = Texas Medical Center | url = http://www.tmc.edu/tmc-introduction.html | accessdate = 2006-12-16 | archive-date = 2008-04-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080401111853/http://www.tmc.edu/tmc-introduction.html | url-status = dead }}</ref> ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്ററിലെ 45 സ്ഥാപനങ്ങൾ എല്ലാം ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രവർത്തിക്കുന്നവയാണ്‌. രോഗപ്രതിരോധം, രോഗചികിത്സ, ഗവേഷണം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നീ വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രാദേശിക, ദേശീയ, അന്തർദേശീയ സമൂഹങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഇവ നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 13 ആശുപത്രികൾ, 2 സ്പെഷ്യാലിറ്റി സ്ഥാപനങ്ങൾ, 2 മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ, 4 നഴ്സിങ് സ്കൂളുകൾ, ഡെന്റൽ കോളേജുകൾ തുടങ്ങി പൊതുആരോഗ്യം, ഫാർമസി മുതലായ എല്ലാ ആരോഗ്യമേഖലകളിലുമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ പെടുന്നു. [[ലൈഫ് ഫ്ലൈറ്റ്]] എന്ന ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തേതും ഇപ്പോഴും ഏറ്റവും വലുതുമായ വായുമാർഗ്ഗമുള്ള ഗതാഗതം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്ന അത്യാഹിതസേവനം ഇവിടെയുണ്ട്. ലോകത്ത് മറ്റൊരിടത്തേക്കാളുമധികം ഹൃദയശസ്ത്രക്രിയകൾ ഇവിടെ നടക്കുന്നു.<ref>{{cite web | title = Texas Medical Center | work = www.visithoustontexas.com | url = http://www.visithoustontexas.com/media/statistics/Houston_Stats_Texas_Medical_Center | accessdate = 2007-02-06 | archive-date = 2007-02-08 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070208100707/http://www.visithoustontexas.com/media/statistics/Houston_Stats_Texas_Medical_Center | url-status = dead }}</ref> [[ബെയ്‌ലർ കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ]], [[ദി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സസ് ഹെൽത്ത് സയൻസ് സെന്റർ അറ്റ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ]], [[ദി മെതഡിസ്റ്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]], [[ടെക്സസ് ചിൽഡ്രൺസ് ഹോസ്പിറ്റൽ]], [[ദി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സസ് എം. ഡി. ആൻഡേഴ്സൺ കാൻസർ സെന്റർ]] എന്നീ അക്കാഡമിക്ക് ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെയാണ്‌. 1990 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ദി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സസ് എം. ഡി. ആൻഡേഴ്സൺ കാൻസർ സെന്റർ കാൻസർ ശുശ്രൂഷയിൽ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച രണ്ടു സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നായി ''യു.എസ്. ന്യൂസ് & വേൾഡ് റിപ്പോർട്ട്'' ഗണിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{cite web | title = Institutional Profile | work = www.mdanderson.org | url = http://www.mdanderson.org/About_MDA/Who_We_Are/display.cfm?id=29E3FCE1-2828-11D5-811100508B603A14&method=displayFull | accessdate = 2007-02-21 | archive-date = 2009-03-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090303124842/http://www.mdanderson.org/About_MDA/Who_We_Are/display.cfm?id=29E3FCE1-2828-11D5-811100508B603A14&method=displayFull | url-status = dead }}</ref> ബെയ്‌ലർ കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ, ദി മെതഡിസ്റ്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[മെന്നിഞ്ജർ ക്ലിനിക്ക്]] എന്ന പ്രസിദ്ധമായ മാനസികചികിത്സാകേന്ദ്രവും ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌. == വിദ്യാഭ്യാസരംഗം == {{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ വിദ്യാഭ്യാസരംഗം}} {{Further|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കോളേജുകളുടെയും സർവ്വകലാശാലകളുടെയും പട്ടിക}} [[പ്രമാണം:Ezekiel W. Cullen building 3.jpg|thumb|right|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സർവ്വകലാശാല]]]] അൻപത്തഞ്ചിലധികം കോളേജുകളും സർവ്വകലാശാലകളും ഡസൺകണക്കിനു ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളും ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്. നാല്പതിലേറെ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട {{nowrap|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സർവ്വകലാശാല]] ("UH")}} ടെക്സാസിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പൊതു ഗവേഷണ സർവ്വകലാശാലയാണ്‌. ഇവിടെ 130 രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നുള്ള 36,000നു മേൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠിക്കുന്നു.<ref>"{{PDFlink|[http://www.uh.edu/ir/fileadmin/reports/factsataglance/Fall_2005_Facts.pdf Fall 2005 Facts]|32.6&nbsp;KB}}," ''University of Houston'', 2005. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സർവ്വകലാശാലകളിലൊന്നായി ഗണിക്കപ്പെടുന്ന [[റൈസ് സർവ്വകലാശാല|റൈസ് സർവ്വകലാശാലയും]] ഇവിടെയാണ്.<ref>{{cite news | title = America's Best Colleges 2006 | work = U.S. News and World Report | url = http://www.usnews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/natudoc/tier1/t1natudoc_brief.php | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070501050536/http://www.usnews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/natudoc/tier1/t1natudoc_brief.php | archivedate = 2007-05-01 | accessdate = 2006-12-16 | url-status = live }}</ref> നഗരത്തിലുള്ള മറ്റു പൊതു ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ {{nowrap|[[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ–ക്ലിയർ ലേക്ക്]] ("UHCL")}}, {{nowrap|[[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ–ഡൗണ്ടൗൺ]] ("UHD")}}, and {{nowrap|[[ടെക്സസ് സതേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] ("TSU")}} എന്നിവയാണ്‌. ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കമ്മ്യൂണിറ്റി കോളേജ് സം‌വിധാനം അമേരിക്കയിലെ നാലാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി കോളേജ് സം‌വിധാനമാണ്‌.<ref>"[http://distance.hccs.cc.tx.us/de-counseling/ Houston Community College Distance Education Program] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070405012516/http://distance.hccs.cc.tx.us/de-counseling/|date=2007-04-05}}," ''Houston Community College''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> [[പ്രമാണം:Lovett Hall.jpg|thumb|left|[[റൈസ് സർവ്വകലാശാല]]]] ടെക്സസിലെ നാലു പബ്ലിക്ക് ലോസ്കൂളുകളിൽ രണ്ടെണ്ണം ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്‌: {{nowrap|[[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലോ സെന്റർ]]}}, {{nowrap|[[തർഗുഡ് മാർഷൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ലോ]]}} എന്നിവയാണവ. {{nowrap|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലോ സെന്റർ}} "യു.എസ്. ന്യൂസ് & വേൾഡ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ" ഏറ്റവും മികച്ച 100 ലോസ്കൂളുകളുടെ റാങ്കിങ്ങിൽ അറുപതാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നു.<ref>"[http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/rankings/law/brief/lawrank_brief.php America's Best Graduate Schools 2008 - Top Law Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070703231853/http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/rankings/law/brief/lawrank_brief.php|date=2007-07-03}}", ''U.S. News & World Report''. Retrieved on [[2007-09-30]].</ref> ട്രയൽ അഡ്‌വൊക്കസിയിൽ അമേരിക്കയിലെതന്നെ മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്ന [[സൗത്ത് ടെക്സസ് കോളേജ് ഓഫ് ലോ]] എന്ന സ്വകാര്യസ്ഥാപനം നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയ ലോ സ്കൂളുകളിലൊന്നാണ്‌.<ref>"[http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/directory/dir-law/brief/glanc_03149_brief.php America's Best Graduate Schools 2007 - South Texas College of Law] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080101140938/http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/directory/dir-law/brief/glanc_03149_brief.php|date=2008-01-01}}", ''U.S. News & World Report''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref><ref>"[http://www.stcl.edu/welcome/history_South_TX.htm A Chronological History of South Texas College of Law] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618064711/http://www.stcl.edu/welcome/history_South_TX.htm|date=2010-06-18}}", ''South Texas College of Law'', 2005. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> നഗരത്തിൽ [[List of school districts in Houston|17 സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾ]] ഉണ്ട്. [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഇൻഡിപ്പെൻഡൻഡ് സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ട്]] (HISD) അമേരിക്കയിലെ ഏഴാമത്തെ വലിയ സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ട് ആണ്‌.<ref>"[http://www.eschoolnews.com/news/showStory.cfm?ArticleID=6127 Houston ISD automates lunch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060309232254/http://www.eschoolnews.com/news/showStory.cfm?ArticleID=6127|date=2006-03-09}}", ''eSchool News online'', [[2006-02-21]]. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> HISDയ്ക്ക് 112 ക്യാമ്പസുകൾ ഉണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ടുകളുമായി അനുബന്ധിച്ചല്ലാതെ നടത്തുന്ന [[ചാർട്ടർ സ്കൂൾ|ചാർട്ടർ സ്കൂളുകളും]] ഉണ്ട്. ചില സ്കൂ ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾക്ക അവയുടേതായ ചാർട്ടർ സ്കൂളുകളുമുണ്ട്. ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രദേശത്ത് 300ലധികം പ്രൈവറ്റ് സ്കൂളുകളുണ്ട്.<ref>[http://www.houston-texas-online.com/privateschools.html Private Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070127220155/http://www.houston-texas-online.com/privateschools.html|date=2007-01-27}}. ''Houston-Texas-Online''. 2004. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.houstonareaweb.com/private_schools/ Houston Private Schools]. HoustonAreaWeb.com. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.hlsr.com/ed/sa/sa_p.aspx School Art Participation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929000822/http://www.hlsr.com/ed/sa/sa_p.aspx|date=2007-09-29}}. ''[[Houston Livestock Show and Rodeo]]''. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> ഇവയിൽ ഏറെയും ടെക്സസ് പ്രൈവറ്റ് സ്കൂൾ അക്ക്രെഡിറ്റേഷൻ കമ്മീഷൻ (TEPSAC) അംഗീകരിച്ച ഏജൻസികൾ അക്ക്രെഡിറ്റേഷൻ നൽകിയവയാണ്‌. [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഏരിയ ഇൻഡിപ്പെൻഡൻഡ് സ്കൂൾസ്]], അഥവാ ഹൈസ്, മതപരവും മതേതരവുമായ പല വീക്ഷണങ്ങളിൽനിന്നുമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നു.<ref>[http://houstonprivateschools.org/index.cfm?CFID=15996033&CFTOKEN=41756059&MenuItemID=96&MenuGroup=Home%20New About HAIS]. ''Houston Area Independent Schools''. 2007. Retrieved on [[2007-03-27]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഏരിയ [[കാത്തലിക്ക് സ്കൂൾ|കാത്തലിക്ക് സ്കൂളുകൾ]] [[Roman Catholic Archdiocese of Galveston-Houston|ഗാൽവെസ്റ്റൺ-ഹ്യൂസ്റ്റൺ അതിരൂപതയുടെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:JesseJonesBuildingHoustonLibrary.JPG|thumb|ജെസ്സി എച്ച്. ജോൺസ് ബിൽഡിംഗ്]] നഗരത്തിലെ പൊതുവായനശാലാസം‌വിധാനം [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറി]] ആണ്‌. പ്രസ്തുത സിസ്റ്റം 1854ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലൈസിയം എന്ന പേരിൽ സ്ഥാപിതമായി. [[ആൻഡ്രൂ കാർനീഷേ|ആൻഡ്രൂ കാർനീഷേയുടെ]] സംഭാവനകൾ കണക്കാക്കി ഇത് പിന്നീട് 1904ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലൈസിയം ആൻഡ് കാർണീഷേ ലൈബ്രറി എന്ന് പുനഃനാമകരണം ചെയ്തു. അതിനുശേഷം 1926ൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഹ്യൂസ്റ്റൺ സെണ്ട്രൽ ലൈബ്രറി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ നാമകരണം ചെയ്തു. ഈ വായനശാലാസം‌വിധാനത്തിൽ 36 നെയിബർഹുഡ് വായനശാലകൾ; 4 പ്രാദേശിക വായനശാലകൾ, മ്യൂസിയം ഡിസ്ട്രിക്ടിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ദി ക്ലെയ്ടൺ ലൈബ്രറി സെന്റർ ഫോർ ജീനിയോളജിക്കൽ റിസർച്ച്, ഡൗണ്ടൗണിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സെണ്ട്രൽ ലൈബ്രറി എന്നിവ പെടുന്നു. സെണ്ട്രൽ ലൈബ്രറി ജൂലിയ ഐഡിസൺ ബിൽഡിംഗ്, ജെസ്സി എച്ച്. ജോൺസ് ബിൽഡിംഗ് എന്നിവ ചേർന്നതാണ്‌. സേത്ത് ഇർവിൻ മോറിസ് നിർമ്മിച്ച ജോൺസ് ബിൽഡിംഗ് 1976 പൊതു‌ഉപയോഗത്തിനായി തുറന്നുകൊടുത്തു.<ref>{{Cite web | title = Houston Public Library, In Memory of Mr. Seth Irvin Morris | work = www.hpl.lib.tx.us | accessdate = 2008-08-27 | url = http://www.hpl.lib.tx.us/about/news/20060802-morris.html | archive-date = 2014-05-20 | archive-url = https://www.webcitation.org/6Pi1zc7yA?url=http://web.archive.org/web/20071026025832/http://www.hpl.lib.tx.us/about/news/20060802-morris.html | url-status = dead }}</ref> == സഹോദര നഗരങ്ങൾ == [[സിസ്റ്റർ സിറ്റീസ് ഇന്റർനാഷണൽ]](SCI) അംഗത്വത്തിലൂടെ ഹ്യൂസ്റ്റണ്‌ പതിനാറ് [[സഹോദര നഗരങ്ങൾ]] ഉണ്ട്.<ref>{{cite web|title=Sister Cities International: Online Directory: Texas, USA|year=2007|publisher=Sister Cities International|url=http://www.sister-cities.org/icrc/directory/usa/TX|accessdate=2007-12-15|archive-date=2008-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20080210144332/http://www.sister-cities.org/icrc/directory/usa/TX|url-status=dead}}</ref> ഓരോ നഗരവുമായും പ്രസ്തുത ബന്ധം ആരംഭിച്ച വർഷം താഴെ ബ്രാക്കറ്റിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. {| cellpadding="10" style="margin: 0 auto;" |- valign="top" | * {{Flagicon|UK}} [[ഗ്രാമ്പിയൻ പ്രദേശം]], സ്കോട്ട്ലൻഡ്, യുണൈറ്റഡ് കിംങ്ഡം (1979)<ref>{{cite web|title=About the Formation Of HGA|year=2007|publisher=Houston Grampian Association|url=http://www.houstongrampian.com/hga2.htm|accessdate=2008-01-25|archive-date=2007-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20070911204347/http://www.houstongrampian.com/hga2.htm|url-status=dead}}</ref> * {{Flagicon|United Arab Emirates}} [[അബുദാബി]], [[ഐക്യ അറബി എമിരേറ്റ്സ്]] (2001) * {{Flagicon|Azerbaijan}} [[ബകു]], [[അസർബൈജാൻ]] (1976) * {{Flagicon|Japan}} [[Chiba City|ചിബ]], [[ജപ്പാൻ]] (1973) * {{Flagicon|People's_Republic_of_China}} [[നാൻജിങ്]], [[ചൈന]] * {{Flagicon|Ecuador}} [[ഗ്വായാക്വിൽ]], [[ഇക്വഡോർ]] (1987) * {{Flagicon|Spain}} [[ഹുലെവ]], [[സ്പെയിൻ]] (1969) * {{Flagicon|Turkey}} [[ഇസ്താംബുൾ]], [[ടർക്കി]] (1986) * {{Flagicon|Germany}} [[ലെയ്പ്സിഗ്]], [[ജർമനി]] (1993) || || * {{Flagicon|Angola}} [[ലുവാണ്ട]], [[അംഗോള]] (2003) * {{Flagicon|France}} [[നീസ്]], [[ഫ്രാൻസ്]] (1973) * {{Flagicon|Australia}} [[Perth, Western Australia|പെർത്ത്]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]] (1983) * {{Flagicon|People's_Republic_of_China}} [[ഷെഞ്ജൻ]], [[ചൈന]] (1986) * {{Flagicon|Norway}} [[സ്റ്റാവഞ്ജർ]], [[നോർവേ]] (1980) * {{Flagicon|Republic_of_China}} [[തായ്പേ]], [[തായ്‌വാൻ]] (1963) * {{Flagicon|Mexico}} [[റ്റാമ്പിക്കോ]], [[മെക്സിക്കോ]] (2003) * {{Flagicon|Russia}} [[റ്റ്യൂമെൻ]], [[റഷ്യ]] (1995) * {{Flagicon|Pakistan}} [[കറാച്ചി]], [[പാകിസ്താൻ]] (2008)<ref>{{Cite web | title = Karachi and Houston declared sister cities | work = Pakistan Daily, daily.pk | accessdate = 2008-06-10 | url = http://www.daily.pk/pakistan/international-level/42-international-level/3462-karachi-and-houston-declared-sister-cities.html | archive-date = 2008-06-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080612091431/http://www.daily.pk/pakistan/international-level/42-international-level/3462-karachi-and-houston-declared-sister-cities.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite web | title = Karachi News, Pakistan Observer Newspaper online edition | work = pakobserver.net | accessdate = 2008-06-17 | url = http://pakobserver.net/200805/10/news/Karachi05.asp | archive-date = 2009-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090326103043/http://pakobserver.net/200805/10/news/Karachi05.asp | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite web | title = Many US investors soon to visit Karachi | work = topix.com | accessdate = 2008-06-17 | url = http://www.topix.com/forum/world/pakistan/TE18D9UGSS1E6LRA4 | archive-date = 2008-12-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081210200248/http://www.topix.com/forum/world/pakistan/TE18D9UGSS1E6LRA4 | url-status = dead }}</ref> |} == അവലംബം == {{reflist|2}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == {{portalpar|Houston|}} {{portalpar|Texas|Texas flag map.svg}} * {{Handbook of Texas|id=hdh03|name=Houston, Texas}} * [http://www.city-journal.org/2008/18_3_houston.html Houston, New York Has a Problem, ''City Journal,'' Summer 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100910075218/http://www.city-journal.org/2008/18_3_houston.html |date=2010-09-10 }} * [http://www.houstonhistory.com/ 172 Years of Historic Houston] ''Houstonhistory.com''. 2007. Retrieved on [[2007-01-13]]. * [http://texashistory.unt.edu/permalink/meta-pth-24649:1 ''A thumb-nail history of the city of Houston, Texas, from its founding in 1836 to the year 1912''], published 1912, hosted by the [http://texashistory.unt.edu/ Portal to Texas History], republished 2007 by Copano Bay Press. * [http://texashistory.unt.edu/permalink/meta-pth-24646:1 ''True stories of old Houston and Houstonians: historical and personal sketches / by S. O. Young.''], published 1913, hosted by the [http://texashistory.unt.edu/ Portal to Texas History], republished 2007 by Copano Bay Press. * {{cite book | last = Allen | first = O. Fisher | title = City of Houston from Wilderness to Wonder | publisher = Self Published | year = 1936 | id = NA }}. * {{cite book | last = Johnston | first = Marguerite | title = Houston, The Unknown City, 1836–1946 | url = https://archive.org/details/houstonunknownci0000john | publisher = Texas A&M University Press | year = 1991 | id = ISBN 0-89096-476-9 }} * {{cite book | last = Miller | first = Ray | title = Ray Miller's Houston | publisher = Gulf Publishing Company | year = 1984 | id = ISBN 0-88415-081-X }} * {{cite book | last = Slotboom | first = Oscar F. "Erik" | title = Houston Freeways | url = https://archive.org/details/houstonfreewaysh0000slot | publisher = Oscar F. Slotboom | year = 2003 | id = ISBN 0-9741605-3-9 }}[http://www.houstonfreeways.com/]. * {{cite book | last = Wilson | first = Ann Quin | title = Native Houstonian - A Collective Portrait | publisher = The Donning Company - Houston Baptist University Press | year = 1982 | id = 80-27644 }}. == പുറം കണ്ണികൾ == <!--{{sisterlinks|Houston}}--> * [http://www.houstontx.gov/ City of Houston official website] * [http://www.houstonlibrary.org/ Houston Public Library official website] * [http://www.houstonhistory.com/ 171 Years of Historic Houston] * [http://www.visithoustontexas.com/ Greater Houston Convention & Visitors Bureau] * [http://www.houston.org/ Greater Houston Partnership] * [http://www.houstontranstar.org/ Greater Houston Transportation and Emergency Management Center] * [http://www.houstondowntown.com/ Houston Downtown District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907093801/http://www.houstondowntown.com/ |date=2008-09-07 }} * [http://www.uptown-houston.com/ Uptown Houston District] * [http://www.houstonmidtown.com/ Midtown Houston District] * [http://www.fly2houston.com/home Houston Airport System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080315040632/http://www.fly2houston.com/home |date=2008-03-15 }} * [http://www.ghpa.org/ Greater Houston Preservation Alliance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080212185312/http://www.ghpa.org/ |date=2008-02-12 }} * [http://www.houstonwilderness.org/ Houston Wilderness Organization] * [http://www.aiesechouston.org/ Aiesec Houston Platform] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080508174526/http://www.aiesechouston.org/ |date=2008-05-08 }} {{Geolinks-US-cityscale|29.75|-95.35}} {{Houston, Texas}} {{Houston-Sugar Land-Baytown MSA}} {{Texas}} {{Republic of Texas}} {{Navboxes |title=Other articles related to Houston |list= {{Harris County, Texas}} {{Fort Bend County, Texas}} {{Montgomery County, Texas}} {{Texas county seats}} {{Texas cities and mayors of 100,000 population}} }} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഹ്യൂസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)]] [[വർഗ്ഗം:ടെക്സസിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] l8xyb8y1jv6digtgs1gnceehcak6yul 0 45728 4630985 4143017 2026-06-18T04:06:51Z ~2026-35581-03 219433 /* പ്രധാന പ്രാദേശിക ആഘോഷങ്ങൾ */ 4630985 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sreekrishnapuram}} <!-- {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} --> {{കേരളത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ |സ്ഥലപ്പേർ= ശ്രീകൃഷ്ണപുരം |അപരനാമം = ശ്രീകൃഷ്ണപുരം |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം= ഗ്രാമം |അക്ഷാംശം = 10.91 |രേഖാംശം = 76.39 |ജില്ല = പാലക്കാട് |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = പഞ്ചായത്ത് |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = പ്രസിഡൻ്റ് |ഭരണനേതൃത്വം = |വിസ്തീർണ്ണം = 29.56 |ജനസംഖ്യ = 25223 |ജനസാന്ദ്രത = 762 |Pincode/Zipcode = 679513 |TelephoneCode = 0466 }} [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ]] [[ഒറ്റപ്പാലം]] താലൂക്കിലെ ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് '''ശ്രീകൃഷ്ണപുരം'''. [[ചെർപ്പുളശ്ശേരി|ചെർപ്പുളശ്ശേരിക്കടുത്താണ്‌]] ഈ ഗ്രാമം. ഈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ 13 വാർഡുകൾ ഉണ്ട്. 1962 [[ജനുവരി 1]]-നാണ്‌ ഈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് രൂപീകൃതമായത്. നാലു ദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട ഒരു പ്രദേശമാണ്‌‍ ശ്രീകൃഷ്ണപുരം . ഈ നാലു ദേശങ്ങളിലെയും പ്രധാനപ്പെട്ട ക്ഷേത്രം ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രമായിരുന്നു. അതിൽ നിന്നാണ് ശ്രീകൃഷ്ണപുരം എന്ന പേരു വന്നത്. [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയുടെ]] പ്രധാന കൈവഴിയായ കരിമ്പുഴ, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒരു വശത്തുകൂടി അതിരിട്ടുകൊണ്ട് ഒഴുകുന്നു. === പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ === സാധാരണ ഏതൊരു വള്ളുവനാടൻ ഗ്രാമങ്ങളെയും പോലെ തന്നെ ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തിന്റെയും പ്രധാന ആകർഷണം ഗ്രാമീണജനത തന്നെ.ഈശ്വരമംഗലം ക്ഷേത്രവും, പരിയാനം പറ്റ ക്ഷേത്രവും,ഉത്രത്തിൽ കാവും പ്രസിദ്ധമാണ്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്വകാര്യ ആനത്തറവാട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ശ്രീകൃഷ്ണപുരം ഗ്രാമത്തിലെ മംഗലാംകുന്ന് എന്ന സ്ഥലത്താണ്. മംഗലാംകുന്ന് ഗണപതി, മംഗലാംകുന്ന് കർണൻ, മംഗലാംകുന്ന് അയ്യപ്പൻ എന്നിങ്ങനെ ആന പ്രേമികളുടെ മനസ്സിൽ ഓടിയെത്തുന്ന ആനകളെല്ലാം, മംഗലാംകുന്ന് ആനത്തറവാട്ടിലെ അംഗങ്ങളാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന ആകർഷണം കഥകളിയാണ്. പെരുമാങ്ങോട് മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം കുറഞ്ഞത് മാസത്തിലൊരു തവണ കഥകളിയരങ്ങ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നു, സുപ്രസിദ്ധമായ ഒളപ്പമണ്ണ മന സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് സമീപ ഗ്രാമമായ വെള്ളിനേഴിയിലാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണപുരം, വെള്ളിനേഴി എന്നിവ കഥകളിക്ക് വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്‌‍. പ്രശസ്തരായ കഥകളിപ്രവർത്തകരായിരുന്ന (അന്തരിച്ച) കീഴ്പ്പടം കുമാരൻ നായർ, [[കലാമണ്ഡലം രാമൻകുട്ടി നായർ]], [[തിരൂർ നമ്പീശൻ]], [[ നെടുമ്പള്ളി നാരായണൻ നമ്പൂതിരി]] എന്നിവർ.കഥകളി ഗായകരായ [[കലാമണ്ഡലം അനന്ത നാരായണൻ]], [[അത്തിപ്പറ്റ രവീന്ദ്രൻ]], [[നെടുമ്പള്ളി രാം മോഹൻ]] എന്നിവരും ശ്രീകൃഷ്ണപുരം സ്വദേശികളാണു് === പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ദൂരവ്യത്യാസം === *ജില്ലാ ആസ്ഥാനം - 38 കി.മി. *അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം (കരിപ്പൂർ-[[കോഴിക്കോട്]]) - 80 കി.മി. *അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ([[ഒറ്റപ്പാലം]]) - 21 കി.മി. *അടുത്തുള്ള പ്രധാനബസ് സ്റ്റേഷൻ ([[ചെർപ്പുളശ്ശേരി]]) - 12 കി.മി. *അടുത്തുള്ള പ്രധാന ടൗൺ ([[മണ്ണാർക്കാട്]]) - 16 കി.മീ. *[[കോയമ്പത്തൂർ]] വിമാനത്താവളം - 89 കി.മീ *[[നെടുമ്പാശ്ശേരി]] വിമാനത്താവളം - 110 കി.മീ *[[പാലക്കാട്]] ജംഗ്ഷൻ റെയിൽ സ്റ്റേഷൻ (ഒലവക്കോട്) - 33 കി.മീ === പ്രധാന പ്രാദേശിക ആഘോഷങ്ങൾ === *പരിയാനമ്പറ്റ പൂരം *ഉത്രത്തിൽകാവ് ഭരണി ^ചെപ്ലേരി ശിവക്ഷേത്രം ശിവരാത്രി ° പുന്നാംപറമ്പു താലപ്പൊലി ° പൂഴിയപറമ്പു താലപ്പൊലി ° രാമപുരം ശ്രീരാമനവമി ആഘോഷം === പ്രധാന കാർഷിക വൃത്തികൾ === *[[നെല്ല്]], *[[തെങ്ങ്]], *[[റബ്ബർ]], *[[കവുങ്ങ്]] === ഭാഷ, മതം === ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ സംസാരഭാഷ മലയാളം തന്നെ. പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന സംസാരശൈലി വള്ളുവനാടൻ ശൈലിയാണ്. ഏറനാടൻ ശൈലിയിൽ സംസാരിക്കുന്ന ഇസ്ലാം മത വിശ്വാസികളും ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ പ്രധാന മതവിഭാഗം ഹൈന്ദവമതം ആണ്. എന്നാൽ, ഇസ്ലാം, ക്രൈസ്തവ മതവിഭാഗങ്ങളും ഈ ഗ്രാമത്തിൽ ജീവിച്ചുപോരുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ പ്രധാനമായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഈശ്വരമംഗലം മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം, പരിയാനമ്പറ്റ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, ഉത്രത്തിൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പെരുമാങ്ങോട് മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം, അയ്യങ്കുളങ്ങര ശിവക്ഷേത്രം, മുടവനംകാവ് അയ്യപ്പ ക്ഷേത്രം, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം, പുന്നാംപറമ്പു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, പൂഴിയപറമ്പു ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, രാമപുരം ശ്രീരാമസ്വാമി ക്ഷേത്രം എന്നിവയും; പ്രധാന ഇസ്ലാമിക ആരാധനാലയങ്ങൾ ഷെഡ്ഡുംകുന്ന് ജുമാ മസ്ജിദ്, ചന്തപ്പുര ജുമാ മസ്ജിദ് എന്നിവയും; പ്രധാന ക്രൈസ്തവ ആരാധനാലയങ്ങൾ സെന്റ് ജോസഫ്സ് കത്തോലിക്ക് ചർച്ച്, സെന്റ് ജയിംസ് ചർച്ച് കുളക്കാട്ടുകുർശ്ശി, അമലാംബിക ദേവാലയം പുളിയക്കാട്ടുതെരുവ് , മിഷൻ ചർച്ച്, എന്നിവയുമാണ്. മറ്റൊരു മതസ്ഥരും പൊതുവെ ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്ത് കാണപ്പെടുന്നില്ല. === പ്രധാന സൗകര്യങ്ങൾ === ==== ധനകാര്യസ്ഥാപനങ്ങൾ ==== *[[കാനറ ബാങ്ക്]], ചന്തപ്പുരക്കു സമീപം *ഫെഡറൽ ബാങ്ക് ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ, മണ്ണമ്പറ്റ റോഡ് *പാലക്കാട് ജില്ലാ സഹകരണ ബാങ്ക്, ചന്തപ്പുരക്കു സമീപം *ശ്രീകൃഷ്ണപുരം സർവ്വീസ് സഹകരണ ബാങ്ക്, സൊസൈറ്റിപ്പടി *എൽ ഐ സി സർവീസിങ്ങ് സെൻ്റെർ സൊസൈറ്റി പടി* *ശ്രീകൃഷ്ണപുരം മൾട്ടി പർപസ് സഹകരണ ബാങ്ക് ==== ഗവൺമെന്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ ==== *സബ്ബ് ട്രഷറി, ചന്തപ്പുര, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്, ചന്തപ്പുര, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ്, ചന്തപ്പുര, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ്, ചന്തപ്പുര, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *കൃഷിഭവൻ, ചന്തപ്പുര, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *ഇലക്ട്രിസിറ്റി ഓഫീസ്, മണ്ണമ്പറ്റ റോഡ് *ഗവ: മൃഗാശുപത്രി, അമ്പാടി തീയേറ്ററിനു സമീപം, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *ഗവ: പ്രാഥമിക ആരോഗ്യകേന്ദ്രം, ആശുപത്രിപ്പടി, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം ==== ആശുപത്രികൾ ==== *ഗവ: മൃഗാശുപത്രി, അമ്പാടി തീയേറ്ററിനു സമീപം, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *ഗവ: പ്രാഥമിക ആരോഗ്യകേന്ദ്രം, ആശുപത്രിപ്പടി, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *പി.കെ.എം. ഹോസ്പിറ്റൽ, ഷെഡ്ഡുംകുന്ന്, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം * ഹോമിയോപ്പതി:ഹോമിയോപ്പപിക് മെഡിക്കൽ സെൻറർ, സൊസൈറ്റിപ്പടി,ശ്രീകൃഷ്ണപുരം. ==== വിനോദം ==== *സംഗീതശിൽപം ഓഡിറ്റൊറിയം, മണ്ണമ്പറ്റ റോഡ്, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *പഞ്ചായത്ത് കല്യാണമണ്ഡപം, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം (ഇപ്പോൾ സഹകരണ കോളേജ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു) *ഗാന്ധി പാർക്ക് ഷെഡും കുന്ന് ==== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==== *പാലക്കാട് ഗവ: എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് കോളേജ്, മണ്ണമ്പറ്റ, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *ശ്രീകൃഷ്ണപുരം വി.ടി.ബി. കോളേജ്, മണ്ണമ്പറ്റ, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *ടി.ടി.ഐ., മണ്ണമ്പറ്റ, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *ശ്രീകൃഷ്ണപുരം ഹയർ സെക്കൺടറി സ്കൂൾ, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *സെന്റ് ഡൊമിനിക്ക് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *ശ്രീകൃഷ്ണപുരം എ.യു.പി. സ്കൂൾ, മണ്ണമ്പറ്റ റോഡ്, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *ശ്രീകൃഷ്ണപുരം എൻ.എസ്.എസ്. സെൻട്രൽ സ്കൂൾ, മണ്ണമ്പറ്റ, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *മുന്നാഴിക്കുന്ന് എ.യു.പി. സ്ക്കൂൾ, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *വലമ്പിലിമംഗലം എ.യു.പി. സ്ക്കൂൾ, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *പെരുമാങ്ങോട് എ.എൽ.പി. സ്ക്കൂൾ, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം *അക്ഷരശ്രീ എ. എൽ. പി. സ്കൂൾ മണ്ണമ്പറ്റ *[[പുഞ്ചപ്പാടം]] എ.യു.പി. സ്ക്കൂൾ , [[പുഞ്ചപ്പാടം]] ==വാർഡുകവാർഡുകൾ 14ൾ== * തലയണക്കാട് ==അവലംബം== *http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} *http://lsgkerala.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161110011609/http://lsgkerala.in/ |date=2016-11-10 }} *Census data 2001 {{Palakkad-geo-stub}} {{പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{പാലക്കാട് ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] dvl6b196hr3mz6o2rap07uvurxtp3ws 0 59108 4630962 4615854 2026-06-17T21:33:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630962 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hema Malini}} {{Infobox actor | name = ഹേമ മാലിനി | image = Hema malini bhungama1.jpg | imagesize = 231px | caption = | birth_name = ഹേമ മാലിനി R. ചക്രവർത്തി. | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1948|10|16}} | location = അമ്മൻ‌ക്കുടി , [[തമിഴ് നാട്]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | othername = ഡ്രീം ഗേൾ <br /> ഹേമ ധർമേന്ദ്ര ഡിയോൾ <br /> ഹേമ മാലിനി ഡിയോൾ | yearsactive = 1961- ഇതുവരെ | spouse = [[ധർമേന്ദ്ര]] (1980-ഇതുവര) | homepage = | academyawards = | emmyawards = | tonyawards = | occupation = അഭിനേത്രി, സംവിധായക, നിർമ്മാതാവ, രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് | filmfareawards = '''മികച്ച നടി'''<br />1973 ''[[സീത ഓർ ഗീത]]''<br />'''ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്‌മെന്റ്''' (1999)}} [[ബോളിവുഡ്]] ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ ഒരു നടിയും, എഴുത്തുകാരിയും സംവിധായികയും നിർമ്മാതാവും [[ഭരതനാട്യം|ഭരതനാട്യ]] നർത്തകിയും സർവ്വോപരി ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരിയുമാണ് '''ഹേമ മാലിനി''' ([[Tamil language|Tamil]]: ஹேமமாலினி, [[ഹിന്ദി]]:हेमा मालिनी) (ജനനം: ഒക്ടോബർ 16, 1948). 1961 ൽ ''ഇതു സത്തിയം'' എന്ന തമിഴ് സിനിമയിലൂടെ അവർ ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് പ്രവേശിച്ചു. 1968ൽ ''സപ്നോ കാ സൗദാഗർ'' (1968) എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ച ഹേമ മാലിനി പിന്നീട് നിരവധി [[ബോളിവുഡ്]] ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അഭിനയിച്ചു. 1970കളിലെ ഒരു ഹിന്ദി ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ പ്രധാന നടിയായിരുന്നു ഹേമ. [[ഷോലെ]] എന്ന വൻ വിജയമായിരുന്ന ചിത്രത്തിലെ നായിക കഥാപാത്രമായി അഭിനയിച്ചത് വളരെയധികം ശ്രദ്ധ നേടിയിരുന്നു. തന്റെ മിക്ക ചിത്രങ്ങളിലും ഭാവി ഭർത്താവായ [[ധർമ്മേന്ദ്ര|ധർമേന്ദ്രയ്‌ക്കൊപ്പവും]] അക്കാലത്തെ പ്രശസ്ത താരങ്ങളായിരുന്ന [[രാജേഷ് ഖന്ന]], [[ദേവ് ആനന്ദ്]] എന്നിവരോടൊപ്പവുമാണ് അവർ അഭിനയിച്ചത്.<ref name="Rediff 2003">[http://in.rediff.com/movies/2003/oct/16sd4.htm ''A dream called Hema Malini.''] Rediff.com. Accessed 24 September 2009.</ref> തുടക്കത്തിൽ "ഡ്രീം ഗേൾ" എന്ന പേരു നേടിയ ഹേമമാലിനി, 1977 ൽ അതേ പേരിലുള്ള ഒരു സിനിമയിലും അഭിനയിച്ചു.<ref name="Rediff 20032">[http://in.rediff.com/movies/2003/oct/16sd4.htm ''A dream called Hema Malini.''] Rediff.com. Accessed 24 September 2009.</ref> ഹാസ്യ, നാടകീയ വേഷങ്ങളും ഒപ്പം നർത്തകിയെന്ന നിലയിലും അവർ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="b'wooddiva">[http://www.hindu.com/mp/2010/12/03/stories/2010120351811100.htm ''Abhinetri (1970)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121110152932/http://www.hindu.com/mp/2010/12/03/stories/2010120351811100.htm |date=2012-11-10 }} ''The Hindu'' 3 December 2010. Accessed 30 June 2011.</ref><ref name="top actresses">{{Cite web|url=http://boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=top_actress|title=''Top Actresses.'' Box Office India. Accessed 8 January 2008.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131017104803/http://boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=top_actress|archivedate=17 October 2013|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.hindu.com/fr/2009/05/01/stories/2009050151260600.htm ''Friday Review Chennai / Tribute : Bollywood's macho man bids goodbye.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090506081216/http://www.hindu.com/fr/2009/05/01/stories/2009050151260600.htm |date=2009-05-06 }} ''The Hindu'' 1 May 2009 Accessed 14 June 2011.</ref><ref>[http://www.ibosnetwork.com/asp/topactors.asp?isactress=true ''Top Box Office Draws of Indian Cinema.'']{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} IBOS. Accessed 24 September 2009.</ref> 1976 മുതൽ 1980 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രതിഫലം പറ്റിയ ഇന്ത്യൻ നടിമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ.<ref>{{cite news|title=Hema Malini was one of the highest-paid actresses in 1976-1980 - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/did-you-know/Hema-Malini-was-one-of-the-highest-paid-actresses-in-1976-1980/articleshow/48280475.cms|accessdate=27 September 2019|work=The Times of India|date=30 July 2015|language=en}}</ref> തന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിലുടനീളം മികച്ച നടിക്കുള്ള 11 [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം|ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാര]] നാമനിർദ്ദേശങ്ങൾ ലഭിച്ച അവർ 1973 ൽ ഈ പുരസ്കാരം നേടിയിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/event/ev0000245/1973|title=Filmfare Awards|accessdate=20 July 2017|year=1973|website=imdb}}</ref> 2000 ൽ അവർ ഫിലിംഫെയർ ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെൻറ് അവാർഡും ഒപ്പം ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ നൽകുന്ന നാലാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മശ്രീ|പത്മശ്രീയും]] നേടിയിരുന്നു.<ref name="padma">[http://www.hindu.com/2000/01/27/stories/02270005.htm ''Padma Vibhushan, Padma Bhushan, Padma Shri awardees.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100414041137/http://www.hindu.com/2000/01/27/stories/02270005.htm |date=2010-04-14 }} ''The Hindu'' 27 January 2000 Accessed 14 June 2011.</ref> ഇന്ത്യൻ സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് 2012 ൽ സർ പദംപത് സിംഘാനിയ സർവകലാശാല അവർക്ക് ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് നൽകി.<ref name="Subhash K Jha">[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Here-comes-Dr-Hema-Malini/articleshow/16640990.cms ''Here comes Dr. Hema Malini!''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121017183202/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Here-comes-Dr-Hema-Malini/articleshow/16640990.cms|date=17 October 2012}} ''[[The Times of India]]'' 2 October 2012. Accessed 2 October 2012.</ref> ദേശീയ ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷന്റെ ചെയർപേഴ്‌സണായി ഹേമ മാലിനി സേവനമനുഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിനും നൃത്തത്തിനുമുള്ള സംഭാവനയ്ക്കും സേവനത്തിനും ദില്ലിയിലെ ഭജൻ സോപോരിയിൽ നിന്ന് 2006 ൽ അവർക്ക് സോപോരി അക്കാദമി ഓഫ് മ്യൂസിക് ആൻഡ് പെർഫോമിംഗ് ആർട്സ് (SaMaPa) വിറ്റസ്ത അവാർഡ് ലഭിച്ചു. ഇന്ത്യൻ സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് 2013 ൽ ആന്ധ്രാപ്രദേശ് സർക്കാരിൽ നിന്ന് എൻ‌ടി‌ആർ ദേശീയ അവാർഡും ലഭിച്ചു.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/spb-hema-malini-bag-ntr-awards/article17821614.ece|title=S.P. Balasubrahmanyam, Hema Malini bag NTR awards|first=Special|last=Correspondent|publisher=|newspaper=The Hindu|date=5 April 2017}}</ref> [[ബോളിവുഡ്|ബോളിവുഡിന്റെ]] ചരിത്രത്തിലെ അഭിവൃദ്ധി നേടിയ നടിമാരിൽ ഒരാളാണ് ഹേമ മാലിനി.<ref>http://www.ibosnetwork.com/asp/topactors.asp?isactress=true{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2003 മുതൽ 2009 വരെ ഹേമ മാലിനി [[ബി.ജെ.പി.|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച് പാർലമെന്റിന്റെ ഉപരിസഭയായ [[രാജ്യസഭ|രാജ്യ സഭയിൽ]] അംഗമായിരുന്നു.<ref name="PIB">[http://164.100.24.167:8080/members/website/Mainweb.asp?mpcode=1922 Smt. Hema Malini, Member of Parliament (Rajya Sabha)- Bio Data] Press Information Bureau of India.</ref> 2014 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അവർ [[ലോക്‌സഭ|ലോക്സഭയിലേക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ചാരിറ്റബിൾ, സോഷ്യൽ സംരംഭങ്ങളിൽ അവർ ഏർപ്പെടുന്നു. നിലവിൽ ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഫോർ കൃഷ്ണ കോൺഷ്യസ്നെസിന്റെ (ISKCON) ശാശ്വതാംഗം കൂടിയാണ് ഹേമ മാലിനി.<ref>{{Cite web|url=http://www.catchnews.com/culture-news/janmashtami-2019-bjp-mp-hema-malini-sings-bhajan-offers-prayer-at-iskcon-temple-video-goes-viral-170487.html|title=Janmashtami 2019: BJP MP Hema Malini sings bhajan, offers prayer at ISKCON temple; video goes viral|access-date=2020-07-11|website=CatchNews.com|language=en}}</ref> നൃത്തം, അഭിനയം എന്നിവയിൽ അവർ വിമർശകരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റിയിരുന്നു. == ആദ്യകാലവും കുടുംബവും == ഹേമ മാലിനി R. ചക്രവർത്തി ജനിച്ചത് [[തമിഴ് നാട്|തമിഴ് നാടിലെ]] [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]] ജില്ലയിലെ [[അമ്മൻ‌കുടി]] എന്ന സ്ഥലത്താണ്. V.S.R. ചക്രവർത്തി, ഹയ ലക്ഷ്മി എന്നിവരുടെ പുത്രിയായി<ref>{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/india/my-dad-opposed-my-marriage-hema-259863.html|title=My dad opposed my marriage: Hema|accessdate=21 February 2016|publisher=IBNLive.com|archive-date=2016-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808011920/http://www.ibnlive.com/news/india/my-dad-opposed-my-marriage-hema-259863.html|url-status=dead}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?ei=8prkUKTKLIK8rAesv4GQBA&id=8L8aAQAAIAAJ&dq=hema+malini+iyengar&q=iyengar#search_anchor ''Hema Malini.''] Living Media International Limited 2004 p23.</ref> ഒരു തമിഴ് അയ്യങ്കാർ<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=8L8aAQAAIAAJ&dq=hema+malini+iyengar&q=iyengar#search_anchor|title=India Today International|publisher=Living Media International Limited|year=2004|page=23.<br> "''I'm a pukka Iyengar Brahmin...''"}}</ref> ബ്രാഹ്മണ കുടുംബത്തിലായിരുന്ന അവരുടെ ജനനം. [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] ആന്ധ്ര മഹിളാ സഭയിൽ പഠനം നടത്തിയ അവരുടെ ഇഷ്ടവിഷയം [[ചരിത്രം|ചരിത്രമായിരുന്നു]].<ref name="telegraph1">[http://www.telegraphindia.com/1110629/jsp/telekids/story_14171108.jsp ''My Fun Days.''] Telegraph India 29 June 2011. Accessed 6 July 2011.</ref> പതിനൊന്നാം ക്ലാസ് വരെ DTEA മന്ദിർ മാർഗിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം അഭിനയ ജീവിതത്തിലേയ്ക്ക് പ്രവേശിച്ചു.<ref name="rajyasabha">[http://india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=1922 ''Detailed Profile, Smt. Hema Malini, Members of Parliament (Rajya Sabha), Who's Who, Government: National Portal of India.''] India.gov.in Accessed 6 July 2011.</ref> [[ധർമ്മേന്ദ്ര|ധർമേന്ദ്രയുമായുള്ള]] അവരുടെ ആദ്യ ചിത്രം ''തും ഹസീൻ മെയ്ൻ ജവാൻ'' (1970) ആയിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://highlightsindia.com/hema-malini-biography-career-awards-net-worth/|title=Hema Malini-Biography, Career, Awards and Net Worth|date=20 May 2017|publisher=}}</ref> 1980 ൽ ഇരുവരും വിവാഹിതരായി.<ref name="newindianexpress">{{cite news|title=Hema Malini Drives into Mathura Nagari|url=http://www.newindianexpress.com/states/karnataka/Hema-Malini-Drives-into-Mathura-Nagari/2014/04/02/article2144667.ece|accessdate=18 June 2016|publisher=[[New Indian Express]]|date=2 April 2014|archive-date=2016-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808202922/http://www.newindianexpress.com/states/karnataka/Hema-Malini-Drives-into-Mathura-Nagari/2014/04/02/article2144667.ece|url-status=dead}}</ref><ref name="dnaindia">{{cite news|title=From Hema Malini-Dharmendra, Rekha-Vinod Mehra to Aamir Khan-Reena: Bollywood's most controversial and secret marriages|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-from-hema-malini-dharmendra-rekha-vinod-mehra-to-aamir-khan-reena-bollywoods-most-controversial-and-secret-marriages-1944902|accessdate=18 June 2016|publisher=[[Daily News and Analysis]]|date=3 January 2014}}</ref> അക്കാലത്ത് വിവാഹിതനായിരുന്ന ധർമേന്ദ്രയ്ക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ബോളിവുഡ് താരങ്ങളായി മാറിയ [[സണ്ണി ദെയോൾ|സണ്ണി ഡിയോൾ]], [[ബോബി ഡിയോൾ]] എന്നീ ആൺകുട്ടികളും, വിജീത, അജീത എന്നീ പെൺകുട്ടികളുമായി നാലു മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. ഹേമ മാലിനിയ്ക്കും ധർമേന്ദ്രക്കും [[ഇഷ ഡിയോൾ|ഇഷാ ഡിയോൾ]] (ജനനം 1981),<ref>Times of India 30/6/12</ref> അഹാന ഡിയോൾ (ജനനം 1985) എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പെൺമക്കളാണുള്ളത്.<ref>Joshi T. [http://www.mid-day.com/entertainment/2009/may/260509-Guzaarish-Ahana-Deol-VJ-Aditya-Aishwarya-Hrithik-Roshan.htm ''Ahana Deol and boyfriend VJ Aditya working together in Guzaarish.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120202192833/http://www.mid-day.com/entertainment/2009/may/260509-Guzaarish-Ahana-Deol-VJ-Aditya-Aishwarya-Hrithik-Roshan.htm |date=2012-02-02 }} Mid-day.com 26 May 2009 Accessed 6 July 2011.</ref><ref>[http://www.hindu.com/mp/2009/10/10/stories/2009101050230200.htm ''Metro Plus Mangalore, Cinema : Sister act!''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130905205345/http://www.hindu.com/mp/2009/10/10/stories/2009101050230200.htm |date=2013-09-05 }} ''The Hindu'' 10 October 2009 Accessed 6 July 2011.</ref><ref>[http://www.telegraphindia.com/1110303/jsp/entertainment/story_13658720.jsp ''Next in line.''] The Telegraph, Kolkota. 3 March 2011. Accessed 6 July 2011.</ref> ''ഫൂൽ ഔർ കാന്റെ'', ''റോജ'', ''അന്നയ്യ'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ നായികയായി അഭിനയിച്ച [[മധു രഘുനാഥ്]] ഹേമ മാലിനിയുടെ ഭാഗിനേയിയാണ്. 2015 ജൂൺ 11 ന് ഇളയമകൾ അഹാന ഡിയോൾ തന്റെ ആദ്യ സന്തതിയായ ഡാരിയൻ വോഹ്രയ്ക്ക് ജന്മം നൽകിയതോടെ ഹേമ മാലിനി മുത്തശ്ശിയായി. 2017 ഒക്ടോബർ 20 ന് മൂത്തപുത്രിയായ ഇഷാ ഡിയോൾ തക്താനി, രാധ്യ തക്താനി എന്ന പെൺകുട്ടിക്ക് ജന്മം നൽകിയപ്പോൾ അവർ രണ്ടാം തവണയും മുത്തശ്ശിയായി.<ref>{{cite news|title=First Child|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/celebs-who-made-headlines-in-2016/hema-malinis-daughter-esha-deol-pregnant-with-her-first-child/photostory/58336281.cms|publisher=Times Of India|access-date=25 October 2017}}</ref> == ആദ്യകാലവേഷങ്ങൾ == ഹേമമാലിനിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസം കഴിഞ്ഞത് [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലാണ്]]. ആദ്യ അഭിനയം ഇതു സത്തിയം (1961) എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലേയും 1965 ലെ ''പാണ്ഡവ വനവാസം'' എന്ന [[തെലുങ്ക്]] ചിത്രത്തിലേയും നർത്തകിയുടെ ചെറിയ വേഷങ്ങൾ ആയിരുന്നു. പക്ഷേ ഇതിനു ശേഷം സിനിമയിൽ അഭിനയിക്കാനുള്ള ശ്രമം നടത്തിയെങ്കിലും വിജയിച്ചില്ല. പിന്നീട് 1968 ൽ ബോളിവുഡ്ഡിൽ ''സപ്നോം കാ സൗദാഗർ'' <ref name="dgirl">[http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/25dinesh.htm ''Hema Malini: Bollywood's dreamgirl.''] Rediff.com 25 October 2002. Accessed 1 July 2011</ref>എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[രാജ് കപൂർ|രാജ് കപൂറിനൊപ്പം]] നായികയായി അഭിനയിച്ചു. 1970 ൽ [[ദേവ് ആനന്ദ്]] നായകനായി അഭിനയിച്ച ''ജോണി മേരാ നാം എന്ന ചിത്രം '' വിജയമായിരുന്നു. അതിനു ശേഷം ഹേമ ഒരു സൂപ്പർ സ്റ്റാർ ആയി വളരുകയായിരുന്നു. 1972 ൽ ഇരട്ട വേഷത്തിൽ [[ധർമേന്ദ്ര|ധർമേന്ദ്രയുടെ]] നായികയായി അഭിനയിച്ച ''സീത ഓറ് ഗീത'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് ഫിലിംഫെയർ മികച്ച നടിയുടേ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref name="seeta">[http://movies.rediff.com/slide-show/2009/may/25/slide-show-1-revisiting-seeta-aur-geeta.htm ''Revisiting Seeta Aur Geeta.''] Rediff.com 25 May 2009 Accessed July 2011</ref> ബോളിവുഡിൽ ഹേമ സ്വപ്ന സുന്ദരി എന്നർഥം വരുന്ന ഡ്രീം ഗേൾ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.<ref name="dgirl2">[http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/25dinesh.htm ''Hema Malini: Bollywood's dreamgirl.''] Rediff.com 25 October 2002. Accessed 1 July 2011</ref> === 1970–1978 === ഹേമ നായികയായി അഭിനയിച്ച ''ജോണി മേര നാം'' എന്ന ചിത്രം ഒരു മികച്ച വിജയമായതോടെ ''ആന്താസ്'' (1971), ''ലാൽ പഥാർ'' (1971) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ ശക്തമായ വേഷങ്ങൾ ഒരു താരമായി ചിരപ്രതിഷ്ഠ നേടുന്നതിന് അവരെ സഹായിച്ചു.<ref name="dgirl3">[http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/25dinesh.htm ''Hema Malini: Bollywood's dreamgirl.''] Rediff.com 25 October 2002. Accessed 1 July 2011</ref> 1972 ൽ ''[[സീത ഔർ ഗീത]]യിൽ'' [[ധർമ്മേന്ദ്ര|ധർമേന്ദ്ര]], [[സഞ്ജീവ് കുമാർ]] എന്നിവർക്കൊപ്പം ഇരട്ട വേഷത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഈ സിനിമ മികച്ച വിജയം നേടിയതോടെ അവർ താരറാണിയായി മാറി. ഈ ചിത്രത്തിനുള്ള വേഷം മികച്ച നടിക്കുള്ള അവാർഡും അവർക്ക് സമ്മാനിച്ചു.<ref name="firstff">[https://web.archive.org/web/20130906184702/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/366872.cms ''The Winners – 1972– The 51st Filmfare Awards.''] ''The Times of India.'' 14 June 2011.</ref> സന്യാസി, ധർമ്മാത്മ, പ്രതിഗ്യ, [[ഷോലെ]], ത്രിശൂൽ എന്നിവങ്ങനെ അവർ അഭിനയിച്ച വിജയകരമായ ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക വളരെ നീണ്ടതാണ്. എഴുപതുകളിലെ ഏറ്റവും മികച്ച താര ജോഡികളിലൊന്നായിരുന്ന ഹേമ മാലിനിയും ധർമേന്ദ്രയും ചേർന്ന് ''ഷറഫാത്ത്'', തും ''ഹസീൻ മെയ്ൻ ജവാൻ'', ''നയാ സമാന'', ''രാജാ ജാനി'', ''സീത ഔർ ഗീത, പഥർ ഔർ പായൽ,'' ''ദോസ്ത്'' (1974), ''ഷോലെ'' (1975), ''ചരസ്, ജുഗ്നു, ആസാദ്'' (1978), ''ദില്ലഗി'' (1978) തുടങ്ങി 28 ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ''ആന്താസ്, പ്രേം നഗർ'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ [[രാജേഷ് ഖന്ന|രാജേഷ് ഖന്നയുടെ]] നായികയായുള്ള വേഷങ്ങൾ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി. എന്നിരുന്നാലും ഈ ജോഡികളുടെ ''മെഹബൂബ, ജന്ത ഹവാൽദാർ'' തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ ബോക്‌സോഫീസിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ചില്ല. === 1980–1997 -വ്യാവസായിക വിജയങ്ങൾ === 80 കളിൽ ''ക്രാന്തി, നസീബ്, സാത്തേ പെ സാത്തേ, രജപുത്'' തുടങ്ങിയ ബിഗ് ബജറ്റ് സിനിമകളിൽ  അഭിനയിക്കുകയും അവയിൽ മിക്കതും ബോക്സോഫീസിൽ വിജയംവരിക്കുകയുംചെയ്തു. അമ്മയായതിനുശേഷവും ''ആന്ധി തൂഫാൻ, ദുർഗ, രാംകാലി, സീതാപൂർ കി ഗീത, ഏക് ചാദർ മെയിലി സി, റിഹായ്, ജമൈ രാജ'' തുടങ്ങിയ സിനിമകളിൽ നായികാ പ്രാധാന്യമുള്ള വേഷങ്ങളിൽ തുടർന്നു. ഈ കാലയളവിൽ, ഭർത്താവ് ധർമേന്ദ്രയ്‌ക്കൊപ്പമുള്ള അവരുടെ സിനിമകളിൽ ''ആലിബാബ ഔർ 40 ചോർ, ബഗാവത്, സാമ്രാട്ട്, റസിയ സുൽത്താൻ, രാജ് തിലക്'' എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ''ദർദ്, ബന്ദിഷ്, കുദ്രത്, ഹം ഡോനോ, രജപുത്, ബാബു, ദുർഗ, സീതാപൂർ കി ഗീത, പാപ് കാ അന്ത്'' തുടങ്ങിയ സിനിമകളിൽ [[രാജേഷ് ഖന്ന|രാജേഷ് ഖന്നയുടെ]] നായികയായും തുടരുകയും ഇവയിൽ ചിലത് ശരാശരി വിജയങ്ങളായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. 1992 ൽ [[ഷാരൂഖ് ഖാൻ]], [[ദിവ്യ ഭാരതി]] എന്നിവരെ വച്ച് ''ദിൽ ആശ്ന ഹേ'' എന്ന ചിത്രം നിർമ്മിക്കുകയും സംവിധാനം നിർവ്വഹിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭാഗിനേയി [[മധു രഘുനാഥ്]], നടൻ [[സുദേഷ് ബെറി]] എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ച ''മോഹിനി'' (1995) എന്ന രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിന്റെയും നിർമ്മാണത്തോടൊപ്പം സംവിധാനവും അവർ നിർവ്വഹിച്ചു. തുടർന്ന് നൃത്തത്തിലും ടെലിവിഷൻ ജോലികളിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഇടയ്ക്കിടെ മാത്രമേ സിനിമകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ.<ref name="dgirl4">[http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/25dinesh.htm ''Hema Malini: Bollywood's dreamgirl.''] Rediff.com 25 October 2002. Accessed 1 July 2011</ref>  1997 ൽ [[വിനോദ് ഖന്ന|വിനോദ് ഖന്നയുടെ]] പുത്രൻ [[അക്ഷയ് ഖന്ന|അക്ഷയ് ഖന്നയുടെ]] അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചതും അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചതുമായ ''ഹിമാലയ പുത്ര'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. === 2000 – ഇതുവരെ === വർഷങ്ങളോളം സിനിമാ രംഗത്തു നിന്ന് വിട്ടുനിന്നശേഷം ''ബാഗ്ബാൻ'' (2003)<ref name="dgirl5">[http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/25dinesh.htm ''Hema Malini: Bollywood's dreamgirl.''] Rediff.com 25 October 2002. Accessed 1 July 2011</ref> എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ഹേമ മാലിനി അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവരുകയും ഈ ചിത്രത്തിലെ വേഷത്തിന്  ഫിലിംഫെയറിന്റെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അവാർഡ് നാമനിർദേശം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 2004 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''വീർ-സാറ'' എന്ന സിനിമയിലും 2007 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ലാഗാ ചുനാരി മെയ്ൻ ദാഗിലും അവർ അതിഥി വേഷത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 2010 ൽ തന്റെ സഹതാരമായിരുന്ന [[രേഖ (ബോളിവുഡ് ചലച്ചിത്രനടി)|രേഖയ്‌ക്കൊപ്പം]] ''സാദിയാൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. 2011 ൽ ''ടെൽ മി ഓ ഖുദ'' എന്ന മൂന്നാമത്തെ ചലച്ചിത്രം നിർമ്മിക്കുകയും സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്ത അവർ ഇതിൽ ഭർത്താവ് ധർമേന്ദ്രയേയും മകൾ ഇഷാ ഡിയോളിനേയും അഭിനയിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും ഇത് ഒരു ബോക്സ് ഓഫീസ് പരാജയമായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/2010/hema-malini-director-260710.html|title=Dream Girl &#124; Esha Deol|accessdate=4 December 2011|date=26 July 2010|publisher=Entertainment.oneindia.in|author=Kalyani Prasad Keshri|archive-date=2011-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110221045425/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/news/2010/hema-malini-director-260710.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Hema-Malini-s-Diwali-wish-for-Tell-Me-O-Khuda/Article1-761404.aspx|title=Hema Malini's Diwali wish for Tell Me O Khuda|work=Hindustan Times|date=25 October 2011|accessdate=4 December 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111128035604/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Hema-Malini-s-Diwali-wish-for-Tell-Me-O-Khuda/Article1-761404.aspx|archivedate=28 November 2011}}</ref> 2017 ൽ വിനോദ് ഖന്നയുടെ അവസാന ചിത്രമായിരുന്ന ''ഏക് തി റാണി ഐസി ഭി'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഗ്വാളിയറിലെ വിജയ രാജെ സിന്ധ്യയുടെ വേഷത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നിയായി അഭിനയിച്ചു. ഗുൽ ബഹാർ സിങ് സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രം 21 ഏപ്രിൽ 2017 നാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത് ഹേമമാലിനിയുടെ ഏറ്റവും പുതിയ ചിത്രം [[രാജ്കുമാർ റാവു]], [[രാകുൽ പ്രീത് സിങ്]] എന്നിവരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ച് 2020 ജനുവരി 3 നു പുറത്തിറങ്ങിയ ഷിംല മിർച്ചിയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/shimla-mirchi-trailer-rajkummar-rao-romances-hema-malini-rakul-preet-in-ramesh-sippys-comeback-directorial/532066|title=Shimla Mirchi trailer: Rajkummar Rao romances Hema Malini, Rakul Preet in Ramesh Sippy's comeback directorial|access-date=29 December 2019|last=|first=|date=26 December 2019|website=www.timesnownews.com|language=en}}</ref> == രാഷ്ടീയ രംഗം == 1999 ൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] (ബിജെപി) സ്ഥാനാർത്ഥിയും മുൻ ബോളിവുഡ് നടനുമായിരുന്ന വിനോദ് ഖന്നയ്ക്ക് വേണ്ടി പഞ്ചാബിലെ ഗുരുദാസ്പൂരിലെ ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഹേമ മാലിനി പ്രചാരണം നടത്തി. 2004 ഫെബ്രുവരിയിൽ അവർ ഔദ്യോഗികമായി ബിജെപിയിൽ ചേർന്നു.<ref name="BJP">[http://www.hindu.com/2004/02/20/stories/2004022007841100.htm ''Hema Malini joins BJP.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040403235216/http://www.hindu.com/2004/02/20/stories/2004022007841100.htm |date=2004-04-03 }} ''The Hindu'' 20 February 2004 Accessed 14 June 2011.</ref> 2003 മുതൽ 2009 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ അന്നത്തെ രാഷ്ട്രപതി [[എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം|ഡോ. എ.പി.ജെ. അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ]] നാമനിർദ്ദേശത്തിൽ അവർ പാർലമെന്റിന്റെ ഉപരിസഭയായ രാജ്യസഭയിൽ എംപിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 2010 മാർച്ചിൽ ഹേമ മാലിനിയെ ബിജെപിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാക്കുകയും 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ പാർട്ടി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി അനന്ത് കുമാർ അവരെ ശുപാർശ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref name="secretary">[http://www.hindu.com/2011/02/19/stories/2011021966281000.htm ''Karnataka News : BJP picks Hema Malini for RS.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226095251/http://www.hindu.com/2011/02/19/stories/2011021966281000.htm |date=2011-02-26 }} ''The Hindu'' 19 February 2011 Accessed 14 June 2011.</ref> 2014 ലെ ലോക്സഭയിലേക്കുള്ള പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അവർ മഥുര മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന അംഗം ജയന്ത് ചൗധരിയെ (ആർ‌എൽ‌ഡി) 3,30,743 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തുകയും ലോക്സഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>[http://zeenews.india.com/news/general-elections-2014/hema-malini-makes-dream-debut-in-mathura_932712.html ''Hema Malini makes dream debut in Mathura.''] Zeenews 2014.</ref><ref>[http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS2417.htm?ac=17 ''Constituency wise.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140529230845/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS2417.htm?ac=17 |date=2014-05-29 }} ECI results.</ref><ref name="BJP2">[http://www.hindu.com/2004/02/20/stories/2004022007841100.htm ''Hema Malini joins BJP.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040403235216/http://www.hindu.com/2004/02/20/stories/2004022007841100.htm |date=2004-04-03 }} ''The Hindu'' 20 February 2004 Accessed 14 June 2011.</ref><ref name="secretary2">[http://www.hindu.com/2011/02/19/stories/2011021966281000.htm ''Karnataka News : BJP picks Hema Malini for RS.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226095251/http://www.hindu.com/2011/02/19/stories/2011021966281000.htm |date=2011-02-26 }} ''The Hindu'' 19 February 2011 Accessed 14 June 2011.</ref> \ ==സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളിലെ ഇടപെടൽ== മൃഗങ്ങളുടെ അവകാശ സംഘടനയായ പെറ്റ ഇന്ത്യയുടെ പിന്തുണക്കാരിലൊരാളാണ് ഹേമ മാലിനി. മുംബൈയിലെ തിരക്കേറിയ തെരുവുകളിൽ നിന്ന് കുതിരവണ്ടികൾ നിരോധിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് 2009 ൽ അവർ മുംബൈ മുനിസിപ്പൽ കമ്മീഷണർക്ക് ഒരു കത്തെഴുതിയിരുന്നു.<ref>[http://zeenews.india.com/entertainment/and-more/hema-malini-campaigns-for-being-vegetarian_144166.html ''Hema Malini campaigns for being vegetarian''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160106225957/http://zeenews.india.com/entertainment/and-more/hema-malini-campaigns-for-being-vegetarian_144166.html |date=2016-01-06 }} Zee News 8 October 2013</ref> [[കാളപ്പോര്]] (ജല്ലിക്കെട്ട്) നിരോധിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് 2011 ൽ അവർ അന്നത്തെ കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി വനം മന്ത്രി [[ജയറാം രമേശ്|ജയറാം രമേശിന്]] കത്തെഴുതി.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/india/Ban-Tamil-Nadus-jallikattu-Hema-Malini/articleshow/9102732.cms ''Ban Tamil Nadu's jallikattu: Hema Malini.''] Times of India 4 July 2011.</ref> "പെറ്റ പേഴ്‌സൺ ഓഫ് ദ ഇയർ" എന്ന സ്ഥാനപ്പേരും അവർ നേടി.<ref>[http://www.deccanherald.com/content/212905/hema-malini-named-peta-person.html ''Hema Malini named PETA Person of the Year.''] Deccan Herald 19 December 2011.</ref>   == മറ്റു മേഖലകൾ == [[File:Hema_Bharatnatyam.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hema_Bharatnatyam.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|330x330ബിന്ദു|ഹേമ മാലിനി ഒരു നൃത്ത വേദിയിൽ.]] ===നർത്തന രംഗം=== പരിശീലനം ലഭിച്ച ഒരു [[ഭരതനാട്യം|ഭരതനാട്യ]] നർത്തകിയാണ് ഹേമ മാലിനി. അവരുടെ പെൺമക്കളായ ഇഷാ ഡിയോളും അഹാന ഡിയോളും പരിശീലനം ലഭിച്ച ഒഡീസി നർത്തകികളാണ്. ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി പരമ്പര എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു നിർമ്മാണത്തിൽ അവർ മാലിനിക്കൊപ്പം നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>[http://www.hindu.com/thehindu/lf/2002/06/16/stories/2002061601530200.htm Star daughter awaits a big hit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121110153122/http://www.hindu.com/thehindu/lf/2002/06/16/stories/2002061601530200.htm |date=2012-11-10 }}, ''The Hindu'' 16 June 2002 Accessed 14 June 2011.</ref><ref>[http://www.hindu.com/fr/2011/03/25/stories/2011032550140300.htm Friday review Hyderabad / Dance : Goddess of valour.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121110153006/http://www.hindu.com/fr/2011/03/25/stories/2011032550140300.htm |date=2012-11-10 }} ''The Hindu'' 25 March 2011 Accessed 14 June 2011.</ref> ഖജുരാഹോ നൃത്തോത്സവത്തിൽ തന്റെ പെൺമക്കളോടൊപ്പം അവർ നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>[http://www.hindu.com/2011/02/03/stories/2011020367570700.htm Hema Malini mesmerises at Khajuraho Dance Festival.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121110153443/http://www.hindu.com/2011/02/03/stories/2011020367570700.htm |date=2012-11-10 }} ''The Hindu'' 3 February 2011. Accessed 6 July 2011.</ref> കുച്ചിപ്പുടിയിൽ വേമ്പാടി ചിന്ന സത്യവും മോഹിനിയാട്ടത്തിൽ കലാമണ്ഡലം ഗുരു ഗോപാലകൃഷ്ണൻ എന്നിവർ ഹേമ മാലിനിയുടെ ഗുരുക്കളാണ്. തുളസിദാസിന്റെ രാംചരിത മാനസിൽ നരസിംഹം, രാമൻ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി നൃത്ത വേഷങ്ങൾ അവർ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.hindu.com/fr/2006/04/07/stories/2006040701730300.htm Friday review Hyderabad / Dance : Hema's celestial dance recital.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326064940/http://www.hindu.com/fr/2006/04/07/stories/2006040701730300.htm |date=2009-03-26 }} ''The Hindu'' 7 April 2006 Accessed 14 June 2011.</ref> 2007 ൽ, ദസറയുടെ തലേന്നാൾ നടന്ന പരിപാടിയിൽ മൈസൂറിൽ അവിടെ സതി, പാർവതി, ദുർഗ എന്നീ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തിരുന്നു.<ref>Kumar K. [http://www.hindu.com/2007/10/22/stories/2007102261390500.htm Hema Malini presents 'Durga' to a standing ovation.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024122932/http://www.hindu.com/2007/10/22/stories/2007102261390500.htm |date=2007-10-24 }} ''The Hindu'' 22 October 2007. Accessed 6 July 2011.</ref> നാട്യ വിഹാർ കലാകേന്ദ്ര എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു നൃത്ത വിദ്യാലയം ഹേമ മാലിനിയ്ക്ക് സ്വന്തമായുണ്ട്.<ref>[http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/hema-malini-enthrals-audience/article628920.ece Hema Malini enthrals audience.] ''The Hindu'' 13 September 2010. Accessed 25 June 2016.</ref> ===ടെലിവിഷൻ=== പുനീത് ഇസ്സാർ സംവിധാനം ചെയ്ത ''ജയ് മാതാ കി'' (2000) പോലുള്ള ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ ഹേമ മാലിനി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതിൽ ദുർഗാദേവിയുടെ വേഷമാണ് അവർ അവരിപ്പിച്ചത്.<ref>[http://www.tribuneindia.com/2003/20030330/spectrum/tv.htm ''Godly choices.''] The Sunday Tribune 30 March 2003. Accessed 10 January 2012.</ref> മറ്റ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ, സഹാറ വൺ ചാനലിലെ കാമിനി ദാമിനിയിൽ ഇരട്ട സഹോദരിമാരായും, അവർ സംവിധാനം ചെയ്ത നൂപൂർ എന്ന പരമ്പരയിൽ ഒരു ഭരതനാട്യം നർത്തകിയുമായും അഭിനയിച്ചു.<ref name="dgirl6">[http://www.rediff.com/entertai/2002/oct/25dinesh.htm ''Hema Malini: Bollywood's dreamgirl.''] Rediff.com 25 October 2002. Accessed 1 July 2011</ref> ===പ്രൊഡക്ഷൻ, പ്രൊമോഷണൽ ജോലി=== ഹിന്ദി വനിതാ മാസികയായ ന്യൂ വുമണിന്റെയും മേരി സഹേലിയുടെയും എഡിറ്ററായിരുന്നു മാലിനി. 2000-ൽ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷന്റെ ആദ്യ വനിതാ ചെയർപേഴ്‌സണായി മാലിനി മൂന്ന് വർഷത്തേക്ക് നിയമിതയായി. 2007-ൽ, മിനറൽ വാട്ടർ പ്യൂരിഫയർ സിസ്റ്റത്തിന്റെ നിർമ്മാതാക്കളായ കെന്റ് ആർഒ സിസ്റ്റംസുമായി മാലിനി ഒരു പ്രൊമോഷണൽ കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ചെന്നൈയിലെ ടെക്സ്റ്റൈൽ ഷോറൂമായ പോത്തിസിന്റെ ബ്രാൻഡ് അംബാസഡറായും മാലിനി മാറി. == പ്രധാന പുരസ്കാരങ്ങൾ == === ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരങ്ങൾ === * 1973 - മികച്ച നടി , ''സീത ഓർ ഗീത'' * 1999 - [[ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്‌മെന്റ്']] === മറ്റുള്ളവ === * 1998 - Guest of Honour Award at the 18th Ujala Cinema Express Awards <ref>{{Cite web |url=http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19980824/23650774.html |title=''Cinema Express'' awards presented<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-12-23 |archive-date=2008-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080907160859/http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19980824/23650774.html |url-status=dead }}</ref> * 2003 - [[Zee Cine Award for Lifetime Achievement]] * 2003 - [[Star Screen Award Jodi No. 1]], ''[[Baghban]]'' (with [[Amitabh Bachchan]]) * 2003 - Lifetime Achievement Award at the [[Bollywood Movie Awards]].<ref>{{Cite web |url=http://home.siliconindia.com/communityevents/communitynews.asp?newsno=18968&newscat=Community-events |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-12-23 |archive-date=2007-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012163155/http://home.siliconindia.com/communityevents/communitynews.asp?newsno=18968&newscat=Community-events |url-status=dead }}</ref> * 2004 - [[Bollywood Movie Award - Most Sensational Actress]] for ''[[Baghban]]''. * 2004 - Sports World's "Jodi of the Year" along with [[Amitabh Bachchan]] for ''[[Baghban]]'' <ref>{{Cite web |url=http://www.geocities.com/bibhua2000/swfilm.html |title=swfilm<!-- Bot generated title --> |access-date=2007-07-03 |archive-date=2007-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070703052027/http://www.geocities.com/bibhua2000/swfilm.html |url-status=live }}</ref> * 2004 - Icon of the year <ref>[http://sify.com/peopleandplaces/tellyrama/fullstory.php?id=13389965 The awards season begins - Sify.com<!-- Bot generated title -->]</ref> === നേട്ടങ്ങൾ === * 2000 - [[പത്മ ശ്രീ]] , പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. * 2004 - "Living Legend Award" by the Federation of Indian Chamber of Commerce and Industry ([[FICCI]]) in recognition of her contribution to the Indian entertainment industry.<ref>[http://www.tribuneindia.com/2004/20040328/spectrum/main4.htm The Sunday Tribune - Spectrum<!-- Bot generated title -->]</ref> * 2007 - The [[2007 Bangkok International Film Festival]] screened several films starring Hema Malini in a special tribute programme.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=a0ea2afc-786f-4182-a3ee-4640dceb5398&&Headline=Hema+upbeat+about+first+international+retrospective |title=Hema upbeat about first international retrospective- Hindustan Times<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-12-23 |archive-date=2009-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107073840/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=a0ea2afc-786f-4182-a3ee-4640dceb5398&&Headline=Hema+upbeat+about+first+international+retrospective |url-status=dead }}</ref> * 2008 - Honoured for her contribution to classical dance. [http://www.bollywoodsamachar.com/ShowNews.asp?NewsSite=&NewsUrl=http://www.ibnlive.com/news/hema-malini-honoured-for-contribution-to-dance/60782-8.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304113653/http://www.bollywoodsamachar.com/ShowNews.asp?NewsSite=&NewsUrl=http%3A%2F%2Fwww.ibnlive.com%2Fnews%2Fhema-malini-honoured-for-contribution-to-dance%2F60782-8.html |date=2016-03-04 }} ==പാരമ്പര്യം== ജൂൺ 2021 വരെ, മാലിനിയെക്കുറിച്ചുള്ള മൂന്ന് ജീവചരിത്ര പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു: ഹേമ മാലിനി: ദിവ അൺവെയിൽഡ് (2005) കൂടാതെ രാം കമൽ മുഖർജിയുടെ ഹേമമാലിനി: ബിയോണ്ട് ദി ഡ്രീം ഗേൾ (2017), ഭാവന സോമയ്യയുടെ ഹേമമാലിനി: ദി ഓതറൈസ്ഡ് ബയോഗ്രഫി (2007) ==സിനിമകൾ== {{Main|ഹേമ മാലിനി അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ}} == അവലംബം == {{Reflist}} == കൂടുതൽ വായനക്ക് == * {{cite book | last = Somaaya | first = Bhawana | title = Hema Malini: the authorized biography | url = https://archive.org/details/hemamaliniauthor0000soma | publisher = Lotus Collection | location = New Delhi | year = 2007 | isbn = 8174364676}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Hema Malini}} * {{imdb name|id=0004564|name=Hema Malini}} * [http://www.hinduonnet.com/2004/02/20/stories/2004022007841100.htm Hema Malini joins BJP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090110155759/http://www.hinduonnet.com/2004/02/20/stories/2004022007841100.htm |date=2009-01-10 }} == അവലംബം == <references/> {{FilmfareBestActressAward}} [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിതകാലനേട്ടത്തിനുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭയിലേക്ക് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശ് രാഷ്ട്രീയത്തിലെ സ്ത്രീകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അഭിനേതാക്കളായ രാഷ്ട്രീയക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി നേതാക്കൾ]] 4c5dw7dlz0xo59zjhgt6zq4cs8w5x53 0 60211 4631003 4615918 2026-06-18T05:45:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631003 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Anna Paquin}} {{Infobox actor | name = അന്ന പാക്വിൻ | image = Anna Paquin 2009 adjusted.jpg | caption = അന്ന പാക്വിൻ 2009 ഏപ്രിൽ 13 ന്, ലോസ് ഏഞ്ചലസ്. | birth_name = അന്ന ഹെലൻ പാക്വിൻ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1982|7|24}} | birth_place = [[വിന്നിപെഗ്, മോണ്ടിടോബ]], [[കാനഡ]] | yearsactive = 1993–present | occupation = അഭിനേത്രി, നിർമ്മാതാവ് | awards ='''[[Academy Award for Best Supporting Actress|Best Supporting Actress]]'''<br />1993 ''[[ദ് പിയാനോ]]'' '''[[Satellite Award]] for Best Actress in a Series, Drama '''<br />'''2008''' ''[[ട്രൂ ബ്ലഡ്]]''<br /> [[Gotham Award]] for Best Cast'''<br />2005 ''[[The Squid and the Whale]]'' <br /> '''[[Los Angeles Film Critics Association Award for Best Supporting Actress|LAFCA Award for Best Supporting Actress]]'''<br />1993 ''[[ദ് പിയാനോ]]'' <br /> '''[[Online Film Critics Society Award for Best Ensemble|OFCS Award for Best Ensemble]]'''<br />2000 ''[[Almost Famous]]'' }} '''അന്ന പാക്വിൻ<ref name="Mathé">{{cite web|url=https://www.digitalspy.com/showbiz/10-things-about/a579224/10-things-about-true-bloods-anna-paquin/|title=10 Things About... True Blood's Anna Paquin|access-date=10 February 2025|last=Mathé|first=Charlotte|date=21 June 2014|website=[[Digital Spy]]}}</ref>''' (ജനനം: ജൂലൈ 24, 1982) [[അക്കാദമി അവാർഡ്]] ജേതാവായ ന്യൂസിലാൻഡ് അഭിനേത്രിയാണ്. വിന്നിപെഗിൽ ജനിച്ച് വെല്ലിംഗ്ടണിൽ വളർന്ന അന്ന ഹെലീൻ പാക്വിൻ, 1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പ്രണയ നാടകീയ ചിത്രമായ ''ദി പിയാനോ''യിലൂടെ അഭിനയരംഗത്തേക്ക് കടക്കുകയും പതിനൊന്നാം വയസ്സിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ് നേടി ഓസ്കാർ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ രണ്ടാമത്തെ വ്യക്തിയായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="Paquinny07">{{cite news|last=Crisell|first=Luke|title=Rogue Star|magazine=[[New York (magazine)|New York]]|date=21 May 2007|url=https://nymag.com/movies/features/32118/|access-date=21 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523084415/http://nymag.com/movies/features/32118/|archive-date=23 May 2007|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hellomagazine.com/profiles/anna-paquin/|title=Anna Paquin. Biography, news, photos and videos|access-date=24 July 2017|date=8 October 2009|website=[[Hello! (magazine)|Hello!]]}}</ref> ഒരു ബാലതാരമെന്ന നിലയിൽ, ''ഫ്ലൈ എവേ ഹോം'' (1996), ''ജെയ്ൻ ഐർ'' (1996), ''അമിസ്റ്റാഡ്'' (1997), ''ദി മെമ്പർ ഓഫ് ദി വെഡ്ഡിംഗ്'' (1997), ''എ വാക്ക് ഓൺ ദി മൂൺ'' (1999), കാമറൂൺ ക്രോയുടെ ഹാസ്യ നാടകീയ ചിത്രമായ ''ഓൾമോസ്റ്റ് ഫേമസ്'' (2000) എന്നിവയിലും അഭിനയിച്ചു. എക്സ്-മെൻ ഫ്രാഞ്ചൈസിയിൽ (2000–2006; 2014) റോഗ് എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പാക്വിൻ പ്രായപൂർത്തിയായപ്പോഴും പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. ''25th അവർ'' (2002), ''ട്രിക് ആർ ട്രീറ്റ്'' (2007), ''മാർഗരറ്റ്'' (2011), ''ദി ഗുഡ് ഡൈനോസർ'' (2015), ''ദി ഐറിഷ്മാൻ'' (2019) എന്നിവയാണ് അവരുടെ മറ്റ് പ്രധാന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ. HBO യുടെ വാമ്പയർ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയായ ട്രൂ ബ്ലഡിൽ (2008–2014) സൂക്കി സ്റ്റാക്ക്ഹൗസ് എന്ന പ്രധാന വേഷം അവർ അവതരിപ്പിച്ചതിന് 2009-ൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ്]] അവർക്ക് ലഭിച്ചു. മറ്റ് അംഗീകാരങ്ങൾക്കൊപ്പം, ''ബറി മൈ ഹാർട്ട് അറ്റ് വൂണ്ടഡ് നീ'' (2007) എന്ന ടെലിവിഷൻ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് പാക്വിൻ പ്രൈംടൈം [[എമ്മി അവാർഡ്|എമ്മി അവാർഡിനും]] ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡിനും നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടതോടൊപ്പം ദി കറേജിയസ് ഹാർട്ട് ഓഫ് ഐറീന സെൻഡ്‌ലർ (2009) എന്ന ടെലിവിഷൻ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് നോമിനേഷനും ലഭിച്ചു. == ആദ്യ ജീവിതം == [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] മോണ്ടിടോബയിലുള്ള വിന്നിപെഗിൽ<ref name="Tollestrup">{{cite interview|title=Interview: Anna Paquin|url=http://159.54.226.237/07_issues/070916/070916whosnews_anna_paquin.html|magazine=[[USA Weekend]]|interviewer-last=Tollestrup|interviewer-first=Jon|date=16 September 2007|access-date=4 July 2018|archive-date=26 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626110829/http://159.54.226.237/07_issues/070916/070916whosnews_anna_paquin.html|url-status=dead|archivedate=2015-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150626110829/http://159.54.226.237/07_issues/070916/070916whosnews_anna_paquin.html}}</ref> ഹൈസ്കൂൾ കായികാധ്യാപകനായ<ref name="Brian">{{cite web|url=https://hail.to/raphael-house-rudolf-steiner-school/article/imUz7Fk|title=Spotlight on a Staff Member|access-date=22 October 2022|last=Paquin|first=Brian|date=9 April 2021}}</ref> ബ്രയാൻ പാക്വിൻറെയും വെല്ലിംഗ്ടണിൽ നിന്നുള്ള ന്യൂസിലാൻഡ് ഇംഗ്ലീഷ് അദ്ധ്യാപികയായ<ref name="Taylor">{{cite news|last=Taylor|first=Kate|title=Just a small-town girl with a taste for the undead|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/just-a-small-town-girl-with-a-taste-for-the-undead/article20387150/|access-date=22 October 2022|work=[[The Globe and Mail]]|date=5 September 2008}}</ref><ref name="Ana Douglas">{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/these-10-hollywood-actors-all-hail-from-canada-2012-6|title=HAPPY CANADA DAY: These 10 Hollywood Actors All Hail From The North|access-date=22 October 2022|last=Douglas|first=Ana|date=1 July 2012|website=[[Business Insider]]}}</ref> മേരിയുടെയും (മുമ്പ്, ബ്രോഫി)<ref name="latimes">{{cite news|last=Dutka|first=Elaine|date=11 January 1994|title=A Young Star is Born in 'Piano'|newspaper=[[Los Angeles Times]]|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1994-01-11-ca-10819-story.html|access-date=15 September 2022}}</ref> മകളായി അന്ന പാക്വിൻ ജനിച്ചു. പാക്വിന് നാലു വയസുള്ളപ്പോൾ [[ന്യൂസിലാൻഡ്|ന്യൂസിലാൻഡിലേക്ക്]] താമസം മാറി. എട്ടു വയസു വരെ റാഫേൽ ഹൌസ് റുഡോൾഫ് സ്റ്റെയ്നർ സ്കൂളിലായിരുന്നു. മാതാപിതാക്കളുടെ മൂന്ന് മക്കളിൽ ഇളയവളായ പാക്വിന്, ഒരു സഹോദരനും സഹോദരിയും ഉണ്ട്..<ref name="Mathé2">{{cite web|url=https://www.digitalspy.com/showbiz/10-things-about/a579224/10-things-about-true-bloods-anna-paquin/|title=10 Things About... True Blood's Anna Paquin|access-date=10 February 2025|last=Mathé|first=Charlotte|date=21 June 2014|website=[[Digital Spy]]}}</ref><ref name="Reuters">{{cite news|title=Studios rush to cash in on Oscar night's cachet|url=https://www.newspapers.com/article/133330230/|access-date=11 June 2024|work=[[Toronto Star]]|agency=[[Reuters]]|date=23 March 1994|location=Los Angeles|via=[[Newspapers.com]]}}</ref><ref name="guardian1">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2000/aug/06/features.magazine|newspaper=[[The Observer]]|title=X Appeal|date=6 August 2000|access-date=15 September 2022}}</ref><ref name="macdonald">{{cite news|last=MacDonald|first=Marianne|title=Anna Paquin: interview for 'True Blood'|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/tvandradio/6255974/Anna-Paquin-interview-for-True-Blood.html|access-date=22 October 2022|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|date=4 October 2009}}</ref> അവരുടെ പിതാവ് ഡച്ച്, ഫ്രഞ്ച് വംശജനാണ്..<ref>{{cite news|title=Agnes Tuckwell (nee Janzen)|newspaper=Winnipeg Free Press|url=https://passages.winnipegfreepress.com/passage-details/id-267913/TUCKWELL_AGNES}}</ref><ref>{{cite tweet|number=667045554799554560|user=AnnaPaquin|title=@merriday_brandy irish/french/dutch same deal for me<!-- full text of tweet that Twitter returned to the bot (excluding links) added by TweetCiteBot. This may be better truncated or may need expanding (TW limits responses to 140 characters) or case changes. -->|date=18 November 2015}}</ref> മഹാ ക്ഷാമം കാരണം തന്റെ അമ്മയുടെ മുതുമുത്തശ്ശിമാർ എല്ലാവരും അയർലണ്ടിൽ നിന്ന് ന്യൂസിലൻഡിലേക്ക് കുടിയേറിയവരായിരുന്നു എന്ന് പാക്വിൻ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite Instagram|user=_annapaquin|title=My #restingbitchface and I hope you are all enjoying #stpatricksday responsibly! Oh and though I'm one of "those" who claims Irish having never set foot in the country (yet) my mum holds an Irish passport cos ALL her grandparents were born there and only left because due to #potatofamine .... so I'm not a total fraud 💚 oh and look!!! I own an item of clothing that isn't black!|postid=BvIY1IKgj-s|access-date=15 September 2022|date=18 March 2019}}</ref> 1986-ൽ കുടുംബം വെല്ലിംഗ്ടണിലേക്ക് താമസം മാറിയശേഷം<ref name="Reuters2">{{cite news|title=Studios rush to cash in on Oscar night's cachet|url=https://www.newspapers.com/article/133330230/|access-date=11 June 2024|work=[[Toronto Star]]|agency=[[Reuters]]|date=23 March 1994|location=Los Angeles|via=[[Newspapers.com]]}}</ref> പാക്വിൻ റാഫേൽ ഹൗസ് റുഡോൾഫ് സ്റ്റെയ്‌നർ സ്‌കൂൾ,<ref name="Brian2">{{cite web|url=https://hail.to/raphael-house-rudolf-steiner-school/article/imUz7Fk|title=Spotlight on a Staff Member|access-date=22 October 2022|last=Paquin|first=Brian|date=9 April 2021}}</ref> ഹട്ട് ഇന്റർമീഡിയറ്റ് സ്‌കൂൾ,<ref name="tapaleao">{{cite news|last1=Tapaleao|first1=Vaimoana|last2=Young|first2=Audrey|title=Paquin marries true love|url=https://www.nzherald.co.nz/nz/paquin-marries-true-love/IGQTXTQJXB5DNKYZQYI567K7X4/|access-date=21 October 2022|work=[[The New Zealand Herald]]|date=23 August 2010}}</ref> വെല്ലിംഗ്ടൺ ഗേൾസ് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ പഠിച്ചു.<ref name="home">{{Cite news|last=Verhaeghe|first=Melanie|date=Summer 1994|title=Twinkle, Twinkle, Little Star|magazine=[[Homemakers (magazine)|Homemakers]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://wgc.school.nz/wp-content/uploads/2020/04/WGC-Prospectus-2021-V4.pdf|title=Prospectus 2021|access-date=22 October 2022|date=April 2020|website=[[Wellington Girls' College]]}}</ref> 12 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അവളുടെ മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടി.<ref name="macdonald2">{{cite news|last=MacDonald|first=Marianne|title=Anna Paquin: interview for 'True Blood'|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/tvandradio/6255974/Anna-Paquin-interview-for-True-Blood.html|access-date=22 October 2022|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|date=4 October 2009}}</ref> 16-ാം വയസ്സിൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലേക്ക് താമസം മാറിയ ശേഷം<ref name="Taylor2">{{cite news|last=Taylor|first=Kate|title=Just a small-town girl with a taste for the undead|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/just-a-small-town-girl-with-a-taste-for-the-undead/article20387150/|access-date=22 October 2022|work=[[The Globe and Mail]]|date=5 September 2008}}</ref> വിൻഡ്‌വാർഡ് സ്‌കൂളിൽ ചേർന്നു പാക്വിൻ അവിടെ നിന്ന് 2000-ൽ ബിരുദം നേടി..<ref>{{cite web|url=https://windwardschool.myschoolapp.com/page/news-detail?pk=1051645&siteId=881&ssl=1|title=Windward School {{!}} Alumni Spotlight: Anna Paquin '00|access-date=22 October 2022|date=7 September 2016}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="calsun">{{cite news|last=Hobson|first=Louis B.|date=2 September 1996|title=Real-Life Acting Difficult for Paquin|newspaper=[[Calgary Sun]]}}</ref> കാർമാൻ ഹാളിൽ<ref>{{Cite web|url=https://spectatorarchive.library.columbia.edu/?a=d&d=cs20050325-03&e=-------en-20--1--txt-txIN-%22Julia+Stiles%22------|title=Columbia Spectator 25 March 2005 — Columbia Spectator|access-date=12 January 2022|website=[[Columbia University]]|archive-date=2024-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20240527231708/https://spectatorarchive.library.columbia.edu/?a=d&d=cs20050325-03&e=-------en-20--1--txt-txIN-%22Julia+Stiles%22------|url-status=dead}}</ref> താമസിച്ചുകൊണ്ട് കൊളംബിയ കോളേജിൽ ഒരു വർഷം പഠിച്ച പാക്വിൻ<ref>{{cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/x-patriate-anna-paquin/HDJYWZ7SDPHFL5QTHWDAFBOS7A/|newspaper=[[The New Zealand Herald]]|title=X Patriate Anna Paquin|date=18 April 2003|access-date=15 September 2022}}</ref> തുടർന്ന് അഭിനയ ജീവിതം തുടരുന്നതിനായി അത് ഉപേക്ഷിച്ചു.<ref name="Mathé3">{{cite web|url=https://www.digitalspy.com/showbiz/10-things-about/a579224/10-things-about-true-bloods-anna-paquin/|title=10 Things About... True Blood's Anna Paquin|access-date=10 February 2025|last=Mathé|first=Charlotte|date=21 June 2014|website=[[Digital Spy]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.college.columbia.edu/cct_archive/sep00/sep00_feature_acting.html|title=Young Lions of Stage and Screen|access-date=9 December 2020|last=Lorge|first=Sarah|date=September 2000|website=[[Columbia College (New York)]]}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അവർക്ക് ന്യൂസിലാൻഡ്<ref>{{cite tweet|number=746538754257494016|user=AnnaPaquin|title=@ExpertTerrorism @Variety @HillaryClinton I'm not an american, so I don't get to vote. In New Zealand where I am a citizen I vote @NZGreens<!-- full text of tweet that Twitter returned to the bot (excluding links) added by TweetCiteBot. This may be better truncated or may need expanding (TW limits responses to 140 characters) or case changes. -->|access-date=29 June 2016|date=25 June 2016}}</ref> - കനേഡിയൻ ഇരട്ട പൗരത്വം ഉണ്ട്.<ref name="Tollestrup2">{{cite interview|title=Interview: Anna Paquin|url=http://159.54.226.237/07_issues/070916/070916whosnews_anna_paquin.html|magazine=[[USA Weekend]]|interviewer-last=Tollestrup|interviewer-first=Jon|date=16 September 2007|access-date=4 July 2018|archive-date=26 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626110829/http://159.54.226.237/07_issues/070916/070916whosnews_anna_paquin.html|url-status=dead|archivedate=2015-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150626110829/http://159.54.226.237/07_issues/070916/070916whosnews_anna_paquin.html}}</ref><ref name="Ana Douglas2">{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/these-10-hollywood-actors-all-hail-from-canada-2012-6|title=HAPPY CANADA DAY: These 10 Hollywood Actors All Hail From The North|access-date=22 October 2022|last=Douglas|first=Ana|date=1 July 2012|website=[[Business Insider]]}}</ref> == കരിയർ == ന്യൂസിലാൻഡിൽ ചിത്രീകരിക്കാൻ പോകുന്ന ''ദി പിയാനോ'' എന്ന സിനിമയിലെ ഒരു പ്രധാന വേഷം ചെയ്യാൻ ഒരു കൊച്ചു പെൺകുട്ടിയെ അന്വേഷിച്ച സംവിധായിക ജെയ്ൻ കാമ്പിയൻ, ഒരു ഓപ്പൺ ഓഡിഷൻ പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു പത്ര പരസ്യം ചെയ്തു. പാക്വിന്റെ സഹോദരി ഈ പരസ്യം വായിച്ച് ഒരു സുഹൃത്തിനൊപ്പം ഇതിലേയ്ക്ക് ശ്രമം നടത്തിയത് പാക്വിനെ ഓഡിഷനിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. സ്കൂൾ നാടകത്തിലെ സ്കങ്ക് ആയി അഭിനയിച്ചത് മാത്രമായിരുന്നു പാക്വിന്റെ ഏക അഭിനയ പരിചയം. കാമ്പിയൻ പാക്വിനെ കണ്ടുമുട്ടിയപ്പോൾ, ചിത്രത്തിലെ ഫ്ലോറയുടെ പിതാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒമ്പത് വയസ്സുകാരിയുടെ തന്റെ മുന്നിലെ അഭിനയ പ്രകടനത്തിൽ വളരെയധികം മതിപ്പുളവാക്കിയതോടെ 5000 സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ നിന്ന് അവളെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref name="latimes2">{{cite news|last=Dutka|first=Elaine|date=11 January 1994|title=A Young Star is Born in 'Piano'|newspaper=[[Los Angeles Times]]|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1994-01-11-ca-10819-story.html|access-date=15 September 2022}}</ref> 1993 ൽ ദി പിയാനോ പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോൾ അത് നിരൂപകരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റുകയും നിരവധി ചലച്ചിത്രമേളകളിൽ സമ്മാനങ്ങൾ നേടുകയും, ഒടുവിൽ പ്രേക്ഷക ലക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു ജനപ്രിയ ചിത്രമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ഈ ചിത്രത്തിലെ പാക്വിന്റെ ആദ്യ പ്രകടനത്തിന് 11 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള 1994 ലെ അക്കാദമി അവാർഡ് അവർക്ക് ലഭിച്ചതോടെ, ടാറ്റം ഒ'നീലിന് ശേഷം ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ രണ്ടാമത്തെ ഓസ്കാർ ജേതാവായി അവർ മാറി.<ref name="latimes3">{{cite news|last=Dutka|first=Elaine|date=11 January 1994|title=A Young Star is Born in 'Piano'|newspaper=[[Los Angeles Times]]|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1994-01-11-ca-10819-story.html|access-date=15 September 2022}}</ref> ഒരു ചെറിയ സ്വതന്ത്ര ചിത്രമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട പിയാനോ വ്യാപകമായി അറിയപ്പെടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല എന്നതിനാൽ പാക്വിനും കുടുംബവും അഭിനയം തുടരാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നില്ല.<ref name="home2">{{Cite news|last=Verhaeghe|first=Melanie|date=Summer 1994|title=Twinkle, Twinkle, Little Star|magazine=[[Homemakers (magazine)|Homemakers]]}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, വില്യം മോറിസ് ഏജൻസിയിലേക്ക് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട അവർക്ക് പുതിയ വേഷങ്ങൾക്കുള്ള ഓഫറുകൾ ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അവർ ആസൂത്രിതമായി അവയെല്ലാം നിരസിച്ചുവെങ്കിലും 1994 ൽ എംസിഐ എന്ന ഫോൺ കമ്പനിക്കുവേണ്ടി മൂന്ന് പരസ്യങ്ങളിൽ അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.<ref name="VZNewsRelease">{{cite news|location=New York|date=5 January 2006|title=Verizon and MCI Close Merger, Creating a Stronger Competitor for Advanced Communications Services|url=http://newscenter.verizon.com/press-releases/verizon/2006/page-29672197.html|work=[[Verizon Communications]]}}{{Dead link|date=March 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> പിന്നീട് അവർ തന്റെ ജന്മനഗരമായ വിന്നിപെഗിൽ മാനിറ്റോബ ടെലികോം സിസ്റ്റംസിനായി ഒരു ടെലിവിഷൻ പരസ്യ പരമ്പര ചെയ്തു.<ref>{{cite news|url=http://djuna.cine21.com/anna/27.html|work=[[CNW Group]]|date=6 October 1997|title=Anna Paquin to be MTS's Celebrity Spokesperson Academy Award Winning Actor Stars in MTS Commercials Beginning Today|access-date=29 August 2011|location=[[Winnipeg]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080512061235/http://djuna.cine21.com/anna/27.html|archive-date=12 May 2008|url-status=dead}}</ref> 1994-ൽ ദി മാഗ്നിഫിഷ്യന്റ് നോസ് എന്ന ഓഡിയോബുക്കിൽ അവർ ശബ്ദം നൽകി. 1996-ൽ അവർ രണ്ട് ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ആദ്യ വേഷം ജെയ്ൻ ഐറിലെ ചെറുപ്പക്കാരിയായ ജെയ്ൻ ആയിരുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് ഫ്ലൈ എവേ ഹോമിലെ ഒരു പ്രധാന വേഷമായിരുന്നു. അമ്മയുടെ മരണശേഷം അച്ഛനോടൊപ്പം താമസം മാറുകയും അനാഥരായ വാത്തക്കുഞ്ഞുങ്ങളെ പരിപാലിക്കുന്നതിൽ ആശ്വാസം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ വേഷമായിരുന്നു അത്.<ref name="people">{{cite news|last=Lambert|first=Pam|date=16 April 1996|title=Paquicking it in|magazine=[[People (magazine)|People]]|url=http://djuna.cine21.com/anna/07.html|url-status=dead|access-date=31 December 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20080512060256/http://djuna.cine21.com/anna/07.html|archive-date=12 May 2008}}</ref> കൗമാരപ്രായത്തിൽ, ''എ വാക്ക് ഓൺ ദി മൂൺ'', ''ഫൈൻഡിംഗ് ഫോറസ്റ്റർ'', ''അമിസ്റ്റാഡ്'', ''ഹർലിബർലി'', ''ഷീ ഈസ് ഓൾ ദാറ്റ്,'' ''ഓൾമോസ്റ്റ് ഫേമസ്,'' ''കാസിൽ ഇൻ ദി സ്കൈ'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് ഡബ്ബിംഗ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് ചിത്രങ്ങളിലും അവർ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 2000-ൽ മാർവൽ കോമിക്സ് സിനിമയായ എക്സ്-മെൻ,<ref name="Paquinny072">{{cite news|last=Crisell|first=Luke|title=Rogue Star|magazine=[[New York (magazine)|New York]]|date=21 May 2007|url=https://nymag.com/movies/features/32118/|access-date=21 May 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523084415/http://nymag.com/movies/features/32118/|archive-date=23 May 2007|url-status=live}}</ref> 2003-ൽ അതിന്റെ തുടർച്ചയായ എക്സ് 2, 2006-ൽ അതിന്റെ മൂന്നാം ഭാഗമായ എക്സ്-മെൻ: ദി ലാസ്റ്റ് സ്റ്റാൻഡ് എന്നിവയിൽ പാക്വിൻ മ്യൂട്ടന്റ് സൂപ്പർഹീറോ റോഗിനെ അവതരിപ്പിച്ചു. 2006 നും 2007 നും ഇടയിൽ, അവർ പ്രധാന നിർമ്മാണച്ചുമതല നിർവ്വഹിച്ച ബ്ലൂ സ്റ്റേറ്റിലും അഭിനയിച്ചു. അവരും സഹോദരൻ ആൻഡ്രൂവും ചേർന്ന് രൂപീകരിച്ച പാക്വിൻ ഫിലിംസ് എന്ന നിർമ്മാണ കമ്പനിയാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്.<ref>{{cite interview|url=http://www.ifilmalliance.com/newsevents/newsletter/newsletter26.php|title=Anna Paquin: filmmaker and risk-taker|website=Independent Filmmakers Alliance Newsletter|date=25 August 2006|access-date=23 April 2010|interviewer-first=Karina|interviewer-last=Halle|archive-url=https://web.archive.org/web/20100729190840/http://www.ifilmalliance.com/newsevents/newsletter/newsletter26.php|archive-date=29 July 2010|url-status=dead}}</ref> 2006 നവംബറിൽ, മാർഗരറ്റ് എന്ന സിനിമ പൂർത്തിയാക്കുകയും 2011-ൽ ഇത് പുറത്തിറങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഡീ ബ്രൗണിന്റെ ബെസ്റ്റ് സെല്ലറിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി എച്ച്ബിഒയുടെ ടിവിക്കു വേണ്ടി നിർമ്മിച്ച ''ബറി മൈ ഹാർട്ട് അറ്റ് വൂണ്ടഡ് നീ'' എന്ന സിനിമയിൽ എലെയ്ൻ ഗുഡേലിനെ അവതരിപ്പിച്ചു, ഇത് പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡ് നോമിനേഷൻ നേടി. 2007-ൽ, 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ട്രിക് ആർ ട്രീറ്റ്'' എന്ന ഹൊറർ സിനിമയിൽ ലോറി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == [[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 24-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] {{actor-stub|Anna Paquin}} 2bpjuje7cst6mu6u9zkky1ybt0kjlpo 0 64677 4630905 4522371 2026-06-17T13:17:52Z Ziv 187107 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:NGC 4631 HST.jpg]] → [[File:Caldwell 32.jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Caldwell 32.jpg]] 4630905 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Canes Venatici (Constellation)}} {{Infobox Constellation| name = വിശ്വകദ്രു| englishname = Canes Venatici | ചിത്രം = Canes Venatici constellation map.png | abbreviation = CVn | genitive = Canum Venaticorum | symbology = വിശ്വകദ്രു | RA = 13 | dec= +40 | areatotal = 465 | arearank = 38-ആമത് | numbermainstars = 2 | numberbfstars = 21 | numberstarsplanets = 0 | numberbrightstars = 1 | numbernearbystars = 1 | brighteststarname = [[കോർ കറോലി]] (α CVn) | starmagnitude = 2.90 | neareststarname = [[β CVn]] | stardistance = 27.4 | numbermessierobjects = 5 | meteorshowers = [[Canes Venaticids]] | bordering = [[സപ്തർഷിമണ്ഡലം (നക്ഷത്രരാശി)|സപ്തർഷിമണ്ഡലം (Ursa Major)]]<br />[[അവ്വപുരുഷൻ (നക്ഷത്രരാശി)|അവ്വപുരുഷൻ ‍ ‍(Boötes)]]<br />[[സീതാവേണി (നക്ഷത്രരാശി)|സീതാവേണി (Coma Berenices)]] | latmax = 90 | latmin = 40 | month = മെയ് | notes=}} ഉത്തരാർദ്ധഖഗോളത്തിലെ ഒരു നക്ഷത്രരാശിയാണ്‌ '''വിശ്വകദ്രു''' (Canes Venatici). 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ജൊഹാന്നസ് ഹെവേലിയസ്]] ആണ് ഈ രാശി രൂപപ്പെടുത്തിയത്.കാനിസ് വെനാറ്റിസി എന്ന പേരിന്റെ അർത്ഥം വേട്ടനായകൾ എന്നാണ്. [[അവ്വപുരുഷൻ|ബൂഒട്ടിസ്]] എന്ന കർഷകന്റെ നായകളായണ് ഇവയെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[ദൃശ്യകാന്തിമാനം]] 2.9 ആയ [[കോർ കരോലി]] എന്ന നക്ഷത്രമാണ് ഇതിലെ ഏറ്റവും തിളക്കം കൂടിയ നക്ഷത്രം. കൂടുതൽ ചുവന്ന നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായ [[ലാ സൂപ്പർബാ]] വിശ്വകദ്രു രാശിലാണുള്ളത്. പ്രശസ്തമായ [[വേൾപൂൾ ഗാലക്സി]] ഈ രാശിയിലാണുള്ളത്. ==ചരിത്രം== [[Image:Canes Venatici - Prodromus astronomiae 1690 (5590250).jpg|left|200px|thumb|ഹെവേലിയസിന്റെ നക്ഷത്ര അറ്റ്‍ലസ്സിൽ വിശ്വകദ്രുവിനെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.]] വിശ്വകദ്രുവിൽ ഉള്ളത് വളരെ മങ്ങിയ നക്ഷത്രങ്ങളാണ്. അതുകൊണ്ട് [[ടോളമി]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[നക്ഷത്രകാറ്റലോഗ്|നക്ഷത്രകാറ്റലോഗിൽ]] [[സപ്തർഷിമണ്ഡലം|സപ്തർഷിമണ്ഡലത്തിനു]] താഴെ ഏതാനും നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രൂപമില്ലാത്ത കൂട്ടമായാണ് വിശ്വകദ്രുവിനെ ചേർത്തിട്ടുള്ളത്. [[മദ്ധ്യകാലം|മദ്ധ്യകാലത്തുണ്ടായ]] ഒരു തെറ്റായ വിവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് വിശ്വകദ്രുവിന് നായകളുടെ രൂപം കിട്ടിയത്. വിശ്വകദ്രുവിനടുത്തു കണ്ട നക്ഷത്രങ്ങളെ ഒരിനം ആയുധം ([[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിൽ]] - κολλοροβος, kollorobos) ആയാണ് അന്ന് ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നത്. [[ഹുനായ്ൻ ഇബ്നു ഇസ്ഹാഖ്]] എന്ന അറബി പണ്ഡിതൻ [[ടോളമി|ടോളമിയുടെ]] [[അൽമെജെസ്റ്റ്]] എന്ന കൃതി [[അറബി ഭാഷ|അറബിയിലേക്ക്]] വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ കുളത്തോടു കൂടിയ കുന്തം എന്നർത്ഥം വരുന്ന അൽ-ആസാ ദത്ത് അൽ-കുലാബ് (العصا ذات الكلاب) എന്നാണ് എഴുതിയത്. പിന്നീട് ഇത് അറബിയിൽ നിന്ന് [[ലാറ്റിൻ]] ഭാഷയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്ത ജെറാൾഡ് ഓഫ് ക്രിമോണ കുളത്ത് എന്നർത്ഥം വരുന്ന കുലാബ് എന്ന വാക്കിനെ നായകൾ എന്നർത്ഥം വരുന്ന കിലാബ് എന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കുകയാണുണ്ടായത്.<ref>{{Harvnb|Allen|1963|p=105}}</ref><ref>{{Harvnb|Kunitzsch|1959|pp=123–124}}</ref><ref>{{Harvnb|Kunitzsch|1974|pp=227–228}}</ref><ref>{{Harvnb|Kunitzsch|1990|pp=48–49}}</ref> 1533ൽ ജർമ്മൻ ജ്യോതിഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[പെട്രസ് അപിയാനസ്]] അവ്വപുരുഷന്റെ കൂടെയുള്ള രണ്ട് നായകളായി ഇതിനെ ചിത്രീകരിച്ചു.<ref name=apian1>{{Harvnb|Apianus|1533}}</ref><ref>{{Harvnb|Allen|1963|p=157}}</ref> 1867ൽ [[ജൊഹാന്നസ് ഹെവേലിയസ്]] ആണ് ഇതിനെ വ്യത്യസ്തമായ രണ്ടു ഗണങ്ങളായി തിരിച്ചത്.<ref>{{cite web |url = http://www.ianridpath.com/startales/canesvenatici.htm |work = Star Tales |title = Canes Venatici |last = Ridpath |first = Ian |accessdate = 9 June 2012}}</ref><ref name="ridpath">{{Harvnb|Ridpath|2001|pp=96–97}}</ref> ഹെവേലിയസ് ഇതിനെ വേട്ടനായ്ക്കൾ എന്നർത്ഥം വരുന്ന കാനിസ് വെനാറ്റിസി എന്ന പേരു നൽകി. ഇതിലെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള നക്ഷത്രത്തിന് ഗ്രീക്കു ഭാഷയിൽ കുഞ്ഞുനക്ഷത്രം എന്നർത്ഥം വരുന്ന ആസ്റ്റെറിയോൺ എന്ന പേരും തെക്കുഭാഗത്തുള്ളതിന് സന്തോഷം എന്നർത്ഥം വരുന്ന ചാരാ എന്ന പേരുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നക്ഷത്രചാർട്ടിൽ നൽകിയത്.<ref>{{Harvnb|Kunitzsch|Smart|2006|p=22}}</ref><ref>{{Harvnb|Allen|1963|p=115}}</ref><ref name="ridpath"/><ref>{{Harvnb|Hevelius|1690}}</ref> ==സവിശേഷതകൾ== വിശ്വകദ്രുവിന്റെ വടക്കു പടിഞ്ഞാറു ഭാഗങ്ങളിൽ [[സപ്തർഷിമണ്ഡലം]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. തെക്കുഭാഗത്ത് [[സീതാവേണി|സീതാവേണിയും]] കിഴക്കുഭാഗത്ത് [[അവ്വപുരുഷൻ|അവ്വപുരുഷനും]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. 1922ൽ [[അന്താരാഷ്ട്ര ജ്യോതിശാസ്ത്ര സംഘടന]] 'CVn' എന്ന ചുരുക്കെഴുത്ത് അംഗീകരിച്ചു.<ref name="pa30_469">{{cite journal | last=Russell | first=Henry Norris | title=The New International Symbols for the Constellations | url=https://archive.org/details/sim_popular-astronomy_1922-10_30_8/page/469 | journal=Popular Astronomy | volume=30 | pages=469–71 | bibcode=1922PA.....30..469R | year=1922}}</ref> 1930ൽ [[യൂജീൻ ജോസഫ് ഡെൽപോർട്ട്|യൂജീൻ ഡെൽപോർട്ട്]] ആണ് 14 വശങ്ങളുള്ള ഇതിന്റെ അതിരുകൾ നിർണ്ണയിച്ചത്. [[ഖഗോളരേഖാംശം]] 12മ. 06.2മി.നും14മ. 07.3മി.നും ഇടയിലും [[അവനമനം]] +27.84°ക്കും +52.36°ക്കും ഇടയിലുമായി ആകാശത്തിന്റെ 465 ച.ഡിഗ്രി പ്രദേശത്താണ് വിശ്വകദ്രുവിന്റെ സ്ഥാനം. ==നക്ഷത്രങ്ങൾ== വിശ്വകദ്രുവിൽ തിളക്കമുള്ള [[നക്ഷത്രം|നക്ഷത്രങ്ങളൊന്നും]] ഇല്ല. ആൽഫാ നക്ഷത്രത്തിന്റെ [[കാന്തിമാനം]] മൂന്നും ബീറ്റാ നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാന്തിമാനം നാലും ആണ്. ഫ്ലേംസ്റ്റീഡ് കാറ്റലോഗിൽ 25 നക്ഷത്രങ്ങളെയാണ് ഈ രാശിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. 1 മുതൽ 25 വരെയുള്ള സംഖ്യകളോടൊപ്പം കാനം വെനാറ്റിക്കോറം എന്നു ചേർത്താണ് ഇവക്ക് പേരു നൽകിയിട്ടുള്ളത്. എന്നാൽ ഇവയിലെ 1 സപ്തർഷികളിലും 13 സീതാവേണിയിലുമാണ്. 22 നിലവിലില്ലാത്ത നക്ഷത്രവുമാണ്.{{sfn|Wagman|2003|p=366}} കോർ കരോലി("ചാൾസിന്റെ ഹൃദയം") എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ആൽഫാ കാനം വെനാറ്റിക്കോറം]] ആണ് ഇതിലെ ഏറ്റവും തിളക്കം കൂടിയ നക്ഷത്രം. അധികാരത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കപ്പെട്ട [[ചാൾസ് ഒന്നാമൻ|ചാൾസ് ഒന്നാമന്റെ]] ഓർമ്മക്കു വേണ്ടി ചാൾസ് സ്കാർബോറോ ആണ് കോർ കരോലി എന്ന പേര് നൽകിയത്.<ref name="ridpath"/><ref>According to R. H. Allen (''Star Names: Their Lore and Meaning''), the star was named by Halley for Charles II "at the suggestion of the court physician Sir Charles Scarborough, who said it had shone with special brilliance on the eve of the king's return to London, May 29, 1660". According to Deborah J. Warner (''The Sky Explored: Celestial Cartography 1500-1800''), it was originally named "Cor Caroli Regis Martyris" ("The Heart of King Charles the Martyr") for Charles I. According to Robert Burnham, Jr. (''Burnham's Celestial Handbook'', Volume 1), "the attribution of the name to Halley appears in a report published by [[Johann Elert Bode|Johann Bode]] at Berlin in 1801, but seems to have no other verification".</ref> കോർ കരോലി ഒരു [[ഇരട്ടനക്ഷത്രം]] ആണ്. പ്രധാനനക്ഷത്രത്തിന്റെ കാന്തിമാനം 2.9ഉം രണ്ടാമത്തേതിന്റേത് 5.6ഉം ആണ്. പ്രധാനനക്ഷത്രം [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽ]] നിന്ന് 110 [[പ്രകാശവർഷം]] അകലെയാണ് കിടക്കുന്നത്. ഇതിന് അസാധാരണമാം വിധം ശക്തമായ ഒരു കാന്തികമണ്ഡലവും ഉണ്ട്.<ref name="ridpath"/> കാറെ എന്നു വിളിക്കുന്ന [[ബീറ്റ കാനം വെനാറ്റിക്കോറം]] ഒരു [[മുഖ്യധാരാനക്ഷത്രം]] ആണ്. കാറെ എന്ന ഗ്രീക്ക് വാക്കിന്റെ അർത്ഥം സന്തോഷം എന്നാണ്.<ref name="ridpath"/> [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽ]] നിന്നും 27 പ്രകാശവർഷം അകലെ കിടക്കുന്ന ഇതിന്റെ [[കാന്തിമാനം]] 4.2 ആണ്. [[ഗാമ കാനം വെനാറ്റിക്കോറം]] ഒരു [[ചരനക്ഷത്രം]] ആണ്. [[ലാ സൂപ്പർബാ]] എന്ന പേരിലാണ് ഇത് പൊതുവായി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇതിന്റെ [[കാന്തിമാനം]] 158 ദിവസം കൊണ്ട് 5.0നും 6.5നും ഇടയിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. കടുംചുവപ്പ് നിറത്തിൽ കാണുന്ന ഒരു [[കാർബൺ നക്ഷത്രം]] ആണിത്.<ref name="ridpath"/> [[എ എം കാനം വെനാറ്റിക്കോറം]] കാന്തിമാനം 14 ഉള്ള ഒരു നക്ഷത്രമാണ്. [[ആർ കാനം വെനാറ്റിക്കോറം]] കാന്തിമാനം 6.5നും 12.9നും ഇടയിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു മിറാ ചരനക്ഷത്രമാണ്. 329 ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ഈ തിളക്കവ്യതിയാനം ഒരു വട്ടമെത്തുക. ==ബൃഹത്‍ശൂന്യത== [[ഖഗോളം|ഖഗോളത്തിന്റെ]] മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ജ്യോതിഃശാസ്ത്രപദാർത്ഥങ്ങൾ വളരെ കുറച്ചു മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഭാഗം വിശ്വകദ്രുവിലുണ്ട്. [[ബൃഹത്‍ശൂന്യത]] എന്നാണ് ജ്യോതിഃശാസ്ത്രത്തിൽ ഇതിനെ പറയുന്നത്. [[പ്രപഞ്ചം|പ്രപഞ്ചത്തിൽ]] ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയ [[പ്രധാന പ്രപഞ്ചനിർമ്മിതികളുടെ പട്ടിക|മഹാശൂന്യതകളിൽ]] ഏറ്റവും വലിയത് ഇതാകുമെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. സാധാരണ [[ശൂന്യത (ജ്യോതിഃശാസ്ത്രം)|ശൂന്യതകളെക്കാൾ]] 1200 മടങ്ങ് വലിപ്പമുള്ള ഈ ബൃഹത്‍ശൂന്യത [[സി എം ബി ശൈത്യപ്രദേശം|ഇറിഡാനസ് മഹാശൂന്യതയെക്കാൾ]] വലിയതാണ്. 1988ലാണ് ഇതു കണ്ടെത്തിയത്. == ജ്യോതിശാസ്ത്രവസ്തുക്കൾ == [[പ്രമാണം:Messier51_sRGB.jpg|thumb|200px|left|സർപ്പിള ഗാലക്സിയായ M51]] നാല് [[താരാപഥം|താരാപഥങ്ങൾ]] അടക്കം അഞ്ച് [[മെസ്സിയർ വസ്തു|മെസ്സിയർ വസ്തുക്കൾ]] ഈ നക്ഷത്രരാശിയിലുണ്ട്. സർപ്പിളാകൃതി തിരിച്ചറിയപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ [[ഗാലക്സി|ഗാലക്സിയായ]] M51 അഥവാ [[വേൾപൂൾ ഗാലക്സി|വേൾപൂൾ]] (Whirlpool Galaxy) ഇവയിലൊന്നാണ്‌. ഇതിന്റെ സർപ്പിള ഘടന ആദ്യമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞത് 1845ൽ [[റോസെ പ്രഭു|റോസെ പ്രഭുവാണ്]]<ref name="ridpath"/>. ഭൂമിയിൽ നിന്നും 2കോടി 30വർഷം അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഭൂമിയിൽ നിന്നു നോക്കുമ്പോൾ കാണുന്ന മനോഹരമായ താരാപഥങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. [[നക്ഷത്രരൂപീകരണം|നക്ഷത്രരൂപീകരണ പ്രദേശങ്ങളും]] [[നെബുല|നെബുലകളും]] ധാരാളമായി ഇതിന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ ഉണ്ട്. ഇതിനടുത്തു തന്നെ കാണുന്നു കുള്ളൻ താരാപഥമായ [[എൻജിസി 5195]]. ഇതും ഒരു സർപ്പിളഗാലക്സിയാണ്.<ref name="objects">{{Harvnb|Wilkins|Dunn|2006}}</ref> [[File:Caldwell 32.jpg|thumb|right|250px|എൻ ജി സി 4631. [[ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി]] എടുത്ത ചിത്രം]] [[സൺഫ്ലവർ ഗാലക്സി|M63]], [[മെസ്സിയർ 94|M94]], [[മെസ്സിയർ 106|M106]] എന്ന ഗാലക്സികളും [[മെസ്സിയർ 3|M3]] എന്ന [[ഗോളീയ താരവ്യൂഹം|ഗോളീയ താരവ്യൂഹവും]] ഈ നക്ഷത്രരാശിയിലാണ്‌. സൺഫ്ലവർ ഗാലക്സിക്ക് ഈ പേരു കിട്ടിയത് വലിയ [[ദൂരദർശിനി|ദൂരദർശിനിയിലൂടെ]] ഇതിനെ നോക്കുമ്പോൾ കാണുന്ന മനോഹാരിതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്. [[കാന്തിമാനം]] 9 ഉള്ള ഒരു സർപ്പിളഗാലക്സിയാണ് ഇത്. ഒരു കോടി 50ലക്ഷം പ്രകാശവർഷം അകലെ കിടക്കുന്ന എം94ന്റെ കാന്തിമാനം 8 ആണ്.<ref name="ridpath"/> [[എൻ ജി സി 4631]] ഒരു സർപ്പിളഗാലക്സിയാണ്. ആകാശഗംഗയുടെ അതേ തലത്തിൽ തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതു കൊണ്ട് ഇതിന്റെ പോർശ്വഭാഗമാണ് ഭൂമിയിൽ നിന്നു നോക്കുമ്പോൾ കാണാൻ കഴിയുക.<ref>O'Meara, Stephen James: The Caldwell Objects, Sky Publishing Corporation {{ISBN|0-933346-97-2}} page 126</ref> [[മെസിയർ 3|എം 3]] (എൻ ജി സി 5272) ഭൂമിയിൽ നിന്ന് 32,000 [[പ്രകാശവർഷം]] അകലെ കിടക്കുന്ന ഒരു [[ഗോളീയ താരവ്യൂഹം]] ആണ്. ഇതിന്റെ [[കാന്തിമാനം]] 6.3 ആണ്. [[ബൈനൊക്കുലേഴ്സ്]] ഉപയോഗിച്ച് ഇതിനെ കാണാവുന്നതാണ്.<ref name="ridpath"/> [[മെസിയർ 94|എം 94]] (എൻ ജി സി 4736) ഭൂമിയിൽ നിന്നും 1.5 കോടി പ്രകാശവർഷം അകലെ കിടക്കുന്ന ഒരു സർപ്പിള താരാപഥമാണ്. ഇതിന് ഇടതിങ്ങിയ ഭുജങ്ങളും നല്ല തിളക്കമുള്ള കേന്ദ്രഭാഗവുമാണുള്ളത്. ഈ താരാപഥത്തിന്റെ പുറംഭാഗത്തായി കേന്ദ്രത്തിനു ചുറ്റും കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന അനവധി പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ വളരെ ഉയർന്ന തോതിലുള്ള [[അൾട്രാവയലറ്റ് തരംഗം|അൾട്രാവയലറ്റ്]] കിരണങ്ങൾ പുറത്തു വിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇത്രയേറെ പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ എങ്ങനെയായിരിക്കും ഈ താരാപഥത്തിനു ചുറ്റും ഒരു വലയമായി രൂപം കൊണ്ടത് എന്ന് ഇപ്പോഴും ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് അത്ഭുതമായി നിലനിൽക്കുന്നു. ആഘാതതരംഗങ്ങളായിരിക്കും എന്ന ഒരു സിദ്ധാന്തം ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ മുന്നോട്ടു വെക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="objects"/> ==അവലംബം== {{Reflist}} {{astrostub|Canes Venatici}} {{constellationList}} [[വർഗ്ഗം:നക്ഷത്രരാശികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിശ്വകദ്രു (നക്ഷത്രരാശി)]] 8ne79bjhylze83avxigq2ydb4xlvry6 0 66557 4631047 4536046 2026-06-18T09:12:50Z ചെങ്കുട്ടുവൻ 115303 [[Special:Contributions/117.230.89.47|117.230.89.47]] ([[User talk:117.230.89.47|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4536046|4536046]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4631047 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hotel}}എന്താണ് ഹോട്ടൽ? സാധാരണയായി, ഹോട്ടൽ എന്നത് ഒരു നിയന്ത്രിത കെട്ടിടമോ സ്ഥാപനമോ ആണ്, അത് [[അതിഥി|അതിഥികൾക്ക്]] രാത്രി താമസിക്കാൻ - ഹ്രസ്വകാല - പണത്തിന് പകരമായി ഒരു സ്ഥലം നൽകുന്നു. [[അതിഥി|അതിഥികൾക്ക്]] വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന കൃത്യമായ സവിശേഷതകളും സേവനങ്ങളും ഹോട്ടലിൽ നിന്ന് ഹോട്ടലിലേക്ക് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും, കൂടാതെ ഹോട്ടൽ ഉടമകൾ സാധാരണയായി ഒരു പ്രത്യേക തരം [[ഉപഭോക്താവ്|ഉപഭോക്താക്കളെ]] അവരുടെ വിലനിർണ്ണയ മോഡലിലൂടെയും [[മാർക്കറ്റിംഗ് മാനേജ്മെന്റ്|മാർക്കറ്റിംഗ്]] തന്ത്രത്തിലൂടെയും അല്ലെങ്കിൽ അവർ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന സേവനങ്ങളുടെ ശ്രേണിയിലൂടെയും ആകർഷിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.[[പ്രമാണം:Hotel Llao Llao, Bariloche, Argentina.jpg|thumb|right|ബാരിലോച്ചിലെ ഹോട്ടൽ ലാവോ ലാവോ (അർജന്റീന)]] [[പ്രമാണം:The Pierre Facade.jpg|thumb|right|[[ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലെ]] [[The Pierre Hotel]]]] ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് പണംകൊടുത്ത് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന വസതിയാണ് '''ഹോട്ടൽ''' അഥവാ '''സത്രം'''. [[മുറി]], മേശ, കസേര, [[കുളിമുറി]], തുടങ്ങിയ ആവശ്യ സൗകര്യങ്ങൾ ഹോട്ടലിൽ ഒരുക്കിയിരിക്കും. ആധുനിക ഹോട്ടലുകളിൽ [[ടെലിഫോൺ]], [[ടെലിവിഷൻ]],[[ഇന്റർനെറ്റ്]],[[ഘടികാരം]] തുടങ്ങിയ അനേകം സൗകര്യങ്ങളും ലഭ്യമാണ്. വലിയ ഹോട്ടലുകളിൽ ലഘുഭക്ഷണശാല ([[റെസ്റ്റോറൻറ്‌]]), [[നീന്തൽക്കുളം]], തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. == നക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകൾ == ഓരോ ഹോട്ടലീലേയും സൗകര്യങ്ങൾക്കനുസരിചു വിവിധ വിഭാഗങളായി തിരിചിരിക്കുന്നു. ദ്വി നക്ഷ്ത്ര ഹോട്ടലുകൾ, ത്രി നക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകളൾ, ചതുർ നക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകളൾ, പഞ്ച നക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകൾ, സപ്ത നക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകളൾ എന്നിവയാണത്. == റഫറൻസുകൾ == [https://www.iranhotelonline.com/ iranhotelonline]{{അപൂർണ്ണം}} [[വർഗ്ഗം:വ്യവസായങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹോട്ടലുകൾ| ]] q1h1aur3phb6colstp1q8kf9woqj7sk 0 67087 4630994 4073333 2026-06-18T05:01:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630994 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Anemometer}} [[ചിത്രം:Wea00920.jpg|thumb|A hemispherical cup anemometer of the type invented in 1846 by [[John Thomas Romney Robinson]]]] [[ചിത്രം:Anemometer dubendorf.jpg|thumb|Cup-type anemometer with vertical axis and turnabout counter located at the [[Dübendorf]] museum of military aviation]] [[ചിത്രം:Wind speed and direction instrument - NOAA.jpg|thumb|A windmill style of anemometer]] കാറ്റിന്റെ ഗതിവേഗം അളക്കുന്നതിനുള്ള ഉപകരണമാണ് '''അനീമോമീറ്റർ'''.) == പ്രവർത്തനരീതി == പലതരത്തിലുള്ള അനീമോമീറ്ററുകൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. കപ്പ് അനീമോമീറ്ററുകൾ (cup anemometers) ആണ് കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. അർധഗോളാകൃതിയിലുള്ള മൂന്നോ നാലോ കപ്പുകൾ ഒരു [[ചക്രം|ചക്രത്തിന്റെ]] പരിധിയിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. കപ്പുകളുടെ ഉൾവശത്ത് ([[കാറ്റ്|കാറ്റു]] പിടിക്കുമ്പോൾ ചക്രം തിരിയുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ [[ചക്രം]] എത്ര പ്രാവശ്യം തിരിയുന്നു എന്നത് കാറ്റിന്റെ [[വേഗത|വേഗത്തെ]] ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. [[യന്ത്രം|യാന്ത്രികമായോ]] [[വൈദ്യുതി]] ഉപയോഗിച്ചോ ചക്രത്തിന്റെ [[ഭ്രമണം|ഭ്രമണവും]] തദ്വാരാ കാറ്റിന്റെ വേഗവും സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ചക്രവുമായി ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കും.<ref>http://ml.web4all.in/index.php/%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%80%E0%B4%AE%E0%B5%8B%E0%B4%AE%E0%B5%80%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പ്ളേറ്റ് അനീമോമീറ്ററുകൾ (plate anemometers) വളരെ ലളിതമാണ്. ഇതിൽ [[വായു|വായുവിന്റെ]] പ്രവേശനംമൂലം, കുത്തനെ നാട്ടിയിരിക്കുന്ന ഒരു പ്ളേറ്റ് കാറ്റിന്റെ ദിശയിലേക്കു വ്യതിചലിക്കുന്നു. പ്ളേറ്റിനോട് ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു സൂചനിയും [[അളവുകൾ|സ്കെയിലും]] ഉപയോഗിച്ച് ഈ വ്യതിയാനം അളക്കുകയും കാറ്റിന്റെ വേഗം എത്രയെന്നു കാണുകയും ചെയ്യാം. സ്വയം ലേഖനക്ഷമമായതാണ് അനീമോഗ്രാഫ്. [[ബെർണോളിസ്തത്ത്വങ്ങൾ|ബെർണൊലിതത്ത്വത്തെ]](Bernoulli's Principle) ആശ്രയിച്ചാണ് പ്രെഷർ ട്യൂബ് അനീമോമീറ്റർ (pressure tube anemometer) പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഈ ഉപകരണത്തിൽ കാറ്റിന്റെ വേഗമനുസരിച്ച് ഉണ്ടാകുന്ന മർദവ്യത്യാസമാണ് അളക്കുന്നത്. വിമാനങ്ങളിൽ സാധാരണയായി ഇതുപയോഗിച്ചുവരുന്നു.) == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons|Anemometer}} {{Wiktionary|anemometer}} * [https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%e0%b9%80%e0%b8%84%e0%b8%a3%e0%b8%b7%e0%b9%88%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b8%84%e0%b8%a7%e0%b8%b2%e0%b8%a1%e0%b9%80%e0%b8%a3%e0%b9%87%e0%b8%a7%e0%b8%a5%e0%b8%a1 Anemometer and wind speed measurement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214053404/https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B9%87%E0%B8%A7%E0%B8%A5%E0%B8%A1 |date=2022-02-14 }} * [http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?p=1&query=anemometer Glossary Definition: Anemometer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090122205451/http://amsglossary.allenpress.com/glossary/search?p=1&query=anemometer |date=2009-01-22 }} - AMS Glossary of Meteorology * [http://www.technik.dhbw-ravensburg.de/~lau/ultrasonic-anemometer.html Development and construction of an ultrasonic anemometer]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://forum.skyatnightmagazine.com/tm.asp?m=47006&mpage=1&key=& How an anemometer can be constructed [[DIY]] ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123093145/http://forum.skyatnightmagazine.com/tm.asp?m=47006&mpage=1&key=& |date=2009-01-23 }} * [http://www.arm.ac.uk/annrep/annrep2000/node13.html Robinson Cup Anemometer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090714025509/http://www.arm.ac.uk/annrep/annrep2000/node13.html |date=2009-07-14 }} - Armagh Observatory * [http://www.gill.co.uk/products/anemometer/principleofoperation.htm Animation Showing Sonic Principle of Operation (Time of Flight Theory)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090619021216/http://www.gill.co.uk/products/anemometer/principleofoperation.htm |date=2009-06-19 }} - Gill Instruments * [http://www.geag.de/txt_sammlung.htm Collection of historical anemometer] == അവലംബം == {{reflist}} {{Meteorological equipment}} [[വർഗ്ഗം:അളവുപകരണങ്ങൾ]] jr9zghyj3gijozh9tq9uuvds8sbd215 0 71660 4630987 4547212 2026-06-18T04:09:49Z Outlander07 136842 Fake statements. 4630987 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kottiyoor_Temple}}{{Infobox Mandir | name = കൊട്ടിയൂർ വടക്കേശ്വരം ക്ഷേത്രം | image = Ikkare kottiyur.JPG | image_size = 250px | image_alt = Kottiyoor Mahadeva Temple | caption = കൊട്ടിയൂർ വടക്കേശ്വരം ക്ഷേത്രം (തൃചേരുമന ക്ഷേത്രം) | pushpin_map = Kerala | map_caption = Location within Kerala | map_size = 250 | latd = 11 | latm = 52 | lats = 22.29 | latNS = N | longd = 75 | longm = 51 | longs = 39.18 | longEW = E | coordinates_region = IN | coordinates_display= title | other_names = ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂർ | proper_name = തൃചേരുമന ക്ഷേത്രം | devanagari = | sanskrit_translit = | tamil = | marathi = | bengali = | script_name = | script = | country = [[ഇന്ത്യ]] | state = [[കേരളം]] | district = [[കണ്ണൂർ ജില്ല]] | location = | elevation_m = | primary_deity = [[ശിവൻ]], [[പാർവതി]] | important_festivals= [[വൈശാഖം|വൈശാഖ മഹോത്സവം]] | architecture = പരമ്പരാഗത കേരള ക്ഷേത്ര വാസ്തു | number_of_temples = | number_of_monuments= | inscriptions = | date_built = | creator = [[പരശുരാമൻ]], പടിഞ്ഞിറ്റ ഇല്ലം | temple_board = [[Devaswom boards in Kerala#Malabar Devaswom Board|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്‌]]<ref>{{cite web|title=Temples under Malabar Devaswam Board, Division : Thalassery|url=http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/images/pdf/div_thalassery.pdf|publisher=Malabar Devaswam Board|accessdate=10 August 2013}}</ref> | website = http://kottiyoordevaswom.com/ }} വടക്കേ [[മലബാർ|മലബാറിലെ]] പ്രസിദ്ധമായ രണ്ട് മഹാദേവ ക്ഷേത്രങ്ങളാണ്‌ '''കൊട്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ'''. [[കണ്ണൂർ (ജില്ല)|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[കൊട്ടിയൂർ]] ഗ്രാമത്തിലാണ്‌ ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[ബാവലിപ്പുഴ]]യുടെ തീരത്തുള്ള ഈ നാടിനെ '''ദക്ഷിണ കാശി''' എന്ന പേരിലും വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്‌. ''''''ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രവും''' '''അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്‘'''. ഇങ്ങനെ രണ്ടു ക്ഷേത്രങ്ങൾ ആണ് ഇവിടെ ഉള്ളത്.'' [[ശിവൻ|പരമശിവനും]] [[പാർവതി]]യുമാണ് പ്രധാന ആരാധനാമൂർത്തികൾ. 27 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഉത്സവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് പ്രസിദ്ധി. ലക്ഷകണക്കിന് ഭക്തർ പങ്കെടുക്കുന്ന ഒരു ഉത്സവം കൂടിയാണിത്. [[കട്ടൻ രാജവംശം]]ക്കാർക്ക് ക്ഷേത്രത്തിൽ പാരമ്പര്യ അധികാരമുള്ളവരായതിനാൽ ഈ വാർഷിക മഹോത്സവം അവരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ നടക്കുന്നു. അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ [[ഇടവം|ഇടവത്തിലെ]] [[ചോതി]] നക്ഷത്രം തൊട്ട്‌ [[മിഥുനം|മിഥുനത്തിലെ]] [[ചിത്തിര]] നക്ഷത്രം വരെയുള്ള 27 നാളുകളിലാണ് പ്രസിദ്ധമായ‌ ''വൈശാഖ മഹോത്സവം'' നടക്കുന്നത്‌. മലബാറിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും [[തമിഴ്‌നാട്‌]], [[കർണ്ണാടക]], ആന്ധ്ര സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് ധാരാളം‌ തീർത്ഥാടകർ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ എത്തുന്നുണ്ട്‌. വയനാടൻ ചുരങ്ങളിൽനിന്ന്‌ ഒഴുകി വരുന്ന [[ബാവലി പുഴ]]യുടെ വടക്കേ ത്തീരത്ത്‌ തിരുവഞ്ചിറ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ചെറിയ പുഴയുടെ നടുവിൽ കൊട്ടിയൂരിലെ പ്രധാന ആരാധനാ കേന്ദ്രമായ ശിവലിംഗവും [[പരാശക്തി]]യുടെ സ്ഥാനമായ അമ്മാറക്കല്ലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ചരിത്രപരമായി, മഹോത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇക്കരെകൊട്ടിയൂരിൽ നിന്ന് അക്കരെകൊട്ടിയൂരിലേക്കുള്ള കടന്ന് പോകൽ ചടങ്ങുകൾ നടത്തുന്നതിന് കട്ടൻ രാജാവിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്നു. കട്ടൻ വംശത്തിലെ മൂത്തവനും ഇളയവനും യഥാക്രമം വലിയ മുത്തപ്പൻ, ചെറിയ മുത്തപ്പൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അവരുടെ താമസം സ്വതന്ത്രമായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കുടുംബത്തിൽ ജനനമോ മരണമോ മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന പുലവാലായ്മ ഒഴിവാക്കുന്നതിനായാണ് ഈ രീതികൾ നിലനിറുത്തുന്നത്. ഇത് കൊട്ടിയൂർ പെരുമാളിന്റെ അനവധിയായ ആരാധന ഉറപ്പാക്കുന്നു. അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ [[ശിവൻ|ശിവലിംഗം]] സ്വയംഭൂ ആണെന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. [[ഇളനീർ]] ([[കരിക്ക്]]) എന്നിവകൊണ്ടാണ് അഭിഷേകം. തിരുവഞ്ചിറ എന്നുപേരുള്ള വലിയൊരു [[തടാകം|തടാകത്തിന്റെ]] മദ്ധ്യത്തിലുള്ള '''മണിത്തറയിലാണ്''' ശിവലിംഗമുള്ളത്. ഈ തടാകത്തിലെ തന്നെ മറ്റൊരു തറയായ '''അമ്മാറക്കല്ലിലാണ് ആദിപരാശക്തിയായ''' [[പാർവ്വതി|ശ്രീ പാർവ്വതി]]യെ ആരാധിക്കുന്നത്.<ref>http://www.kottiyoortemple.com</ref> [[തുമ്പ]]യും, [[തുളസി]]യും, [[കൂവളം|കൂവളത്തിലയുമാണ്]] മണിത്തറയിലുപയോഗിക്കുന്നത്. ഭക്തർക്ക് പ്രസാദവും ഭക്ഷണവും നൽകുന്നത് [[മലവാഴ]]യുടെ ഇലയിലാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ചടങ്ങായ നീരെഴുന്നള്ളത്തിനു ജലം കൊണ്ടുപോകുന്നത് കാട്ടുകൂവയുടെ ഇലയിലാണ്. പുരാണത്തിലെ ദക്ഷയാഗം നടന്ന സ്ഥലമാണ്‌ കൊട്ടിയൂർ എന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. വടക്കും കാവ്‌, വടക്കീശ്വരം, തൃച്ചെറുമന എന്നീ ഒട്ടനവധി പേരുകളും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്‌. കൊട്ടിയൂർ ഉൽസവത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൗതുകമാണ് കൊട്ടിയൂരിൽ മാത്രം ലഭിക്കുന്ന ഓടപ്പൂക്കൾ. [[ഭൃഗുമുനി]]യുടെ വെളുത്ത താടിയെയാണ് ഓടപ്പൂ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത്. മൃജ്യുഞ്ജയമൂർത്തി, ഉമാമഹേശ്വരൻ, ഓംകാരമൂർത്തി, പരബ്രഹ്മമൂർത്തി തുടങ്ങിയവ എല്ലാ ഭാവങ്ങളിലും ഭഗവാൻ ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>കാമ്പിൽ അനന്ദൻ മാസ്റ്റർ (1935) ''കേരള ചരിത്ര നിരൂപണം'', കേരള സാഹിത്യ അക്കഥമി</ref> <ref>{{Cite web|url=https://specials.manoramaonline.com/Festival/2015/kottiyoor-2015/kottiyoor-flower.html|title=|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}</ref> [[File:Bamboo flower maker at her shop at Kottiyoor.jpg|thumb| ഓടപ്പൂവ്]] ==ഐതിഹ്യം== പുരാണങ്ങളിലെ ദക്ഷയാഗം നടന്ന സ്ഥലമാണ് [[കൊട്ടിയൂർ]] എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഒരു വൈശാഖ നാളിലാണത്രേ [[ദക്ഷൻ]] യാഗം നടത്തിയത്. പ്രജാപതികളിൽ പ്രധാനിയായ ദക്ഷന് സർവേശ്വരിയായ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]]യുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ [[സതി]] എന്നൊരു മകളുണ്ടായി. സാക്ഷാൽ ഭഗവതിയുടെ അംശം തന്നെ ആയിരുന്നു സതി. സതിക്ക് പരമേശ്വരനായ ശിവനോട് അതിയായ ഭക്തിയും സ്നേഹവുമുണ്ടായി. എന്നാൽ, ദക്ഷന് ശിവനെ ഇഷ്ടമായിരുന്നില്ല. [[ശിവൻ]] ഒരു സന്യാസിയെപ്പോലെ ശ്മശാനത്തിൽ വസിക്കുന്നതും, ഭസ്മം പൂശുന്നതും, അപരിഷ്കൃതരെപ്പോലെ കപാല മാലയും പുലിത്തോലും ധരിക്കുന്നതും, സാധാരണ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കാത്തതും, ഒരു പർവതത്തിൽ താമസിക്കുന്നതും ദക്ഷന് തീരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. സതി ശിവനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഒടുവിൽ ദക്ഷന്റെ ഇഷ്ടമില്ലാതെ സതി സ്വയംവരത്തിൽ ശിവനെ വരിച്ചു. ഇത് ദക്ഷന്റെ കോപം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ശിവനോടുള്ള ദേഷ്യം കാരണം, ദക്ഷൻ ഒരു വലിയ യാഗം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. ഈ യാഗത്തിലേക്ക് എല്ലാ ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും ക്ഷണിച്ചു, എന്നാൽ ശിവനെയും സതിയെയും മാത്രം ക്ഷണിച്ചില്ല. യാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എല്ലാവരും പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ സതിക്ക് അതിയായ ദുഃഖമുണ്ടായി. അവൾ ശിവനോട് യാഗത്തിന് പോകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ശിവൻ സതിയോട് യാഗത്തിന് പോകരുതെന്ന് ഉപദേശിച്ചു. ക്ഷണിക്കാതെ ഒരു സ്ഥലത്ത് പോകുന്നത് ശരിയല്ല, അവിടെ അപമാനം നേരിടേണ്ടിവരും എന്ന്‌ ശിവൻ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ പിതാവിനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹം കാരണം സതി ശിവന്റെ അനുവാദമില്ലാതെ യാഗശാലയിലേക്ക് പോയി. യാഗശാലയിൽ എത്തിയ സതിയെ ദക്ഷൻ പൂർണ്ണമായും അവഗണിച്ചു. ശിവനെക്കുറിച്ച് ദക്ഷൻ എല്ലാവരുടെയും മുന്നിൽ വച്ചു വളരെ മോശമായി സംസാരിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ഭർത്താവിനെ അപമാനിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ സതിക്ക് വളരെയധികം ദുഃഖമുണ്ടായി. ഒടുവിൽ പിതാവിന്റെ ഈ പ്രവൃത്തിയിൽ മനംനൊന്ത്, സതി യാഗാഗ്നിയിൽ സ്വയം ദേഹം വെടിഞ്ഞു. സതിയുടെ മരണവാർത്ത അറിഞ്ഞ ശിവന് അതിയായ ദുഖവും കോപവുമുണ്ടായി. ശിവന്റെ കോപം ലോകം മുഴുവൻ പ്രകമ്പനം കൊണ്ടു. തന്റെ ജട പിഴുതെടുത്ത് നിലത്തടിച്ചപ്പോൾ, അതിൽ നിന്ന് ഭീകരരൂപിയായ [[വീരഭദ്രൻ]] ഉത്ഭവിച്ചു. ശിവൻ വീരഭദ്രനോട് ദക്ഷയാഗം നശിപ്പിക്കാനും ദക്ഷനെ വധിക്കാനും കൽപ്പിച്ചു. വീരഭദ്രനെ സഹായിക്കാൻ [[ഭദ്രകാളി]]യേയും ശിവഗണങ്ങളെയും നിയോഗിച്ചു. വീരഭദ്രൻ ഭദ്രകാളിയോടും ശിവഗണങ്ങളോടുമൊപ്പം യാഗശാലയിലേക്ക് പാഞ്ഞെത്തി. തുടർന്ന് ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു. വീരഭദ്രനും ഭദ്രകാളിയും ദക്ഷന്റെ യാഗം നശിപ്പിക്കുകയും, യാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ, വീരഭദ്രൻ ദക്ഷന്റെ തലയറുത്തു. യാഗശാല രക്തക്കളമായി മാറി. ശിവൻ യാഗശാലയിലെത്തി സതിയുടെ ശരീരം കണ്ട് വിലപിച്ചു. ദേവന്മാർ ശിവനോട് മാപ്പ് പറഞ്ഞ് സമാധാനിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഒടുവിൽ എല്ലാവരുടെയും അഭ്യർത്ഥനയാൽ മഹാദേവൻ ഒരു ആടിന്റെ തലവെച്ച് ദക്ഷനെ പുനർജീവിപ്പിച്ചു. ദക്ഷൻ തന്റെ തെറ്റ് മനസ്സിലാക്കി ശിവനോട് മാപ്പ് ചോദിച്ചു. ശിവൻ ദക്ഷനെ അനുഗ്രഹിച്ചു. ഏറെ ദുഖിതനായ ശിവൻ സതിയുടെ ശരീരവുമായി കണ്ണീരോടെ അലയാൻ തുടങ്ങി. ശിവനെ ഈ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാൻ [[മഹാവിഷ്ണു]] തന്റെ സുദർശന ചക്രത്താൽ സതിയുടെ ശരീരം 51 കഷണങ്ങളാക്കി ചിതറിപ്പിച്ചു. അവ ചെന്ന് പതിച്ച സ്ഥലങ്ങൾ എല്ലാം ഭഗവതിയുടെ സാന്നിധ്യമുള്ള 51 ശക്തിപീഠ ക്ഷേത്രങ്ങളായി മാറി. ഭക്തർക്ക് അനുഗ്രഹം ചൊരിയാൻ [[പരാശക്തി]] വിവിധ ഭാവങ്ങളിൽ അവിടെ കുടികൊണ്ടു. തുടർന്ന് വൈരാഗിയായ ശിവൻ കൊടുംതപസ്സ് അനുഷ്ഠിക്കാൻ കൈലാസത്തിലേക്ക് പോയി. പിന്നീട് കൊടും വനമായി തീർന്ന യാഗസ്ഥലം [[കുറിച്യൻ|കുറിച്യരുടെ]] വാസസ്ഥലമായി, ഒരു കുറിച്യ യുവാവ് അമ്പിന് മൂർച്ച കൂട്ടാൻ ഒരു കല്ലിൽ ഉരയ്ക്കുകയും, കല്ലിൽ നിന്ന് രക്തം വരികയും ചെയ്തു. ഇതറിഞ്ഞത്തിയ പടിഞ്ഞീറ്റ നമ്പൂതിരി കൂവയിലയിൽ കലശമാടിയത്രേ. വൈശാഖ ഉത്സവം ആരംഭിച്ച്, ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇന്നു കാണുന്ന ചിട്ടകൾ ഉണ്ടാക്കിയത് [[ശങ്കരാചാര്യർ]] ആണെന്ന് കരുതുന്നു. =='''ഉത്സവം'''== {{Main|കൊട്ടിയൂർ വൈശാഖമാസ ഉത്സവം}} [[File:Kottiyoor 2019.jpg|thumb|left|200px]] [[മലയാള മാസം|മലയാള മാസമായ]] [[ഇടവം]] മാസത്തിലെ [[ചോതി|ചോതി (സ്വാതി)]] ദിവസത്തിലാണ് (മെയ്-ജൂൺ മാസങ്ങളിൽ) ഉത്സവം തുടങ്ങുക. ഇളനീരാട്ടത്തോടെ കൂടെ ആണ് ഉത്സവം തുടങ്ങുക. ആദ്യം കണ്ടെത്തിയ ശിവലിംഗം അടങ്ങിയത് ആദ്യത്തെ ഇളനീർ അഭിഷേകം നടത്തിയതിനു ശേഷം ആണ് , അതുകൊണ്ടാണ് ആണ് കൊട്ടിയൂരിലെ പ്രധാന അഭിഷേക ചടങ്ങ് ഇളനീരാട്ടം ആയി മാറിയത്. 28 ദിവസത്തിനു ശേഷം [[തിരുകലശാട്ട്|തിരുകലശാട്ടോടു]]കൂടെ ഉത്സവം സമാപിക്കുന്നു. മുഴുവൻ ജനവിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം അധികാരങ്ങളും അവകാശങ്ങളും ഉത്സവത്തിൻറെ ഭാഗമായ ചടങ്ങുകൾ മാറ്റിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കുറിച്യർ|കുറിച്യവിഭാഗത്തിൽ]] പെട്ട സ്ഥാനികനായ [[ഒറ്റപ്പിലാൻ|ഒറ്റപ്പിലാണ്]] ആദ്യത്തെ അഭിഷേകം നടത്തേണ്ടത്. താത്ക്കാലിക നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് അളവ് തിരിച്ചു നൽകാനുള്ള അവകാശം [[ആശാരി]]ക്കാണ്. വിവിധ ദൈവസ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന ഓലക്കുടകൾ നിർമ്മിച്ചു നൽകേണ്ടത് [[കണിയാൻ]]മാരാണ്. അഭിഷേകത്തിനുള്ള നെയ്യ് കൊണ്ടുവരുന്നത് [[നായർ]] വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടവരാണ്. ഇളന്നീരാട്ടത്തിനുള്ള ഇളനീർ എഴുന്നള്ളിക്കേണ്ടത് [[തീയർ]] വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടവരും കത്തിക്കാനുള്ള വിളക്കുതിരി കൊണ്ടുവരാനുള്ള അധികാരം [[ചാലിയൻ|ചാലിയ]] സമുദായക്കാരമാണ്. ഉൽസവത്തിന് മുന്നോടിയായി നീരെഴുന്നെള്ളത്തുണ്ട്. ബാവലിക്കരയിൽ വിഗ്രഹം കണ്ടെത്തിയതിന്റെ അനുസ്മരണ ചടങ്ങാണിത്. സ്ഥാനികരും അവകാശികളും അടങ്ങുന്ന സംഘം കൂവ ഇലയിൽ ബാവലി തീർത്ഥം ശേഖരിച്ച് മണിത്തറയിലുള്ള ദേവസ്ഥാനത്ത് അർപ്പിക്കുന്നതാണിത്. മണത്തണയിലെ ഒരു ക്ഷേത്രത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുന്ന ഭണ്ഡാരം എഴുന്നള്ളിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്ന ചടങ്ങാണ് ഭണ്ഡാരം എഴുന്നള്ളത്ത്. ഭണ്ഡാരം എഴുന്നെള്ളത്ത് അക്കരെ ദേവസ്ഥാനത്ത് എത്തിയ ശേഷം മാത്രമെ സ്ത്രീകൾക്ക് അക്കരെ കൊട്ടിയൂരേക്ക് പ്രവേശനമുള്ളു. എടവത്തിലെ [[ചോതി]]നാളിൽ [[വയനാട്]] ജില്ലയിലെ തവിഞ്ഞാൽ‍ ഗ്രാമത്തിലെ മുതിരേരിക്കാവ് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഒരു വാൾ ഇക്കര കൊട്ടിയൂരിലേക്ക് ഉത്സവം തുടങ്ങുവാനായി കൊണ്ടുവരുന്നു. ഈ വാളുകൊണ്ടാണ് വീരഭദ്രൻ ദക്ഷനെ കൊന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. മുതിരേരിക്കാവിൽ ഈ വാൾ ദിവസവും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഉത്സവം ദക്ഷയാഗത്തിനു സമാനമാണ് എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. മുഴക്കുന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ നല്ലൂരിലുള്ള ബാലങ്കര എന്ന സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളോടെ നല്ലൂരാൻമാർ കൊട്ടയൂരിലേക്ക് കലങ്ങൾ തലച്ചുമടായി എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങുണ്ട്. കലശാട്ട് നടക്കുന്പോൾ കലശം നിറയക്കുന്നത് ഈ കലങ്ങളിലാണ്. ഈ ഉത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ നെയ്യാട്ടം, [[ഇളനീരാട്ടം]] എന്നിവയാണ്. വിഗ്രഹത്തിൽ നെയ്യഭിഷേകം, ഇളനീർ അഭിഷേകം എന്നിവയാണ് ഈ ചടങ്ങുകളിൽ നടക്കുക == എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി == <nowiki>*</nowiki>തലശേരിയിൽ നിന്ന് 58 കിലോമീറ്റർ. ഒന്നേകാൽ മണിക്കൂർ യാത്ര. ദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും റെയിൽ മാർഗ്ഗം എത്തിച്ചേരുന്നവർക്ക് കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള കവാടം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന തലശ്ശേരി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ എത്തുകയും തൊട്ടടുത്തുള്ള ബസ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് കൊട്ടിയൂർ അമ്പലത്തിലേക്കുള്ള ബസ് സർവീസ് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഉത്സവ സമയങ്ങളിൽ പ്രത്യേക ബസ് സർവ്വീസുകൾ തലശ്ശേരിയിൽ നിന്നും ഉണ്ടാവും <nowiki>*</nowiki>മുഴക്കുന്ന് മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും 24.8 കിലോമീറ്റർ, 35 മിനിറ്റ് യാത്ര, മലയോര ഹൈവേ വഴി. <nowiki>*</nowiki>മാനന്തവാടിയിൽ നിന്ന് - 25.6 കിലോമീറ്റർ, 50 മിനിറ്റ്, മാനന്തവാടി മുതിരരി റോഡ്, മലയോര ഹൈവേ വഴി. <nowiki>*</nowiki>തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് - 46.8 കിലോമീറ്റർ, ഒരു മണിക്കൂർ 21 മിനിറ്റ് യാത്ര, മലയോര ഹൈവേ വഴി <nowiki>*</nowiki>അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ - തലശ്ശേരി ==അവലംബം== <references/> {{commons category|Kottiyoor Temple}} {{Hinduism}} [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{hindu-temple-stub}} 4tbivlo769awfnn5xxr9cazntdhvys6 4631070 4630987 2026-06-18T11:31:36Z Outlander07 136842 തള്ള് ഒഴിവാക്കുന്നു 4631070 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kottiyoor_Temple}}{{Infobox Mandir | name = കൊട്ടിയൂർ വടക്കേശ്വരം ക്ഷേത്രം | image = Ikkare kottiyur.JPG | image_size = 250px | image_alt = Kottiyoor Mahadeva Temple | caption = കൊട്ടിയൂർ വടക്കേശ്വരം ക്ഷേത്രം (തൃചേരുമന ക്ഷേത്രം) | pushpin_map = Kerala | map_caption = Location within Kerala | map_size = 250 | latd = 11 | latm = 52 | lats = 22.29 | latNS = N | longd = 75 | longm = 51 | longs = 39.18 | longEW = E | coordinates_region = IN | coordinates_display= title | other_names = ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂർ | proper_name = തൃചേരുമന ക്ഷേത്രം | devanagari = | sanskrit_translit = | tamil = | marathi = | bengali = | script_name = | script = | country = [[ഇന്ത്യ]] | state = [[കേരളം]] | district = [[കണ്ണൂർ ജില്ല]] | location = | elevation_m = | primary_deity = [[ശിവൻ]], [[പാർവതി]] | important_festivals= [[വൈശാഖം|വൈശാഖ മഹോത്സവം]] | architecture = പരമ്പരാഗത കേരള ക്ഷേത്ര വാസ്തു | number_of_temples = | number_of_monuments= | inscriptions = | date_built = | creator = [[പരശുരാമൻ]], പടിഞ്ഞിറ്റ ഇല്ലം | temple_board = [[Devaswom boards in Kerala#Malabar Devaswom Board|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്‌]]<ref>{{cite web|title=Temples under Malabar Devaswam Board, Division : Thalassery|url=http://www.malabardevaswom.kerala.gov.in/images/pdf/div_thalassery.pdf|publisher=Malabar Devaswam Board|accessdate=10 August 2013}}</ref> | website = http://kottiyoordevaswom.com/ }} വടക്കേ [[മലബാർ|മലബാറിലെ]] പ്രസിദ്ധമായ രണ്ട് മഹാദേവ ക്ഷേത്രങ്ങളാണ്‌ '''കൊട്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ'''. [[കണ്ണൂർ (ജില്ല)|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[കൊട്ടിയൂർ]] ഗ്രാമത്തിലാണ്‌ ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[ബാവലിപ്പുഴ]]യുടെ തീരത്തുള്ള ഈ നാടിനെ '''ദക്ഷിണ കാശി''' എന്ന പേരിലും വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്‌. ''''''ഇക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രവും''' '''അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്‘'''. ഇങ്ങനെ രണ്ടു ക്ഷേത്രങ്ങൾ ആണ് ഇവിടെ ഉള്ളത്.'' [[ശിവൻ|പരമശിവനും]] [[പാർവതി]]യുമാണ് പ്രധാന ആരാധനാമൂർത്തികൾ. 27 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഉത്സവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് പ്രസിദ്ധി. ലക്ഷകണക്കിന് ഭക്തർ പങ്കെടുക്കുന്ന ഒരു ഉത്സവം കൂടിയാണിത്. അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ [[ഇടവം|ഇടവത്തിലെ]] [[ചോതി]] നക്ഷത്രം തൊട്ട്‌ [[മിഥുനം|മിഥുനത്തിലെ]] [[ചിത്തിര]] നക്ഷത്രം വരെയുള്ള 27 നാളുകളിലാണ് പ്രസിദ്ധമായ‌ ''വൈശാഖ മഹോത്സവം'' നടക്കുന്നത്‌. മലബാറിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും [[തമിഴ്‌നാട്‌]], [[കർണ്ണാടക]], ആന്ധ്ര സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് ധാരാളം‌ തീർത്ഥാടകർ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ എത്തുന്നുണ്ട്‌. വയനാടൻ ചുരങ്ങളിൽനിന്ന്‌ ഒഴുകി വരുന്ന [[ബാവലി പുഴ]]യുടെ വടക്കേ ത്തീരത്ത്‌ തിരുവഞ്ചിറ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ചെറിയ പുഴയുടെ നടുവിൽ കൊട്ടിയൂരിലെ പ്രധാന ആരാധനാ കേന്ദ്രമായ ശിവലിംഗവും [[പരാശക്തി]]യുടെ സ്ഥാനമായ അമ്മാറക്കല്ലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ചരിത്രപരമായി, മഹോത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇക്കരെകൊട്ടിയൂരിൽ നിന്ന് അക്കരെകൊട്ടിയൂരിലേക്കുള്ള കടന്ന് പോകൽ ചടങ്ങുകൾ നടത്തുന്നതിന് കട്ടൻ രാജാവിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്നു. കട്ടൻ വംശത്തിലെ മൂത്തവനും ഇളയവനും യഥാക്രമം വലിയ മുത്തപ്പൻ, ചെറിയ മുത്തപ്പൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അവരുടെ താമസം സ്വതന്ത്രമായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കുടുംബത്തിൽ ജനനമോ മരണമോ മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന പുലവാലായ്മ ഒഴിവാക്കുന്നതിനായാണ് ഈ രീതികൾ നിലനിറുത്തുന്നത്. ഇത് കൊട്ടിയൂർ പെരുമാളിന്റെ അനവധിയായ ആരാധന ഉറപ്പാക്കുന്നു. അക്കരെ കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ [[ശിവൻ|ശിവലിംഗം]] സ്വയംഭൂ ആണെന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. [[ഇളനീർ]] ([[കരിക്ക്]]) എന്നിവകൊണ്ടാണ് അഭിഷേകം. തിരുവഞ്ചിറ എന്നുപേരുള്ള വലിയൊരു [[തടാകം|തടാകത്തിന്റെ]] മദ്ധ്യത്തിലുള്ള '''മണിത്തറയിലാണ്''' ശിവലിംഗമുള്ളത്. ഈ തടാകത്തിലെ തന്നെ മറ്റൊരു തറയായ '''അമ്മാറക്കല്ലിലാണ് ആദിപരാശക്തിയായ''' [[പാർവ്വതി|ശ്രീ പാർവ്വതി]]യെ ആരാധിക്കുന്നത്.<ref>http://www.kottiyoortemple.com</ref> [[തുമ്പ]]യും, [[തുളസി]]യും, [[കൂവളം|കൂവളത്തിലയുമാണ്]] മണിത്തറയിലുപയോഗിക്കുന്നത്. ഭക്തർക്ക് പ്രസാദവും ഭക്ഷണവും നൽകുന്നത് [[മലവാഴ]]യുടെ ഇലയിലാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ചടങ്ങായ നീരെഴുന്നള്ളത്തിനു ജലം കൊണ്ടുപോകുന്നത് കാട്ടുകൂവയുടെ ഇലയിലാണ്. പുരാണത്തിലെ ദക്ഷയാഗം നടന്ന സ്ഥലമാണ്‌ കൊട്ടിയൂർ എന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. വടക്കും കാവ്‌, വടക്കീശ്വരം, തൃച്ചെറുമന എന്നീ ഒട്ടനവധി പേരുകളും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്‌. കൊട്ടിയൂർ ഉൽസവത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൗതുകമാണ് കൊട്ടിയൂരിൽ മാത്രം ലഭിക്കുന്ന ഓടപ്പൂക്കൾ. [[ഭൃഗുമുനി]]യുടെ വെളുത്ത താടിയെയാണ് ഓടപ്പൂ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത്. മൃജ്യുഞ്ജയമൂർത്തി, ഉമാമഹേശ്വരൻ, ഓംകാരമൂർത്തി, പരബ്രഹ്മമൂർത്തി തുടങ്ങിയവ എല്ലാ ഭാവങ്ങളിലും ഭഗവാൻ ഇവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>കാമ്പിൽ അനന്ദൻ മാസ്റ്റർ (1935) ''കേരള ചരിത്ര നിരൂപണം'', കേരള സാഹിത്യ അക്കഥമി</ref> <ref>{{Cite web|url=https://specials.manoramaonline.com/Festival/2015/kottiyoor-2015/kottiyoor-flower.html|title=|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}</ref> [[File:Bamboo flower maker at her shop at Kottiyoor.jpg|thumb| ഓടപ്പൂവ്]] ==ഐതിഹ്യം== പുരാണങ്ങളിലെ ദക്ഷയാഗം നടന്ന സ്ഥലമാണ് [[കൊട്ടിയൂർ]] എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഒരു വൈശാഖ നാളിലാണത്രേ [[ദക്ഷൻ]] യാഗം നടത്തിയത്. പ്രജാപതികളിൽ പ്രധാനിയായ ദക്ഷന് സർവേശ്വരിയായ [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]]യുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ [[സതി]] എന്നൊരു മകളുണ്ടായി. സാക്ഷാൽ ഭഗവതിയുടെ അംശം തന്നെ ആയിരുന്നു സതി. സതിക്ക് പരമേശ്വരനായ ശിവനോട് അതിയായ ഭക്തിയും സ്നേഹവുമുണ്ടായി. എന്നാൽ, ദക്ഷന് ശിവനെ ഇഷ്ടമായിരുന്നില്ല. [[ശിവൻ]] ഒരു സന്യാസിയെപ്പോലെ ശ്മശാനത്തിൽ വസിക്കുന്നതും, ഭസ്മം പൂശുന്നതും, അപരിഷ്കൃതരെപ്പോലെ കപാല മാലയും പുലിത്തോലും ധരിക്കുന്നതും, സാധാരണ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കാത്തതും, ഒരു പർവതത്തിൽ താമസിക്കുന്നതും ദക്ഷന് തീരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. സതി ശിവനെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഒടുവിൽ ദക്ഷന്റെ ഇഷ്ടമില്ലാതെ സതി സ്വയംവരത്തിൽ ശിവനെ വരിച്ചു. ഇത് ദക്ഷന്റെ കോപം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ശിവനോടുള്ള ദേഷ്യം കാരണം, ദക്ഷൻ ഒരു വലിയ യാഗം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. ഈ യാഗത്തിലേക്ക് എല്ലാ ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും ക്ഷണിച്ചു, എന്നാൽ ശിവനെയും സതിയെയും മാത്രം ക്ഷണിച്ചില്ല. യാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എല്ലാവരും പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ സതിക്ക് അതിയായ ദുഃഖമുണ്ടായി. അവൾ ശിവനോട് യാഗത്തിന് പോകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ശിവൻ സതിയോട് യാഗത്തിന് പോകരുതെന്ന് ഉപദേശിച്ചു. ക്ഷണിക്കാതെ ഒരു സ്ഥലത്ത് പോകുന്നത് ശരിയല്ല, അവിടെ അപമാനം നേരിടേണ്ടിവരും എന്ന്‌ ശിവൻ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ പിതാവിനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹം കാരണം സതി ശിവന്റെ അനുവാദമില്ലാതെ യാഗശാലയിലേക്ക് പോയി. യാഗശാലയിൽ എത്തിയ സതിയെ ദക്ഷൻ പൂർണ്ണമായും അവഗണിച്ചു. ശിവനെക്കുറിച്ച് ദക്ഷൻ എല്ലാവരുടെയും മുന്നിൽ വച്ചു വളരെ മോശമായി സംസാരിക്കുകയും പരിഹസിക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ഭർത്താവിനെ അപമാനിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ സതിക്ക് വളരെയധികം ദുഃഖമുണ്ടായി. ഒടുവിൽ പിതാവിന്റെ ഈ പ്രവൃത്തിയിൽ മനംനൊന്ത്, സതി യാഗാഗ്നിയിൽ സ്വയം ദേഹം വെടിഞ്ഞു. സതിയുടെ മരണവാർത്ത അറിഞ്ഞ ശിവന് അതിയായ ദുഖവും കോപവുമുണ്ടായി. ശിവന്റെ കോപം ലോകം മുഴുവൻ പ്രകമ്പനം കൊണ്ടു. തന്റെ ജട പിഴുതെടുത്ത് നിലത്തടിച്ചപ്പോൾ, അതിൽ നിന്ന് ഭീകരരൂപിയായ [[വീരഭദ്രൻ]] ഉത്ഭവിച്ചു. ശിവൻ വീരഭദ്രനോട് ദക്ഷയാഗം നശിപ്പിക്കാനും ദക്ഷനെ വധിക്കാനും കൽപ്പിച്ചു. വീരഭദ്രനെ സഹായിക്കാൻ [[ഭദ്രകാളി]]യേയും ശിവഗണങ്ങളെയും നിയോഗിച്ചു. വീരഭദ്രൻ ഭദ്രകാളിയോടും ശിവഗണങ്ങളോടുമൊപ്പം യാഗശാലയിലേക്ക് പാഞ്ഞെത്തി. തുടർന്ന് ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു. വീരഭദ്രനും ഭദ്രകാളിയും ദക്ഷന്റെ യാഗം നശിപ്പിക്കുകയും, യാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ദേവന്മാരെയും മഹർഷിമാരെയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ, വീരഭദ്രൻ ദക്ഷന്റെ തലയറുത്തു. യാഗശാല രക്തക്കളമായി മാറി. ശിവൻ യാഗശാലയിലെത്തി സതിയുടെ ശരീരം കണ്ട് വിലപിച്ചു. ദേവന്മാർ ശിവനോട് മാപ്പ് പറഞ്ഞ് സമാധാനിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഒടുവിൽ എല്ലാവരുടെയും അഭ്യർത്ഥനയാൽ മഹാദേവൻ ഒരു ആടിന്റെ തലവെച്ച് ദക്ഷനെ പുനർജീവിപ്പിച്ചു. ദക്ഷൻ തന്റെ തെറ്റ് മനസ്സിലാക്കി ശിവനോട് മാപ്പ് ചോദിച്ചു. ശിവൻ ദക്ഷനെ അനുഗ്രഹിച്ചു. ഏറെ ദുഖിതനായ ശിവൻ സതിയുടെ ശരീരവുമായി കണ്ണീരോടെ അലയാൻ തുടങ്ങി. ശിവനെ ഈ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാൻ [[മഹാവിഷ്ണു]] തന്റെ സുദർശന ചക്രത്താൽ സതിയുടെ ശരീരം 51 കഷണങ്ങളാക്കി ചിതറിപ്പിച്ചു. അവ ചെന്ന് പതിച്ച സ്ഥലങ്ങൾ എല്ലാം ഭഗവതിയുടെ സാന്നിധ്യമുള്ള 51 ശക്തിപീഠ ക്ഷേത്രങ്ങളായി മാറി. ഭക്തർക്ക് അനുഗ്രഹം ചൊരിയാൻ [[പരാശക്തി]] വിവിധ ഭാവങ്ങളിൽ അവിടെ കുടികൊണ്ടു. തുടർന്ന് വൈരാഗിയായ ശിവൻ കൊടുംതപസ്സ് അനുഷ്ഠിക്കാൻ കൈലാസത്തിലേക്ക് പോയി. പിന്നീട് കൊടും വനമായി തീർന്ന യാഗസ്ഥലം [[കുറിച്യൻ|കുറിച്യരുടെ]] വാസസ്ഥലമായി, ഒരു കുറിച്യ യുവാവ് അമ്പിന് മൂർച്ച കൂട്ടാൻ ഒരു കല്ലിൽ ഉരയ്ക്കുകയും, കല്ലിൽ നിന്ന് രക്തം വരികയും ചെയ്തു. ഇതറിഞ്ഞത്തിയ പടിഞ്ഞീറ്റ നമ്പൂതിരി കൂവയിലയിൽ കലശമാടിയത്രേ. വൈശാഖ ഉത്സവം ആരംഭിച്ച്, ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇന്നു കാണുന്ന ചിട്ടകൾ ഉണ്ടാക്കിയത് [[ശങ്കരാചാര്യർ]] ആണെന്ന് കരുതുന്നു. =='''ഉത്സവം'''== {{Main|കൊട്ടിയൂർ വൈശാഖമാസ ഉത്സവം}} [[File:Kottiyoor 2019.jpg|thumb|left|200px]] [[മലയാള മാസം|മലയാള മാസമായ]] [[ഇടവം]] മാസത്തിലെ [[ചോതി|ചോതി (സ്വാതി)]] ദിവസത്തിലാണ് (മെയ്-ജൂൺ മാസങ്ങളിൽ) ഉത്സവം തുടങ്ങുക. ഇളനീരാട്ടത്തോടെ കൂടെ ആണ് ഉത്സവം തുടങ്ങുക. ആദ്യം കണ്ടെത്തിയ ശിവലിംഗം അടങ്ങിയത് ആദ്യത്തെ ഇളനീർ അഭിഷേകം നടത്തിയതിനു ശേഷം ആണ് , അതുകൊണ്ടാണ് ആണ് കൊട്ടിയൂരിലെ പ്രധാന അഭിഷേക ചടങ്ങ് ഇളനീരാട്ടം ആയി മാറിയത്. 28 ദിവസത്തിനു ശേഷം [[തിരുകലശാട്ട്|തിരുകലശാട്ടോടു]]കൂടെ ഉത്സവം സമാപിക്കുന്നു. മുഴുവൻ ജനവിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം അധികാരങ്ങളും അവകാശങ്ങളും ഉത്സവത്തിൻറെ ഭാഗമായ ചടങ്ങുകൾ മാറ്റിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കുറിച്യർ|കുറിച്യവിഭാഗത്തിൽ]] പെട്ട സ്ഥാനികനായ [[ഒറ്റപ്പിലാൻ|ഒറ്റപ്പിലാണ്]] ആദ്യത്തെ അഭിഷേകം നടത്തേണ്ടത്. താത്ക്കാലിക നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് അളവ് തിരിച്ചു നൽകാനുള്ള അവകാശം [[ആശാരി]]ക്കാണ്. വിവിധ ദൈവസ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന ഓലക്കുടകൾ നിർമ്മിച്ചു നൽകേണ്ടത് [[കണിയാൻ]]മാരാണ്. അഭിഷേകത്തിനുള്ള നെയ്യ് കൊണ്ടുവരുന്നത് [[നായർ]] വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടവരാണ്. ഇളന്നീരാട്ടത്തിനുള്ള ഇളനീർ എഴുന്നള്ളിക്കേണ്ടത് [[തീയർ]] വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടവരും കത്തിക്കാനുള്ള വിളക്കുതിരി കൊണ്ടുവരാനുള്ള അധികാരം [[ചാലിയൻ|ചാലിയ]] സമുദായക്കാരമാണ്. ഉൽസവത്തിന് മുന്നോടിയായി നീരെഴുന്നെള്ളത്തുണ്ട്. ബാവലിക്കരയിൽ വിഗ്രഹം കണ്ടെത്തിയതിന്റെ അനുസ്മരണ ചടങ്ങാണിത്. സ്ഥാനികരും അവകാശികളും അടങ്ങുന്ന സംഘം കൂവ ഇലയിൽ ബാവലി തീർത്ഥം ശേഖരിച്ച് മണിത്തറയിലുള്ള ദേവസ്ഥാനത്ത് അർപ്പിക്കുന്നതാണിത്. മണത്തണയിലെ ഒരു ക്ഷേത്രത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുന്ന ഭണ്ഡാരം എഴുന്നള്ളിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്ന ചടങ്ങാണ് ഭണ്ഡാരം എഴുന്നള്ളത്ത്. ഭണ്ഡാരം എഴുന്നെള്ളത്ത് അക്കരെ ദേവസ്ഥാനത്ത് എത്തിയ ശേഷം മാത്രമെ സ്ത്രീകൾക്ക് അക്കരെ കൊട്ടിയൂരേക്ക് പ്രവേശനമുള്ളു. എടവത്തിലെ [[ചോതി]]നാളിൽ [[വയനാട്]] ജില്ലയിലെ തവിഞ്ഞാൽ‍ ഗ്രാമത്തിലെ മുതിരേരിക്കാവ് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഒരു വാൾ ഇക്കര കൊട്ടിയൂരിലേക്ക് ഉത്സവം തുടങ്ങുവാനായി കൊണ്ടുവരുന്നു. ഈ വാളുകൊണ്ടാണ് വീരഭദ്രൻ ദക്ഷനെ കൊന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. മുതിരേരിക്കാവിൽ ഈ വാൾ ദിവസവും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഉത്സവം ദക്ഷയാഗത്തിനു സമാനമാണ് എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. മുഴക്കുന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ നല്ലൂരിലുള്ള ബാലങ്കര എന്ന സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളോടെ നല്ലൂരാൻമാർ കൊട്ടയൂരിലേക്ക് കലങ്ങൾ തലച്ചുമടായി എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന ഒരു ചടങ്ങുണ്ട്. കലശാട്ട് നടക്കുന്പോൾ കലശം നിറയക്കുന്നത് ഈ കലങ്ങളിലാണ്. ഈ ഉത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ നെയ്യാട്ടം, [[ഇളനീരാട്ടം]] എന്നിവയാണ്. വിഗ്രഹത്തിൽ നെയ്യഭിഷേകം, ഇളനീർ അഭിഷേകം എന്നിവയാണ് ഈ ചടങ്ങുകളിൽ നടക്കുക == എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി == <nowiki>*</nowiki>തലശേരിയിൽ നിന്ന് 58 കിലോമീറ്റർ. ഒന്നേകാൽ മണിക്കൂർ യാത്ര. ദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും റെയിൽ മാർഗ്ഗം എത്തിച്ചേരുന്നവർക്ക് കൊട്ടിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള കവാടം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന തലശ്ശേരി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ എത്തുകയും തൊട്ടടുത്തുള്ള ബസ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് കൊട്ടിയൂർ അമ്പലത്തിലേക്കുള്ള ബസ് സർവീസ് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഉത്സവ സമയങ്ങളിൽ പ്രത്യേക ബസ് സർവ്വീസുകൾ തലശ്ശേരിയിൽ നിന്നും ഉണ്ടാവും <nowiki>*</nowiki>മുഴക്കുന്ന് മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും 24.8 കിലോമീറ്റർ, 35 മിനിറ്റ് യാത്ര, മലയോര ഹൈവേ വഴി. <nowiki>*</nowiki>മാനന്തവാടിയിൽ നിന്ന് - 25.6 കിലോമീറ്റർ, 50 മിനിറ്റ്, മാനന്തവാടി മുതിരരി റോഡ്, മലയോര ഹൈവേ വഴി. <nowiki>*</nowiki>തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് - 46.8 കിലോമീറ്റർ, ഒരു മണിക്കൂർ 21 മിനിറ്റ് യാത്ര, മലയോര ഹൈവേ വഴി <nowiki>*</nowiki>അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ - തലശ്ശേരി ==അവലംബം== <references/> {{commons category|Kottiyoor Temple}} {{Hinduism}} [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{hindu-temple-stub}} a93apiv5qbxr4gipjueu700gofgrj5v 0 74224 4631043 4628936 2026-06-18T08:37:57Z ~2026-35648-24 219443 /* ജാതി വ്യവസ്ഥയിൽ */ 4631043 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vishwakarma}} ലോകശില്പിയുമായ [[വിശ്വകർമ്മാവ്|വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ]] പിൻ‌ഗാമികളെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത തച്ചുശാസ്ത്ര വിദഗ്ദ്ധരായ അവർണ്ണ ജാതി ആണ് വിശ്വകർമ്മജർ. ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും ഇവർ കാണപ്പെടുന്നു. വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ വിവിധ ജാതി പേരുകളാണുള്ളത്. പ്രധാനമായും തച്ചൻ ([[ആചാരി]]), ഓട്ടുപണിക്കാർ(മൂശാരി), ഇരുമ്പുപണിക്കാർ(കൊല്ലൻ), സ്വർണ്ണപ്പണിക്കാർ(തട്ടാൻ), കൽപണിക്കാർ(ശില്പി) എന്നിവർ ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. കേരളം, തമിഴ്നാട്, കർണാടക,എന്നിവിടങ്ങളിൽ പൊതുവേ ഇവർ ആചാരി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. വിശ്വകർമ്മ കുലത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ പണ്ടു മുതലേ സ്വന്തം പേരിനോടൊപ്പം ''ആചാരി'' എന്ന് ചേർത്താണ് പറയുന്നത്. ഇവർ വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി ആയ യഥാക്രമം മനു, [[മയാസുരൻ|മയ]], ത്വഷ്ടാ, ശില്പി, വിശ്വജ്ന എന്നീ ഋഷികളുടെ പിൻ‌ഗാമികൾ എന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു. ഒരുകാലത്ത് ഇവർ വാസ്തുവിദ്യ, തച്ചുശാസ്ത്രം, ശില്പശാസ്ത്രം, ലോഹവിദൃ എന്നിവയിൽ പ്രഗൽഭരായിരുന്നു. ==പേരിന്റെ ഉറവിടം== വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ പിൻ‌ഗാമികളായതുകൊണ്ട് വിശ്വകർമ്മജർ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഇന്നും വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ വിശ്വക൪മ്മസമാജം ഉണ്ട് അവരാണ് ക൪മ്മാക൪. ശിൽപികളെ ഉദ്ദേശിച്ച് വിശ്വകർമ്മ എന്ന പദപ്രയോഗം പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തമിഴ് ലിഖിതങ്ങളിലുണ്ടെന്ന് ചരിത്രകാരിയായ വിജയ രാമസ്വാമി അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ==ജാതി വ്യവസ്ഥയിൽ== വിശ്വകർമജർ ജാതിയിൽ സവർണ്ണ ജാതിയിൽ ആണ് വരുന്നത്. ബ്രഹ്മാണരിൽ നിന്നും ഇവർക്ക് 12 അടി ദൂരം അയിത്തം കല്പിച്ചിരുന്നു. == മതം, വിശ്വാസം == വിശ്വകർമ്മജർ അവർണ്ണ ഹിന്ദുക്കളാണ്. ഇവർ പൊതുവേ വിശ്വകർമ്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നവരായിരുന്നു എന്ന്‌ പറയാം. കേരളത്തിൽ ഇവർ പൊതുവേ ശാക്തേയ മത വിശ്വാസികൾ ആയിരുന്നുവെന്നും പറയാം. കൂടാതെ [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[ചാമുണ്ഡി]], [[ശിവൻ]], [[അയ്യപ്പൻ]] അഥവാ [[ശാസ്താവ്]], [[മുരുകൻ]], മുത്തപ്പൻ തുടങ്ങിയവരെ വിശ്വകർമ്മജർ കുലാചാരങ്ങളിലൂടെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. കേരളത്തിൽ കൊല്ലത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മുളങ്കാടകം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം വിശ്വകർമ്മജരുടെ അധീനതയിൽ ഉള്ളതാണ്. ==ജാതി പേരുകൾ== ===ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ=== ‍ആചാരി, വിശ്വകർമ്മ, ചാരി, ആശാരി ===ഉത്തരേന്ത്യയിൽ=== പാഞ്ചാൽ, മഹാറാണ, താര്ഖാൻ, മാലിക്, സുതാർ ==കേരളത്തിൽ== തച്ചൻ, കല്ലാശാരി, കൽത്തച്ചൻ, കമ്മല, കംസല, കണ്ണൻ, കരുവാൻ, കിടാരൻ, കൊല്ലൻ, മലയാള കമ്മല, മൂശാരി, പാണ്ടികമ്മല, പാണ്ടിതട്ടാൻ, പെരുംകൊല്ലൻ, തച്ചൻ,തട്ടാൻ, വിൽകുറുപ്പ്, വില്ലാശാൻ, വിശ്വകർമാല എന്നിവരെയാണ് കേരള സംസ്ഥാനത്തിൽ വിശ്വകർമ്മജരായി അറിയപ്പെടുന്നത് <ref>{{Cite web |url=http://www.keralapsc.org/scstobc.htm#obc |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-10-21 |archive-date=2008-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080215234049/http://www.keralapsc.org/scstobc.htm#obc |url-status=dead }}</ref>. ഈ സമുദായത്തിന്റെ മുഴുവൻ കുലനാമം ആശാരി എന്നാണെങ്കിലും, തൊഴിൽ, ദേശം, ഭാഷ എന്നിവകൊണ്ട് വിവിധ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇരുമ്പുപണി ചെയ്യുന്നവർ കൊല്ലൻ എന്നും കരുവാൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൊല്ലൻ എന്ന വാക്കിന്റെ മൂലപദമോ എങ്ങനെ ഉണ്ടായെന്നോ അറിയില്ല. "കർമ്മാര" (ലോഹപ്പണിക്കാരൻ) എന്ന സംസ്കൃത പദത്തിൽ നിന്നാവണം കരുവാൻ എന്ന വാക്ക് ഉണ്ടായത്. ഇവരുടെ പണിശാല ആല, ഉല എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ, അടുക്കള ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഇരുമ്പിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവർ മനു ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. തുകൽ പണി ചെയ്യുന്നവരെ തുകൽകൊല്ലൻ എന്ന് പറയുന്നു.മദ്ദളം, ചെണ്ട മറ്റ് തുകൽ വാദ്യങ്ങളും ചെരിപ്പ്, തുകൽ ഉല്പന്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഇവരെ [[തുകൽ കൊല്ലൻ]] എന്നു പറയുന്നത്<ref>http://archive.org/stream/castestribesofso03thuruoft#page/134/mode/2up</ref>. മരപ്പണി ചെയ്യുന്നവർ തച്ചൻ എന്നും ആശാരി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തച്ചൻ എന്ന പദം തക്ഷു (മരം) എന്ന സംസ്കൃത പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്. ആശാരി എന്നതു ആചാരി പദത്തിന്റെ തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ട വാമൊഴി ആണ്(ആശാരി എന്നാൽ മരപ്പണി മാത്രം ചെയ്യുന്നവർ എന്നു കാലങ്ങളായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു). ഇവര് വിഗ്രഹങ്ങൾ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും ഭവനങ്ങളുടെയും വാതിലുകൾ, മേൽക്കൂരക്കൂട്ട്, ഗൃഹോപകരണങ്ങൾ എന്നിവ തടിയിൽ‌ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവര് ഗണിതം, ശാസ്ത്രം എന്നിവ കർശനമായി പാലിക്കുന്നു. ഇവർ മയ ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>ഓട്ടുപണി ചെയ്യുന്നവരെ ശില്പ്പാചാരി എന്നും [[മൂശാരി ]]എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ പണിശാല മൂശ എന്നി പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പിച്ചള, ചെമ്പ്, ഓട് എന്നിവ ഉരുക്കുന്ന furnace ആണു മൂശ. ഇതിൽ നിന്നും മൂശാചാരി എന്നും, പിന്നെ മൂശാരി എന്ന പദം ഉണ്ടായി. ഓടുകൊണ്ടുള്ള പാത്രങ്ങൾ, വിഗ്രഹങ്ങൾ,ശില്പ്പങ്ങൾ, വിളക്കുകൾ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. പഞ്ചലോഹ വിഗ്രഹങ്ങൾ, ആറന്മുളക്കണ്ണാടി മുതലായ അമൂല്യ വസ്തുക്കൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതും ഈ വിഭാഗമാണ്. ഇവർ ത്വഷ്ടാവ് എന്ന ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>കല്പ്പണി ചെയ്യുന്നവരെയും 'ശില്പ്പാചാരി' എന്നും കല്ലാചാരി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർ കല്ലിൽ വിഗ്രഹങ്ങൾ, ദേവശില്പ്പങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ചെയ്യുന്നു. ഇവർ ശില്പി എന്ന ഋഷിയുടെ പിന്ഗാമികൽ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>സ്വർണ്ണപ്പണി ചെയ്യുന്നവർ പൊന്നാശാരി എന്നും തട്ടാൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തട്ടാൻ എന്ന പദം എങ്ങനെ ഉണ്ടായെന്ന് അറിയില്ല. സ്വർണ്ണം,വജ്രം,രത്നാഭരണങ്ങൾ, പവിത്രമായ താലി, തിരുവാഭരണങ്ങൾ മുതലായവയിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവർ വിശ്വജ്ന എന്ന ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. കരകൗശല വിദൃയുടേയും നിർമ്മാണ മേഖലകളുമായി ബന്ധപെട്ട വൈവിധ്യവും അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദേശാന്തര യാത്രകളും കൊണ്ടാവാം ഈ സമുദായത്തിനു സമീപകാലം വരെ രാഷ്ട്രീയമായ പ്രതിനിധികളെ സ്ഷടിക്കുവാൻ വലിയ താത്പരൃം കാണിക്കാതിരുന്നത്. 1947 -ൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചുകൊണ്ട് സമുദായത്തിന് '''അഖില തിരുവിതാംകൂർ വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ''' എന്ന സംഘടന രൂപപ്പെട്ടു. 1957 മുതൽ '''അഖില കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ''' എന്ന പേരിൽ ഈ സംഘടന കേരളം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചു. പക്ഷെ പിന്നീട് പല പുതിയ സംഘടനകളും ഉണ്ടായി. 2001-ൽ ഈ സംഘടനകളെല്ലാം ലയിച്ച് '''കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ'''എന്ന സംഘടന ഉണ്ടായെങ്കിലും ലയനം പിന്നീട് പരാജയമായി. അഖില കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭയുടെ ആസ്ഥാനം [[ചെങ്ങന്നൂർ]] ആണ്. '''വിശ്വദേവൻ മാഗസിൻ''' ആണ് കേരളത്തിലെ പ്രമുക വിശ്വകർമ മാധ്യമം. ==ഇതും കാണുക== * [[ആചാരി]] * [[വാസ്തുശാസ്ത്രം]] * [[തച്ചുശാസ്ത്രം]] * [[ആറന്മുളക്കണ്ണാടി]] * [[പള്ളിയോടം]] * [[പെരുന്തച്ചൻ]] * [[പഞ്ചലോഹം]] e3u8ake27lvexcovhrctldvmsr47qrd 4631044 4631043 2026-06-18T08:38:38Z ~2026-35648-24 219443 /* മതം, വിശ്വാസം */ 4631044 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vishwakarma}} ലോകശില്പിയുമായ [[വിശ്വകർമ്മാവ്|വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ]] പിൻ‌ഗാമികളെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത തച്ചുശാസ്ത്ര വിദഗ്ദ്ധരായ അവർണ്ണ ജാതി ആണ് വിശ്വകർമ്മജർ. ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും ഇവർ കാണപ്പെടുന്നു. വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ വിവിധ ജാതി പേരുകളാണുള്ളത്. പ്രധാനമായും തച്ചൻ ([[ആചാരി]]), ഓട്ടുപണിക്കാർ(മൂശാരി), ഇരുമ്പുപണിക്കാർ(കൊല്ലൻ), സ്വർണ്ണപ്പണിക്കാർ(തട്ടാൻ), കൽപണിക്കാർ(ശില്പി) എന്നിവർ ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. കേരളം, തമിഴ്നാട്, കർണാടക,എന്നിവിടങ്ങളിൽ പൊതുവേ ഇവർ ആചാരി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. വിശ്വകർമ്മ കുലത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ പണ്ടു മുതലേ സ്വന്തം പേരിനോടൊപ്പം ''ആചാരി'' എന്ന് ചേർത്താണ് പറയുന്നത്. ഇവർ വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി ആയ യഥാക്രമം മനു, [[മയാസുരൻ|മയ]], ത്വഷ്ടാ, ശില്പി, വിശ്വജ്ന എന്നീ ഋഷികളുടെ പിൻ‌ഗാമികൾ എന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു. ഒരുകാലത്ത് ഇവർ വാസ്തുവിദ്യ, തച്ചുശാസ്ത്രം, ശില്പശാസ്ത്രം, ലോഹവിദൃ എന്നിവയിൽ പ്രഗൽഭരായിരുന്നു. ==പേരിന്റെ ഉറവിടം== വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ പിൻ‌ഗാമികളായതുകൊണ്ട് വിശ്വകർമ്മജർ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഇന്നും വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ വിശ്വക൪മ്മസമാജം ഉണ്ട് അവരാണ് ക൪മ്മാക൪. ശിൽപികളെ ഉദ്ദേശിച്ച് വിശ്വകർമ്മ എന്ന പദപ്രയോഗം പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തമിഴ് ലിഖിതങ്ങളിലുണ്ടെന്ന് ചരിത്രകാരിയായ വിജയ രാമസ്വാമി അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ==ജാതി വ്യവസ്ഥയിൽ== വിശ്വകർമജർ ജാതിയിൽ സവർണ്ണ ജാതിയിൽ ആണ് വരുന്നത്. ബ്രഹ്മാണരിൽ നിന്നും ഇവർക്ക് 12 അടി ദൂരം അയിത്തം കല്പിച്ചിരുന്നു. == മതം, വിശ്വാസം == ഇവർ പൊതുവേ വിശ്വകർമ്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നവരായിരുന്നു എന്ന്‌ പറയാം. കേരളത്തിൽ ഇവർ പൊതുവേ ശാക്തേയ മത വിശ്വാസികൾ ആയിരുന്നുവെന്നും പറയാം. കൂടാതെ [[ഭുവനേശ്വരി]], [[ഭദ്രകാളി]], [[ചാമുണ്ഡി]], [[ശിവൻ]], [[അയ്യപ്പൻ]] അഥവാ [[ശാസ്താവ്]], [[മുരുകൻ]], മുത്തപ്പൻ തുടങ്ങിയവരെ വിശ്വകർമ്മജർ കുലാചാരങ്ങളിലൂടെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. കേരളത്തിൽ കൊല്ലത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മുളങ്കാടകം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം വിശ്വകർമ്മജരുടെ അധീനതയിൽ ഉള്ളതാണ്. ==ജാതി പേരുകൾ== ===ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ=== ‍ആചാരി, വിശ്വകർമ്മ, ചാരി, ആശാരി ===ഉത്തരേന്ത്യയിൽ=== പാഞ്ചാൽ, മഹാറാണ, താര്ഖാൻ, മാലിക്, സുതാർ ==കേരളത്തിൽ== തച്ചൻ, കല്ലാശാരി, കൽത്തച്ചൻ, കമ്മല, കംസല, കണ്ണൻ, കരുവാൻ, കിടാരൻ, കൊല്ലൻ, മലയാള കമ്മല, മൂശാരി, പാണ്ടികമ്മല, പാണ്ടിതട്ടാൻ, പെരുംകൊല്ലൻ, തച്ചൻ,തട്ടാൻ, വിൽകുറുപ്പ്, വില്ലാശാൻ, വിശ്വകർമാല എന്നിവരെയാണ് കേരള സംസ്ഥാനത്തിൽ വിശ്വകർമ്മജരായി അറിയപ്പെടുന്നത് <ref>{{Cite web |url=http://www.keralapsc.org/scstobc.htm#obc |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-10-21 |archive-date=2008-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080215234049/http://www.keralapsc.org/scstobc.htm#obc |url-status=dead }}</ref>. ഈ സമുദായത്തിന്റെ മുഴുവൻ കുലനാമം ആശാരി എന്നാണെങ്കിലും, തൊഴിൽ, ദേശം, ഭാഷ എന്നിവകൊണ്ട് വിവിധ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇരുമ്പുപണി ചെയ്യുന്നവർ കൊല്ലൻ എന്നും കരുവാൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൊല്ലൻ എന്ന വാക്കിന്റെ മൂലപദമോ എങ്ങനെ ഉണ്ടായെന്നോ അറിയില്ല. "കർമ്മാര" (ലോഹപ്പണിക്കാരൻ) എന്ന സംസ്കൃത പദത്തിൽ നിന്നാവണം കരുവാൻ എന്ന വാക്ക് ഉണ്ടായത്. ഇവരുടെ പണിശാല ആല, ഉല എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ, അടുക്കള ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഇരുമ്പിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവർ മനു ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. തുകൽ പണി ചെയ്യുന്നവരെ തുകൽകൊല്ലൻ എന്ന് പറയുന്നു.മദ്ദളം, ചെണ്ട മറ്റ് തുകൽ വാദ്യങ്ങളും ചെരിപ്പ്, തുകൽ ഉല്പന്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഇവരെ [[തുകൽ കൊല്ലൻ]] എന്നു പറയുന്നത്<ref>http://archive.org/stream/castestribesofso03thuruoft#page/134/mode/2up</ref>. മരപ്പണി ചെയ്യുന്നവർ തച്ചൻ എന്നും ആശാരി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തച്ചൻ എന്ന പദം തക്ഷു (മരം) എന്ന സംസ്കൃത പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്. ആശാരി എന്നതു ആചാരി പദത്തിന്റെ തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ട വാമൊഴി ആണ്(ആശാരി എന്നാൽ മരപ്പണി മാത്രം ചെയ്യുന്നവർ എന്നു കാലങ്ങളായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു). ഇവര് വിഗ്രഹങ്ങൾ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും ഭവനങ്ങളുടെയും വാതിലുകൾ, മേൽക്കൂരക്കൂട്ട്, ഗൃഹോപകരണങ്ങൾ എന്നിവ തടിയിൽ‌ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവര് ഗണിതം, ശാസ്ത്രം എന്നിവ കർശനമായി പാലിക്കുന്നു. ഇവർ മയ ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>ഓട്ടുപണി ചെയ്യുന്നവരെ ശില്പ്പാചാരി എന്നും [[മൂശാരി ]]എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ പണിശാല മൂശ എന്നി പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പിച്ചള, ചെമ്പ്, ഓട് എന്നിവ ഉരുക്കുന്ന furnace ആണു മൂശ. ഇതിൽ നിന്നും മൂശാചാരി എന്നും, പിന്നെ മൂശാരി എന്ന പദം ഉണ്ടായി. ഓടുകൊണ്ടുള്ള പാത്രങ്ങൾ, വിഗ്രഹങ്ങൾ,ശില്പ്പങ്ങൾ, വിളക്കുകൾ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. പഞ്ചലോഹ വിഗ്രഹങ്ങൾ, ആറന്മുളക്കണ്ണാടി മുതലായ അമൂല്യ വസ്തുക്കൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതും ഈ വിഭാഗമാണ്. ഇവർ ത്വഷ്ടാവ് എന്ന ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>കല്പ്പണി ചെയ്യുന്നവരെയും 'ശില്പ്പാചാരി' എന്നും കല്ലാചാരി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർ കല്ലിൽ വിഗ്രഹങ്ങൾ, ദേവശില്പ്പങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ചെയ്യുന്നു. ഇവർ ശില്പി എന്ന ഋഷിയുടെ പിന്ഗാമികൽ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>സ്വർണ്ണപ്പണി ചെയ്യുന്നവർ പൊന്നാശാരി എന്നും തട്ടാൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തട്ടാൻ എന്ന പദം എങ്ങനെ ഉണ്ടായെന്ന് അറിയില്ല. സ്വർണ്ണം,വജ്രം,രത്നാഭരണങ്ങൾ, പവിത്രമായ താലി, തിരുവാഭരണങ്ങൾ മുതലായവയിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവർ വിശ്വജ്ന എന്ന ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. കരകൗശല വിദൃയുടേയും നിർമ്മാണ മേഖലകളുമായി ബന്ധപെട്ട വൈവിധ്യവും അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദേശാന്തര യാത്രകളും കൊണ്ടാവാം ഈ സമുദായത്തിനു സമീപകാലം വരെ രാഷ്ട്രീയമായ പ്രതിനിധികളെ സ്ഷടിക്കുവാൻ വലിയ താത്പരൃം കാണിക്കാതിരുന്നത്. 1947 -ൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചുകൊണ്ട് സമുദായത്തിന് '''അഖില തിരുവിതാംകൂർ വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ''' എന്ന സംഘടന രൂപപ്പെട്ടു. 1957 മുതൽ '''അഖില കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ''' എന്ന പേരിൽ ഈ സംഘടന കേരളം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചു. പക്ഷെ പിന്നീട് പല പുതിയ സംഘടനകളും ഉണ്ടായി. 2001-ൽ ഈ സംഘടനകളെല്ലാം ലയിച്ച് '''കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ'''എന്ന സംഘടന ഉണ്ടായെങ്കിലും ലയനം പിന്നീട് പരാജയമായി. അഖില കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭയുടെ ആസ്ഥാനം [[ചെങ്ങന്നൂർ]] ആണ്. '''വിശ്വദേവൻ മാഗസിൻ''' ആണ് കേരളത്തിലെ പ്രമുക വിശ്വകർമ മാധ്യമം. ==ഇതും കാണുക== * [[ആചാരി]] * [[വാസ്തുശാസ്ത്രം]] * [[തച്ചുശാസ്ത്രം]] * [[ആറന്മുളക്കണ്ണാടി]] * [[പള്ളിയോടം]] * [[പെരുന്തച്ചൻ]] * [[പഞ്ചലോഹം]] smbhor84sqajdahygxoeauzs20bj78o 0 80321 4630954 4600835 2026-06-17T20:35:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630954 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Hill_palace}} {{Infobox Museum | name = ഹിൽ പാലസ്, തൃപ്പൂണിത്തുറ | native_name = | native_name_lang = ഹിൽ പാലസ് | image =Hill_palace_front_view.jpg | imagesize = 200 | caption = ഹിൽ പാലസ് | alt = | map_type = | map_caption = | map_alt = | latitude = | longitude = | coordinates_type = | established = | dissolved = | location = [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] | type = | collection = | visitors = | director = | president = | curator = | publictransit = റോഡ്, റെയിൽ | network = | website = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ പുരാവസ്തു മ്യൂസിയവും <ref name="ഹിൽ പാലസ്">[http://www.kerala-tourism.org/kerala-museums/index.html വിനോദസഞ്ചാരവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റ്] ഹിൽപാലസ് </ref> <ref name="ഹിൽ പാലസ് മ്യൂസിയം">[http://india.gov.in/knowindia/hillpalace.php ഭാരതസർക്കാർ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പുരാവസ്തു മ്യൂസിയം ഹിൽപാലസ്</ref> കൊച്ചിരാജാക്കന്മാരുടെ ഭരണസിരാകേന്ദ്രവുമായിരുന്നു 1865-ൽ [[തൃപ്പൂണിത്തുറ|തൃപ്പൂണിത്തറയിൽ]] പണികഴിപ്പിച്ച '''ഹിൽ പാലസ്'''<ref>[http://www.ekm.kerala.gov.in/places.htm എറണാകുളം ജില്ല ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061107141411/http://www.ekm.kerala.gov.in/places.htm |date=2006-11-07 }} ഹിൽ പാലസ് എറണാകുളം , തൃപ്പൂണിത്തുറ</ref>. 54 ഏക്കറിൽ തദ്ദേശീയ ശൈലിയിലുള്ള 49 കെട്ടിടങ്ങളടങ്ങുന്ന ഈ കൊട്ടാരത്തിൽ ഹിൽ പാലസ് പുരാവസ്തു മ്യൂസിയം, ഹെറിട്ടേജ് മ്യൂസിയം, ഡിയർ പാർക്ക്, ചരിത്രാതീത പാർക്ക്, കുട്ടികളുടെ പാർക്ക് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു<ref>[http://www.centreforheritagestudies.com/heritage/html/profilehillpal.htm ഹിൽപാലസ് കൊച്ചി രാജകുടുംബത്തിന്റെ ആസ്ഥാനം ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081015135227/http://www.centreforheritagestudies.com/heritage/html/profilehillpal.htm |date=2008-10-15 }} തൃപ്പൂണിത്തുറ ഹിൽപാലസ്</ref>. കൊട്ടാരത്തിനു ചുറ്റും നിരവധി ഔഷധസസ്യങ്ങളുണ്ട്. ഇപ്പോൾ മ്യൂസിയമാക്കപ്പെട്ട ഹിൽ പാലസ്, തിങ്കൾ ഒഴികെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നു കൊടുക്കുന്നുണ്ട്. [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] നിന്ന് 14 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഹിൽ പാലസ്. ==ചരിത്രം== [[Image:Flag of the Kingdom of Cochin.svg|thumb|കൊച്ചി രാജ്യത്തിന്റെ പതാക]] <div align="justify">കൊച്ചി രാജാവ് രാമവർമ്മ പതിനാലാമൻ 1865-ൽ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ് ഹിൽ പാലസ്. 1980-ൽ കൊച്ചി രാജകുടുംബം ഈ കൊട്ടാരം [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാറിനു]] കൈമാറി. പിന്നീട് പുരാവസ്തു വകുപ്പിന്റെ കീഴിലായ ഹിൽ പാലസ് 1986 മ്യൂസിയമാക്കി പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നു കൊടുത്തു. പ്രശസ്തമായ മലയാള ചലച്ചിത്രം [[മണിച്ചിത്രത്താഴ്]] ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ഈ കൊട്ടാരത്തിൽ വച്ച് ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.</div> [[Image:Thripunithura hill palace.jpg|thumb|250പ്px|തൃപ്പൂണിത്തുറ ഹിൽ പാലസ്]] ==മ്യൂസിയം== 1991-ലാണ് മ്യൂസിയം തുറന്നു പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചത്. നിലവിലിവിടെ 11 ഗാലറികളുണ്ട്. കൊച്ചി മഹാരാജാവും രാജകുടുംബാംഗങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വസ്തുക്കൾ, പുരാതനമായ ശിലാഫലകങ്ങൾ, ശിൽപ്പങ്ങൾ, നാണയങ്ങൾ, തുടങ്ങീ നിരവധി വസ്തുക്കൾ മ്യൂസിയത്തിലുണ്ട്. <gallery caption="ഹിൽപാലസിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="180px" heights="120px" perrow="3"> File:Hillpalace3.JPG File:Hillpalace2.JPG File:Hillpalace1.JPG File:Pathram.JPG|ഹിൽപാലസിൽ കാണപ്പെട്ട ഒരു വലിയ പാത്രം File:Fiberglass model of dinosaur, Hill Palace, Tripunithura (July 2011).jpg|ഹിൽപാലസിലെ ദിനോസറിന്റെ ഫൈബർ മോഡൽ പ്രമാണം:Thripunithura Hill Palace Inside.JPG|പാലസിനകത്തെ ഒരു കാഴ്ച File:Thripunithura Hill Palace.jpg|പാലസിലെ ഒരു കുളം </gallery> <!-- == വിലാസം == Archaeological Museum, <br /> Hill Palace, <br /> Hill Palace.P.O, <br /> Ernakulam district <br /> Phone : 0484-2781113 <br /> Fax : 0484-2776374 --> == ഇതും കൂടി കാണുക == * [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|Hill Palace, Tripunithura}} * [http://www.ekm.kerala.gov.in/places.htm കേരള സർക്കാർ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061107141411/http://www.ekm.kerala.gov.in/places.htm |date=2006-11-07 }} * [http://www.centreforheritagestudies.com/heritage/html/profilehillpal.htm കേരള സർക്കാർ ചരിത്ര പഠനകേന്ദ്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081015135227/http://www.centreforheritagestudies.com/heritage/html/profilehillpal.htm |date=2008-10-15 }} * [http://www.webindia123.com/tourism/monuments/museums/hillpalace.htm ഹിൽപാലസ് വെബ് ഇൻഡ്യ123 വിവരണം ] * [http://www.webindia123.com/tourism/monuments/museums/hillpalace.htm ഹിൽപാലസ് വെബ് ഇൻഡ്യ123 വിവരണം] * [http://www.tripunithura.net/hillpalace.asp തൃപ്പൂണിത്തുറ ഹിൽപാലസ്]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090312081830/http://www.tripunithura.net/hillpalace.asp |date=2009-03-12 }} * [http://www.tripunithura.net/hillpalace.asp തൃപ്പൂണിത്തുറ ഹിൽപാലസ് ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090312081830/http://www.tripunithura.net/hillpalace.asp |date=2009-03-12 }} {{coord|9|57|9.5|N|76|21|51.0|E|type:landmark|display=title}} {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കൊട്ടാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ]] 2idaxnbox1ld2c0m72u6pxm9kw5nzhy 0 85938 4630996 4560008 2026-06-18T05:18:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630996 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Endocrine system}} {{Infobox anatomy | Name = Endocrine system | Latin = Systema endocrinum | Image = File:Illu endocrine system.png | Caption = Main glands of the endocrine system | Width = | Image2 = | Caption2 = | MeshName = | MeshNumber = | Dorlands = | DorlandsID = }} [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യനുൾപ്പെടെ]], നട്ടെല്ലുള്ള ജീവികളിലെ പ്രധാന അംഗവ്യൂഹങ്ങളിൽ ഒന്നാണു് '''അന്തഃസ്രാവീ വ്യൂഹം''' (Endocrine system )<ref>{{Cite web |url=http://www.livescience.com/26496-endocrine-system.html |title=Endocrine System: Facts, Functions and Diseases |access-date=2015-01-21 |archive-date=2015-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114183411/http://www.livescience.com/26496-endocrine-system.html |url-status=dead }}</ref>. 1903-ൽ [[ഏണസ്റ്റ് സ്റ്റാർലിങ്]] (1866-1927) [[ഹോർമോൺ|ഹോർമോണുകൾ]] കണ്ടുപിടിച്ചതിനുശേഷമാണ് അന്തഃസ്രാവികളെപ്പറ്റി അറിയാനിടയായത്. [[ശരീരം|ശരീര]] പ്രവർത്തനങ്ങളെ വളരെയേറെ നിയന്ത്രിക്കുവാൻ കഴിവുള്ള ഈ വ്യവസ്ഥിതിയെപ്പറ്റി വിപുലമായ പഠനങ്ങൾവഴി വളരെയേറെ വിവരങ്ങൾ പിന്നീട് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവയ്ക്ക് സ്രവങ്ങളെ ആവശ്യമുള്ളിടത്ത് എത്തിക്കുവാൻ നാളികളില്ല. ഇവയുടെ സ്രവങ്ങൾ [[രക്തം|രക്തത്തിൽ]] കലരുകയോ [[ആമാശയം| ആമാശയത്തിൽ]] പതിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു.<ref name="vns2"> പേജ് 356, ബാല കൈരളി വിജ്ഞാനകോശം, സംസ്ഥാന ബാല സാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> [[പീയൂഷഗ്രന്ഥി]], [[തൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥി]], പാരാതൈറോയ്ഡുകൾ, [[പാൻക്രിയാസ്|പാൻക്രിയാസിലെ]] [[ഐലറ്റ്സ് ഒഫ് ലാംഗർഹാൻസ്]], [[അധിവൃക്കഗ്രന്ഥി]]കൾ, [[ലൈംഗികം|ലൈംഗിക]] ഗ്രന്ഥികൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാന അന്തഃസ്രാവികൾ. ==അവലംബം== {{reflist}} {{anatomy-stub}} {{System and organs}} [[വർഗ്ഗം:ശരീരശാസ്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:അന്തഃസ്രാവീ വ്യൂഹം]] nebyrqfuxyftplktgnejux5yp8cissj 0 86142 4630967 4535600 2026-06-17T22:14:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630967 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Strait of Hormuz}} {{Infobox body of water | name = ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക് | native_name = | image = Straße von Hormuz.jpg | alt = | caption = Satellite image | image_bathymetry = | alt_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = [[Persian Gulf]]–[[Gulf of Oman]] | group = | coordinates = {{coord|26.6|N|56.5|E|type:waterbody_scale:1000000|display=title,inline}} | type = [[Strait]] | part_of = | inflow = | rivers = | outflow = | oceans = | catchment = | basin_countries = [[Oman]], [[Iran]], [[United Arab Emirates]] | agency = | designation = | engineer = | length = | width = | min_width = {{cvt|21|nmi|km}} | area = | depth = | max-depth = | volume = | residence_time = | salinity = | shore = | elevation = | temperature_high = | temperature_low = | frozen = | islands = [[Hormuz Island]]<br/>[[Qeshm Island]] | islands_category = | sections = | trenches = | benches = | cities = {{Collapsible list | list_style = text-align:left; | 1 = {{flagicon|Iran}} [[Bandar Abbas]] <br /> {{flagicon|Oman}} [[Khasab]] <br /> }} | pushpin_map = Iran | pushpin_label_position = <!-- left, right, top or bottom --> | pushpin_map_alt = Topographic map of Iran and surrounding areas, including the Strait of Hormuz | pushpin_map_caption = }} {| align="right" [[പ്രമാണം:Strait of hormuz.jpg|thumb|250px|ഹോർമൂസിന്റെ ചരിത്ര മാപ്പ് (1892)]] |- [[പ്രമാണം:Strait of Hormuz.jpg|thumb|250px|നീല ആരോമാർക്ക് ഹോർമൂസിലെ വേർതിരിക്കപ്പെട്ട ഗതാഗത പാത സൂചിപ്പിക്കുന്നു]] |- [[പ്രമാണം:Straße von Hormuz.jpg|thumb|250px|ഉപഗ്രഹചിത്രം]] |} തെക്കുകിഴക്കുള്ള ഒമാൻ ഗൾഫിന്റെയും [[പേർഷ്യൻ ഗൾഫ്|പേർഷ്യൻ ഗൾഫിന്റെയും]] ഇടയിൽ വരുന്ന ഇടുങ്ങിയതും തന്ത്രപ്രധാനവുമായ ഒരു ജലപാതയാണ്‌ '''ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക്'''({{lang-ar|مضيق هرمز}} - ''Madīq Hurmuz'',{{lang-fa|تنگه هرمز}}). പേർഷ്യൻ ഗൾഫിൽ നിന്ന് തുറന്ന സമുദ്രത്തിലേക്കുള്ള ഏക കടൽ പാതയായ ഇത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും തന്ത്രപരമായി പ്രധാനപ്പെട്ട കടലിടുക്കുകളിൽ ഒന്നാണിത്. ഹോർമൂസിന്റെ വടക്കൻ തീരത്ത് [[ഇറാൻ|ഇറാനും]] തെക്കൻ തീരത്ത് [[യു.എ.ഇ.|ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റും]] [[ഒമാൻ|ഒമാന്റെ]] ഭാഗമായ [[മുസന്ധം|മുസന്ധവുമാണ്‌]]. ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കിന്റെ വീതി 54 കിലോ മീറ്റർ(29 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ) വരും<ref name=UNCLOS-historic>{{cite web |url=http://www.eoearth.org/article/Strait_of_Hormuz |title=The Encyclopedia of Earth |publisher=National Council for Science and Environment}}</ref>. പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലുള്ള പെട്രോളിയം കയറ്റുമതിരാജ്യങ്ങൾക്ക് സമുദ്രത്തിലേക്ക് വഴിതുറക്കുന്ന ഏക കടൽമാർഗ്ഗമാണിത്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ എനർജി ഇൻഫർമേഷൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ കണക്ക് പ്രകാരം, ശരാശരി 15 ടാങ്കറുകൾ 16.5 മുതൽ 17 വരെ മില്യൻ ബാരൽ അസംസ്കൃത എണ്ണ ഓരോദിവസവും ഈ പാതയിലൂടെ വഹിച്ചുകൊണ്ട് പോകുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും തന്ത്രപ്രധാനമായ കടലിടുക്കായി ഹോർമൂസിനെ കണക്കാക്കുന്നതും ഇക്കാരണത്താലാണ്‌. ലോകത്തിലെ കടൽമാർഗ്ഗമുള്ള എണ്ണ ചരക്കുനീക്കത്തിന്റെ 40% വും ലോകത്തിലെ മൊത്തം ചരക്കുനീക്കത്തിന്റെ 20% വും വരുമിത്<ref>{{Cite web |url=http://www.eia.doe.gov/cabs/World_Oil_Transit_Chokepoints/Hormuz.html |title=World Oil Transit Chokepoints: Strait of Hormuz |access-date=2012-07-29 |archive-date=2011-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110324042750/http://www.eia.doe.gov/cabs/World_Oil_Transit_Chokepoints/Hormuz.html |url-status=dead }}</ref>. ഇറാനിയൻ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ അടുത്തിടെ അമേരിക്ക നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി, 2025 ജൂൺ 22-ന് ഇറാൻ പാർലമെന്റ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചുപൂട്ടാൻ വോട്ട് ചെയ്തു. ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ സുപ്രീം നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിലിന്റെ അംഗീകാരത്തിനായി ഈ തീരുമാനം കാത്തിരിക്കുകയാണ്.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/middle-east/20250622-israel-iran-war-day-10-us-has-struck-three-iranian-nuclear-sites-usa-bombing?utm_source=chatgpt.com|title=Live: Iran’s parliament calls for closure of strategic Strait of Hormuz after US strikes}}</ref><ref name=":2">{{Cite news|last=Cleave|first=Iona|last2=Crilly|first2=Rob|last3=Smith|first3=Benedict|last4=Kelly|first4=Kieran|last5=Hymas|first5=Charles|last6=Henderson|first6=Cameron|date=2025-06-22|title=US-Iran attack latest: Operation Midnight Hammer inflicted ‘extreme damage and destruction’|url=https://www.telegraph.co.uk/us/news/2025/06/22/us-strikes-iran-latest-updates/|access-date=2025-06-22|work=The Telegraph|language=en-GB|issn=0307-1235}}</ref> ==പേരിന്റെ ഉത്ഭവം== ഹോർമൂസ് എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവത്തെ കുറിച്ച് രണ്ട് അഭിപ്രായമുണ്ട്. പേർഷ്യൻ ദേവതയായ ഹൊർമൊസ് എന്ന പേരിൽ നിന്നാണ്‌ ഇത് ഉത്ഭവിച്ചത് എന്നാണ്‌ വ്യാപകമായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത് . ചരിത്രകാരന്മാരും,പണ്ഡിതരും ഭാഷജ്ഞാനികളും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത് [[ഈന്തപ്പന]] എന്നർഥം വരുന്ന പ്രാദേശിക [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]] പദമായ ഹുർമഖ്(هورمغ) എന്നതിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചു എന്നാണ്‌. ഇപ്പോഴും ഹുർമൂസിലേയും മിനബിലേയും നാടൻ ഭാഷയിൽ നേരത്തെ പറഞ്ഞ അർത്ഥത്തിലുള്ള ഹുർമഖ് എന്നാണ്‌. ==ഹോർമൂസിലെ ഗതാഗതം== ഹോർമൂസ് ജലപാതയിലൂടെ നീങ്ങുന്ന [[കപ്പൽ|കപ്പലുകൾ]] ഗതാഗത വേർതിരിക്കൽ പദ്ധതി (ടി.എസ്.എസ്) എന്ന പേരിൽ, പരസ്പരം കൂട്ടിമുട്ടൽ ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി പോകുന്നതിനും വരുന്നതിനും പ്രത്യേക ഗതാഗത പാത പിന്തുടരുന്നു. 10 കിലോമീറ്റർ വീതിയുള്ളതാണ്‌ ഗതാഗത പാത. ഇതിൽ 3 കിലോമീറ്റർ വരുന്ന ഓരോ പാതകൾ വരുന്നതിനും പോകുന്നതിനു ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. ഈ രണ്ട് പാതകളേയും 3 കിലോമീറ്റർ വീതിവരുന്ന മീഡിയൻ ഉപയോഗിച്ച് വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ]] സമുദ്രനിയമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ട്രാൻസിറ്റ് ജലപാത വകപ്പിന്‌ കീഴിൽവരുന്ന ഒമാന്റെയും ഇറാന്റെയും പ്രദേശങ്ങളിലൂടയാണ്‌ കപ്പലുകൾ കടന്നുപോകുന്നത്<ref name=UNCLOS-ratification>{{cite web |url=http://www.un.org/Depts/los/reference_files/chronological_lists_of_ratifications.htm |title=Chronological lists of ratifications of, accessions and successions to the Convention and the related Agreements as at 26 October 2007 |publisher=UN |work=Division for Ocean Affairs and the Law of the Sea}}</ref>. എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും ഈ വകുപ്പ് അംഗീകരിച്ചിട്ടല്ലങ്കിലും [[യു.എസ്.എ.|യു.എസ്.]] അടക്കമുള്ള മിക്കവാറും രാജ്യങ്ങൾ സമുദ്രജലഗതാഗതത്തിന്‌ യു.എൻ ന്റെ ഈ നിയമം സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{citation|url=http://www.state.gov/documents/organization/58381.pdf|format=PDF|title=Presidential Proclamation 5030|author=[[U.S. President]] [[Ronald Reagan]]|date=March 10, 1983|accessdate=2008-01-21}}</ref>. ടി.എസ്.എസ് എന്ന നിയമം പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നു നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഒമാന്‌ , മുസന്ദം ഉപദ്വീപിൽ എൽ.ക്യു.ഐ എന്ന റഡാർ സൈറ്റുണ്ട്. ==ഇറാന്റെ നാവികാഭ്യാസം== 2012 ൽ രണ്ടു തവണ ഇറാൻ ഈ മേഖലയിൽ നാവികാഭ്യാസം നടത്തി. "വിലായത് 91" എന്ന് പേരിട്ട അഭ്യാസം ആറുദിവസം നീണ്ടു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്, ഒമാൻ ഗൾഫ്, ഇന്ത്യൻ സമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗം എന്നിവിടങ്ങളിലായി 10 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വരുന്ന ഭാഗത്താണ് അഭ്യാസം. പശ്ചിമേഷ്യയിൽനിന്നുള്ള എണ്ണ- വാതക കയറ്റുമതിയിൽ 40 ശതമാനവും ഹോർമുസിലൂടെയാണ്. പാശ്ചാത്യരാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളെ ആക്രമിച്ചാൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചിടുമെന്ന് ഇറാൻ കേന്ദ്രങ്ങൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ ഡിസംബറിലും ഇവിടെ ഇറാൻ നാവികാഭ്യാസം നടത്തിയിരുന്നു. നാലുമാസംമുമ്പ് ഒരു മുങ്ങിക്കപ്പലും ഡിസ്ട്രോയർ യുദ്ധക്കപ്പലും ഇറാൻ ഇവിടേക്ക് അയച്ചിരുന്നു<ref>http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=244667{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{Geo-stub}} [[വർഗ്ഗം:കടലിടുക്കുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:അന്താരാഷ്ട്ര കടലിടുക്കുകൾ]] 6szf1oajxb7lblpfd3uglqptjnbwkya 0 87170 4631006 4598445 2026-06-18T06:27:37Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631006 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|History of Afghanistan}} {{History of Afghanistan}} മധ്യേഷ്യയുടെ കവാടം എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ]] അധിനിവേശങ്ങളുടെ നാടാണ്‌. വിവിധ [[പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ]], [[അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി]], വിവിധ [[തുർക്കി ജനത|തുർക്കി വംശജർ]], [[അറബി ജനത|അറബികൾ]], [[ജെങ്കിസ് ഖാൻ]] തുടങ്ങിയവരെല്ലാം പല കാലങ്ങളിലായി ഇവിടെ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ എഴുതപ്പെട്ട ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത് ബി.സി. 500-ആമാണ്ടോടെയുള്ള പേർഷ്യൻ [[ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യം|ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ആധിപത്യകാലത്താണ്. <ref name="culturalorientation">{{cite web |url= http://www.cal.org/co/afghan/ahist.html |title= The Afghans, Their History and Culture - History |accessdate= 2010-08-16 |work= |publisher= culturalorientation.net |date= June 30, 2002 |archive-date= 2010-03-17 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100317123355/http://www.cal.org/CO/afghan/ahist.html |url-status= dead }}</ref><ref>[[Library of Congress Country Studies]] on Afghanistan – [https://web.archive.org/web/20050226190601/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Afghanistan.pdf Country Profile: Afghanistan], August 2008.</ref> എന്നിരുന്നാലും ബി.സി. 3000-നും 2000-നുമിടയിൽ വികാസം പ്രാപിച്ച ഒരു നാഗരിഗത ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്നു എന്ന് തെളിവുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>Library of Congress Country Studies on Afghanistan - [https://web.archive.org/web/20130726032715/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+af0002) The Pre-Islamic Period]</ref><ref name="Dupree">[[Nancy Hatch Dupree]]: ''An Historical Guide To Afghanistan'', 2. Edition, Afghan Tourist Organization 1977, Chapter 3 ''Sites in Perspective''</ref><ref name="Shroder">John Ford Shroder, Regents Professor of Ge\Encyclopedia 2006 – [https://web.archive.org/web/20091031052339/http://encarta.msn.com/text_761569370___42/Afghanistan.html "Afghanistan" Archived] 2009-10-31.</ref> ചരിത്രത്തിന്റെ വിവിധ ദശകളിൽ വിവിധ പേരുകളിലാണ് അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ ഭാഗങ്ങൾ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. [[ബാക്ട്രിയ]], [[ഏരിയാന]], [[അറാകോസിയ]], [[വിശാല ഖുറാസാൻ|ഖുറാസാൻ]] തുടങ്ങിയവയൊക്കെ ഇത്തരം ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള പേരുകളാണ്. [[ഗ്രീക്കോ ബാക്ട്രിയൻ രാജവംശം|ഗ്രീക്കോ ബാക്ട്രിയർ]], [[കുശാനർ]], [[ഇന്തോ സസാനിയർ]], [[ശാഹി രാജവംശങ്ങൾ|കാബൂൾ ശാഹികൾ]], [[സഫാരി സാമ്രാജ്യം]], [[സമാനി സാമ്രാജ്യം]], [[ഗസ്നവി സാമ്രാജ്യം]], [[ഗോറി സാമ്രാജ്യം|ഗോറികൾ]], [[കർത്ത് രാജവംശം]], [[തിമൂറി സാമ്രാജ്യം]], [[മുഗളർ]], [[ഹോതകി സാമ്രാജ്യം|ഹോതകികൾ]], [[ദുറാനി സാമ്രാജ്യം|ദുറാനികൾ]] എന്നിങ്ങനെ നിരവധി ശക്തരായ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ അഫ്ഗാനിസ്താൻ കേന്ദ്രമാക്കി സാമ്രാജ്യങ്ങൾ‌ സ്ഥാപിച്ചു.<ref>[http://www.historyfiles.co.uk/KingListsMiddEast/EasternAfghans.htm Kingdoms of South Asia – Afghanistan in Far East Kingdoms: Persia and the East]</ref> പടിഞ്ഞാറ് [[ടൈഗ്രിസ്|ടൈഗ്രിസ്]]-[[യൂഫ്രട്ടീസ്|യൂഫ്രട്ടീസ്]] തടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇറാനിയൻ പീഠഭൂമിയിലൂടെയുള്ളതും, ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ഹിന്ദുകുഷ് ചുരങ്ങളിലൂടെയുള്ളതും, ചൈനയിൽ നിന്നും താരിം തടത്തിലൂടെയുള്ളതുമായ വഴികൾ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ സംയോജിച്ചിരുന്നതിനാൽ, മിക്ക വാണിജ്യ കുടിയേറ്റപാതകളുടേയും നാൽക്കവലയായാണ് അഫ്ഗാനിസ്താൻ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്.<ref>Toynbee, Arnold J. and Somervell, D.C. (1987) ''A Study of History, Volume 2: Abridgement of Volumes VII-X'' Oxford University Press, Oxford, England, [http://books.google.co.uk/books?id=aRmTMxO61m4C&pg=PA145 page 125], ISBN 0-19-500199-0</ref> ബി.സി. 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷമാണ് ആര്യന്മാർ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെത്തിയതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ ഭാഷകളായ പഷ്തുവിലും ദാരിയിലും ഈ ആര്യപൈതൃകം ദർശിക്കാം. അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ സംസ്കാരത്തിൽ മദ്ധ്യപൂർവ്വദേശത്തുനിന്നുള്ള അധിനിവേശകരായിരുന്ന അറബികളുടേയും പേർഷ്യക്കാരുടേയും സ്വാധീനവും കലർന്നിട്ടുണ്ട്. സൊറോസ്ട്രിയനിസം, ഗ്രീക്ക്, ബുദ്ധമതം, ഹിന്ദുമതം എന്നിങ്ങനെ നിരവധി മതങ്ങൾ ഇവിടെ പലകാലത്തായി പ്രചാരം സിദ്ധിക്കുകയും കാലങ്ങൾക്കു മുൻപേ തന്നെ അവ അപ്രത്യക്ഷമാകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഗസ്നവി, ഗോറി, തിമൂറീ ഭരണാധികാരികൾ അഫ്ഗാനിസ്താനെ മദ്ധ്യകാലത്തെ ഒരു പ്രമുഖ സൈനികശക്തി എന്നതിനു പുറമേ ഒരു പാണ്ഡിത്യകേന്ദ്രം എന്ന നിലയിൽ കൂടി ഉയർത്തിയിരുന്നു. [[ഫിർദോസി]], [[അൽ ബിറൂണി]] തുടങ്ങിയവർ ഈ മേഖലയിലെ പ്രധാന വ്യക്തിത്വങ്ങളാണ്. മുൻപ്, മഹത്തായ സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ ഭാഗമായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇന്നത്തെ അതിരുകൾക്കകത്തുള്ള ഒരു രാജ്യം എന്ന നിലയിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടോടെ അഫ്ഗാനികൾ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന പഷ്തൂൺ ജനതയുടെ ഉയർച്ചയിലൂടെയാണ്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ [[ഹോതകി സാമ്രാജ്യം|ഹോതകി സാമ്രാജ്യസ്ഥാപകനായ]] [[മിർ വായ്സ്|മിർ വായ്സും]] ഇതേ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ [[അഹ്മദ് ഷാ അബ്ദാലി|അഹ്മദ് ഷാ അബ്ദാലി|യുമാണ്]] ഈ മുന്നേറ്റത്തിന് ചുക്കാൻ പിടീച്ചത്. അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ ഭരണനിയന്ത്രണത്തിൽ പഷ്തൂണുകൾക്കുള്ള ആധിപത്യം ആരംഭിച്ചത് ഇതോടെയാണ്.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/7798/Afghanistan/21392/Last-Afghan-empire Last Afghan empire], [[Encyclopædia Britannica]]</ref><ref>[http://www.sabawoon.com/afghanpedia/History.LastAfghanEmpire.shtm#last Last Afghan Empire] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303230419/http://www.sabawoon.com/afghanpedia/History.LastAfghanEmpire.shtm#last |date=2016-03-03 }}, Afghanpedia.</ref><ref>[[The World Factbook]] on [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/af.html Afghanistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171228195356/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/af.html |date=2017-12-28 }}, by the [[Central Intelligence Agency]]</ref> <!-- Afghanistan's [[sovereignty]] has been held during the [[Anglo-Afghan War|Anglo-Afghan Wars]], the 1980s [[Soviet war in Afghanistan|Soviet war]], and the [[War in Afghanistan (2001-present)|2001-present war]] by the country's many and diverse people: the [[Pashtun people|Pashtuns]], [[Tajik people|Tajiks]], [[Hazara people|Hazaras]], [[Uzbeks]], [[Turkmen]], [[Baloch people|Baloch]] and many other ethnic groups. --> == പുരാതനചരിത്രം == ബി.സി.ഇ. ആറാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടെ ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താൻ ഉൾപ്പെടുന്ന [[ഇറാനിയൻ പീഠഭൂമി|ഇറാനിയൻ പീഠഭൂമിയുടെ]] മിക്കഭാഗങ്ങളിലും കൃഷിപ്പണിയിൽ അധിഷ്ടിതമായ ജനസമൂഹങ്ങൾ ആവാസം ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ഈ സമയത്ത് ഇവർ [[വെങ്കലയുഗം|വെങ്കലയുഗത്തിലായിരുന്നെന്നും]] കരുതുന്നു. ഇക്കാലയളവിൽ കുറഞ്ഞ അളവിൽ [[വെളുത്തീയം]] അടങ്ങിയ [[വെങ്കലം]] ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു<ref>Shaffer 1978:89</ref><ref name=afghans3>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter= 3-Early Years|pages=[https://archive.org/details/afghans00voge/page/41 41]|url=https://archive.org/details/afghans00voge}}</ref>‌. ദക്ഷിണഅഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വെങ്കലയുഗകേന്ദ്രമാണ്‌ [[കന്ദഹാർ|കന്ദഹാറിനടുത്തുള്ള]] [[മുണ്ടിഗാക്]]. ബി.സി.ഇ. രണ്ടാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ രണ്ടാം പകുതിവരെ വെങ്കലയുഗം തുടർന്നിരുന്നു തുടർന്ന് [[ഇരുമ്പുയുഗം]] ആരംഭിച്ചു. ഏതാണ്ട് ബി.സി.ഇ. 3000 ആണ്ടോടെ ആദ്യകാലനാഗരികതകൾ ഇറാനിയിൻ പീഠഭൂമിയിൽ ഉടലെടുത്തിരിക്കണം. ബി.സി.ഇ. മൂന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടെ ഇത്തരം ആവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ തൊഴിലുകളും കച്ചവടവും അടിസ്ഥാനമാക്കി പല പട്ടണങ്ങളായി രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ചു. എന്നാൽ [[മെസപ്പൊട്ടാമിയ|മെസപ്പൊട്ടാമിയയിലേയും]] [[സിന്ധൂനദീതടസംസ്കാരം|സിന്ധൂതടത്തിലേയും]] പോലെ വിശാലവും ഫലഭൂയിഷ്ടവുമായ മേഖലകളായിരുന്നില്ല ഈ പ്രദേശത്ത് നിലവിലിരുന്നത്. മറിച്ച് ഒറ്റപ്പെട്ട ചെറിയ കാർഷികപ്രദേശത്തിനു ചുറ്റുമായാണ്‌ ഈ പട്ടണങ്ങൾ രൂപം കൊണ്ടത്<ref name=afghans3/>. സൊറോസ്ട്രിയരുടെ വിശുദ്ധഗ്രന്ഥമായ [[അവെസ്ത|അവെസ്തയിലെ]] '''വിദേവ്ദാത്''' (ദേവകൾക്കെതിരെയുള്ള നിയമം) എന്ന ഭാഗത്തിന്റെ ആദ്യപാഠമായ ഫർഗേർദിൽ സോറോസ്ട്രിയരുടെ പ്രധാന ദൈവമായ അഹൂറ മസ്ദ സൃഷ്ടിച്ച 16 ദേശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളുണ്ട്. [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ]] പ്രദേശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകുന്ന അവ്യക്തമെങ്കിലും ഏറ്റവും പുരാതനമായ രേഖയാണിത്. മദ്ധ്യ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ മലകൾക്കു ചുറ്റുമായി ഈ പ്രദേശങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും<ref name=afghans6>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter= 6 - Scythian Horsemen|pages=[https://archive.org/details/afghans00voge/page/91 91]|url=https://archive.org/details/afghans00voge}}</ref>‌. === ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യം === [[പ്രമാണം:Carte empire achéménide.png|right|thumb|[[ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യം|ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] പരമാവധി വിസ്തൃതി]] {{പ്രലേ|ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യം}} ബി.സി. ആറാം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ നാലാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ നിലനിന്നിരുന്ന പേർഷ്യയിലെ [[ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യം|ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യകാലത്ത്]], അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ കുറേ പങ്കും സാമ്രാജ്യത്തിന്റെനിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. [[ബാക്ട്രിയ]], [[അറാകോസിയ]], [[എറിയ]] തുറ്റങ്ങിയ സാമ്രാജ്യത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രവിശ്യകൾ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലാണ്‌.<ref name=afghans8>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter= 8 - The Greeks|pages=[https://archive.org/details/afghans00voge/page/124 124]-129|url=https://archive.org/details/afghans00voge}}</ref>‌. === അലക്സാണ്ടറുടെ ആക്രമണം, സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യം === [[പ്രമാണം:Seleuco I Nicatore.JPG|left|thumb|150ബിന്ദു|സെല്യൂക്കസ് നിക്കേറ്റർ]] {{പ്രലേ|അലക്സാണ്ടർ|സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യം}} [[ഗോഗമാല യുദ്ധം|ഗോഗമാല യുദ്ധത്തിൽ]] [[ഹഖാമനിഷിയാൻ പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|പേർഷ്യക്കാരെ]] തോൽപ്പിച്ച് ബി.സി. 330-ൽ [[അലക്സാണ്ടർ]] അഫ്ഗാനിസ്താനിലെത്തി.<ref>Library of Congress Country Studies on Afghanistan - [https://web.archive.org/web/20090110132557/http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+af0004) Alexander and Greek Rule, 330-ca. 150 B.C.]</ref> തുടർന്ന്, [[അലക്സാണ്ടർ]], ഏതാണ്ട് അഫ്ഗാനിസ്താൻ മുഴുവനായും തന്റെ അധീനതയിലാക്കി. അലക്സാണ്ടറുടെ മരണശേഷം ഈ ഭാഗങ്ങൾ അലക്സാണ്ടറുടെ കീഴിലെ ഒരു സേനാനായകനായിരുന്ന [[സെല്യൂക്കസ്]] സ്ഥാപിച്ച [[സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യം|സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] കീഴിൽ വന്നു ചേരുകയും ചെയ്തു. === മൗര്യന്മാരുടെ ആധിപത്യം === {{പ്രലേ|മൗര്യസാമ്രാജ്യം}} സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറു നിന്ന് ഭീഷണീയുയർത്തിയതിനാൽ സെല്യൂക്കസിന്‌ ഇന്ത്യയിലെ [[ചന്ദ്രഗുപ്തമൗര്യൻ|ചന്ദ്രഗുപ്തമൗര്യനുമായി]] ഒരു ഉടമ്പടിയിൽ ഏർപ്പെടേണ്ടി വന്നു. ബി.സി.ഇ. 303-ലെ ഈ സന്ധിയനുസരിച്ച് 500 [[ആന|ആനകൾക്ക്]] പകരമായി [[ഗാന്ധാരം]], [[പാരോപനിസഡെ]] (ഇന്നത്തെ കാബൂൾ മേഖല), [[അറാകോസിയ]] (ഇന്നത്തെ [[കന്ദഹാർ]] മേഖല), [[ഗെദ്രോസിയ]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ ([[ഏറിയ|ഏറിയയും]] - ഇന്നത്തെ [[ഹെറാത്ത്]] പ്രദേശം - ഈ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതായും പറയപ്പെടുന്നു.) ചന്ദ്രഗുപ്തന്‌ അടിയറ വെക്കെണ്ടിവന്നു.<ref name=afghans8/> ഏതാണ്ട് 60 വർഷങ്ങൾക്കും ശേഷം ബി.സി.ഇ. 250-ൽ [[അശോകൻ|അശോകന്റെ]] കാലത്താണ് മൗര്യന്മാർ ഈ മേഖലയിൽ സമ്പൂർണ്ണാധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചത്.<ref name=afghanI2>{{cite book |last=William Kerr Fraser-Tytler|authorlink= |coauthors= |title=AFGHANISTAN - A study of political development in Central and Southern Asia - Second Edition|year=1953 |publisher=Oxford University Press|location=LONDON|isbn=|chapter= Part - I The Country of Hindu Kush, Chapter 2 - THe Early Empires 500 BC-AD650|pages=[https://archive.org/details/afghanistan00020unse_v8y6/page/19 19]-20|url=https://archive.org/details/afghanistan00020unse_v8y6}}</ref> എന്നാൽ വടക്കും പടിഞ്ഞാറും അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ മൗര്യരുടെ ആധിപത്യം അത്ര കാര്യക്ഷമമായിരുന്നില്ല. അധികകാലത്തിനുള്ളിൽ ഇവിടങ്ങളിൽ സെല്യൂക്കസിന്റെ പിൻഗാമികൾ വീണ്ടും ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു. മൗര്യകാലത്തെ [[അരമായ|അരമായ ലിപിയിൽ]] [[പ്രാകൃതം|പ്രാകൃതഭാഷയിൽ]] എഴുതിയിട്ടുള്ള [[അശോകൻ|അശോകന്റെ]] ശിലാശാസനങ്ങൾ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ [[ജലാലാബാദ്|ജലാലാബാദിൽ]] നിന്നും [[ലാഘ്മാൻ]] താഴ്വരയിൽ നിന്നും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കന്ദഹാർ|പുരാതനകന്ദഹാറിനടുത്തു]] നിന്നും ഗ്രീക്കിലും അരമായയിലും എഴുതിയിട്ടുള്ള ദ്വിഭാഷാശാസനങ്ങളും ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്<ref name=afghans8/> === ഗ്രീക്കോ ബാക്ട്രിയൻ സാമ്രാജ്യം, പാർത്തിയൻ സാമ്രാജ്യം, ഇന്തോ ഗ്രീക്ക് സാമ്രാജ്യം === [[പ്രമാണം:HeraklesStatuette.jpg|right|thumb|150ബിന്ദു|ഗ്രീക്കോ ബാക്ട്രിയൻ കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു വെങ്കലപ്രതിമ - അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ [[അയ് ഖാനും|അയ് ഖാനുമിൽ]] നിന്നും ലഭിച്ചത്]] {{പ്രലേ|ഗ്രീക്കോ ബാക്ട്രിയൻ സാമ്രാജ്യം|പാർത്തിയൻ സാമ്രാജ്യം|ഇന്തോ ഗ്രീക്ക് സാമ്രാജ്യം}} ഏതാണ്ട് ബി.സി.ഇ. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ [[ബാക്ട്രിയ]] (വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താൻ) കേന്ദ്രമാക്കി [[ഗ്രീക്കോ ബാക്ട്രിയൻ സാമ്രാജ്യം]] [[സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യം|സെല്യൂക്കിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] നിന്നും സ്വതന്ത്രമായി നിലവിൽ വന്നു. വടക്കുകിഴക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ അലക്സാണ്ടർ സ്ഥാപിച്ചതെന്നു കരുതുന്ന [[അയ് ഖാനും]], ഗ്രീക്കോ ബാക്ട്രിയരുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു നഗരമാണ്. ഇക്കാലത്തു തന്നെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങൾ [[പാർത്തിയൻ സാമ്രാജ്യം|പാർത്തിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] അധീനതയിലായി. ബി.സി.ഇ. 189-ലെ [[മഗ്നീഷ്യ യുദ്ധം|മഗ്നീഷ്യ യുദ്ധത്തിനു]] ശേഷം ഗ്രീക്കോ ബാക്ട്രിയൻ സാമ്രാജ്യവികസനം ആരംഭിച്ചു. ബി.സി.ഇ. 184-ൽ ഇവർ ഹിന്ദുകുഷ് കടന്നു. [[മൗര്യസാമ്രാജ്യം|മൗര്യസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] തകർച്ച മൂലമുണ്ടായ ഇക്കാലത്തെ ശൂന്യത ഇവർക്ക് മുതലെടുക്കാനായി.<ref name=afghanI2/> തുടർന്ന് ബാക്ട്രിയയിലെ ഗ്രീക്കോ ബാക്ട്രിയരിൽ നിന്നും സ്വതന്ത്രരായി [[ഹിന്ദുകുഷ്|ഹിന്ദുകുഷിന്]] തെക്കുഭാഗത്ത് [[ഇന്തോ ഗ്രീക്ക് സാമ്രാജ്യം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന നിരവധി രാജാക്കന്മാർ ഭരണം നടത്തി. കുറച്ചുകാലത്തേക്കെങ്കിലും ഗ്രീക്കുകാരുടെ ആധിപത്യം, വടക്ക് [[സിർ ദര്യ]] മുതൽ മുതൽ [[കാംബേ ഉൾക്കടൽ]] വരെയും പടിഞ്ഞാറ്‌ [[പേഷ്യൻ മരുഭൂമി]] മുതൽ കിഴക്ക് [[ഗംഗ]] വരേയും വ്യാപിച്ചു.<ref name=afghanI2/> ഗ്രീക്കോ ബാക്ട്രിയൻ സാമ്രാജ്യം, ബി.സി.ഇ. 141-നും 128-നും ഇടക്ക് ക്ഷയിച്ചു. [[പാർത്തിയർ|പാർത്തിയരുടെ]] ഉയർച്ചയും മദ്ധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നുമുള്ള നാടോടിവർഗ്ഗങ്ങളായ യൂഷികളുടെ ആക്രമണവുമാണ് ഇതിന് കാരണമായി പറയുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഹിന്ദുകുഷിന് തെക്ക് ഭരിച്ചിരുന്ന [[ഇന്തോ ഗ്രീക്കുകാർ]] ഒരു നൂറ്റാണ്ടോളം തുടർന്നും ഭരിച്ചിരുന്നു.<ref name=afghanI2/> === ശകർ, ഇന്തോ സിഥിയർ, കുശാനർ === {{പ്രലേ|ശകർ|ഇന്തോ സിഥിയർ|കുശാനർ}} ബി.സി.ഇ. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യകാലം മുതൽ<ref name=afghans9>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter= 9-Northern Rulers|pages=[https://archive.org/details/afghans00voge/page/136 136]|url=https://archive.org/details/afghans00voge}}</ref> തന്നെ [[ശകർ]], മദ്ധ്യേഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താൻ പ്രദേശത്തേക്ക് വൻ സംഘങ്ങളായി കടക്കാനാരംഭിച്ചിരുന്നു. മദ്ധ്യേഷ്യയിലൂടെ തെക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ടുമുള്ള നാടോടിവർഗ്ഗങ്ങളുടെ പലായനത്തിന് വിവിധ കാരണങ്ങൾ പറയുന്നുണ്ട്. 600 വർഷകാലത്തെ ഇടവേളകളിൽ മാറിമാറി വരുന്ന വരൾച്ച. ബി.സി.ഇ. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ചൈനക്കാർ [[വന്മതിൽ]] നിർമ്മിച്ചത്, തുടങ്ങിയവ ഇതിന്റെ കാരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. എങ്ങനെയായിരുന്നാലും ഏതാണ് ബി.സി.ഇ. 175 കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഈ പലായനം ആരംഭിച്ചത്.<ref name=afghanI2/> പടിഞ്ഞാറൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ ഇവർ പാർത്തിയൻ സാമ്രാജ്യവുമായി ഏറ്റുമുട്ടിയെങ്കിലും കാര്യമായ വിജയം കൈവരിക്കാനായില്ല. 128 ബി.സി.ഇയിൽ ശകരിൽപ്പെട്ട [[യൂഷി|യൂഷികൾ]] മദ്ധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നും [[അമു ദര്യ]] കടന്ന് [[ബാക്ട്രിയ|ബാക്ട്രിയയിലെത്തുകയും,]] തെക്ക് [[ഹിന്ദുകുഷ്]] വരെയുൾല പ്രദേശങ്ങൾ ആക്രമിച്ച നശിപ്പിക്കുകയും ഇവിടെയുള്ള ഗ്രീക്ക് ഭരണാധികാരികളെ തുരത്തുകയുംചെയ്തു.<ref name=afghanI2/> അങ്ങനെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തും അതിനപ്പുറത്തുമായി [[ഇന്തോ സിഥിയൻ സാമ്രാജ്യം]], [[കുശാനസാമ്രാജ്യം]] എന്നിങ്ങനെയുള്ള ശകസാമ്രാജ്യങ്ങൾ പൊതുവർഷാരംഭത്തോടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. === സസാനിയൻ സാമ്രാജ്യം, തുർക്കിക് ജനവിഭാഗങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Buddha of Bamiyan.jpg|thumb|150px|[[ബാമിയാൻ|ബാമിയാനിൽ]] 2001 വരെ നിലനിന്നിരുന്ന കൂറ്റൻ ബുദ്ധപ്രതിമകളിലൊന്ന് - സസാനിയൻ സാമ്രാജ്യകാലത്താണ് ഇതിലെ അലങ്കാരപ്പണികൾ നടത്തിയിട്ടുള്ളതെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പ്രതിമ അതിനും മുൻപേ നിലനിന്നിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.]] {{പ്രലേ|സസാനിയൻ സാമ്രാജ്യം|തുർക്കി ജനത}} പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യമായ [[സസാനിയൻ സാമ്രാജ്യം|സസാനിയൻ സാമ്രാജ്യകാലത്ത്]] ( 224 - 651) അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ പടിഞ്ഞാറും തെക്കും ഭാഗങ്ങൾ ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കീഴിലായിരുന്നു. തുടർന്ന് സസാനിയർ വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താൻ പ്രദേശങ്ങൾ ആധിപത്യത്തിലാക്കിയെങ്കിലും മദ്ധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള [[ഷിയോണൈറ്റുകൾ]], [[ഹെഫ്തലൈറ്റുകൾ]] തുടങ്ങിയ വിഭാഗക്കാരുടേയും പിൽക്കാലത്ത് [[തുർക്കിക് ജനത|തുർക്കികളുടേയും]] വരവ് മൂലം ഈ ഭാഗത്തുള്ള നിയന്ത്രണം നഷ്ടമായി. ഇതേ സമയം കിഴക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താൻ പ്രദേശത്ത് തുർക്കിക് വംശജർ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു. === അറബികളുടെ ആഗമനം === ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സസാനിയരെ പരാജയപ്പെടുത്തി [[അറബികൾ]] പടിഞ്ഞാറൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെത്തി. അറബികളോടൊപ്പം [[ഇസ്ലാം മതം|ഇസ്ലാം മതവും]] മേഖലയിലെത്തി. 642-ൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഇറാനിൽ വച്ച് നടന്ന നിഹാവന്ത് യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ട സസാനിയൻ രാജാവ് യാസ്ദജിർദ് മൂന്നാമൻ അഫ്ഗാനിസ്താൻ പ്രദേശത്തേക്ക് പലായനം ചെയ്തു. പിന്തുടർന്ന അറബി സൈന്യം ബാക്ട്രയും ഹെറാത്തും അടക്കം ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ പടിഞ്ഞാറൂം വടക്കും സമതലങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തു<ref name=afghans11>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter= 11-The advent of Islam|pages=[https://archive.org/details/afghans00voge/page/176 176]–180|url=https://archive.org/details/afghans00voge}}</ref>. === ചൈനീസ്, തിബറ്റൻ അധിനിവേശങ്ങൾ === അറബികളുടെ ആഗമനകാലത്തുതന്നെ വടക്കുകിഴക്കു ഭാഗത്തു നിന്ന് [[ചൈന|ചൈനക്കാരും]] കിഴക്കു ഭാഗത്തു നിന്നും [[തിബറ്റ്|തിബറ്റന്മാരും]] അഫ്ഗാനിസ്താനിലെത്തി. ചൈനയിൽ നിന്നും യുറോപ്പ് വരെ നീളുന്ന [[പട്ടുപാത|പട്ടുപാതയുടെ]] നിയന്ത്രണമായിരുന്നു ഈ വിഭാഗങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം. ചൈനയിൽ പുതുതായി രൂപമെടുത്ത [[ടാങ് സാമ്രാജ്യം|ടാങ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] (618-907) നേതൃത്വത്തിൽ ചൈനക്കാർ [[പാമിർ]] പർവതനിരയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള [[താരിം ബേസിൻ]] വരെ എത്തിർച്ചേർന്നു. ഈ മുന്നേറ്റത്തിന്, അവർക്ക് തിബറ്റന്മാരുമായി ഏറ്റുമുട്ടേണ്ടി വന്നു. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരു സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുത്ത ടിബറ്റന്മാർ, പട്ടുപാതയിന്മേലുള്ള ചൈനീസ് ആധിപത്യത്തെ വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ടേയിരുന്നു എങ്കിലും ആദ്യകാലങ്ങളിൽ വിജയം ചൈനക്കാർക്കായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ മുൻ സസാനിയൻ രാജാവായിരുന്ന യാസ്ദജിർദ് മൂന്നാമന്റെ മകൻ ഫിറൂസ് ചൈനയിലേക്ക് കടന്ന് അറബികൾക്കെതിരെ ചൈനക്കാരുടെ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും അതിൽ വിജയം കാണുകയും ചെയ്തു. ഇതേത്തുടർന്ന് ചൈനക്കാരുടെ സഹായത്തോടെ കിഴക്കൻ ഇറാനിൽ അദ്ദേഹം ഭരണം തുടങ്ങി. ഇതേ സമയം [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദിന്റെ]] മരുമകൻ [[അലി ബിൽ അബി താലിബ്|അലി ബിൽ അബി താലിബിന്റെ]] (ഭരണകാലം:656-61) ഭരണനേതൃത്വത്തിലുള്ള അറബികളുടെ ഖിലാഫത്ത് (സാമ്രാജ്യം) രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയിലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഫിറൂസിന് ഇവിടെ എളൂപ്പത്തിൽ ഭരണം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. തുടർന്ന് ചൈനക്കാർ കിഴക്കൻ ഇറാന്റെ പലഭാഗങ്ങളും അവരുടെ സാമ്രാജ്യത്തോട് ചേർക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അധിക നാളുകൾക്കു മുൻപേ മദ്ധ്യേഷ്യയിലെ [[തുർകിക് ജനത|തുർക്കികൾ]] ചൈനക്കാർക്കെതിരെ ആക്രമണം നടത്തുകയും ചൈനക്കാർക്ക് സ്വന്തം നാട്ടിലേക്ക്ക് പിൻ‌വാങ്ങേണ്ടതായും വന്നു<ref name=afghans11/>. === അറബികളുടെ പുനർശാക്തീകരണം === അൽ ബിൻ അബി താലിബിന്റെ മരണശേഷം [[ഉമവിയ്യ ഖിലാഫത്]] അധികാരത്തിലെത്തിയതോടെ ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താൻ പ്രദേശത്തെ നഗരങ്ങൾ അറബികൾ വീണ്ടും അധീനതയിലാക്കി. ഇക്കാലത്തു തന്നെ ടിബറ്റന്മാർ പാമിറിനു കുറുകെയുള്ള പല ചുരങ്ങളുടേയും നിയന്ത്രണവും സ്വന്തമാക്കി. 683-ൽ വിവിധ അറബി വംശങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സ്പർദ്ധ നിമിത്തം അഫ്ഗാനിസ്താൻ പ്രദേശത്തെ ഇവരുടെ നിയന്ത്രണം കുറഞ്ഞെങ്കിലും 685-705 കാലയളവിൽ അധികാരത്തിലിരുന്ന അബ്ദ് അൽ മാലിക് ഖലീഫയുടെ കാലത്ത് വീണ്ടും അറബികൾ ശക്തി പ്രാപിച്ചു. അറബികളുടെ അധികാരം വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ നിന്നും മദ്ധ്യേഷ്യയിലേക്ക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചത്, ഖുറാസാനിൽ ഗവർണറായെത്തിയ [[അബു ഹഫ്സ് ഖുതയ്ബ ബിൻ മുസ്ലീം]] ആണ്. 715-ൽ ഖുതയ്ബയുടെ മരണത്തിനു തൊട്ടു പുറകേ തന്നെ ചൈനക്കാർ ഫർഘാന തിരിച്ചു പിടിച്ചു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് അമു ദാര്യയുടെ വടക്കും തെക്കുമായി യഥാക്രമം തുർക്കികളും തിബറ്റന്മാരും തദ്ദേശീയ നേതാക്കളുടേയും ചിലപ്പോൾ ചൈനക്കാരുടേയ്യും സഹായത്തോടെ അറബികൾക്ക് ഭീഷണീയുയർത്തി. 737-ആമാണ്ടിൽ തുർക്കികൾ വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ ഖുൽം (താഷ്‌ഖുർഘാൽ) ആക്രമിച്ചു. തുടർന്ന് ജാവ്സ്ജാൻ പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനവും കൈക്കലാക്കി. 747-ആമാണ്ടിൽ ചൈനക്കാർ അവസാനമായി പടിഞ്ഞാറുദിക്കിൽ ആക്രമണം നടത്തിൽ. പ്രശസ്തനായ കൊറിയൻ സൈന്യാധിപൻ ഗവോ ഷിയാൻസിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ [[വഖാൻ താഴ്വര|വഖാൻ താഴ്വരയും]] ബാരോഘിൽ ചുരവും അവർ അധീനതയിലാക്കി തിബറ്റന്മാരുടെ പടിഞ്ഞാറോട്ടുള്ള പ്രവേശനം അസാധ്യമാകി. എന്നാൽ 751-ൽ താഷ്കെന്റിന്റെ വടക്കുകിഴക്കുള്ള തലാസ് നദിയുടെ ഓരങ്ങളിൽ വച്ച് അറബികൾ ചൈനക്കാരെ അന്തിമമായി പരാജയപ്പെടുത്തി. കുറച്ചു വർഷങ്ങൾക്കകം ചൈനചക്രവർത്തിക്കെതിരെ സൈന്യാധിപർ കലാപം തുടങ്ങി. എട്ടം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ചൈനയുടെ വടക്കൻ അതിർത്തിയിൽ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചിരുന്ന തുർക്കിക് വംശജരായ [[ഉയ്ഘൂർ|ഉയ്ഘൂറുകളുടെ]] സഹായത്തോടെയാണ് ഈ രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയിൽ നിന്നും ടാങ് സാമ്രാജ്യം കരകയറിയത്. ഇക്കാരണം കൊണ്ട് പിന്നീട് ചൈനക്കാർ ദക്ഷിണമദ്ധ്യേഷ്യയിലെ കാര്യങ്ങളിൽ കാര്യമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്തിയില്ല. ഇത് വീണ്ടും തിബറ്റന്മാർ ക്ക് ശക്തി പ്രാപിക്കാൻ അവസരം നൽകി. 9-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതിയോടെ ചൈനക്കാരുടേയ്യും മറ്റുള്ളവരുടേയും ആക്രമണത്താൽ ടിബറ്റന്മാരുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചു. ഇതോടെ മുസ്ലീം ഭരണാധികാരികാൾക്ക് അഫ്ഗാനിസ്താൻ മുഴുവൻ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ സാഹചര്യമൊരുക്കി. വടക്കുഭാഗത്തെന്ന പോലെ തെക്കും, അറബികൾ അധികാരത്തിനായി പോരടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതിയിൽ സിസ്റ്റാനും അതിന്റെ തലസ്ഥാനമായ സരഞ്ജും അറബികൾ പിടിച്ചെടുത്തു ഉടൻ തന്നെ തദ്ദേശീയനേതാക്കൾ ഇവരെ തുരത്തിയെങ്കിലും ഉമയ്യദ് ഖലീഫകളിൽ ഒന്നാമത്തേതായ മു അവിയ്യയുടെ കാലത്ത് (661-80) അറബികൾ വീണ്ടും ഇവിടം പിടിച്ചെടുത്തു.തുടർന്ന് ഇവർ ഹിൽമന്ദ് അർഘന്ദാബ് നദികളുടെ സംഗമസ്ഥാനത്തുള്ള ബുസ്ത് എന്ന പുരാതന ആവാസകേന്ദ്രം പിടിച്ചടക്കി. അറബി സേനാനായകൻ അബ്ദ് അൽ റഹ്മാൻ ബിൻ സമുരയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വീണ്ടും മുന്നോട്ടു നീങ്ങിയ അറബികൾ കുറേ വടക്കുള്ള കാബൂളും കുറച്ചുകാലത്തേ കൈക്കലാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള നിയന്ത്രണം ദീർഘകാലത്തേക്ക്ക് അറബികൾക്ക് നിലനിർത്താനായില്ല. സിസ്റ്റാൻ തന്നെയായിരുന്നു കുറേക്കാലത്തേക്ക് ഇവരുടെ അതിർത്തി. 9-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ [[സഫാറിദ് സാമ്രാജ്യം|സഫാറിദ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] സ്ഥാപനത്തോടെയാണ് [[സിസ്താൻ|സിസ്താനിൽ]] ശക്തമായ മുസ്ലീം ആധിപത്യം ആരംഭിച്ചത്. പത്താം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ മാത്രമേ ഇവർക്ക് കൂടുതൽ കിഴക്കു ഭാഗത്തേക്ക് അതിർത്തി വ്യാപിപ്പിക്കാൻ സാധിച്ചുള്ളൂ. <ref name=afghans11/>. === അറബികളുടെ സാമന്തസാമ്രാജ്യങ്ങൾ === ==== സഫാരി സാമ്രാജ്യം, സമാനി സാമ്രാജ്യം ==== {{main|സഫാരി സാമ്രാജ്യം|സമാനി സാമ്രാജ്യം}} 9-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ രണ്ടു പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യങ്ങൾ [[സിസ്താൻ|സിസ്താനിലും]], അഫ്ഗനിസ്താന്റെ വടക്ക് സോഗ്ദിയയിലുമായി രൂപം കൊണ്ടു. യഥാക്രമം സഫാരി സാമ്രാജ്യം, സമാനി സാമ്രാജ്യം എന്നിവയായിരുന്നു അവ. ഇരു സാമ്രാജ്യങ്ങളും ബാഗ്ദാദിലെ അറബി ഖലീഫയുടെ സാമന്തരായാണ് ഭരണം നടത്തിയതെങ്കിലും ഖലീഫയെ വെല്ല്ലുവിളിക്കാവുന്ന തരത്തിൽ സഫാറിദുകൾ തുടക്കത്തിൽ ശക്തിപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ഖലീഫയുടെ പിന്തുണയിലൂടെ സമാനിദുകൾ സഫാറിദുകളെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും മേഖലയിൽ ശക്തി പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 999-മാണ്ടിൽ ഖ്വാറക്കനിഡ് തുർക്കികൾ ആക്രമിച്ചു തോല്പ്പിച്ചതോടെയാണ്‌ സമാനിദ് സാമ്രാജ്യത്തിന്‌ അന്ത്യമായത്. ==== ഗസ്നവി സാമ്രാജ്യം ==== {{main|ഗസ്നവി സാമ്രാജ്യം}} [[പ്രമാണം:Mahmud Ghaznavi.jpg|right|thumb|150px|[[ഗസ്നിയിലെ മഹ്മൂദ്]]]] സമാനിദുകളുടെ ഒരു തുർക്കിക് അടിമയായിരുന്ന ആല്പ്റ്റ്ജിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ ഗസ്നി കേന്ദ്രീകരിച്ച് രൂപമെടുത്ത സാമ്രാജ്യമാണ് ഗസ്നവി സാമ്രാജ്യം. അല്പ്റ്റ്ജിന്റെ അടിമയായിരുന്ന സെബുക്റ്റ്ജിനെയാണ് ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായി കണക്കാക്കുന്നത്. 975 മുതൽ 1187 വരെയാണ് ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണകാലം. 998 മുതൽ 1030 വരെ ഭരിച്ച മഹ്മൂദ് ആണ് (ഇദ്ദേഹം [[ഗസ്നിയിലെ മഹ്മൂദ്]] എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാണ്). 1040-ൽ മഹ്മൂദിന്റെ പുത്രൻ മസൂദിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഗസ്നവികളെ [[സാൽജൂക്കുകൾ]] എന്ന ഒരു തുർക്കിക് ഘുസ്സ് വിഭാഗക്കാർ, മാർവിനടുത്തുള്ള ഡാൻഡൻഖാനിൽ വച്ച് പരാജയപ്പെടുത്തിയതോടെ ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധഃപതനം ആരംഭിച്ചു. 1186 വരെ ഇന്നത്തെ പാകിസ്താനിലെ ലഹോർ കേന്ദ്രമായി ഈ സാമ്രാജ്യം ഭരണത്തിലിരുന്നു. [[ഗോറി സാമ്രാജ്യം|ഗോറികളാണ്]] ഗസ്നവികളെ പരിപൂർണമായി പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സെൽജ്യൂക്ക് സാമ്രാജ്യം === {{main|സെൽജ്യൂക്ക് സാമ്രാജ്യം}} 1040-ൽ സെൽജ്യൂക്ക് തുർക്കികൾ ഗസ്നവികളെ തോൽപ്പിച്ചതോടെ ഗസ്നവികൾ സെൽജ്യൂക്കുകളൂമായി ഒരു സന്ധിയിലേർപ്പെടുകയും ഇതിൻപ്രകാരം അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ വടക്കും പടിഞ്ഞാറൂം ഭാഗങ്ങൾ സെൽജ്യൂക്ക് തുർക്കികളുടെ അധീനതയിലായി. എന്നാൽ സെൽജ്യൂക്കുകൾ അവരുടെ ശ്രദ്ധ കൂടുതൽ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തേക്ക് (ബാഗ്ദാദിലേക്കും അനറ്റോളിയയിലേക്കും) തിരിച്ചതോടെ ഗോറികൾ ശക്തി പ്രാപിച്ചു. === ഗോറി സാമ്രാജ്യം === {{main|ഗോറി സാമ്രാജ്യം}} പടീഞ്ഞാറൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ [[ഗോർ]] കേന്ദ്രമാക്കി ഷൻസബാനി കുടുംബത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഉടലെടുത്ത സാമ്രാജ്യമാണ് ഗോറി സാമ്രാജ്യം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. 1148 മുതൽ 1225 വരെയാണ് സ്വതന്ത്രമായ ഗോറി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണകാലമെങ്കിലും അതിനു 150 വർഷങ്ങൾ മുൻപു മുതലേ ഗസ്നവി സാമ്രാജ്യത്തിന്റേയും സെൽജ്യൂക്കുകളുടേയും സാമന്തരായി ഷൻസബാനി കുടുംബം ഗോറിൽ ഭരണത്തിലിരുന്നിരുന്നു. ഗോറിലെ ഫിറൂസ് കുഹും, [[ബാമിയാൻ|ബാമിയാനും]], ഗസ്നവികളെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതിനു ശേഷം [[ഗസ്നി|ഗസ്നിയും]] ഇവരുടെ തലസ്ഥാനങ്ങളായിരുന്നു. ഗസ്നിയിൽ നിന്നും ഭരണം നടത്തിയ [[മുഹമ്മദ് ഗോറി]] എന്ന ഗോറി സുൽത്താൻ ഇവരിൽ പ്രശസ്തനാണ്. ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലത്ത് അവരുടെ അധീനപ്രദേശങ്ങൾ വടക്ക് കാസ്പിയൻ കടൽ മുതൽ വടക്കേ ഇന്ത്യ വരെയെത്തിയിരുന്നു. 1204-ൽ ഖോറസ്മിയയിലെ രാജാവായിരുന്ന ഖ്വാറസം ഷായുടേയും ക്വാറകിതായ് തുർക്കികളുടേയും സംയുക്തസേന ഗോറികളെ പരാജയപ്പെടുത്തി. 1215-ൽ ഖ്വാറസം ഷാ, അവസാന ഗോറി സുൽത്താനേയ്യും സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കി ഗോറി സാമ്രാജ്യത്തിന് അന്ത്യം വരുത്തി. === ഖ്വാറസം ഷാ സാമ്രാജ്യം === അറാളിന് തെക്കുള്ള ഖ്വാറസ്മിയ കേന്ദീകരിച്ച് ക്വാറക്കിറ്റായ് തുർക്കികളുടെ സാമന്തരായി ഭരിക്കുകയും പിൽക്കാലത്ത് സ്വതന്ത്രഭരണം നടത്താനാരംഭിക്കുകയും ചെയ്ത സാമ്രാജ്യമാണ് ഖ്വാറസം ഷാ സാമ്രാജ്യം. പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതി ഖ്വാറസം വംശീയർ, ക്വാറക്കിറ്റായ്കളുടെ സാമന്തരായിരുന്നു. 1194-ൽ അലവുദ്ദീൻ തെകിഷിന്റെ (ഭ.കാ.1172-1200) നേതൃത്വത്തിൽ ഇവർ അവസാന [[സെൽജ്യൂക്ക് സാമ്രാജ്യം|സാൽജ്യൂക്കുകളെ]] പരാജയപ്പെടുത്തി. തുടർന്ന് [[ഗോറി സാമ്രാജ്യം|ഗോറികളേയ്യും]] പരാജയപ്പെടുത്തിയതോടെ ഇവർ ക്വാറക്കിറ്റായ്കളിൽ നിന്നും സ്വതന്ത്രമായി. ഗോറികളെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതോടെ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ അവരുടെ സ്ഥാനം ഖ്വാറസം ഷാ സാമ്രാജ്യം ഏറ്റെടുത്തു. 1200 മുതൽ 1220 വരെ ഭരണത്തിലിരുന്ന അലാവുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് ആയിരുന്നു ഖ്വാറസം ഭരണാധികാരികളീൽ ഏറ്റവും പ്രധാനി. 1215-16 കാലത്ത് ഇദ്ദേഹം [[ഗോർ|ഗോറും]] [[ഗസ്നി|ഗസ്നിയും]] അധീനതയിലാക്കി. പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ക്വാറസം ഷായുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സാമ്രാജ്യം പടിഞ്ഞാറൻ ഇറാൻ മുതൽ കിഴക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താൻ വരെ പരന്ന് കിടന്നിരുന്നു<ref name=afghans12>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter= 12 - The Iranian Dynasties|pages=202–203|url=http://books.google.co.in/books?id=9kfJ6MlMsJQC}}</ref>. മദ്ധ്യപൂർവ്വദേശം, ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം, മദ്ധ്യേഷ്യ, ചൈന, എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വ്യാപാരം ഇവർ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവരുടെ ഭരണം പിന്നീട് അധികനാൾ നീണ്ടില്ല. ഈ നൂറ്റാണ്ടിൽ പൂർവ്വമദ്ധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള [[മംഗോൾ സാമ്രാജ്യം|മംഗോളിയരുടെ]] ആഗമനം മൂലം ഇറാനിലേയും അഫ്ഗാനിസ്താനിലേയും ഇസ്ലാമികഭരണകൂടങ്ങളുടെ അടിത്തറയിളകി<ref name=afghans13>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter=13-The Mongols|pages=204–211|url=http://books.google.co.in/books?id=9kfJ6MlMsJQC}}</ref>. === മംഗോളിയരുടെ ആക്രമണം === [[പ്രമാണം:Genghis Khan.jpg|right|thumb|150px|[[ചെങ്കിസ് ഖാൻ]]]] {{main|മംഗോൾ സാമ്രാജ്യം}} പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കിഴക്കു നിന്ന് മംഗോളിയർ അഫ്ഗാനിസ്താൻ ഉൾപ്പെടുന്ന ഇറാനിയൻ പീഠഭൂമിയിലേക്ക് വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായി അധിനിവേശം നടത്തി. ഇറാനിയൻ പീഠഭൂമിയിലേക്കുള്ള മംഗോളീയരുടെ വരവ് മൂലം ലക്ഷക്കണക്കിനു പേരുടെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടൂകയും മേഖലയിലെ മിക്കവാറും നഗരങ്ങളുടേയും അവിടങ്ങളിലെ കൃഷിയുടെ ജീവൽനാഢിയായിരുന്ന ജലസേചനസംവിധാനങ്ങളുടേയും നാശത്തിന് കാരണമാകുകയും ചെയ്തു. 1218-ൽ മംഗോൾ സേന പാമിർ കടന്ന് ബദാഖ്‌ശാനിലെത്തി. 1220-ൽ കൂടുതൽ ശക്തിയാർജ്ജിച്ചെത്തിയ ഇവർ, ഖ്വാറസം ഷായുടെ സൈന്യത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തി. ഇതിനു തൊട്ടടുത്ത വർഷം [[ചെങ്കിസ് ഖാൻ]] നേരിട്ട് അഫ്ഗാനിസ്താനിലെത്തി. 1221 ഫെബ്രുവരിയിൽ ചെങ്കിസ് ഖാൻ [[ബാക്ട്ര]] പിടിച്ചടക്കി നശിപ്പിച്ചു. തൊട്ടടുത്ത മാസം മാർവ് പിടിച്ചടക്കുകയും തുടർന്ന് [[ബാമിയൻ താഴ്വര|ബാമിയൻ താഴ്വരയും]] പിടിച്ചടക്കി. ഇവിടെ വച്ച് ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ ഒരു പൌത്രൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇതിന്റെ പ്രതികാരമായി, താഴ്വരയിലെ എല്ലാ ജീവജന്തുക്കളേയും മംഗോളിയർ കൊന്നൊടുക്കി. ബാമിയാനിലെ മലകൾക്ക് തെക്കുള്ള ശഹർ ഇ ഘോൽഘോലയിലെ കോട്ട ഇന്നും ഈ നാശനഷ്ടത്തിന്റെ മുറിപ്പാടുകൾ പേറുന്നുണ്ട്. മംഗോളിയൻ ആക്രമണകാലത്ത് [[ഖുറാസാൻ|ഖുറാസാനിലെമ്പാടുമുള്ള]] ജനജീവിതം നിശ്ചലമായി. തുടർന്നുള്ള കാലത്തെ സഞ്ചാരികളുടെ വിവരണത്തിൽ നിന്നും മംഗോൾ ആക്രമണത്തിലുണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങളുടെ തീവ്രത ദർശിക്കാനാകും. മംഗോളിയരെ ഭയന്ന് തന്റെ തലസ്ഥാനം വിട്ട് പലായനം ചെയ്ത ഖോറസ്മിയൻ രാജാവ്, 1220/21 കാലത്ത് [[കാസ്പിയൻ കടൽ|കാസ്പിയൻ കടലിന്റെ]] തെക്കുകിഴക്കൻ കോണിലുള്ള അബാസ്ഗുൻ ദ്വീപിൽ വച്ച് മരണമടഞ്ഞു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ജലാൽ അൽ ദീൻ കിഴക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ മംഗോളിയരുമായി പോരാടി. 1221 ഒക്ടോബറിൽ ഇദ്ദേഹം കാബൂളിനടുത്തുള്ള പർവാനിൽ വച്ച് ചെനിസ് ഖാന്റെ ഇളയ മകനായിരുന്ന തോളുയി നയിച്ചിരുന്ന മംഗോൾ സേനയോട് പരാജയപ്പെട്ടു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് ജലാൽ അൽ ദീൻ സിന്ധൂനദി മുറിച്ച് കടന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു. രണ്ടുവർഷത്തിനകം ഇദ്ദേഹം ബലൂചിസ്താനും ദക്ഷിണ ഇറാനും വഴി, ഇറാഖിലേക്ക് കടന്നു. ഇവിടെ വച്ച് 1231-ൽ ഇദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞു. മുൻപ് മംഗോളിയർക്ക് നിരുപാധികം കീഴടങ്ങിയ [[ഹെറാത്ത്|ഹെറാത്തിൽ]], പിൽക്കാലത്ത് കലാപം ഉടലെടുത്തു. മംഗോളിയർക്ക് ഈ പട്ടണം തിരികെപ്പിടിക്കാൻ ഏതാണ്ട് 7 മാസമെടുത്തു. തുടർന്നുള്ള മംഗോളിയൻ പ്രതികാരം ഭീകരമായിരുന്നു. ഇസ്ലാമികചരിത്രകാരന്മാരുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഇവിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ എണ്ണം 16-ഉം 24-ഉം ലക്ഷത്തിനിടയിലാണ്. മംഗോളിയർക്കു മുൻപിൽ പരാജയപ്പെട്ട തൊട്ടടുത്ത പട്ടണമായ നിഷാപൂരിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ എണ്ണം 17,47,00 ആണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു{{സൂചിക|൧}}. ഇവിടങ്ങളിലെ ജലസേചനസംവിധാനങ്ങളും മറ്റും തകർക്കപ്പെട്ടതുമൂലം മേഖല സാമ്പത്തികമായും വളരെ പിന്നാക്കാവസ്ഥയിലായി. ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ കാലശേഷം [[ട്രാൻസോക്ഷ്യാന]], ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ വടക്കുഭാഗം എന്നിവ, ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ രണ്ടാമത്തെ പുത്രനായ [[ചഗതായ് ഖാൻ|ചഗതായ്ക്ക്]] ലഭിച്ചു. പടിഞ്ഞാറൻ അഫ്ഗാനിസ്താനും ഇറാനിയൻ പീഠഭൂമിയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ മൂന്നാമത്തെ പുത്രനും മംഗോളിയരുടെ മഹാഖാനുമായിരുന്ന [[ഒഗെതായ് ഖാൻ|ഒഗെതായ് ഖാന്റെ]] നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. ഒഗദേയുടേയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടു പിൻ‌ഗാമികളായ ഗൂയൂക്ക്, മോങ്‌കെ എന്നിവരുടേ കാലത്ത് മംഗോൾ സാമ്രാജ്യം താരതമ്യേന സ്ഥിരത കൈവരിച്ചു. ഇവരുടെ കാലത്ത് ഇറാനിയൻ പീഠഭൂമിയുടെ പല ഭാഗങ്ങളും മംഗോളിയർ സ്വാധീനമുറപ്പിച്ചു. ഇന്തോ ഇറാനിയൻ അതിർത്തിപ്രദേശങ്ങൾ ഇക്കാലത്ത്, '''സൈഫ് അൽ ദീൻ ഹസൻ കാർലൂഘ്''' എന്ന ഒരു തദ്ദേശിയഭരണാധികാരിയുടെ അധിനതയിലായിരുന്നെന്ന് കരുതുന്നു<ref name=afghans13/>. മംഗോളിയൻ ആക്രമണത്തിന് ശേഷം, 1333-ൽ ഖുറാസാൻ വഴി ഇന്ത്യയിലേക്ക് സഞ്ചരിച്ച മൊറോക്കൻ സഞ്ചാരി [[ഇബ്നു ബത്തൂത്ത]], [[ബൽഖ്]] നശിച്ച ഒരു പട്ടണമായിരുന്നെന്നാണ് പറയുന്നത്. എന്നാൽ ഹെറാത്ത് ഒരു പരിധിവരെ ഇക്കാലത്ത് കരകയറിയിരുന്നതായും രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. [[കപിസ|കപിസയും]] [[കാബൂൾ|കാബൂളും]] [[ഗസ്നി|ഗസ്നിയും]] വളരെ ചെറിയ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളായി ചുരുങ്ങിയിരുന്നു. [[കന്ദഹാർ|കന്ദഹാറിനു]] മാത്രം, മംഗോൾ ആക്രമണങ്ങളിൽ കാര്യമായ ക്ഷതം സംഭവിച്ചില്ല. ഇബ്ൻ ബത്തൂത്ത കന്ദഹാർ സന്ദർശിച്ചില്ലെങ്കിലും, വലുതും സമ്പന്നവുമായ ഒരു നഗരമായിരുന്നു ഇതെന്നാണ് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ മംഗോളിയരുടെ ആധിപത്യം ഏതാണ്ട് 100 വർഷകാലം മാത്രമേ നീണ്ടുനിന്നുള്ളൂ. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലും മംഗോളിയർ മദ്ധ്യേഷ്യയുടെ വിസ്തൃതമായ ഭാഗങ്ങൾ ഇലി നദിയുടെ തീരത്തുള്ള അൽമാലൈക് (കുൽദ്ജ) കേന്ദ്രമാക്കി ഭരിച്ചിരുന്നു. [[സിർ ദര്യ|സിർ ദര്യക്ക്]] തെക്കോട്ടുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ ഇവരുടെ നിയന്ത്രണം കുറയുകയും പ്രദേശം തുർക്കികൾ അധിവസിക്കുന്ന നിരവധി ചെറുരാജ്യങ്ങളായി പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു. പലയിടങ്ങളിലും തുർക്കിക് നേതാക്കലായിരുന്നു ഭരണം നടത്തിയിരുന്നത്. അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്തും പടിഞ്ഞാറുമുള്ള മംഗോൾ [[ഹസാര ജനത|ഹസാര]] കോളനികളാണ് മംഗോളിയൻ ആധിപത്യത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ അവശേഷിക്കുന്ന ബാക്കിപത്രം.<ref name=afghanI4>{{cite book |last=William Kerr Fraser-Tytler|authorlink= |coauthors= |title=AFGHANISTAN - A study of political development in Central and Southern Asia - Second Edition|year=1953 |publisher=Oxford University Press|location=LONDON|isbn=|chapter= Part - I The Country of Hindu Kush, Chapter IV - Mongols and Timurids (1218 - 1506)|pages=[https://archive.org/details/afghanistan00020unse_v8y6/page/n49 30]-31|url=https://archive.org/details/afghanistan00020unse_v8y6}}</ref> ==== കർത്ത് സാമ്രാജ്യം ==== 1244-ൽ മംഗോളിയർ, [[ഹെറാത്ത്|ഹെറാത്തിന്റെ]] അധികാരം ഷംസുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് കർത്ത് എന്ന [[താജിക്]] വംശജനായായ തദ്ദേശീയനു കൈമാറി. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമ്രാജ്യം [[കർത്ത് സാമ്രാജ്യം]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം വരെ ഹെറാത്തും ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ വലിയൊരു ഭാഗവും മംഗോളിയരുടെ പരിമിതമായ മേൽക്കോയ്മക്കു കീഴിൽ കർത്ത് രാജാക്കന്മാർ ഭരണം നടത്തി<ref name=afghans13/>. മംഗോളിയരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ കുറവുണ്ടായതിനെത്തുടർന്ന് 1332 മുതൽ 1370 വരെയുള്ള കാലത്ത് ഇവർക്ക് ഒരളവുവരെ സ്വതന്ത്രമായ ഭരണവുമുണ്ടായിരുന്നു.<ref name=afghanI4/> ==== ഇൽഖാനി സാമ്രാജ്യം ==== {{main|ഇൽഖാനി സാമ്രാജ്യം}} പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പേർഷ്യയിൽ [[മംഗോൾ സാമ്രാജ്യം|മംഗോൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഒരു മംഗോളിയൻ ഖാനേറ്റ് ആണ് ഇൽഖാനി.1256-ൽ മംഗോളിയൻ മഹാഖാനായിരുന്ന മോങ്‌കെയുടെ സഹോദരനും ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ ഒരു പൗത്രനുമായ [[ഹുലേഗു ഖാൻ|ഹുലേഗു ഖാനാണ്]] ഈ സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചത്. മദ്ധ്യേഷ്യയിൽ [[ചഗതായ് സാമ്രാജ്യം|ചഗതായികളുമായി]] ഏറ്റുമുട്ടി അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങൾ ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു<ref name=afghans13/>. ==== ചഗതായ് സാമ്രാജ്യം ==== {{main|ചഗതായ് സാമ്രാജ്യം}} പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനവും 14-ആം നൂറ്റാണ്ടീന്റെ തുടക്കത്തിലുമായി [[ട്രാൻസോക്ഷ്യാന|ട്രാൻസോക്ഷ്യാനയിലെ]] ചഗതായ് ഭരണാധികാരികൾ അമു ദാര്യക്ക് തെക്കോട്ട് അവരുടെ നിയന്ത്രണം വ്യാപിപ്പിച്ചു. [[ഖുണ്ടുസ്]], [[ബാഘ്ലാൻ‍]], [[ബദാഖ്ശാൻ]], [[കാബൂൾ]], [[ഗസ്നി]], [[കന്ദഹാർ]] എന്നീപ്രദേശങ്ങളടങ്ങുന്ന ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ചഗതായികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വന്നു. ചഗതായികളുടെ ക്ഷയത്തിനു ശേഷം അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ ചഗതായി ഖാന്മാർ നേരത്തേ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഭരിച്ചിരുന്ന പിന്മുറക്കാരെ ചഗതായ് ഉലുക്കൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. രാഷ്ട്രീയനിയന്ത്രണത്തിനായി ഒന്നു ചേർന്ന തുർക്കോ-മംഗോളിയൻ വംശജരുടേയും മറ്റുവിഭാഗങ്ങളുടേയും പൊതുസംഘമാണ് ഉലു എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചഗതായ് ഉലുക്കളുടെയിടയിൽ ഖ്വാറവ്ന വംശത്തിലെ നേതാവായിരുന്ന ഖ്വാജാഘാൻ വളരെയേറെ ശക്തി പ്രാപിച്ചു. ഖാജാഘാന്റെ പിൻ‌ഗാമിയായി ആമിർ ഹുസൈനും അധികാരത്തിലേറി<ref name=afghans13/>. === തിമൂറി സാമ്രാജ്യം === {{main|തിമൂറി സാമ്രാജ്യം|തിമൂർ}} ചഗതായ് ഉലുക്കളുടെ നേതാവായിരുന്ന ആമിർ ഹുസൈനെ പരാജയപ്പെടുത്തി [[തിമൂർ]], അഫ്ഗാനിസ്താനടക്കം നേരത്തേ ചഗതായ് നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ മുഴുവൻ ആധിപത്യത്തിലാക്കി [[തിമൂറി സാമ്രാജ്യം]] സ്ഥാപിച്ചു. 1370 ഏപ്രിൽ 9-ന് തിമൂർ, സ്വയം അമീർ ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 1380-കളുടെ പകുതിയോടു കൂടി ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താൻ മുഴുവൻ തിമൂർ തന്റെ സാമ്രാജ്യത്തോട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു. തിമൂറിന്റെ ഭരണകാലത്ത് സമർഖണ്ഡ് ആയിരുന്നു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമെങ്കിലും പുത്രൻ ഷാ രൂഖിന്റെ കാലത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ [[ഹെറാത്ത്]] ആയിരുന്നു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം. ഷാ രൂഖിനു പുറമേ, [[ഹുസൈൻ ബൈഖാറ|ഹുസൈൻ ബൈഖാറയും]] ഹെറാത്തിൽ നിന്നും ഭരണം നടത്തിയ പ്രധാന തിമൂറി ഭരണാധികാരിയാണ്. തിമൂറി ഭരണകാലം ഹെറാത്തിന്റെ സുവർണകാലം ആയി അറിയപ്പെടുന്നു. 1506 വരെ ഹുസൈൻ ബൈഖാറ ഹെറാത്തിൽ അധികാരത്തിലിരുന്നു<ref name=afghans13/>. === പതിനാറ് പതിനേഴ് നൂറ്റാണ്ടുകൾ === [[പ്രമാണം:Babur.jpg|left|thumb|150px|മുഗൾ സാമ്രാജ്യസ്ഥാപകനായ [[ബാബർ]] - അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ [[കാബൂൾ|കാബൂളിലായിരുന്നു]] മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ആരംഭം. ബാബറിന്റെ ശവകുടീരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതും കാബൂളിലാണ്.]] {{main|സഫവി സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|ഷൈബാനി രാജവംശം|പഷ്തൂൺ}} പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അഫ്ഗാനിസ്താനു ചുറ്റുമായി മൂന്നു സാമ്രാജ്യങ്ങൾ ഉടലെടുത്തു. പടിഞ്ഞാറ്‌ ഇറാനിൽ സഫവി സാമ്രാജ്യവും, വടക്ക് ട്രാൻസോക്ഷ്യാനയിൽ ഉസ്ബെക്കുകളുടെ ഷൈബാനി സാമ്രാജ്യവും, കിഴക്ക് ഇന്ത്യയിൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യവുമായിരുന്നു ഇവ. അഫ്ഗാനിസ്താൻ ഈ സാമ്രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലെ പോരാട്ടഭൂമിയായി മാറി. ഇറാൻ മദ്ധ്യേഷ്യ, ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം എന്നിവക്കിടയിലെ വ്യാപാരപാതയിലെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്ന [[ഹെറാത്ത്]], [[ബൽഖ്]], [[കാബൂൾ]], [[കന്ദഹാർ]] എന്നീ തന്ത്രപ്രധാനമായ പ്രദേശങ്ങളിലെ നിയന്ത്രണത്തിനായി ഓരോ വിഭാഗവും കിണഞ്ഞ് പരിശ്രമിച്ചിരുന്നു. മൂന്നു കൂട്ടരും ഇതുവഴി കടന്നു പോകുന്ന വ്യാപാരികളിൽ നിന്നും കരം ഈടാക്കാനും തദ്ദേശീയരെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുമായി [[പഷ്തൂൺ|പഷ്തൂണുകളെപ്പോലെയുള്ള]] തദ്ദേശീയരായ ഇടനിലക്കാരെ ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഇതുവഴി പഷ്തൂണുകൾ അവരുടെ വാസം പ്രധാന പാതകൾക്ക് സമീപത്തേക്ക് നീക്കുകയും ചെയ്തു. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം ഉസ്ബെക് നേതാവായിരുന്ന [[മുഹമ്മദ് ഷൈബാനി ഖാൻ]] ([[ഷൈബാനി രാജവംശം]]), വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനും തുടർന്ന് [[ഹെറാത്ത്|ഹെറാത്തും]] പിടിച്ചടക്കിയെങ്കിലും ഷാ ഇസ്മയിലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ [[സഫവി സാമ്രാജ്യം|സഫവികൾ]] ഉസ്ബെക്കുകളെ പരാജയപ്പെടുത്തി [[ട്രാൻസോക്ഷ്യാന|ട്രാൻസോക്ഷ്യാനയിലേക്ക്]] തുരത്തി ഹെറാത്ത് പിടിച്ചെടുത്തു. എങ്കിലും [[ബൽഖ്]] അടക്കമുള്ള അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഉസ്ബെക്കുകളുടെ വിവിധ ഖാന്മാരുടെ കീഴിൽ ക്രമേണ വന്നു ചേർന്നു. ആമിർ അഥവാ ബെഗ് എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇവരുടെ നേതാക്കൾ ഇവിടത്തെ വിവിധ മരുപ്പച്ചകളിലെ ഭരണാധിപന്മാരായി. [[സമർഖണ്ഡ്]], [[ബുഖാറാ]], [[താഷ്കണ്ട്]] എന്നിവയെപ്പോലെ ബൽഖും, ഷൈബാനികളുടെ പിൻഗാമികളായ തുഖായ്-തിമൂറിദ് സാമ്രാജ്യത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട നാല് ഉപരാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ട്, അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ പഷ്തൂണുകളുടെ (അഫ്ഗാനികൾ) ഉയർച്ചക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. 1627-ൽ ഷാ അബ്ബാസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സഫാവികൾ വീണ്ടും [[കന്ദഹാർ]] കൈയടക്കി. തുടർന്നു വർഷങ്ങളിൽ കന്ദഹാറിൽ നിന്നും സഫവികളുടെ ആശിർവാദത്തോടെ [[അബ്ദാലി]] പഷ്തൂൺ വംശജർ ഹെറാത്ത് ലക്ഷ്യമാക്കി കുടിയേറ്റം തുടർന്നുകൊണ്ടേയിരുന്നു. അങ്ങനെ കന്ദഹാറിൽ ശേഷിച്ച ഘൽജികൾ അവിടത്തെ ശക്തരായ വിഭാഗമായി. ഇതേ സമയം ഹെറാത്ത് പ്രദേശത്ത് ശക്തരായിരുന്ന തുർക്കോ-മംഗോളീയൻ വിഭാഗങ്ങളെ ആദേശം ചെയ്ത് അബ്ദാലി പഷ്തൂണുകൾ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചു. ഇക്കാലത്ത് വടക്കൻ അഫ്ഹ്ഗാനിസ്താന്റെ മിക്ക ഭാഗങ്ങൾഊം ഉസ്ബെക്കുകളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. പലപ്പോഴും ഇവർ [[ഹിന്ദുകുഷ്]] കടന്നും ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. 1629-ൽ ഇവർ [[ബാമിയാൻ]] പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്തു. ഇക്കാലത്ത് തെക്കുകിഴക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ [[മുഗളർ]] വീണ്ടും ശക്തിപ്രാപിക്കുകയും 1637-ൽ മുഗളരോട് തോറ്റ കന്ദഹാറിലെ സഫവി ഗവർണർ നഗരം മുഗളർക്ക് അടിയറവക്കുകയും ചെയ്തു. മുഗളർ തുടർന്നും ഹിൽമന്ദിന്റെ തീരത്തുള്ള ഗിരിഷ്കും സമീൻ ദവാർ പ്രവൈശ്യയും കരസ്ഥമാക്കി. 1646-ൽ മുഗൾ സേന, ഷിബർഘാനിൽ വച്ച് ഉസ്ബെക്കുകളെ പരാജയപ്പെടുത്തി [[ബൽഖ്|ബൽഖും]] തെർമെസും കീഴടക്കി. പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും [[ഗറില്ല യുദ്ധമുറ|ഗറില്ല യുദ്ധമുറയിലൂടെ]] ഉസ്ബെക്കുകൾ തിരിച്ചടിക്കുകയും വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ നിന്നും പിന്മാറാൻ മുഗളരെ നിർബന്ധിതരാക്കുകയും ചെയ്തു<ref name=afghans14>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|14-Towards the Kingdom of Afghanistan|pages=214–215, 219-224|url=http://books.google.co.in/books?id=9kfJ6MlMsJQC}}</ref>. === പഷ്തൂണുകളുടെ പടയോട്ടം === {{main|ഹോതകി സാമ്രാജ്യം|നാദിർ ഷാ}} പേർഷ്യയിലെ [[സഫവി സാമ്രാജ്യം|സഫവി രാജാക്കന്മാർ]], തങ്ങളുടെ ഭരണനേട്ടത്തിന് അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ [[പഷ്തൂൺ|പഷ്തൂണുകളെ]] വിദഗ്ദ്ധമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[ഹെറാത്ത്|ഹെറാത്തിലെ]] [[ഉസ്ബെക്]] ആധിപത്യം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, സഫവി ഷാ അബ്ബാസ്, പഷ്തൂണുകളിലെ പ്രബല വിഭാഗമായിരുന്ന [[അബ്ദാലി]] പഷ്തൂണുകളെ [[ഹെറാത്ത്|ഹെറാത്തിലേക്ക്]] മാറ്റിത്താമസിപ്പിച്ചു. [[File:SHAH-MAHMUD-HOTAK.jpg|right|thumb|150px|[[ഹോതകി സാമ്രാജ്യം|ഹോതകി സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] [[മീർ മഹ്മൂദ്]] - ഘൽജി പഷ്തൂണുകളുടെ സാമ്രാജ്യം, പേർഷ്യയിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചു.]] ഇതോടെ കന്ദഹാറിൽ ശേഷിച്ച [[ഘൽജി]] വിഭാഗം അവിടത്തെ ശക്തമായ വിഭാഗമായി മാറുകയും സഫവികളിൽ നിന്നും സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രാപിച്ച് അവിടെ [[ഹോതകി സാമ്രാജ്യം]] സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതേ സമയം ഹെറാത്തിലാകട്ടെ അബ്ദാലി പഷ്തൂണുകളിലെ സാദോസായ് വിഭാഗക്കാർ ശക്തി പ്രാപിക്കുകയും അവരും സഫവികളിൽ നിന്നും സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഹെറാത്തിലേയും കന്ദഹാറിലേയും പഷ്തൂണുകളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സഫവികൾ പലവട്ടം ശ്രമങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും വിജയം കണ്ടില്ല എന്നു മാത്രമല്ല 1720-ഓടെ രണ്ടു കൂട്ടരും സഫവി സാമ്രാജ്യത്തിനെതിരെ ആക്രമണങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 1720-ൽ ഹോതകി ഘൽജികളുടെ നേതാവായിരുന്ന മിർ മഹ്മൂദ് പേർഷ്യയിലേക്ക് ആദ്യ ആക്രമണം നടത്തി. ഇതേ സമയം ഹെറാത്തിൽ നിന്നുള്ള അബ്ദാലികൾ മുഹമ്മദ് സമാൻ ഖാൻ സാദോസായുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഹെറാത്തിന് പടിഞ്ഞാറുള്ള [[ഇസ്ലാം ഖാല]] സഫവികളിൽ നിന്നും പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്തു. [[പ്രമാണം:Nader Shah Afshar.jpg|left|thumb|150px|[[നാദിർഷാ അഫ്ഷാർ]]]] 1721 മുതൽ ഹോതകി പഷ്തൂണുകൾ പേർഷ്യയിലേക്ക് ആക്രമണമാരംഭിക്കുകയും 1722 മാർച്ച് 8-ന് സഫവികളെ പരാജയപ്പെടുത്തി തലസ്ഥാനമായ [[ഇസ്ഫാഹാൻ]] പട്ടണം കീഴടക്കി. 1722 ഒക്ടോബർ 25-ന് മിർ മഹ്മൂദ് പേർഷ്യയുടെ ഷാ ആയി സ്വയം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഹോതകികളുടെ പേർഷ്യയിലെ ഭരണം അധികകാലം നീണ്ടില്ല. 1929-ൽ സഫവി രാജകുമാരനായിരുന്ന [[താഹ്മാസ്പ് രണ്ടാമൻ|താഹ്മാസ്പ് രണ്ടാമനും]], സൈന്യാധിപനായ [[നാദിർ ഷാ|നാദിർ ഖാനും]] ഹെറാത്തിലെ അബ്ദാലി പഷ്തൂണുകളെ പരാജയപ്പെടുത്തി. തുടർന്ന് അബ്ദാലികളുമായി സഖ്യത്തിലായ നാദിർ ഷാ, ഹോതകി പഷ്തൂണുകളെയും തോൽപ്പിച്ച് പേർഷ്യയിൽ നിന്നും തുരത്തി. 1936-ൽ സഫവി ഷാ അബ്ബാസിനെ സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കി, പേർഷ്യയിലെ സുൽത്താനായ നാദിർ ഷാ, 1938-ൽ [[കന്ദഹാർ|കന്ദഹാറിലെ]] ഹോതകി ഘൽജി പഷ്തൂണുകളേയും പരാജയപ്പെടുത്തിയതോടെ പഷ്തൂണുകളുടെ ആദ്യ പടയോട്ടത്തിന് അവസാനമായി.<ref name=afghans14/>. {{-}} == ആധുനികചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Portrait miniature of Ahmad Shah Durrani.jpg|thumb|150px|[[അഹ്മദ് ഷാ അബ്ദാലി]] ദുറാനി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ.]] ഇന്നത്തെ അതിരുകൾക്കുള്ളിലുള്ള ഒരു അഫ്ഗാനിസ്താൻ രൂപപ്പെട്ടത് 1747-ൽ [[ദുറാനി സാമ്രാജ്യം|ദുറാനി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] കീഴിലാണ്. അഹ്മദ് ഷാ അബ്ദാലിയാണ് (അഹ്മദ് ഷാ ദുറാനി) ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ. === ദുറാനി സാമ്രാജ്യം === {{main|ദുറാനി സാമ്രാജ്യം|അഹ്മദ് ഷാ ദുറാനി}} [[ഹോതകി സാമ്രാജ്യം|ഹോതകികൾക്കു]] മേലുള്ള [[നാദിർഷാ|നാദിർഷായുടെ]] വിജയത്തിനു ശേഷം, പ്രമുഖരായ ഹോതകി ഘൽജി നേതാക്കളെ [[കന്ദഹാർ|കന്ദഹാറീൽ]] നിന്നു നാടുകടത്തുകയും പകരം അബ്ദാലികളെ കന്ദഹാറിൽ കുടിയിരുത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 1747-ൽ നാദിർ ഷാ കൊല്ലപ്പെടുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യത്തിലെ അബ്ദാലി പഷ്തൂൺ വിഭാഗത്തിന്റെ സേനാനായകനുമായിരുന്ന അഹമ്മദ് ഖാൻ, തന്റെ 4000-ത്തോളം വരുന്ന സൈനികരുമായി കന്ദഹാറിലെത്തുകയും, നാദിർഷായുടെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് സ്വതന്ത്രരായ പഷ്തൂൺ ജനതയുടെ നേതൃസ്ഥാനത്തെത്തുകയും ചെയ്തു. അഹ്മദ് ഷാ അബ്ദാലിയുടെ കാലത്തുതന്നെ, ദുറാനി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധികാരം, ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താനിലുൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങൾക്കു പുറമേ, ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലേക്കും, [[ഖുറാസാൻ]] മേഖലയിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരുന്നു. (എന്നാൽ ഇന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്താന് പുറത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ അഹ്മദ് ഷായുടെ പിൻഗാമികളുടെ കാലത്തുതന്നെ നഷ്ടമായി). അഹ്മദ് ഷായുടെ പുത്രൻ [[തിമൂർ ഷാ ദുറാനി|തിമൂറിന്റെ]] കാലത്താണ് അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ തലസ്ഥാനം, കന്ദഹാറിൽ നിന്നും [[കാബൂൾ|കാബൂളിലേക്ക്]] മാറ്റിയത്. ദുർബലരായ ഭരണാധികളും, അബ്ദാലി പഷ്തൂണുകളിലെ മറ്റൊരു പ്രബലവിഭാഗമായ മുഹമ്മദ്സായ് ([[ബാരക്സായ്]]) വംശജരുടെ എതിർപ്പും മൂലം പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം വരെയേ‌ (1823 വരെ) ദുറാനി സാമ്രാജ്യം നിലനിന്നുള്ളൂ. ദുറാനികളെ നിഷ്കാസനം ചെയ്ത് ഈ സ്ഥാനത്ത്, [[ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഖാൻ|ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ മുഹമ്മദ്സായ് (ബാരക്സായ്) വംശജർ രാജ്യത്ത് അധികാരത്തിലെത്തി. === അഫ്ഗാനിസ്താൻ അമീറത്ത് === [[പ്രമാണം:Dost Mohammad Khan of Afghanistan.jpg|right|thumb|150px|[[ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഖാൻ]]]] {{main|അഫ്ഗാനിസ്താൻ അമീറത്ത്}} [[ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഖാൻ|ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഖാന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ നിലവിൽ വന്ന ഭരണകൂടത്തെയാണ് അഫ്ഗാനിസ്താൻ അമീറത്ത് എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ, പടനായകൻ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ, '''അമീർ''' എന്ന സ്ഥാനപ്പേരാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. [[Image:Great Game cartoon from 1878.jpg|thumb|left|200px|അഫ്ഗാൻ അമീർ, [[ഷേർ അലി ഖാൻ|ഷേർ അലിയും]] സുഹൃത്തുക്കളും (റഷ്യൻ കരടിയും ബ്രിട്ടീഷ് സിംഹവും) - [[വൻ‌കളി|വൻ‌കളിയെ]] സൂചിപ്പിക്കുന്ന 1878-ലെ രാഷ്ട്രീയകാർട്ടൂൺ]] ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഖാൻ, [[ഷേർ അലി ഖാൻ]], [[അബ്ദുർ റഹ്മാൻ ഖാൻ]], [[ഹബീബുള്ള ഖാൻ]], [[അമാനുള്ള ഖാൻ]] തുടങ്ങിയ ശക്തരായ ഭരണാധികാരികളാണ് ബാരക്സായ് വംശത്തിൽ ഭരണം നടത്തിയത്. മദ്ധ്യേഷ്യയിലെ ആധിപത്യത്തിന് അന്നത്തെ ലോകശക്തികളായ [[റഷ്യ|റഷ്യയും]] [[ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യം|ബ്രിട്ടണും]] പരസ്പരം മൽസരിക്കുന്നതിനിടയിലാണ് ബാരക്സായ് വംശജരുടെ ഭരണം നിലവിലിരുന്നത് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. [[വൻകളി]] എന്നറിയപ്പെട്ട ഈ രാഷ്ട്രീയസാഹചര്യത്തിൽ, [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയും]], റഷ്യയും തങ്ങളുടെ അതിർത്തികൾ പരസ്പരം സന്ധിക്കാത്ത രീതിയിൽ, അഫ്ഗാനിസ്താനെ ഒരു നിഷ്പക്ഷഭൂമിയായി അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും ഇരുവിഭാഗങ്ങളുമായി, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി അഫ്ഗാനികൾക്ക് പോരാട്ടത്തിലേർപ്പെടേണ്ടി വന്നു. <ref name=afghans15>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter=15-The Sadozay Dynasty|pages=228-242|url=http://books.google.co.in/books?id=9kfJ6MlMsJQC&lpg=PP1&pg=PA228#v=onepage&q=&f=false}}</ref>. അഫ്ഗാനിസ്താൻ അമീറത്തിന്റെ കാലത്ത്, അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ വിദേശനയം, ബ്രിട്ടീഷ് മേൽക്കോയ്മയിലായിരുന്നു. [[ആംഗ്ലോ അഫ്ഗാൻ യുദ്ധങ്ങൾ]] എന്നറീയപ്പെടുന്ന മൂന്നു യുദ്ധങ്ങൾ ഇക്കാലത്ത് ബ്രിട്ടണും അഫ്ഗാനികളും തമ്മിൽ അരങ്ങേറി. 1919-ൽ അമീറത്തിലെ അവസാനരാജാവായിരുന്ന [[അമാനുള്ള ഖാൻ|അമാനുള്ള ഖാന്റെ]] കാലത്ത് നടന്ന [[മൂന്നാം ആംഗ്ലോ അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം|മൂന്നാം ആംഗ്ലോ അഫ്ഗാൻ യുദ്ധത്തിനു]] ശേഷം, ബ്രിട്ടീഷുകാർ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ ഇടപെടൽ അവസാനിപ്പിച്ച് പിന്മാറി. [[പ്രമാണം:King Amanullah Khan.jpg|right|150px|thumb|[[അമാനുള്ള ഖാൻ]]]] അമാനുള്ളയുടെ ഭരണകാലത്ത് (1919 - 1929) അമീർ എന്ന പദവി ഒഴിവാക്കുകയും, ഷാ എന്ന പദവി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ മാറ്റം, അമീറത്തിന്റെ അന്ത്യമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഇതിനുപുറമേ രാജാവ് നേതൃത്വം നൽകുന്നതും ഭരണഘടനയിൽ അടിസ്ഥിതമായതും ജനപ്രതിനിധികൾ അടങ്ങുന്നതുമായ ഒരു സർക്കാർ സം‌വിധാനം അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ നടപ്പിലാക്കി. തികച്ചും മതേതര-പരിഷ്കരണവാദിയായിരുന്ന അമാനുള്ള എല്ലാ മതവിശ്വാസികൾക്കും തുല്യത നൽകുക, സ്ത്രീകൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുക, പർദ്ദ ഒഴിവാക്കുക തുടങ്ങിയ വിപ്ലവകരമായ നിരവധി വ്യക്തി-സാമൂഹികനിയമങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതുമൂലം മൗലികമതവാദികളുടെ എതിർപ്പ് സമ്പാദിക്കേണ്ടിവരുകയും 1929-ൽ ഭരണം വിട്ടൊഴിയാൻ നിർബന്ധിതനാകുകയും ചെയ്തു.<ref name=afghans17>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter=17-The dynasty of Amir Abd al Rahman Khan|pages=276-282|url=http://books.google.co.in/books?id=9kfJ6MlMsJQC&lpg=PP1&pg=PA276#v=onepage&q=&f=false}}</ref> === അഫ്ഗാനിസ്താൻ രാജവംശം === {{main|അഫ്ഗാനിസ്താൻ രാജവംശം|മുഹമ്മദ് നാദിർ ഷാ|മുഹമ്മദ് സഹീർ ഷാ}} [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ അമീറത്ത്|അഫ്ഗാനിസ്താൻ അമീറത്തിന്റെ]] പതനത്തിനു ശേഷം '''ഷാ''' എന്ന പേരിൽ ഭരണം നടത്തിയ രാജാക്കന്മാരുടെ വംശത്തെ (അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ വംശം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ) '''അഫ്ഗാനിസ്താൻ രാജാവംശം''' എന്ന് അറീയപ്പെടാറുണ്ട്. [[പ്രമാണം:King Mohammad Zahir Shah.jpg|left|thumb|[[മുഹമ്മദ് സഹീർ ഷാ]] അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ അവസാനത്തെ രാജാവ്. അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ രാഷ്ട്രപിതാവായി ഇന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു]] [[അമാനുള്ള ഖാൻ|അമാനുള്ള ഖാനെ]] അധികാരത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കി, [[ഹബീബുള്ള കലകാനി]] എന്ന ഒരു താജിക് വംശജനാണ് അൽപ്പകാലത്തേക്ക് (1929 ജനുവരി 17 മുതൽ ഒക്ടോബർ 13 വരെ) കാബൂളിൽ അധികാരത്തിലെത്തിയത്. 1929 ഒക്ടോബർ 17-ന്, [[ബാരക്സായ്]] പഷ്തൂൺ കുടുംബാംഗവും, മുൻ സൈന്യാധിപനുമായിരുന്ന [[മുഹമ്മദ് നാദിർ ഖാൻ]], ഹബീബുള്ള കലകാനിയെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയും <ref name="dupree">Dupree, Louis: "Afghanistan", page 459. Princeton University Press, 1973</ref> മുഹമ്മദ് നാദിർ ഷാ എന്ന പേരിൽ അധികാരത്തിലേറുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ പഷ്തൂൺ കുടുംബങ്ങൾക്കിടയിലെ ചേരിപ്പോരിന്റെ ഫലമായി മുഹമ്മദ് നാദിർ ഷാ, 1933-ൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. നാദിർ ഷാക്ക് ശേഷം അധികാരത്തിലേറിയ പുത്രൻ [[മുഹമ്മദ് സഹീർ ഷാ]], 1933 മുതൽ 1973 വരെ ഭരണത്തിലിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് രാജാവിന്റെ അധികാരം പരിമിതപ്പെടുകയും, പ്രധാനമന്ത്രിമാരുടെ അധികാരം വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തു. അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ അവസാനത്തെ രാജാവായിരുന്ന [[മുഹമ്മദ് സഹീർ ഷാ]], 1973-ൽ അട്ടിമറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധു [[മുഹമ്മദ് ദാവൂദ് ഖാൻ]] രാജ്യത്തിന്റെ അധികാരം പിടിച്ചെടുത്തതോടെ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ രാജഭരണത്തിന് തിരശീല വീണു.<ref name=afghans17-18>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter=അദ്ധ്യായം 17 മുതൽ 18 വരെ|pages=283-300|url=http://books.google.co.in/books?id=9kfJ6MlMsJQC&lpg=PP1&pg=PA283#v=onepage&q=&f=false}}</ref> === രാജഭരണത്തിന്റെ അവസാനവും പ്രസിഡണ്ട് ഭരണവും === [[പ്രമാണം:Mohammed-Daoud-Khan.jpg|right|150ബിന്ദു|thumb|[[മുഹമ്മദ് ദാവൂദ് ഖാൻ]] അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രസിഡണ്ട്]] {{main|മുഹമ്മദ് ദാവൂദ് ഖാൻ|റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് അഫ്ഗാനിസ്താൻ}} 1973-ൽ [[സഹീർ ഷാ|സഹീർ ഷായുടെ]] ബന്ധുവും, മുൻ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[മുഹമ്മദ് ദാവൂദ് ഖാൻ]], രാജാവിനെ അധികാര ഭ്രഷ്ടനാക്കി, അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ ആദ്യത്തെ പ്രസിഡണ്ടായി സ്ഥാനമേറ്റു. രാജ്യത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയകക്ഷിയായിരുന്ന [[പി.ഡി.പി.എ.|പി.ഡി.പി.എയുടെ]] പാർചം വിഭാഗത്തിന്റെ പിന്തുണയോടുകൂടിയാണ് ഈ അട്ടിമറി നടന്നത്. തന്റെ ഭരണത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ മൗലിക ഇസ്ലാമികവാദികളെ പ്രത്യക്ഷശത്രുക്കളായിക്കണ്ട ദാവൂദ് ഖാൻ, അവർക്കെതിരെ ശക്തമായ നടപടികളെടുത്തു. ഇതോടെ ഇസ്ലാമികവാദികൾ പാകിസ്താനിലേക്ക് കടന്ന് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ സായുധപോരാട്ടത്തിന് തയാറെടുത്തു. അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ ഇന്നും തുടരുന്ന അക്രമപരമ്പരയുടെ ആരംഭം, ഈ നടപടിയിൽ നിന്നാണ്.<ref name=afghans18-20 /> === സോർ വിപ്ലവവും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണവും === {{main|പി.ഡി.പി.എ.|ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് അഫ്ഗാനിസ്താൻ}} തുടക്കത്തിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റുകളെ സഖ്യകക്ഷിയായി കണക്കാക്കിയിരുന്ന [[മുഹമ്മദ് ദാവൂദ് ഖാൻ]], പിൽക്കാലത്ത് അവരേയും എതിരാളികളാക്കി. ഇതോടെ സൈന്യത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ ദാവൂദിനേയും കുടുംബത്തേയും വധിച്ച്, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകൾ 1978-ൽ അധികാരം പിടിച്ചെടുത്തു. ഈ അട്ടിമറി, [[സോർ വിപ്ലവം]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. [[നൂർ മുഹമ്മദ് താരക്കി]] ആയിരുന്നു ആദ്യ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസിഡണ്ട്. [[പ്രമാണം:B Karmal.gif|left|thumb|150px|[[ബാബ്രക് കാർമാൽ]] - അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ ഏറ്റവുമധികം കാലം (1979-1986) ഭരണത്തിലിരുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസിഡണ്ടാണ് ഇദ്ദേഹം]] രാജ്യത്ത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ അധികാരത്തിലെത്തിയതോടെ പാകിസ്താനിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച ഇസ്ലാമികവാദികൾ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാരിനെതിരെ പോരാട്ടം ആരംഭിച്ചു. ക്രമസമാധാനനില വഷളായതിനെത്തുടർന്ന് നൂർ മുഹമ്മദ് താരക്കി പ്രസിഡണ്ട് സ്ഥാനം ഉപേക്ഷിക്കുകയും [[ഹഫീസുള്ള അമീൻ]] പ്രസിഡണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകളുടെ റഷ്യൻ വിധേയത്വത്തിൽ കുറവുവരുത്തി, പാകിസ്താനുമായും അമേരിക്കയുമായും യോജിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിലൂടെ ഇസ്ലാമികവാദികളുമായി അനുരഞ്ജനത്തിലെത്താം എന്ന് അദ്ദേഹം കരുതിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ നയത്തെ സോവിയറ്റ് യൂനിയൻ പിന്താങ്ങിയിരുന്നില്ല. ഇതിന്റെ ഫലമായി 1979 ഡിസംബറിൽ ഹഫീസുള്ള അമീനെ അട്ടിമറിച്ച്, സോവിയറ്റ് സൈന്യം രാജ്യത്ത് ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുകയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ സോവിയറ്റ് പക്ഷക്കാരനായ [[ബാബ്രക് കാർമാൽ|ബാബ്രക് കാർമാലിനെ]] പ്രസിഡണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=afghans18-20/> === ഇസ്ലാമികപ്രതിരോധം === {{main|അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ പ്രതിരോധകക്ഷികൾ|അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ സോവിയറ്റ് യുദ്ധം|ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് അഫ്ഗാനിസ്താൻ}} കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്‌ ഭരണകൂടത്തിനെതിരെയുള്ള ഇസ്ലാമികവാദികളുടെ [[അഫ്ഗാൻ മുജാഹിദീൻ|മുജാഹിദീൻ]] സേനയുടെ നീക്കങ്ങൾക്ക്‌ [[യു.എസ്.എ.|അമേരിക്ക]] പിന്തുണ നൽകിപ്പോന്നിരുന്നു. ഇതിനു മറുപടിയെന്നോണമാണ് 1979-ൽ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] അഫ്‌ഗാന്റെ നിയന്ത്രണം കൈക്കലാക്കിയത്. അമേരിക്ക, [[പാകിസ്താൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ പിന്തുണയോടെ മുജാഹിദീനുകൾ നടത്തിയ ചെറുത്തുനിൽപ്പിനെത്തുടർന്ന് 1989-ൽ സോവ്യറ്റ്‌ സൈന്യം പിൻവാങ്ങിയെങ്കിലും 1992 വരെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകൾ ഭരണത്തിൽ തുടർന്നു. 1992-ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസിഡണ്ട് [[മുഹമ്മദ് നജീബുള്ള|നജീബുള്ളയെ]] പുറത്താക്കി, മുജാഹിദീനുകൾ കാബൂളിൽ അധികാരത്തിലെത്തി. വിവിധ മുജാഹിദീൻ വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങൾക്കാണ്‌ പിന്നീട്‌ അഫ്‌ഗാനിസ്ഥാനിൽ കളമൊരുങ്ങിയത്‌. [[ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് അഫ്ഗാനിസ്താൻ]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ഭരണകൂടത്തിന് മുജാഹിദീനുകൾ രൂപം കൊടുത്തെങ്കിലും വിവിധ മുജാഹിദീൻ വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരകലഹം മൂലം രാജ്യത്ത് അരാജകത്വം നിലനിന്നു. [[ബുർഹാനുദ്ദീൻ റബ്ബാനി|ബുർഹാനുദ്ദീൻ റബ്ബാനിയാണ്]] ഇക്കാലത്ത് മുജാഹിദീൻ സർക്കാറിന്റെ പ്രസിഡണ്ടായിരുന്നത്.<ref name=afghans18-20>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter=അദ്ധ്യായം 18 മുതൽ 20 വരെ|pages=291-328|url=http://books.google.co.in/books?id=9kfJ6MlMsJQC&lpg=PP1&pg=PA291#v=onepage&q=&f=false}}</ref> === താലിബാൻ ആധിപത്യം === [[പ്രമാണം:Taliban-herat-2001 ArM.jpg|right|thumb|150px|[[താലിബാൻ]] സൈനികർ]] {{main|താലിബാൻ|വടക്കൻ സഖ്യം|ഇസ്ലാമിക് എമിറേറ്റ് ഓഫ് അഫ്ഗാനിസ്താൻ}} ഇസ്ലാമികകക്ഷികൾ തമ്മിലുള്ള നീണ്ട പോരാട്ടങ്ങൾക്കൊടുവിൽ കടുത്ത മൗലികമതനിലപാടുകളുള്ള [[താലിബാൻ|താലിബാൻ സേന]] 1996-ൽ അഫ്‌ഗാനിസ്ഥാനിൽ ആധിപത്യമുറപ്പിച്ചു. എന്നാൽ [[ഒസാമ ബിൻ ലാദൻ|ഒസാമ ബിൻ ലാദനെപ്പോലുള്ള]] ഭീകരർക്ക്‌ അഭയം നൽകിത്തുടങ്ങിയതോടെ അമേരിക്കയടക്കം പാശ്ചാത്യർ താലിബാനെതിരെ തിരിഞ്ഞു. [[സെപ്റ്റംബർ 11ലെ ഭീകരാക്രമണം|സെപ്റ്റംബർ 11ലെ ഭീകരാക്രമണത്തെത്തുടർന്ന്]] അൽഖയ്ദ ഭീകരർക്ക് സംരക്ഷണം നൽകിയെന്ന പേരിൽ അമേരിക്കയും നാറ്റോ സഖ്യസേനയും 2001 നവംബറോടെ താലിബാൻ ഭരണകൂടത്തെ യുദ്ധത്തിലൂടെ പുറന്തള്ളി. രാജ്യത്തെ താലിബാനിതര കക്ഷികളുടെ മുന്നണിയായിരുന്ന [[വടക്കൻ സഖ്യം|വടക്കൻ സഖ്യവും]] ഈ ആക്രമണത്തിൽ അമേരിക്കക്കൊപ്പം നിന്നു.<ref name=afghans21/> === അഫ്ഗാഗാനിസ്ഥാൻ യുദ്ധം 2001-2021 === 2001 ഡിസംബറിൽ, താലിബാൻ സർക്കാർ അട്ടിമറിക്കപ്പെട്ടതിനുശേഷം, ഹമീദ് കർസായിയുടെ കീഴിൽ അഫ്ഗാൻ ഇടക്കാല ഭരണകൂടം രൂപീകരിച്ചു. കർസായ് ഭരണകൂടത്തെ സഹായിക്കുന്നതിനും അടിസ്ഥാന സുരക്ഷ നൽകുന്നതിനും സഹായിക്കുന്നതിനായി യുഎൻ സുരക്ഷാ സമിതിയാണ് ഇന്റർനാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി അസിസ്റ്റൻസ് ഫോഴ്സ് (ISAF) സ്ഥാപിച്ചത്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട യുദ്ധത്തിനും കടുത്ത ക്ഷാമത്തിനും ശേഷം, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന-ശിശുമരണ നിരക്കുകളിലൊന്നായിരുന്നു, ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ആയുർദൈർഘ്യം, ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളും പട്ടിണിയിലായിരുന്നു, യുദ്ധത്തിൽ തകർന്ന രാജ്യത്തെ പുനർനിർമ്മിക്കാൻ നിരവധി വിദേശ രാജ്യങ്ങൾ സഹായവും നൽകാൻ തുടങ്ങി. അതേസമയം, താലിബാൻ സൈന്യം പാകിസ്താനിൽ വീണ്ടും സംഘടിക്കാൻ തുടങ്ങി, പുനർനിർമ്മാണ പ്രക്രിയയെ സഹായിക്കാൻ കൂടുതൽ സഖ്യസേന അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ നിയന്ത്രണം തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ താലിബാൻ കലാപം ആരംഭിച്ചു. അടുത്ത ദശകത്തിൽ ISAF ഉം അഫ്ഗാൻ സൈന്യവും താലിബാനെതിരെ നിരവധി ആക്രമണങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയെങ്കിലും അവരെ പൂർണമായി പരാജയപ്പെടുത്താനായില്ല. വിദേശ നിക്ഷേപത്തിന്റെ അഭാവവും സർക്കാർ അഴിമതിയും താലിബാൻ കലാപവും കാരണം അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായി തുടർന്നു. രാജ്യത്തെ ജനങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിക്കാൻ കർസായി ശ്രമിച്ചു, അഫ്ഗാൻ സർക്കാരിന് ചില ജനാധിപത്യ ഘടനകൾ നിർമ്മിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു, ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ എന്ന പേരിൽ 2004 ൽ ഒരു ഭരണഘടന അംഗീകരിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, ഗതാഗതം, കൃഷി എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് പലപ്പോഴും വിദേശ ദാതാക്കളുടെ പിന്തുണയോടെ ശ്രമങ്ങൾ നടന്നു. ISAF സേനയും അഫ്ഗാൻ ദേശീയ സുരക്ഷാ സേനയെ പരിശീലിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി.അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന നാറ്റോ സൈനികരുടെ എണ്ണം 2011 ൽ 140,000 ആയി ഉയർന്നു, 2018 ൽ ഏകദേശം 16,000 ആയി കുറച്ചു. 2014 ലെ പ്രസിഡന്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം പ്രസിഡന്റായി, അഫ്ഗാനിസ്ഥാന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി ജനാധിപത്യം കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടു.28 ഡിസംബർ 2014 ന്, നാറ്റോ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ISAF പോരാട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഔദ്യോഗികമായി അവസാനിപ്പിക്കുകയും അഫ്ഗാൻ സർക്കാരിന് മുഴുവൻ സുരക്ഷാ ഉത്തരവാദിത്തവും കൈമാറുകയും ചെയ്തു. നാറ്റോയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഓപ്പറേഷൻ റെസൊല്യൂട്ട് സപ്പോർട്ട് ISAF- ന്റെ പിൻഗാമിയായി അന്നുതന്നെ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആയിരക്കണക്കിന് നാറ്റോ സൈനികർ രാജ്യത്ത് അഫ്ഗാൻ സർക്കാർ സേനയെ പരിശീലിപ്പിക്കാനും ഉപദേശിക്കാനും താലിബാനെതിരായ തുടരുകയും ചെയ്തു. "2001 മുതൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ യുദ്ധത്തിൽ ഏകദേശം 147,000 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് 2015 ൽ കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. കൊല്ലപ്പെട്ടവരിൽ 38,000 ത്തിലധികം സാധാരണക്കാരാണ്". ബോഡി കൗണ്ട് എന്ന തലക്കെട്ടിലുള്ള ഒരു റിപ്പോർട്ട്, സംഘർഷത്തിന്റെ എല്ലാ കക്ഷികളുടെയും കൈകളാൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഫലമായി 106,000–170,000 സാധാരണക്കാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്നാണ്.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/War_in_Afghanistan_(2001%E2%80%932021)</ref> === ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് അഫ്ഗാനിസ്താൻ === [[പ്രമാണം:Hamid Karzai in February 2009.jpg|left|thumb|150ബിന്ദു|[[ഹമീദ് കർസായ്]] - അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ നിലവിലെ പ്രസിഡണ്ട്]] {{പ്രലേ|അഫ്ഗാനിസ്താൻ}} [[താലിബാൻ|താലിബാന്റെ]] പതനത്തിനു ശേഷം 2001 ഡീസംബറിൽ, ജർമ്മനിയിലെ ബേണിനടുത്തുള്ള പീറ്റേഴ്സ്ബർഗിൽ അഫ്ഗാനിസ്താനിലേയും വിദേശരാജ്യങ്ങളുടേയും നേതാക്കൾ ഒരു സമ്മേളനം നടത്തി.{{സൂചിക|൨}} ഇതനുസരിച്ച് [[ഹമീദ് കർസായ്|ഹമീദ് കർസായിയെ]] അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ പ്രസിഡണ്ട് പദവി ഏറ്റെടുക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തി. ഇസ്ലാമിക് റീപ്പബ്ലിക് ഓഫ് അഫ്ഗാനിസ്താൻ എന്നാണ് ഈ സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗികനാമം. 2001 മുതൽ ഇന്നുവരെ ഹമീദ് കർസായ് ആണ് ഈ സർക്കാരിന്റെ പ്രസിഡണ്ട്. 2002 പകുതിയായപ്പോഴേക്കും അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ ഏതാണ്ട് ശാന്തമായി. എന്നാൽ 2003 ആയപ്പോഴേക്കും പാകിസ്താനിൽ താലിബാൻ വീണ്ടും സംഘടിക്കപ്പെടുകയും രാജ്യത്തിന്റെ തെക്കും കിഴക്കും അതിർത്തികളിലൂടെ രാജ്യത്തേക്ക് കടന്നു കയറാനും തുടങ്ങി. 2007 നവംബറായപ്പോൾ വടക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളിൽ സർക്കാർ നിയന്ത്രണം ഏറെക്കുറേ ഭദ്രമായിരുന്നു. <ref name=afghans21>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter=Epilogue: Six years on|pages=337-341|url=http://books.google.co.in/books?id=9kfJ6MlMsJQC&lpg=PP1&pg=PA337#v=onepage&q=&f=false}}</ref> === സഖ്യസേനയുടെ പിൻമാറ്റം === ദോഹ ഉടമ്പടിയുടെ ഭാഗമായി, 2020 ജൂലൈയിൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തെ 13,000 ൽ നിന്ന് 8,600 സൈനികരായി കുറയ്ക്കാൻ ട്രംപ് ഭരണകൂടം സമ്മതിച്ചു, അതിനുശേഷം താലിബാൻ തീരുമാനങ്ങൾ പാലിക്കുകയാണെങ്കിൽ 2021 മേയ് 1 നകം പൂർണ്ണമായി സൈന്യത്തെ പിൻവലിക്കും. ബൈഡന്റ ഭരണത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ 2,500 യുഎസ് സൈനികർ ഉണ്ടായിരുന്നു, അമേരിക്ക മെയ് 1 ന് മുമ്പ് ഈ സൈനികരെ പിൻവലിക്കാൻ തുടങ്ങില്ലെന്നും എന്നാൽ സെപ്റ്റംബർ 11 നകം പിൻവലിക്കൽ പൂർത്തിയാക്കുമെന്നും ബൈഡൻ പറഞ്ഞു. മെയ് 1 ന് താലിബാൻ വീണ്ടും ആക്രമണം ആരംഭിച്ചു. ജൂലൈ 8 -ന് ബൈഡൻ ഒരു പുതിയ പൂർത്തീകരണ തീയതി ഓഗസ്റ്റ് 31 എന്ന് വ്യക്തമാക്കി.<ref>https://apnews.com/article/joe-biden-afghanistan-government-and-politics-86f939c746c7bc56bb9f11f095a95366 </ref> 2021 ഓഗസ്റ്റ് ആദ്യം അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ ഏകദേശം 650 യുഎസ് സൈനികർ ഉണ്ടായിരുന്നു, വിമാനത്താവളവും എംബസിയും സംരക്ഷിക്കാൻ ഇവരെ ചുമതലപ്പെടുത്തി.അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ അമേരിക്കൻ സേനയും പിൻവാങ്ങിയതിന് ശേഷം മാസങ്ങളോ ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ കാബൂൾ വീഴുമെന്ന് യുഎസ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിലയിരുത്തലുകൾ ജൂലൈ അവസാനത്തോടെ നൽകിയിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സുരക്ഷാ സ്ഥിതി അതിവേഗം വഷളായി. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലുടനീളമുള്ള തുടർച്ചയായ താലിബാൻ വിജയങ്ങളെത്തുടർന്ന്, എംബസി ഉദ്യോഗസ്ഥർ, യുഎസ് പൗരന്മാർ, എസ് ഐ വി അപേക്ഷകർ എന്നിവരെ ഒഴിപ്പിക്കുന്നതിന് 3,000 യുഎസ് സൈനികരെ കാബൂൾ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിലേക്ക് വിന്യസിക്കുമെന്ന് ബൈഡൻ ഭരണകൂടം പ്രഖ്യാപിച്ചു. പ്രവിശ്യകളിൽ താലിബാൻ അതിവേഗം മുന്നേറിയതോടെ,യുഎസ് ആഗസ്റ്റ് 14 ന് സൈനികരെ 5,000 ആയി ഉയർത്തി.ആഗസ്റ്റ് 15 -ന് കാബൂളിന്റെ പതനത്തോടെ 1,000 സൈനികരെ കൂടി വിന്യസിച്ചു,ആഗസ്റ്റ് 16 -ന് 1,000 സൈനികരെ കൂടി വിന്യസിച്ചു, മൊത്തം സൈനികരുടെ എണ്ണം 7,000 ആയി. അവസാന യുഎസ് സൈനിക വിമാനങ്ങൾ 2021 ഓഗസ്റ്റ് 30 -ന് കാബൂൾ സമയം രാത്രി 11:59 മണിയേടുകൂടി അവസാന വിമാനവും കാബൂളിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.<ref> https://en.wikipedia.org/wiki/War_in_Afghanistan_(2001%E2%80%932021) </ref> == കുറിപ്പുകൾ == *{{കുറിപ്പ്|൧|''ഈ കണക്കുകൾ ഊതിപ്പെരുപ്പിച്ചതാകാമെങ്കിലും വളരെയധികം ആളുകൾ ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.''}} *{{കുറിപ്പ്|൨|''തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ട താലിബാന്റെ പ്രതിനിധികളേയും പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് സമ്മേളനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു എന്ന് പിൽക്കാലത്ത് ആരോപണമുയർന്നിരുന്നു.''}} == അവലംബം == {{reflist|2}} [[Category:അഫ്ഗാനിസ്താൻ]] [[Category:രാജ്യങ്ങളുടെ ചരിത്രം]] 4lknvi00wml4fq1kydxjn7kl4nn60hd 0 87311 4630964 4531340 2026-06-17T21:42:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630964 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hypatia of Alexandria}} {{Infobox philosopher | image = | caption = | name = ഹൈപ്പേഷിയ | birth_date = {{circa}} 350–370 AD | birth_place = [[അലക്സാണ്ട്രിയ]], [[ഈജിപ്ത് (റോമൻ പ്രവിശ്യ)|ഈജിപ്ത് പ്രവിശ്യ]], [[കിഴക്കൻ റോമൻ സാമ്രാജ്യം]] | death_date = മാർച്ച് 415 AD (aged 45–65)<ref name="MacTutorMath"/> | death_place = അലക്സാണ്ട്രിയ, ഈജിപ്ത് പ്രവിശ്യ, കിഴക്കൻ റോമൻ സാമ്രാജ്യം | region = [[പാശ്ചാത്യ തത്ത്വചിന്ത]] | era = [[പുരാതന തത്ത്വചിന്ത]] | school_tradition = [[Neoplatonism]] | main_interests = {{hlist |[[ഗണിതശാസ്ത്രം]] |[[ജ്യോതിശാസ്ത്രം]]}} | notable_ideas = }} [[പ്രമാണം:Hypatia Raphael Sanzio detail.jpg|175px|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഹൈപ്പേഷിയ [[റഫേൽ|റഫേലിന്റെ]] ഭാവനയിൽ - "ഏഥൻസിലെ വിദ്യാലയം"(1509-10) എന്ന രചനയുടെ ഒരു ഭാഗം.]] '''അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ ഹൈപ്പേഷിയ''' ([[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക്]]: {{Polytonic|Ὑπατία}}; ജനനം: ക്രി.വ. 350-നും 370-നും ഇടയ്ക്ക്; മരണം 415){{Ref_label|ക|ക|none}} ഈജിപ്തിലെ അലക്സാണ്ഡ്രിയയിൽ നിന്നുള്ള<ref>[http://www.britannica.com/eb/article-9041785/Hypatia ഹൈപ്പേഷിയ], ''ബ്രിട്ടാണിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം'': ''"ഗണിതശാസ്ത്രരംഗത്തെ ആദ്യത്തെ ശ്രദ്ധേയവനിതയായിരുന്ന [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] നവപ്ലേറ്റോണിക ചിന്തക."''</ref><ref>[http://www.bartleby.com/65/hy/Hypatia.html കൊളംബിയ വിജ്ഞാനകോശം, ഹൈപ്പേഷിയ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419232941/http://www.bartleby.com/65/hy/Hypatia.html |date=2009-04-19 }}:''അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ നവപ്ലേറ്റോണിക ചിന്തകയും ഗണിതവിശാരദയും''</ref> ഒരു [[ഗ്രീക്ക്]] <ref>{{cite book |title= ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലെ വനിതകൾ: A Biobibliographic Sourcebook|last= Mueller|first= I.|authorlink= |coauthors= L.S. Grinstein & P.J. Campbell|year= 1987|publisher= Greenwood Press|location= New York|isbn= }}</ref><ref>1. നിർണ്ണായകമായ ശാസ്ത്രീയ പരീക്ഷണങ്ങളും, കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളും കണ്ടെത്തലുകളും, ക്രെബ്സ്. 2. വനിതാ പൗരൻ, ഹോറേസ് ആൽബർട്ട് ഹോളിസ്റ്റർ.3. റഷ്യൻ [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചുള്ള]] പഠനം: സോവിയറ്റ് സംസ്കാരത്തിൽ സെക്സിസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം 4.Available Means: സ്ത്രീ വാക്‌ചാതുരിയുടെ ഒരു ശേഖരം</ref> പണ്ഡിതയായിരുന്നു. ഗണിതശാസ്ത്രരംഗത്ത് മികവുകാട്ടിയ ആദ്യവനിതയായി കരുതപ്പെടുന്ന അവർ [[ഗണിതം|ഗണിതത്തിനു]] പുറമേ തത്ത്വചിന്തയും [[ജ്യോതിശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്രവും]] പഠിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref name="Toohey">{{cite web | url = http://www.skyscript.co.uk/hypatia.html | title = ഹൈപ്പേഷിയയുടെ ശ്രദ്ധേയമായ ജീവിതവും ദാരുണമായ മരണവും | author = Toohey, Sue | publisher = Skyscript.co.uk | year = 2003 | accessdate = 2007-12-09 | archive-date = 2017-07-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170719215747/http://www.coptic.net/synexarion/CyrilPillarOfFaith.txt | url-status = dead }}</ref> റോമൻ ആധിപത്യത്തിൻ കീഴിലുള്ള [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിൽ]] ജീവിച്ച അവരെ, ഒരു [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തീയ]] പുരുഷാരം, മതഭിന്നതയുണ്ടാക്കുന്നുവെന്ന് ആരോപിച്ചുകൊണ്ട് കൊലചെയ്തു.<ref>എഡ്‌വേഡ് ജേ വാറ്റ്സ്, (2006), പുരാതനകാലത്തിനൊടുവിലെ ഏഥൻസിലേയും അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലേയും നഗരവും കലാലയവും പുറങ്ങൾ 197-198. കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലാ പ്രെസ്സ്</ref> അവരുടെ വധം ഉദാത്തപൗരാണികത (Classical Antiquity) എന്നു വിശേഷിക്കപ്പെട്ട കാലഘട്ടത്തിന്റെ അന്ത്യം കുറിച്ചുവെന്ന് കരുതുന്നവരുണ്ട്.<ref>പുരാതന യവയലോകത്തിലെ വനിതാദർശനികർ: Donning the Mantle, by Kathleen Wider. Hypatia © 1986 Indiana University Press p. 49-50</ref><ref>Mangasarian, Mangasar Mugurditch. ഹൈപ്പേഷിയയുടെ രക്തസാക്ഷിത്വം, 1915</ref> എന്നാൽ യവന തത്ത്വചിന്ത ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജസ്റ്റിനിയൻ ചക്രവർത്തിയുടെ കാലം വരെ പുലർന്നിരുന്നുവെന്ന് മറ്റു ചിലർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.<ref>ക്രിസ്റ്റൻ വൈൽഡ്‌ബെർഗ്ഗ്, in [http://www.abc.net.au/rn/philosopherszone/stories/2009/2530998.htm#transcript അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ ഹൈപ്പേഷിയ, തത്ത്വചിന്തയിലെ ഒരു രക്തസാക്ഷി], ''ഫിലോസഫേഴ്സ് സോൺ'', എ.ബി.സി. ദേശീയ റേഡിയഓ(4 ഏപ്രിൽ 2009).</ref> നവപ്ലേറ്റോണിക ദർശനത്തിൽ ആകൃഷ്ടയായ ഹൈപ്പേഷിയയുടെ ചിന്ത [[ഏഥൻസ്|ആഥൻസിലെ]] [[പ്ലേറ്റോ|പ്ലേറ്റോയുടെ]] അക്കാദമിയുടെ [[ഗണിതശാസ്ത്രം|ഗണിതശാസ്ത്രപാരമ്പര്യം]] പിന്തുടർന്നു. സിൻഡസിലെ യൂഡോക്സസ് ആയിരുന്നു അക്കാലത്ത് ആ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ മുഖ്യ പ്രതിനിധി.<ref>[http://www.abc.net.au/rn/philosopherszone/stories/2009/2530998.htm#transcript അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ ഹൈപ്പേഷിയ, തത്ത്വചിന്തയിലെ ഒരു രക്തസാക്ഷി], ''ഫിലോസഫേഴ്സ് സോൺ'', എ.ബി.സി. ദേശീയ റേഡിയഓ(4 ഏപ്രിൽ 2009).</ref> ആനുഭവിക മാർഗ്ഗത്തിന് പ്രാധാന്യം കല്പിക്കാതെ യുക്തിയും ഗണിതവും ഉപയോഗിച്ചുള്ള അന്വേഷണത്തിന് മുൻതൂക്കം നൽകിയ മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചിന്തകൻ [[പ്ലോട്ടിനസ്|പ്ലോട്ടിനസും]] ഹൈപ്പേഷിയയെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു.<ref name="socrates">{{cite book|title= Ecclesiastical History|last= Scholasticus|first= Socrates|authorlink= Socrates Scholasticus|coauthors= |year= |publisher= |location= |isbn= |url= http://cosmopolis.com/alexandria/hypatia-bio-socrates.html|access-date= 2009-10-24|archive-date= 2016-04-08|archive-url= https://web.archive.org/web/20160408045717/http://cosmopolis.com/alexandria/hypatia-bio-socrates.html|url-status= dead}}</ref> == ജീവിതം == [[പ്രമാണം:Hypatia portrait.png|ലഘുചിത്രം|175px|വലത്ത്‌|ഹൈപ്പേഷിയ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ(1908) ഒരു ചിത്രകാരന്റെ സങ്കല്പത്തിൽ]] അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ പുരാതന സംഗ്രഹാലയത്തിലെ പ്രൊഫസർമാരുടെ പട്ടികയിൽ ഏറ്റവും ഒടുവിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് ഹൈപ്പേഷിയയുടെ പിതാവ് തിയോണിന്റെ പേരാണ്.{{Ref_label|ഖ|ഖ|none}} ടോളമിയുടെ സിന്റാക്സിസ്(Syntaxis) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിനു നിരൂപണമെഴുതിയ തിയോൺ, ആ സം‌രംഭത്തിൽ മകളുടെ പങ്ക് എടുത്തുപറയുന്നുണ്ട്. പൗരാണികലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പത്താം നൂറ്റാണ്ടിലെ സൂയിദാസ്(Suidas/Sudas) എന്ന ബൃഹദ്‌വിജ്ഞാനകോശമനുസരിച്ച്, ഹൈപ്പേഷിയ, മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഡയോഫാന്റസിന്റെ "അരിത്ത്മെറ്റിക്കാ" എന്ന രചനയ്ക്കും, [[ടോളമി|ടോളമിയുടെ]] ജ്യോതിശാസ്ത്രകാനോനയ്ക്കും, പെർജായിലെ അപ്പോളോണിയസിന്റെ "കോണിക്സ്" എന്ന രചനയ്ക്കും നിരൂപണങ്ങൾ എഴുതി. എന്നാൽ അവരുടെ കൃതികളൊന്നും ലഭ്യമല്ല. [[ഗണിതശാസ്ത്രം|ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ]] നിന്ന് തത്ത്വചിന്തയിലേയ്ക്കു കടന്ന അവർ [[പ്ലേറ്റോ|പ്ലേറ്റോയുടേയും]] പ്ലോട്ടിനസിന്റേയും ചിന്താവ്യവസ്ഥകൾ പിന്തുടർന്ന് സ്വന്തം ചിന്താപദ്ധതി രൂപപ്പെടുത്തി. അലക്സാണ്ഡ്രിയ സംഗ്രഹാലയത്തിലെ തത്ത്വചിന്താ വിഭാഗത്തിൽ അദ്ധ്യാപികയായി നിയമിതയായ ഹൈപ്പേഷിയയുടെ അദ്ധ്യാപനപ്രസംഗങ്ങൾ കേൾക്കാൻ നാനാ-ദിക്കുകളിൽ നിന്നും വിദ്യാർത്ഥികൾ എത്തിയിരുന്നു. അതീവസുന്ദരിയായിരുന്ന <ref name = "decline">[[എഡ്‌വേഡ് ഗിബ്ബൺ]]‍, റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തളർച്ചയും തകർച്ചയും, അദ്ധ്യായം 47</ref>അവരിൽ ശിഷ്യന്മാരിൽ ചിലർ അനുരക്തരുമായി.{{Ref_label|ഗ|ഗ|none}} എന്നാൽ ഹൈപ്പേഷിയ ഒരിക്കലും [[വിവാഹം|വിവാഹിതയായില്ല]] എന്നു കരുതണം. പക്ഷേ, പുരാതനവിജ്ഞാനകോശമായ സൂയിദാസ് പറയുന്നത് അവർ വിവാഹിതയായെങ്കിലും കന്യാവസ്ഥയിൽ തുടർന്നു എന്നാണ്. തത്ത്വചിന്തയുമായി അഗാധപ്രണയത്തിലായിരുന്ന അവർ, വഴിയിൽ ആരെങ്കിലും [[പ്ലേറ്റോ|പ്ലേറ്റോയുടേയോ]] [[അരിസ്റ്റോട്ടിൽ|അരിസ്റ്റോട്ടലിന്റേയോ]] സിദ്ധന്തങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംശയം ഉന്നയിച്ചാൽ, നിന്ന് മറുപടി പറഞ്ഞിരുന്നു. അവരുടെ പെരുമാറ്റത്തിലെ കുലീനതയും വിനയവും അവർക്ക് എല്ലാവരുടേയും ആദരവ് നേടിക്കൊടുത്തു.<ref name = "durant">വിശ്വാസത്തിന്റെ യുഗം, സംസ്കാരത്തിന്റെ കഥ നാലാം ഭാഗം, [[വിൽ ഡുറാന്റ്]](പുറങ്ങൾ 122-23</ref> ഏഥൻസിലും അവർ അദ്ധ്യാപനം നടത്തിയിരുന്നു.<ref name = "decline"/> == മരണം == [[പ്രമാണം:Hypatia (Charles William Mitchell).jpg|ലഘുചിത്രം|175px|ആൾകൂട്ടം, ഹൈപ്പേഷിയയെ "വണ്ടിയിൽ നിന്നിറക്കി നഗ്നയാക്കി പള്ളിയിലേയ്ക്ക് വലിച്ചിഴച്ചുകൊണ്ടുപോയി"(എഡ്‌വേഡ് ഗിബ്ബൺ) - 1885-ൽ ചാൾസ് വില്യം മിച്ചൽ വരച്ച ചിത്രം]] ഹൈപ്പേഷിയയുടെ കൊലപാതകത്തിന് പശ്ചാത്തലമൊരുക്കിയത് അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ 'പേഗൻ' സൈന്യാധിപൻ ഓറസ്റ്റസും [[മെത്രാൻ]] സിറിലും തമ്മിലുള്ള കലഹമാണ്. സിറിലിന്റെ അനുയായികളായെ ക്രൈസ്തവസന്യാസികൾ [[യഹൂദർ|യഹൂദന്മാരെ]] നഗരത്തിൽ നിന്ന് തുരത്താൻ തുനിഞ്ഞപ്പോൾ ഓറസ്റ്റസ് ആ സംഭവത്തിൽ സിറിളിനെ വസ്തുനിഷ്ഠമായി വിമർശിച്ച് തിയോഡോസിയസ് രണ്ടാമൻ ചക്രവർത്തിക്ക് റിപ്പോർട്ടയച്ചു. തുടർന്ന് സംന്യാസികളിൽ ഒരുപറ്റം സൈന്യാധിപനെ കല്ലെറിഞ്ഞപ്പോൾ ഓറസ്റ്റസ് അവരുടെ നേതാവിനെ പിടികൂടി വധിച്ചു. ഓറസ്റ്റസിന്റെ നിലപാടിനു പിന്നിൽ ഹൈപ്പേഷിയ ആണെന്നും, സൈന്യാധിപനും മെത്രാനും തമ്മിൽ രഞ്ജിപ്പുണ്ടാക്കുന്നതിന് തടസമായിരിക്കുന്നത് അവരാണെന്നും സിറിളിന്റെ അനുയായികൾ ആരോപിച്ചു.<ref name = "durant"/> "റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയും തളർച്ചയും" എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഹൈപ്പേഷിയയുടെ വധത്തെ [[എഡ്‌വേഡ് ഗിബ്ബൺ]] നാടകീയമായി വിവരിക്കുന്നു: {{Quotation|[[സൗന്ദര്യം|സൗന്ദര്യത്തിന്റെ]] പൂർണ്ണതയിലും ജ്ഞാനത്തിന്റെ തികവിലും വിനീതയായി തുടർന്ന അവർ, കാമുകന്മാരെ നിരസിക്കുകയും ശിഷ്യന്മാരെ പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു. ഉയർന്ന നിലയും കഴിവുകളും ഉള്ളവരിൽ പലരും ഈ ദാർശനികയെ സന്ദർശിക്കാൻ തിടുക്കം കാട്ടി. അവരുടെ വിദ്യാശാലയുടെ മുൻപിൽ തടിച്ചുകൂടിയ കുതിരവണ്ടികളുടേയും [[അടിമത്തം|അടിമകളുടേയും]] കൂട്ടത്തെ സിറിൽ അസൂയയോടെ നോക്കി. താമസിയാതെ, സൈന്യാധിപനും മെത്രാനും തമ്മിലുള്ള രഞ്ജിപ്പിനു തടസ്സം നിൽക്കുന്നത് തിയോന്റെ മകളാണെന്ന കിം‌വദന്തി പരത്തുകയും ആ തടസ്സത്തെ പെട്ടെന്ന് നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. വലിയനോയമ്പുകാലത്തെ നിർണ്ണായകമായ ആ ദിവസം, ഹൈപ്പേഷിയയെ അവരുടെ കുതിരവണ്ടിയിൽ നിന്ന് ഇറക്കി നഗ്നയാക്കി പള്ളിയിലേയ്ക്ക് വലിച്ചിഴച്ചുകൊണ്ടുപോയി മൃഗീയമായി കൊലചെയ്തു. സിറിളിന്റെ കീഴിൽ ജോലിചെയ്തിരുന്ന "വായനക്കാരൻ പത്രോസ്" (Peter the Reader) ആയിരുന്നു ആൾക്കൂട്ടത്തിന്റെ നേതാവ്. ഹൈപ്പേഷിയയുടെ മാംസത്തെ അസ്ഥികളിൽ നിന്ന് കക്കായുടെ തോടു കൊണ്ട് ചീന്തി മാറ്റുകയും, പിടയ്ക്കുന്ന അവയവങ്ങളെ തീയിൽ എറിയുകയും ചെയ്തു. നീതിപൂർവമായ അന്വേഷണത്തിന്റേയും ശിക്ഷയുടേയും പുരോഗതിയെ അവസരോചിതമായ സമ്മാനങ്ങൾ തടഞ്ഞു. എന്നാൽ ഹൈപ്പേഷിയയുടെ കൊലപാതകം, അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ സിറിളിന്റെ സ്വഭാവത്തിലും ധാർമ്മികതയിലും തീരാക്കളങ്കമായി പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. <ref name = "decline"/>}} ഈ കൊലപാതകത്തെ വ്യത്യസ്തനിലപാടുകളിൽ നിന്ന് കാണുന്ന അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സഭാചരിത്രകാരൻ സോക്രട്ടീസ് സ്കോളാസ്റ്റിക്കസിന്റേയും ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഈജിപ്തിൽ നിക്കിയൂവിലെ കോപ്റ്റിക് മെത്രാനായിരുന്ന ജോണിന്റേയും വിവരണങ്ങളാണ് താഴെ:- <center> {| cellspacing="5" ! സോക്രട്ടീസ് സ്കോളാസ്റ്റിക്കസ് (അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ട്) !! !! നിക്കിയൂവിലെ മെത്രാൻ ജോൺ (ഏഴാം നൂറ്റാണ്ട്) |- | valign="top" | അക്കാലത്ത് നിലവിലിരുന്ന രാഷ്ടീയ കലഹങ്ങൾക്ക് അവർ (ഹൈപ്പേഷിയ) പോലും ഇരായായി. ഓറസ്റ്റസുമായി ഇടയ്ക്കിടെ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയിരുന്ന അവരാണ് അയാളും മെത്രാനുമായുള്ള രഞ്ജിപ്പിന് തടസ്സമെന്ന തെറ്റായ ധാരണ [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കിടയിൽ]] പരന്നു. അവരിൽ ചിലർ ഭ്രാന്തമായ ആവേശത്തോടെ, പത്രോസെന്ന നേതാവിന്റെ കീഴിൽ അവൾക്കുനേരെ തിരിഞ്ഞു. വീട്ടിലേയ്ക്കു മടങ്ങുകയായിരുന്ന ഹൈപ്പേഷിയയെ അവർ വഴിയിൽ തടഞ്ഞ് വണ്ടിയിൽ നിന്നിറക്കി 'കേസറിയം' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പള്ളിയിൽ കൊണ്ടുപോയി. അവിടെ പൂർണ്ണമായും നഗ്നയാക്കപ്പെട്ട അവളെ, ഓട്ടുകഷണങ്ങളും കക്കാത്തോടും കൊണ്ട് തൊലിയുരിഞ്ഞ് കൊന്നു. ശരീരം കഷണങ്ങളായി മുറിച്ചശേഷം അവരുടെ അവയവങ്ങൾ അവർ സിനാറോൺ എന്ന സ്ഥലത്തുകൊണ്ടുപോയി കത്തിച്ചു.<ref name="socrates"/> | width="50px" | <!-- blank spacing cell --> | valign="top" | അക്കാലത്ത് അലക്സാണ്ഡ്രിയയിൽ ഹൈപ്പേഷിയ എന്നു പേരായ ഒരു പേഗൻ പെൺതത്ത്വചിന്തക പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. എല്ലായ്പോഴും മായാവിദ്യയിലും നക്ഷത്രനിരീക്ഷണത്തിലും, [[സംഗീതം|സംഗീതത്തിലും]] മുഴുകിയിരുന്ന അവൾ പൈശാചികവിദ്യകൾ വഴി അനേകരെ വശീകരിച്ചു. ...പത്രോസ് എന്ന മജിസ്ട്രേട്ടിന്റെ കീഴിൽ ദൈവവിശ്വാസികളുടെ ഒരു സംഘം അവളെ നേരിടാനൊരുങ്ങി. ...നഗരത്തേയും നഗരപിതാവിനേയും ജനങ്ങളേയും തന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് വശീകരിച്ചിരുന്ന അവളെ കണ്ടുപിടിക്കാൻ അവർ പുറപ്പെട്ടു. അവൾ എവിടെയാണെന്നറിഞ്ഞ അവർ അവിടെയെത്തി അവളെ പിടികൂടി 'കേസറിയം' എന്ന പേരുകേട്ട പള്ളിയിലേയ്ക്ക് വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടുവന്നു. അത് നോയമ്പുകാലമായിരുന്നു. അവളുടെ ഉടുപ്പുകൾ വലിച്ചുകീറിയശേഷം അവർ അവളെ പട്ടണത്തിലെ വീഥികളിലൂടെ മരിക്കുവോളം വലിച്ചിഴച്ചു. പിന്നെയവർ സിനാരോൺ എന്ന സ്ഥലത്തുകൊണ്ടുപോയി അവളുടെ ശരീരം തീയിലെരിച്ചു.<ref>Comsopolis.com ഹൈപ്പേഷിയയുടെ ജീവിതം, നിക്കിയൂവിലെ മെത്രാൻ ജോണിന്റെ നാളാഗമത്തിൽ നിന്ന്[http://cosmopolis.com/alexandria/hypatia-bio-john.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160604035356/http://cosmopolis.com/alexandria/hypatia-bio-john.html|date=2016-06-04}}</ref> |} </center> == പിൽക്കാലചരിത്രത്തിൽ == [[പ്രമാണം:Hypatia (1900 Play).png|ലഘുചിത്രം|175px|1900-ത്തിനടുത്ത കാലത്തെ ഒരു നാടകത്തിൽ ഒരു നടി(ഒരുപക്ഷേ മേരി ആൻഡേഴ്സൺ), ഹൈപ്പേഷിയയുടെ വേഷത്തിൽ.]] [[പ്രമാണം:Hypatia, by Julia Margaret Cameron.jpg|ലഘുചിത്രം|175px|1867-ൽ ജൂലിയാ മാർഗരറ്റ് കാമറൂൺ സൃഷ്ടിച്ച ഹൈപ്പേഷിയയുടെ ''ഛായാചിത്രം'']] === പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ === പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തത്ത്വചിന്തകൻ ജോൺ ടോളാണ്ട്, ഹൈപ്പേഷിയയുടെ മരണത്തെ ഒരു [[കത്തോലിക്കാ സഭ|കത്തോലിക്കാ]] വിരുദ്ധ രചനയുടെ ആധാരമാക്കി. ''ഹൈപ്പേഷിയ: ഏറ്റവും സുന്ദരിയും, ഗുണവതിയും, ജ്ഞാനിയും, എല്ലാത്തരത്തിലുമുള്ള തികവുകളുമുള്ളവളും, വിശുദ്ധ സിറിൽ എന്ന് സാധാരണയായി അറിയപ്പെടുന്ന മെത്രാന്റെ ഗർവിനേയും ക്രൂരതയേയും തൃപ്തിപ്പെടുത്താനായി അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ പുരോഹിതന്മാരാൽ വലിച്ചുകീറപ്പെട്ടവളുമായ വനിതയുടെ ചരിത്രം'' എന്നായിരുന്നു ഗ്രന്ഥനാമം.<ref>Ogilvie, M. B. (1986). ശാസ്ത്രത്തിലെ വനിതകൾ: പൗരാണികകാലം മുതൽ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ. കേംബ്രിഡ്ജ്, മാസ്സച്യൂസെട്ട്സ്: The MIT Press.</ref>ഇതിനോടു പ്രതികരിച്ച് തോമസ് ലൂവീസ് 1721-ൽ ''അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ വിവരദോഷിയായ പള്ളിക്കൂടം അദ്ധ്യാപിക ഹൈപ്പേഷിയയുടെ കഥ" എന്ന രചന പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു .<ref>[http://www.polyamory.org/~howard/Hypatia/Lewis_1721.html അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ വിവരദോഷിയായ പള്ളിക്കൂടം അദ്ധ്യാപിക ഹൈപ്പേഷിയയുടെ കഥ] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20020223011934/http://www.polyamory.org/~howard/Hypatia/Lewis_1721.html |date=2002-02-23 }}.</ref> അലക്സാഡ്രിയയിലെ വിശുദ്ധ കത്രീനയുടെ കഥയിലെ ലഭ്യമല്ലാതിരുന്ന വിവരങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഹൈപ്പേഷിയയുടെ കഥ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടതോടെ ക്രമേണ അതിൽ ക്രിസ്തീയ നിലപാടിൽ നിന്നുള്ള വിശദാംശങ്ങൾ സ്ഥാനം പിടിക്കാൻ തുടങ്ങി. <ref>[http://en.wikisource.org/w/index.php?title=Catholic_Encyclopedia_(1913)/St._Catherine_of_Alexandria&oldid=338580 കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം (1913)/അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ കത്രീന]. വിക്കി സോഴ്സ് സൗജന്യ ഗ്രന്ഥശാല]].</ref><ref>അന്നാ ജെയിംസ്. "[http://www.archive.org/details/sacredlegendary02jameiala പവിത്രവും സാങ്കല്പികവുമായ കല]", 1857. പുറം 84.</ref> === പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ === പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഹൈപ്പേഷിയയുടെ കഥയിലുള്ള സാഹിത്യപരമായ താത്പര്യം വർദ്ധിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref>Dzielska, Maria (1996) [1995], അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ ഹൈപ്പേഷിയ. ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ. F. Lyra. ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല പ്രെസ്സ്</ref> ഇറ്റാലിയൻ കവയിത്രി ദിയോദാറ്റാ സലൂസോ റോറോ 1827-ലെ ഒരു രചനയിൽ, സിറിൽ ഹൈപ്പേഷിയയെ [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതത്തിലേയ്ക്ക്]] പരിവർത്തനം ചെയ്തിരുന്നെന്നും ഒരു പുരോഹിതൻ അവരെ ചതിച്ചുകൊല്ലുകയാണുണ്ടായതെന്നും സൂചിപ്പിച്ചു. 1843-ൽ [[ജർമ്മൻ]] രചയിതാക്കളായ സോൾദാനും ഹെപ്പേയും ഏറെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട ''മന്ത്രവാദവിചാരണകളുടെ ചരിത്രം'' എന്ന കൃതിയിൽ, [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതത്തിന്റെ]] മേൽനോട്ടത്തിൽ മന്ത്രവാദക്കുറ്റം ആരോപിച്ച് വധിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ വ്യക്തിയായിരിക്കാം ഹൈപ്പേഷിയ എന്നു വാദിച്ചു. ഫ്രഞ്ച് കവി ചാൾസ് മാരി റെനെ ലെ കോണ്ടെ ദി ലിസ്ലെ 1847-ലും 1857-ലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനങ്ങളിൽ ഹൈപ്പേഷിയയെ സത്യ-സൗന്ദര്യങ്ങളുടെ ദുർബ്ബലതയ്ക്ക് ഉദാഹരണമായി ചിത്രീകരിച്ചു.<ref>കാഥറീൻ എഡ്‌വേഡ്സ്, "റോമൻ സാന്നിദ്ധ്യങ്ങൾ: യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരത്തിൽ റോമിന്റെ സ്വീകൃതി, 1789-1945" പുറങ്ങൾ 112</ref> ചാൾസ് കിങ്ങ്സ്ലി 1853-ൽ എഴുതിയ ''ഹൈപ്പേഷിയ - അല്ലെങ്കിൽ പഴയമുഖത്തോടുകൂടിയ പുതിയ ശത്രുക്കൾ" എന്ന നോവൽ, ഹൈപ്പേഷിയയെ, "നിസ്സഹായയും ഭാവപ്രകടനക്കാരിയും മാദകസുന്ദരിയും" ആയ നായികയായി ചിത്രീകരിച്ചു.<ref>{{cite book |title= The woman and the lyre: Women writers in classical Greece and Rome.|url= https://archive.org/details/womanlyrewomenwr0000snyd|last= Snyder|first= J.M.|authorlink= |coauthors= |year= 1989|publisher= Southern Illinois University Press|location= Carbondale, IL|isbn= }}</ref> ആ നോവലിൽ, ഓറസ്റ്റസിൽ അതൃപ്തി തോന്നിയ ഹൈപ്പേഷിയയെ, റഫേൽ അബൻ എസ്രാ എന്ന യഹൂദക്രിസ്ത്യാനി പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതായി കാട്ടിയിരിക്കുന്നു. 1867-ൽ ജൂലിയാ മാർഗരറ്റ് കാമറൂൺ ഹൈപ്പേഷിയയുടെ യുവപ്രായത്തിലെ ഒരു "ഛായാചിത്രം" സൃഷ്ടിച്ചു.<ref>{{cite book |title= Pre-Raphaelite Women Artists|last= Marsh|first= Jan|authorlink= |coauthors= Pamela Gerrish Nunn|year= 1998|publisher= Thames & Hudson|location= London|isbn= }}</ref> === ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ === സയൻസ് ഫിക്‌ഷൻ രചനകളിൽ ഹൈപ്പേഷിയ കടന്നുവരിക പതിവാണ്. ചില എഴുത്തുകാർ അവരെ പരാമർശിച്ചുപോവുക മാത്രം ചെയ്യുന്നു. [[മാർസെൽ പ്രൂസ്ത്]] "വിത്തിൻ എ ബഡ്ഡിങ്ങ് ഗ്രോവ്" എന്ന രചനയുടെ ആദ്യഭാഗത്തിന്റെ സമാപനവാക്യത്തിൽ അവരെ പരാമർശിക്കുനത് അതിനുദാഹരണമാണ്. കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ഹൈപ്പേഷിയ എന്ന് പേരു നൽകുന്നതും പതിവാണ്. മെഴ്സിഡസ് ലാക്കിയും ആനി മക്ക്‌കാഫ്രിയും ചേർന്നെഴുതിയ "തേടി നടന്ന കപ്പൽ" എന്ന സയൻസ് ഫിക്‌ഷൻ ആഖ്യായികയിലെ യുവപ്രതിഭയായ ഹൈപ്പേഷിയ കേഡ് അതിനുദാഹരണമാണ്. റിന്നെ ഗ്രോഫിന്റെ "വിഭ്രാന്തിപിടിച്ച് അഞ്ചുപെൺകുട്ടികളുടെ തിയറം" എന്ന നാടകത്തിലെ ഹൈപ്പേഷിയ എന്ന കഥാപാത്രം, പഴയ ഹൈപ്പേഷിയയെപ്പോലെ താനും കൊല്ലപ്പെടുമെന്ന ഭയത്തിൽ നിശ്ശബ്ദജീവിതം നയിക്കുന്നു. അമേരിക്കൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ കാൾ സാഗൻ "പ്രപഞ്ചം: ഒരു സ്വകാര്യയാത്ര" എന്ന ടെലിവിഷൻ പരിപാടിയിൽ, ഹൈപ്പേഷിയയെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുകയും അവരുടെ കൊലയുടെ സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഊഹാപോഹപരമായ വിവരണത്തിന് ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. അലക്സാൻഡ്രിയയിലെ ഗ്രന്ഥശാലയുമായി ഹൈപ്പേഷിയയുടെ വധത്തെ ബന്ധപ്പെടുത്തുന്ന അദ്ദേഹം, തെളിവൊന്നുമില്ലാതെ, അവരെ അതിന്റെ ഒടുവിലത്തെ ഗ്രന്ഥശാലാധികാരിയായി ചിത്രീകരിച്ചു. 2009-ൽ [[Alejandro Amenábar]]<ref>http://www.imdb.com/name/nm0024622/bio</ref> എന്ന സംവിധായകൻ [[Agora]] എന്ന പേരിൽ ഹൈപേഷ്യയുടെ കഥ പറയുന്ന ഒരു സിനിമ<ref>https://www.google.co.in/webhp?sourceid=chrome-instant&ion=1&espv=2&ie=UTF-8#q=agora%20movie</ref> സംവിധാനം ചെയ്ത് ഇറക്കി<ref>https://www.youtube.com/watch?v=RbuEhwselE0</ref>. == വിലയിരുത്തൽ == ഹൈപ്പേഷിയയുടെ മരണം ഏറെ ബഹുമാന്യയായ ഒരു ബുദ്ധിജീവിയുടെ അന്ത്യം മാത്രമായിരുന്നില്ല. അത് "ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലെ യവനയുഗത്തിന്റെ അന്ത്യത്തെ സൂചിപ്പിച്ചു" എന്ന് ചരിത്രകാരൻ മോറിസ് ക്ലൈൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>The Closing of the Western Mind, ചാൾസ് ഫ്രീമാൻ(പുറം 268</ref> അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ സിറിളിന്റെ "പ്രശസ്തിയുടെ" മുഖ്യ അടിസ്ഥാനം ഹൈപ്പേഷിയയുടെ അരുംകൊലയാണെന്ന് [[ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ|ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ]] വിമർശിക്കുന്നു. പിന്നീടൊരിക്കലും തത്ത്വചിന്തകന്മാർ അലക്സാണ്ഡ്രിയയെ "ഉപദ്രവിച്ചിട്ടില്ലെന്നും" അദ്ദേഹം പറയുന്നു.<ref>[[ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ|ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ]], [[എ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് വെസ്റ്റേൺ ഫിലോസഫി|പാശ്ചാത്യ തത്ത്വചിന്തയുടെ ചരിത്രം]](പുറം 368)</ref> == കുറിപ്പുകൾ == ക. {{Note_label|ക|ക|none}} ഹൈപ്പേഷിയയുടെ ജനനവർഷം നിശ്ചയമില്ല. അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരിൽ ചിലരുടെ ജനനവർഷം അറിയാവുന്നതുകൊണ്ട്, ഹൈപേഷിയക്ക് ആ ശിഷ്യന്മാരേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രായം ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്ന അനുമാനത്തിൽ, അവരുടെ ജനനവർഷം ക്രി.വ. 355-നടുത്ത് ആയിരുന്നിരിക്കണമെന്ന് ഹൈപ്പേഷിയയെക്കുറിച്ച് ഒരു പ്രഖ്യാതഗ്രന്ഥമെഴുതിയ പോളണ്ട് സ്വദേശി മരിയ സീൽസ്കാ(Maria Dzielska)വാദിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ ഹൈപ്പേഷിയ ആരായിരുന്നു - alexandriya.cosmographica[http://alexandriya.cosmographica.com/hypatia.html]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ഖ. {{Note_label|ഖ|ഖക|none}} ഈ പ്രൊഫസർമാരിൽ ആദ്യത്തെയാൾ, പ്രസിദ്ധ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[യൂക്ലിഡ്]] ആയിരുന്നിരിക്കണം<ref>അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ ഹൈപ്പേഷിയ, എ.ബി.സി. റേഡിയോ നാഷനൽ - ഓക്കമിന്റെ കത്തി, 3 ആഗസ്ത് 1997[http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/or030897.htm]</ref> ഗ. {{Note_label|ഗ|ഗ|none}} പ്രേമാഭ്യർത്ഥനയുമായി സമീപിച്ചവരിൽ ഒരാളെ ഹൈപ്പേഷിയ തന്റെ ആർത്തവരക്തം പുരണ്ട തുണി കാണിച്ചു എന്നൊരു കഥയും വിജ്ഞാനകോശമായ സൂയിദാസിലുണ്ട്. വൃത്തിഹീനതയുടെ ഉറവിടമായ ശരീരത്തെ പ്രേമിക്കുന്നതിന്റെ വ്യർത്ഥതയെക്കുറിച്ച് കാമുകനെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നത്രെ അവരുടെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ ഈ കഥ ഹൈപ്പേഷിയയുടെ ശത്രുക്കൾ പ്രചരിപ്പിച്ചതാകാനേ വഴിയുള്ളു എന്നാണ് ചരിത്രകാരനായ വിൽ ഡുറാന്റിന്റെ പക്ഷം. == അവലംബം == <references/> [[വർഗ്ഗം:സ്ത്രീ ശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:ഗ്രീക്ക് ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:ഗ്രീക്ക് തത്ത്വചിന്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കൊല ചെയ്യപ്പെട്ട തത്ത്വചിന്തകർ]] j4kkpf9j7jyuzfm00ntfrk3f5g226gt 0 88098 4631020 4618918 2026-06-18T07:19:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631020 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|United States and state terrorism}} [[Image:My Lai massacre.jpg | thumb | 200px |[[My Lai Massacre|മൈ ലായി കൂട്ടക്കൊലയിൽ]] അമേരിക്കൻ സൈന്യത്താൽ വധിക്കപ്പെട്ട വിയറ്റ്‌നാം ജനങ്ങളുടെ മൃതശരീരങ്ങൾ]] [[Image:Nagasaki temple destroyed.jpg|thumb|right|200px|നാഗസാക്കിയിൽ അമേരിക്കയുടെ രണ്ടാമത്തെ ബോംബിങ്ങിൽ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ട അമ്പലത്തിന്റെ അവശിഷ്ടം]] നേരിട്ട് ഇടപെട്ടുകൊണ്ടുള്ള '''[[ഭരണകൂടഭീകരത]]''' നടത്തിയതായുള്ള ആരോപണങ്ങൾ '''[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ''' ഉയർന്നു വന്നിട്ടുണ്ട്. ഭരണകൂട ഭീകരതക്കു വേണ്ടി [[പണം]] നൽകൽ, പരിശീലനം കൊടുക്കൽ, ഭീകരപ്രവൃത്തിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടുള്ള വ്യക്തികളേയും വിഭാഗങ്ങളേയും സം‌രക്ഷിക്കൽ എന്നിവയും [[അമേരിക്ക]] നടത്തുന്നതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു<ref>More details: * {{cite web |url=http://www.austlii.org/au/journals/QUTLJJ/2004/15.html |title=TERRORISM, HUMAN RIGHTS, SOCIAL JUSTICE, FREEDOM AND DEMOCRACY: SOME CONSIDERATIONS FOR THE LEGAL AND JUSTICE PROFESSIONALS OF THE ‘COALITION OF THE WILLING’ |last=Ball |first=Matthew |publisher=QUT Law & Justice Journal |year=2004 |accessdate=2008-02-14 |archive-date=2008-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328160328/http://www.austlii.org/au/journals/QUTLJJ/2004/15.html |url-status=dead }} * {{cite web |url=http://www.arkibongbayan.org/2006-10Oct24-iapl/iapl.htm |title=The role of lawyers in defending the democratic rights of the people |last= |first=Various |publisher=International Association of People's Lawyers |date=November 7, 2006 |accessdate=2008-02-14 |archive-date=2008-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408175353/http://www.arkibongbayan.org/2006-10Oct24-iapl/iapl.htm |url-status=dead }} * {{cite web |url=http://www.ahrchk.net/ahrc-in-news/mainfile.php/2007ahrcinnews/1130/ |title=Filipina Militants Indict Bush-Arroyo for Crimes Against Humanity |last=San Juan, Jr. |first=E. |publisher=Asian Human Rights Commission |date=April 28, 2007 |accessdate=2007-07-09 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite web |url=http://www.truthout.org/docs_2005/091605I.shtml |title=Venezuelan Leader Lashes at US in UN Speech |publisher=Agence France-Presse |date=September 16, 2005 |accessdate=2008-02-14 |archive-date=2008-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080213083411/http://www.truthout.org/docs_2005/091605I.shtml |url-status=dead }} * {{cite web |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1309/is_v23/ai_4656176 |title=Security Council considers Nicaraguan complaint against United States, takes no action |publisher=United Nations |date=November, 1986 |accessdate=2008-02-07 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite web |url=http://mrzine.monthlyreview.org/sanjuan180906.html |title=Class Struggle and Socialist Revolution in the Philippines: Understanding the Crisis of U.S. Hegemony, Arroyo State Terrorism, and Neoliberal Globalization |last=San Juan, Jr. |first=E. |publisher=Monthly Review Foundation |date=September 18, 2006 |accessdate=2007-07-09 }} * {{cite web |url=http://www.india-seminar.com/2002/518/518%20roland%20g.%20simbulan.htm |title=The Real Threat |last=Simbulan |first=Roland G. |publisher=Seminar |date=May 18, 2005 |accessdate=2007-07-09 }} * {{cite book |last=Piszkiewicz |first=Dennis |title=Terrorism's War with America: A History |url=https://archive.org/details/terrorismswarwit00denn |date=November 30, 2003 |publisher=Praeger Publishers |pages=224 |isbn=978-0275979522 }} * {{cite web |url=http://www.encyclopedia.com/doc/1G1-95571886.html |title=Understanding, responding to, and preventing terrorism |last=Cohn |first=Marjorie |date=March 22, 2002 |publisher=Arab Studies Quarterly |format=Reprint |accessdate=2007-07-09 }} * {{cite web |url=http://www.globalresearch.ca/index.php?context=viewArticle&code=HAL20050703&articleId=627 |title=The UN and its conduct during the invasion and occupation of Iraq |last=Halliday |first=Dennis |publisher=Centre for Research on Globalization |date=July 3, 2005 |accessdate=2007-07-09 }} * {{cite episode |title=Noam Chomsky Interview on CBC |series=Hot Type |network=[[Canadian Broadcasting Corporation]] |airdate=2003-12-09 }}</ref>. ==നിർ‌വചനം== ഭരണകൂട ഭീകരതക്ക് വ്യക്തമായ ഒരു നിർ‌വചനമുണ്ടാക്കുന്നതിൽ അന്തർദേശീയ തലത്തിൽ ഇപ്പോഴും സമവായമില്ല. [[മെൽബൺ]] സർ‌വകലാശാലയിലെ പ്രൊഫ. [[ഇഗൊർ പ്രിമൊറാറ്റ്സ്]] പറയുന്നത് നിരവധി പണ്ഡിതന്മാർ നിയമവിധേയമായ ഒരു ഭരണകൂട ലക്ഷ്യമായി ഭീകരതയെ വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ വൈമുഖ്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നവരാണ്‌. പ്രിമൊറാറ്റ്സ് സ്വയം ഭീകരതയെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് "നിരപരാധികളായവർക്ക് നേരെ ബോധപൂ‌ർ‌വ്വം അക്രമം നടത്തൽ അല്ലെങ്കിൽ അക്രമണ [[ഭീഷണി]] മുഴക്കൽ...." . ഈ നിർ‌വചനം ഭരണകൂട ഭീകരതക്കും വ്യക്തികളുടെ ഭീകര പ്രവൃത്തികൾക്കും ബാധകമാണ്‌ എന്ന് അദ്ദേഹം തുടർന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു<ref>{{citation | last=Primoratz | first=Igor | url=http://eprints.unimelb.edu.au/archive/00000137/01/Primorat.pdf | contribution=State Terrorism and Counterterrorism | title=Working Paper Number 2002/2003 | publisher=University of Melbourne | access-date=2009-11-03 | archive-date=2008-05-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080512021205/https://eprints.unimelb.edu.au/archive/00000137/01/Primorat.pdf | url-status=dead }}</ref><ref name = "FFF">{{cite web | title =Terrorism Debacles in the Reagan Administration | work =The Future of Freedom Foundation | url =http://www.fff.org/freedom/fd0406c.asp | accessdate =2006-07-30 | archive-date =2006-08-21 | archive-url =https://web.archive.org/web/20060821215232/http://www.fff.org/freedom/fd0406c.asp | url-status =dead }}</ref>. ==പൊതു ആരോപണങ്ങൾ== [[പ്രിൻസ്റ്റൺ]] സർ‌വകലാശാലയിലെ എമിരറ്റസ് പ്രൊഫസർ [[അർണോ മായർ]] പറയുന്നത് 1947 മുതൽ [[അമേരിക്ക]], ഭരണകൂട ഭീകരതയുടെ മുഖ്യ പ്രയോക്താവാണ്‌ . പ്രത്യേകിച്ചും മൂന്നാം ലോകരാജ്യങ്ങളിലാണ്‌ [[അമേരിക്ക]] ഇത് നടപ്പാക്കുന്നത്.<ref>[https://web.archive.org/web/20081206010840/http://www.dailyprincetonian.com/archives/2001/10/05/opinion/3509.shtml], also see George, Alexander, ed. "Western State Terrorism",1 and Selden, Mark, ed. "War and State Terrorism: The United States, Japan and the Asia-Pacific in the Long Twentieth Century, 13.</ref>. 'ആഗോള ഭരണകൂടഭീകരതയുടെ കേന്ദ്രമാണ്‌ വർഷങ്ങളായി [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]' എന്ന് [[നോം ചോംസ്കിയും]] വാദിക്കുന്നു. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] സർക്കാറിന്റെ വിദേശകാര്യ നയങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങളുടേയും അപരന്മാരുടെയും തന്ത്രങ്ങളെ ചോംസ്കി ചിത്രീകരിക്കുന്നത് ഭീകരതയുടെ ഒരു രീതിയായാണ്‌‌. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഭീകര രാജ്യമാണ്‌ [[അമേരിക്ക]] എന്നും ചോംസ്കി ആരോപിക്കുന്നു.<ref name="barsamian" />. [[നിക്കരാഗ്വ]] പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഉദാഹരണമായി ചോംസ്കി എടുത്തുകാട്ടുന്നു<ref>[http://www.democracynow.org/2000/5/22/noam_chomsky_speech_on_state_terror Democracy Now! Noam Chomsky Speech On State Terror and U.S. Foreign Policy<!-- Bot generated title -->]</ref>. 'ഭീകരതക്കെതിരായ യുദ്ധം' എന്ന് ജോർജ്.ഡബ്ലിയു.ബുഷ് ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയതിൽ പിന്നെ , നോംചോംസ്കി ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു<ref name="barsamian">{{cite web |url=http://www.monthlyreview.org/1101chomsky.htm |title=The United States is a Leading Terrorist State |last=Barsamian |first=David |publisher=[[Monthly Review]] |date=November 6, 2001 |accessdate=2007-07-10 |archive-date=2001-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20011107015252/http://www.monthlyreview.org/1101chomsky.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book | title=Military Operations in Low Intensity Conflict | url=http://www.globalsecurity.org/military/library/policy/army/fm/100-20/10020ch1.htm#s_9 | publisher=Headquarters Departments of the Army and Air Force}}</ref> : {{Quote|"തീവ്രത കുറഞ്ഞ യുദ്ധമുറ" നടത്തുന്നതായി ഔദ്യോഗികമായി അമേരിക്ക സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. തീവ്രത കുറഞ്ഞ ഏറ്റുമുട്ടൽ എന്നതിന്റെ നിർ‌വചനം പട്ടാള മാന്വലിൽ വായിച്ച്, 'ഭീകരവാദം' എന്നതിന്റെ ഔദ്യോഗിക നിർ‌വചനവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ ഇവ രണ്ടും ഏകദേശം ഒന്നാണന്ന് നിങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയും}}. ==ഭരണകൂടഭീകരതയും പ്രചരണങ്ങളും== [[പ്രിൻസ്റ്റൺ]] സർ‌വകലാശാലയിലെ അന്തർദേശീയ പഠനവിഭാഗത്തിലെ എമിററ്റസ് പ്രൊഫസറായ [[റിച്ചാർഡ് ഫാൽക്]] വാദിക്കുന്നത്, [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളും]] മറ്റു [[ഒന്നാം-കിട ലോകരാജ്യങ്ങൾ|ഒന്നാം-കിട ലോകരാജ്യങ്ങളും]] ഒപ്പം മുഖ്യധാരാ മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങളും ഭീകരതയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തേയും സാധ്യതയേയും അവ്യക്തമാക്കുകയോ മാറ്റം വരുത്തുകയോ ചെയ്തു എന്നാണ്‌. ഒന്നാംലോകരാജ്യങ്ങളുടെ പക്ഷത്തു നിന്നുകൊണ്ടുള്ള ഏകപക്ഷീയമായ കാഴ്ചപ്പാട് പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു ഈ മാറ്റം വരുത്തൽ. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ഭീകരവാദം എന്ന പദം ധാർമ്മികമായും നിയമപരമായും വെറുക്കപ്പെട്ട ഒന്നായി കാണപ്പെടേണ്ടതാണങ്കിൽ തീർച്ചയായും ബോധപൂർ‌വ്വം നിരപരാധികളായ പൗരന്മാരെ ലക്ഷ്യം വെക്കുന്ന അക്രമണങ്ങളെയും ഭീകരവാദത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം. അതു [[ഭരണകൂടം|ഭരണകൂടത്തിന്റെ]] ഒത്താശയോടെ ചെയ്യുന്നതായാലും അതല്ലങ്കിൽ ഭരണകൂടങ്ങളുടെ [[ശത്രു]] വിഭാഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതായാലും ഭീകരത തന്നെ<ref>{{cite book |last=Falk |first=Richard |title=Revolutionaries and Functionaries: The Dual Face of Terrorism |url=https://archive.org/details/revolutionariesf0000falk |city=New York |publisher=Dutton |year=1988 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.transnational.org/SAJT/forum/Nonviolence/2004/Falk_GandhiNonviolence.html |title=Gandhi, Nonviolence and the Struggle Against War |last=Falk |first=Richard |publisher=The Transnational Foundation for Peace and Future Research |date=January 28, 2004 |accessdate=2007-07-10 |archive-date=2007-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070802103222/http://www.transnational.org/SAJT/forum/Nonviolence/2004/Falk_GandhiNonviolence.html |url-status=dead }}</ref>. ആധികാരിക സ്‌റ്റേറ്റിതര ഭീകരതയെ നിയമവിരുദ്ധമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത് ഭീകരതയുടെ അപകടത്തെ കുറച്ചുകൊണ്ടുവരാൻ പര്യാപത്മായ തന്ത്രമല്ല എന്ന് ഫാൽക് വാദിക്കുന്നു. ഭീകരതയുടെ സ്വഭാവത്തെയും അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പരിധിയേയും നമ്മൾ കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കിയേ പറ്റൂ. ആധുനിക ഭരണകൂട വക്താക്കൾ ഭരണകൂടം, ഭീകരതയെ ആശ്രയിക്കുന്നതിനെ മറച്ചു വെക്കുകയും ഭീകരതയെ [[മുന്നാംലോക രാജ്യങ്ങൾ|മുന്നാംലോക രാജ്യങ്ങളിലെ]] വിപ്ലവകാരികളുമായും വ്യവസായിക രാജ്യങ്ങളിലുള്ള അവരുടെ ഇടതു അനുഭാവികളുമായും മാത്രം ബന്ധപ്പെടുത്തി പറയുകയാണ്‌<ref name="falk">{{cite journal|title=Thinking About Terrorism|journal=[[The Nation]]|date=1986-06-28|first=Richard|last=Falk|coauthors=|volume=242|issue=25|pages=873-892|id= |url=|format=|accessdate=2008-01-30}}</ref>. ==യു.എസ്.നെതിരെയുള്ള ആരോപണങ്ങൾ== ====ജപ്പാനിലെ അണുബോംബു വർഷം==== [[Image:Nagasaki 1945 - Before and after (adjusted).jpg|thumb|200px|[[നാഗസാക്കി]] ബോംബുവർഷത്തിനു മുൻപും അതിനു ശേഷവും]] [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തിൽ]] ജപ്പാനിലെ [[ഹിരോഷിമ|ഹിരോഷിമയിലും]] [[നാഗസാക്കി|നാഗസാക്കിയിലും]] അമേരിക്കയുടെ അണുബോംബു വർഷമാണ്‌ ഒരു ഭരണകൂടം ജനങ്ങൾക്കെതിരെ നടത്തുന്ന ഏക അണുവായുധ പ്രയോഗം. യുദ്ധസമയത്താണെങ്കിൽ പോലും പൗരന്മാരുടെ ആവാസ കേന്ദ്രങ്ങളെ ഉന്നം വെച്ച് നടത്തിയ ഈ അണുവായുധ വർഷം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഭരണകൂടഭീകരതയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി വിമർശകർ വിലയിരുത്തുന്നു.എന്നാൽ ഈ വാദത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്നവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ബോംബിംഗ് യുദ്ധം നീണ്ടുപോകുന്നതനെ തടഞ്ഞു എന്നും അല്ലാതിരുന്നെങ്കിൽ മരണപ്പെട്ടവർ നിരപരാധികളായ പൗരന്മാരായിരുന്നെങ്കിലും മരണസംഖ്യ ഇതിലും കൂടുമായിരുന്നു എന്നുമാണ്‌<ref> {{cite book | last = Frey | first =Robert S. | title = The Genocidal Temptation: Auschwitz, Hiroshima, Rwanda and Beyond | publisher =University Press of America | year =2004 | id = ISBN 0761827439 }} Reviewed at: {{cite journal | last = Rice | first =Sarah | title =The Genocidal Temptation: Auschwitz, Hiroshima, Rwanda and Beyond (Review) | journal =Harvard Human Rights Journal | volume =Vol. 18 | year =2005 | url = http://www.law.harvard.edu/students/orgs/hrj/iss18/booknotes-Genocidal.shtml | accessdate = }}</ref><ref> {{cite journal | last = Dower | first =John | title =The Bombed: Hiroshima and Nagasaki in Japanese Memory | journal =Diplomatic History | volume =Vol. 19 | issue =no. 2 | year =1995 | url = | accessdate = }}</ref>. ==അവലംബം== {{reflist|2}} {{US-stub}} [[വർഗ്ഗം:തീവ്രവാദം]] 0qhd8z4arkglzkdhtef5p0dwt5be3ug 0 96205 4631040 695375 2026-06-18T08:32:09Z EmausBot 16706 യന്ത്രം: [[എം ജയചന്ദ്രൻ]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു 4631040 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[എം ജയചന്ദ്രൻ]] 86r36ugg03lt1shq70f2ufo37yf9bia 0 118974 4630909 4596742 2026-06-17T13:39:50Z CommonsDelinker 756 "Synthiya_Orthy.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Ziv|Ziv]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: [[:c:COM:FAIRUSE|Fair use]] material is not permitted on Wikimedia Commons ([[:c:COM:CSD#F2|]]). 4630909 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Rape}} {{pp-semi-protected|small=yes}} {{pp-move-indef}} ക്രിമിനൽ [[നിയമം|നിയമപ്രകാരം]], ഒരു വ്യക്തി, മറ്റൊരു വ്യക്തിയുടെ പൂർണ സമ്മതത്തോടെയല്ലാതെ നടത്തുന്ന [[ലൈംഗികബന്ധം|ലൈംഗികമായ]] സമ്പർക്കത്തെയാണ് '''ബലാത്സംഗം അഥവാ റേപ്പ് (Rape)''' എന്ന് പറയുന്നത്. ബലം പ്രയോഗിച്ചോ ഭയപ്പെടുത്തിയോ നടത്തുന്ന ലൈംഗിക കീഴ്പ്പെടുത്തലുകളെല്ലാം ബലാത്സംഗം ആണെന്ന് പറയാം. ലൈംഗികമായ ആക്രമണങ്ങളേയും, മറ്റ് സമ്മതമില്ലാതെയുള്ള ലൈംഗിക അതിക്രമങ്ങളെയും ബലാത്സംഗമായി കണക്കാക്കുന്നു. വിവാഹബന്ധത്തിന് ഉള്ളിലായാലും ധാരാളം ബലാത്സംഗങ്ങൾ നടക്കുന്നു എന്ന് കണക്കുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ചുണ്ടുകൾ, മാറിടം മറ്റു ശരീരഭാഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ കടിച്ചു പൊട്ടിക്കുക, ഇടിക്കുക, സിഗരറ്റ് കുറ്റി കൊണ്ട് പൊള്ളിക്കുക, വേദനിപ്പിക്കുക തുടങ്ങി പല രീതിയിൽ ഉള്ള ലൈംഗിക അതിക്രമങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ക്രൂരതകൾ ബലാത്സംഗത്തിന് ഇരയാകുന്ന വ്യക്തി അനുഭവിക്കേണ്ടി വരാറുണ്ട്. പലപ്പോഴും ഇത് ഇരയെ മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. ഇതിൽ  ലിംഗഭേദം ഇല്ല, ഏതു ലിംഗഭേദങ്ങളും ഇരകളും, കുറ്റവാളികൾ ആകാം. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത കുട്ടികളെ, വളർച്ചയുടെ വൈകല്യയമുള്ളവരെ ഒരു മുതിർന്ന വ്യക്തി വിവാഹം ചെയ്തോ അല്ലാതെയോ ലൈംഗികമായി ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതും ബലാത്സംഗത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നു. പലപ്പോഴും ദുർബലരായി മറ്റുള്ളവുർ കാണുന്ന വ്യക്തികൾ ആണ് കൂടുതലായി ആക്രമിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇത്തരം ഇരയെ എളുപ്പം കീഴ്പ്പെടുത്താം എന്ന ചിന്തയാണ് ഇതിന്റെ കാരണം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ സ്ത്രീകളും, കുട്ടികളും, വൃദ്ധജനങ്ങളും ബലാത്സംഗത്തിന് വളരെയധികം ഇരയാക്കപ്പെടുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു.<ref name="Victimology: Theories and Applications">{{cite book |author=Roberts, Albert R.; Ann Wolbert Bergess; CHERYL REGEHR |title=Victimology: Theories and Applications |publisher=Jones & Bartlett Publishers |location=Sudbury, Mass |year=2009 |pages=228 |isbn=978-0-7637-7210-9 |oclc= |url=http://books.google.ca/books?hl=en&lr=&id=erFiYbLL9McC&oi=fnd&pg=PA225&dq=definition+of+rape&ots=WTmqnO3Lss&sig=9Qj7IHqfUEQJS0abk616gTpdchU#v=onepage&q=definition%20of%20rape&f=false |accessdate=}}</ref><ref name="www.ena.org">{{cite web |url=http://www.ena.org/SiteCollectionDocuments/Position%20Statements/Sexual_Assault_and_Rape_Victims_-_ENA_White_Paper.pdf |title=www.ena.org |format= |work= |accessdate= }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Violence Against Women: Worldwide Statistics">{{cite web|url=http://www.amnesty.org.nz/web/pages/home.nsf/0/e57ea3f05f6aa848cc256e460012f365?OpenDocument|title=Violence Against Women: Worldwide Statistics|access-date=2010-06-26|archive-date=2007-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071212040642/http://www.amnesty.org.nz/web/pages/home.nsf/0/e57ea3f05f6aa848cc256e460012f365?OpenDocument|url-status=dead}}</ref>[[File:Comprehensive Scale of Rape (2018) - LRW-SCALE-11.svg|thumb| 2018-ൽ സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ ബലാത്സംഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംയോജിത സൂചിക കാണിക്കുന്ന ലോകത്തിന്റെ ഒരു ഭൂപടം. {{legend|#ffffff|Rape is not a major problem in this society}} {{legend|#fef0d9|Rape is a problem in this society}} {{legend|#fdcc8a|Rape is a significant problem in this society}} {{legend|#fc8d59|Rape is a major problem in this society}} {{legend|#d7301f|Rape is endemic in this society}} {{legend|#c4c4c4|No data}}]] ബലാത്സംഗവിവരം അറിയിക്കൽ, കേസുനടത്തൽ, ശിക്ഷാവിധികൾ തുടങ്ങിയവയുടെ നിരക്ക് ഓരോ രാജ്യങ്ങളിലും വ്യത്യസ്തമാണ്. എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉഭയ സമ്മതത്തോടെയുള്ള ലൈംഗികബന്ധത്തിനായി വ്യക്തിയുടെ സമ്മതം(Consent) വാങ്ങണം എന്ന് വ്യവസ്ഥ ഉണ്ട്. അമേരിക്കൻ നീതിന്യായ കണക്കെടുപ്പ് കാര്യാലയം 1999 -ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കണക്കുകൾ പ്രകാരം ബലാത്സംഗത്തിനിരയാകുന്നവരിൽ 91% സ്ത്രീകളും, 9% പുരുഷൻ‌മാരുമാണ്. <ref name="ucsc">{{cite web|url=http://www2.ucsc.edu/rape-prevention/statistics.html|title=UCSC Rape Prevention Education: Rape Statistics|publisher=www2.ucsc.edu|accessdate=2008-01-01|last=|first=|archive-date=2007-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20071223175149/http://www2.ucsc.edu/rape-prevention/statistics.html|url-status=dead}} The study was conducted in Detroit, USA.</ref> സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ നടത്തിയ മറ്റൊരു സർവ്വേ പ്രകാരം, 2% പേർക്കുമാത്രമാണ് അജ്ഞാതരിൽ നിന്നും ബലാത്സംഗശ്രമം നേരിടേണ്ടി വന്നത്. <ref name="Abbey">Abbey, A., BeShears, R., Clinton-Sherrod, A. M., & McAuslan, P. (2004). Psychology of Women Quarterly, 28, 323-332.[http://www.hawaii.edu/hivandaids/Similarities_And_Differences_In_Women_s_Sexual_Assault_Experiences_Based_On_Tactics.pdf "Similarities and differences in women's sexual assault experiences based on tactics used by the perpetrator"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130108020408/http://www.hawaii.edu/hivandaids/Similarities_And_Differences_In_Women_s_Sexual_Assault_Experiences_Based_On_Tactics.pdf |date=2013-01-08 }}. Accessed 10 December 2007.</ref> ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച് സംഘടന നടത്തിയ പഠനപ്രകാരം ഏറ്റവും അധികം പുറത്തറിയാതെ പോകുന്ന ബലാത്സംഗങ്ങൾ ജയിലുകളിൽ നടക്കുന്ന പുരുഷ-പുരുഷ ബലാത്സംഗങ്ങളാണ്.<ref>[[Human Rights Watch]][http://www.hrw.org/legacy/reports/2001/prison/report7.html#_1_48 No Escape: Male Rape In U.S. Prisons. Part VII. Anomaly or Epidemic: The Incidence of Prisoner-on-Prisoner Rape.]</ref><ref>Robert W. Dumond, "Ignominious Victims: Effective Treatment of Male Sexual Assault in Prison," August 15, 1995, p. 2; states that "evidence suggests that [male-male sexual assault in prison] may a staggering problem"). Quoted in {{cite book|last1=Mariner|first1=Joanne|last2=(Organization)|first2=Human Rights Watch|title=No escape: male rape in U.S. prisons|url=http://books.google.com/books?id=QkFfYfEO5IgC&pg=PA370|accessdate=7 June 2010|date=2001-04-17|publisher=Human Rights Watch|isbn=9781564322586|page=370}}</ref><ref>{{cite journal|last=Struckman-Johnson|first=Cindy|coauthors=David Struckman-Johnson|year=2006|title=A Comparison of Sexual Coercion Experiences Reported by Men and Women in Prison|journal=Journal of Interpersonal Violence|volume=21|issue=12|pages=1591ֱ615|issn=0886-2605|doi=10.1177/0886260506294240}}; reports that "Greater percentages of men (70%) than women (29%) reported that their incident resulted in oral, vaginal, or anal sex. More men (54%) than women (28%) reported an incident that was classified as rape."</ref> == നിർവചനം == {{Violence_against_women}} പല അധികാരാതിർത്തികളിലും നിർവചനങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണെങ്കിലും, ഭൂരിപക്ഷം അധികാരാതിർത്തികളിലും ബലാത്സംഗത്തെ നിർവചിരിക്കുന്നതു {{quote|ഒരു വ്യക്തി (കുറ്റം ചെയ്തവൻ അഥവാ അതിക്രമിക്കുന്നവൻ) മറ്റൊരു വ്യക്തിക്കെതിരെ (പീഡിതൻ) അയാളുടെ സമ്മതത്തോടെയല്ലാതെ വാക്കാലുള്ള ഭീഷണിയോ (IPC 506), ശാരീരിക ബലപ്രയോഗം വഴിയോ നടത്തുന്ന ലൈംഗിക സമ്പർക്കം (IPC 354, 375)}} എന്നാ‍ണ്. ''ലൈംഗിക ആക്രമണം'' എന്ന വാക്ക് ബലാത്സംഗവുമായി വളരെ അടുത്തുനിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ചില അധികാ‍രാതിർത്തികളുടെ നിർവചനം അനുസരിച്ച്, ഒരു പ്രവൃത്തി ബലാത്സംഗം ആകുന്നത് [[ലിംഗം]] [[യോനി|യോനിയിൽ]] പ്രവേശിക്കുന്ന സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാത്രമാണ്. അല്ലാതെയുള്ളവയെ ലൈംഗിക ആക്രമണങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ ഇത്തരം ആക്രമണങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ “ക്രിമിനൽ ലൈംഗിക സ്വഭാവം” എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് ചിലയിടങ്ങളിൽ പീഡിതന്റെ ശരീരത്തിൽ വസ്തുക്കളുടെ നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തോടെയോ അല്ലാതെയോ ഉള്ള ആക്രമണവും, അതുപോലെ തന്നെ ഏതെങ്കിലും ഒരാളുടെ ലൈംഗിക അവയവം ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തികളും, മാത്രമല്ല [[വദനസുരതം]], [[ഹസ്തമൈഥുനം]], [[ഗുദഭോഗം]] തുടങ്ങിയവയും, ബലാത്സംഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു ([[:en:Section_377|വകുപ്പ് 377]]).<ref>http://www.msu.edu/~sdclub/resources/criminal%20code.doc</ref><ref name="crime">"''[http://books.google.com/books?id=vgHgNsmZ3vsC&pg=PA23&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false Race and crime: a biosocial analysis]''". Anthony Walsh (2004). [[Nova Publishers]]. pp.23–24. ISBN 978-1-59033-970-1</ref> == ലൈംഗിക സമ്മതവും ബലാത്സംഗവും == ഏതൊരു ലൈംഗികബന്ധത്തിലും അനുമതി (Sexual Consent) വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഇതിനെ [[ലൈംഗികബന്ധത്തിനുള്ള സമ്മതം]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നിയമപരമായി, ലൈംഗിക സമ്മതം എന്നാൽ ലൈംഗിക പ്രവർത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിന് സ്വമേധയാ, വ്യക്തമായ ആശയവിനിമയം, തുടർച്ചയായ കരാർ നൽകുക എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള സമ്മർദമോ, കുതന്ത്രമോ, ബലപ്രയോഗമോ ഇല്ലാതെ അത് മനസ്സോടെ നൽകണം. ലൈംഗിക ബന്ധം ഒരുതരത്തിലും ഏതെങ്കിലും വിധത്തിലുള്ള ലഹരിവസ്തുക്കളുടെ സ്വാധീനത്തിലോ, ലഹരിയിലോ, കഴിവില്ലായ്മയിലോ ആയിരിക്കരുത്. ഈ സമ്മതം നൽകുവാൻ നിയമപരമായ പ്രായവും അത്തരമൊരു തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള മാനസികവും വൈകാരികവുമായ കഴിവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഉഭയസമ്മതത്തോടെ അല്ലാതെ നടക്കുന്ന ലൈംഗികബന്ധം ഇരയ്ക്ക് പൂർണ്ണമായും ഒരു പീഡനമായി അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ബലാത്സംഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഏതൊരു ആരോപണത്തിലും, പീഡിതന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നും ലൈംഗികബന്ധത്തിനുള്ള തുടർച്ചയുള്ള സമ്മതത്തിന്റെ അഭാവം നിർണ്ണായകമാണ്. അടിസ്ഥാനപരമായി, ആരെങ്കിലും "ഇല്ല" എന്ന് പറഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ അവർ ലൈംഗികതയ്ക്ക് സമ്മതിച്ചുവെന്നല്ല അർത്ഥമാക്കുന്നത്. എതിർക്കാത്തത് കൊണ്ട് ആരെങ്കിലും സമ്മതം നൽകിയെന്ന് തെളിയിക്കില്ല. ഇതുപോലുള്ള ഒരു സാഹചര്യത്തിൽ, പ്രവർത്തനത്തിൽ ഏർപ്പെടാൻ രണ്ടുപേരും വ്യക്തമായും മനസ്സോടെയും സമ്മതിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്. ഭാരതീയ ന്യായ സൻഹിത, 2023-ലെ 63-ാം വകുപ്പ്, ഒരു സ്ത്രീയെ അവളുടെ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി, അവളുടെ സമ്മതമില്ലാതെ, അവളുടെ സമ്മതത്തോടെ, അവളെയോ അല്ലെങ്കിൽ അവൾക്ക് താൽപ്പര്യമുള്ള ആരെങ്കിലുമോ, മരണഭയത്തിലോ ഉപദ്രവിച്ചോ, ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെയോ, ദ്രോഹത്തിലൂടെയോ, അവളുടെ സമ്മതം നേടിയാൽ, ബലാൽക്കാരം, വഞ്ചന, ഭർത്താവ് സമ്മതം നൽകാത്തത് കൊണ്ടാണ്. താൻ നിയമപരമായി വിവാഹിതയാണെന്ന് സ്വയം വിശ്വസിക്കുന്ന മറ്റൊരു പുരുഷൻ അയാളാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അവൾ മദ്യപിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, അവൾക്ക് സമ്മതം ആശയവിനിമയം നടത്താൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സില്ലായ്മ. ഏത് സാഹചര്യത്തിലും, അവൾ 18 വയസ്സിന് താഴെയാണെങ്കിൽ.<ref>{{Cite web|url=https://www.saglegal.in/bns-63/|title=BNS Section 63|last=Goyal|first=Advocate Shruti|date=n.d.|publisher=A Lawyers Reference|access-date=2025-02-06|archive-date=2016-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20161108062020/http://devgan.in/ipc/?a=ipc&q=rape|url-status=dead}}</ref> [[ബലാൽക്കാരം]] അഥവാ പീഡിതനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയോ, ബലം പ്രയോഗിച്ചോ, ആക്രമിച്ചുകീഴ്പ്പെടുത്തിയോ ബലാത്സംഗം ചെയ്യുന്ന അവസരങ്ങളിൽ ലൈംഗികബന്ധത്തിന് എതിർപ്പൊന്നും ഉണ്ടാവാതിരുന്നാലും, അത് സമ്മതമില്ലായ്മയായി കണക്കാക്കാം. ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 417 അനുസരിച്ച്, വഞ്ചനയിലൂടെയുള്ള ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് ഒരു വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോ അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടും കൂടിയോ തടവോ ശിക്ഷയോ ലഭിക്കും. [[റുവാണ്ട]]യിലെ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ ന്യായസഭ 1998 -ലെ ഒരു സുപ്രധാ‍ന വിധിന്യായത്തിൽ “സമ്മതം” എന്ന വാക്കുപയോഗിക്കാതെ തന്നെ ബലാത്സംഗത്തെ നിർവചിക്കുകയുണ്ടായി. കുട്ടികൾ, മാനസികവൈകല്യമുള്ളവർ എന്നിവർ ഉൾപ്പെട്ട സന്ദർഭങ്ങളിലും നിയമസാധുതയുള്ള സമ്മതത്തിന്റെ അഭാവം അപര്യാപ്തമാണ്. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരുമായി മുതിർന്നവർ നടത്തുന്ന ലൈംഗികചൂഷണങ്ങളിൽ, കുട്ടികൾ നൽകുന്ന സമ്മതം നിയമപ്രകാരം അസാധുവാകുകയും, അത്തരം പ്രവർത്തികളെ ബാലപീഡനമോ, ബലാത്സംഗമായോ കണക്കാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളെ ചിലപ്പോൾ [[നിയമദൃഷ്ടിയിലുള്ള ബലാത്സംഗം|നിയമപരമായ ബലാത്സംഗം]] എന്നു വിളിക്കുന്നു. നിലവിൽ മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും [[വിവാഹം]] ലൈംഗികബന്ധത്തിനുള്ള സമ്മതമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ശൈശവ വിവാഹം, ബലാത്സംഗമോ അല്ലെങ്കിൽ ബലം പ്രയോഗിച്ചുള്ള ലൈംഗികാക്രമണമോ നടക്കുന്ന സന്ദർഭങ്ങളിൽ വിവാഹം ആന്തരർത്ഥമായ സമ്മതം എന്ന രീതിയിൽ ഒരു എതിർവാദമായി അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. ഒരിക്കൽ നൽകപ്പെട്ട സമ്മതം എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും പിൻ‌വലിക്കാവുന്നതും, പിൻ‌വലിച്ചതിനു ശേഷമുള്ള ലൈംഗിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ബലാത്സംഗത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നതുമാണ്.<ref>See for example in the British Virgin Islands under the Criminal Code, 1997</ref> == ലൈംഗികതയും ബലാത്സംഗവും == ബലാത്സംഗത്തിന് ഇരയായവർ ലൈംഗിക അക്രമം ആസ്വദിക്കുന്നില്ല. അത്തരം ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ലൈംഗിക ഉത്തേജനം മൂലം ഇരകൾക്ക് കഠിനമായ വേദനയും പരിക്കും അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇരയുടെ ശാരീരികവും മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ ആരോഗ്യത്തെയും ഇത് നശിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ലൈംഗികതയോടുള്ള ഭയത്തിനും കാരണമാകും. ഇത്തരം ആഘാതങ്ങൾ സ്ത്രീകളിൽ വജൈനിസ്മസ്, വൾവോഡിനിയ, വെസ്റ്റിബുലോഡിനിയ പോലുള്ള പ്രശ്‌നങ്ങൾക്കും കാരണമാകും. ലൈംഗികതയുടെ മാനുഷികവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ആഖ്യാനങ്ങൾക്ക് പകരം ഉയർന്ന ലൈംഗികവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വിവരണങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്ന സമൂഹങ്ങളിലും, മനുഷ്യരെയും ലൈംഗികതയെയും കുറിച്ചുള്ള പ്രസക്തമായ ധാരണകൾ ഇല്ലാത്ത സമൂഹങ്ങളിലും ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ രൂക്ഷമാകുന്നു. ഇതെല്ലാം ഒരു ഇരയെ കടുത്ത മാനസിക സമർദ്ദത്തിലേക്കും, ആത്മഹത്യയിലേക്കും നയിച്ചേക്കാം. ഇത് ഇരയുടെ കുടുംബത്തെയും, കുടയൂള്ളവരയെയും ദോഷകരമായി ബാധികാം ലിംഗസമത്വത്തിന്റെയും ശാസ്ത്രീയ ആരോഗ്യ-ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും ആവശ്യകതയാണ് ഇത് തെളിയിക്കുന്നത്. സൈക്കോപതിക് അല്ലെങ്കിൽ സോഷ്യോപതിക് പ്രവണതകളുടെ സ്പെക്ട്രത്തിലുള്ള ആളുകളാണ്  ക്രൂരമായ ബലാത്സംഗത്തിന് ഏറ്റവും ചായ്‌വുള്ളവർ. മറ്റുള്ളവരിൽ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് നിർബന്ധിതരാകാൻ വഞ്ചനാപരമായ രീതിയിൽ ശ്രമിക്കുന്ന ആളുകൾ ഉപരിപ്ലവമായ ആകർഷികത പ്രകടമാകുന്നവരാണ്. ഇപ്രകാരം പ്രചോദിതരായ വ്യക്തികൾ വ്യെക്തമായ ക്രിമിനൽ ബുദ്ധിയോടുകൂടി, ആ   വ്യക്തിക്കും ഭാവി ഇരയ്ക്കും ഇടയിൽ മാത്രം ആസ്വദിക്കുന്ന സാമൂഹികമായ ഗെയിംകൾ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് ഇടപാടുകൾ ഇത്തരക്കാർ ഇരയെ വശീകരിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇവയ്ക്ക് പുറമെ, തന്റെ കൂടെ കൂടിയാലുള്ള പ്രയോജനകരമായ ജീവിതശൈലി മാറ്റങ്ങളെ കുറിച്ച് സൂചനകൾ നൽകുക, പിന്നീട് മാനസികമായി അടിച്ചമർത്തുന്നതിനും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും വേണ്ടി തുടകം മുതലേ താൻ ഒരു പ്രൊ-സോഷ്യൽ വെക്തി ആണെന്ന് തെറ്റിധരിപ്പിക്കൽ, തുടങ്ങിയവ ഇത്തരക്കാർ ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റ് വിധമായ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കലുടെ ഉദാഹരണമാണ്. ഇവർക്കു അടിസ്ഥാനപരമായി സഹാനുഭൂതി ഉള്ളവരല്ല, ഇരയിൽ നിന്നും വ്യവസ്ഥാപിത പ്രതികരണങ്ങൾ നേടുന്നതിന് സന്തോഷമുളവാകുന്ന തരത്തിൽ മുടക്കും കൂടാതെ അവരെ ആശ്ചര്യപ്പെടുത്തുന്നത് ഇവർ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന മറ്റൊരു തന്ത്രമാണ് (സമ്മാനങ്ങൾ നല്കുന്നതിലുടെ, വ്യക്തിഗത പരിഗണനകൾ കൊടുക്കുക, പെട്ടെന്നുള്ള ഉല്ലാസയാത്രകൾ ക്രമീകരിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ സഹായം ആവശ്യയമായ സമയങ്ങളിൽ ചോദിക്കാതെ തന്നേ പ്രതിയെക്കമായ ശ്രദ്ധ നൽകൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ പെടുന്നു), ആളുകളെ അവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾക്കുമായി ഇവർ പൊതുവെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു, എതുവിധേനയും തന്റെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾക്ക് ഇരയുടെ പ്രതിരോധശക്തിയെ ഇല്ലായ്‌മ ചെയുനതിലാണ് വിജയം കുടികൊള്ളുന്നത് ഇവർ മനസിലാക്കുന്നു, ഇതിനുള്ള അവസരം പലപ്പോഴും ആദ്യം നേടിയെടുക്കുന്നത് ഇരയിൽ നിന്ന് വിശ്വാസം നേടിയെടുക്കുന്നതിലൂടെയോ അല്ലെങ്കിൽ സംരക്ഷണ  പ്രവർത്തനകളിലൂടെ അവരുടെ നല്ല ഉദ്ദേശം സൂചിപ്പിക്കുക വഴിയോ ആണ്, തുടർന്ന് തന്നോടുള്ള വ്യക്തിബന്ധം വഴി ഇരയ്ക്ക് ഇരയുടെ ഗ്രൂപ്പിലെ മറ്റുള്ളവരുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ അദ്വിതീയമോ, അസാധാരണമോ ആയ സ്ഥാനത്താണ് എന്ന് തോന്നൽ ഉണ്ടാക്കിയെടുപ്പിക്കുന്നു. ഇത് വ്യക്തിബന്ധങ്ങളിലേക്കു വളർത്തിയെടുക്കുന്നു, തുടർന്ന് ക്രമേണ ലൈംഗിക പെരുമാറ്റങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സ്ക്രിപ്റ്റുകൾ അതിന്റെ വഴക്കത്തോടെ അവതരിപ്പിച്ചു തന്റെ ആവശ്യങ്ങളിലേക്കു ഇരയെ അടുപ്പിക്കുന്നു, മാത്രമല്ല ആശയക്കുഴപ്പത്തിന്റെ അന്തിരിക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുവാനും, അകൽച്ചയുടെ സാധ്യതക്ക് ഇര പരുവപ്പെടാനും ഇരയിൽ നിന്നും ആവശ്യാനുസരണം അകലുകയും അടുക്കുകയും ചെയുന്നത് ഇവർ സ്ഥിരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയാണ്. ആധിപത്യ തന്ത്രങ്ങൾ സ്ഥിരം ഉപയോഗിക്കുന്നവരാണ് ഇവർ, ഇങ്ങനെയുള്ളവർ പലപ്പോഴും തങ്ങളുടെ സുഖങ്ങൾക്കായി സാമൂഹിക മാനദണ്ഡങ്ങൾ അവഗണിക്കുന്നുവരുമാണ്. ഈ വികൃതമായ വ്യക്തിത്വ സ്വഭാവസവിശേഷതകളാൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് തങ്ങൾ തെറ്റായ തീരുമാനമെടുത്തുവെന്ന് സമ്മതിക്കാനോ, തങ്ങൾക്ക് സംഭവിക്കുന്ന അസ്വസ്ഥതകൾ അംഗീകരിക്കാനോ പലപ്പോഴും കഴിയില്ല, അതിന് കാരണം ആ വ്യക്തിയുമായി അവർ മനസിലാക്കിയതോ, അനുഭവിച്ചതായിട്ടുള്ളതുമായ ആദ്യത്തെ നല്ല അനുഭവങ്ങൾ ഇപ്പോൾ അവരെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നതും, അലട്ടുണുത്തതുമായ അനുഭവം താരതമ്യേന അവർക്കു ഒരുതരം മാനസിക പൊരുത്തക്കേട് സൃഷ്ടിക്കുകയും, മനസിന്റെ ഉള്ളിന്റ ഉള്ളിൽ യാഥാർഥ്യം അംഗീകരിക്കുവാൻ സാധിക്കാത്തുവരുകയും, അന്തരഫലമായി അവരുടെ ബോധമനസ്സ് അപ്രകാരമുള്ള അനുഭവങ്ങളെ നിരസിക്കുകയോ, നിരാകരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിനാലും ആണ്, അതിനെ മനഃശാസ്ത്രപരമായ "[[:en:Cognitive_dissonance|ഡിസോഡൻസ്]]" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ ചില സ്ത്രീകൾ ഈ സ്പെക്ട്രത്തിലെ ആളുകളെ അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു, ഇതിനെ [[:en:_Hybristophilia|ഹൈബ്രിസ്റ്റോഫീലിയ]] എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ സ്പെക്ട്രത്തിൽ  പെടുന്ന ക്രൂരമായി ബലാത്സംഗം ചെയ്യുന്നവർ കുടൂതലും സ്വയം ലോകത്തിലെ, അല്ലെങ്കിൽ തന്റെ ചറ്റുവട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രഗൽഭ്യമുള്ള കാമുകനായി സ്വയം വിലയിരുത്തുകയും, കാണുകയും ചെയുന്നു. ഇത് മറ്റുള്ളവരുടെ മുൻപിൽ പ്രസ്ഥാപിക്കുവാനും ഇവർ പൊതുവെ തല്പരുമാണ്. ഇവർ തങ്ങളുടെ ഇരകൾ ലൈംഗികാതിക്രമം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും, ആസ്വദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് എന്ന് ശക്തമായ മിഥ്യാധാരണ വെച്ചുപുലർത്തുന്നുവർ ആണ്.<ref name="mathrubhumi-ക">{{cite book|title=ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങൾ: ഒരു മന:ശാസ്ത്രവിശകലനം|publisher=മാതൃഭൂമി|isbn=978-81-8266-064-9|url=http://www.mathrubhumi.com/books/article/excerpts/3063/|author=ഡോ. രജനി. ടി.ജി|edition=1|accessdate=2 നവംബർ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141102113910/http://www.mathrubhumi.com//books/welcome/story/excerpts/3063/51000|archivedate=2014-11-02|language=മലയാളം|format=ലേഖനം|chapter=എന്തുകൊണ്ട് ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു?|url-status=dead}}</ref> == വിവിധതരം == ബലാത്സംഗം നടക്കുന്ന സന്ദർഭം, പീഡിതന്റെയും ആക്രമിക്കുന്നയാളിന്റെയും ലിംഗഭേദം, ലൈംഗിക സ്വഭാവം തുടങ്ങിയവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, ബലാത്സംഗത്തെ പല വകുപ്പുകളാക്കി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[കൂട്ട ബലാത്സംഗം]], [[ദാമ്പത്യപരമായ ബലാത്സംഗം|വൈവാഹിക ബലാത്സംഗം]], [[നിഷിദ്ധ ബലാത്സംഗം]], [[ബാല ബലാത്സംഗം]], [[തടവറ ബലാത്സംഗം]], [[യുദ്ധ ബലാത്സംഗം]], [[നിയമദൃഷ്ടിയിലുള്ള ബലാത്സംഗം]] എന്നിവ ചില ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. <ref>http://www.soc.ucsb.edu/sexinfo/article/rape {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190407114548/http://www.soc.ucsb.edu/sexinfo/article/rape |date=2019-04-07 }} UCSB's SexInfo</ref> === നിയമദൃഷ്ടിയിലുള്ള ബലാൽസംഗം === പരസ്പരസമ്മതത്തോടെ നടത്തുന്ന [[ലൈംഗികബന്ധം|ലൈംഗികവേഴ്ച]] നിയമത്തിന്റെ കണ്ണിൽ കുറ്റകരമായി ഭവിക്കുന്നതിനെയാണ് '''നിയമദൃഷ്ടിയിലുള്ള ബലാൽസംഗം''' (statutory rape). പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത കുട്ടികളുമായുള്ള ലൈംഗികബന്ധം ഇതിനൊരുദാഹരണമാണ്. പീഡോഫിലിയ എന്ന അവസ്ഥയുള്ളവർ നടത്തുന്ന ഇത്തരം ലൈംഗികചൂഷണങ്ങൾ മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും കുറ്റകരമാണ്. === കൂട്ടബലാൽസംഗം === പൊതുവായ ലക്ഷ്യത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സംഘത്തിൽപ്പെട്ട ഒന്നോ അതിലധികമോ ആൾക്കാർ ഒരു സ്ത്രീയെ ബലാത്സംഗം ചെയ്താൽ അത് ഇന്ത്യൻ പീനൽ കോഡിലെ 376-ആം വകുപ്പനുസരിച്ച് കൂട്ടബലാത്സംഗം എന്ന കുറ്റമാണ്. === വൈവാഹിക ബലാത്സംഗം === വിവാഹിതരായ ദമ്പതികൾക്ക് ഇടയിൽ നടക്കുന്ന ബലാത്സംഗം. ഇത് പലപ്പോഴും റിപ്പോർട്ട്‌ ചെയ്യപ്പെടാറില്ല. പല രാജ്യങ്ങളിലും വൈവാഹിക ബലാത്സംഗം ഒരു കുറ്റകൃത്യമാണ്, ഒപ്പം വിവാഹമോചനത്തിന് മതിയായ കാരണവും കൂടിയാണ്. പങ്കാളിയുടെ സമ്മതമോ താല്പര്യമോ ഇല്ലാതെ കരുത്ത് തെളിയിക്കാനെന്ന രീതിയിൽ ചില ഭർത്താക്കന്മാർ നടത്തുന്ന ബലാത്സംഗം പലപ്പോഴും ഭാര്യമാർക്ക് പീഡനമാകാറുണ്ട്. താല്പര്യമില്ലാത്ത രതിരീതികൾക്ക് നിര്ബന്ധിക്കുന്നതും വേദനിപ്പിക്കുന്നതും അസഹനീയമാണ്. വൈവാഹിക ബലാത്സംഗം പങ്കാളിയോടുള്ള ഭയത്തിനും വെറുപ്പിനും ലൈംഗികതാല്പര്യക്കുറവിനും കാരണമാകുന്നു. ഇത് സ്ത്രീകളിൽ വാജിനിസ്മസ് പോലെയുള്ള അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാനും ദാമ്പത്യതകർച്ചക്കും കാരണമായേക്കാം. പങ്കാളി മാനസികമായും ശാരീരികമായും ലൈംഗികബന്ധത്തിന് തയ്യാറാണോ എന്നുറപ്പ് വരുത്താതെയുള്ള ആക്രമണം പലപ്പോഴും ദാമ്പത്യം ശിഥിലമാക്കാം. പങ്കാളി സമ്മതത്തോടെ ആസ്വദിക്കുന്നതാണ് ശരിയായ ലൈംഗികതയെന്നും, വേദനയുള്ളതും താല്പര്യമില്ലാത്തതുമായ രതി പങ്കാളിക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടാണ് എന്ന തിരിച്ചറിവില്ലാത്തതും, സ്ത്രീപുരുഷ ലൈംഗികതയെ പറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ അറിവ് ഇല്ലാത്തതും, പുരുഷന്റെ ആധിപത്യ മനോഭാവവും ഇതിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണ്. === ബാല ബലാത്സംഗം === ബാലപീഡനം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ പോക്സോ നിയമപ്രകാരം ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ക്രിമിനൽ കുറ്റമാണ് ബാല ബലാത്സംഗം. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത കുട്ടി നൽകുന്ന സമ്മതത്തിന് നിയമ സാധുത ഇല്ലാത്തതിനാൽ കുട്ടികളുമായി ഉഭയ സമ്മതത്തോടെ നടത്തുന്ന ലൈംഗിക ചൂഷണങ്ങളും ബലാത്സംഗത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നു. കുട്ടികളുടെ നേർക്കുള്ള ലൈംഗിക അതിക്രമങ്ങൾ അവർക്ക് ശാരീരികവും മാനസികവുമായ ആഘാതം ഏൽപ്പിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി കൗമാര പ്രായത്തിലും മറ്റും ഉണ്ടാകുന്ന ഗർഭധാരണം അമ്മയുടെയും കുഞ്ഞിന്റെയും ആരോഗ്യത്തെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്. കൗമാരപ്രായക്കാരുടെ കൗതുകം മുതലെടുത്തും മുതിർന്നവർ ഇത്തരം ചൂഷണങ്ങൾ നടക്കാറുണ്ട്. ധാരാളം ആൺകുട്ടികളും ഈ രീതിയിൽ ആക്രമിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. === തടവറ ബലാത്സംഗം === ജയിലുകളിലും മറ്റ് തടവറകളിലും നടക്കുന്ന ബലാത്സംഗം. ഇവ മിക്കപ്പോഴും റിപ്പോർട്ട്‌ ചെയ്യപ്പെടുന്നില്ല. പുരുഷന്മാരും ഇത്തരത്തിൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. === യുദ്ധ ബലാത്സംഗം === യുദ്ധകാലത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന ബലാത്സംഗം. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി അഭയായാർഥികളും മറ്റും ഇത്തരത്തിൽ ആക്രമിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. == കാരണങ്ങൾ == ബലാത്സംഗത്തിന് സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവും വ്യക്തിത്വപരവും ലിംഗപരവും മാനസികവും സാങ്കേതികവിദ്യാപരവും ആയ വിവിധ കാരണങ്ങളുണ്ടെന്ന് സമർത്ഥിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇക്കാര്യത്തിൽ ഇനിയും ഗവേഷണങ്ങളും പഠനങ്ങളും അനിവാര്യമാണ്. === സാമൂഹിക ഘടകങ്ങൾ === ലൈംഗികതയെക്കുറിച്ചുള്ള വികലമായ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ, ബലം പ്രയോഗിച്ചുള്ള ലൈംഗിക പൂർത്തീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണകൾ, സ്ത്രീകളുടെ താഴ്ന്ന ലിംഗപദവി (ലിംഗ അസമത്വം), ജാതിയും മതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വർഗീയത, കലാപങ്ങൾ, താഴ്ന്ന നിലവാരത്തിലുള്ള ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ, ബലാത്സംഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മിഥ്യാധാരണകൾ തുടങ്ങിയവ സാമൂഹിക കാരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പുരുഷാധിപത്യ സമൂഹങ്ങളിൽ ഇത്തരം അതിക്രമങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നു. ദുരഭിമാനം, സ്ത്രീകളോടുള്ള പ്രതികാര മനോഭാവം, വെറുപ്പ്, ലൈംഗികദാരിദ്ര്യം എന്നിവയെല്ലാം ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ബലാത്സംഗത്തിന്റെ പ്രധാന കാരണം മറ്റൊരു വ്യക്തിയുടെ ശരീരത്തിൽ അധികാരവും ബലവും പ്രയോഗിച്ചുള്ള അതിക്രമം ആണെന്നും, ഇത് ഇരയ്ക്ക് മാനസികവും ശാരീരികവുമായ കടുത്ത പരിക്കുകൾ പറ്റാൻ ഇടയാക്കുന്നുവെന്നും വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അതോടൊപ്പം സമൂഹം ഇരയോട് കാണിക്കുന്ന വിവേചനങ്ങളും അവഹേളനങ്ങളും മറ്റൊരു പ്രശ്നമാണ്. ശക്തമായ നിയമത്തിന്റെ അഭാവം, കേസ് നടത്തിപ്പിന് വേണ്ടിവരുന്ന കാലതാമസം എന്നിവ ബലാത്സംഗത്തിന്റെ തോത് വർധിപ്പിക്കുന്നു. === മാനസിക ഘടകങ്ങൾ === ലൈംഗികമായി മറ്റൊരാളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതിൽ ആനന്ദവും സംതൃപ്തിയും കണ്ടെത്തുന്ന ആളുകളിൽ സാമൂഹികവിരുദ്ധമായതും-സ്വതല്പരമായതുമായ മാനസികാവസ്ഥയും, സാമാന്യ പൗരബോധത്തിന് നിരാകാത്തതായ ചിന്താഗതികളും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതായി പഠനങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രാഥമിക സഹജാവബോധം അവരുടെ യുക്തിസഹമായ ചിന്തയെ കീഴടക്കുമ്പോഴാണ് ലൈംഗിക ആക്രമണം ഉണ്ടാകുന്നത്, ലൈംഗിക  ഉത്തേജനം ഈപ്രകാരമുള്ള വ്യക്തികളുടെ പ്രീഫ്രോണ്ടൽ  കോര്ട്ടെക്സിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിനെ നിഷ്പ്രഭമാക്കയും, ഇത്  വിഭ്രാജനപരമായ അസംഘടിത അവസ്ഥയെ അവരിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ പറയുന്നത്, ഇത് ലൈംഗിക സംതൃപ്തി തേടാനുള്ള തെറ്റായ ശ്രമത്തിന്റെ ഫലമായാണ് ഇത്തരം പ്രവൃത്തികൾ ഉണ്ടാകുന്നത്‌, ഇത് അവരുടെ വികാരങ്ങൾ ഉചിതമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ഇത്തരക്കാരുടെയ കഴിവുകേടിനെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു, പലപ്പോഴും ഇത് അനിയന്ത്രിതമായ വികാരങ്ങളും കോപാകുലമായ സാഹചര്യങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്യുവാനുള്ള മാനസിക വിദ്യകളുടെ അഭാവവും, ചിന്തയ്ക്ക് മുൻതൂക്കം കൊടുക്കാതെ സ്വീകരിക്കുന്ന തെറ്റായ മാർഗവുമാണ്, ഇത്തരക്കാരിൽ ഇത് ചാക്രികമാകാനുള്ള സാധ്യതയും വളരെ കൂടുതലാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.csus.edu/indiv/m/merlinos/thornhill.html|title=Why Men Rape by Randy Thornhill and Craig T. Palmer|access-date=|date=|year=2000|archive-date=2019-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190127044807/https://www.csus.edu/indiv/m/merlinos/thornhill.html|url-status=dead}}</ref> ഈ ചാക്രിക ശീലാവൽകരണം പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഘടകങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, ഒന്ന് മാനസികമായി ലൈംഗിക ഉത്തേജനം ലഭിക്കാനുള്ള സാമൂഹികവും വ്യക്തിപരമായതുമായ സാധ്യതകളും മറ്റ് മാനസിക ഇടപെടലുകളുടെ അഭാവവും, രണ്ടാമതായി, ഈ മാനസിക ഉത്തേജനം വ്യക്തികളിൽ സ്വാഭാവികമായി ഉളവാക്കുന്ന ശാരീരിക പ്രതികരണങ്ങളും, അതിന്റെ ആധിക്യം മൂലം, അത്തരം സൂചനകളോടുള്ള ശരീരത്തിന്റെ ചിട്ടപെടൽ (അതിലൂടെ മനസിന്റെയും), മൂന്നാമതായി ഇത് അക്രമിയുടെ യഥാർത്ഥ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവരുടെ വികലമായ മാനസിക ഭാവന നടപ്പിലാക്കാനുള്ള ഇച്ഛാശക്തിയും തീവ്രമായ മാനസികപ്രേരണയും ആണ്, ഇത് വ്യക്തിഗത അവസരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ലൈംഗിക  പ്രേരണകൾ ഫലപ്രദമായി തടയുന്നതിന്, തടയൽ, റദ്ദാക്കൽ, അടിച്ചമർത്തൽ, എന്നി ചിന്താപരമായ സ്വാഭാവിക മാനസിക വിദ്യകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്, ഉദ്ദ്യോഗജനകമായ സൂചനകളെയും, അന്യരുടെ പ്രോത്സാഹനാപരമായ പെരുമാറ്റങ്ങളെയും പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനുള്ള  സാധാരണവും ക്രിയാത്മകവുമായ പ്രതികരണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനമാണ്.<ref name=":0">Rodriguez-Nieto, G., Emmerling, F., Dewitte, M. et al. The Role of Inhibitory Control Mechanisms in the Regulation of Sexual Behavior. Arch Sex Behav 48, 481–494 (2019). https://doi.org/10.1007/s10508-018-1283-7</ref> വ്യക്തിക്കും, സമൂഹത്തിനും അനഭിലഷണീയമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ  ഒഴിവാക്കി ലൈംഗിക സ്വഭാവത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ ഇപ്രകാരമുള്ള  നിരോധിത മൂല്യങ്ങൾ നിർണായകമായ പങ്കു വഹിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ഇപ്രകാരം ലൈംഗിതക നിയന്ത്രിക്കുവാനുള്ള കഴിവുകേട് ഉയർന്ന  ലൈംഗികത ആഗ്രഹത്തിലേക്കും, ഉത്തേജനത്തിലേക്കും  നയിക്കുന്നുവെന്നു പഠനങ്ങൾ അടിവരയിടുന്നു.<ref>{{Cite journal|url=https://doi.org/10.1016/S0149-7634(00)00024-5|doi=10.1016/S0149-7634(00)00024-5|title=The dual control model of male sexual response: A theoretical approach to centrally mediated erectile dysfunction|year=2000|last1=Bancroft|first1=John|last2=Janssen|first2=Erick|journal=Neuroscience & Biobehavioral Reviews|volume=24|issue=5|pages=571–579|pmid=10880822|s2cid=17171265}}</ref> ഇത് ആരോഗ്യകരമായ ലൈംഗിക പ്രാഭിയത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം, സമതുലിതമായ മാനുഷിക ബന്ധങ്ങൾ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിലും, സാമൂഹിക ക്ഷേമം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നതിലുള്ള നിർണായകമായ പങ്കിനെ സാക്ഷ്യപെടുത്തുന്നു.<ref name=":0" /> വിദഗ്ദ്ധരുടെ നിഗമനത്തിൽ ഇക്കൂട്ടർക്ക് മനോരോഗമോ, സാഡിസം പോലെയുള്ള മനോവൈകല്യങ്ങളോ, വ്യക്തിത്വത്തിലെ അപാകതകളോ ഉണ്ടായിരിക്കാമെന്നതാണ്. കടുത്ത അക്രമവാസനയും, അനന്തരഫലങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു വേവലാതിയും കൂടാതെ പ്രവൃത്തികളിലേർപ്പെടുന്നതും ഇക്കൂട്ടരിൽ സാധാരണമാണ്. വൈകാരികമായ ബന്ധങ്ങളിലെ തകർച്ചയും, മറ്റുള്ളവരുമായി ഒത്തുപോകുവാൻ കഴിയാത്തതും, സന്തോഷകരമായ ലൈംഗികജീവിതം നയിക്കാനോ, ചിലപ്പോൾ പങ്കാളിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കാത്തതോ, ലൈംഗികശേഷിക്കുറവുമൊക്കെ ഇത്തരത്തിലുള്ള  കുറ്റവാളികളുടെ  പ്രത്യേകതയാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ വേദന മനസ്സിലാക്കുവാനോ, അവരുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് കാര്യങ്ങൾ നോക്കിക്കാണുവാനുള്ള കഴിവും ഇവർക്ക് കുറവായിരിക്കും. താനെന്തെങ്കിലും തെറ്റു ചെയ്തുവെന്നോ, തന്റെ പ്രവൃത്തിമൂലം ഇരയ്ക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉണ്ടാകുമെന്നോ ഇവർ ചിന്തിക്കാറില്ല. ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ പൂർണമായും വളച്ചൊടിക്കുകയും (ഇര ആണ് കാരണം), നിഷേധിക്കുവാനായിരിക്കും ഇവർ താത്പര്യപ്പെടുക. അങ്ങനെയുള്ളവുർ കുടുതലും ഓറൽ-അഗ്ഗ്രസിവ് പേഴ്സണാലിറ്റി (ഓറൽ സാഡിസ്റ്റിക്) ഉള്ളാവൂർ ആയിരിക്കും, താൻ പറയുന്നത് ഏറ്റില്ലെങ്കിൽ സഹവർത്തിത്തോടുള്ള പീഡനം തുടരുന്നതിനു അത് ഒരു തമാശായി ഇവർ ചിത്രീകരിക്കും. പൊതുവെ സാമൂഹിക വൃത്തങ്ങളിൽ, മറ്റുള്ളവരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതായുള്ള മനോകല്പനകൾ പദ്ദതികരിക്കുന്നതിലും, നടപ്പാക്കുന്നതിലും ഇവർ താത്പര്യം കാണിക്കാറുണ്ടെന്നതും വളരെ പ്രാധാന്യത്തോടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് ആണ്. ചില കടുത്ത വ്യക്തിത്വ വൈകല്യമായും, മാനസിക രോഗങ്ങളുമായും ഇത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളോട് വെച്ചുപുലർത്തുന്ന വെറുപ്പും പകയും, അമർത്തിവെച്ച ലൈംഗികവികാരങ്ങൾ, ആഗ്രഹപൂർത്തീകരണത്തിനുള്ള അവസരമില്ലായ്മകൾ, സ്ത്രീപുരുഷബന്ധത്തെ പറ്റിയുള്ള വികലമായ അറിവുകൾ, ദുർബലരെ എളുപ്പം കീഴ്പ്പെടുത്താനാകുമെന്ന ചിന്ത തുടങ്ങിയവ ബലാത്കാരങ്ങൾക്ക് വഴിതെളിയിക്കുന്നു. പക്ഷേ, പീഡിപ്പിക്കുന്നവരിൽ ലൈംഗികാസ്വാദനത്തെക്കാളും കീഴടക്കാനുള്ള മനോഭാവമാണ് സാധാരണയായി മുന്നിട്ടുനില്ക്കാറുള്ളത്. ഇങ്ങനെയുള്ളവർക്ക് സ്ത്രീയെ കീഴ്‌പ്പെടുത്തി, കോപം പ്രകടിപ്പിക്കാനും, തന്റെ ഉള്ളലിലെ ശൂന്യവാസത്തെ നിരാകരിക്കുവാനും, തന്റെ സ്വത്വത്തെ കുറിച്ചുള്ള ആത്മ-വിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കുവാനുള്ള മാർഗ്ഗമാണ് ബലാത്സംഗം. അനുചിതമായ  വസ്ത്രധാരണം ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾക്ക് കാരണം ആകാറുണ്ട്, അത്തരം വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നവരുടെ  സാന്നിധ്യം  ആളുകൾക്കിൽ  ഉണ്ടാകുന്ന ലൈംഗിക അലോസരത്തിനു (Sexual Annoyance) ഒരു  കാരണമാണ്. അതിൽ  മറ്റുള്ളവർക്ക്  അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുന്ന  വിധത്തിൽ  അല്ലെങ്കിൽ  പ്രകോപനപരമായ  വസ്ത്രങ്ങൾ  ധരിക്കുന്നതു  ഉൾപ്പെടുന്നു. അത്  ഇത്തരക്കാരെ അനാവശ്യ  ശ്രദ്ധയിലേക്കോ, ലൈംഗിക-വസ്തുനിഷ്ഠതയിലേക്കു നയിച്ചേക്കാം. മനഃശാസ്ത്രപരമായി പ്രകോപരമായ വസ്ത്രധാരണത്തിലൂടെ സ്ത്രീകൾ സ്വന്തം സ്വത്തിലുള്ള ആത്മാഭിമാനക്കുറവ് നികത്താനും, ഫ്രോയിഡിൻ കാഴ്ചപ്പാട് പ്രകാരം ഇത് ആദ്യം അമ്മയോടോ, അമ്മയുടെ സ്ഥാനത്തുള്ളവോരോടുള്ള മറുതലിപ്പും, ഒരുതരം ശ്രദ്ധയാകര്ഷിക്കാനും മറ്റും ആണ് ഇവർ ഇപ്രകാരമുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നത്. ഇത് ഇത്തരക്കാർ മിക്കപ്പോഴും മനപൂർവ്വമല്ലാത്തതും, ചുറ്റുപാടുകൾ മനസിലാക്കി പക്വതയോടെ സമൂഹത്തിലിടപെടാനുള്ള അവരുടെ കഴിവുകുറവുമൊക്കെയാണ് ഇതിന് കൂടുതലും കാരണമാകുന്നത്. ഒരു വെക്തി വസ്ത്രത്തിലൂടെ അവരുടെ ലൈംഗികത പ്രകടിപ്പിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തു എന്നത് പരിഗണിക്കാതെ തന്നെ, എല്ലാവരും സുരക്ഷിതത്വവും, മാനുഷിക ബഹുമാനവും അനുഭവിക്കാൻ  അർഹരാണെന്നു എന്നത് ബഹുമാനിക്കാത്തു ഇത്തരമുള്ള ജീവൻ  അപകടപ്പെടുത്തുന്ന കേസുകളിൽ ഒരു ശക്തമായ കാരണമാകാരമുണ്ട്. മിക്കപ്പോഴും ശാരീരിക സൗന്ദര്യാം പ്രകടമാകുന്ന വസ്ത്രധാരണരീതിയോ, ചില ചേഷ്ടകളോ തന്നോട് ലൈംഗികബന്ധം പുലർത്താൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നുവെന്നതിനുള്ള ലക്ഷണമായി പീഡന സ്വാഭാവമുള്ളവർ  തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു, ഇത് [[:en:_Signalling_theory|സൂചന സിദ്ധാന്തത്തിൽ]] പറയുന്ന സൂചനകളുടെ തർജ്ജമയാണ് വെളിവാകുന്നത്. ചിലർക്ക് തന്റെ പുരുഷത്തിന്റെ പ്രകടമായ അനുഭവം ലൈംഗീതിക (മലയാള സിനിമയുടെ ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ തുളത്തിരുകിയിട്ടുള്ള) അനുഭവങ്ങളുടെ ബലമാണ് എന്നുള്ള മിഥ്യാധാരണകൾ ബലാത്സംഗം ചെയ്യുവാൻ പ്രചോദനമാകുന്നു. ഒരു വെക്തി അനുഭവിച്ച ചെറുപത്തിലുള്ള ലൈംഗികചൂഷണങ്ങളും മറ്റുള്ളവരെ പീഡിപ്പിക്കാനുള്ള താത്പര്യത്തെ അവരിൽ ജനിപ്പിക്കാറുണ്ട്. സ്വയംനിയന്ത്രണം നഷ്ടമാവുന്നതും, സാമൂഹികമായ അതിരുകൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുവാൻ കഴിയാത്തതും, സ്ത്രീകളുടെ ബന്ധങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മാ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പ്രവർത്തികൾ തെറ്റായ രീതിയിൽ മനസിലാക്കുന്നതും, അവരുടെ ലൈംഗിക തലപര്യത്തെ പറ്റിയും, വിവാഹത്തിന് മുമ്പുള്ളതോ, വിവാഹേതര  മാർഗങ്ങളെ പറ്റിയുമുള്ള അശാസ്ത്രീയവും, തെറ്റായതുമായ ചിന്താഗതികളും ഇത്തരക്കാരിൽ സർവ സാധാരണമാണ്. === സാംസ്കാരിക ഘടകങ്ങൾ === ചില സമൂഹങ്ങളിൽ, ലൈംഗികതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് പലപ്പോഴും സെൻസിറ്റീവ് വിഷയമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ സാംസ്കാരിക വീക്ഷണം ചിലപ്പോൾ ആരോഗ്യകരമായ ലൈംഗികതയെയും ബന്ധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള തുറന്ന സംഭാഷണങ്ങളെ തടസ്സപ്പെടുത്തിയേക്കാം. കൂടാതെ, നിർദ്ദിഷ്ട സന്ദർഭങ്ങൾക്ക് പുറത്ത് ലൈംഗിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് ധാർമ്മികമായി തെറ്റാണെന്ന് ചില കമ്മ്യൂണിറ്റികളിൽ പ്രബലമായ വിശ്വാസം നിലനിൽക്കുന്നു. പാരമ്പര്യത്തിൽ വേരൂന്നിയ ഈ ചിന്താഗതിക്ക് കൂടുതൽ സന്തുലിതവും മാന്യവുമായ ലിംഗ ചലനാത്മകതയിലേക്കുള്ള പുരോഗതിയെ തടയിടാനുളള സാധ്യത ഏറെയാണ്. ഇത് ചില ആൺകുട്ടികളും, പെൺകുട്ടികളും   ഇതിനു എതിരെ മത്സരിക്കുവാനും, ഈ സ്വന്തതന്ത്ര്യം നേടിയെടുക്കാവാനുള്ള ഒരു പോംവഴി ആകാറുണ്ട്. സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും സാമൂഹിക മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വതന്ത്രമായി ഇടപഴകുന്നതിൽ നിന്ന് നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, അത് പരസ്പര ധാരണയുടെ വികാസത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും തെറ്റിദ്ധാരണകൾക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്യും. പുരുഷാധിപത്യ സമൂഹങ്ങളിൽ, ഈ വിശ്വാസ സമ്പ്രദായം ദോഷകരമായ സ്റ്റീരിയോടൈപ്പുകളെ കൂടുതൽ ശാശ്വതമാക്കുന്നു രീതിയിൽ ശാക്തീകരിക്കുന്നു, സ്ത്രീകളെ ദുർബലരായും, ഇരകളായും പുരുഷന്മാരെ പിന്തുടരുന്നവരായും ഗുരുതരമായ രീതിയിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അത്തരം ധാരണകൾ ചൂഷണത്തിനും ദുരുപയോഗത്തിനും ഇടയാക്കുകയാണ് ചെയുന്നത്. ലൈംഗികതയോടും, ലിംഗഭേദത്തോടും കൂടുതൽ പ്രബുദ്ധമായ ഒരു സമീപനം വളർത്തിയെടുക്കേണ്ടത് നിർണായകമാണ്, ശാസ്ത്രീയമായ ധാരണയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒന്ന്. ഈ പ്രശ്‌നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ കഴിയുന്ന സമഗ്രമായ ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസ പരിപാടികൾ ഇന്ത്യയിൽ ഇതുവരെ വ്യാപകമായി നടപ്പിലാക്കിയിട്ടില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഇത് ആരോഗ്യകരമായ ബന്ധങ്ങളും ലൈംഗികതയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവുള്ള വീക്ഷണങ്ങളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള അവസരയില്ലായിമയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. === സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ച === വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ വളർച്ചയോടെ ചെറിയ കുട്ടികൾ ശാസ്ത്രീയമായി ലൈംഗികത എന്താണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നതിനു മുൻപുതന്നെ ലൈംഗികചിത്രങ്ങൾ കാണുകയും കൂട്ടുകാരിൽ നിന്നോ ചിലപ്പോൾ മുതിർന്നവരിൽ നിന്നോ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന അറിവുകൾ നേടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ലൈംഗികതയെക്കുറിച്ച് തെറ്റായ ധാരണകൾ ഉണ്ടാകാൻ കാരണമാവുകയും മനസിലാക്കിയതെല്ലാം അന്ധമായി അനുകരിക്കാനുള്ള താത്പര്യം ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അത് ലൈംഗിക കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. കൗമാരപ്രായത്തിൽ കുട്ടികളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സ്വാഭാവികമായ കൗതുകങ്ങൾ പോലും ചിലപ്പോൾ ഇത്തരം പരീക്ഷണങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അവരെ പ്രേരിപ്പിച്ചേക്കാം. മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്നോ അദ്ധ്യാപകരിൽ നിന്നോ മറ്റ് ആരോഗ്യവിദഗ്ധരിൽ നിന്നോ ശരിയായ അറിവ് ലഭിക്കാത്തതും, ശാസ്ത്രീയമായ ലൈംഗിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ അഭാവവും പ്രശ്നം കൂടുതൽ വഷളാക്കാറുണ്ട്. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|2}} {{rape}} [[വർഗ്ഗം:ലൈംഗികത]] [[വർഗ്ഗം:കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സ്ത്രീകൾക്ക് എതിരായ അതിക്രമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബലാത്സംഗം]] m7ziaq62stpodd7wim9epsq73nwe5uy 0 137836 4630947 4628817 2026-06-17T19:39:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630947 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Security hacker}} [[File:Backlit keyboard.jpg|thumb|ഇരുണ്ട മുറിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഹാക്കറിൻറെ ചിത്രം]] ഉത്സാഹശീലരായ കമ്പ്യൂട്ടർ വിദഗ്ദ്ധരെയാണ് ഹാക്കർ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്<ref>http://www.webopedia.com/TERM/H/hacker.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 1960 കളിൽ മസ്സാച്ചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി (MIT) യുടെ ടെക് മോഡൽ റെയിൽറോഡ്‌ ക്ലബ്‌ (TMRC) ലും എംഐറ്റി(MIT)ആർട്ടിഫിഷൽ ഇൻറലിജൻസ് ലബോറട്ടറിയിലുമാണ് ഈ വാക്ക് ഉദയം ചെയ്തത്<ref>http://www.sptimes.com/Hackers/history.hacking.html</ref>. ഹാക്കർ എന്ന വാക്കിൻറെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് RFC 1392 പറയുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: " ''ഒരു സിസ്റ്റത്തിൻറെയോ കമ്പ്യൂട്ടറിൻറെയോ കമ്പ്യൂട്ടർ നെറ്റ്‌വർക്കിൻറെയോ ആന്തരികപ്രവർത്തനങ്ങളേക്കുറിച്ച് താത്പര്യവും ആഴത്തിൽ അതിനേക്കുറിച്ച് അറിവ് നേടുന്നതിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നവരെയുമാണ് ഹാക്കർ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്'' ". ഇവർ കുറ്റവാളികളോ കള്ളൻമാരോ അല്ല. ഇൻറർനെറ്റും വെബും ഹാക്കർമാരുടെ സംഭാവനയാണ്. സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പ്രസ്ഥാനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത് ഇവരാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.gnu.org/gnu/thegnuproject.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-12-24 |archive-date=2023-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230707123532/http://www.gnu.org/gnu/thegnuproject.html |url-status=dead }}</ref>. എന്നാൽ 1980കൾക്ക് ശേഷം മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ കമ്പ്യൂട്ടർ കുറ്റവാളികളെയാണ് ആ പേരിൽ വിളിക്കുന്നത്. മാധ്യമങ്ങൾ ഇത് ശക്തമായി പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ ഹാക്കർ എന്നതിന് വേറൊരർത്ഥം ഉണ്ടെന്നു പോലും കൂടുതലാളുകൾക്കും അറിയില്ല. അസാധാരണ മാർഗങ്ങളുപയോഗിച്ച് [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശൃംഖല|കമ്പ്യൂട്ടർ ശൃംഖലകളിലേക്ക്]] പ്രവേശിക്കുന്നവരെ നെറ്റ്‌‌വർക്ക് ഹാക്കർ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ജനകീയമായി ഹാക്കർ എന്നതുകൊണ്ട് നെറ്റ്‌‌വർക്ക് ഹാക്കർമാരെ ഉദ്ദേശിക്കാറുണ്ട് (ബഹുവചനം: ഹാക്കർമാർ). വിവിധ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായാണ്‌ ഹാക്കർമാർ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ==നിർവചനങ്ങൾ== ഹാക്കർമാരെ രണ്ടു തരത്തിലാണ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്, "ഹാക്കർ" എന്ന പദത്തിന് രണ്ട് നിർവചനങ്ങൾ ഉണ്ട്: # സാങ്കേതികവിദ്യ നിയമാനുസൃതമായി ഉപയോഗിക്കുകയും ഒപ്പം പ്രോഗ്രാമിങ് ഉപവിഭാഗവും. # കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷയെ തകർക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരാൾ,ദോഷകരമായ ആവശ്യത്തിനായി അങ്ങനെ ചെയ്തെങ്കിൽ ആ വ്യക്തിയെ ഒരു ക്രാക്കർ<ref>{{cite web|url=https://tools.ietf.org/html/rfc1983 |title= Internet Users' Glossary |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160605204821/https://tools.ietf.org/html/rfc1983 |archivedate=2016-06-05}}[[Request for Comments|RFC]] 1983</ref> എന്നു വിളിക്കാം. ഇന്ന്, "ഹാക്കർ" എന്ന മുഖ്യധാരാ ഉപയോഗം മിക്കവാറും കമ്പ്യൂട്ടർ കുറ്റവാളി കളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, 1980 കൾ മുതൽ ഈ പദം സാമാന്യമായി ഉപയോ ഗിച്ചു വരുന്നു. ഹാക്കറമാരെ വിളിക്കുന്ന "സ്ക്രിപ്റ്റ് കിഡ്ഡീസും" ഉൾപ്പെടുന്നു, മറ്റുള്ളവർ എഴുതിയ പ്രോഗ്രാമുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അവർ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലേക്ക് കടക്കുകയും, അവർ ജോലി ചെയ്യുന്ന രീതികളെക്കുറിച്ച് വളരെക്കുറച്ച് അറിവുള്ള വരുമാണ് സ്ക്രിപ്റ്റ് കിഡ്ഡീസ്. ഈ ഉപയോഗം വളരെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു, ഇതിന് വ്യത്യസ്ത അർഥങ്ങൾ ഉള്ളതായി പൊതുജനങ്ങൾക്ക് അധികമൊന്നും അറിയില്ല.<ref>{{cite web|last1=Yagoda|first1=Ben|title=A Short History of "Hack"|url=http: //www.newyorker.com/tech/elements/a-short-history-of-hack|publisher=The New Yorker|accessdate=November 3, 2015}}</ref>ഹാക്കർമാർ കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ഹാക്കർമാരെന്ന് സ്വയം പദവി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്ന സമയത്ത്, പ്രോഗ്രാമിങ് ഉപവിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ കമ്പ്യൂട്ടറിലേക്കുള്ള നുഴഞ്ഞു കയറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉപയോഗത്തെ തെറ്റായി കണക്കാക്കുന്നു, സെക്യൂരിറ്റി ബ്രേക്കറെ "ക്രാക്കറുകൾ" എന്ന് വിളിക്കുന്നതിലൂടെ അവർ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഊന്നിപ്പറയുന്നു (സേഫ്ക്രാക്കറിന് സമാനമായത്). സാധാരണയായി വിവാദം ഉണ്ടാവുന്നത് വാദങ്ങൾക്കനുസിരിച്ചാണ്. നല്ല അർത്ഥത്തിലാണ് ഹാക്കർ എന്ന പദം യഥാർത്ഥത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, അതായത് ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിന് സാമർത്ഥ്യം ഉപയോഗിക്കുക. എന്നാൽ, അത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ദശാബ്ദങ്ങളോളം ഈ പദത്തിൻറെ അർത്ഥം മാറ്റി കമ്പ്യൂട്ടർ ക്രിമിനലുകളെ കാണിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://tools.ietf.org/html/rfc1392 |title= Internet Users' Glossary |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160516153012/https://tools.ietf.org/html/rfc1392 |archivedate=2016-05-16}}[[Request for Comments|RFC]] 1392</ref> സുരക്ഷാ സംബന്ധമായ ഉപയോഗം കൂടുതൽ വ്യാപകമായി പ്രചരിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ഈ അർത്ഥം കുറഞ്ഞുവന്നു. ജനകീയ ഉപയോഗത്തിലും മാധ്യമങ്ങളിലും, "കമ്പ്യൂട്ടർ ഇൻട്രുഡേഴ്സ്" അല്ലെങ്കിൽ "കമ്പ്യൂട്ടർ കുറ്റവാളികൾ" എന്ന പദത്തിൻറെ ഇന്നത്തെ വാക്കാണ്.(ഉദാഹരണത്തിന്, "[[ഇന്റർനെറ്റ്|ഇൻറർനെറ്റ്]] ഹാക്കർ" മാർച്ചിൽ സംസ്ഥാന ഗവൺമെൻറിൻറെ സെക്യൂരിറ്റി സിസ്റ്റങ്ങൾ വഴി കടന്നുപോയി.) കമ്പ്യൂട്ടർ ആവേശഭരിതരുടെ (ഹാക്കർ കൾച്ചർ) കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ, പ്രാഥമികമായി അർഥമാക്കുന്നത് പ്രത്യേകിച്ചും ബുദ്ധിമാനായ ഒരു പ്രോഗ്രാമറുടെ അല്ലെങ്കിൽ സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധൻറെ അനുമാനത്തിൻറെ ഒരു പ്രതീകമാണ്. (ഉദാഹരണത്തിന്, "[[ലിനക്സ് കെർണൽ|ലിനക്സിൻറെ]] സ്രഷ്ടാവായ [[ലിനസ്‌ ബെനഡിക്റ്റ്‌ ടോർവാൾഡ്സ്‌|ലിനസ് ടോർവാൾഡ്സ്]] ഒരു ഹാക്കർ ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.") ടെക്നിക്കൽ കമ്യൂണിറ്റിയിലെ ഒരു വലിയ വിഭാഗം ഈ വാക്കിൻറെ "ശരിയായ" ഉപയോഗം എന്നാണ് പ്രസ്താവിക്കുന്നത് (താഴെയുള്ള ജാർഗോൺ ഫയൽ നിർവ്വചനം കാണുക). മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് ഈ പദത്തിൻറെ നിലവിലെ ഉപയോഗം 1980 കളുടെ തുടക്കം മുതൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരിക്കാം. 1983 ൽ മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ ഈ കാലഘട്ടത്തെ വിശാലമായ സമൂഹത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, കമ്പ്യൂട്ടർ സമൂഹത്തിൽ പോലും "ഹാക്കിങ്" എന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ നുഴഞ്ഞ്കയറ്റത്തെപ്പറ്റി പരാമർശിക്കുന്നു എന്നത്, ഈ വാക്കിൻറെ പ്രത്യേക നിർവചനമല്ല. കമ്പ്യൂട്ടർ കമ്യൂണിറ്റി അവരുടെ സാങ്കേതികഭാഷ വ്യത്യാസപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി. നിയമവിരു ദ്ധമായ പ്രോഗ്രാമർ സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ള ഹാക്കർമാർക്കും കമ്പ്യൂട്ടർ ബ്രേക്ക്-ഇന്നുകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നവർക്കും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം നിലനിർത്താനുള്ള ശ്രമമാണ് "ക്രാക്കർ" തുടങ്ങിയ പദപ്രയോഗം നിലവിൽ വന്നത്. "ബ്ലാക്ക് ഹാറ്റ്", "വൈറ്റ് ഹാറ്റ്", "ഗ്രേ ഹാറ്റ്" തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, കമ്പ്യൂട്ടറു കളുലുള്ള നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിനെതിരായ നിയമങ്ങൾ നിലവിൽ വന്നപ്പോഴാണ്. ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയമപരമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്നും വേർതിരി ച്ചറിയാൻ വേണ്ടി രൂപപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, സ്ഥിരമായി ഈ വാക്കിൻറെ നെറ്റ് വർക്ക് വാർത്ത ഉപയോഗം പ്രഥമമായും ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ്, യഥാർത്ഥ അർത്ഥം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിനും വേർതിരിച്ചറിയുന്നതിനും സാങ്കേതിക വിഭാഗത്തിൻറെ ശ്രമം ഉണ്ടെങ്കിലും, ഇന്ന് മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളും പൊതു ജനങ്ങളും കമ്പ്യൂട്ടർ ക്രിമിനലുകൾ ആയി വിവരിക്കുന്നത് തുടരുകയാണ്, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ എല്ലാ സങ്കീർണ്ണ തലങ്ങളോടും, കുറ്റവാളി എന്ന വ്യംഗ്യാർ ത്ഥത്തിലല്ലാതെ "ഹാക്കർമാർ" എന്ന് സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കാറുമില്ല. മീഡിയയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് ഈ വ്യത്യാസത്തെക്കുറിച്ച് അറിയില്ല, [[ലിനസ്‌ ബെനഡിക്റ്റ്‌ ടോർവാൾഡ്സ്‌|ലിനസ് ടോർവാൾഡ്സ്]], [[സ്റ്റീവ് വോസ്നിയാക്ക്]] എന്നിവരെ പോലുള്ളവർ നിയമാനുസൃ തമായ "ഹാക്കർമാർ" സംഘം ചേരുന്നു, അതിനൊപ്പം കുറ്റവാളികളായ "ക്രാക്കേഴ്സും" ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="A who's who of hackers">{{cite web|last=DuBois|first=Shelley|title=A who's who of hackers|url=http://tech.fortune.cnn.com/2011/06/16/a-whos-who-of-hackers/|work=Reporter|publisher=Fortune Magazine|accessdate=19 June 2011|archive-date=2011-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110619062251/http://tech.fortune.cnn.com/2011/06/16/a-whos-who-of-hackers/|url-status=dead}}</ref> തത്ഫലമായി, നിർവചനം ഇപ്പോഴും ചൂടായ വിവാദത്തിന് വിഷയമാണ്. വിശാലമായ ആധിപത്യം പുലർത്തുകയും, ആക്ഷേപരീതിയിലുള്ള വ്യംഗ്യാർത്ഥം ഉള്ള ആ പദത്തെ പലരും എതിർക്കുന്നു, സാംസ്കാരിക അസ്‌പഷ്‌ടഭാഷണം വിപരീതാർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചു,<ref>{{cite web|url=http://tmrc.mit.edu/hackers-ref.html |title=TMRC site |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060503072049/http://tmrc.mit.edu/hackers-ref.html |archivedate=2006-05-03}}</ref> ഒരു ഹാക്കർ ആയി സ്വയം തിരിച്ചറിയു കയും ചെയ്യുന്നവർ ഉൾപ്പെടെ. സമീപകാലത്ത് കൂടുതൽ വ്യത്യസ്തമായ ഇതര പദങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പല വക്താക്കളും സോഫ്റ്റ് വെയറിലും ഹാർഡ് വെയറി ലുമുള്ള സുരക്ഷ പിഴവുകളെ മുതലാക്കുന്ന കുറ്റവാളികളെയും മറ്റുള്ളവരെയും വിവക്ഷിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവർ സാധാരണ ജനകീയ ഉപയോഗത്തെ പിന്തുടരുന്നതിന് മുൻഗണന നൽകുന്നുണ്ട്. പൊതുജനങ്ങളിൽ ഈ രൂപകൽപന വളരെ സങ്കീർണ്ണവും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുമെന്നും വാദിക്കുന്നു. വിവാദം തുടരുമ്പോഴും ഒരു ന്യൂന പക്ഷം ഈ രണ്ട് സൂചനകളിലും ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്, ഏത് സാഹചര്യ ത്തിൽ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് എന്ന് അത് വ്യക്തമാക്കുന്നു (അല്ലെങ്കിൽ അവ്യക്തമായവയെ വിട്ടേക്കുക). എന്നിരുന്നാലും,നെഗറ്റീവ് നിർവചനം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നതിന് നിരവധി വർഷ ങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഹാക്കറുടെ നല്ല നിർവചനം വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, അതിനാൽ "ഹാക്കർ" ഒരു പ്രമാണവാക്യം മാത്രമായി കാണപ്പെടാം, കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലെ അംഗങ്ങളായി സാങ്കേതിക അവബോധം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന വരെ തിരിച്ചറിയുകയും (പ്രതേകിച്ച് നുഴഞ്ഞുകയറുന്ന അർത്ഥത്തെ എതിർക്കുന്നു), അതേസമയം, സോഫ്റ്റ് വെയർ വ്യവസായ നിർമ്മാതാക്കളുടെ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായം മൂലം സോഫ്റ്റ് വെയർ ഡിസൈനറമ്മാർ ഹാക്കർമാരായി അറിയ പ്പെടാൻ പാടില്ല, കാരണം പല വ്യവസായങ്ങളിലും ഈ വാക്ക് നെഗറ്റീവ് അർത്ഥത്തിലാണ് കാണുന്നത്. ഒരു സാധ്യമായ ഇടത്തരം ഗ്രൗണ്ട് പൊസിഷൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നത്, വ്യത്യസ്തമായ കാരണങ്ങളാൽ ഹാക്കർ ഉപയോഗിക്കുന്ന വൈദഗ്ദ്ധ്യവും ഉപകരണങ്ങളും ശേഖരിക്കുന്നതിന് "ഹാക്കിംഗ്" എന്ന നിരീക്ഷണം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ലോക്ക് നിർമ്മിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സമാനത, പ്രത്യേകിച്ചും ലോക്ക് അഴിക്കുന്നതിൽ,നല്ലതിനോ തിന്മയ്ക്കോ വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു വൈദഗ്ദ്ധ്യം ആണ്. ഈ താരതമ്യത്തിൻറെ പോരായ്മ സ്ക്രിപ്റ്റ് കിഡ്ഡീസിനെ ഉൾപ്പെടുത്തലാണ്. "ഹാക്കർ" എന്ന പ്രചാരത്തിലുള്ള ഉപയോഗത്തിൽ, ഒരു അടിസ്ഥാന വൈദഗ്ദ്ധ്യവും അറിവില്ലായ്മയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും. ചില സമയങ്ങളിൽ, "ഹാക്കർ" എന്നത് "അസാധാരണവും അനന്യവുമായ വ്യക്തിത്വമുള്ളയാൾ" എന്നതിന് സമാനമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു: "ഒരു യഥാർത്ഥ ഹാക്കർ ഒരു സമൂഹ ജീവി അല്ല. അവൻ രാത്രി മുഴുവൻ തങ്ങാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഒരു വ്യക്തിയാണ്, അദ്ദേഹവും യന്ത്രവും വിദ്വേഷം വളർത്തുന്ന ബന്ധത്തിൽ ... അവർ ബുദ്ധിപരമായി പെരുമാറുന്ന കുട്ടികൾ തന്നെയാണെങ്കിലും പരമ്പരാഗത ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ താല്പര്യമില്ല [...] ഇത് പരിഹാസത്തിൻറെ ഒരു പദവും ആത്യന്തിക പ്രശംസയും കൂടിയാണ്. " ഫ്രെഡ് ഷാപിറോ കരുതുന്നത് "ഹാക്കർമാരുടെ പൊതുവായ സിദ്ധാന്തം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു നിർവികാര പദവും ക്ഷുദ്രക സങ്കൽപ്പങ്ങളും ആയിരുന്നു, പിൽക്കാലത്ത് കുടിലത നിറഞ്ഞതായിരുന്നു ആ വാക്ക്." 1963 ൽ എംഐടിയിൽ ക്ഷുദ്രകരമായ വ്യംഗ്യാർത്ഥം ഉണ്ടായിരുന്നതായി അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി (എം.ഐ.ടി വിദ്യാർത്ഥി പത്രമായ ദി ടെക് ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട്), അക്കാലത്ത് [[ടെലിഫോൺ]] ശൃംഖലയുടെ അനധികൃത ഉപയോക്താക്കളെ പരാമർശിച്ചു, <ref name="shapiro">Fred Shapiro: [http://listserv.linguistlist.org/cgi-bin/wa?A2=ind0306B&L=ads-l&P=R5831&m=24290 Antedating of "Hacker"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071025200829/http://listserv.linguistlist.org/cgi-bin/wa?A2=ind0306B&L=ads-l&P=R5831&m=24290 |date=2007-10-25 }}. ''American Dialect Society Mailing List'' (13. June 2003)</ref><ref>{{cite web|title=The Origin of "Hacker"|url=http://imranontech.com/2008/04/01/the-origin-of-hacker/|postscript=<!--None-->}}</ref> ഇന്നത്തെ കമ്പ്യൂട്ടർ സെക്യൂരിറ്റി ഹാക്കർ ഉപഘടകങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ച പ്രെരേക്കർ (ടെലികമ്യൂണിക്കേഷൻ സംവിധാനങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, പ്രത്യേകിച്ച് സൗജന്യ കോളുകൾ ലഭിക്കുന്നതിന്.) പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ. ==മാതൃകകൾ== ===ഹാക്കർ സംസ്കാരം=== 1960 കളിൽ മസാച്ചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി (എംഐടി) ടെക്ക് മോഡൽ റയിൽ റോഡ് ക്ലബ് (TMRC), <ref>{{cite web|url=https://slice.mit.edu/2015/04/06/happy-birthday-hack/|title=Happy 60th Birthday to the Word "Hack"|last=London|first=Jay|date=6 April 2015|accessdate=16 December 2016|archive-date=2016-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20160507193534/https://slice.mit.edu/2015/04/06/happy-birthday-hack/|url-status=dead}}</ref> എം.ഐ.ടി. [[കൃത്രിമ ബുദ്ധി|ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇൻറലിജൻസ്]] <ref>{{cite web|url=http://www.catb.org/~esr/writings/cathedral-bazaar/hacker-history/ar01s02.html|title=The Early Hackers|last=Raymond|first=Eric|authorlink=Eric S. Raymond|date=25 August 2000|work=A Brief History of Hackerdom|publisher=Thyrsus Enterprises|accessdate=6 December 2008}}</ref> ലബോറട്ടറി എന്നിവയിൽ നിന്നും ഉൽസാഹികളായ കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമർമാരേയും സിസ്റ്റം ഡിസൈനർമാരുടേയും ഒരു സമൂഹത്തിൽ നിന്നും ഹാക്കർ സംസ്കാരം രൂപപ്പെട്ടു. ഹോബിയയിസ്റ്റ് ഹോം കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലേക്ക് ആശയം വികസിപ്പിച്ചു, 1970 കളുടെ അവസാനത്തിൽ ഹാർഡ് വെയറിൽ ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിച്ചു (ഉദാഹരണത്തിന്, ഹോംബ്രൂ കമ്പ്യൂട്ടർ ക്ലബ്ബ്)<ref>Levy, part 2</ref> 1980 കളിലും 1990 കളിലും സോഫ്റ്റ് വെയറിലും മറ്റും (വീഡിയോ ഗെയിമുകൾ, <ref>Levy, part 3</ref> സോഫ്റ്റ് വെയർ ക്രാക്കിംഗ്, ഡെമോസിൻ). പിന്നീട് ആർട്ട്, ലൈഫ് ഹാക്കിംഗ് തുടങ്ങിയ നിരവധി പുതിയ നിർവ്വചനങ്ങളുണ്ടായി. ===ലക്ഷ്യങ്ങൾ=== ഹാക്കർമാർ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലേക്കും നെറ്റ് വർക്കുകളിലേക്കും കടന്നുവരാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിൻറെ സാധ്യതകൾ എന്ന നിലയിൽ നാലു പ്രാഥമിക ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ആദ്യം, ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് നമ്പറുകൾ മോഷ്ടിക്കുന്നതോ ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതോ ആയ പ്രത്യേക ഉദ്ദേശത്തോടെയുള്ള ഹാക്കിങ് സംവിധാനങ്ങൾ ഹാക്കർക്ക് ഒരു ക്രിമിനൽ സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാകും. രണ്ടാമതായി, നിരവധി ഹാക്കർമാർ അവരുടെ പ്രശസ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കും, ഹാക്കർ ഉപസംസ്കാരത്തിനുള്ളിൽ, അവർ നിർവ്വചിച്ച വെബ്സൈറ്റുകൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ വികൃതമാക്കുകയോ ചെയ്യും, വേറെ ചില തെളിവുകൾ അവർ ഒരു പ്രത്യേക ഹാക്കിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നതിന് തെളിവാണ്. മൂന്നാമതായി, കോർപ്പറേറ്റ് ചാരസംഘടന കമ്പോളത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് മോഷ്ടിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കുന്ന ഉല്പന്നങ്ങളോ സേവനങ്ങളോ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന് കമ്പനികളെ അനുവദിക്കുന്നു. നാലാമതായി, സ്റ്റേറ്റ് സ്പോൺസേർഡ് ആക്രമണങ്ങൾ സൈബർസ്പേസ്, അല്ലെങ്കിൽ, നടത്തിയിട്ടുള്ള യുദ്ധസമയത്തെ രഹസ്യാന്വേഷണ ശേഖരണ ഓപ്ഷനുകൾ രാഷ്ട്രങ്ങൾ നൽകുന്നു. <ref>Lloyd, Gene. "Developing Algorithms to Identify Spoofed Internet Traffic". Colorado Technical University, 2014</ref> ===അതിക്രമിക്കലുകളും വ്യത്യാസങ്ങളും=== പ്രോഗ്രാമറുടെ ഉപസംസ്ക്കാരവും കംപ്യൂട്ടർ സെക്യൂരിറ്റി ഹാക്കറും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന അടിസ്ഥാന വ്യത്യാസം ഇവരുടെ സവിശേഷമായ വേർപിരിയൽ ചരിത്രമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, 1970 കളുടെ ആരംഭത്തിൽ ആദ്യകാല ഫ്രീക്കിംങ്ങിന് (phreaking) വളരെയധികം അതിക്രമിക്കലുകൾ നിലവിലുണ്ടെന്ന് ജാർഗൺ ഫയൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. എം.ഐ.ടി സ്റ്റുഡൻറ് പേപ്പറിലെ ദ ടെക്കിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ലേഖനം ഈ സന്ദർഭത്തിൽ ഹാക്കർ എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, ഇതിനകം തന്നെ 1963 ൽ ഫോണിൻറെ സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ച് കുഴപ്പിക്കുന്ന ആളിനെക്കുറിച്ചുള്ള അതിൻറെ ആക്ഷേപരീതിയിലുള്ള അർത്ഥത്തിൽ. റെയ്മണ്ട് പറയുന്നപ്രകാരം, പ്രോഗ്രാമർ ഉപസംസ്ക്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ഹാക്കർമാർ സാധാരണയായി തുറന്ന് പ്രവർത്തിക്കുകയും അവരുടെ യഥാർത്ഥ പേര് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ ഹാക്കറന്മാരും രഹസ്യസ്വഭാവമുള്ള ഗ്രൂപ്പുകളും വ്യക്തിത്വം മറയ്ക്കുകയും പകരം അപരനാമങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. കൂടാതെ, അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏറെക്കുറെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നിലവിലുള്ള പുതിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള മുൻഗണന (പ്രത്യേകിച്ച്, അവർ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സോഫ്റ്റ് വെയർ സാഹചര്യം), സുരക്ഷാ നടപടികൾ ഒഴിവാക്കാനുള്ള പൊതുവായ നിയമം, ശക്തമായും ഊന്നിപ്പറയുന്നു. വിജ്ഞാനം ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കേണ്ടത് (ഇത് സുരക്ഷാ ബഗ്ഗുകൾ പരിഹരിക്കാനും റിപ്പോർട്ടുചെയ്യാനും സഹായിക്കാനും കഴിയും, അല്ലെങ്കിൽ ചൂഷണ കാരണങ്ങൾ) ദ്വിതീയമായ കാര്യമാണ്. ഈ കാഴ്ച്ചകളിൽ ഏറ്റവും വ്യക്തമായ വ്യത്യാസം എംഐടി(MIT)ഹാക്കർമാരുടെ ഇൻകോമ്പീറ്റബിൾ(ഒരു കമ്പ്യൂട്ടറിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രോഗ്രാം വേറൊരു കമ്പ്യൂട്ടറിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കാതെ വരുന്നത്‌) ടൈംഷെയറിങ്ങ് സിസ്റ്റത്തിൻറെ രൂപകൽപ്പനയിൽ, മനഃപൂർവ്വമായ ഏതെങ്കിലും സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളില്ല എന്നതാണ്. ചില സൂക്ഷ്മമായ അതിക്രമിക്കലുകൾ (overlaps) ഉണ്ട്, എന്നിരുന്നാലും, കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷയെ കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന അറിവ് ഹാക്കർമാരുടെ പ്രോഗ്രാമർ ഉപ വിഭാഗക്കാരിൽ സാധാരണമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[കെൻ തോംപ്സൺ]] 1983 ട്യൂറിംങ്ങ് അവാർഡ് പ്രഭാഷണത്തിൽ പറഞ്ഞു, [[യുണിക്സ്]] "ലോഗിൻ" കമാൻഡിന് കോഡ് ചേർക്കാൻ കഴിയുകയും, ഗൂഡഭാഷയിൽ ചെയ്ത രഹസ്യവാക്ക് അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പ്രത്യേക രഹസ്യവാക്ക് സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണ്, ഇപ്പോഴത്തെ പാസ്സ് വേഡ് ഉപയോഗിച്ച് സിസ്റ്റത്തിലേക്ക് ഒരു ബാക്ക്ഡോർ വഴി പ്രവേശിക്കുവാൻ അനുവദിക്കുന്നു. തൻറെ ഈ കണ്ടുപിടിത്തത്തിന് "[[ട്രോജൻ കുതിര (കമ്പ്യൂട്ടർ)|ട്രോജൻ കുതിര]]" എന്ന് പേരിട്ടു. കൂടാതെ, തോംസൺ വാദിച്ചു, റോഗ് കോഡ് നിർമ്മിക്കാൻ സി കമ്പൈലർ തന്നെ പരിഷ്ക്കരിക്കാൻ കഴിയും, പരിഷ്ക്കരണത്തെ കൂടുതൽ ബുദ്ധിമുട്ടാക്കി മാറ്റാനും [[സി (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|സി]] കമ്പൈലർ പരിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കമ്പൈലർ തന്നെ കമ്പൈലറിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിച്ച ഒരു പ്രോഗ്രാം ആയതിനാൽ, പുതിയ കമ്പൈലർ പ്രോഗ്രാമിൽ ട്രോജൻ ഹോഴ്സ് ഓട്ടോമാറ്റിക്കായി ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്, പുതിയ കംപൈലറിൻറെ ഉറവിടത്തിലേക്ക് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത മാറ്റവും ഇല്ലാതെ. എന്നാൽ, തോംപ്സൺ കർശനമായി കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ഹാക്കർമാരിൽ നിന്ന് തന്നെ നിരാകരിച്ചു: "ഹാക്കർമാരെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന പത്രങ്ങളെ വിമർശിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, 414 സംഘം, ദാൾട്ടൺ സംഘം മുതലായവ. ഈ കുട്ടികൾ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങളാണ്.... പ്രതിനിധിസഭയുടെ മുന്നിൽ ഞാൻ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. അവരുടെ പ്രവൃത്തികളുടെ ഗൗരവം അവർ പൂർണമായി അറിയുന്നില്ലെന്നത് വ്യക്തമാണ്."<ref>{{cite journal|first=Ken|last=Thompson|title=Reflections on Trusting Trust|journal=Communications of the ACM|volume=27|issue=8|date=August 1984|format=PDF|url=http://www.ece.cmu.edu/~ganger/712.fall02/papers/p761-thompson.pdf|doi=10.1145/358198.358210|page=761}}</ref> ഹാക്കർമാരുടെ പ്രോഗ്രാമർ ഉപസംസ്ക്കാരം, സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളെ ദ്വിതീയ ഉപായം കൊണ്ട് മറികടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ ജോലി ചെയ്യുന്ന വഴിയിൽ ഉള്ള പ്രായോഗിക തടസ്സങ്ങൾ നേരിടുന്നതിന് നിയമാനുസൃതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പ്രത്യേക രൂപങ്ങളിൽ, അത് നാടകീയമായ വിവേകത്തിൻറെ ഒരു ഉല്ലാസ പ്രകടനമായിരിക്കും.<ref>{{cite web |url=https://www.gnu.org/philosophy/rms-hack.html |title=The Hacker Community and Ethics: An Interview with Richard M. Stallman |publisher=GNU Project |author=Richard Stallman |year=2002 |accessdate=2008-10-18 |archive-date=2021-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210307234742/https://www.gnu.org/philosophy/rms-hack.html |url-status=dead }}</ref> എന്നിരുന്നാലും, അത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വ്യവസ്ഥാപിതവും പ്രാഥമികവുമായ ഇടപെടൽ ഹാക്കർമാരുടെ പ്രോഗ്രാമർ ഉപസംസ്ക്കാരത്തിൻറെ യഥാർത്ഥ താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ ഒന്നുമല്ല. അതിൻറെ യഥാർത്ഥ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഇതിന് പ്രാധാന്യമില്ല.<ref name="Raymond-cracker">{{cite book|url=http://catb.org/~esr/jargon/html/C/cracker.html |title=cracker |work=The Jargon Lexicon |publisher= |accessdate=2008-10-18}}</ref> മറ്റൊരു വ്യത്യാസമാണ്, ചരിത്രപരമായി, ഹാക്കർമാരുടെ പ്രോഗ്രാമർ ഉപ വിഭാഗങ്ങളിലെ അംഗങ്ങൾ അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും അവിടെ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് പരിസ്ഥിതി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ്. ഇതിനു വിപരീതമായി, മൂലരൂപ കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ഹാക്കർ ഒരു ഹോം കമ്പ്യൂട്ടറിലേക്കും ഒരു മോഡം മാത്രമായും പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 1990 കളുടെ മധ്യം മുതൽ, യുണിക്സ് പോലുള്ള ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതും കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ഇൻറർനെറ്റ് ഹോം ആക്സസിനുള്ളതുമായ കമ്പ്യൂട്ടർ ഉപയോഗിച്ച്, അക്കാദമിക് ലോകത്തിനു പുറത്തുനിന്നുള്ള അനേകം ആളുകൾ ഹാക്കിംഗ് പ്രോഗ്രാമർ ഉപവിഭാഗങ്ങൾ ഉപകരിച്ചു. 1980 കളുടെ മധ്യത്തോടെ, ആശയങ്ങളിലും അംഗങ്ങളിലും ചില ഓവർലാപ്പുകൾ ഉണ്ട്. ഏറ്റവും പ്രമുഖമായ കേസ് റോബർട്ട് ടി. മോറിസ് ആണ്, എംഐടി-എഐ(MIT-AI)യുടെ ഉപയോക്താവായിരുന്നു മോറിസ് വോമിൻറെ (morris worm) രചയിതാവ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ജാർഗോൻ ഫയൽ അദ്ദേഹത്തെ വിളിക്കുന്നത് "മണ്ടത്തരം കാണിച്ച യഥാർത്ഥ ഹാക്കർ" എന്നാണ്. <ref>{{cite book|url=http://catb.org/jargon/html/pt03.html#bibliography |title=Part III. Appendices |work=The Jargon Lexicon |publisher= |accessdate=2008-10-18}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, പ്രോഗ്രാമർ ഉപവിഭാഗത്തിലെ അംഗങ്ങൾ ഈ ഓവർലാപ്പുകളിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി താഴോട്ട് നോക്കുന്ന ഒരു പ്രവണതയുണ്ട്. ക്രാക്കേഴ്സിനെ പോലുള്ള കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ഉപവിഭാഗത്തെ അവർ സാധാരണയായി അവഹേളനപരമായി പരാമർശിക്കുകയും, ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഹാക്കറിൻറെ ഏതെങ്കിലും നിർവചനം സ്വീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നു. കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ ഹാക്കിംഗ് ഉപവിഭാഗം, മറുവശത്ത്, രണ്ടു ഉപഘടകങ്ങൾ തമ്മിൽ കർക്കശമായി വേർതിരിച്ചു കാണിക്കുന്നില്ല, പല അംഗങ്ങളുള്ളവരും അവരോടൊപ്പം പൊതുവായി ഉണ്ടെന്ന് സമ്മതിക്കുക, രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ, സാങ്കേതികവിദ്യയെ പറ്റി പഠിക്കാനുള്ള സ്നേഹം ഉണ്ട്. ബ്ലാക്ക് ഹാറ്റ് ഹാക്കർമാരുടെ സ്ഥാനത്ത് സ്ക്രിപ്റ്റ് കിഡ്ഡീസ് അവരുടെ വിഭാഗങ്ങൾ ക്രാക്കർ എന്ന പദ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കുന്നു. എല്ലാ മൂന്ന് ഉപഘടകങ്ങൾക്കും ഹാർഡ് വെയർ പരിഷ്ക്കരണങ്ങളുമായി ബന്ധമുണ്ട്. നെറ്റ് വർക്ക് ഹാക്കിങ്ങിൻറെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ, ഫ്രീക്കുകൾ (Phreaks) നീല ബോക്സുകളും വിവിധ രൂപങ്ങളും കെട്ടിപ്പടുക്കുകയായിരുന്നു. ഹാക്കർമാരുടെ പ്രോഗ്രാമർ ഉപവിഭാഗത്തിൽ നിരവധി ഹാർഡ് വെയർ ഹാക്കുകളെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ ഉണ്ട്, എംഐടി(MIT)യുടെ എഐ(AI)ലാബിൽ പിഡിപി -10 കമ്പ്യൂട്ടറിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നിഗൂഢമായ 'മാജിക്' സ്വിച്ച്, ഓഫാക്കിയപ്പോൾ കമ്പ്യൂട്ടർ തകർന്നു. <ref>{{cite book|url=http://catb.org/~esr/jargon/html/magic-story.html |title=A Story About ‘Magic' |work=The Jargon Lexicon |publisher= |accessdate=2008-10-18}}</ref> ആദ്യകാല വിനോദതൽപ്പര ഹാക്കർമാർ അവരുടെ നിർമ്മാണ കിറ്റുകളിൽ നിന്ന് ഹോം കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ നിർമ്മിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളെല്ലാം 1980 കളിൽ നിർജ്ജീവാവസ്ഥയിലായി, ഡിജിറ്റൽ നിയന്ത്രിത സ്വിച്ച് ബോർഡിലേക്ക് ഫോൺ നെറ്റ് വർക്ക് സ്വിച്ചുചെയ്തിരിക്കുമ്പോൾ, മോഡമുകളുള്ള റിമോട്ട് കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ ഡയൽ ചെയ്യുന്നതിനായി നെറ്റ് വർക്ക് ഹാക്കിംഗ് മാറുന്നു, മുൻകൂട്ടി കൂട്ടിച്ചേർത്ത ചെലവുകുറഞ്ഞ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ ലഭ്യമാകുമ്പോൾ, അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങൾ ഒരു കൂട്ടം ഉൽപാദനശേഷിയുള്ള വർക്ക്സ്റ്റേഷൻ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ കേന്ദ്ര ടൈം ഷെയറിംഗ് സംവിധാനം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുപകരം ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് നൽകാൻ തുടങ്ങി. ഇന്ന് വ്യാപകമായ ഹാർഡ് വെയർ പരിഷ്കാരങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ് കേസ് മോഡിങ്. പ്രോഗ്രാമർമാരുടെയും കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ ഹാക്കർ ഉപവിഭാഗത്തിൻറെയും ഏറ്റുമുട്ടൽ 1980 കളിൽ സംഭവിച്ചു, കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷാ ഹാക്കർമാരുടെ ഒരു കൂട്ടം, ചൗസ് കംപ്യൂട്ടർ ക്ലബുമായി സഹകരിച്ച് (ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള അറിവ് അവഗണിച്ച്), അമേരിക്കൻ സൈനിക സംഘടനകളുടെയും അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ കടന്നു പ്രവർത്തിച്ചു. ഈ മെഷീനുകളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ സോവിയറ്റ് രഹസ്യ സേവനത്തിലേയ്ക്ക് വിറ്റിരുന്നു, അവരിൽ ഒരാൾ തൻറെ മയക്കുമരുന്നിൻറെ ഉപയോഗത്തിനായി ഫണ്ട് നൽകി. ക്ലിഫോർഡ് സ്റ്റോൾ എന്നയാൾ കേസ് തീർപ്പാക്കി, ഒരു സിസ്റ്റം അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററായി ജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യതിചലിക്കാനും മറ്റുമുള്ളവരുടെ സഹായം തേടാനും വഴികൾ കണ്ടെത്തി. 23 എന്ന ജർമൻ ചിത്രം സാങ്കൽപ്പിക മൂലകങ്ങളുമായി, ആക്രമണകാരിയുടെ വീക്ഷണകോണിലൂടെയുള്ള സംഭവങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. സ്റ്റോൾ തൻറെ പുസ്തകം ദി കുക്കൂസ് എഗ് ആൻഡ് ടി ടിവി ഡോക്യുമെൻററി ദി കെജിബി, ദി കംപ്യൂട്ടർ ആൻഡ് മീ എന്നീ പുസ്തകങ്ങളിൽ വേറൊരു കാഴ്ചപ്പാടിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. എറിക് എസ് റെയ്മണ്ടിൻറെ അഭിപ്രായത്തിൽ, 'ഹാക്കർ', 'ക്രാക്കർ' എന്നിവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം വളരെ നന്നായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. സ്റ്റോൾ തന്നെത്താൻ തന്നെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്, അദ്ദേഹത്തിൻറെ പ്രിയതമയായ മാർത്തയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ബെർക്കിലെ സുഹൃത്തുക്കളും ഇൻറർനെറ്റ് പെയിൻറും ഹാക്കർമാരും അവരുടെ ചുറ്റുമുള്ള ആളുകളും ജീവിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതെങ്ങനെ, അവർ എങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നുവെന്നതിൻറെ ഒരു അത്ഭുതകരമായ ചിത്രം. == തരംതിരിക്കൽ == ഹാക്കർമാരുടെ പ്രവർത്തന രീതിയേയും ലക്ഷ്യത്തേയും അനുസരിച്ച് പലതായി തരംതിരിക്കാം. === വൈറ്റ് ഹാറ്റ് === കമ്പ്യൂട്ടർ ശൃംഖലകളുടെ സുരക്ഷിതത്വത്തിനു വേണ്ടി വൈറസുകളും നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരും കടന്നുവരാൻ സാധ്യതയുള്ള വിള്ളലുകൾ കണ്ടെത്തുകയും അവ തടയുവാൻ ആവശ്യമായ നടപടികൾ കൈക്കൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്ന ഹാക്കർമാരെ വൈറ്റ്‌ഹാറ്റ് ഹാക്കർ (White Hat Hacker) അല്ലെങ്കിൽ എത്തിക്കൽ ഹാക്കർ (Ethical Hacker) എന്നു വിളിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.cyberlawsindia.net/white-hat.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-12-24 |archive-date=2010-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101215141751/http://cyberlawsindia.net/white-hat.html |url-status=dead }}</ref> === ബ്ലാക്ക് ഹാറ്റ് === ഒരു [[കമ്പ്യൂട്ടർ|കമ്പ്യൂട്ടറിൽ]] നിന്ന് മററു കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലേക്ക് അനുവാദമില്ലാതെ നുഴഞ്ഞുകയറുകയോ, മറ്റുള്ളവരുടെ വിവരങ്ങൾ മോഷ്ടിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവരാണ് '''ബ്ലാക്ക്ഹാറ്റ് ഹാക്കർമാർ''' (Black Hat Hackers)<ref>{{Cite web |url=http://www.pcmag.com/encyclopedia_term/0%2C2542%2Ct%3Dblack+hat+hacker%26i%3D38735%2C00.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-12-24 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419223824/http://www.pcmag.com/encyclopedia_term/0%2C2542%2Ct%3Dblack+hat+hacker%26i%3D38735%2C00.asp |url-status=dead }}</ref>. ക്രാക്കർമാർ (Crackers) എന്നും ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നു. എത്തിക്കൽ ഹാക്കിങ്ങിന്റെ വിപരീതമാണ്‌ ഇത്. ബ്ലാക്ക്‌ഹാറ്റ് ഹാക്കിങ്ങ് നടത്തുന്നത് രാഷ്ട്രീയപരമായ കാരണങ്ങളാലോ, ധനത്തിനോ, വെറും തമാശയ്ക്കോ ഒക്കെ ആകാം. അനുവാദമില്ലാതെ നുഴഞ്ഞുകയറാനായി ബ്ലാക്ക്ഹാറ്റ് ഹാക്കർമാർ അനേകം ടൂളുകൾ ഉപയോഗിക്കാറും സൃഷ്ടിക്കാറുമുണ്ട്. ഒപ്പം വൈറസുകൾ സൃഷ്ടിച്ചു വിടുകയും ചെയ്യുന്നു. എഫ്പിന്ഗർ, ഹുയിസ്, എൻസ് ലുക്ക്അപ്പ് എന്നിവ ഹാക്കിംഗ് ടൂളുകൾക്ക് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്‌. === ഗ്രേ ഹാറ്റ് === ഗ്രേ ഹാറ്റ് ഹാക്കർമാർ എന്ന് പറയുന്നത് വൈറ്റ് ഹാറ്റ്‌,ബ്ലാക്ക് ഹാറ്റ്‌ ഹാക്കർ എന്നിവ കൂടിച്ചേർന്ന ചേർന്ന സ്വാഭാവക്കാരായിരിക്കും. ഇവർ നെറ്റ്വർക്കുകളെ ബ്ലാക്ക് ഹാക്കർമാരിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ആക്രമണവും പ്രത്യാക്രമണവും നടത്തും. ഇതിനെയാണു '''ഗ്രേ ഹാറ്റ് ഹാക്കിംഗ് (Grey Hat Hacking)''' എന്നു പറയുക. അക്രമി ആരെന്നറിയാതെ നടത്തുന്ന ഇത്തരം ആക്രമണ പ്രത്യാക്രമണത്തിനു മുൻപുള്ള പരിക്ഷണത്തെ '''പെനിട്രേഷൻ ടെസ്ട് (Penetration Test)''' എന്നു പറയുന്നു. == അവലംബം == <references/> *http://www.eccouncil.org/ceh.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091012173112/http://www.eccouncil.org/ceh.htm |date=2009-10-12 }} *http://www.cehcertification.com/ *http://books.google.co.in/books?id=1yj97C_K_zAC&dq=CEH&printsec=frontcover&source=bl&ots=oznz9yQ1T_&sig=vL3iSGbyqUWPRnOkUFYu5DgjJzc&hl=en&ei=ILiHSoy2OJiXkQWpjZzUCQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8#v=onepage&q=&f=false [[Category:കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ]] [[ar:هاكر]] [[de:Hacker (Computersicherheit)]] [[en:Hacker (computer security)]] [[fr:Hacker (sécurité informatique)]] [[he:האקינג]] [[hr:Haker]] [[pl:Haker (bezpieczeństwo komputerowe)]] [[zh:黑客 (电脑安全)]] 156m27ggjm57aknk0h6occleef5jcht 0 140725 4630949 4617325 2026-06-17T20:13:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630949 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hindustani language}} {{redirect|ഹിന്ദുസ്താനി}} {{Infobox Language |name=ഹിന്ദുസ്താനി | image = [[File:Term Hindustani in Deva Nagri and in Nastaleq.jpg|150px]] | caption = Script |nativename= हिन्दुस्तानी, {{Nastaliq|ہندوستانی}} ''Hindustānī'' |familycolor=Indo-European |states='''[[ഇന്ത്യ]]''' , '''[[പാകിസ്താൻ]]'''. |region= [[ദക്ഷിണേഷ്യ]] |speakers=Native: 240 million (1991-1997)<ref>Standard Hindi: 180 million India (1991). Urdu: 48 million India (1997), 11 million Pakistan (1993). ''Ethnologue'' 16.</ref><br />Second language: 165 million (1999)<ref>120 million Standard Hindi (1999), 45 million Urdu (1999). ''Ethnologue'' 16.</ref><br />Total: 490 million (2006)<ref>{{Cite web |url=http://www.bbc.co.uk/languages/other/guide/urdu/steps.shtml |title=BBC: A Guide to Urdu |access-date=2012-05-25 |archive-date=2012-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120316204055/http://www.bbc.co.uk/languages/other/guide/urdu/steps.shtml |url-status=dead }}</ref> |rank=4 |fam2=[[ഇന്തോ-ഇറാനിയൻ ഭാഷകൾ]] |fam3=[[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ]] |fam4=[[അപഭ്രംശ ഭാഷകൾ]] |fam5=[[സൌരസേനി അപഭ്രംശം]] |fam6=[[ഖഡി ബോലി]] |stand1=[[ഹിന്ദി|മാനക ഹിന്ദി]] |stand2=[[ഉർദു|മാനക ഉർദു]] |dia1=[[Dakhni dialect|ദഖ്നി]] |script= [[ദേവനാഗരി ലിപി]],<br /> [[ഉർദു ലിപി]] |nation={{IND}} (as [[Standard Hindi|ഹിന്ദി]] and [[ഉർദു]])<br /> {{PAK}} (as [[ഉർദു]]) |agency=[[കേന്ദ്ര ഹിന്ദി ഡയറക്ടറേറ്റ്]] (ഹിന്ദി, ഇന്ത്യ),<ref>The Central Hindi Directorate regulates the use of [[Devanagari]] script and Hindi spelling in [[India]]. Source: [http://hindinideshalaya.nic.in/hindi/introduction.html Central Hindi Directorate: Introduction] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100415010138/http://hindinideshalaya.nic.in/hindi/introduction.html |date=2010-04-15 }}</ref> <br />[[ദേശീയ ഭാഷ അതോറിറ്റി]], (ഉർദു, പാകിസ്താൻ); <br />ദേശീയ ഉർദു ഭാഷാ വികസന പരിഷത്ത് (ഉർദു, ഇന്ത്യ)<ref>[http://www.urducouncil.nic.in/ National Council for Promotion of Urdu Language]</ref> |iso1=hi,ur|iso2=hin,urd |lc1=hin|ld1=Hindi |lc2=urd|ld2=Urdu |map=Hindustani map.png |mapcaption=ഹിന്ദുസ്താനി (ഖഡിബോലി/കൗരവി) മാതൃഭാഷയായി സംസാരിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ (ചുവപ്പുനിറം) |map2=Hindi-Urdu_as_an_official_language.png |mapcaption2=ഹിന്ദി അല്ലെങ്കിൽ ഉർദു ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായിട്ടുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ {{legend|#FF7F36|സംസ്ഥാന തലം}} {{legend|#FFCC2E|രണ്ടാം സംസ്ഥാനതലം}} {{legend|#FDF72F|ദേശീയ തലം}}}} [[വടക്കേ ഇന്ത്യ]]യിലും [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിലും]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പൊതു ഉപയോഗ ഭാഷ (lingua franca) ആണ് '''ഹിന്ദുസ്താനി''' (हिन्दुस्तानी , ہندوستانی ) അഥവാ '''ഹിന്ദി-ഉർദു''' (हिंदी-उर्दू |ہندی اردو) <ref name="siddiqi1994">{{Citation | title=Hindustani-English code-mixing in modern literary texts | author=Mohammad Tahsin Siddiqi | year=1994 | isbn= | publisher=University of Wisconsin | url=http://books.google.com/?id=vnrTAAAAMAAJ | quote=''... Hindustani is the lingua franca of both India and Pakistan ...''}}</ref><ref name="pulsipher2005">{{Citation | title=World Regional Geography: Global Patterns, Local Lives | author=Lydia Mihelič Pulsipher, Alex Pulsipher, Holly M. Hapke | year=2005 | isbn=0716719045 | publisher=Macmillan | url=http://books.google.com/?id=WfNaSNNAppQC | quote=''... By the time of British colonialism, Hindustani was the lingua franca of all of northern India and what is today Pakistan ...''}}</ref> [[ദില്ലി|ദില്ലിയിൽ]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന ഖഡിബോലിയിൽനിന്നും ഉരുത്തിരിഞ്ഞുണ്ടായ ഹിന്ദുസ്ഥാനിയിൽ [[സംസ്കൃതം]], [[പേർഷ്യൻ]], [[അറബി]] എന്നീ ഭാഷകളിൽനിന്നും കടംകൊണ്ട പദങ്ങൾ വളരെയേറെയുണ്ട്.<ref name="geomag1935jsh">{{Citation | title=The Geographical magazine, Volume 2 | author=Michael Huxley (editor) | year=1935 | isbn= | publisher=Geographical Press | url=http://books.google.com/?id=Z1xOAAAAIAAJ | quote=''... For new terms it can draw at will upon the Persian, Arabic, Turkish and Sanskrit dictionaries ...''}}</ref><ref name="jrsa1948hae">{{Citation | title=Journal of the Royal Society of Arts, Volume 97 | author1=Britain), Royal Society of Arts (Great | author= | year=1948 | isbn= | publisher= | url=http://books.google.com/?id=fx_SAAAAMAAJ | quote=''... it would be very unwise to restrict it to a vocabulary mainly dependent upon Sanskrit, or mainly dependent upon Persian. If a language is to be strong and virile it must draw on both sources, just as English has drawn on Latin and Teutonic sources ...''}}</ref> <ref>[http://books.google.co.uk/books?id=-xzljvnQ1vAC&pg=PA175&lpg=PA175&dq=hindi+in+perso-arabic+script+india&source=bl&ots=BeRyOQE5LS&sig=W8aBygKx5yOr2AV08FnOEv70udk&hl=en&ei=B-F-SqOoA9iZjAeUnYTxAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=8#v=onepage&q=&f=false ''Students' Britannica: India'': Select essays] by Dale Hoiberg, Indu Ramchandani page 175</ref> ഹിന്ദുസ്ഥാനി അടിസ്ഥാനമായുള്ള രണ്ട് ഔദ്യോഗിക ഭാഷാരൂപങ്ങൾ [[ഹിന്ദി]], [[ഉർദു]] എന്നിവയാണ്. [[വാമൊഴി|വാമൊഴിയിൽ]] [[ഹിന്ദി]]യും [[ഉർദു|ഉർദുവും]] തമ്മിൽ പരസ്പര തിരിച്ചറിയൽ വളരെ കൂടുതലാണെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക വ്യാകരണ നിയമങ്ങൾ ഒന്നുതന്നെയാണെങ്കിലും സാഹിത്യത്തിലും സാങ്കേതികപദാവലിയിലും ഹിന്ദിയിൽ സംസ്കൃതസ്വാധീനവും ഉർദുവിൽ പേർഷ്യൻ, അറബിക്ക് എന്നിവയുടെ സ്വാധീനവും പ്രകടമാണ്.<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=ooH5VfLTQEQC&pg=PA2&lpg=PA2&dq=urdu+heavy+persian&source=bl&ots=dG3qgmaV95&sig=WivP7AW9eRlTcp4oscBoHCBFEE0&hl=en&ei=9sp8SqzpLI6y-AaM5vxG&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9#v=onepage&q=urdu%20heavy%20persian&f=false ''Hindi''] by Yamuna Kachru</ref> [[ഇന്ത്യയുടെ വിഭജനം|ഇന്ത്യയുടെ വിഭജനത്തിനു]] മുമ്പ് ഹിന്ദുസ്താനി, [[ഹിന്ദി]], [[ഉർദു]] എന്നിവ ഒരേ ഭാഷയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വാക്കുകൾ ആയിരുന്നു. == ചരിത്രം == മദ്ധ്യകാല ഇന്തോ ആര്യൻ ഭാഷയായ അപഭ്രംശയിൽനിന്നും(अपभ्रंश) 7-ാം നൂറ്റാണ്ടിനും 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിനിടക്ക് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ഭാഷയാണ് ഹിന്ദുസ്താനി.<ref name="brown2008">{{Citation | title=Concise Encyclopedia of Languages of the World | author=Keith Brown, Sarah Ogilvie | year=2008 | isbn=0080877745 | publisher=Elsevier | url=http://books.google.com/?id=F2SRqDzB50wC | quote=''... Apabhramsha seemed to be in a state of transition from Middle Indo-Aryan to the New Indo-Aryan stage. Some elements of Hindustani appear ... the distinct form of the lingua franca Hindustani appears in the writings of Amir Khusro (1253-1325), who called it Hindwi ...''}}</ref> ദില്ലിയാണ് ഇതിന്റെ ഈറ്റില്ലം.<ref name=LM-34>{{cite book|title=ദ ലാസ്റ്റ് മുഗൾ - ദ ഫോൾ ഓഫ് എ ഡൈനസ്റ്റി, ഡെൽഹി 1857|year=2006|publisher=പെൻഗ്വിൻ ബുക്സ്|isbn=9780670999255|url=http://www.penguinbooksindia.com/en/content/last-mughal|author=[[വില്ല്യം ഡാൽറിമ്പിൾ]]|accessdate=2013 ജൂലൈ 4|language=ഇംഗ്ലീഷ്|page=34}} [https://books.google.co.in/books?id=wYW5J-jQn8QC&pg=PA34#v=onepage&q&f=false ഗൂഗിൾ ബുക്സ് കണ്ണി]</ref> [[File:New testament cover page in Hindustani language.jpg|thumb| 1842-ൽ ഹിന്ദുസ്ഥാനിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുതിയ നിയമത്തിന്റെ ശീർഷക പേജ്]] [[File:First page of new testament in Hindustani language.jpg|thumb|പുതിയ നിയമത്തിന്റെ ആദ്യ അധ്യായം ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാഷയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.]] [[ദില്ലി സുൽത്താനത്ത്]] കാലഘട്ടത്തിൽ [[അമീർ ഖുസ്രോ]] ഹിന്ദുസ്താനിയിൽ രചിച്ച കൃതികളിൽ ഹിന്ദവി ({{Lang-hi|हिन्दवी}}, {{Lang-ur|ہندوی}}) എന്നാണ് ഭാഷയുടെ പേരിനെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നത്. == ലിപി == ഉർദു പേർഷ്യൻ ലിപിയിൽ {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! جھ ! ڄ ! ج ! پ ! ث ! ٺ ! ٽ ! ٿ ! ت ! ڀ ! ٻ ! ب ! ا |- | {{IPA|ɟʱ}} | {{IPA|ʄ}} | {{IPA|ɟ}} | {{IPA|p}} | {{IPA|s}} | {{IPA|ʈʰ}} | {{IPA|ʈ}} | {{IPA|tʰ}} | {{IPA|t}} | {{IPA|bʱ}} | {{IPA|ɓ}} | {{IPA|b}} | * |- ! ڙ ! ر ! ذ ! ڍ ! ڊ ! ڏ ! ڌ ! د ! خ ! ح ! ڇ ! چ ! ڃ |- | {{IPA|ɽ}} | {{IPA|r}} | {{IPA|z}} | {{IPA|ɖʱ}} | {{IPA|ɖ}} | {{IPA|ɗ}} | {{IPA|dʱ}} | {{IPA|d}} | {{IPA|x}} | {{IPA|h}} | {{IPA|cʰ}} | {{IPA|c}} | {{IPA|ɲ}} |- ! ڪ ! ق ! ڦ ! ف ! غ ! ع ! ظ ! ط ! ض ! ص ! ش ! س ! ز |- | {{IPA|k}} | {{IPA|x}} | {{IPA|pʰ}} | {{IPA|f}} | {{IPA|ɣ}} | {{IPA|∅}} | {{IPA|z}} | {{IPA|t}} | {{IPA|z}} | {{IPA|s}} | ? | {{IPA|s}} | {{IPA|z}} |- |rowspan="2"| ! ي ! ه ! و ! ڻ ! ن ! م ! ل ! ڱ ! گھ ! ڳ ! گ ! ک |- | * | {{IPA|h}} | * | {{IPA|ɳ}} | {{IPA|n}} | {{IPA|m}} | {{IPA|l}} | {{IPA|ŋ}} | {{IPA|ɡʱ}} | {{IPA|ɠ}} | {{IPA|ɡ}} | {{IPA|kʰ}} |} ഹിന്ദി [[ദേവനാഗരി]] ലിപിയിൽ {| class="wikitable" style="text-align: right;" ! अ ! आ ! इ ! ई ! उ ! ऊ ! ए ! ऐ ! ओ ! औ |- | a | ā | i | ī | u | ū | e | ai | o | au |- ! क ! ख ! ख़ ! ग ! ॻ ! ग़ ! ! घ ! ! ङ |- | {{IPA|k}} | {{IPA|kʰ}} | {{IPA|x}} | {{IPA|ɡ}} | {{IPA|ɠ}} | {{IPA|ɣ}} | | {{IPA|ɡʱ}} | | {{IPA|ŋ}} |- ! च ! छ ! ! ज ! ॼ ! ज़ ! ! झ ! ! ञ |- | {{IPA|c}} | {{IPA|cʰ}} | | {{IPA|ɟ}} | {{IPA|ʄ}} | {{IPA|z}} | | {{IPA|ɟʱ}} | | {{IPA|ɲ}} |- ! ट ! ठ ! ! ड ! ॾ ! ड़ ! ! ढ ! ढ़ ! ण |- | {{IPA|ʈ}} | {{IPA|ʈʰ}} | | {{IPA|ɖ}} | {{IPA|ɗ}} | {{IPA|ɽ}} | | {{IPA|ɖʱ}} | {{IPA|ɽʱ}} | {{IPA|ɳ}} |- ! त ! थ ! ! द !colspan="3"| ! ध ! ! न |- | {{IPA|t}} | {{IPA|tʰ}} | | {{IPA|d}} |colspan="3"| | {{IPA|dʱ}} | | {{IPA|n}} |- ! प ! फ ! फ़ ! ब ! ॿ !colspan="2"| ! भ ! ! म |- | {{IPA|p}} | {{IPA|pʰ}} | {{IPA|f}} | {{IPA|b}} | {{IPA|ɓ}} |colspan="2"| | {{IPA|bʱ}} | | {{IPA|m}} |- ! य ! र ! ल ! व !colspan="6"| |- | {{IPA|j}} | {{IPA|r}} | {{IPA|l}} | {{IPA|ʋ}} |colspan="6"| |- ! श ! ष ! स ! ह !colspan="6"| |- | {{IPA|sh}} | {{IPA|ʂ}} | {{IPA|s}} | {{IPA|h}} |colspan="6"| |} == അവലംബം == <references/> <br clear="all" /> ==ഗ്രന്ഥസൂചിക== * Asher, R. E. (1994). Hindi. In Asher (Ed.) (pp.&nbsp;1547–1549). * Asher, R. E. (Ed.). (1994). ''The Encyclopedia of language and linguistics''. Oxford: Pergamon Press. ISBN 0-08-035943-4. * Bailey, Thomas G. (1950). ''Teach yourself Hindustani''. London: English Universities Press. * Chatterji, Suniti K. (1960). ''Indo-Aryan and Hindi'' (rev. 2nd ed.). Calcutta: Firma K.L. Mukhopadhyay. * Dua, Hans R. (1992). Hindi-Urdu as a pluricentric language. In M. G. Clyne (Ed.), ''Pluricentric languages: Differing norms in different nations''. Berlin: Mouton de Gruyter. ISBN 3-11-012855-1. * Dua, Hans R. (1994a). Hindustani. In Asher (Ed.) (pp.&nbsp;1554). * Dua, Hans R. (1994b). Urdu. In Asher (Ed.) (pp.&nbsp;4863–4864). * Rai, Amrit. (1984). ''A house divided: The origin and development of Hindi-Hindustani''. Delhi: Oxford University Press. ISBN 0-19-561643-X. ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=xY8xAAAAMAAJ&printsec=frontcover&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=English and Urdu dictionary, romanized|author=Henry Blochmann|editor=|year=1877|publisher=Printed at the Baptist mission press for the Calcutta school-book society|edition=8|location=CALCUTTA|page=|isbn=|pages=215|volume=|accessdate=2011-07-06}}the University of Michigan * {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=fClgAAAAMAAJ&printsec=frontcover&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=A grammar of the Urdū or Hindūstānī language|author=John Dowson|editor=|year=1908|publisher=K. Paul, Trench, Trübner & Co., ltd.|edition=3|location=LONDON|page=|isbn=|pages=264|volume=|accessdate=2011-07-06}}the University of Michigan * {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=8U8IAAAAQAAJ&printsec=frontcover&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=A grammar of the Urdū or Hindūstānī language|author=John Dowson|editor=|year=1872|publisher=Trübner & Co.|edition=|location=LONDON|page=|isbn=|pages=264|volume=|accessdate=2011-07-06}}Oxford University * {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=cFIIAAAAQAAJ&printsec=frontcover&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=A grammar of the Hindūstānī or Urdū language|author=John Thompson Platts|editor=|year=1874|publisher=W.H. Allen|edition=|location=LONDON|page=|isbn=|pages=399|volume=Volume 6423 of Harvard College Library preservation microfilm program|accessdate=2011-07-06}}Oxford University * {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=JBoYAAAAYAAJ&printsec=frontcover&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=A grammar of the Hindūstānī or Urdū language|author=John Thompson Platts|editor=|year=1892|publisher=W.H. Allen|edition=|location=LONDON|page=|isbn=|pages=399|volume=|accessdate=2011-07-06}}the New York Public Library * {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=iDtbAAAAQAAJ&printsec=frontcover&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=A dictionary of Urdū, classical Hindī, and English|author=John Thompson Platts|editor=|year=1884|publisher=H. Milford|edition=reprint|location=LONDON|page=|isbn=|pages=1259|volume=|accessdate=2011-07-06}}Oxford University *Shakespear, John. [http://dsal.uchicago.edu/dictionaries/shakespear/ A Dictionary, Hindustani and English.] 3rd ed., much enl. London: Printed for the author by J.L. Cox and Son: Sold by Parbury, Allen, & Co., 1834. *Taylor, Joseph. ''[http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=nnc1.cu58965823;view=1up;seq=1 A dictionary, Hindoostanee and English]''. Available at [[Hathi Trust]]. (A dictionary, Hindoostanee and English / abridged from the quarto edition of Major Joseph Taylor ; as edited by the late W. Hunter ; by William Carmichael Smyth.) ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.hamariboli.com/ Hamari Boli (Hindustani)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130601231148/http://www.hamariboli.com/ |date=2013-06-01 }} *[http://www.facebook.com/KhanAcademyHamariBoli Khan Academy (Hindi-Urdu):] academic lessons taught in Hindi-Urdu * [http://Forum.janmaanas.com Janmaanas Ek Hindi Manch(Hindi Language Forum)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160503161229/http://forum.janmaanas.com/ |date=2016-05-03 }} *[http://encyclopedia.jrank.org/HIG_HOR/HINDOSTANI_properly_Hindustani_.html Encyclopædia Britannica, 11th Edition: Hindostani] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303204628/http://encyclopedia.jrank.org/HIG_HOR/HINDOSTANI_properly_Hindustani_.html |date=2016-03-03 }} *[https://web.archive.org/web/20030217173457/http://members.aol.com/yahyam/hindustani.html Hindi, Urdu, Hindustani, ''khaRî bolî''] *[https://web.archive.org/web/20091027110507/http://geocities.com/sikmirza/arabic/hindustani.html Hindustani FAQ] *[http://www.languageinindia.com/march2003/hindustani.html Hindustani as an anxiety between Hindi–Urdu Commitment] *[http://www.uiowa.edu/~incinema/Hindinote.html Hindi? Urdu? Hindustani? Hindi-Urdu?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060923205724/http://www.uiowa.edu/~incinema/Hindinote.html |date=2006-09-23 }} *[http://adaniel.tripod.com/hindustani.htm History of Hindustani] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719045055/http://adaniel.tripod.com/hindustani.htm |date=2011-07-19 }} *[http://www.lexicool.com/dlink.asp?ID=0FW3HU5663&L1=34&L2=44 Hindi/Urdu-English-Kalasha-Khowar-Nuristani-Pashtu Comparative Word List] *[http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=90987 Ethnologue Report for Hindustani] *[http://globalrecordings.net/language/747 GRN Report for Hindustani] *[http://www.indolink.com/Poetry/ Hindustani Poetry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060615203847/http://indolink.com/Poetry/ |date=2006-06-15 }} *[http://polyglot.lss.wisc.edu/lss/staff/erica/CALL/hindi.html Hindustani online resources] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060827233430/http://polyglot.lss.wisc.edu/lss/staff/erica/CALL/hindi.html |date=2006-08-27 }} *[http://www.yoindia.com/shayariadab/ Biggest Hindustani-Indian poetry forum] {{Wikivoyage|Hindi-Urdu_phrasebook}} *[http://www.nla.gov.pk/ National Language Authority (Urdu), Pakistan (muqtadera qaumi zaban)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070804053902/http://www.nla.gov.pk/ |date=2007-08-04 }} *[http://languagelog.ldc.upenn.edu/myl/llog/King2001.pdf The poisonous potency of script: Hindi and Urdu], ''ROBERT D. KING'' {{lang-stub|Hindi}} {{Hindi topics}} {{Urdu topics}} {{Hindi-Urdu speaking areas of India}} {{Indo-Iranian languages}} {{Languages of South Asia}} {{Official_languages_of_India}} [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുസ്താനി ഭാഷ]] nzcum6h44uuug7eszk37qbfurfaasux 0 151230 4630991 4011794 2026-06-18T04:46:59Z Altocar 2020 144384 /* */ 4630991 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = ദ്വിഗ്വിജയ് സിംഗ് | image = Digvijaya Singh (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1947|02|28|df=yes}} | birth_place = ഇൻഡോർ, മധ്യപ്രദേശ് | death_date = | death_place = | office = രാജ്യസഭാംഗം | term = 2020-2026, 2014-2020 | constituency = മധ്യപ്രദേശ് | office2 = മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി | term2 = 1998-2003, 1993-1998 | predecessor2 = സുന്ദർലാൽ പട്വ | successor2 = ഉമ ഭാരതി | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | spouse = ആശ, അമൃത | children = 4 പെൺമക്കൾ 1 മകൻ | year = 2026 | date = 18 ജൂൺ | source = https://www.elections.in/political-leaders/digvijay-singh.html ഇലക്ഷൻസ്.ഇൻ }} 1993 മുതൽ 2003 വരെ [[മധ്യപ്രദേശ്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായിരുന്ന മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവാണ് ''' ദ്വിഗ്വിജയ് സിംഗ്. (ജനനം : 28 ഫെബ്രുവരി 1947) ''' രണ്ട് തവണ [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]], അഞ്ച് തവണ [[നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം]] എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച സിംഗ് നിലവിൽ 2014 മുതൽ 2026 വരെ മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗമായിരുന്നു]]<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/03/24/lok-sabha-elections-2019-digvijaya-singh-versus-shivraj-chouhan-at-bhopal.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/india/2019/03/23/nat-cpy-modi-not-to-puri.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/12/13/controversial-marriages-of-indian-politics.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/09/30/mallikarjun-kharge-to-join-the-contest-for-congress-president.html</ref> == ജീവിതരേഖ == മധ്യ പ്രദേശിലെ ഇൻഡോറിൽ ബാലഭദ്ര സിംഗിൻ്റെയും അപർണ ദേവിയുടേയും മകനായി 1947 ഫെബ്രുവരി 28ന് ജനിച്ചു. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഇൻഡോറിലുള്ള ഡാലി കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി. ഇൻഡോറിലെ എസ്.ജി.എസ്.ഐ.ടി.എസ് എൻജിനീറിംഗ് കോളേജിൽ നിന്ന് മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനിറിംഗിൽ ബിരുദം നേടി പഠനം പൂർത്തിയാക്കി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1977-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ രഘോഹഢിൽ നിന്ന് നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോടെയാണ് ദ്വിഗ്വിജയ് സിംഗിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതമാരംഭിക്കുന്നത്. 1984, 1991 വർഷങ്ങളിൽ ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1993-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിന് നിയമസഭയിൽ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ആദ്യമായി മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1998-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് അധികാരം നിലനിർത്തിയതിനെ തുടർന്ന് രണ്ടാം തവണയും മുഖ്യമന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2003-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ സിംഗ് പത്ത് വർഷത്തേയ്ക്ക് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും മത്സരിക്കില്ല എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2014-ൽ രാജ്യസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2019-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഭോപ്പാലിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും ബി.ജെ.പിയുടെ പ്രഗ്യസിംഗ് ഠാക്കുറിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 1969 : പ്രസിഡൻ്റ്, രഘോഹഢ് മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ * 1977 : നിയമസഭാംഗം (1) * 1980 : നിയമസഭാംഗം (2), സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി * 1984 : ലോക്സഭാംഗം, (1) * 1985-1988 : മധ്യപ്രദേശ്, പി.സി.സി പ്രസിഡൻ്റ് * 1991 : ലോക്സഭാംഗം, (2) * 1992-1993 : മധ്യപ്രദേശ്, പി.സി.സി പ്രസിഡൻറ് * 1993-1998 : മധ്യപ്രദേശ്, മുഖ്യമന്ത്രി (1) * 1994 : നിയമസഭാംഗം, (3) * 1998 : നിയമസഭാംഗം, (4) * 1998-2003 : മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി, (2) * 2003 : നിയമസഭാംഗം, (5) * 2014-2020 : രാജ്യസഭാംഗം, (1) * 2020-തുടരുന്നു : രാജ്യസഭാംഗം, (2) == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 28-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] dd8hqc1f1rza7dwvp4cp3vl8iochsoq 4630992 4630991 2026-06-18T04:47:23Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4630992 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = ദ്വിഗ്വിജയ് സിംഗ് | image = Digvijaya Singh (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1947|02|28|df=yes}} | birth_place = ഇൻഡോർ, മധ്യപ്രദേശ് | death_date = | death_place = | office = രാജ്യസഭാംഗം | term = 2020-2026, 2014-2020 | constituency = മധ്യപ്രദേശ് | office2 = മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി | term2 = 1998-2003, 1993-1998 | predecessor2 = സുന്ദർലാൽ പട്വ | successor2 = ഉമ ഭാരതി | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | spouse = ആശ, അമൃത | children = 4 പെൺമക്കൾ 1 മകൻ | year = 2026 | date = 18 ജൂൺ | source = https://www.elections.in/political-leaders/digvijay-singh.html ഇലക്ഷൻസ്.ഇൻ }} 1993 മുതൽ 2003 വരെ [[മധ്യപ്രദേശ്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായിരുന്ന മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവാണ് ''' ദ്വിഗ്വിജയ് സിംഗ്. (ജനനം : 28 ഫെബ്രുവരി 1947) ''' രണ്ട് തവണ [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]], അഞ്ച് തവണ [[നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം]] എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച സിംഗ് നിലവിൽ 2014 മുതൽ 2026 വരെ മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗമായിരുന്നു]]<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/03/24/lok-sabha-elections-2019-digvijaya-singh-versus-shivraj-chouhan-at-bhopal.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/india/2019/03/23/nat-cpy-modi-not-to-puri.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/12/13/controversial-marriages-of-indian-politics.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/09/30/mallikarjun-kharge-to-join-the-contest-for-congress-president.html</ref> == ജീവിതരേഖ == മധ്യ പ്രദേശിലെ ഇൻഡോറിൽ ബാലഭദ്ര സിംഗിൻ്റെയും അപർണ ദേവിയുടേയും മകനായി 1947 ഫെബ്രുവരി 28ന് ജനിച്ചു. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഇൻഡോറിലുള്ള ഡാലി കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി. ഇൻഡോറിലെ എസ്.ജി.എസ്.ഐ.ടി.എസ് എൻജിനീറിംഗ് കോളേജിൽ നിന്ന് മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനിറിംഗിൽ ബിരുദം നേടി പഠനം പൂർത്തിയാക്കി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1977-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ രഘോഹഢിൽ നിന്ന് നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോടെയാണ് ദ്വിഗ്വിജയ് സിംഗിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതമാരംഭിക്കുന്നത്. 1984, 1991 വർഷങ്ങളിൽ ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1993-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിന് നിയമസഭയിൽ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ആദ്യമായി മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1998-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് അധികാരം നിലനിർത്തിയതിനെ തുടർന്ന് രണ്ടാം തവണയും മുഖ്യമന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2003-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ സിംഗ് പത്ത് വർഷത്തേയ്ക്ക് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും മത്സരിക്കില്ല എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2014-ൽ രാജ്യസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2019-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഭോപ്പാലിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും ബി.ജെ.പിയുടെ പ്രഗ്യസിംഗ് ഠാക്കുറിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 1969 : പ്രസിഡൻ്റ്, രഘോഹഢ് മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ * 1977 : നിയമസഭാംഗം (1) * 1980 : നിയമസഭാംഗം (2), സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി * 1984 : ലോക്സഭാംഗം, (1) * 1985-1988 : മധ്യപ്രദേശ്, പി.സി.സി പ്രസിഡൻ്റ് * 1991 : ലോക്സഭാംഗം, (2) * 1992-1993 : മധ്യപ്രദേശ്, പി.സി.സി പ്രസിഡൻറ് * 1993-1998 : മധ്യപ്രദേശ്, മുഖ്യമന്ത്രി (1) * 1994 : നിയമസഭാംഗം, (3) * 1998 : നിയമസഭാംഗം, (4) * 1998-2003 : മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി, (2) * 2003 : നിയമസഭാംഗം, (5) * 2014-2020 : രാജ്യസഭാംഗം, (1) * 2020-2026 : രാജ്യസഭാംഗം, (2) == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 28-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] 4bp4q2o1hizpjpt7aw91fs4r33eec91 4630993 4630992 2026-06-18T04:49:12Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4630993 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = ദ്വിഗ്വിജയ് സിംഗ് | image = Digvijaya Singh (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1947|02|28|df=yes}} | birth_place = ഇൻഡോർ, മധ്യപ്രദേശ് | death_date = | death_place = | office = രാജ്യസഭാംഗം | term = 2020-2026, 2014-2020 | constituency = മധ്യപ്രദേശ് | office2 = മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി | term2 = 1998-2003, 1993-1998 | predecessor2 = സുന്ദർലാൽ പട്വ | successor2 = ഉമ ഭാരതി | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | spouse = ആശ, അമൃത | children = 4 പെൺമക്കൾ 1 മകൻ | year = 2026 | date = 18 ജൂൺ | source = https://www.elections.in/political-leaders/digvijay-singh.html ഇലക്ഷൻസ്.ഇൻ }} 1993 മുതൽ 2003 വരെ [[മധ്യപ്രദേശ്]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായിരുന്ന മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവാണ് ''' ദ്വിഗ്വിജയ് സിംഗ്. (ജനനം : 28 ഫെബ്രുവരി 1947) ''' രണ്ട് തവണ [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]], അഞ്ച് തവണ [[നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം]] എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച സിംഗ് നിലവിൽ 2014 മുതൽ 2026 വരെ മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗമായിരുന്നു]]<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/03/24/lok-sabha-elections-2019-digvijaya-singh-versus-shivraj-chouhan-at-bhopal.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/india/2019/03/23/nat-cpy-modi-not-to-puri.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/12/13/controversial-marriages-of-indian-politics.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/09/30/mallikarjun-kharge-to-join-the-contest-for-congress-president.html</ref> == ജീവിതരേഖ == മധ്യ പ്രദേശിലെ ഇൻഡോറിൽ ബാലഭദ്ര സിംഗിൻ്റെയും അപർണ ദേവിയുടേയും മകനായി 1947 ഫെബ്രുവരി 28ന് ജനിച്ചു. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഇൻഡോറിലുള്ള ഡാലി കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി. ഇൻഡോറിലെ എസ്.ജി.എസ്.ഐ.ടി.എസ് എൻജിനീറിംഗ് കോളേജിൽ നിന്ന് മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനിറിംഗിൽ ബിരുദം നേടി പഠനം പൂർത്തിയാക്കി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1977-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ രഘോഹഢിൽ നിന്ന് നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോടെയാണ് ദ്വിഗ്വിജയ് സിംഗിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതമാരംഭിക്കുന്നത്. 1984, 1991 വർഷങ്ങളിൽ ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1993-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിന് നിയമസഭയിൽ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ആദ്യമായി മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1998-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് അധികാരം നിലനിർത്തിയതിനെ തുടർന്ന് രണ്ടാം തവണയും മുഖ്യമന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2003-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ സിംഗ് പത്ത് വർഷത്തേയ്ക്ക് ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും മത്സരിക്കില്ല എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2014-ൽ രാജ്യസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2019-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഭോപ്പാലിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും ബി.ജെ.പിയുടെ പ്രഗ്യസിംഗ് ഠാക്കുറിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 1969 : പ്രസിഡൻ്റ്, രഘോഹഢ് മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ * 1977 : നിയമസഭാംഗം (1) * 1980 : നിയമസഭാംഗം (2), സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി * 1984 : ലോക്സഭാംഗം, (1) * 1985-1988 : മധ്യപ്രദേശ്, പി.സി.സി പ്രസിഡൻ്റ് * 1991 : ലോക്സഭാംഗം, (2) * 1992-1993 : മധ്യപ്രദേശ്, പി.സി.സി പ്രസിഡൻറ് * 1993-1998 : മധ്യപ്രദേശ്, മുഖ്യമന്ത്രി (1) * 1994 : നിയമസഭാംഗം, (3) * 1998 : നിയമസഭാംഗം, (4) * 1998-2003 : മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി, (2) * 2003 : നിയമസഭാംഗം, (5) * 2014-2020 : രാജ്യസഭാംഗം, (1) * 2020-2026 : രാജ്യസഭാംഗം, (2)<ref>https://www.manoramaonline.com/news/india/2026/01/01/digvijay-singhs-rajya-sabha-tenure-nearing-end.html</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 28-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] 08jd8goy1aaiengc1v27yfacxa8m98v 0 156040 4631013 1693462 2026-06-18T06:59:05Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631013 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Amanita phalloides}} {{Taxobox | image=Amanita phalloides 1.JPG | image_width=233px | regnum=[[Fungus|Fungi]] | divisio=[[Basidiomycota]] | classis=[[Agaricomycetes]] | subclassis=[[Agaricomycetidae]] | ordo=[[Agaricales]] | familia=[[Amanitaceae]] | genus=''[[Amanita]]'' | species='''''A. phalloides''''' | binomial=''Amanita phalloides'' | binomial_authority=([[Sébastien Vaillant|Vaill.]] ex [[Elias Magnus Fries|Fr.]]) [[Johann Heinrich Friedrich Link|Link]] }} വടക്കൻ ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തിലെ ചതുപ്പ്കളിലും കാടുകളിലും മുളച്ചു നിൽക്കുന്ന അമാനിറ്റ ഫല്ലോയിഡസ് എന്ന ഈ കൂണിൽ 5 മില്ലിഗ്രാം വിഷമാണ് അടങ്ങിയിട്ടുള്ളത്.അതായത് അരകപ്പ് (30gm) കൂൺ മതി ഒരു മനുഷ്യനെ കൊല്ലാൻ.ഈ സ്വഭാവം കൊണ്ടുതന്നെ അമാനിറ്റ ഫല്ലോയിഡസിനെ ഡത്ത് ക്യാപ്പ് (മരണ തൊപ്പി ) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്‌. ആൽഫ അമാനീറ്റിൻ, ഫല്ലോയിഡിൻ എന്നിവയാണ് ഈ കൂണിൽ അടങ്ങിയിട്ടുള്ള വിഷവസ്തുക്കൾ. 20-നൂറ്റാണ്ടിൻറെ തുടക്കത്തിൽ ചാൾസ് ഹോർട്ടൻ വെക് എന്ന ഗവേഷകനാണ് വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ ഈ കൂണിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞതു.വ്യാപകമായി വളരാനുള്ള ശേഷി വളരെ കൂടുതലുള്ള വർഗമാണിവ. ഇതിലുള്ള ആൽഫ അമിനിറ്റിൽ എന്ന പദാർത്ഥമാണ് അപകടകാരി. 1941-ൽ മ്യുനിച്ച് സർവ്വകലാശാലയിലെ ഹേയിൻറിച്ച്,വെയിൽസ്‌,റുഡോൾഫ്‌ ഹാലർമേയർ എന്നിവരാണ് ഈ വിഷപദാർത്ഥങ്ങളെ ആദ്യമായി വേർതിരിച്ചത്. ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons|Amanita phalloides}} *[http://www.telegraph.co.uk/news/2978434/One-woman-dead-and-another-seriously-ill-after-eating-Death-Cap-mushrooms.html UK Telegraph Newspaper (Sept 2008) - One woman dead, another critically ill after eating Death Cap fungi] * [http://americanmushrooms.com/deathcap.htm AmericanMushrooms.com - The Death Cap Mushroom ''Amanita phalloides''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151220220959/http://americanmushrooms.com/deathcap.htm |date=2015-12-20 }} * [http://www.mushroomexpert.com/amanita_phalloides.html ''Amanita phalloides'': the death cap] * [http://www.bayareamushrooms.org/mushroommonth/amanita_phalloides.html ''Amanita phalloides'': Invasion of the Death Cap] * [http://pluto.njcc.com/~ret/amanita/key.dir/phallimb.html Key to species of ''Amanita'' Section ''Phalloidieae'' from North and Central America - ''Amanita'' studies website] * [http://www.mykoweb.com/CAF/species/Amanita_phalloides.html California Fungi—Amanita phalloides] * [http://www.anbg.gov.au/fungi/deathcap.html Death cap in Australia - ANBG website] * [http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=7251327 On the Trail of the Death Cap Mushroom] from American National Public Radio * {{eol|1009706}} [[വർഗ്ഗം:കൂണുകൾ]] srtkmp8y79i5lp56ybcwz3zfapt3488 0 156811 4631000 3825157 2026-06-18T05:27:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631000 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|International Geophysical Year}} [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] ഭൗതിക സവിശേഷതകൾ, [[അന്തരീക്ഷം]], ഭൂസൗരബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയെപ്പറ്റി ഗാഢമായ [[ഗവേഷണം|ഗവേഷണപഠനങ്ങൾ]] നടത്താൻ വിനിയോഗിക്കപ്പെട്ട അന്താരാഷ്ട്ര ശാസ്ത്രീയ സഹകരണവർഷമാണ് '''അന്താരാഷ്ട്ര ഭൂഭൗതിക വർഷം'''. 1957 ജൂലൈ. 1-ന് തുടങ്ങി, 1958 ഡിസംബർ 31-ന് അവസാനിച്ചു. പ്രസ്തുതവർഷത്തിൽ സൂര്യകളങ്കങ്ങളുടെ എണ്ണം പരമാവധി വർധിക്കും എന്നതായിരുന്നു ഭൂഭൗതിക ഗവേഷണത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്രസഹകരണത്തിനായി ഈ വർഷംതന്നെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടാൻ കാരണം. ഓരോ പതിനൊന്നു വർഷം കൂടുമ്പോഴും ഇത്തരം ''സൂര്യകളങ്കാവർത്തനം'' (Sunspot cycle) സംഭവിക്കുന്നു. ഭൂമിയുമായി ഏറ്റവും അടുത്തുനിൽക്കുന്ന നക്ഷത്രമായ [[സൂര്യൻ|സൂര്യനാണ്]] ഭൂതലത്തിന്റെ ജീവന്റെ പ്രഭവങ്ങൾക്കും മറ്റു ഭൌതിക പ്രതിഭാസങ്ങൾക്കും കാരണമായി വർത്തിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഭൂസൗരബന്ധങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള പഠനങ്ങൾ വളരെ പ്രാധാന്യം അർഹിക്കുന്നു. ==നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ== അന്താരാഷ്ട്ര ഭൂഭൗതികപരിപാടികളിൽ ആദ്യം മുതൽ സഹകരിച്ച ഒരു രാജ്യമാണ് [[ഇന്ത്യ]]. ഇതിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യൻ ദേശീയസമിതി 1953-ൽ രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടു. #അന്താരാഷ്ട്ര ദിനങ്ങളും വാർത്താവിനിമയവും #അന്തരീക്ഷവിജ്ഞാനീയം #ഭൂകാന്തത (Geomagnetism) #[[ധ്രുവദീപ്തി|ധ്രുവ-വായുദീപ്തികൾ]] #[[അയോണോസ്ഫിയർ]]‍ #സൌരപ്രക്രിയകൾ #[[കോസ്മിക് കിരണം|കോസ്മിക് രശ്മികൾ]] #അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങൾ #ഹിമനദീയനം (Glaciation) #സമുദ്രവിജ്ഞാനീയം #റോക്കറ്റുകളും കൃത്രിമോപഗ്രഹങ്ങളും #ഭൂകമ്പവിജ്ഞാനീയം #ഭൂഗുരുത്വമിതി #[[അണുപ്രസരണം]] എന്നീ പതിനാലു പ്രസക്തശാഖകളിലും ഇന്ത്യ പഠനം നടത്തി. അറുപത്തിയാറു രാഷ്ട്രങ്ങളിൽനിന്നായി അറുപതിനായിരത്തിലേറെ ശാസ്ത്രകാരൻമാർ പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുത്തു. [[ലോകം|ലോകത്തിന്റെ]] വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെ നാലായിരം നിരീക്ഷണകേന്ദ്രങ്ങളിലായി അവർ പ്രവർത്തിച്ചു. നൂറിലധികം നിരീക്ഷണകേന്ദ്രങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽതന്നെയുണ്ടായിരുന്നു. റോക്കറ്റുകൾ, ഉപഗ്രഹങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക ഉപകരണങ്ങൾ ഗവേഷണത്തെ സഹായിച്ചു. നിരീക്ഷണഫലങ്ങൾ ക്രമപ്പെടുത്തുന്നതിനും മറ്റുമായി ഇലക്ട്രോണിക് കംപ്യൂട്ടർപോലെയുള്ള യന്ത്രസാമഗ്രികൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു. ==ഉപഗ്രഹ വിക്ഷേപണം== [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] 1957 ഒക്ടോബർ 4-ന് വിക്ഷേപിച്ച സ്പുട്നിക്-I എന്ന ആദ്യത്തെ ഭൌമോപഗ്രഹം ഗവേഷണത്തെ ബഹുദൂരം മുന്നോട്ടു നയിച്ചു. പ്രസ്തുത ഭൂഭൌതിക വർഷത്തിൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനും [[യു.എസ്.എ.|യു.എസ്സും]] മൂന്ന് ഉപഗ്രഹങ്ങൾ വീതം വിക്ഷേപിക്കുകയുണ്ടായി. ഈ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഭൂമിയുടെയും ഉപര്യന്തരീക്ഷത്തിന്റെയും പരിമാണങ്ങൾ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തി. ഇതുകൂടാതെ മറ്റു ചില പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾക്കും ഉപഗ്രഹവിക്ഷേപണം സഹായകമായി. അന്റാർട്ടിക്കയിലേക്ക് ആദ്യമായി ഒരു അന്വേഷണയാത്ര സാധ്യമായിത്തീർന്നത് ഇതിന്റെ ഫലമാണ്. ഭൂരൂപത്തെപ്പറ്റിയുള്ള സങ്കല്പത്തിനു മാറ്റംവന്നു. രണ്ടഗ്രങ്ങളും പരന്ന ഗോളാകൃതിയാണ് ഭൂമിയുടേതെന്നായിരുന്നു അതുവരെയുണ്ടായിരുന്ന ധാരണ. എന്നാൽ പുതിയ ഗവേഷണഫലമായി ഭൂമി ദീർഘവൃത്തജാകാരമാണെന്ന് കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടു. തരംഗദൈർഘ്യമേറിയ റേഡിയോവീചികൾ ധ്രുവപ്രദേശത്തു സംലയനം ചെയ്യപ്പെടുന്നതിനെപ്പറ്റിയും സൌരജ്വാലാ(solar flares) പ്രസരങ്ങളുടെ സ്വഭാവപരിമാണങ്ങളെപ്പറ്റിയുമുള്ള വിശദമായ പഠനങ്ങളും നടന്നു. ==പുറംകണ്ണികൾ== *http://www7.nationalacademies.org/archives/igystamp.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120210125732/http://www7.nationalacademies.org/archives/igystamp.html |date=2012-02-10 }} *http://www.answers.com/topic/international-geophysical-year *http://rammb.cira.colostate.edu/dev/hillger/igy.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100625155030/http://rammb.cira.colostate.edu/dev/hillger/IGY.htm |date=2010-06-25 }} *http://arago.si.edu/index.asp?con=1&cmd=1&mode=1&tid=2032767 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080304095958/http://www.arago.si.edu/index.asp?con=1&cmd=1&mode=1&tid=2032767 |date=2008-03-04 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അന്താരാഷ്ട്ര_ഭൂഭൌതിക_വ{{ർ}}ഷം|അന്താരാഷ്ട്ര ഭൂഭൌതിക വർഷം}} [[വർഗ്ഗം:അന്താരാഷ്ട്ര വർഷാചരണങ്ങൾ]] cc5jnf91abswi182n2iu612ry7rslhm 0 157020 4630998 4071765 2026-06-18T05:23:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630998 wikitext text/x-wiki പരമാധികാര രാഷ്ട്രങ്ങളും അവയിലെ ജനസമൂഹങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങളും, അവയിൽ അവർ കൈവരുത്തുന്ന ഒത്തുതീർപ്പുകളുമാണ് '''അന്താരാഷ്ട്ര-രാഷ്ട്രതന്ത്രത്തിന്റെ''' സത്ത. 18-ആ നൂറ്റാണ്ടിനുശേഷമുളള കാലഘട്ടത്തിൽ വിവിധരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്രസ്വഭാവം നിലനിർത്തുന്നതിലും ചില രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യാഭിലാഷത്തെ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്ന കാര്യത്തിലും പാശ്ചാത്യരാജ്യങ്ങൾ ഒരതിർത്തിവരെ വിജയം പ്രാപിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഈ കാലത്തിനുള്ളിൽ നിരവധി ഏറ്റുമുട്ടലുകളും ഭീകരയുദ്ധങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. മാത്രമല്ല, ഇവയിൽ പലതിലും മഹാശക്തികളെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മിക്ക രാഷ്ട്രങ്ങളും ഭാഗഭാക്കുകൾ കൂടിയായിരുന്നു. ഈ രാഷ്ട്രീയപ്രക്രിയയിൽ യുദ്ധമോ യുദ്ധഭീഷണിയോ അനിവാര്യ ഘടകമായിട്ടുള്ളതിനാൽ അന്താരാഷ്ട്ര-രാഷ്ട്രതന്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിന് ലോകത്തിൽ വർധമാനമായതോതിൽ പ്രസക്തി ഉണ്ടായിവരികയാണ്. ==പ്രശ്നങ്ങൾ== [[യുദ്ധം|യുദ്ധത്തെയും]] സമാധാനത്തെയും സംഘട്ടനത്തെയും സഹകരണത്തെയും കുറിച്ചുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ പ്രാചീനകാലം മുതൽ രാജ്യതന്ത്രജ്ഞരെയും ചരിത്രകാരൻമാരെയും [[സാഹിത്യം|സാഹിത്യകാരൻമാരെയും]] ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്; പ്രാചീന [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലും]] [[ചൈന|ചൈനയിലും]] [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിലെ]] നഗരരാഷ്ട്രങ്ങളിലും [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിലും]] പാശ്ചാത്യരാഷ്ട്രസംവിധാനത്തിലും ഇത് നിഷ്കൃഷ്ടപഠനത്തിന് വിഷയമായിട്ടുമുണ്ട്. ഒന്നാം ലോകയുദ്ധത്തിൽ തകർന്ന രാഷ്ട്രഘടനയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട ഒരു ലോകസംവിധാനത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രതീക്ഷകളാണ്, ആധുനിക പാശ്ചാത്യചിന്തകർക്ക് ഈ വിഷയത്തിൽ ശക്തമായ പ്രചോദനം നൽകിയത്. ഇതിനുള്ള അന്വേഷണങ്ങൾക്ക് സമൂർത്തരൂപം നൽകിയ [[യു.എസ്.]] പ്രസിഡന്റ് വുഡ്രോ വിൽസൺ (1856-1924) ആസൂത്രണം ചെയ്ത പരിപാടിയിൽ ജനായത്തഭരണക്രമം, സാർവദേശീയധാരണ, അന്താരാഷ്ട്രമധ്യസ്ഥത, നിരായുധീകരണം, രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സ്വയം നിർണയാവകാശം, ഗൂഢവ്യസ്ഥകളില്ലാത്ത പരസ്യമായ നയതന്ത്രബന്ധങ്ങൾ, ആക്രമണകാരികൾക്കെതിരായി എല്ലാവരും ചേർന്നുള്ള സഖ്യം തുടങ്ങി നിരവധി ആശയങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ദേശീയനയങ്ങളെ സംബന്ധിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നതിലും, സിദ്ധാന്തപരമായ സങ്കല്പങ്ങളെ വിശദീകരിക്കുന്നതിലും കൂടുതൽ ഊന്നൽ നൽകിക്കൊണ്ട് ഒരു യുദ്ധരഹിതലോകത്തിന്റെ രൂപരേഖ വരയ്ക്കുന്നതിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത തലമുറയിലുള്ള രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞർ ശ്രദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തു. പാശ്ചാത്യരാജ്യങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രഘടനാരീതി മിക്കവാറും സാർവലൌകികമായി തീർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ വിവിധ രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കും സംസ്കാരങ്ങൾക്കും തമ്മിലുള്ള സാജാത്യ വൈജാത്യങ്ങൾ ശരിക്കു ഗ്രഹിച്ച് വിലയിരുത്തേണ്ട കടമ അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രതന്ത്രത്തെപ്പറ്റി അന്വേഷണം നടത്തുന്ന ഒരു പഠിതാവിന് ഒഴിച്ചുകൂടാൻ പാടില്ലാത്തതായിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ഈ പാശ്ചാത്യ രാഷ്ട്രസംവിധാനപദ്ധതികൾ തന്നെ വ്യതിയാനങ്ങൾക്ക് വിധേയമാണ്. ആധുനിക ലോകത്തിൽ യു.എസ്സും, [[റഷ്യ|റഷ്യയും]], [[യൂറോപ്|യൂറോപ്യൻ]] യൂണിയനും ഒരളവുവരെ ചൈനയും, ഇന്ത്യയും, [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനും]] വഹിക്കുന്ന പങ്കിന് സമാന്തരമായ ഒരു പ്രതിഭാസം ചരിത്രത്തിൽ ഇന്നോളം കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. ഈ ശക്തി കേന്ദ്രങ്ങളുടെ സ്ഥാനവ്യതിചലനങ്ങൾ ഏതെല്ലാം വിധത്തിൽ എങ്ങോട്ടൊക്കെയായിരിക്കും എന്നു തീർത്തു പ്രവചിക്കുക സാധ്യമല്ല. ==സ്വയംനിർണയാവകാശം== ''മറ്റുള്ളവരുടെ ഇടപെടൽകൊണ്ട് നിലനില്പില്ലാതായിപ്പോകുന്നതും ഒരിക്കലും ഒരു പ്രകാരത്തിലും മറ്റുള്ളവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിന് വിധേയമാകാത്തതുമായ ശക്തിയാണ്'' പരമാധികാരമെന്ന് [[ഡച്ച്]] രാജ്യതന്ത്രജ്ഞനായ ഹ്യൂഗോ ഗ്രോഷ്യസ് (1583-1645) നിർവചിക്കുന്നു. ഇതാണ് അന്താരാഷ്ട്രബന്ധങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനശിലയെന്ന് അക്കാലങ്ങളിൽ കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ 19-ആം നൂറ്റാണ്ടായപ്പോഴേക്കും പരമാധികാരരാഷ്ട്രങ്ങൾ ''ദേശീയരാഷ്ട്ര'' (Nation-States)ങ്ങളായിത്തീർന്നു. [[ഭാഷ]], [[മതം]], [[സംസ്കാരം]], ആചാരം, വർഗപരമായ പാരമ്പര്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ദേശീയരാഷ്ട്രമെന്ന സങ്കല്പത്തെ നിർവചിക്കാൻ ചിലർ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങൾക്ക് അന്നും സാർവത്രികമായ അംഗീകാരം കിട്ടിയിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ഈ സങ്കല്പം കേവലം ആത്മനിഷ്ഠമായി കുറെക്കാലം നിലനിന്നു. സ്വന്തം രാഷ്ട്രത്തിനുള്ളിൽ സ്വാഭിലാഷം അനുസരിച്ച് വസിക്കാനും തങ്ങൾ രൂപംകൊടുക്കുന്ന ആശയസങ്കല്പങ്ങൾക്കനുസൃതമായി സ്വയംഭരണം നടത്താനും അധികാരം നൽകുന്ന 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ സ്വയം നിർണയാവകാശസിദ്ധാന്തം തന്നെയാണ്, രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തിനുശേഷമുളള [[ലോകം|ലോകത്തിലും]], അല്പം വ്യത്യസ്തമായ രൂപത്തിലാണെങ്കിലും, നിലനില്ക്കുന്നത്. ആഗോള രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക രംഗങ്ങളിൽ സമീപകാലത്തായി സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ, ദേശരാഷ്ട്രത്തിന്റെ പ്രാമുഖ്യത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രതന്ത്രത്തിൽ രാഷ്ട്രങ്ങൾ സ്വന്തം സുരക്ഷിതത്വം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സാമ്പത്തികമേൻമകൾ കൈവരുത്താനും ചിലപ്പോൾ ചില ക്ഷേമപരിപാടികൾ നടപ്പിലാക്കാനും സഖ്യങ്ങളെയും ഉടമ്പടികളെയും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഐക്യരാഷ്ട്രസംഘടനയ്ക്കും അതിന്റെ നിരവധി പോഷക സംഘടനകൾക്കും പുറമേ, പ്രത്യേക ലക്ഷ്യങ്ങളെ മുൻനിർത്തിയുള്ള ധാരാളം കൂട്ടുകെട്ടുകളുമുണ്ട്. ഉത്തര അറ്റ്ലാന്റിക് സഖ്യസംഘടന (NATO), ദക്ഷിണപൂർവേഷ്യൻ സഖ്യസംഘടന (SEATO), തുടങ്ങിയവ ഇത്തരത്തിലുള്ളതാണ്; അറബി-ഐക്യത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളും ''സൌഹൃദത്തിനും സഹകരണ''ത്തിനും വേണ്ടി ചില പരമാധികാരരാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിൽ ഏർപ്പെടുന്ന കരാറുകളും ഉദാ: [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയും]] [[യു.എസ്.|യു.എസ്സുമായി]] ഒപ്പിട്ട ആണവ പരീക്ഷണ കരാർ (ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും തമ്മിൽ) ഇക്കൂട്ടത്തിൽപെടുന്നു. കമ്യൂണിസ്റ്റു നേതൃത്വത്തിലുള്ള ലോകതൊഴിലാളി യൂണിയൻ ഫെഡറേഷന്റെയും (WFTU)അതിന്റെ എതിർചേരിയിൽ നിൽക്കുന്ന അന്തർദേശീയ സ്വതന്ത്ര തൊഴിലാളിയൂണിയനുകളുടെ കോൺഫെഡറേഷന്റെയും (ICFTU) ഉദ്ദേശ്യലക്ഷ്യങ്ങൾ പോലും രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തങ്ങൾക്ക് അടിവരയിട്ടുകൊണ്ടുളള കൂട്ടുകെട്ടുകളാണെന്ന് കാണാം. ഏറ്റവും സമർഥമായി പ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന അന്താരാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളിൽപോലും, തീരുമാനമെടുക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ഓരോ രാഷ്ട്രത്തിന്റെയും ഇച്ഛാശക്തിക്ക് അന്യൂനമായ സ്ഥാനമുണ്ട്. പൊതുവായ ഭീഷണികളെ നേരിടാൻ പൊതുവായ ഉദ്ദേശ്യലക്ഷ്യങ്ങളോടുകൂടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇത്തരം സംഘടനകളിലെ ഓരോ രാഷ്ട്രവും ലോകകാര്യങ്ങളിൽ ഒരുമിച്ചുള്ള പ്രവർത്തനത്തിന് നിർണായകമായ ഒരു നില സ്വീകരിക്കുന്നതും അസാധാരണമല്ല. ==യുദ്ധവും യുദ്ധഭീഷണിയും== ഒരു രാഷ്ട്രശക്തിയുടെ ഭൌതികഘടകങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര-രാഷ്ട്രതന്ത്രത്തിൽ അത് വഹിക്കുന്ന ഭാഗഭാഗിത്വത്തിന്റെ ശരിക്കുള്ള സൂചികയല്ലെങ്കിലും, ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും സാങ്കേതികവിജ്ഞാനത്തിന്റെയും വളർച്ചയും, അത് ആധുനിക യുദ്ധതന്ത്രത്തിൽ ഏല്പിക്കുന്ന ആഘാതവും അന്താരാഷ്ട്രബന്ധങ്ങളിൽ പുതിയ നിറപ്പകർച്ച കൊടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ''യുദ്ധം രാഷ്ട്രതന്ത്രത്തിന്റെ ഒരു തുടർച്ചയാണ്'' (War is an extension of politics ) എന്ന പ്രഷ്യൻ യുദ്ധതന്ത്രജ്ഞനായ കാൾ വോൺ ക്ലാസ്വിറ്റ്സ് (Karl von Clausewitz: 17801831)ന്റെ നിർവചനം എക്കാലവും സാധുവായി വർത്തിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ആധുനിക അണുയുഗത്തിൽ ഈ സങ്കല്പത്തിന് കോട്ടം തട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു രാഷ്ട്രവും ഇന്ന് ഒരു ആണവായുധ സംഘർഷത്തിന് മുതിരാൻ ഇടയില്ല. അണ്വായുധം ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽനിന്നു ശത്രുവിനെ പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ ഏതാണ് ഉത്തമമായ മാർഗ്ഗമെന്ന അന്വേഷണത്തിലാണ് ഇന്നത്തെ ലോകമേധാവികൾ. 1972 മേയിൽ [[മോസ്കോ|മോസ്കോവിൽവച്ച്]] യു.എസും. അന്നത്തെ യു.എസ്.എസ്.ആറും തമ്മിൽ ''തന്ത്രപരമായ ആയുധ-പരിമിതീകരണ''ത്തിന് (SALT) വേണ്ടിയുണ്ടാക്കിയസഖ്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നതും ഇതുതന്നെയാണ്. ==നയതന്ത്രനിപുണത== മറ്റു രാഷ്ട്രങ്ങളെ സ്വന്തം സ്വാധീനവലയത്തിൽ കൊണ്ടുവരാനുള്ള കഴിവിൽ, യുദ്ധം ചെയ്യാനുള്ള സാമർഥ്യത്തെപ്പോലെ, നയതന്ത്രവും പ്രധാനമായ ഒരു പങ്കുവഹിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രാചീന ജനപദങ്ങളിലും രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിൽ കൂടിയാലോചനകൾ നടന്നിട്ടുണ്ടാവാം. രാമായണഭാരതേതിഹാസങ്ങളിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന യുദ്ധങ്ങൾക്ക് മുമ്പുനടന്ന പല ദൌത്യങ്ങളുടെയും കഥകൾ പൌരാണിക ലോകത്തിനും ഇത് അപരിചിതമായിരുന്നില്ല എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ആധുനികരീതിയിൽ നയതന്ത്ര പ്രതിനിധികളെയും സ്ഥാനപതികളെയും വിദേശങ്ങളിലേക്കയയ്ക്കുന്ന പതിവിന് 15-ആം നൂറ്റാണ്ടു മുതലുള്ള പഴക്കമേയുള്ളു. ഗവൺമെന്റുകൾതമ്മിൽ ആശയവിനിമയം നടത്തുകയും കൂടിയാലോചനകൾക്ക് രംഗം സൃഷ്ടിക്കുകയുമാണ്, പ്രതിപുരുഷൻമാരുടെ മുഖ്യകർത്തവ്യം. ഇതിൽ പല വിട്ടുവീഴ്ചകളും ഉൾപ്പെടും. 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭകാലത്ത് ''തുറന്ന നയതന്ത്ര''ത്തെ(Open Diplomacy)ക്കുറിച്ച് പ്രചരിച്ചിരുന്ന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ പ്രായോഗികതലത്തിൽ ഒരു രാഷ്ട്രവും അനുവർത്തിച്ച് വിജയം നേടിയിട്ടില്ല. യുദ്ധത്തിലെ [[മനഃശാസ്ത്രംമനഃശാസ്ത്രപരമായ അംശത്തിന് (Psychological warfare) നേതൃത്വം കൊടുക്കുന്ന നയതന്ത്രജ്ഞൻമാരും യുദ്ധനേതാക്കളും, രാഷ്ട്രീയലക്ഷ്യങ്ങൾക്കുവേണ്ടി സാമ്പത്തികമാധ്യമങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ചുള്ള വിദേശസഹായപദ്ധതികളും, രണ്ടാംലോകയുദ്ധത്തിനുശേഷം അന്താരാഷ്ട്ര-രാഷ്ട്രീയനിയമസംഹിതയിൽ വർധമാനമായ പങ്കാണ് വഹിച്ചുവരുന്നത്. രാഷ്ട്രാന്തരസംഘർഷങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നതിലും അവയ്ക്ക് പരിഹാരമുണ്ടാക്കുന്നതിലും അന്താരാഷ്ട്രനിയമസംഹിത രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ഉറ്റചങ്ങാതിയായി വർത്തിക്കുന്നു. വിവിധ രാജ്യങ്ങൾ വിലമതിക്കുകയും അവർക്ക് ഒരുമിച്ചു നേടാൻ കഴിയുന്ന ലക്ഷ്യങ്ങളെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിൽ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തെപ്പോലെ അന്താരാഷ്ട്രസംഘടനകളിലെ അംഗത്വവും അന്താരാഷ്ട്രസമ്മേളനങ്ങളും ലോകജനതയുടെ മറ്റൊരു ആശാകേന്ദ്രമായിത്തീർന്നിരിക്കുകയാണ്. ==ശക്തിസന്തുലനം== (Balance of Power) ഏത് രാഷ്ട്രീയപ്രക്രിയയിലും ശക്തിസന്തുലനം അന്തർഹിതമായിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഭാഗഭാക്കായ ഓരോ രാഷ്ട്രവും ചെലുത്തുന്ന സമ്മർദത്തിന്റെ ശക്തിയും ലക്ഷ്യവും അനുസരിച്ച് സന്തുലിതാവസ്ഥ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. ഈ സന്തുലിതാവസ്ഥയെ സ്ഥായിയായി നിലനിർത്താൻ ഒരു നിർദിഷ്ട രാഷ്ട്രീയപ്രക്രിയയിലെ പ്രമുഖ പങ്കാളിയോ പങ്കാളികളോ അനുവർത്തിക്കുന്ന നയമാണ്, ശക്തിസന്തുലനത്തിന്റെ ഭദ്രതയ്ക്ക് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്രരാഷ്ട്രതന്ത്രത്തിന്റെ ഗതിവിഗതികളെ പറ്റി പഠിക്കാൻ അന്താരാഷ്ട്രനിയമസംഹിതയും അന്താരാഷ്ട്രനയതന്ത്ര [[ചരിത്രം|ചരിത്രവും]] ചില ഉപകരണങ്ങൾ തരുന്നുണ്ടെന്നല്ലാതെ, അവയെ സംബന്ധിച്ച് സാർവത്രികമായ ഒരു സിദ്ധാന്തമോ ക്രമവത്കൃതമായ ഒരു സമീപനപദ്ധതിയോ ഇതുവരെ രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല; ശാശ്വതമൂല്യമുള്ള ഒരു തത്ത്വം ഇക്കാര്യത്തിൽ ഉണ്ടാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാനുള്ള വഴിയും വിരളമാണ്. അന്താരാഷ്ട്രരംഗത്തെ ഓരോ സംഭവവികാസത്തിനും പ്രതിഭാസത്തിനും വ്യാഖ്യാനമോ നീതീകരണമോ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന രാഷ്ട്രമീമാംസാവിദ്യാർഥികൾ തങ്ങളുടെ ഗവേഷണപരീക്ഷണങ്ങളെ അനിയതമായ വിവിധ ദിശകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതായാണ് പ്രായേണ കണ്ടുവരുന്നത്. ആഭ്യന്തര സംഭവവികാസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സിദ്ധാന്തസ്ഥാപനവ്യഗ്രതയും അന്താരാഷ്ട്രബന്ധങ്ങളുടെ ഗതിക്രമങ്ങളെ ചില നിശ്ചിത ചട്ടക്കൂടുകളിൽ അടയ്ക്കാനുള്ള പ്രവണതയും തമ്മിലുള്ള അന്തരം, ഭാവിലോകത്തിൽ കുറഞ്ഞുവരുകയേ ഉള്ളു എന്നാണ് രാഷ്ട്രമീമാംസാപണ്ഡിതൻമാരുടെ സ്വാഭാവികമായ നിഗമനം. സോഷ്യലിസ്റ്റു രാജ്യങ്ങളുടെ തകർച്ച, ആഗോള മുതലാളിത്തത്തിന്റെ അധീശത്വം; യു.എസ്സിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഏക ധ്രുവലോകത്തിന്റെ ആവിർഭാവം; ചേരിചേരാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അപചയം; ദേശരാഷ്ട്രങ്ങളെ നിഷ്പ്രഭമാക്കുമാറ് ആഗോളമൂലധനത്തിന്റെയും ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികളുടെയും ഉയർച്ച; രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് വ്യാപാര-വാണിജ്യതാത്പര്യങ്ങൾക്ക് പരമാധികാര രാഷ്ട്രങ്ങൾ നൽകുന്ന മുൻഗണന; പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയവും സാംസ്കാരികവുമായ അധീശത്വം; അവികസിത രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ; [[യൂറോപ്|യൂറോപ്യൻ]]‍-സാമ്പത്തികസമൂഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടി, ഒരു അന്താരാഷ്ട്രഗവൺമെന്റ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെപ്പറ്റിയുള്ള സങ്കല്പങ്ങൾ എന്നിവയാണ് 21-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പ്രാരംഭത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രതന്ത്രത്തിൽ കണ്ടുവരുന്ന പുതിയ പ്രവണതകൾ. ==ഇതുംകൂടി കാണുക== *[[അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം]] *[[അന്താരാഷ്ട്ര ന്യായനിർണയം]] *[[അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങൾ]] *[[നയതന്ത്രം]] *[[രാഷ്ട്രതന്ത്രം]] ==പുറംകണ്ണികൾ== *http://www.palgrave-journals.com/ip/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160514154413/http://www.palgrave-journals.com/ip/index.html |date=2016-05-14 }} *http://www.boell-india.org/web/114.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120318072426/http://www.boell-india.org/web/114.html |date=2012-03-18 }} *http://www.123world.com/politics/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110828005514/http://www.123world.com/politics/ |date=2011-08-28 }} *http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-16/all-that-matters/28377729_1_permanent-membership-security-council-permanent-seats{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://www.voiceofindia.in/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=34&Itemid=76 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723124737/http://www.voiceofindia.in/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=34&Itemid=76 |date=2012-07-23 }} *http://books.google.com/books?id=flUFkpHiS20C&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അന്താരാഷ്ട്ര-രാഷ്ട്രതന്ത്രം}} hrq3ysdk4hlv04s33ugzsmhet5i7uwj 0 161904 4631005 4618905 2026-06-18T06:00:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631005 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Analytical Psychology }} {{അപൂർണ്ണം}} മാനസികാപഗ്രഥനത്തിൽ പ്രചാരത്തിലിരിക്കുന്ന പല വാക്കുകളും [[കാൾ യുങ്]] തന്റേതായ പ്രത്യേകാർഥത്തിലാണ് ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളത്. ==സൈക്കി== ബോധാത്മകവും അബോധാത്മകവുമായ മാനസികപ്രക്രിയകളുടെ സാകല്യത്തിന് യൂങ്ങ് സൈക്കി (Psyche) <ref>http://www.thefreedictionary.com/Psyche</ref> എന്നു പറയുന്നു. ഇതിന് ആത്മാവിനേക്കാൾ (soul) വിപുലമായ അർഥമുണ്ട്. സൈക്കിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നാലുവിധത്തിലാണ്: #ചിന്തനം (thinking)ബാഹ്യലോകത്തെക്കുറിച്ചറിയുന്നതിന് <ref>{{Cite web |url=http://www.psychology4all.com/Thinking.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-19 |archive-date=2011-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110930124715/http://www.psychology4all.com/Thinking.htm |url-status=dead }}</ref> #അനുഭൂതി (feeling)സുഖം-അസുഖം, നല്ലത്-ചീത്ത, ശരി-തെറ്റ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള അറിവുകൾക്ക് <ref>http://www.psitek.net/pages/PsiTek-the-mental-highway-8.html</ref> #അന്തഃപ്രജ്ഞ (intution)-ഉൾക്കാഴ്ചയ്ക്ക്<ref>http://www.awakening-intuition.com/</ref> #സംവേദനം (sensation)പരിതഃസ്ഥിതിയുടെ യാഥാർഥ്യം അറിയുന്നതിന്.<ref>http://dictionary.reference.com/browse/sensation</ref> സൈക്കിയുടെ ഒരു ഭാഗം ബാഹ്യലോകവുമായി സദാ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.[[സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡ്]] ഈഗോ (Ego) എന്നു പറയുന്ന ഈ ഭാഗത്തിന് യൂങ്ങ് ''പേഴ്സൊണ'' (Persona) എന്നു പറയുന്നു. പരിതഃസ്ഥിതിയിൽ നിന്നുള്ള സമ്മർദങ്ങളും വ്യക്തിയുടെ ആന്തരികാവശ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അനുരഞ്ജനഫലമാണ് പേഴ്സൊണ. യൂങ്ങ് പ്രാധാന്യം നൽകി ഉപയോഗിച്ചുപോന്നതും ഇന്ന് വളരെ പ്രചാരത്തിലിരിക്കുന്നതുമായ മറ്റൊരു വാക്ക് കോംപ്ലക്സ് (Complex)<ref>{{Cite web |url=http://www.ucl.ac.uk/complex/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-19 |archive-date=2024-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620041630/http://www.ucl.ac.uk/complex/ |url-status=dead }}</ref> ആണ്. അത്യധികമായ വികാരത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും അബോധമനസ്സിലാണ്ടുപോയതുമായ ആശയത്തിനോ ആശയസമൂഹത്തിനോ ആണ് കോംപ്ലക്സ് എന്ന് അപഗ്രഥന [[മനഃശാസ്ത്രം|മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ]] പറയുന്നത്. ==അന്തർമുഖത-ബഹിർമുഖത== അന്തർമുഖതയെന്നും ബഹിർമുഖതയെന്നും ഉള്ള പരികല്പനങ്ങൾക്കു യൂങ്ങിനോടാണ് ആധുനികമനഃശാസ്ത്രം കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഒരാളിന്റെ പെരുമാറ്റങ്ങ (behaviour)<ref>http://www.thefreedictionary.com/behaviour</ref> ളുടെ പ്രയാണദിശ (direction) ഒന്നുകിൽ തന്നിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ബാഹ്യവസ്തുക്കളിലേക്കോ ആയിട്ടാണ് കാണപ്പെടുന്നത് എന്ന വസ്തുത യൂങ്ങിന്റെ ശ്രദ്ധയെ ആകർഷിക്കുകയുണ്ടായി. ബാഹ്യവസ്തുക്കളിലേക്കും മറ്റാളുകളിലേക്കും ചേഷ്ടകൾ തിരിഞ്ഞുപോകുന്നതിനെ ബഹിർമുഖത (extroversion)<ref>http://www.thefreedictionary.com/extraversion</ref> എന്നും വ്യക്തിയുടെ ആന്തരാവസ്ഥകളിലേക്ക് ചേഷ്ടകൾ തിരിയുന്നതിനെ അന്തർമുഖത (introversion)<ref>{{Cite web |url=http://giftedkids.about.com/od/glossary/g/introvert.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-19 |archive-date=2011-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110925225935/http://giftedkids.about.com/od/glossary/g/introvert.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നും യൂങ്ങ് വിളിച്ചു. ഇവ രണ്ടും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളാണെങ്കിലും പരസ്പരപൂരകങ്ങൾ കൂടിയാണെന്നു യൂങ്ങ് കരുതുന്നു. ഉദാ. ഒരാളുടെ ബോധമനസ് അന്തർമുഖമാണെങ്കിൽ അയാളുടെ അബോധമനസ് ബഹിർമുഖമായിരിക്കും. ഈ രണ്ടു മനോഭാവങ്ങളും പരസ്പരപൂരകങ്ങളാണെങ്കിലും ഓരോരുത്തരുടെയും ബോധമണ്ഡലത്തിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഭാവം സ്ഥായിയായി കാണപ്പെടും. രണ്ടു മനോഭാവങ്ങൾക്കും തുല്യ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഒന്ന് മറ്റൊന്നിനേക്കാൾ മെച്ചമാണെന്ന് യൂങ്ങ് കരുതുന്നില്ല. നേരത്തെ രേഖപ്പെടുത്തിയ സൈക്കിയുടെ നാലുതരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അന്തർമുഖമോ ബഹിർമുഖമോ ആകാം. അങ്ങനെ വരുമ്പോൾ മനുഷ്യരെ അവരുടെ വ്യക്തിസ്വഭാവത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി എട്ടായി തിരിക്കാമെന്ന് യൂങ്ങ് വിശ്വസിക്കുന്നു. ===ബഹിർമുഖചിന്താശീലർ=== (Extroverted thinking type) വസ്തുനിഷ്ഠമായി ചിന്തിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരാണിവർ. ഇക്കൂട്ടർ തത്ത്വങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതുതന്നെ വസ്തുക്കളിലുള്ള തങ്ങളുടെ പിടിമുറുക്കാനായിരിക്കും. എൻജിനീയർമാരും ഡോക്ടർമാരും ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരും ഇവരിൽപെടും. [[പരിണാമസിദ്ധാന്തം|പരിണാമസിദ്ധാന്ത]] പ്രണേതാവായ [[ചാൾസ് ഡാർവിൻ|ചാൾസ് ഡാർവിനെ]](1809-82)യാണ് ഇത്തരം ആളുകൾക്ക് ഉദാഹരണമായി യൂങ്ങ് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്.<ref>http://www.cognitiveprocesses.com/extravertedthinking.html</ref> ===ബഹിർമുഖാനുഭൂതിശീലർ=== (Extroverted feeling type) വികാരങ്ങളെ ഇളക്കുന്ന വസ്തുക്കളിലാണിവർക്കു താത്പര്യം.ഒന്നും ചെയ്യാനില്ലാത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ഒരു രസമില്ല എന്ന് ഇവർ പരാതിപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കും.<ref>http://www.cognitiveprocesses.com/extravertedfeeling.html</ref> ===ബഹിർമുഖ സംവേദനശീലർ=== (Extroverted sensation type) [[ഭക്ഷണം]], [[മദ്യം]], [[സ്ത്രീ]] എന്നിവയിൽ കമ്പമുള്ളവർ. ''തിന്നുക, കുടിക്കുക, ആനന്ദിക്കുക; എന്തെന്നാൽ നാം മരിക്കാൻ പോകുന്നു'' എന്ന തത്ത്വചിന്തയിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവർ. ഇത്തരക്കാരിൽ അധികവും പുരുഷന്മാരായിരിക്കും.<ref>http://www.cognitiveprocesses.com/extravertedsensing.html</ref> ===ബഹിർമുഖാന്തഃപ്രജ്ഞാശീലർ=== (Extroverted intuition) അന്തർജ്ഞാനത്തിന് അബോധാത്മകമായ ഉൾക്കാഴ്ച എന്നർഥം. ജീവിതവിജയത്തിനാവശ്യമായ വസ്തുക്കളെയും ഭൌതികപരിതഃസ്ഥിതികളെയും അബോധമായിത്തന്നെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നവരാണിവർ. ഇക്കൂട്ടർ അധികവും സ്ത്രീകളായിരിക്കും. ഇക്കൂട്ടത്തിൽപെടുന്ന [[പുരുഷൻ|പുരുഷന്മാർ]] കച്ചവടക്കാരും രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകരും ഊഹക്കച്ചവടക്കാരും ആകാനാണ് സാധ്യത.<ref>http://www.cognitiveprocesses.com/extravertedintuiting.html</ref> ===അന്തർമുഖചിന്താശീലർ=== (Introverted thinking type) കർക്കശമായ [[നിയമം|നിയമങ്ങൾ]], തത്ത്വങ്ങൾ മുതലായവ, അവയുടെ പ്രായോഗികഫലങ്ങൾ എന്തുതന്നെയായാലും മുറുകെപ്പിടിക്കുന്നവരാണിവർ.[[ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്]] (1724-1804), [[ഫ്രീഡ്രിക്ക് നീച്ച]] (1844-1900) എന്നീ തത്ത്വചിന്തകരാണ് ഇക്കൂട്ടർക്ക് യൂങ്ങ് നൽകുന്ന ഉദാഹരണങ്ങൾ. മുഷിഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചു നടക്കുന്നവരും സമയോചിതമായി പെരുമാറാൻ അറിയാത്തവരും ഇക്കാരണങ്ങളാൽതന്നെ മറ്റാളുകളുമായി ഇടപെടുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നവരുമാണിവർ.<ref>http://www.cognitiveprocesses.com/introvertedthinking.html</ref> ===അന്തർമുഖാനുഭൂതിശീലർ=== (Introverted feeling type) തങ്ങളുടെ ഉള്ളിലുള്ളത് മറ്റുള്ളവർക്ക് പിടികൊടുക്കാത്ത നിശ്ശബ്ദർ. പുറമേ നിർവികാരത്വം പ്രദർശിപ്പിക്കുമെങ്കിലും ഇവരുടെ അകം വികാരച്ചൂളയായിരിക്കും. ഈ വിഭാഗത്തിൽപെടുന്നത് അധികവും [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീകളായിരിക്കും]].<ref>http://www.cognitiveprocesses.com/introvertedfeeling.html</ref> ===അന്തർമുഖസംവേദനശീലർ=== (Introverted sensation type) മനുഷ്യർ, [[നദി|നദികൾ]], [[പർവ്വതം|പർവതങ്ങൾ]] മുതലായ ഭൌതികയാഥാർഥ്യങ്ങളിൽ ദൈവികത്വം (രാക്ഷസീയത്വവും) ആരോപിച്ച് ഒരു തരം ആധ്യാത്മികജീവിതം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവർ. കലാകാരന്മാരിൽ ഒരു വിഭാഗം ഇക്കൂട്ടത്തിൽപെടുന്നു.<ref>http://www.9types.com/wwwboard/messages/4013.html</ref> ===അന്തർമുഖാന്തഃപ്രജ്ഞാശീലർ=== (Introverted intuition) പ്രവാചകർ, കാല്പനിക [[കവി|കവികൾ]], [[യന്ത്രം|യന്ത്രങ്ങളും]] മറ്റും കണ്ടുപിടിക്കുന്നവർ, വഴിതെറ്റിപ്പോയ പ്രതിഭാശാലികൾ, അനുയായികളില്ലാത്ത നേതാക്കൾ, അപ്രായോഗിക കാര്യങ്ങളെ സ്വപ്നം കണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവർ എന്നിവരെയൊക്കെ ഇക്കൂട്ടത്തിൽ പെടുത്താം.<ref>{{Cite web |url=http://www.famoustype.com/Ni.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-19 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927220118/http://www.famoustype.com/Ni.htm |url-status=dead }}</ref> മനോഭാവങ്ങൾക്ക് അപഗ്രഥനമനഃശാസ്ത്രത്തിൽ പരമ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. യൂങ്ങിന്റെ തന്നെ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞാൽ ഒരുവശത്തു ബാഹ്യവൃത്തികളെ നിയന്ത്രിക്കുകയും മറുവശത്ത് അനുഭവങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന കേന്ദ്ര ''സ്വിച്ച് ബോർഡാ''ണ് മനോഭാവങ്ങൾ. ==മനസ്== മനസ് എന്ന് യൂങ്ങ് വിളിക്കുന്നത് ബോധാത്മകമായ ബുദ്ധി (conscious Intelligence) യെയാണ്.<ref>http://onphilosophy.wordpress.com/2006/06/05/consciousness-and-intelligence/</ref> അബോധമനസ് രണ്ടുതരമുണ്ട്. ===വ്യക്തിപരമായ അബോധമനസ്=== (Personal unconscious) മറവിയിലാണ്ടുപോയതും നിഷേധിക്കപ്പെട്ടതും അമർത്തിവയ്ക്കപ്പെട്ടതും അവ്യക്തരൂപത്തിൽ ഉള്ളതുമായ എല്ലാ ആശയങ്ങളും അഭിലാഷങ്ങളും ചേർന്നുണ്ടാകുന്നതാണിത്.<ref>http://www.schuelers.com/ChaosPsyche/part_1_23.htm</ref> ===സമഷ്ടിപരമായ അബോധമനസ്=== (Collective unconscious) മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ജന്മസിദ്ധമായ ഘടനയോടു ബന്ധപ്പെട്ടതും മനുഷ്യവർഗത്തിന്റെ മാനസികപരിണാമത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നതും നൈസർഗിക ചോദനകളുടെ (instincts) പ്രതീകങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടിട്ടുള്ളതുമാണിത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.timestar.org/collective.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-20 |archive-date=2011-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807211928/http://www.timestar.org/collective.htm |url-status=dead }}</ref> ഈ പ്രതീകങ്ങൾക്ക് യൂങ്ങ് നൽകുന്ന പ്രത്യേക പേര് പ്രാകൃതരൂപങ്ങൾ (Arche types) എന്നാണ്.<ref>http://dictionary.reference.com/browse/archetype</ref> ബോധമനസ്സിനെക്കുറിച്ച് നേരിട്ടറിയാൻ കഴിയും. എന്നാൽ അബോധമനസ്സിനെക്കുറിച്ച് പരോക്ഷമായി മാത്രമേ അറിയാൻ പറ്റൂ. സ്വപ്നങ്ങളിലും ഭാവനയിലും ഉൾക്കാഴ്ചകളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന രൂപങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ, പ്രതീകങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ മാത്രമാണ് അബോധമനസ്സിനെക്കുറിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നത്. ബോധമനസും അബോധമനസും പരസ്പരപൂരകങ്ങളാണ്. ബോധമനസ്സിന് ബാഹ്യലോകവുമായുള്ള പൊരുത്തപ്പെടലാണ് ലക്ഷ്യമെങ്കിൽ അബോധമനസ്സിന് ബാഹ്യലോകവുമായി ബന്ധം ഇല്ല. പിന്നെങ്ങനെ രണ്ടും ഒരു പ്രക്രിയയുടെ രണ്ടുഭാഗങ്ങളാകും? യൂങ്ങ് പറയുന്നത് ബോധമനസ്സിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പൂർണത കൈവരുന്നത് പാരമ്പര്യമായി ഓരോ ശിശുവിനും ലഭിക്കുന്ന സമഷ്ടിപരമായ അബോധമനസ് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന പ്രതീകങ്ങളിലൂടെയാണെന്നാണ്. ഓരോ വർഗത്തിന്റെയും വംശത്തിന്റെയും തലമുറകളായുള്ള മാനസികാനുഭവങ്ങൾ പാരമ്പര്യംവഴി കൈമാറുന്ന ഒന്നാണ് ഈ അബോധമനസ്. എല്ലാ സംവേദനങ്ങളും സമഷ്ടിപരമായ അബോധമനസാകുന്ന മൂശയിലിട്ടു കരുപ്പിടിച്ചശേഷമാണ് ബോധമണ്ഡലത്തിലെ അനുഭവങ്ങൾ ആയിത്തീരുന്നതെന്ന് അപഗ്രഥനമനഃശാസ്ത്രം സിദ്ധാന്തിക്കുന്നു. തന്നെ സമീപിച്ച രോഗികളുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ അപഗ്രഥിച്ചപ്പോൾ യൂങ്ങിനു തോന്നിയത് പുരാണേതിഹാസങ്ങളിലെ പ്രതിപാദ്യങ്ങളുടെ പ്രതിബിംബങ്ങളും അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നുവെന്നാണ്. എന്നാൽ രോഗികൾക്ക് ഇവയെക്കുറിച്ച് യാതൊരറിവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിൽനിന്നും യൂങ്ങ് ഊഹിച്ചത് അവയിലെ ആശയങ്ങൾ ഉറഞ്ഞുകൂടിയ സമഷ്ടിപരമായ അബോധമനസ് എല്ലാ മനുഷ്യർക്കും ജന്മനാതന്നെ ലഭിക്കുന്നുണ്ടായിരിക്കണമെന്നാണ്. ==രണ്ടു തത്ത്വങ്ങൾ== പ്രധാനമായും രണ്ടു പൊതുതത്ത്വങ്ങൾ മാനസികപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുണ്ടെന്ന് യൂങ്ങ് കരുതുന്നു. ഒന്നാമതായി, എല്ലാ മാനസികവൃത്തികളും ഗതിശീലമുള്ളവ (dynamic) ആണ്. ഭൌതികശാസ്ത്രത്തിലെ ''എനർജി'' (energy) ക്ക് തുല്യമായ ഇതിനെ ''ലിബിഡോ'' (libido) എന്നാണ് യൂങ്ങ് പറയുന്നത്. [[ഫ്രോയിഡ്|ഫ്രോയിഡിനെ]] സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ലിബിഡോ ലൈംഗികാനന്ദം തരുന്ന ഊർജ്ജമാണെന്നകാര്യം ഇവിടെ ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഓരോ നിറത്തിനും പൂരകവർണം ഉള്ളതുപോലെ ഓരോ മാനസികധർമത്തിനും പൂരകധർമംകൂടിയുണ്ടെന്ന് യൂങ്ങ് വിശ്വസിക്കുന്നു. സൃഷ്ടിപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുശേഷം വിനാശകരമായ പ്രവൃത്തികളിലേക്ക് മനസുതിരിയുന്നത് പലർക്കും അനുഭവപ്പെട്ടിരിക്കാനിടയുണ്ട്. [[ഭൗതികശാസ്ത്രം|ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ]] ഊർജസംരക്ഷണനിയമ (The Law of Conservation of Energy)<ref>{{Cite web |url=http://library.thinkquest.org/2745/data/lawce1.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2011-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110926224800/http://library.thinkquest.org/2745/data/lawce1.htm |url-status=dead }}</ref> ത്തോട് സാധർമ്യമുള്ളതാണ് രണ്ടാമത്തെ നിയമം; അതായത് ''സൈക്കി''ലെ ഊർജ്ജത്തിന്റെ ആകെ അളവിന് മാറ്റമുണ്ടാകുന്നില്ല. ബോധമണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് അബോധമണ്ഡലത്തിലേക്കും മറിച്ചും ഈ ഊർജ്ജം സദാ പ്രവഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഊർജ്ജം മുഴുവൻ ഒരു മണ്ഡലത്തിലായിപ്പോകുന്നത് അപകടകരമാണ്. ബോധമണ്ഡലത്തിലെ ഊർജ്ജം മുഴുവൻ അബോധമണ്ഡലത്തിലേക്കൊഴുകി നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ അബോധമണ്ഡലത്തിലെ പ്രാകൃതരൂപങ്ങൾ, കോംപ്ലക്സുകൾ മുതലായവയ്ക്ക് ശക്തി ലഭിക്കുകയും അവ ബോധമണ്ഡലത്തിലേക്കു നുഴഞ്ഞുകയറി മാനസികസമനിലയെ തെറ്റിക്കുകയും ചെയ്യും. ലഘുമനോരോഗത്തിനും (neurosis)<ref>{{Cite web |url=http://www.continuum-concept.org/reading/neurosis.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2020-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201123194849/http://www.continuum-concept.org/reading/neurosis.html |url-status=dead }}</ref> ചിത്തരോഗത്തിനും (psychosis)<ref>{{Cite web |url=http://www.cmha.ca/bins/content_page.asp?cid=3-105 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2006-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060619134206/http://www.cmha.ca/bins/content_page.asp?cid=3-105 |url-status=dead }}</ref> ഇതാണ് കാരണം. പ്രശ്നപരിഹാരചിന്ത, തീരുമാനമെടുക്കൽ മുതലായ മാനസികവൃത്തികളിൽ അബോധമണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് ബോധമണ്ഡലത്തിലേക്കാണ് ലിബിഡോ പ്രവഹിക്കുന്നത്. ലിബിഡോ രണ്ടു മണ്ഡലങ്ങളിലും സമമായി നിൽക്കുന്നതും അപകടകരമത്രേ. ഭാഗ്യവശാൽ അത്തരം സ്ഥിതിവിശേഷം വളരെ അപൂർവമായേ ഉണ്ടാകാറുള്ളു എന്ന് യൂങ്ങ് പറയുന്നു. ==മനോരോഗചികിത്സ== അബോധമനസ്സിൽ ആണ്ടുപോയ കോംപ്ലക്സുകൾക്ക് ശക്തി ലഭിക്കുമ്പോൾ ബോധമണ്ഡലത്തിലേക്ക് അവ കടന്നുവരുമെന്നും അതാണ് മാനസികരോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമെന്നുമാണ് യൂങ്ങിന്റെ അഭിപ്രായം. രോഗിയുടെ അബോധമനസ്സിലേക്കുള്ള എത്തിനോക്കൽ നാലു ഘട്ടങ്ങളായിട്ടാണ് സാധിക്കുന്നത്. ===സ്വതന്ത്രമായ ആശയാനുബന്ധം=== (Free association method) സാധാരണ [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉദാസീന (neutral) മായി തോന്നുന്ന കുറെ വാക്കുകൾ ഓരോന്നായി രോഗിയെ കേൾപ്പിക്കുന്നു. ഓരോ വാക്കിന്റെയും പ്രഥമ ശ്രവണത്തിൽതന്നെ രോഗിക്കു തോന്നുന്ന ആശയത്തെ അപഗ്രഥിച്ച് രോഗനിദാനമായ കോംപ്ലക്സുകളെക്കുറിച്ചറിയുന്നു. ഇതിനുവേണ്ടി യൂങ്ങ് നിർമിച്ച പദാനുബന്ധനപരീക്ഷ (word association test)<ref>{{Cite web |url=http://www.enotes.com/gale-psychology-encyclopedia/word-association-test |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2011-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110529233017/http://www.enotes.com/gale-psychology-encyclopedia/word-association-test |url-status=dead }}</ref> വ്യക്തിത്വപഠനത്തിനുള്ള മനഃശാസ്ത്ര പരീക്ഷകളിൽ പ്രമുഖമാണ്. ഇത്തരം പരീക്ഷകൾ പ്രചാരത്തിലിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.education.ed.ac.uk/e-learning/gallery/gritton_serendipitous_learning/freeassociation/freeassociation.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2009-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090801004930/http://www.education.ed.ac.uk/e-learning/gallery/gritton_serendipitous_learning/freeassociation/freeassociation.html |url-status=dead }}</ref> ===രോഗലക്ഷണാപഗ്രഥനം=== (Symptom analysis method) ഹിപ്നോട്ടിക് നിർദ്ദേശങ്ങളിലൂടെ പൂർവകാലസംഭവങ്ങളെ രോഗിയുടെ സ്മൃതിയിൽ കൊണ്ടുവരുന്നതിനുള്ള ശ്രമമാണ് രണ്ടാം ഘട്ടം.<ref>http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7958686</ref> ===വിസ്മൃതി നിർമാർജ്ജനം=== (Anamnestic method) രോഗലക്ഷണത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളെ കാലക്രമത്തിൽ അടുക്കി ഓർമയുടെ ഒരു ശൃംഖല നിർമ്മിക്കുന്നു.<ref>http://ieeexplore.ieee.org/xpl/freeabs_all.jsp?arnumber=1692124</ref> ===വ്യക്തിത്വവിപുലനം=== (Amplification method) നാലാമത്തേതായ ഈ ഘട്ടത്തിലാണ് അബോധമനസ്സിലേക്കു ചൂഴ്ന്നിറങ്ങുന്നത്. ഈ സമയം രോഗിയും ചികിത്സകനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഏറ്റവും ദൃഢമായിരിക്കും.<ref>http://dreamhawk.com/dream-encyclopedia/the-amplification-method/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==സ്വപ്നങ്ങൾ== അബോധമനസ്സിലേക്കിറങ്ങാനുള്ള പ്രധാനപാത, ഫ്രോയിഡിനെന്നപോലെ, യൂങ്ങിനും [[സ്വപ്നം|സ്വപ്നങ്ങൾതന്നെ]]. സമഷ്ടിപരമായ അബോധമനസാണ് സ്വപ്നങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതെന്ന് യൂങ്ങ് കരുതുന്നു. ഫ്രോയിഡിന്റെ സ്വതന്ത്രമായ ആശയാനുബന്ധനരീതിയിൽ സ്വപ്നത്തിലെ ആശയങ്ങളോടു ബന്ധപ്പെട്ട് അതിനുമുമ്പുണ്ടായ സംഭവങ്ങളെ സ്മൃതിയിലേക്കു കൊണ്ടുവരാനുള്ള ശ്രമമാണ് നടക്കുന്നതെങ്കിൽ, അപഗ്രഥനമനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ചെയ്യുന്നത്, സ്വപ്നത്തിലെ ആശയങ്ങൾക്ക് [[പുരാണം]], [[ഇതിഹാസം]], [[ഐതിഹ്യം]], നാടോടിക്കഥകൾ, കെട്ടുകഥകൾ എന്നിവയിൽനിന്നെല്ലാം നൽകാവുന്നത്ര അർഥം നൽകി അവയെ വിപുലീകരിച്ച് സംപുഷ്ടമാക്കിത്തീർക്കുകയാണ്. ഈ മാർഗ്ഗത്തിന് യൂങ്ങ് നൽകുന്ന പേർ വിപുലനം എന്നാണ്. മാനസികാപഗ്രഥനത്തിൽ ആശയാനുബന്ധനം രോഗിയാണ് ചെയ്യുന്നതെങ്കിൽ, വിപുലനത്തിൽ ചികിത്സകന്റെ സഹായം അനിവാര്യമാണ്. പുരാണേതിഹാസങ്ങളിൽ ചികിത്സകന് നല്ല പരിജ്ഞാനം ഉണ്ടായിരിക്കണം. സ്വപ്നത്തിൽ കാണുന്ന ആശയങ്ങളെ നൈസർഗികവാസനകളുടെ പ്രതീകങ്ങളായിട്ടാണ് ഫ്രോയിഡ് കരുതുന്നത്. ഉദാഹരണമായി [[പാമ്പ്]] പുരുഷലിംഗത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് ഫ്രോയിഡിന്. എന്നാൽ യൂങ്ങിനാകട്ടെ മൂർഖത, ചതി, നന്ദിയില്ലായ്മ മുതലായി പുരാണേതിഹാസങ്ങളിലും ഐതിഹ്യങ്ങളിലും കെട്ടുകഥകളിലും നാടോടിക്കഥകളിലും മറ്റും ആരോപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സകല പ്രത്യേകതകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു പ്രതീകമാണ് പാമ്പ്. ഫ്രോയിഡ് സ്വപ്നത്തിലൂടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ആശയങ്ങളുടെ ഉറവിടം അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ യൂങ്ങ് ആ ആശയങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം എന്താണെന്ന് ആരായുന്നു. ഈ ലക്ഷ്യബോധം നിമിത്തം ലഘുമനോരോഗങ്ങളെ ശാപമായിട്ടല്ല അനുഗ്രഹമായിട്ടാണ് കണക്കാക്കേണ്ടതെന്ന് യൂങ്ങ് പറയുന്നു; മധ്യവയസ്സിനുമേൽ ഉണ്ടാകുന്ന ലഘുമനോരോഗങ്ങളെ മിക്കവാറും ഇത്തരത്തിലാണ് യൂങ്ങ് കണക്കാക്കുന്നത്. ബാല്യകാലത്തുണ്ടാകുന്ന ഭീകരാനുഭവങ്ങളിൽ (trauma) നിന്നും ലഘുമനോരോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകാമെന്ന് യൂങ്ങ് വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഫ്രോയിഡിനെപ്പോലെ എല്ലാ ലഘുമനോരോഗങ്ങളും അങ്ങനെയുണ്ടാകുന്നവയാണെന്നു കരുതുന്നുമില്ല. ==ആത്മാവബോധം== വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായ സ്വത്വം അറിയുന്നതിനെയാണ് ആത്മാവബോധം (self realization)<ref>{{Cite web |url=http://www.self-realization.com/articles/self_realization.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2011-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903064039/http://www.self-realization.com/articles/self_realization.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നു പറയുന്നത്. സ്വത്വത്തെ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നതെന്നു കരുതാവുന്ന പലതരം പോളകളുണ്ട്. ഈ പോളകളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആത്മാവബോധം നേടുന്നതിനുള്ള അപഗ്രഥനാത്മകമായ മാർഗ്ഗത്തിന് യൂങ്ങ് നൽകുന്ന പേര് പൃഥക്കരണം (individuation)<ref>{{Cite web |url=http://www.jungiananalyticpraxis.com/individuation_lecture.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2011-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110925030145/http://www.jungiananalyticpraxis.com/individuation_lecture.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നാണ്. പൃഥക്കരണത്തിന് പല ശ്രേണികളുണ്ട്; ആദ്യമായി പേർസണാലിറ്റിയുടെ മറുവശം അറിയണം. [[നിഴൽ]] (shadow), ''കറുത്ത സഹോദരൻ'' (dark brother) എന്നൊക്കെയാണ് വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ മറുവശത്തിന് യൂങ്ങ് നൽകുന്ന പേരുകൾ. ആചാരം, കീഴ്വഴക്കം, നല്ലനടത്ത, അന്തസ് എന്നിവയ്ക്കെല്ലാം എതിരായ ആഗ്രഹങ്ങൾ എല്ലാ വ്യക്തികൾക്കുമുണ്ട്. വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ പുറംമൂടി നീക്കിയാൽ ഈ ''കറുത്ത സഹോദര'' നെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയും. നിഴലിനെക്കുറിച്ച് ബോധമണ്ഡലത്തിന് എത്രകണ്ട് അറിവു കുറയുന്നുവോ അത്രകണ്ട് കട്ടികൂടിയിരിക്കും നിഴലിന്. ദാക്ഷിണ്യമില്ലാത്ത നിരൂപണബുദ്ധികൊണ്ടു വേണം നിഴലിനെ നേരിടുക. കാരണം നിഴലിനെക്കുറിച്ച് ഓർമിക്കുന്നതുതന്നെ സാധാരണഗതിയിൽ എതിർപ്പുളവാക്കുന്നതാണ്. തന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിന് ഒരു ഇരുണ്ട വശമുണ്ടെന്നു വിചാരിക്കാൻകൂടി മിക്കവരും കൂട്ടാക്കുകയില്ല; പിന്നെ വേണമല്ലോ അതംഗീകരിക്കുക. നിഴലിനെ അംഗീകരിച്ചാൽ തന്റെ നിലനില്പുതന്നെ അപകടത്തിലായേക്കുമോ എന്ന് വ്യക്തി ഭയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ എത്രമാത്രം ഹൃദയവേദന ഉളവാക്കുന്നതായാലും നിഴലിനെ മനസ്സിലാക്കുകയും വ്യക്തിത്വത്തിൽനിന്നു മുറിച്ചുകളയുകയും ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ പൃഥക്കരണത്തിന്റെ അടുത്ത പടിയിലേക്കു കടക്കാൻ പറ്റുകയില്ല. [[പുരുഷൻ|പുരുഷനിൽ]] ''അനിമ'' (anima) എന്നും [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീയിൽ]] ''അനിമസ്'' (animus)<ref>http://www.merriam-webster.com/dictionary/animus</ref> എന്നും യൂങ്ങ് വിളിക്കുന്ന ലിംഗവൈരുദ്ധ്യത്തെ അറിയുകയാണ് അടുത്ത പടി. പുരുഷന്മാരുടെ സ്വപ്നങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന കന്യാസ്ത്രീ, [[മാലാഖ]], ഭിക്ഷക്കാരി മുതലായ രൂപങ്ങൾ അനിമയുടെ പ്രതീകങ്ങളാണ്. ഇതുപോലെ സ്ത്രീകളിൽ അനിമസും വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. പുരുഷൻ, തന്നിലുള്ള സ്ത്രീത്വത്തെ(സ്ത്രൈണാഭിലാഷങ്ങളെ)യും സ്ത്രീ തന്നിലുള്ള പുരുഷത്വത്തെ(പുരുഷാഭിലാഷങ്ങളെ)യും അംഗീകരിക്കണമെന്നു താത്പര്യം. ഓരോ വ്യക്തിയിലും ഉള്ള ലിംഗവൈരുദ്ധ്യം അംഗീകരിക്കുകവഴി വ്യക്തിത്വം വിപുലീകരിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നാണ് യൂങ്ങിന്റെ അഭിപ്രായം. പൃഥക്കരണത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ പടി നമ്മിലുള്ള ആത്മീയ തത്ത്വത്തെ അറിയുകയാണ്. ഓരോ വ്യക്തിയിലും ഓരോ വന്ദ്യവയോധികനും (old wise woman), ഓരോ വന്ദ്യവയോധികയും (old wise woman ) ഉണ്ട്. ആത്മീയതയുടെയും സന്മാർഗ ചിന്തയുടെയും ഉറവിടമാണിത്. പുരുഷനെ ''പദാർഥമാക്കപ്പെട്ട ചൈതന്യം'' (materialized spirit) എന്നും, സ്ത്രീയെ ''ചൈതന്യമാവേശിച്ച പദാർഥം'' (matter impregnated) എന്നും യൂങ്ങ് വിളിക്കുന്നു. ഒരുവന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിൽ ആത്മീയാംശം ഉണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതുന്നതാണ് ഇതിനു കാരണം. പൃഥക്കരണത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടമാണ് ആത്മാവബോധം. വ്യക്തിത്വത്തിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ അവസാനിക്കുകയും ബോധാബോധമണ്ഡലങ്ങൾ സ്വത്വം എന്ന കേന്ദ്രബിന്ദുവിൽ ഒന്നിച്ചുചേരുകയും ആഭ്യന്തര-ബാഹ്യയാഥാർഥ്യങ്ങളുമായി വ്യക്തിത്വം പൂർണയോജിപ്പിലെത്തുകയും അങ്ങനെ വ്യക്തിത്വം സംപൂർണതയിലേക്ക് ഉയർത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്വത്വം എന്നത് ''അതീന്ദ്രിയമായ ഒരു സങ്കല്പം'' (transcendental postulate)<ref>http://www.deepdyve.com/lp/de-gruyter/kant-s-transcendental-deduction-of-god-s-existence-as-a-postulate-of-rajF0u0Squ</ref> മാത്രമായിട്ടാണ് അപഗ്രഥന മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ വ്യവഹരിക്കുന്നത്. അത് മനുഷ്യൻ എത്തിച്ചേരേണ്ട സന്മാർഗാധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ലക്ഷ്യം ആകുന്നു. അപഗ്രഥനമനഃശാസ്ത്രത്തിന് ആത്മീയവും മതപരവുമായ പരിവേഷം നൽകുന്നത് ഈ സങ്കല്പമാണ്. യൂങ്ങിന് പൌരസ്ത്യദേശത്തെ, പ്രത്യേകിച്ചും ഭാരതത്തിലെ തത്ത്വചിന്തയോട് നിസ്സീമമായ ആദരം ഉണ്ടായിരുന്നു. മനുഷ്യനിൽ ആത്മാവ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ശാശ്വതമായ ഒരു തത്ത്വം ഉണ്ടെന്നും അതിനെ ചുറ്റി യഥാക്രമം ആനന്ദമയം, ജ്ഞാനമയം, മനോമയം, പ്രാണമയം, അന്നമയം എന്ന് അഞ്ചു കോശങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നും മറ്റുമുള്ള ഭാരതീയ തത്ത്വചിന്തയ്ക്കും യൂങ്ങിന്റെ അപഗ്രഥനമനഃശാസ്ത്രസിദ്ധാന്തത്തിനും തമ്മിലുള്ള സാദൃശ്യം ശ്രദ്ധേയമാണ്. പൃഥക്കരണത്തിലൂടെ ആത്മാവബോധം നേടാനുള്ള മനുഷ്യന്റെ ആദ്യകാലപ്രയത്നങ്ങൾക്ക് കാല്പനികരൂപം നൽകിയതാണ് [[ഇരുമ്പ്|ഇരുമ്പും]] [[ചെമ്പ്|ചെമ്പും]] [[സ്വർണം|സ്വർണമാക്കി]] മാറ്റാമെന്നുള്ള പ്രാചീന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്തുകാരുടെ]] വിശ്വാസത്തിൽ (alchemy) കാണുന്നതെന്ന് യൂങ്ങ് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെതന്നെ, കൂടെക്കൂടെ വർത്തമാനപത്രങ്ങളിലും മറ്റും സ്ഥലം പിടിക്കുന്ന പറക്കും തളികകളും സ്വത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അബോധാത്മക സങ്കല്പത്തിൽനിന്നു രൂപമെടുക്കുന്ന മിഥ്യാദർശനങ്ങൾ (hallucinations)<ref>http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003258.htm</ref> ആണെന്ന് സമർഥിക്കാൻ യൂങ്ങ് ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==അപഗ്രഥനമനഃശാസ്ത്രം, ഇന്ന്== യൂങ്ങിന്റെ മനോരോഗചികിത്സയെ പിന്തുടരുന്നവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്തെന്നപോലെ, എന്നും അപൂർവമായി മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. എങ്കിലും വ്യക്തിത്വപരിശോധനയ്ക്കും കോംപ്ലെക്സുകൾ കണ്ടെത്താനും യൂങ്ങ് നടപ്പിൽ വരുത്തിയ പദാനുബന്ധനപരീക്ഷ ഇന്ന് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. അതേ രൂപത്തിലല്ലെങ്കിലും അതുപോലെതന്നെ, വ്യക്തിത്വത്തിന് അന്തർമുഖതയെന്നും ബഹിർമുഖതയെന്നും രണ്ടു ഭാവങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന യൂങ്ങിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തവും സർവാദൃതമായിത്തീർന്നിട്ടുണ്ട്. വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഈ പരസ്പരവിരുദ്ധഭാവങ്ങളെ മസ്തിഷ്കപ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി അവയ്ക്കു ജീവശാസ്ത്രപരമായ അടിസ്ഥാനംതന്നെ ഉണ്ടെന്ന് ആധുനികമനഃശാസ്ത്രം ഏറെക്കുറെ തെളിയിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. 1940-കളിൽ സ്ഥാപിതമായ ലണ്ടനിലെ അപഗ്രഥന മനഃശാസ്ത്ര സൊസൈറ്റി അപഗ്രഥന മനഃശാസ്ത്രത്തിലധിഷ്ഠിതമായ പഠനങ്ങളും ചികിത്സാരീതികളും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ==ഇതുംകൂടികാണുക== *[[അന്തർമുഖത]] ==അവലംബം== {{reflist|2}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *http://www.marxists.org/reference/subject/philosophy/works/at/jung.htm *http://iaap.org/ *http://www.wiley.com/bw/journal.asp?ref=0021-8774 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110913001247/http://www.wiley.com/bw/journal.asp?ref=0021-8774 |date=2011-09-13 }} *http://www.psychologycampus.com/analytical-psychology.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110902233518/http://www.psychologycampus.com/analytical-psychology.html |date=2011-09-02 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അപഗ്രഥനമനഃശാസ്ത്രം}} [[വർഗ്ഗം:മനഃശാസ്ത്രം]] e97vidj1s3rdyori7s8x22nafh6kfpz 0 168332 4630946 4618770 2026-06-17T19:35:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630946 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hasanul Banna}} {{Infobox officeholder | name = ഹസനുൽ ബന്ന<br />{{lang|ar|حسن البنا}} |image =Hassan al-Banna.jpg |office = [[മുസ്‌ലിം ബ്രദർഹുഡ്]] സ്ഥാപകൻ, പ്രഥമ കാര്യദർശി |president = |term_start = 1928 |term_end = 1949 |predecessor = |successor = [[ഹസനുൽ ഹുദൈബി]] |birth_date = {{Birth date|1906|10|14}} |birth_place = മഹ്‌മൂദിയ, ബഹീറ പ്രവിശ്യ, [[ഈജിപ്ത്]] |death_date = {{Death date and age|1949|02|12|1906|10|14}} |death_place = [[കെയ്റോ]], [[ഈജിപ്ത്]] |religion = [[Sunni Islam|Sunni]] [[Islam]] |otherparty = |alma_mater = [[Dar al-Ulum]] }} [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] പ്രമുഖ ഇസ്‌ലാമിക പണ്ഡിതനും, [[മുസ്‌ലിം ബ്രദർഹുഡ്]] ([[ഇഖ്‌വാൻ അൽ മുസ്ലിമുൽ|ഇഖ്‌വാൻ അൽ മുസ്‌ലിമൂൻ]]) എന്ന പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനുമാണ് ഹസനുൽ ബന്ന.({{lang-ar|حسن أحمد عبدالرحمن محمد البنا}} {{lang-en|Sheikh Hasan Ahmed Abdel Rahman Muhammed al-Banna}}) (1906 ഒക്ടോബർ 14-1949 ഫെബ്രുവരി 12)<ref>{{Cite web |url=http://www.mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/hassan_al-banna.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-22 |archive-date=2012-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208111805/http://www.mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/hassan_al-banna.htm |url-status=dead }}</ref> ==ജീവചരിത്രം== 1906 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[കൈറോ|കൈറോവിനടുത്ത]] മഹ്മൂദിയ്യ എന്ന സ്ഥലത്ത് ജനനം.<ref>[http://books.google.com/books?id=ltVtj3Kh7IIC&printsec=frontcover The Society of the Muslim Brothers പേജ് 1]</ref> പ്രശസ്ത ചിന്തകൻ [[ജമാൽ അൽ ബന്ന]] ഇളയ സഹോദരനാണ്.<ref>[http://books.google.com.qa/books?id=ltVtj3Kh7IIC&lpg=PP1&pg=PA1#v=onepage&q&f=false The Society of the Muslim Brothers, പേജ് 1]</ref> 1919ൽ ഈജിപ്തിൽ നടന്ന ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ വിപ്ലവത്തിന്റെ ഭാഗമായി പ്രതിഷേധ പരിപാടികളിൽ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന ഹസൻ പങ്കാളിയായി.<ref>[http://books.google.com.qa/books?id=ltVtj3Kh7IIC&lpg=PP1&pg=PA3#v=onepage&q&f=false The Society of the Muslim Brothers, പേജ് 3]</ref> [[കെയ്റോ]] ദാറുൽ ഉലൂം കോളേജിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ഹസനുൽ ബന്ന ഈജിപ്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ അധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്തു.<ref>[http://books.google.com.qa/books?id=ltVtj3Kh7IIC&lpg=PP1&pg=PA6#v=onepage&q&f=false The Society of the Muslim Brothers, പേജ് 6]</ref> 1949 ഫെബ്രുവരി 12ന് വൈകുന്നേരം 5 മണിയോടെ അജ്ഞാതസംഘത്തിന്റെ വെടിയേറ്റ് ഹസനുൽ ബന്ന കൊല്ലപ്പെട്ടു. ==[[മുസ്‌ലിം ബ്രദർഹുഡ്|ബ്രദർഹുഡ്]] രൂപീകരണം== 1928ൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ചെറിയ സംഘടനകളെ ഏകീകരിച്ചുകൊണ്ട് [[ഇഖ്‌വാൻ അൽ മുസ്ലിമുൽ|ഇഖ്‌വാൻ അൽ മുസ്‌ലിമൂൻ]] അഥവാ [[മുസ്‌ലിം ബ്രദർഹുഡ്]] എന്ന പ്രസ്ഥാനത്തിന് രൂപം നൽകി.<ref>[http://books.google.com.qa/books?id=ltVtj3Kh7IIC&lpg=PP1&pg=PA7#v=onepage&q&f=false The Society of the Muslim Brothers, പേജ് 8]</ref> == പുറങ്കണ്ണികൾ == * [http://www.islamtimes.org/vdca.unyk49nuogt14.html Hasan al-Banna] * [http://www.makingsenseofjihad.com/albannas_on_jihad/ "''On Jihad''" from ''Five Tracts of Hasan al-Banna''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090902105703/http://www.makingsenseofjihad.com/albannas_on_jihad/ |date=2009-09-02 }} * [http://www.youngmuslims.ca/biographies/display.asp?ID=8 Hasan Al-Banna<!-- bot-generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060725223759/http://www.youngmuslims.ca/biographies/display.asp?ID=8 |date=2006-07-25 }} at www.youngmuslims.ca == അവലംബം == {{reflist}} {{Islamism}} [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിസ്റ്റുകൾ]] qru929zw3de4n23qak09rt7o1p5d9g3 0 182927 4631062 3650305 2026-06-18T11:20:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631062 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Anand Bhate}} {{Infobox musical artist | name = ആനന്ദ് ഭാട്ടെ | image = Anand Bhate singing in Vasantotsav 2011.jpg | caption = ആനന്ദ് ഭാട്ടെ ''വാസനോത്സവ്'', 2011ൽ സംഗീതമാലപിയ്ക്കുന്നു | image_size = | background = solo_singer | birth_name = ആനന്ദ് ഭാട്ടെ | alias = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | origin = | genre = [[Hindustani classical music|ഹിന്ദുസ്ഥാനി ക്ലാസിക്കൽ സംഗീതം]] | occupation = സംഗീതജ്ഞൻ | years_active = 1981– ഇന്നുവരെ | label = | website = }} [[കിരാന ഖരാന|കിരാന ഖരാനയിലെ]] പ്രമുഖനായ ഒരു [[ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയസംഗീതം|ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയ]] സംഗീതജ്ഞനാണ് '''ആനന്ദ് ഭാട്ടെ'''(ജ:1971).<ref name=IIM>{{cite web | url=http://www.hindu.com/edu/2010/02/01/stories/2010020150750400.htm | title=Of melodies and sporting spirit | work=''[[The Hindu]]'' | date=2010 Feb 01 | quote=young Hindusthani maestro | accessdate=2012 Mar 8 | archive-date=2011-06-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110604231257/http://www.hindu.com/edu/2010/02/01/stories/2010020150750400.htm | url-status=dead }}</ref>[[ബാലഗന്ധർവ]] എന്ന [[മറാത്തി]] ചിത്രത്തിലൂടെ 2011 ലെ മികച്ച ഗായകനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം നേടുകയുണ്ടായി ==ജീവിതരേഖ== 1971 ൽ [[പൂനെ|പൂനെയിൽ]] ജനിച്ചു. തുമ്രിയിലും നാട്യസംഗീതത്തിലും പ്രസിദ്ധനായിരുന്ന, അപ്പൂപ്പൻ ഭാട്ടെ ബുവയായിരുന്ന ആദ്യഗുരു. ചന്ദ്രശേഖർ ദേശ്പാൺഡെ, യശ്വന്ത്ബുവ മറാത്തെ എന്നിവരുടെ പക്കൽ ഖയാൽ ഗായകിയിൽ പരിശീലനം നേടിയ ആനന്ദ് ഭാട്ടെ, പതിനഞ്ച് വർഷത്തോളം പണ്ഡിറ്റ് [[ഭീംസെൻ ജോഷി|ഭീം സെൻ ജോഷിയുടെ]] പക്കൽ ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതം അഭ്യസിച്ചു.<ref name=IIM/> ==അവലംബം== <references/> ==പുറംകണ്ണികൾ== * [http://www.anandbhate.com Anand Bhate, official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904000556/http://www.anandbhate.com/ |date=2011-09-04 }} {{National Film Award Best Male Playback Singer|state=collapsed}} [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:കിരാന ഖരാന]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗായകനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1971-ൽ ജനിച്ചവർ]] 0z3bk3fn5lvj40zuj8zaiyr0b56y1rr 0 201796 4631030 4592545 2026-06-18T08:13:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631030 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Arab world}} [[File:Saudi Arabia map.png|thumb|300px|right|സൗദിഅറേബ്യയും മറ്റുരാജ്യങ്ങളും]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലെ]] [[മരുഭൂമി|മരുപ്രദേശത്തിന്റെ]] ഒരു ഭാഗമാണ് '''അറബ് ലോകം''' എന്നു പറയുന്നത്. [[പടിഞ്ഞാറ്]] [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിനും]], [[തെക്ക്]] ഏഡൻ ഉൾക്കടലിനും, [[കിഴക്ക്]] [[ഒമാൻ ഉൾക്കടൽ|ഒമാൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഗൾഫ്|പേർഷ്യൻ]] ഉൾക്കടലുകൾക്കും, [[വടക്ക്]] ഹാമാദ് അല്ലെങ്കിൽ [[സിറിയ|സിറിയൻ]] [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിക്കും]] ഇടയ്ക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വടക്ക് അക്ഷാംശം 12<sup>0</sup> 32' നും 32<sup>0</sup> ക്കും ഇടയ്ക്കും കിഴക്ക് രേഖാംശം 34<sup>0</sup> ക്കും 59<sup>0</sup> 40' നും മധ്യേയും ആയി, ഏതാണ്ട് ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന അറേബ്യയുടെ നീളം തെക്കു വടക്ക് 2,254 കിലോമീറ്റർ വീതി കിഴക്കു പടിഞ്ഞാറ് 2012.5 കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണം: 25,90,000 ചതുശ്രകിലോമീറ്റർ *[[സൗദി അറേബ്യ]] *[[യെമെൻ]] *[[ഒമാൻ]] *[[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുണൈറ്റഡ് അരബ് എമിറേറ്റ്സ്]] (അബൂദാബി, [[ദുബായ്]], [[ഷാർജ (എമിറേറ്റ്)|ഷാർജാ]], അജ്മാൻ, ഉമ്മുൽഖയ്വാൻ, റ അസ് അൽഖൈമാ, അൽഫുജറാ) *[[ബഹ്റിൻ]] *[[ഖത്തർ]] *[[കുവൈറ്റ്]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളായി വിഭജിതമായിരിക്കുന്നു. ഇവയിൽ സൗദി അറേബ്യ മാത്രം ഉപദ്വീപിന്റെ 2/3 ഭാഗം വരും; ജനസംഖ്യ 2,33,70,000 (2002) ജനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും അറബിമുസ്ലിങ്ങളായതിനാൽ ഈ പ്രദേശം ''അറബികളുടെ ദ്വീപ്'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ==ഭൂപ്രകൃതി== ആർക്കിയോസോയിക് ശിലാസമൂഹങ്ങളുടെ ബാഹുല്യമാണ് [[അറേബ്യ|അറേബ്യൻ]] പീഠഭൂമിയുടെ മുഖ്യ സവിശേഷത. ഒരു കാലത്ത് [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയോടു]] ചേർന്നുകിടന്നിരുന്ന ഈ പ്രദേശം ഇപ്പോൾ [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലും]] ഏഡൻ ഉൾക്കടലും ഉൾ പ്പെടുന്ന റിഫ്റ്റ്, റിഫ്റ്റ് താഴ്വര<ref>http://www.cotf.edu/ete/modules/rift/rvwhatisriftvalley.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} what is the rift valley</ref> (Rift valley) യാൽ വേർപിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആർക്കിയോസോയിക് ശിലാക്രമങ്ങൾ പൊതുവേ [[മണൽ]], [[മാർബിൾ]], ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് എന്നിവയാൽ മൂടപ്പെട്ടു കാണുന്നു. അധികവും ചൊരിമണൽ മൂടിയ പ്രദേശങ്ങളാണ്. കിഴക്കോട്ടു ചരിഞ്ഞിറങ്ങുന്ന നിലയിലാണ് അറേബ്യൻ പീഠഭൂമിയുടെ കിടപ്പ്. ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ഭാഗങ്ങൾ ഏഡൻ ഉൾക്കടലിന്റെയും ചെങ്കടലിന്റെയും തീരങ്ങളിലാണ്. ഭൂഭ്രംശം (fault) മൂലം ഉണ്ടായിട്ടുള്ള സമുദ്രത്തിന്റെ അരികുകളായതുകൊണ്ട് ഒരേ നിരപ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പീഠഭൂമിയുടെ പടിഞ്ഞാറ് പൊതുവേ നിമ്നോന്നതമായ [[പർവ്വതം|പർവ്വതപ്രദേശമാണ്]]; 3,000 മീറ്ററിലധികം ഉയരമുള്ള ധാരാളം കൊടുമുടികളുമുണ്ട്. യെമെനിലെ ഏറ്റവും കൂടിയ ഉയരം 3,795 മീറ്റർ ആണ്. മസ്കറ്റിലും ഒമാനിലും 3,395 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള പർവതപങ്ക്തി കാണാം. മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ താഴ്വാരങ്ങളും മണൽക്കൂനകളും മലനിരകളും ഒക്കെ സാധാരണമാണെങ്കിലും മിക്കവാറും നിരന്ന പ്രദേശങ്ങളാണ്. [[സമുദ്രം|സമുദ്രതീരത്തോട്]] അടുക്കുംതോറും ഉയർച്ചയിൽ കുറവു വരുന്നു. ഉടവുകളും ഉൾക്കടലുകളും നിറഞ്ഞ് സങ്കീർണമാണ് തീരദേശം. എല്ലാക്കാലത്തും നിറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന തടാകങ്ങളോ നദികളോ ഇവിടെ ഇല്ല. എന്നാൽ ''വാദി'' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒഴുക്കുചാലുകൾ ധാരാളമുണ്ട്. ഇവ വല്ലപ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്ന മഴക്കാലത്തു മാത്രം താത്ക്കാലിക നദികളായി മാറുന്നു. ആഴവും വീതിയുമുള്ള വാദികൾ റോഡുഗതാഗതത്തിനു തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ വരണ്ട നീർച്ചാലുകൾ ഭൂജലം ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള ഉപാധികളാണ്. ഇപ്രകാരം ജലം ലഭിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ മരുപ്പച്ചകളായിട്ടുണ്ട്. ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ നദികൾ അല്പദൂരം ഒഴുകുമ്പോഴേക്കും കഠിനമായ വേനൽ മൂലം വറ്റിപ്പോകുന്നു; അതിനാൽ ഇവയ്ക്കു നീളം കുറവാണ്. ==കാലാവസ്ഥ== കഠിനമായ വരൾച്ച അനുഭവപ്പെടുന്ന മരുഭൂകാലാവസ്ഥയാണുള്ളത്. ശിശിരകാലത്ത് സൈബീരിയൻ പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള ശീതക്കാറ്റുകൾ അറേബ്യയിലേക്കു വീശുന്നു. പശ്ചിമവാതങ്ങൾ വീശുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവ തപിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ സംഘനനത്തിനു<ref>http://www.weatherquestions.com/What_is_condensation.htm Condensation is the formation of liquid drops of water from water vapor</ref> (condensation) വിധേയമാകുന്നില്ല. ഗ്രീഷ്മകാലത്തു വീശുന്ന വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാറ്റുകളും ശുഷ്കമാണ്. പശ്ചിമഭാഗത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പർവതനിര പടിഞ്ഞാറു നിന്നുള്ള നീരാവി നിറഞ്ഞ കാറ്റിനെ തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നതിനാൽ ഉൾഭാഗത്ത് മഴ ഒട്ടുംതന്നെ ലഭിക്കുന്നില്ല. പീഠഭൂമിയുടെ ഉയരക്കുറവുകൊണ്ട് ശൈലവൃഷ്ടി(relief rain)ക്കുള്ള സാധ്യതയില്ല.<ref>http://www.curriculumbits.com/prodimages/details/geography/types-of-rainfall.html Geography :: Types of Rainfall</ref> പടിഞ്ഞാറും തെക്കുമുള്ള മലമ്പ്രദേശങ്ങളൊഴികെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ശരാശരി വർഷപാതം 23 സെ. മീറ്ററിൽ കുറവാണ്; കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ 11 സെ. മീറ്ററിൽ കുറവുമാണ്. മിക്കവാറും ചക്രവാതങ്ങളിൽ നിന്നാണു മഴ ലഭിക്കുന്നത്. അറേബ്യയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തുള്ള മലകളിൽ ഏകദേശം 45-90 സെ.മീ. വരെ മഴ പെയ്യും. ക്രമമായല്ല മഴ ലഭിക്കുന്നത്. ഇതു കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ മൺസൂൺ മഴയുടെ ഒരു ഭാഗമാണ്; വേനൽക്കാലത്താണു മഴ പെയ്യുന്നത്. വരൾച്ചയുടെ ആധിക്യം നിമിത്തം പൊതുവേ വായു ഈർപ്പരഹിതവും ആകാശം നിർമ്മലവും ആയിരിക്കും. ദൈനികതാപനിലയിൽ വലുതായ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ അനുഭവപ്പെടുന്നു. പലപ്പോഴും പകൽസമയത്തെ ചൂട് 49<sup>0</sup>ൽ കൂടുതലാണ്. വായു ഈർപ്പരഹിതമായതിനാൽ ചൂട് അത്രതന്നെ അസഹ്യമല്ല. രാത്രി കഠിനമായ തണുപ്പ് അനുഭവപ്പെടുന്നു. തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ഈർപ്പം കലർന്ന അന്തരീക്ഷം അസ്വാസ്ഥ്യം ഉളവാക്കുന്നു. ജനുവരിയിൽ ശരാശരി ചൂട് 10<sup>0</sup>. ആണെങ്കിലും മലമ്പ്രദേശങ്ങളിൽ മഞ്ഞു പൊഴിയുന്നതും മൂടൽമഞ്ഞുണ്ടാകുന്നതും അസാധാരണമല്ല. ==സസ്യ-ജന്തുജാലം== [[File:Euphorbia-virosa.jpg|thumb|150px|right|മരുഭൂമിയിൽ വളരുന്ന കള്ളിമുൾചെടി]] [[File:Oasis in Libya.jpg|thumb|200px|right|സഹാറാ മരുഭൂമിയിലെ ഒരു മരുപ്പച്ച]] അറേബ്യ പൂർണമായും [[സസ്യം|സസ്യ]]-[[ജന്തു|ജന്തുരഹിതമായ]] മണലാരണ്യമല്ല. ഉപദ്വീപിന്റെ ഉൾപ്രദേശങ്ങളിൽ പലതരം [[ജീവികൾ|ജീവികളും]] ചിലയിനം സസ്യങ്ങളും ഉണ്ട്. [[ജലം|ജലലഭ്യതയുള്ള]] [[മരുപ്പച്ച|മരുപ്പച്ചകളിൽ]] മാത്രമാണ് മരങ്ങൾ വളരുന്നത്. അറേബ്യയുടെ പടിഞ്ഞറു ഭാഗങ്ങളിലും മഴക്കാലങ്ങളിൽ സ്റ്റെപ്പ് മാതൃകയിലുള്ള പുൽമേടുകൾ കാണുന്നു. സസ്യങ്ങൾ മരൂരുഹ (xerophyte)<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/650706/xerophyte xerophyte (plant) -- Britannica Online Encyclopedia</ref> വർഗങ്ങളാണ്; പുൽക്കൂട്ടങ്ങളും കള്ളിമുൾ ച്ചെടികളുമാണു സാധാരണമായുള്ളത്. ആന്റിലോപ്, [[കഴുതപ്പുലി]], [[ചെന്നായ്]], [[കുറുക്കൻ]], [[പുള്ളിപ്പുലി]] എന്നീ [[മൃഗങ്ങൾ|മൃഗങ്ങളും]] കാണപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ [[ഒട്ടകപ്പക്ഷി]] തുടങ്ങി മണലാരണ്യങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്ന [[പക്ഷികൾ|പക്ഷികളും]]. വെട്ടുകിളി ശല്യം അപൂർവമായി ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ==പ്രാദേശിക വിഭാഗങ്ങൾ== രാഷ്ട്രീയാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിഭജനം കൂടാതെ പ്രാദേശിക തലത്തിലുള്ള വിഭജനക്രമവും നിലവിലുണ്ട്. വടക്കുഭാഗത്തുള്ള പ്രദേശമാണ് നഫൂദ്. ഇവിടെ ചെറിയ തോതിലുള്ള [[മഴ|മഴയും]] മരുപ്പച്ചകളും ഉള്ളതിനാൽ കാലിവളർത്തലും അല്പമായ [[കൃഷി|കൃഷിയും]] ഉണ്ട്. മധ്യഭാഗമായ നെജദ്<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/401967/Najd Najd, also spelled Nejd, region, central Saudi Arabia, comprising a mainly rocky plateau sloping eastward from the mountains of the Hejaz.</ref> (Nejd) പ്രദേശം പൊതുവേ മണൽപ്പരപ്പാണ്. ഇവിടെ ഇടയ്ക്കിടെ സ്ഥാനം മാറുന്ന മണൽക്കൂനകളും അങ്ങിങ്ങായി മാത്രം മരുപ്പച്ചകളും കാണാം. തെക്കുഭാഗത്തുള്ള റുബ് അൽ ഖാലി (ഒന്നും ഇല്ലാത്ത സ്ഥലം) പ്രദേശം തീരെ മഴയില്ലാത്തതും മണലാരണ്യത്തിന്റെ എല്ലാ സ്വഭാവങ്ങളും ഉള്ളതുമാണ്. ചെങ്കടലിനോടു ചേർന്നു കിടക്കുന്ന അറേബ്യയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറു ഭാഗം ഹിജാസ്<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/259797/Hejaz Hejaz (region, Saudi Arabia) -- Britannica Online Encyclopedia</ref> (Hijaz) എന്നും അതിനു തെക്കുള്ള പ്രദേശം തിഹാമ<ref>http://archnet.org/library/dictionary/entry.jsp?entry_id=DIA0834&mode=full {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130203114645/http://archnet.org/library/dictionary/entry.jsp?entry_id=DIA0834&mode=full |date=2013-02-03 }} Saudi Arabia - ArchNet</ref> (Tihama) എന്നും ഉള്ളിലേക്കു മാറിക്കിടക്കുന്ന അല്പംകൂടി ഈർപ്പമുള്ളതും കൃഷിക്കുപയുക്തവുമായ പ്രദേശം അസീർ (Asir) എന്നും സൗദി അറേബ്യയിലെ എണ്ണ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഭാഗം അൽഹാസാ (Alhaza) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref>http://www.the-saudi.net/saudi-arabia/alhasa/Al%20Hassa%20City%20-%20Saudi%20Arabia.htm Al-Hassa City Profile</ref> ==ജനങ്ങൾ== അറേബ്യയുടെ വടക്കും പടിഞ്ഞാറും മധ്യഭാഗവും അധിവസിക്കുന്ന ജനങ്ങൾ [[കറുപ്പ്|കറുത്ത]] തലമുടി, കറുത്ത [[കണ്ണ്|കണ്ണുകൾ]], തവിട്ടുനിറം, നീളമുള്ള [[തല]], നീളംകൂടിയ [[മൂക്ക്]] എന്നീ പ്രത്യേകതകൾ ഉള്ള മെഡിറ്ററേനിയൻ വർഗക്കാരാണ്. തെക്കും കിഴക്കും ഭാഗത്തുള്ളവർ തലയ്ക്കു വീതികൂടി ദൃഢകായരായ അർമനോയ്ഡ് വർഗക്കാരാണ്. ഉപദ്വീപിന്റെ തെക്കരികിലായി നീഗ്രോസ്വഭാവമുള്ള കുറെ ആളുകളും ഉണ്ട്. ശേഷിച്ചവർ ഇതര രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നും കുടിയേറിപ്പാർത്ത വിവിധ വർഗക്കാരാണ്.<ref>http://www.hejleh.com/countries/saudi.html The Country & People of Saudi Arabia</ref> [[അറബി ഭാഷ|അറബിയാണു]] പൊതുഭാഷ. തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ജലലഭ്യതകൂടിയ പ്രദേശങ്ങളിലാണു ജനങ്ങൾ തിങ്ങിപ്പാർക്കുന്നത്. [[റുബഉൽ ഖാലി|റുബ് അൽഖാലിയിൽ]] ജനജീവിതം അസാധ്യമാണ്. മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽ സ്ഥിരതാമസക്കാരായ ജനങ്ങൾ ചുരുക്കമാണ്. പത്തുലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ സഞ്ചാരികളായി (wanderers) ഉണ്ട് എന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. ==പട്ടണങ്ങൾ== ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളും നഗരവാസികളാണ്. മിക്ക പട്ടണങ്ങളും സമുദ്രതീരത്താണ്. [[റിയാദ്]], ഹെയിൽ, [[മക്ക]], [[മദീന]], ചെങ്കടൽ തീരത്തുള്ള തുറമുഖപട്ടണം [[ജിദ്ദ]], സൗദി അറേബ്യയിലെ ഹോഹഫ്, യെമെന്റെ തലസ്ഥാനമായ സന എന്നിവയാണ് പ്രധാന നഗരങ്ങൾ.<ref>http://www.citypopulation.de/SaudiArabia.html Saudi Arabia: Regions & Major Cities - Statistics & Maps on City</ref> ==തൊഴിൽ== [[File:Camels at Giza.JPG|thumb|200px|right|ഈജിപ്റ്റിൽ ഒട്ടകത്തെ യാത്രക്കുപയോഗിക്കുന്നു]] കാലിവളർത്തലും കൃഷിയുമാണ് ജനങ്ങളുടെ പ്രധാന ജീവനോപായങ്ങൾ. [[ഒട്ടകം]], [[ആട്]], [[കുതിര]], [[കഴുത]] എന്നിവയാണ് വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ. പ്രത്യേകതരം ഒട്ടകങ്ങളെയും കുതിരകളെയും ഇവർ വളർത്തുന്നു. ഇവയിൽനിന്ന് [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിയും]] [[പാൽ|പാലും]] തോലും രോമവും കിട്ടുന്നു. മരുപ്പച്ചകളിലും മഴ ലഭിക്കുന്ന തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തുമാണ് കൃഷി വികസിച്ചിട്ടുള്ളത്. [[ഗോതമ്പ്]], [[ചോളം]], [[ബാർലി]], അൽഫാൽഫാ, [[ഈത്തപ്പന]] എന്നിവയാണ് പ്രധാനവിളകൾ. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അറേബ്യയിൽ മഴ ആവശ്യത്തിനു കിട്ടുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ ധാന്യങ്ങളും പഴവർഗങ്ങളും [[പച്ചക്കറികൾ|പച്ചക്കറികളും]] ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. മലഞ്ചരിവുകളിൽ [[കാപ്പി|കാപ്പിയും]] കൃഷി ചെയ്യുന്നു. കാപ്പിച്ചെടിയുടെ ജന്മഭൂമി അറേബ്യയാണെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://www.gulfjobsmarket.com/jobs-in-saudi-arabia.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120810013021/http://www.gulfjobsmarket.com/jobs-in-saudi-arabia.html |date=2012-08-10 }} Jobs in Saudi Arabia</ref> ==ധാതുക്കളും വ്യവസായവും== പ്രകൃതി എണ്ണയുടെ നിക്ഷേപത്താൽ സമ്പന്നമാണ് അറേബ്യ. എണ്ണ ഖനനം, ശുദ്ധീകരണം, വിപണനം എന്നിവയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള വ്യവസായങ്ങളാണ് കൂടുതൽ. ലോകത്തിൽ ആകെ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന എണ്ണയുടെ 1/5 ഭാഗത്തോളം അറേബ്യയിൽനിന്നാണു ലഭിക്കുന്നത്.<ref>http://www.sidf.gov.sa/En/INDUSTRYINSAUDIARABIA/Pages/IndustrialDevelopmentinSaudiArabia.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120510044529/http://www.sidf.gov.sa/En/IndustryinSaudiArabia/Pages/IndustrialDevelopmentinSaudiArabia.aspx |date=2012-05-10 }} Industrial Development in Saudi Arabia</ref> ==വാർത്താവിനിമയം== ഒട്ടകങ്ങളും കുതിര, കഴുത തുടങ്ങിയ മൃഗങ്ങളുമായിരുന്നു പരമ്പരാഗത വാഹനങ്ങൾ. രണ്ടാംലോകയുദ്ധത്തിനുശേഷം ധാരാളം റോഡുകൾ നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1951-ൽ [[പേർഷ്യൻ]] ഉൾക്കടൽഭാഗത്തുള്ള ''ദമ്മം'' എന്ന സ്ഥലവും സൗദി അറേബ്യയുടെ തലസ്ഥാനമായ [[റിയാദ്|റിയാദും]] ആയി യോജിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ റെയിൽപ്പാത പൂർത്തിയായി.<ref>http://xrdarabia.org/2012/02/05/public-transport-in-saudi-arabia/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120507144654/http://xrdarabia.org/2012/02/05/public-transport-in-saudi-arabia/ |date=2012-05-07 }} Public Transport in Saudi Arabia | Crossroads Arabia</ref> വ്യോമഗതാഗതം അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.arabianairtravel.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120613012755/http://www.arabianairtravel.org/ |date=2012-06-13 }} Advantages of travelling by private jets</ref> മിക്ക പട്ടണങ്ങൾക്കുമിടയിൽ വ്യോമഗതാഗതം നിലവിലുണ്ട്. പ്രധാന തുറമുഖങ്ങൾ ചെങ്കടൽതീരത്തെ ജിദ്ദ, യെമെനിലെ റാഅ്സ്ഖത്തീബ്, ദക്ഷിണതീരത്തെ മസ്കറ്റ്, പേർഷ്യൻ ഉൾക്കടൽതീരത്തെ ദമ്മം, [[കുവൈറ്റ്]] എന്നിവയാകുന്നു.<ref>http://www.searates.com/countries/?mode=country_page&country_key=saudi_arabia {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121021065754/http://www.searates.com/countries/?mode=country_page&country_key=saudi_arabia |date=2012-10-21 }} Sea Ports of Saudi Arabia</ref> ==ചരിത്രം== ===ചരിത്രാതീതകാലം=== [[File:Fotothek df ps 0002470 Innenräume ^ Ausstellungsgebäude.jpg|thumb|250px|right|ബാബിലോണിയൻ വാതിൽ]] [[ചരിത്രാതീതകാലം|ചരിത്രാതീതകാലത്ത്]] [[അറേബ്യ|അറേബ്യയിൽ]] വസിച്ചിരുന്നത് സെമിറ്റിക്ക് വർഗങ്ങളായിരുന്നു. ബി.സി. 3500-നോടടുത്ത് ഇക്കൂട്ടർ [[യൂഫ്രട്ടീസ്]]-ടൈഗ്രീസ് നദീതടങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു.<ref>http://www.newadvent.org/cathen/13706a.htm The term Semites is applied to a group of peoples closely related in language, whose habitat is Asia and partly Africa.</ref> അവരുടെ പിൻമുറക്കാരാണ് [[അസീറിയ|അസീറിയരും]] [[ബാബിലോണിയ|ബാബിലോണിയരും]]. ബി.സി. 2500-നോടടുത്ത് സെമിറ്റിക് ജനത [[സിറിയ|സിറിയയും]] [[ലെബനൻ|ലെബനനും]] അധിവസിച്ചു. അന്ന് അവർ അമോറൈറ്റുകൾ, കനാന്യർ എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെട്ടുവന്നു. ദമാസ്കസി (ദിമിഷ്ക്) ലെ അരാമിയരും അബിസീനിയരും ഈ വർഗക്കാരായിരുന്നു. അറേബ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും മരുപ്രദേശമായതിനാൽ വാസയോഗ്യമല്ലായിരുന്നു; തന്മൂലം ഈ പ്രദേശം അധിവസിച്ചവരിൽ മിക്കവരും സ്ഥിരമായി പാർപ്പുറപ്പിച്ചില്ല. എങ്കിലും വാസയോഗ്യമായ ചുരുക്കം പ്രദേശങ്ങളിൽ ദേശീയമായ ഒരു സംസ്കാരം പുഷ്ടിപ്പെട്ടതിനു ചരിത്രരേഖകളുണ്ട്. ഈജിപ്ത്, അസീറിയ, ബാബിലോണിയ എന്നീ പ്രദേശക്കാർ അറേബ്യയിലെ ആളുകളുമായി ചിരപുരാതനകാലംമുതൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ ഭാഗത്ത് ആദ്യമായി [[ചെമ്പ്]] ഉപയോഗിച്ചത് ഒമാനിലെ ആളുകളായിരുന്നു. അസീറിയൻ രാജാവായ ഷാൽമനേസർ III-ന്റെ ഒരു ലിഖിതത്തിൽ ''അറിബി'' [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] രാജ്ഞിയായ സബീബീ (Zabibi) യിൽനിന്ന് തന്റെ മുൻഗാമിയായ ടിഗ്ലത്ത് പിലീസർ III (ബി.സി. 745-727) കപ്പം ഈടാക്കിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ രാജ്ഞിയുടെ ഭരണപ്രദേശം സിറിയൻ മരുഭൂമിയിലോ അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിന്റെ ഉത്തരഭാഗത്തോ ആയിരുന്നിരിക്കാം. തങ്ങളുടെ വിപുലമായ സാമ്രാജ്യത്തിലെ വാണിജ്യസൗകര്യങ്ങൾ സുരക്ഷിതമാക്കാനായിരുന്നു അസീറിയർ അറബികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടത്. അസീറിയരെയും നിയോ-ബാബിലോണിയരെയും പിന്തുടർന്ന് പേർഷ്യക്കാർ ഇവിടെ അധിനിവേശം നടത്തി.<ref>http://www.anciv.info/mesopotamia/neo-babylonian-empire.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121109082818/http://www.anciv.info/mesopotamia/neo-babylonian-empire.html |date=2012-11-09 }} Neo-Babylonian Empire (626 BC - 539 BC)</ref> ബി.സി. 525-ൽ പേർഷ്യൻ രാജാവായ കാംബീസസ് (ഭരണകാലം ബി.സി. 529-522) ലോവർ ഈജിപ്ത് ആക്രമണത്തിനു പോയത് ഉത്തര അറേബ്യയിലൂടെയായിരുന്നു. ഇത് അവിടത്തെ ജനങ്ങളുമായി സൗഹാർദബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ കാരണമായി. ഹീബ്രുവും അറബിഭാഷയും തമ്മിലും യഹൂദന്മാരും അറബികളും തമ്മിലും പരസ്പരബന്ധമുണ്ട്. ബൈബിളിലെ പല പേരുകളും അറബിവാക്കുകളാണ്. യഹൂദന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന [[യഹോവ]]യും പ്രപഞ്ച സ്രഷ്ടാവിനു അറബികൾ വിളിക്കുന്ന അല്ലാഹുവും ഒന്ന് തന്നെ. മുസ്‌ലിംകൾ ആരാധിക്കുന്നത് ഈ ഏക ദൈവത്തെയാണ്. അറേബ്യയിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളും പ്രപഞ്ച സ്രഷ്ടാവിനെ വിളിക്കുന്നത അല്ലാഹു എന്ന് തന്നെയാണ്.[[ബൈബിൾ|ബൈബിളിൽ]] പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഷീബാരാജ്ഞി ഉത്തര അറേബ്യയിലെ സബേയൻ പ്രദേശമാണ് ഭരിച്ചിരുന്നത്. പുരാതനകാലം മുതൽക്കേ വണിഗ്വരന്മാരെന്നനിലയ്ക്ക് അറബികളെ [[ഗ്രീക്കുകാർ|ഗ്രീക്കുകാരും]] [[റോം|റോമാക്കാരും]] അറിഞ്ഞിരുന്നു. ===ദക്ഷിണ അറേബ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ=== [[File:Marib dam.jpg|thumb|250px|right|സബേയന്മാർ നിർമ്മിച്ച അണക്കെട്ട്]] [[File:Old sanaa.jpg|thumb|250px|right|ഗുംദാൻ കൊട്ടാരം]] അറേബ്യൻ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ ദക്ഷിണ അറേബ്യയ്ക്കാണു പ്രാമാണ്യം. ഇവിടെ മൂന്നു രാജ്യങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നു.<ref>http://www.chathamhouse.org/sites/default/files/19237_0511yemen_gulfbp.pdf Yemen, Saudi Arabia and the Gulf States - Chatham House</ref> നജ്റാൻ, ഹമൗത്ത് എന്നിവയ്ക്ക് ഇടയിലായിക്കിടന്ന ജോഫ് പ്രദേശത്ത് (ആധുനിക യെമെൻ) രൂപംകൊണ്ട മിനേയൻ രാജ്യമാണ് ഇവയിൽ ആദ്യത്തേത്.<ref>http://intellibriefs.blogspot.in/2007/07/tribes-of-saudi-arabia.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120626084857/http://intellibriefs.blogspot.in/2007/07/tribes-of-saudi-arabia.html |date=2012-06-26 }} IntelliBriefs: Tribes of Saudi Arabia</ref> ഇപ്പോൾ ഉത്തര യെമെന്റെ തലസ്ഥാനമായ സനായുടെ വടക്കു കിഴക്കായി കിടന്ന ഖർണാ ആസ്ഥാനമാക്കി ബി.സി. 1200 മുതൽ 650 വരെ മിനോയൻ വർഗക്കാർ ഭരണംനടത്തി. ഈ രാജ്യത്ത് [[കൃഷി]], വാണിജ്യം എന്നിവ വികസിച്ചിരുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് ബി.സി. 930 മുതൽ 115 വരെ നിലവിലിരുന്ന സബേയൻ രാജ്യമാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് സുമാർ 1188 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ 97 കിലോമീറ്റർ കിഴക്കായിക്കിടന്ന മ അ്രിബ് (Ma'rib) ആയിരുന്നു ഇവരുടെ ആസ്ഥാനം. ഇവരുടെ രാജ്ഞിയായ ഷീബ സോളമനെ സന്ദർശിച്ചതായി ബൈബിളിലും [[ഖുർആൻ|ഖുർആനിലും]] പറയുന്നു. സെമിറ്റിക്ക് ഭാഷയായിരുന്നു മിനോയന്മാരെപ്പോലെ സബേയന്മാരും സംസാരിച്ചിരുന്നത്. സബേയൻ തലസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ട ജലം സംഭരിക്കാൻ നിർമിച്ചിരുന്ന അണക്കെട്ട് അത്ഭുതാവഹമായ നിർമ്മാണപാടവം സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ്.<ref>http://www.yementourism.com/tourism2009/destinations/index.php?ELEMENT_ID=2668 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120708031033/http://yementourism.com/tourism2009/destinations/index.php?ELEMENT_ID=2668 |date=2012-07-08 }} In ancient times Marib, 120 km from Sana’a in the Wadi Adhana region, was a major centre of the Sabaean empire, the oldest, most celebrated and powerful of the south Arabian kingdoms.</ref> സബേയരുടെ കാലം അറേബ്യയുടെ സുവർണദശയായിരുന്നു. പലസ്തീൻ മുതൽ വടക്കോട്ട് നിരവധി വാണിജ്യമാർഗങ്ങൾ അക്കാലത്തു നിലവിൽവന്നു. സബേയന്മാരെ പിൻതുടർന്ന് ഹിമ്യാറുകൾ (Himyarites)<ref>http://phoenicia.org/sabaeans.html The Sabaeans & Himyarites were people of Yemen who were not Arabs and spoke their own language and used their own script (appears left). Read more: The Sabeans and Himyarites of Yemen were not Arabs http://phoenicia.org/sabaeans.html#ixzz21vtDgWrq</ref> ദക്ഷിണ അറേബ്യയെ ശക്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രമാക്കി. സഹർ കേന്ദ്രമാക്കി ബി.സി. 115 മുതൽ എ.ഡി. 525 വരെ ഈ രാജ്യം നിലനിന്നു. ബി.സി. 24-ൽ ഈലിയസ് ഗാലസിന്റെ (Aelius Gallus)<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/224563/Aelius-Gallus The topic Aelius Gallus is discussed in the following articles: </ref> നേതൃത്വത്തിൽ റോമാക്കാർ ആദ്യത്തെ അറേബ്യൻ ആക്രമണം നടത്തി പരാജയപ്പെട്ടു. ആദ്യമായി ഒന്നിലധികം നിലകളുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമിച്ചുതുടങ്ങിയത് ഹിമ്യാറുകളായിരുന്നു. ഇവയിലൊന്നായ ഗുംദാന് (Ghumdan) 20 നിലകളുണ്ടായിരുന്നു.<ref>http://www.triposo.com/poi/Ghumdan_Palace {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130804060912/http://www.triposo.com/poi/Ghumdan_Palace |date=2013-08-04 }} Ghumdan Palace, аlsо Qasir Ghumdan оr Ghamdan Palace, іs аn ancient palace аnd fortress іn Sana'a, Yemen.</ref> പില്ക്കാലത്ത് അതിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് സനായുടെ പള്ളി നിർമിച്ചത്. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ റോമാക്കാരും ഈജിപ്തുകാരും അറബികളും വാണിജ്യരംഗത്ത് മത്സരിച്ചുപോന്നു. ഏക ദൈവവാദികളായ (Monophysites)<ref>http://www.newadvent.org/cathen/10489b.htm Monophysites and Monophysitism</ref> ക്രിസ്ത്യാനികളായിത്തീർന്ന അബിസീനിയർക്കു കുറച്ചുകാലത്തേക്ക് അറേബ്യയിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. ===ക്രിസ്തുമതം=== അറേബ്യയിൽ [[ക്രിസ്തുമതം]] പ്രചരിച്ചത് ഉത്തരഭാഗത്തുകൂടിയായിരുന്നു. മുഖ്യമായും മതപീഡനത്തെ ഭയന്ന് ഉത്തരഭാഗത്തുകൂടി അറേബ്യയിൽ പ്രവേശിച്ച ക്രിസ്ത്യാനികൾ [[യെമെൻ|യെമെനിലെത്തി]]. എ.ഡി. 500-ൽ വിശുദ്ധ ഫേമിയൂൻ (Famiyun)<ref>http://www.scribd.com/doc/63358109/6/CHRISTIANITY-IN-PRE-ISLAMIC-ARABIA {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310184923/https://www.scribd.com/doc/63358109/6/CHRISTIANITY-IN-PRE-ISLAMIC-ARABIA |date=2016-03-10 }} CHRISTIANITY IN PRE-ISLAMIC ARABIA for Muhammad the - Scribd</ref> സ്ഥാപിച്ച ഈ മോണോഫിസൈറ്റ് സമുദായത്തിന്റെ കേന്ദ്രം നജ്റാൻനഗരം ആയിരുന്നു. എ.ഡി. 70 മുതൽ ക്കേ ഇവിടെ യഹൂദന്മാർ പാർപ്പുറപ്പിച്ചിരുന്നു. 6-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇവർ ശക്തരായി. 523-ലും 525-ലും അബിസീനിയർ യഹൂദന്മാരെ തോല്പിച്ച് 20 വർഷം അവിടെ ഭരിക്കുകയും ചെയ്തു. മഅ്രിബ് അണക്കെട്ടിൽനിന്നും കൊണ്ടുവന്ന കല്ലുപയോഗിച്ച് അബിസീനിയൻ വൈസ്രോയിയായ അബ്രഹാ (Abrahah)<ref>http://www.jaihoon.com/889.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090821181950/http://www.jaihoon.com/889.htm |date=2009-08-21 }} The Elephant and Abrahah</ref> സനായുടെ ഒരു കുരിശുപള്ളി സ്ഥാപിച്ചു. ഇവരെ പിൻതുടർന്ന് ദക്ഷിണ അറേബ്യ ഭരിച്ചതു പേർഷ്യക്കാരായിരുന്നു. ===ഉത്തര അറേബ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ=== [[File:Nabatean Pillars Bosra.jpg|thumb|200px|right|നബാത്തിയൻ സ്തംബങ്ങൾ]] അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിന്റെ ഉത്തരഭാഗത്തു പല ചെറു രാജ്യങ്ങളും രൂപംകൊണ്ടു. അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത് പെദ്ര ആസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നബാത്തിയൻ (Nabateans)<ref>http://nabataea.net/who.html Who were the Nabataeans?</ref> രാജ്യമായിരുന്നു. നബാത്തിയർ ടോളമികളും റോമാക്കാരും ആയി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. [[അഗസ്റ്റസ്]] സീസറിന്റെ സേനാനായകനായ ഈലിയസ് ഗാലസ് അറേബ്യ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ നബാത്തിയർ റോമാക്കാരെ സഹായിച്ചിരുന്നു. ഹാരിസത് കഢന്റെ (ബി.സി. 9-എ.ഡി. 40) കാലത്ത് നബാത്തിയൻ രാജ്യം അത്യുച്ചാവസ്ഥയിലെത്തി, [[ദമാസ്കസ്]] വരെ വ്യാപിച്ചു. അവരുടെ ലിഖിതങ്ങൾ അറാമിക് ഭാഷയിലായിരുന്നെങ്കിലും സംസാരഭാഷ അറബിയായിരുന്നു. ഉത്തരഭാഗത്തുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരു രാജ്യമാണ് ഗസ്സാൻ (Ghassan).<ref>http://www.saudiaramcoworld.com/issue/198302/the.king.of.ghassan.htm/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121008032702/http://www.saudiaramcoworld.com/issue/198302/the.king.of.ghassan.htm |date=2012-10-08 }} The King of Ghassan</ref> സിറിയൻ അതിർത്തിക്കടുത്തു ദമാസ്കസിനു തെക്കുകിഴക്കായിട്ടായിരുന്നു അവരുടെ ആസ്ഥാനം. ഗസ്സാൻകാർ പില്ക്കാലത്ത് ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ചു. സിറിയൻ അതിർത്തിയിലെ എല്ലാ അറബിഗോത്രങ്ങളുടെയും തലവനായി റോമാചക്രവർത്തി ജസ്റ്റീനിയൻ, അൽ-ഹാരിസ് II-നെ (529-569) നിയമിച്ചു. അറേബ്യ ഇസ്ലാമിന്റെ ആധിപത്യത്തിലായതോടെ ഗസ്സാൻരാജ്യം ഖലീഫയുടെ കീഴിലായി. ലോവർ [[യൂഫ്രട്ടീസ്|യൂഫ്രട്ടീസിന്റെ]] പശ്ചിമതീരത്ത് 3-ആം [[നൂറ്റാണ്ട്|നൂറ്റാണ്ടിൽ]] ലഖ്മ് (Lakham) രാജ്യം സ്ഥാപിതമായി. ദക്ഷിണ അറേബ്യൻവർഗത്തിന്റെ പൈതൃകം അവകാശപ്പെടുന്ന ഇവരുടെ കേന്ദ്രം അൽ-ഹീറയായിരുന്നു. പേർഷ്യക്കാരുടെ കീഴിലമർന്ന ഇവർ 633-ൽ ഇസ്ലാംമതാവലംബികളായി. നജ്ദിൽ 480-ഓടുകൂടി പ്രാമാണ്യത്തിലേക്കുവന്ന മറ്റൊരു ഉത്തര അറേബ്യൻ വർഗമാണ് കിന്ദാ(Kindah)കൾ.<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/318035/Kindah Kindah, in full Kindat al-Mulūk (Arabic: “The Royal Kindah”)</ref> ഇവർ ഒരു കേന്ദ്രീകൃതഭരണം സ്ഥാപിച്ച് അറേബ്യയുടെ ഉൾപ്രദേശങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചു. ===ഇസ്ലാംമതവും ഖലീഫാഭരണവും=== [[File:Alī.png|thumb|200px|right|മുആവിയ അലി ചിത്രീകരണം]] [[File:Abu Bakr stops Meccan Mob.jpg|thumb|200px|right|ആദ്യത്തെ കാലിഫ അബൂബക്കർ ആൾക്കൂട്ടത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു ഒരുചിത്രീകരണം]] ഇസ്ലാംമതത്തിന്റെ ആവിർഭാവത്തോടെ ഹിജാസിന്റെ പ്രാധാന്യം വർധിച്ചു. [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾ വിശ്വപ്രശസ്തിയാർജിച്ചു. [[മുഹമ്മദ് നബി]] (570-632) അറേബ്യയെ ഏകീകരിച്ച് ഒരു കേന്ദ്രീകൃത രാഷ്ട്രമാക്കി. ആദ്യത്തെ ഖലീഫയായിത്തീർന്ന അബൂബക്കർ (573-634) അറേബ്യയിലെ കലാപകാരികളെ അടിച്ചമർത്തി. തന്റെ ജനറലായ ഖാലിദ് ഇബ്നുൽവലീദിനെ പേർഷ്യക്കാർ ക്കെതിരായും ബൈസാന്തിയന്മാർ ക്കെതിരായും യുദ്ധത്തിന് അയച്ചു. രണ്ടാമത്തെ ഖലീഫയായ ഉമറിന്റെകാലത്ത് ഖാദിസിയ്യയിൽ (കദേസ്യ) വച്ച് പേർഷ്യക്കാരെ പരാജയപ്പെടുത്തി, [[ഇറാക്ക്]] കൈയടക്കി; കൂഫാ, ബസ്രാ എന്നീ നഗരങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു (635). 640-ൽ അബിസീനിയൻതീരത്തുള്ള [[മുസ്ലിം|മുസ്ലിങ്ങളെ]] സംരക്ഷിക്കാൻ ഉമർ ഒരു നാവികപ്പടയെ അയച്ചു. അതേവർഷം തന്നെ അമർ ഇബ്നു അൽ ആസ് (അന്യത്ര) ഈജിപ്ത് ആക്രമിച്ച് അലക്സാൻഡ്രിയ കീഴടക്കുകയും ഫുസ്താത് (കെയ്റോ) നഗരം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. മൂന്നാമത്തെ ഖലീഫയായ ഉസ്മാന്റെ കാലത്ത് ആഭ്യന്തരഛിദ്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും രാജ്യവികസനം തുടർന്നു. വടക്കൻ അർമീനിയ, [[ഏഷ്യാമൈനർ]] എന്നിവിടംവരെയും [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയുടെ]] ഉത്തരതീരത്തുള്ള കാർത്തേജു വരെയും അറബിസാമ്രാജ്യം വ്യാപിച്ചു. അബുഖയാസ് [[സൈപ്രസ്]] കീഴടക്കി; 652-ൽ ബൈസാന്തിയരെയും തോല്പിച്ചു. ഉസ്മാന്റെ വധത്തെത്തുടർന്ന് അലി (600-621) ഖലീഫയായി. സിറിയയിലെ ഗവർണറായിരുന്ന മുആവിയ (661-680) അലിയുടെ ഖലീഫസ്ഥാനം അംഗീകരിക്കുവാൻ വിസമ്മതിച്ചു. തുടർന്നുണ്ടായ സിഫ്ഫീൻ യുദ്ധത്തിനും ഈ പ്രശ്നം ഒതുക്കിത്തീർക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഈ അവസരത്തിലാണ് അലി ഒരു ഖാരിജി അനുഭാവിയായ ഇബ്നുമുൽജമിന്റെ ആക്രമണത്തിൽ മരിച്ചത്. അലിയുടെ മരണം മുആവിയയുടെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കാൻ കാരണമായി. [[ദമാസ്കസ്]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ഉമയ്യാദ് (അമവിയ്യ) ഭരണം സ്ഥാപിതമായതോടെ (661) അറേബ്യ ഒരു പ്രവിശ്യമാത്രമായിത്തീർന്നു.<ref>http://www.aulia-e-hind.com/Caliphs.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120823095438/http://www.aulia-e-hind.com/Caliphs.htm |date=2012-08-23 }} FOUR RIGHTLY - GUIDED CALIPHS OF ISLAM</ref> ===ഉമയ്യാദുകളും അബ്ബാസികളും=== [[File:Jerusalem Dome of the rock BW 3.JPG|thumb|250px|right|ജറൂസലേമിൽ അബ്ദുൽ മാലിക് നിർമിച്ച കുടീരം]] ഉമയ്യാദ് വംശക്കാരുടെ ഭരണം അറേബ്യയിൽ സമാധാനം നിലനിർത്തിയില്ല. അലിയെ എതിർത്തിരുന്ന ഖാരിജികൾ<ref>http://www.sunnah.org/aqida/kharijites1.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111102193334/http://www.sunnah.org/aqida/kharijites1.htm |date=2011-11-02 }} The Kharijites and their impact on Contemporary Islam</ref> (Kharijites) നഹ്റവാൻ യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടു; എന്നാൽ അവരുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചില്ല. ഖുറൈഷികളെ മാത്രമല്ല അറബിഗോത്രത്തിൽപ്പെട്ട ഏതു മുസ്ലിമിനെയും ഖലീഫയാക്കാമെന്നു ചിലർ വാദിച്ചു. [[ദൈവം]] മാത്രമേ ഭരണാധിപനായിട്ടുള്ളുവെന്നും അതിനാൽ ഖലീഫസ്ഥാനം തന്നെ വേണ്ടെന്നും ഭരണംനടത്തുന്നത് ഒരു സമിതി ആയിരിക്കണമെന്നും മറ്റൊരഭിപ്രായവും ശക്തിപ്പെട്ടു. അവർ പല കക്ഷികളായി പിരിഞ്ഞ് അറേബ്യയിൽ നിരന്തരം അന്തശ്ചിദ്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അലിയുടെ വധത്തെത്തുടർന്ന് പുത്രന്മാരായ ഹസനും ഹുസൈനും അധികാരത്തിലെത്തി. മുആവിയയുമായി ഹസൻ ഒത്തുതീർപ്പുണ്ടാക്കി. ഭരണം കൈയേറ്റ യസീദി<ref>http://www.islam-watch.org/SyedKamranMirza/caliph_yazid.htm Debate: Was the 'Caliph Yazid' really a bad character of Islam or the Savior of Sunni Islam?</ref> (Yazeed) നെതിരെ യുദ്ധത്തിനൊരുമ്പെട്ടതിനാൽ കർബലയിൽ വച്ച് ഹുസൈൻ വധിക്കപ്പെട്ടു (680). ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഇസ്ലാമിന്റെ രക്ഷയ്ക്കും അലികുടുംബക്കാരുടെ ഘാതകരോടു പകരംവീട്ടാനും ആയി അബ്ദുല്ല ഇബ്നു സുബൈർ മുന്നോട്ടുവന്നു. മക്ക, മദീന എന്നീ നഗരനിവാസികൾ സുബൈറിനു പിന്തുണ നൽകി. ഇതേത്തുടർന്ന് 682-ൽ യസീദ്, മദീനയും 683-ൽ മക്കയും പിടിച്ചടക്കി. എന്നാൽ മൂന്നു മാസത്തിനുള്ളിൽ യസീദ് നിര്യാതനായി. മക്കയിൽ പിടിച്ചുനിന്ന അബ്ദുല്ലയെ ഖലീഫയായി അറേബ്യനിവാസികൾ അംഗീകരിച്ചു. അബ്ദുല്ല, മർവാൻ I-നെ തോല്പിച്ചുവെങ്കിലും ഖാരിജികളുടെ സഹകരണം ലഭിച്ചില്ല. 691-ൽ അബ്ദുൽ മാലിക്ക്<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/678/Abd-al-Malik ʿAbd al-Malik, in full ʿabd Al-malik Ibn Marwān (born 646/647, Medina, Arabia—died October 705, Damascus), fifth caliph (685–705) of the Umayyad Arab dynasty centred in Damascus. </ref> (685-705) മക്കയ്ക്കെതിരെ തന്റെ പടനായകനായ ഹജ്ജാജിനെ അയച്ചു. 692-ൽ മക്കാനഗരം കീഴടങ്ങി. യുദ്ധത്തിൽ അബ്ദുല്ല ഇബ്നുസുബൈർ വധിക്കപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് മുസ്ലിം ലോകത്ത് അബ്ദുൽ മാലിക്ക് പ്രമുഖനായി. അറബിജനത ഇതിനകം സ്പെയിനിലും ഇന്ത്യയിലും എത്തിയിരുന്നു. അബുൽ അബ്ബാസ് തലസ്ഥാനം ദമാസ്കസിൽ നിന്നു കൂഫയിലേക്ക് മാറ്റിയതോടെ അറേബ്യയുടെ പ്രാധാന്യത്തിനു ഗ്ലാനി സംഭവിച്ചു. പേർഷ്യക്കാരെയും തുർക്കികളെയും ആശ്രയിച്ചായിരുന്നു അബ്ബാസികൾ ഭരണം നടത്തിയത്. അതിനാൽ ഉന്നത ഉദ്യോഗങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്നത് അവരായിരുന്നു. എന്നാൽ അറബിഭാഷയും സംസ്കാരവും പുരോഗതിയാർജിച്ചുപോന്നു. ===ഖർമേത്തിയന്മാർ=== (Carmathians). ഹംദാൻ ഖർമത്തിന്റെ<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/253283/Hamdan-Qarmat formation of the Qarmatian</ref> (Hamdan Qarmat) അനുയായികളായ ഖർമേത്തിയന്മാർ 9-ആം നൂറ്റണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ അറേബ്യയിൽ പ്രബലരായി. 900-ൽ ഹംദാൻ അയച്ച അബുസയ്ദ്അൽ ജന്നബി, ബഹ്റീൻ ആക്രമിച്ച് ഖത്തീഫ് നഗരം കീഴടക്കി. 903-ൽ ബഹ്റീന്റെ തലസ്ഥാനമായ ഹജാർ, ഖർമേത്തിയന്മാർ കീഴടക്കിയെങ്കിലും അറബികൾ അതു കാര്യമാക്കിയില്ല. അവിടെനിന്ന് ഖർമേത്തിയന്മാർ യമാമ, [[ഒമാൻ]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു. 906 ആയപ്പോഴേക്കും [[യെമെൻ]] മുഴുവൻ കീഴടക്കിയ അവർ [[മക്ക]], [[മദീന]] നഗരങ്ങൾ ആക്രമിക്കുവാൻ തക്കംപാത്തുനിന്നു. 913-ൽ അബുസയ്ദ് അൽഹാസയിൽ വച്ച് വധിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് അതു ഖർമേത്തിയൻ തലസ്ഥാനമായി. അബുസെയ്ദിന്റെ സഹോദരനായ അബുതാഹിർ ഭരണാധികാരിയായി. ഇദ്ദേഹം [[ഒമാൻ]] കീഴടക്കുകയും മക്ക ആക്രമിച്ച് വിശുദ്ധശില ബഹ്റിനിൽ കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. 939-ലാണ് വിശുദ്ധശില മക്കയിലേക്കു മടക്കിക്കൊണ്ടുവന്നത്. അബുതാഹിറുടെ മരണംവരെ അറേബ്യ ഖർമേത്തിയന്മാരുടെ കീഴിൽത്തന്നെ കഴിഞ്ഞു. 969-ൽ ഈജിപ്തിലെ ഫാത്തിമിയ്യ വംശക്കാരുമായി അവർ ശത്രുതയിലായതോടെ അവരുടെ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞു; 985-ൽ [[ഇറാക്ക്|ഇറാക്കും]] വിശുദ്ധനഗരങ്ങളും നഷ്ടമായി. ഒമാൻ നഷ്ടപ്പെട്ട സ്വാതന്ത്ര്യം വീണ്ടെടുത്തു. മൂന്നുവർഷം കഴിഞ്ഞ് ഒരു ഷെയ്ഖ് അവരെ തോല്പിച്ച് തലസ്ഥാനമായ ഖത്തിഫും കീഴടക്കി. തുടർന്നുള്ള ഏഴുനൂറുകൊല്ലം അറേബ്യ സംഘർഷങ്ങളുടെ രംഗമായിരുന്നു. ===വഹാബികൾ=== വഹാബിപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാവ് മുഹമ്മദ്ഇബ്നു അബ്ദുൽവഹാബ് (1703-92) ആയിരുന്നു.<ref>http://www.seekingilm.com/books/wahhabite.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120916185215/http://www.seekingilm.com/books/wahhabite.pdf |date=2012-09-16 }} Muhammad ibn Abdul Wahhab & the origin of the Wahhabite movement</ref> ഇദ്ദേഹം അൽഉയയ്നയിൽ ജനിച്ചു. മധ്യപൂർവദേശത്തെ പലരാജ്യങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ച വഹാബ് ഉയയ്നയിൽ തന്റെ മതശുദ്ധീകരണ പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചു. അവിടത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ഉസ്മാൻ ഇബ്നുമുഅമ്മർ ഈ നവീകരണപ്രസ്ഥാനത്തെ പിന്താങ്ങി. എന്നാൽ അൽഹാസയിലെ ഭരണാധികാരി ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിനെതിരായിരുന്നതിനാൽ, വഹാബിനെ ഉയയ്നയിൽനിന്നു ബഹിഷ്കരിക്കാൻ ഉസ്മാൻ നിർബന്ധിതനായി. മുഹമ്മദ് ഇബ്നുവഹാബ് ദരിയയിൽ എത്തി, മുഹമ്മദ് ഇബ്നു സവൂദിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ തന്റെ പ്രസ്ഥാനം പ്രചരിപ്പിച്ചു. ഈ രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനം ശക്തി പ്രാപിക്കുകയും അൽഹാസയും അൽഉയയ്നയും വഹാബികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാകുകയും ചെയ്തു. 20 വർഷത്തെ ചെറുത്തുനില്പിനു ശേഷമാണ് റിയാദും മൻഫുഹയും വഹാബിപ്രസ്ഥാനത്തിനു കീഴടങ്ങിയത്. മുഹമ്മദു ഇബ്നു സവൂദിന്റെ മരണഘട്ടത്തിൽ (1765) അറേബ്യയുടെ മധ്യകിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ വഹാബി ഭരണത്തിൻകീഴിലായി. മുഹമ്മദ് ഇബ്നു സവൂദിന്റെ പുത്രനായ അബ്ദുൽ അസീസ് I,<ref>http://www.islamweb.net/emainpage/index.php?page=showfatwa&Option=FatwaId&Id=118958 First of all, it should be mentioned that ‘Umar ibn Aldul ’Azeez may Allaah have mercy upon him is one of the great Muslim caliphs and one of the great scholars of Islam.</ref> വഹാബിപ്രസ്ഥാനത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. വഹാബിഭരണത്തിനെതിരായിരുന്ന തുർക്കികൾ അൽഹാസ ആക്രമിച്ചെങ്കിലും (1798) അവർക്കു പിന്തിരിയേണ്ടി വന്നു. വഹാബികൾ ഷിയാ വിഭാഗത്തിന്റെ കർബല (ഇറാക്ക്) യിലെ പള്ളി നശിപ്പിച്ചു. അബ്ദുൽ അസീസ് I-ന്റെ പുത്രനായ സവൂദ് II തുർക്കിയുടെ അധീനതയിലിരുന്ന ഹിജാസ് ആക്രമിക്കുകയും മക്ക പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്തു. അബ്ദുൽ അസീസ് I-നെ ദരിയയിലെ പള്ളിയിൽ വച്ച് ഒരു ഷിയാമുസ്ലിം വധിച്ചു. സവൂദ് II 1804-ൽ മദീന കീഴടക്കി വഹാബി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വിസ്തൃതിയും യശസ്സും വർധിപ്പിച്ചു. [[യെമെൻ]] മുതൽ [[ഒമാൻ]] വരെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ അവരുടെ അധീനതയിലായി. ഉസ്മാനിയസുൽത്താൻ, ഈജിപ്തിലെ വൈസ്രോയിയായിരുന്ന മുഹമ്മദലിയെ വഹാബികളെ അമർച്ചചെയ്യാനായി നിയോഗിച്ചു. മുഹമ്മദലിയുടെ പുത്രനായ തുസൂൻ സൈന്യസമേതം ഹിജാസിൽ എത്തി. സവൂദ് II, തുർക്കികളുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ആദ്യം വിജയിച്ചെങ്കിലും മക്കയും മദീനയും തുസൂൻ, വഹാബികളിൽനിന്ന് പിടിച്ചെടുത്തു. 1814-ൽ സവൂദ് II നിര്യാതനായി. അനന്തരം ഭരണത്തിലെത്തിയ അബ്ദുല്ല I ഈജിപ്തുമായി സന്ധിസംഭാഷണത്തിനു തയ്യാറായി (1815); ഈജിപ്തുമായുളള സമാധാനപരമായ നിലപാട് നീണ്ടുനിന്നില്ല. മുഹമ്മദലിയുടെ മറ്റൊരു പുത്രനായ ഇബ്രാഹിം പാഷയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വീണ്ടും ഒരു ഈജിപ്ഷ്യൻ സേന അറേബ്യയിലെത്തുകയും വഹാബിസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം കീഴടക്കുകയും ചെയ്തു. കീഴടങ്ങിയ അബ്ദുല്ല I-നെ [[കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ|കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലേക്ക്]] കൊണ്ടുപോയി. അവിടെവച്ച് അദ്ദേഹം വധിക്കപ്പെട്ടു. സൗദികുടുംബാംഗങ്ങളിൽ വളരെപ്പേർ യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചു; വഹാബിഭരണം നാമാവശേഷമായി. മുഹമ്മദ്ഇബ്നു സവൂദിന്റെ ഒരു പൗത്രനായ തുർക്കി, 1824-ൽ റിയാദ് കീഴടക്കി; അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ഈജിപ്ഷ്യൻ പട്ടാളത്തെ ബഹിഷ്കരിച്ചു. ഈജിപ്തിന്റെ നാമമാത്രമായ അധീശാധികാരം അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട് വഹാബിഭരണം അറേബ്യയിൽ വീണ്ടും സജീവമായി. റിയാദ് ആയിരുന്നു തലസ്ഥാനം. സവൂദ് II-ന്റെ പുത്രനായ മിഷാരി തുർക്കിയെ വധിച്ചു. തുർക്കിയുടെ പുത്രനായ ഫൈസൽ, മിഷാരിയെ വധിച്ചശേഷം ഭരണാധികാരിയായി. ഫൈസൽ ഈജിപ്തിനു നൽകേണ്ടിയിരുന്ന കപ്പംകൊടുക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെത്തുടർന്നു വീണ്ടും ഈജിപ്ഷ്യൻസേനകൾ റിയാദ് ആക്രമിച്ചു. അവർ ഫൈസലിനെ തടവുകാരനാക്കിശേഷം സവൂദ് II-ന്റെ ഒരു പുത്രനായ ഖാലിദിനെ നെജ്ദിലെ ഭരണാധികാരിയാക്കി. താമസിയാതെ ഖാലിദിനെയും ഈജിപ്ഷ്യൻസേനകൾ തടവുകാരാക്കി. എന്നാൽ ഫൈസൽ തടവിൽനിന്നു രക്ഷപ്പെട്ട് അറേബ്യയിൽ എത്തി വഹാബിഭരണം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ഈജിപ്തിന്റെ അധീശാധികാരം അംഗീകരിക്കാമെന്നുള്ള വ്യവസ്ഥയിൽ ഖാലിദ് വിമോചിതനായി. ഫൈസൽ വീണ്ടും ഈജിപ്തിൽ തടവുകാരനാക്കപ്പെട്ടു. ഈജിപ്തിനു വിധേയമായുള്ള ഖാലിദിന്റെ ഭരണം, വഹാബി പക്ഷക്കാരായ അറബിജനതയുടെ എതിർപ്പിനു വഴിതെളിച്ചു. ഖാലിദിന്റെ കുടുംബത്തിൽ പ്പെട്ട അബ്ദുല്ല ഇബ്നുതുനൈയാൻ റിയാദിലെ ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തു (1841). ഖാലിദ് ജിദ്ദയിലേക്കു രക്ഷപ്പെട്ടു. 1843-ൽ ഫൈസൽ വീണ്ടും ഈജിപ്തിൽനിന്നു അറേബ്യയിലെത്തി. അബ്ദുല്ല ഇബ്നു തുനൈയാനെ വധിച്ചശേഷം റിയാദിലെ ഭരണാധിപനായി. 1865-ൽ നിര്യാതനാകുന്നതുവരെ തന്റെ ഭരണം നിലനിർത്തി. ഹിജാസ് തുർക്കികളുടെ അധികാരസീമയിലും ഉത്തരഅറേബ്യ (ജബൽഷമ്മാർ) നാമമാത്രമായി റിയാദിന്റെ പരമാധികാരത്തിൻകീഴിലുള്ള ഒരു അർധ സ്വതന്ത്രരാജ്യമായും തുടർന്നു. ഫൈസലിന്റെ നിര്യാണത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു പുത്രനായ അബ്ദുല്ല ഭരണാധികാരമേറ്റു. അദ്ദേഹത്തിനു സഹോദരനായ സവൂദ് III-മായി നിരന്തരം യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടിവന്നു. അധികാരത്തിനുവേണ്ടി സഹോദരന്മാരും കുടുംബാംഗങ്ങളും തമ്മിൽ നിരന്തരമായ യുദ്ധം നടന്നു. സിംഹാസനം ആ കുടുംബത്തിൽ പ്പെട്ട പലരും മാറിമാറി കൈവശമാക്കി. അബ്ദുല്ലയുടെ അഭ്യർഥന അനുസരിച്ച് [[ബാഗ്ദാദ്|ബാഗ്ദാദിലെ]] [[തുർക്കി|തുർക്കികൾ]] അറേബ്യയിൽ എത്തി. അവർ അൽ ഹാസാ പ്രദേശം കൈവശമാക്കി. ===ഇബ്നു റഷീദ്=== [[File:Saud alrasheed.jpg|thumb|250px|right|റഷീദ്]] സവൂദ് III 1875-ൽ നിര്യാതനായി. 1876-ൽ അബ്ദുല്ല II റിയാദിൽവച്ചു സിംഹാസനസ്ഥനായി. ഇതിനിടയ്ക്ക് മുഹമ്മദ് ഇബ്നു അബ്ദുല്ല അൽറഷീദ് ഹെയിൽ ആസ്ഥാനമാക്കി ശക്തമായ ഭരണകൂടം ഉത്തരഅറേബ്യയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. സ്വകുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട അനവധിപേരെ വധിച്ചശേഷം മാത്രമാണ് തന്റെ അധികാരം ഉറപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനു സാധിച്ചത്. മുഹമ്മദ് ഇബ്നു അബ്ദുല്ല അൽറഷീദ് റിയാദ് ആസ്ഥാനമാക്കിയിരുന്ന വഹാബിഭരണത്തിൽ ഇടപെടുകയും അബ്ദുല്ല കകനെ ഹെയിലിൽ [[അതിഥി|അതിഥിയായി]] താമസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, റിയാദിലെ ഭരണം ഒരു ഗവർണറുടെ കീഴിലാക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ 1889-ൽ റിയാദിലെ ഭരണം അബ്ദുല്ല കകനു തിരിച്ചു നൽകി. ആ വർഷംതന്നെ അദ്ദേഹം നിര്യാതനായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനായ അബ്ദുൽ റഹ്മാൻ റിയാദിലെ ഭരണാധികാരിയായി. അദ്ദേഹം ഹെയിലിലെ മുഹമ്മദ് ഇബ്നു അബ്ദുല്ല അൽറഷീദുമായി ശത്രുതയിലായി. തുടർന്നുണ്ടായ യുദ്ധത്തിൽ അബ്ദുൽ റഹ്മാൻ പരാജയപ്പെട്ട് അറേബ്യ വിട്ടോടിപ്പോയി (1891). വഹാബി ഭരണകൂടം വീണ്ടും നാമാവശേഷമായി. മുഹമ്മദ് ഇബ്നു അബ്ദുല്ല അൽറഷീദ്, വഹാബിരാജ്യം തന്റെ രാജ്യത്തിൽ ലയിപ്പിച്ചു. അൽറഷീദിന്റെ നിര്യാണാനന്തരം (1897) അബ്ദുൽ അസീസ് ഇബ്നുമിത്താബ് ഭരണം കൈയേറ്റു. അദ്ദേഹം ജനപ്രീതി സമ്പാദിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. അതേസമയം അബ്ദുൽ അസീസ് ഇബ്നു അബ്ദൽ റഹ്മാൻ കുവൈതിലെ ഷെയ്ക്ക് മുബാറക്ക് ഇബ്നുസബയുടെ അതിഥിയായി കഴിഞ്ഞുവരികയായിരുന്നു. 1900-ൽ ഷെയ്ക്ക് മുബാറക്കും അബ്ദുൽ റഹ്മാൻ ഇബ്നുസവൂദും അറേബ്യയിൽ ആക്രമണം നടത്തി. അബ്ദുൽ റഹ്മാൻ ഇബ്നു സവൂദിന്റെ പുത്രൻ അബ്ദുൽ അസീസ് റിയാദിനെതിരായും ആക്രണം നടത്തി. അതു വിഫലമായി. അബ്ദുൽ അസീസ് ഏതാനും അനുയായികളോടുകൂടി റിയാദിന്റെ പരിസരപ്രദേശത്ത് എത്തി (1902). 1902 [[ജനുവരി]] 15-ന് 15 അനുയായികളോടുകൂടി നഗരത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള കോട്ട കടന്നു നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, റഷീദിഗവർണറെ പെട്ടെന്ന് ആക്രമിച്ചു കീഴ്പ്പെടുത്തി. അബ്ദുൽ അസീസിനെ ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരിയായി അംഗീകരിച്ചു. ===ഇബ്നു സഊദ്=== അബ്ദുൽ അസീസ് ഇബ്നു സഊദ് (1897-1953) അറേബ്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു പ്രമുഖഭരണാധിപനായിരുന്നു. ഭരണം നഷ്ടപ്പെട്ട റഷീദികളും ഭരണം പിടിച്ചെടുത്ത സൌദികളും തമ്മിലുള്ള കടുത്ത അധികാരമത്സരരംഗമായിത്തീർന്നു, അറേബ്യ. റഷീദികൾക്ക് തുർക്കിയുടെ സഹായമുണ്ടായിരുന്നു. 1904-ൽ ബുക്കെയിരിയാ യുദ്ധത്തിൽ റഷീദികളുടെയും തുർക്കികളുടെയും സംയുക്തസേനയെ തോല്പിച്ചുകൊണ്ട് അബ്ദുൽ അസീസ് (അബ്ദുൽ അസീസ് ഇബ്നു അബ്ദുൽ റഹ്മാൻ ഇബ്നു ഫൈസൽ അൽസവൂദ്) തന്റെ ഭരണം ഉറപ്പിച്ചു. പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ തുർക്കി, തങ്ങളുടെ സേനയെ അറേബ്യയിൽ നിന്നു പിൻവലിച്ചു. അബ്ദുൽ അസീസ് ഇബ്നു സവൂദ് അറേബ്യയിലെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഭരണാധികാരിയായിത്തീർന്നു. അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലെ ഏതാനും പ്രദേശങ്ങൾ മാത്രമാണു ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അധികാരസീമയ്ക്കു പുറത്തുണ്ടായിരുന്നത്. അവ കൂടി തന്റെ അധികാരപരിധിക്കുള്ളിൽ വരുത്തുവാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ തുടർന്നു. അൽഹാസ പ്രദേശം തുർക്കികളിൽനിന്നും പിടിച്ചെടുത്തു (1913). ഹിജാസിലെ ഹുസൈൻ രാജാവിനെ 1919-ൽ തോല്പിച്ചു. 1920-ൽ ഇബ്നു സവൂദിന്റെ പുത്രനായ ഫൈസൽ ഹിജാസിനും യെമെനും ഇടയ്ക്കുള്ള അസീർപ്രദേശവും പിടിച്ചെടുത്തു. അവസാന റഷീദി അമീറായ മുഹമ്മദ് ഇബ്നു തലാലിന്റെ സേനയെ പരാജയപ്പെടുത്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധികാരപരിധിയിലുണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങളും കീഴടക്കി. ഉത്തര അറേബ്യ പൂർണമായും ഇബ്നു സവൂദിന്റെ ഭരണത്തിൻകീഴിലായി. അടുത്ത വർഷം അൽജൌഫും വാദിസിർഹാനും അദ്ദേഹം പിടിച്ചെടുത്തു. കുവൈറ്റുമായുള്ള ബന്ധങ്ങൾ അദ്ദേഹം സൗഹൃദപൂർണമാക്കി. ഹുസൈൻരാജാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ ഫൈസലിനെയും (ഭരണകാലം 1921-33) അബ്ദുല്ലയെയും (ഭരനകാലം 1921-51) ഇറാക്കിലെയും ട്രാൻസ് ജോർദാനിലെയും രാജാക്കന്മാരായി [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷുകാർ]] വാഴിച്ചു. എന്നാൽ വഹാബി രാജ്യവും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലെ മറ്റു സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള അതിർത്തിത്തർക്കങ്ങൾ തുടർന്നു വന്നു. അത് അവസാനിപ്പിക്കാൻ [[ബ്രിട്ടീഷ്‌]] ഗവൺമെന്റ് സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ വിജയിച്ചില്ല. 1924-ൽ വഹാബികൾ ഹിജാസ് ആക്രമിച്ചു. അത്തെഫും മക്കയും അവർ പിടിച്ചടക്കി. പിന്നീട് ജിദ്ദയും മദീനയും ആക്രമിച്ചു. ഇത്തരുണത്തിൽ ഹുസൈൻരാജാവു സ്ഥാനത്യാഗം ചെയ്ത് ഭരണം പുത്രനായ അലിയെ ഏല്പിച്ചു. 1925-ൽ [[ജിദ്ദ|ജിദ്ദയും]] [[മദീന|മദീനയും]] ഇബ്നു സവൂദിനു കീഴടങ്ങി. അലിയും സ്ഥാനത്യാഗം ചെയ്തു രാജ്യം വിട്ടുപോയി. അക്വാബാ പ്രദേശങ്ങൾ ട്രാൻസ്ജോർദാനുവേണ്ടി ബ്രിട്ടീഷുകാർ കീഴടക്കി; സവൂദ്രാജാവ് ആ പ്രദേശങ്ങൾ കീഴടക്കുന്നതു തടയുകയായിരുന്നു ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ലക്ഷ്യം. 1928 ജനുവരി 8-നു നജ്ദ്സുൽത്താൻ മാത്രമായിരുന്ന ഇബ്നുസവൂദ് അറേബ്യയുടെ രാജാവായി സ്ഥാനാരോഹണം ചെയ്തു. ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾ ഈ ഭരണത്തെ അംഗീകരിച്ചു. 1932-ൽ ഹിജാസ്, നജ്ദ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളും സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേർത്തു [[സൗദി അറേബ്യ]] എന്ന പുതിയ രാജ്യം രൂപമെടുത്തു. ഇബ്നു സവൂദ് 1953-ൽ നിര്യാതനായി. തുടർന്നു സവൂദ് ഇബ്നു അബ്ദുൽ അസീസ് (ഭരണകാലം 1953-64) രാജാവായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനത്യാഗത്തെത്തുടർന്ന് 1964 [[നവംബർ]] 2-നു ഫൈസൽ രാജകുമാരൻ (ഫൈസൽ ഇബ്നു അബ്ദുൽ അസീസ്) സൗദി അറേബ്യയിലെ ഭരണാധികാരം ഏറ്റെടുത്തു. ===രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനം=== അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ സൗദി അറേബ്യ, യെമെൻ, ഒമാൻ, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (അബൂദാബി, ദുബായ്, ഷാർജാ, അജ്മാൻ, ഉമ്മുൽ ഖയ്വാൻ, റഅസ്അൽഖൈമാ, അൽഫുജറാ), ബഹ്റീൻ, ഖത്തർ, കുവൈറ്റ് എന്നിവയാണ്. കുവൈറ്റ് ഒരു സ്വതന്ത്രരാജ്യമാണ്. 1970 വരെ മസ്കറ്റ് ഒമാൻ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഒമാനിൽ പരമ്പരാഗതമായ രാജവാഴ്ചയാണു നിലവിലുള്ളത്. ഉത്തര യെമെനിൽ 1962-ൽ രാജഭരണം അവസാനിച്ച് റിപ്പബ്ലിക്ക് സ്ഥാപിതമായി. എങ്കിലും തുടർന്നുണ്ടായ ആഭ്യന്തരസമരങ്ങൾ അവസാനിച്ചതു 1970-ലാണ്. അറേബ്യയുടെ തെക്കേ അറ്റത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശപ്രദേശമായിരുന്ന ഏഡനും സമീപപ്രദേശങ്ങളും സ്വാതന്ത്ര്യപ്രാപ്തിയെ (1967) തുടർന്നു പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഒഫ് സൗത്ത് യെമെൻ ആയി; 1970-ൽ പരിപൂർണസ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതോടെ പീപ്പിൾസ് ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഒഫ് സൗത്ത് യെമെൻ ആയിത്തീർന്നു. 1990-ൽ ഉത്തരയെമനും ദക്ഷിണയെമനും യോജിച്ച് യെമൻ ആയിത്തീർന്നു. 1993-ൽ സ്വതന്ത്രവും ബഹുകക്ഷി അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ളതുമായ തെരഞ്ഞെടുപ്പു നടന്നു. 1994-ൽ പുതിയ ഭരണഘടന നിലവിൽവന്നു. ==ഇതുംകൂടികാണുക== *[[ഒമാൻ]] *[[കുവൈറ്റ്]] *[[ഖത്തർ]] *[[ബഹറിൻ]] *[[യെമെൻ]] *[[യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്]] *[[സൗദി അറേബ്യ]] ==അവലംബം== {{reflist|2}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *http://www.adc.org/index.php?id=248 *http://www.livemint.com/2011/03/06194651/An-emerging-role-for-India-in.html *http://www.al-bab.com/arab/women.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120819070441/http://www.al-bab.com/arab/women.htm |date=2012-08-19 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അറേബ്യ}} [[വർഗ്ഗം:അറബ് ലോകം]] [[വർഗ്ഗം:അറബ് ലീഗ്]] [[വർഗ്ഗം:മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ]] [[വർഗ്ഗം:വടക്കേ ആഫ്രിക്ക]] [[വർഗ്ഗം:ഭൂപ്രകൃതിശാസ്ത്രം]] jdl8uq1vqiepyvwr6vq3ag40cbyqe9f 0 203609 4631002 3971397 2026-06-18T05:39:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631002 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|International Bio-diesel Day}} ലോകത്താദ്യമായി ഒരു ജൈവ ഉല്പന്നം ഇന്ധനമായി ഉപയോഗിച്ചതിന്റെ സ്മരണയാക്കായി എല്ലാ വർഷവും ഓഗസ്റ്റ് 10 അന്തർദ്ദേശീയ '''ജൈവഡീസൽ ദിന'''മായി ആചരിക്കുന്നു. 1893 ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് ജർമ്മൻ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[റുഡോൾഫ് ഡീസൽ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2009%5C08%5C08%5Cstory_8-8-2009_pg5_11 |title=International Bio-diesel Day on 10th : Bio-diesel can reduce reliance on imported oil |access-date=2013-07-05 |archive-date=2012-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205081822/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2009%5C08%5C08%5Cstory_8-8-2009_pg5_11 |url-status=dead }}</ref> നിലക്കടലയെണ്ണ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു യന്ത്രം നിർമ്മിച്ചു<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article3748838.ece A green initiative to begin in Hassan today, The hindu]</ref>. പെട്രോളിയം ഉല്പന്നങ്ങൾ പോലെ സസ്യ എണ്ണകൾക്കും ഒരിക്കൽ പ്രചാരം ലഭിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം പ്രവചിച്ചു. പെട്രോളിയം ഉല്പന്നങ്ങൾക്കു പകരമായി സസ്യജന്യ ഇന്ധനങ്ങളുടെ സ്രോതസ്സ് കണ്ടെത്തി അവയുടെ കൃഷി വ്യാപരിപ്പിക്കാനായാണ് ഈ ദിനാചരണം കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== [[വർഗ്ഗം:വിശേഷദിനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 10]] b7e61vvviz3pfphcxw6a569edvuz5iz 0 205046 4631027 3995313 2026-06-18T08:08:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631027 wikitext text/x-wiki [[മാപ്പിള|മാപ്പിളമാർ]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] മലബാർ മേഖലയിലുള്ള [[മുസ്ലിം|മുസ്ലിങ്ങൾ]] സ്വകാര്യാവശ്യങ്ങൾക്കു വേണ്ടി പ്രത്യേകതരം [[ലിപി|ലിപികളിലൂടെ]] വളർത്തിയെടുത്ത ഭാഷയാണ് '''അറബിമലയാളം'''. അനേകം പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ സമ്പന്നമായിത്തീർന്നതാണ് ഇതിന്റെ [[സാഹിത്യം]]. ==ചരിത്രം== {{പ്രലേ|അറബിമലയാളം}} കേരളത്തിൽ [[ഇസ്ലാംമതം]] പ്രചരിക്കാനാരംഭിച്ചപ്പോൾ ഇവിടത്തെ മുസ്ലിങ്ങൾക്ക് [[മാതൃഭാഷ|മാതൃഭാഷയിൽ]] മതവിഷയങ്ങൾ പഠിക്കാനും പഠിപ്പിക്കാനും [[അക്ഷരമാല|ഒരക്ഷരമാലയുടെ]] ആവശ്യം നേരിട്ടു. [[അറബി ഭാഷ|അറബിഭാഷയിലുള്ള]] [[ഖുർ ആൻ]] സൂക്തങ്ങൾ, നബിവചനങ്ങൾ, [[സ്തോത്രം|സ്തോത്രങ്ങൾ]] എന്നിവ ഉച്ചാരണഭേദംകൂടാതെ ലിപിബദ്ധമാക്കുവാൻ പര്യാപ്തമായ [[ലിപി]] പ്രചാരത്തിലെത്തിയിട്ടില്ലായിരുന്നു. തന്മൂലം അറബിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ എഴുതുവാനാകുന്നതരത്തിൽ ചില പ്രത്യേക [[ചിഹ്നനം|ചിഹ്നങ്ങൾ]] നൽകി അറബി ലിപിമാലയെ അവർ പരിഷ്കരിച്ചെടുത്തു. പിൽക്കാലത്ത് ഈ പുതിയ അറബി ലിപി പ്രയോഗത്തിൽവന്നു. ഈ ലിപിയിൽ എഴുതപ്പെട്ട മലയാളമാണ് [[അറബിമലയാളം]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ പുതിയ അറബിമലയാള ലിപി എപ്പോൾ രൂപംകൊണ്ടു എന്നു വ്യക്തമായി പറയാനുതകുന്ന തെളിവുകളൊന്നും കിട്ടിയിട്ടില്ല. കീർത്തനപ്രധാനമായ മുഹിയിദ്ദീൻമാല എന്ന അറബിമലയാളകൃതിയുടെ രചന കൊല്ലവർഷം 782 (എ.ഡി. 1606) ആണെന്ന് അതിൽത്തന്നെ പ്രസ്താവമുണ്ട്. അറബിമലയാളത്തിൽ രചിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ കൃതി ഇതാണെങ്കിൽ, ഈ ഭാഷാരൂപത്തിന് കഷ്ടിച്ച് നാല് നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമേയുള്ളു. മുഹിയിദ്ദീൻമാലയ്ക്കുമുൻപും അറബി മലയാളകൃതികൾ രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാകും എന്നും അവ നശിച്ചിരിക്കാനാണ് സാധ്യത എന്നും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നവരുണ്ട്. അറബിപദങ്ങളും മലയാളപദങ്ങളും ഒന്നുപോലെ എഴുതാവുന്ന പതിനാലും മലയാളത്തിൽ മാത്രമുള്ള വ്യഞ്ജനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിനായി അറബി അക്ഷരങ്ങൾക്ക് ചിഹ്നങ്ങൾ കൊടുത്ത ഏഴും അറബി പദങ്ങൾമാത്രം എഴുതാനുപകരിക്കുന്ന പന്ത്രണ്ടുംകൂടി മുപ്പത്തഞ്ച് ലിപികളാണ് ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഗ, ഡ, ഴ, ഷ എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് തുല്യമായ ലിപികൾ അക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പിൽക്കാലത്ത് ഈ ഭാഷയുടെ വ്യവഹാരപ്രാധാന്യം വർധിച്ചതോടെ, അക്ഷരമാലയുടെ അപര്യാപ്തത ബോധ്യപ്പെടുകയും പലരും ഇത് പരിഷ്കരിക്കുവാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ലിപിപരിഷ്കരണയത്നത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ സെയ്താലിക്കുട്ടി, [[സയ്യിദ് സനാഉല്ലാ മക്തി തങ്ങൾ]], [[ശുജാഈ മൊയ്തു മുസ്ലിയാർ]], [[വക്കം അബ്ദുൽ ഖാദർ മൗലവി]], [[ചാലിലകത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജി]] [[വരക്കൽ മുല്ലക്കോയ തങ്ങൾ|വരക്കൽ മുല്ല കോയ തങ്ങൾ]] എന്നിവരുടെ പേരുകൾ പ്രത്യേകം സ്മരണീയമാണ്. ആധുനിക അറബിമലയാളത്തിൽ ആകെ അൻപത് അക്ഷരങ്ങളാണുള്ളത്. ലിത്തോപ്രസ്സുകളുടെ ആവിർഭാവത്തോടെ അറബിമലയാളത്തിന് പൂർവാധികം പ്രചാരം സിദ്ധിച്ചു. വലിയ [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസമില്ലാത്ത]] സാധാരണ മുസ്ലിംസ്ത്രീകൾ പോലും അറബിമലയാളത്തിൽ പ്രയോഗജ്ഞാനം നേടിയിരുന്നു. ഇരുപതാം [[നൂറ്റാണ്ട്|നൂറ്റാണ്ടിന്റെ]] ആരംഭത്തിലും സാമൂഹികവും വ്യക്തിപരവുമായ എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും അറബിമലയാളമാണ് കേരളമുസ്ലിങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുപോന്നിരുന്നത്; ശുദ്ധമലയാളത്തിന് അവരുടെ ഇടയിൽ പ്രചാരം സിദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അറബിമലയാളത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം അവസാനിച്ചു എന്നു പറയാൻ വയ്യ. മൂവായിരത്തോളം സ്വകാര്യമദ്രസകളിൽ അറബിമലയാളം പഠിപ്പിച്ചുപോരുന്നു. ==സാഹിത്യം== സൗകര്യാർഥം [[ഗദ്യം]], [[പദ്യം]] എന്നു രണ്ടായി അറബി മലയാള സാഹിത്യത്തെ വിഭജിക്കാം. ===ഗദ്യം=== അറബിമലയാളത്തിലെ ഗദ്യവിഭാഗത്തിൽ [[മതം]], [[ചരിത്രം]], കഥ, [[നോവൽ]], [[വൈദ്യശാസ്ത്രം]] തുടങ്ങിയ [[സാഹിത്യം|സാഹിത്യശാഖകളിൽ]] നിരവധി [[കൃതി|കൃതികളുണ്ട്]]; ഏതാനും മാസികകളും വാരികകളും കുറേക്കാലം പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. സ്വകാര്യമദ്രസകളിലെ പാഠപുസ്തകങ്ങൾ ഇന്നും അറബി മലയാളലിപിയിൽ തന്നെയാണ് മുദ്രണം ചെയ്തുപോരുന്നത്. അനേകം വാല്യങ്ങളടങ്ങുന്ന ഇസ്ലാമികഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഈ ശാഖയെ സമ്പുഷ്ടമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ===പദ്യവിഭാഗം (മാപ്പിളപ്പാട്ടുകൾ)=== അറബി മലയാളത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ട കാവ്യങ്ങൾക്ക് പൊതുവായുള്ള പേർ [[മാപ്പിളപ്പാട്ടുകൾ]] എന്നാണ്. ഭാഷാകാവ്യങ്ങളിൽനിന്നു ഭിന്നമായ ശൈലിയിലും ഭാവത്തിലും മാപ്പിളക്കവികൾ നിർമിച്ചു വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഈ ഗേയകാവ്യങ്ങൾക്ക് ആ പേർ തികച്ചും അന്വർഥമായിരിക്കുന്നു. മാപ്പിളപ്പാട്ടുകൾ മലയാളലിപിയിൽ അച്ചടിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും പഴയ പാരമ്പര്യക്കാർ അറബിമലയാളത്തിൽത്തന്നെയാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ച മുഹിയിദ്ദീൻമാല, നൂൽദേഹ് എന്നീ കൃതികളിലെന്നപോലെ പിന്നീടുള്ള 90 ശ.മാ. കാവ്യങ്ങളിലും രചയിതാവിന്റെയും പ്രസാധകന്റെയും പേരും രചനാവർഷവും തീയതിയും സ്പഷ്ടമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മാപ്പിളപ്പാട്ടുകൾക്ക് പടപ്പാട്ടുകൾ, ബിസപ്പാട്ടുകൾ, നേർച്ചപ്പാട്ടുകൾ, കെസ്സുകൾ (കല്യാണപ്പാട്ടുകൾ), പദങ്ങൾ, തിരിപ്പുകൾ, ചിന്തുകൾ, വർണങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ പല ശാഖകളുണ്ട്. പടപ്പാട്ടുകൾ ആ പേർ സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ മുസ്ലിങ്ങൾ നടത്തിയ സമരങ്ങളെ അധികരിച്ചു രചിക്കപ്പെട്ടവയാണ്. ചരിത്രപരവും [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യസംബന്ധികളുമായ]] ഇതിവൃത്തങ്ങളിലാണ് ആ ഗാനങ്ങൾ രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. [[പ്രവാചകന്മാർ|പ്രവാചകന്മാരുടെയും]] പൂർവികന്മാരുടെയും സിദ്ധന്മാരുടെയും ജീവിതങ്ങളാണ് ബിസപ്പാട്ടുകളിലെ പ്രതിപാദ്യം; കല്പിത കഥകളും ഇല്ലാതില്ല. നേർച്ചപ്പാട്ടുകൾ കീർത്തനപ്രധാനങ്ങളായ ചെറുകൃതികളാണ്. കെസ്സുകളിൽ പ്രേമഗാനങ്ങളും സ്തുതിഗീതങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. [[പാദം|പദങ്ങൾ]]' സംഗീതശാസ്ത്രമനുസരിച്ചുള്ള പല്ലവി, [[അനുപല്ലവി]], ചരണം എന്നിവയോടുകൂടിയതും സംഗീതോപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും താളംപിടിച്ചും സംഘംചേർന്നു പാടാവുന്നവയുമാണ്. കല്യാണപ്പാട്ടുകൾ കല്യാണവേളകളിൽ കൈകൊട്ടിപ്പാടിക്കളിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും പ്രത്യേകം കല്യാണപ്പാട്ടുകളുണ്ട്. തിരിപ്പുകൾ, ചിന്തുകൾ, വർണങ്ങൾ എന്നീ ഗാനങ്ങൾ വിവാഹവേളകളിൽ ഓരോരുത്തർ പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം പാടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മുകളിൽ പറഞ്ഞ കെസ്സുകൾ എന്ന പ്രേമഗാനങ്ങൾ മലബാർ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു കാലത്ത് പ്രചരിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അവയിൽ പലതും അച്ചടിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. കെസ്സുപാട്ടുകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധം ചെയ്ത പ്രണയകാവ്യം മോയിൻകുട്ടിവൈദ്യരുടെ ബദറുൽമുനിർ ആകുന്നു. കേരളമുസ്ലിങ്ങൾക്ക് അറബിഭാഷയുമായി ഗാഢസമ്പർക്കമുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ മാപ്പിളപ്പാട്ടുകളിൽ ആദ്യകാല കൃതികളിലെ ഭാഷ അറബിസമ്മിശ്രമായ മലയാളം ആയിരുന്നു. പിന്നീട്, അതിൽ ക്രമേണ വിവിധ ഭാഷകളുടെ അതിപ്രസരം പ്രകടമായി. മാപ്പിളപ്പാട്ടുകളിൽ വിവിധ രീതിയിലുള്ള വൃത്തങ്ങൾ വിദഗ്ദ്ധമായി പ്രയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദ്രാവിഡ-സംസ്കൃത വൃത്തങ്ങൾക്കുപുറമേ മൂന്നും, ആറും, എട്ടും ശീലുകളുള്ള ചില പുതിയ വൃത്തങ്ങളും പൊതുവേ ദൃശ്യമാണ്. ഇവയിൽത്തന്നെ വർണവൃത്തങ്ങളും മാത്രാവൃത്തങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. വൃത്തങ്ങളെല്ലാം [[ഇശൽ]] എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ==ആദ്യകാലകൃതികളും കവികളും== പ്രചാരത്തിലുള്ള അറബി മലയാളകൃതികളിൽ മുഹിയിദ്ദീൻമാലയ്ക്കാണ് കൂടുതൽ പഴക്കമുള്ളത്. [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ടെ]] ഖാസിയായിരുന്ന മുഹമ്മദ് ആണ് രചയിതാവ്; [[ഹിജ്റ]] അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ശൈഖ്മുഹിയിദ്ദീൻ എന്ന സിദ്ധന്റെ അപദാനങ്ങളാണ് ഇതിവൃത്തം. മുഹിയിദ്ദീൻമാലയിൽ 155 ഈരടികൾ മാത്രമാണുള്ളത്. പിന്നീട് അര നൂറ്റാണ്ടിനുശേഷം രചിക്കപ്പെട്ടതാണ് നൂൽമദ്ഹും, കപ്പൽപ്പാട്ടും. നൂൽമദ്ഹിന്റെ രചന ഹിജ്റ 1151-ലാണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കപ്പൽപ്പാട്ടിന്റെ കാലം വ്യക്തമല്ല. തലശ്ശേരിക്കാരനായ ഒരു കുഞ്ഞായൻ മുസലിയാരുടെ കൃതികളാണ് ഇവ രണ്ടും. അദ്ദേഹം വടക്കൻ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തെ]] തമ്പുരാന്റെ ആശ്രിതനും മങ്ങാട്ടച്ചന്റെ സ്നേഹിതനുമായിരുന്നെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. മുസലിയാരുടെ ഫലിതങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചുള്ള പല കഥകളും വടക്കേ [[മലബാർ|മലബാറിൽ]] പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. ഹിജ്റ 13-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഉത്തരാർധത്തോടുകൂടിയാണ് [[മാപ്പിളപ്പാട്ട്|മാപ്പിളപ്പാട്ടു]] പ്രസ്ഥാനത്തിന് കാര്യമായി പുരോഗതി ഉണ്ടായത്. ==പ്രസിദ്ധ മാപ്പിളക്കാവ്യങ്ങൾ== *സഖൂംപട *മുഹ്‍‍‍‍‍‍‍യീദ‍ീന് മാല *ജിൻപട *ബഹ്നസ്ബദർ *ഉഹദ് *ഹുനൈൻ *മക്കാഫത്ഹ് *ഹിജ്റ *സെയ്തുപട *സഫലമാല *മതിനിധിമാല *യുസുഫ്ഖിസ്സ *ഇബ്രാഹീംഖിസ്സ * എന്നീ പ്രസിദ്ധ മാപ്പിളക്കാവ്യങ്ങൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് രചിക്കപ്പെട്ടത്. പിൽക്കാലത്ത് വളരെയധികം പ്രചാരം നേടിയ നേർച്ചപ്പാട്ടുകളും ഈ കാലഘട്ടത്തിന്റെ സന്താനങ്ങളാണ്. ==മോയിൻകുട്ടിവൈദ്യർ== അറബി മലയാളസാഹിത്യത്തിന്റെ വികാസത്തിന് ഏറ്റവും അധികം സംഭാവന നൽകിയത് മോയിൻകുട്ടിവൈദ്യർ എന്ന [[കവി|കവിയാണ്]]. ഇദ്ദേഹം മലയാളത്തിനു നിരവധി നൂതന ഗേയവൃത്തങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്തു. മതപണ്ഡിതന്മാരിൽമാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്ന അറബിഗ്രന്ഥങ്ങളിലെ ചരിത്രവസ്തുതകൾ സാമാന്യജനങ്ങൾക്കു സുഗ്രഹമായ ശൈലിയിൽ [[ഗാനം|ഗാനകാവ്യങ്ങളായി]] ഇദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. ശബ്ദാലങ്കാരബഹുലവും [[സംഗീതം|സംഗീതസമ്മിളിതവുമായ]] ഈ ഗാനകാവ്യങ്ങൾ സഹൃദയഹൃദയങ്ങൾക്ക് അവാച്യമായ ആഹ്ലാദം പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. മോയിൻകുട്ടിവൈദ്യരുടെ കൃതികളിൽ ബദറൂൽമുനീർ പ്രണയകാവ്യവും, സലീഖത്ത്, ബദർ, ഉഹദ്, മതിനിധിമാല എന്നിവ സമരഗാനങ്ങളും ഹിജ്റത്തുനബി എന്നത് ചരിത്രകാവ്യവുമാണ്. ==ഇതര കവികൾ== ഹുനൈൻ മഹാകാവ്യം രചിച്ച മാളിയക്കൽ കുഞ്ഞഹമ്മദ്, സലഫമാല രചിച്ച ശുജായി മുഹ്യിദ്ദീൻ മുസലിയാർ, ഫുത്തൂഹുശ്ശാമ് എഴുതിയ ചേറ്റുവായ് പരീക്കുട്ടി, മക്കാഫതഹിന്റെ കർത്താവ് മച്ചിങ്ങൽ മൊയ്തീൻ മൊല്ല, വലിയ നസീഹത്ത്മാല രചിച്ച മാനാക്കാന്റകത്ത് കുഞ്ഞിക്കോയ തുടങ്ങിയ കവികൾ മാപ്പിളസാഹിത്യത്തെ സമ്പന്നമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കാഞ്ഞിരാൽ കുഞ്ഞിരായിൻ, കുഞ്ഞിസീതിക്കോയ, അബ്ദുല്ല മുൻഷി, മൊഗ്രാൻ കുഞ്ഞിപ്പക്കി, നാലകത്തു കുഞ്ഞിമൊയ്തീൻകുട്ടി, മരക്കാരുട്ടി എന്നീ കവികളുടെയും, പി.കെ. ഹലീമ, തിരുവാലൂർ ആയിഷ, കുണ്ടിൽ കുഞ്ഞാമിന എന്നീ കവയിത്രികളുടെയും സംഭാവനകളും സ്മരണീയങ്ങളത്രെ. ആധുനികകാലത്ത് നല്ല ഇത്ത്ബിരാൻ, കടായിക്കൽ മൊയ്തീൻകുട്ടിഹാജി, ചാക്കിരീ മൊയ്തീൻകുട്ടി, ഉണ്ണിപ്പ, കുറ്റിപ്പിലാൻ അഹമദ്കുട്ടി, പയ്യൽഖയ്യാത്ത്, വാഴപ്പുള്ളിയിൽ മുഹമ്മദ്, ഉഹൈമിദ്, വൈദ്യരകത്തു കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്, മൊഗ്രാൻ കുഞ്ഞമ്മു എന്നിവർ മാപ്പിളസാഹിത്യരംഗത്തു സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചുപോരുന്നുണ്ട്. ==ഇതുകൂടിക്കാണുക== *[[മാപ്പിളപ്പാട്ടുകൾ]] ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *http://www.ummid.com/news/2011/March/16.03.2011/contribution_of_muslims_fr_malayalam_lang.htm *http://www.universityofcalicut.info/index.php?option=com_content&task=view&id=1015&Itemid=385 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121017084434/http://www.universityofcalicut.info/index.php?option=com_content&task=view&id=1015&Itemid=385 |date=2012-10-17 }} *http://irssh.com/yahoo_site_admin/assets/docs/10_IRSSH-223-V3N1.131230816.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140830092620/http://irssh.com/yahoo_site_admin/assets/docs/10_IRSSH-223-V3N1.131230816.pdf |date=2014-08-30 }} *http://www.malayalamresourcecentre.org/Mrc/literature/contribution.html{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120208165430/http://www.malayalamresourcecentre.org/Mrc/literature/contribution.html |date=2012-02-08 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അറബിമലയാളസാഹിത്യം}} [[വർഗ്ഗം:അറബിമലയാളസാഹിത്യം]] rmbuyfxi3dehxc4jlwonvu2lzgrm220 0 215995 4631053 3970794 2026-06-18T10:16:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631053 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Semiconductor sales leaders by year}} അർദ്ധചാലക ഉത്പന്നങ്ങളുടെ വിൽപ്പനയിൽ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്ന 10 മുതൽ 25 അർദ്ധചാലക കമ്പനികളുടെ പട്ടികയാണ് ഇത്. ==ഐസപ്‌പ്ലൈയുടെ (iSuppli) വിശകലന റിപ്പോർട്ട് == ===2011ലെ റാങ്ക് <ref>{{Cite web |url=http://www.isuppli.com/PublishingImages/Press%20Releases/2011-12-01_Market_Share_Table1.jpg |title=IHS iSuppli Semiconductor preliminary rankings for 2011 |access-date=2012-12-09 |archive-date=2013-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214152106/http://www.isuppli.com/PublishingImages/Press%20Releases/2011-12-01_Market_Share_Table1.jpg |url-status=dead }}</ref>=== ([[semiconductor foundry|ഫൗണ്ട്രികളെ]] ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടിയില്ല) <div align="left"> {|class="wikitable" style="text-align=left;" !റാങ്ക് </Br> 2011 !റാങ്ക് </Br> 2010 !കമ്പനി !രാജ്യം !വിറ്റുവരവ്<br>(ദശലക്ഷം</Br>$ [[United States dollar|USD]]) !2011/2010 മാറ്റം !മാർക്കറ്റ് ഷെയർ |- |1||1||[[Intel Corporation|ഇന്റൽ കോർപ്പറേഷൻ]]<small>(1)</small>||{{flagicon|USA}}[[United States|USA]]||49 685||+23.0%||15.9% |- |2||2||[[Samsung Electronics|സാംസങ് ഇലക്ട്രോണിക്സ്]]||{{flagicon|South Korea}}[[South Korea|ദക്ഷിണകൊറിയ]]||29 242||+3.0%||9.3% |- |3||4||[[Texas Instruments|ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്]]<small>(2)</small>||{{flagicon|USA}}[[United States|USA]]||14 081||+8.4%||4.5% |- |4||3||[[Toshiba Semiconductor Company|തോഷിബ സെമിക്കണ്ടക്ടർ]]||{{flagicon|Japan}}[[ജപ്പാൻ]]||13 362||+2.7%||4.3% |- |5||5||[[Renesas Electronics|റെനെസാസ് ഇലക്ട്രോണിക്സ്]]||{{flagicon|Japan}}[[ജപ്പാൻ]]||11 153||-6.2%||3.6% |- |6||9||[[Qualcomm|ക്വാൾക്കോം]]<small>(3)</small>||{{flagicon|USA}}[[United States|USA]]||10 080||+39.9%||3.2% |- |7||7||[[STMicroelectronics|എസ്.റ്റി.മൈക്രോഇലക്ട്രോണിക്സ്]]||{{flagicon|France}}[[ഫ്രാൻസ്]]{{flagicon|Italy}}[[ഇറ്റലി]]||9 792||-5.4%||3.1% |- |8||6||[[Hynix|ഹൈനിക്സ്]]||{{flagicon|South Korea}}[[South Korea|ദക്ഷിണകൊറിയ]]||8 911||-14.2%||2.8% |- |9||8||[[Micron Technology|മൈക്രോൺ ടെക്നോളജി]]||{{flagicon|USA}}[[United States|USA]]||7 344||-17.3%||2.3% |- |10||10||[[Broadcom|ബ്രോഡ്കോം]]||{{flagicon|USA}}[[United States|USA]]||7 153||+7.0%||2.3% |- |11||12||[[Advanced Micro Devices|എ.എം.ഡി.]] ||{{flagicon|USA}}[[United States|USA]]||6 483||+2.2%||2.1% |- |12||13||[[Infineon Technologies|ഇൻഫീനിയോൺ ടെക്നോളൊജീസ്]]||{{flagicon|Germany}}[[ജർമനി]]||5 403||-14.5%||1.7% |- |13||14||[[Sony|സോണി]]||{{flagicon|Japan}}[[ജപ്പാൻ]]||5 153||-1.4%||1.6% |- |14||16||[[Freescale|ഫ്രീസ്കേയ്‌ൽ]] സെമികണ്ടക്ടർ||{{flagicon|USA}}[[United States|USA]]||4 465||+2.5%||1.4% |- |15||11||[[Elpida Memory|എല്പിഡ മെമ്മറി]]||{{flagicon|Japan}}[[ജപ്പാൻ]]||3 854||-40.2%||1.2% |- |16||17||[[NXP Semiconductors|എൻ.എക്സ്.പി.]] ||{{flagicon|Netherlands}}[[നെതർലാൻഡ്സ്]]||3 838||-4.7%||1.2% |- |17||20||[[NVIDIA|എൻവിഡിയ]]||{{flagicon|USA}}[[United States|USA]]||3 672||+14.9%||1.2% |- |18||18||[[Marvell Technology Group|മാർവെൽ]]||{{flagicon|USA}}[[United States|USA]]||3 448||-4.4%||1.1% |- |19||26||[[ON Semiconductor|ഓൺ സെമി]]<small>(4)</small>||{{flagicon|USA}}[[United States|USA]]||3 423||+49.4%||1.1% |- |20||15||[[Panasonic|പാനസോണിക്ക്]]||{{flagicon|Japan}}[[ജപ്പാൻ]]||3 365||-32.0%||1.1% |- |21||21||[[Rohm|റോം]] സെമിക്കണ്ടക്ടർ||{{flagicon|Japan}}[[ജപ്പാൻ]]||3 187||+2.2%||1.0% |- |22||19||[[MediaTek|മീഡിയടെക്]]||{{flagicon|Taiwan}}[[തായ്‌വാൻ]]||2 952||-16.9%||0.9% |- |23||28||[[Nichia|നിഷിയ]]||{{flagicon|Japan}}[[ജപ്പാൻ]]||2 936||+34.1%||0.9% |- |24||23||[[Analog Devices|അനലോഗ് ഡിവൈസസ്]]||{{flagicon|USA}}[[USA]]||2 846||-0.6%||0.9% |- |25||22||[[Fujitsu|ഫ്യൂജിത്സു]] സെമിക്കണ്ടക്ടഴ്സ്||{{flagicon|Japan}}[[ജപ്പാൻ]]||2 742||-0.5%||0.9% |- | colspan="4"|മറ്റു കമ്പനികളെല്ലാം കൂടി||95 610||-0.5%||30.7% |- | colspan="4"|മൊത്തം||311 360||1.3%||100.0% |- |} </div> കുറിപ്പ്: *(1) [[Intel Corporation|ഇന്റൽ]] [[Infineon Technologies|ഇൻഫീനിയോൺ ടെക്നോളജീസിന്റെ]] വയർലെസ് വിഭാഗം ഏറ്റെടുത്തു. *(2) [[Texas Instruments|ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്]] [[National Semiconductor|നാഷണൽ സെമിക്കണ്ടക്ടർ]] കമ്പനിയെ ഏറ്റെടുത്തു. *(3) [[Qualcomm|ക്വാൾക്കോം]] [[Qualcomm Atheros|അഥേറോസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസിനെ]] ഏറ്റെടുത്തു. *(4) [[ON Semiconductor|ഓൺ സെമി]] [[Sanyo|സാനിയോയുടെ]] അർദ്ധചാലകവിഭാഗത്തെ ഏറ്റെടുത്തു. ==അവലംബം== <references/> {{Major information technology companies}} [[വർഗ്ഗം:വ്യവസായസ്ഥാപനങ്ങൾ]] 00b5g3kzvusiwz3tet534stzp719lno 0 227993 4630997 4547600 2026-06-18T05:21:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630997 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Climate}} {{PU|Climate}} [[File:ClimateMap World.png|alt=ലോകത്തെ അന്തരീക്ഷസ്ഥിതി അനുസരിച്ച് വിവിധ മേഖലകളായി തിരിക്കുന്ന ഭൂപടം. അക്ഷാംശമാണ് തരംതിരിവിനെ ബാധിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകം. ഭൂമദ്ധ്യരേഖയിൽ നിന്ന് അകലേയ്ക്ക് പോകുമ്പോൾ ട്രോപ്പിക്കൽ, വരണ്ടത്, മോഡറേറ്റ്മ് കോണ്ടിനെന്റൽ, ധ്രുവപ്രദേശത്തേത് എന്നിങ്ങനെയാണ് വിവിധ മേഖലകൾക്ക് നൽകപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പേരുകൾ. ഈ മേഖലകൾക്കുതന്നെ ഉപമേഖലകളുമുണ്ട്.|thumb|right|470px|<center>അന്തരീക്ഷസ്ഥിതിയുടെ ആഗോളതലത്തിലുള്ള വർഗ്ഗീകരണം</center>]] [[temperature|താപനില]], [[humidity|ഹ്യുമിഡിറ്റി]], [[atmospheric pressure|അന്തരീക്ഷമർദ്ദം]], [[wind|കാറ്റ്]], [[precipitation (meteorology)|മഴ]], അന്തരീക്ഷത്തിലെ ധൂളികളുടെ അളവ് തുടങ്ങിയ [[Meteorology|കാലാവസ്ഥാപരമായ]] പല ഘടകങ്ങൾക്കും ദീർഘനാൾ കൊണ്ട് നടത്തുന്ന നിരീക്ഷണത്തിൽ കാണുന്ന അവസ്ഥയെയാണ് '''അന്തരീക്ഷസ്ഥിതി (Climate)''' എന്ന പ്രയോഗം കൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കുന്നത്. [[weather|കാലാവസ്ഥ]] (വെതർ) ഇത്തരം ഘടകങ്ങളുടെ തൽസ്ഥിതിയെയോ ഹ്രസ്വകാലമാറ്റത്തെയോ വിവക്ഷിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ്. അന്തരീക്ഷസ്ഥിതിക്ക് കാരണമാകുന്നത് അഞ്ച് ഘടകങ്ങളടങ്ങിയ ഒരു വ്യവസ്ഥയാണ്: [[Earth's Atmosphere|അന്തരീക്ഷം]], [[hydrosphere|ഹൈഡ്രോസ്ഫിയർ]], [[cryosphere|ക്രയോസ്ഫിയർ]], കരഭൂമിയുടെ വിസ്തീർണ്ണം, [[biosphere|ബയോസ്ഫിയർ]]<ref name="IPCC glossary">[http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/syr/en/annexes.html AR4 SYR Synthesis Report Annexes]. Ipcc.ch. Retrieved on 2011-06-28.</ref> എന്നിവയാണ് ഈ ഘടകങ്ങൾ. [[latitude|ഭൂമദ്ധ്യരേഖയിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം]], [[terrain|ഭൂപ്രകൃതി]], [[altitude|സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം]], അടുത്തുള്ള [[body of water|ജലാശയങ്ങൾ]] ജലാശയങ്ങളിലെ ഒഴുക്ക് എന്നിവയാണ് ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ ക്ലൈമറ്റിനെ ബാധിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ. വിവിധ രീതികളിൽ ക്ലൈമറ്റുകളെ വർഗ്ഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. താപനിലയും മഴയുടെ അളവുമാണ് വർഗ്ഗീകരണത്തിന് പ്രധാനമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. <ref>{{cite journal|doi=10.2307/210739|url=http://www.unc.edu/courses/2007fall/geog/801/001/www/ET/Thornthwaite48-GeogrRev.pdf|author=C. W. Thornthwaite|title=An Approach Toward a Rational Classification of Climate|journal=Geographical Review|volume=38|issue=1|pages=55–94|year=1948|jstor=210739}}</ref> ==ഇവയും കാണുക== * [[Atmosphere|കാലാവസ്ഥ]] * [[Greenhouse effect|ഗ്രീൻഹൗസ് എഫക്റ്റ്]] ==അവലംബം== {{reflist|2}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://img.kb.dk/tidsskriftdk/pdf/gto/gto_0048-PDF/gto_0048_69887.pdf Johannes Reumert: "Vahls climatic divisions. An explanation" (''Geografisk Tidsskrift'', Band 48; 1946)] * [http://www.bjerknes.uib.no/default.asp?lang=2 The Bjerknes Centre for Climate Research (BCCR – Norway)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150307210402/http://www.bjerknes.uib.no/default.asp?lang=2 |date=2015-03-07 }} * [http://www.cnrs.fr/climate The Earth's climate – Centre national de la recherche scientifique (CNRS – France)] * [http://www.climate.gov NOAA Climate Services Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110703210729/http://www.climate.gov/ |date=2011-07-03 }} * [http://www.igbp.net/page.php?pid=504 IGBP Climate-change Index] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723154421/http://www.igbp.net/page.php?pid=504 |date=2011-07-23 }} * [http://www.economics.noaa.gov/?goal=climate&file=home/ The Economics of Climate-based Data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725192912/http://www.economics.noaa.gov/?goal=climate&file=home%2F |date=2011-07-25 }} NOAA Economics * [http://www.agclimate.org AgClimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180325123832/http://agclimate.org/ |date=2018-03-25 }} [[Institute of Food and Agricultural Sciences|IFAS]] * [http://128.194.106.6/~baum/climate_modeling.html Climate Models and modeling groups]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130203222718/http://128.194.106.6/%7Ebaum/climate_modeling.html |date=2013-02-03 }} * [http://climateapps2.oucs.ox.ac.uk/cpdnboinc/ Climate Prediction Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125010853/http://climateapps2.oucs.ox.ac.uk/cpdnboinc/ |date=2005-11-25 }} * [http://www.worldclimate.com WorldClimate] * [http://www.atmosphere.mpg.de/enid/1442 ESPERE Climate Encyclopaedia] * [http://www.arctic.noaa.gov/climate.html Climate index and mode information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161119201227/http://www.arctic.noaa.gov/climate.html |date=2016-11-19 }} regarding the Arctic * [http://www.beringclimate.noaa.gov/ A current view of the Bering Sea Ecosystem and Climate] * [http://www.climate-charts.com/index.html Climate: Data and charts for world and US locations] * [http://www.everyspec.com/MIL-HDBK/MIL-HDBK-0300-0499/MIL_HDBK_310_1851/ MIL-HDBK-310, Global Climate Data] [[U.S. Department of Defense]] Data on natural environmental starting points for engineering analyses to derive environmental design criteria * [http://www.climatediagrams.com ClimateDiagrams.com] Climate diagrams for over 3 000 weather stations and different climate periods from around the world. Users can create their own diagrams with their own data. * [http://www.ipcc-data.org IPCC Data Distribution Centre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160519152028/http://www.ipcc-data.org/ |date=2016-05-19 }} Climate data and guidance on its use. * [http://historicalclimatology.com HistoricalClimatology.com] Analysis and reconstructions of past, present and future climates. Updated 2013. == പുറംവായനയ്ക്ക് == * [http://www.americanscientist.org/issues/feature/2012/4/the-study-of-climate-on-alien-worlds ദി സ്റ്റഡി ഓഫ് ക്ലൈമറ്റ് ഓൺ ഏലിയൻ വേൾഡ്സ്; കാരക്ടറൈസിംഗ് അറ്റ്മോസ്ഫിയർസ് ബിയോണ്ട് ഔർ സോളാർ സിസ്റ്റം ഈസ് നൗ വിത്തിൻ ഔർ റീച്ച്] കെവിൻ ഹെങ്ക് ജൂലൈ–ഓഗസ്റ്റ് 2012 {{പ്രകൃതി}} [[വർഗ്ഗം:അന്തരീക്ഷം]] [[വർഗ്ഗം:കാലാവസ്ഥ]] [[വർഗ്ഗം:അന്തരീക്ഷസ്ഥിതി| ]] 7gg6to88oqd006eyaa3182g5bwfirpe 0 238241 4631069 4595855 2026-06-18T11:29:39Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631069 wikitext text/x-wiki {{PU|Parenthetical referencing}} ഒരു ലേഖനത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ വലയങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഒരു പ്രസ്താവന ഏതു സ്രോതസ്സിനെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണെന്ന് ചുരുക്കത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്ന രീതിയാണ് '''ആനുഷംഗികമായ അവലംബം നൽകൽ ([[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇം:]] Parenthetical referencing)'''. '''ഹാർവാഡ് റെഫറൻസിംഗ്''' എന്നും ഇതറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. <ref>{{cite web| url=http://libweb.anglia.ac.uk/referencing/harvard.htm| title=Harvard System of Referencing Guide| date=21 May 2012| publisher=Anglia Ruskin University| accessdate=4 September 2012| archive-date=2020-02-22| archive-url=https://web.archive.org/web/20200222045426/http://www.libweb.anglia.ac.uk/referencing/harvard.htm| url-status=dead}}</ref> ഈ ശൈലിയിൽ [[citation|അവലംബങ്ങൾ]] ചേർക്കുമ്പോൾ — ഉദാഹരണത്തിന് (ബാബു 2010, പേജ്&nbsp;1)— വലയങ്ങൾക്കുള്ളിലാണ് സ്രോതസ്സ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടാനുള്ള ചുരുക്കം വിവരങ്ങൾ നൽകപ്പെടുന്നത്. [[Note (typography)|അടിക്കുറിപ്പുകൾ]] നൽകുന്ന രീതിയിൽ നിന്ന് ഈ രീതിക്കുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസവും ഇതുതന്നെ. ഈ സ്രോതസ്സുകളെപ്പറ്റിയുള്ള പൂർണ്ണവിവരങ്ങൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിൽ ലേഖനത്തിനു ശേഷം പട്ടികരൂപത്തിൽ കൊടുത്തിട്ടുമുണ്ടാകും. "അവലംബങ്ങൾ", "അവലംബപ്പട്ടിക", "ഉദ്ധരിച്ച കൃതികൾ (works cited)", "എൻഡ്-ടെക്സ്റ്റ് സൈറ്റേഷനുകൾ (end-text citations)"<ref>[http://library.williams.edu/citing/styles/chicago2.php "Author-date system] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160926102551/http://library.williams.edu/citing/styles/chicago2.php |date=2016-09-26 }}, Chicago Manual of Style, Williams College Libraries, accessed 25 October 2010.</ref><ref>Pears, R and Shields, G ''Cite them right : the essential referencing guide'' (2008) ISBN 978-0-9551216-1-6</ref> എന്നീ പേരുകളിൽ ഇവ അറിയപ്പെടാറുണ്ട്. രണ്ടു തരത്തിലാണ് ഇത്തരം അവലംബങ്ങൾ നൽകപ്പെടുന്നത്: *കർത്താവ്-തീയതി: ശാസ്ത്രകൃതികളിലും സാമൂഹ്യശാസ്ത്രകൃതികളിലുമാണ് ഇത് പ്രധാനമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്; *കർത്താവ്-തലക്കെട്ട് അല്ലെങ്കിൽ കർത്താവ്-പേജ്: കലയും മാനവികവിഷയങ്ങളും മറ്റും പ്രധാനമായി ഇത്തരം അവലംബശൈലി സ്വീകരിക്കാറുണ്ട്. ==കർത്താവ്-തീയതി== ;പുസ്തകം അവലംബമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങൾ: * സ്മിത്ത്, ജെ. (2005എ). ''ഡച്ച് സൈറ്റിംഗ് പ്രാക്റ്റീസസ്''. ദി ഹേഗ്: ഹോളണ്ട് റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ. * സ്മിത്ത്, ജെ. (2005ബി). ''ഹാർവാഡ് റെഫറസിംഗ്''. ലണ്ടൻ: ജോളി ഗുഡ് പബ്ലിഷിംഗ്. ലണ്ടൻ, ന്യൂ യോർക്ക് എന്നിവ പോലുള്ള നഗരങ്ങൾക്ക് അവയുടെ പേരുമാത്രം നൽകിയാ‌ൽ മതിയാകും. അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ പ്രശസ്തമല്ലാത്ത നഗരങ്ങൾക്ക് രാജ്യത്തിന്റെ പേരുകൂടി ഒപ്പം ചേർക്കാവുന്നതാണ്. ;ജേണൽ അവലംബമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണം: *മൈനാഡ് സ്മിത്ത്, ജോൺ (1998). "ദി ഒറിജിൻ ഓഫ് ആൾട്രൂയിസം," ''നേച്ചർ'' '''393''': 639–40. ;പത്രവാർത്ത അവലംബമായി നൽകുന്ന‌തിന്റെ ഉദാഹരണം: *ബൗകോട്ട്, ഓവൻ (ഒക്റ്റോബർ 18, 2005). [http://www.guardian.co.uk/animalrights/story/0,11917,1594716,00.html "പ്രൊട്ടസ്റ്റ്സ് ഹാൾട്ട് ഓണലിൻ ഓക്ഷൻ ഓഫ് ഷൂട്ട് സ്റ്റാഗ്"], ''ദി ഗാർഡിയൻ''. ==കർത്താവ്-തലക്കെട്ട്== ഗ്രന്ഥരചയിതാവിന്റെ പേര്, തലക്കെട്ട്, വേണ്ടയിടത്ത് പേജ് നമ്പർ എന്ന വിവരങ്ങളാണ് ചുരുക്കിയ അവലംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത്. (കുര്യൻ 1), അല്ലെങ്കിൽ (കുര്യൻ, ''കളികൾ'' 1). ==കുറിപ്പ്== {{reflist|2}} ==അവലംബം== {{Refbegin|2}} *American Psychological Association (2001). [http://apastyle.apa.org/electext.html Citations in Text of Electronic Material], APA Style. *British Standards Institution (1990). ''Recommendations for citing and referencing published material'', 2nd ed., London: British Standards Institution. *Chernin, Eli (1988). [http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=1834803&blobtype=pdf "The 'Harvard system': a mystery dispelled"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''British Medical Journal''. October 22, 1988, pp.&nbsp;1062–1063. *''[[The Chicago Manual of Style]]'' (2003), 15th ed. Chicago: [[University of Chicago Press]]. ISBN 0-226-10403-6 (hardcover). ISBN 0-226-10404-4 ([[CD-ROM]]). *Council of Science Editors (2006). ''Scientific Style and Format: The CSE Manual for Authors, Editors, and Publishers'', 7th ed. Reston, VA (USA): [[Council of Science Editors|CSE]]. ISBN 0-9779665-0-X *Mark, Edward Laurens (1881). [http://books.google.com/books?id=Bn0tAAAAYAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false ''Maturation, fecundation, and segmentation of Limax campestris, Binney"], ''Bulletin of the Museum of Comparative Zoology at Harvard College'', Volume 6. *[[Modern Language Association|Modern Language Association of America]] (2009). ''[[The MLA Handbook for Writers of Research Papers]]''. 7th ed. New York: [[Modern Language Association|MLA]]. ISBN 1-60329-024-9 *''MLA Style Manual and Guide to Scholarly Publishing'' (2008). Modern Language Association, 3rd edition. ISBN 0-87352-297-4 *Roediger, Roddy (April 2004). [http://www.psychologicalscience.org/observer/getArticle.cfm?id=1549 "What should they be called"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014070619/http://www.psychologicalscience.org/observer/getArticle.cfm?id=1549 |date=2007-10-14 }}, ''APS Observer'', '''17''' (4), 2009, accessed 11 March 2009. {{Refend}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== {{Refbegin|2}} *[http://hcl.harvard.edu/news/2006/refworks_lamont.html "Lamont Libraries Lead RefWorks Workshops"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222045721/http://hcl.harvard.edu/news/2006/refworks_lamont.html |date=2012-02-22 }} (2006). [[Harvard College]] Library. *[http://hcl.harvard.edu/news/2009/research_services_sharing.html "Research Service Libraries Take Part in Pilot Project"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222045715/http://hcl.harvard.edu/news/2009/research_services_sharing.html |date=2012-02-22 }} (2009). [[Harvard University Library]], February 18, 2009, accessed 11 March 2009. *[[Kate L. Turabian|Turabian, Kate L.]], et al. (2007). ''A Manual for Writers of Term Papers, Theses, and Dissertations''. 7th ed. Chicago: [[University of Chicago Press]]. ISBN 0-226-82336-9 *[http://isites.harvard.edu/icb/icb.do?keyword=citationtools "Citation Tools"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130423104854/http://isites.harvard.edu/icb/icb.do?keyword=citationtools |date=2013-04-23 }} at [[Harvard University Library|Harvard Libraries]] (2008) – Includes hyperlinked [http://isites.harvard.edu/icb/icb.do?keyword=citationtools&pageid=icb.page148723 "Tool Comparisons: RefWorks, EndNote, Zotero"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120209150932/http://isites.harvard.edu/icb/icb.do?keyword=citationtools&pageid=icb.page148723 |date=2012-02-09 }}. *[[American Library Association]] (ALA) (November 2003). ''[http://www.ala.org/ala/aboutala/offices/ors/standardsa/standardsmanual/manual.cfm ALA Standards Manual]''. *[[Anglia Ruskin University]] Library (updated 2010). [http://libweb.anglia.ac.uk/referencing/harvard.htm "Harvard System of Referencing Guide"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200222045426/http://www.libweb.anglia.ac.uk/referencing/harvard.htm |date=2020-02-22 }}. *[[Mullan, W.M.A.]] (updated 2010). [http://www.dairyscience.info/harvard/referencegen.php " Harvard reference generator for citing references"]. *[[Council of Science Editors]] (CSE), previously named [[Council of Biology Editors]] (CBE) (2009). [http://www.councilscienceeditors.org/publications/style_introduction.cfm "Scientific Style and Format: Introduction"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071022091544/http://councilscienceeditors.org/publications/style_introduction.cfm |date=2007-10-22 }} and [http://www.councilscienceeditors.org/reference_links.cfm "Reference Links"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090206180037/http://councilscienceeditors.org/reference_links.cfm |date=2009-02-06 }} – Includes section on "Grammar and Style" with hyperlinked "Citing the Internet: Formats for Bibliographic Citations".) *[[Duke University]] Library (last modified, 2 June 2008). [http://library.duke.edu/research/citing/ "Citing Sources: Documentation Guidelines for Citing Sources and Avoiding Plagiarism"] – Provides hyperlinked "Citation Guides" pertaining to the most commonly used citation guidelines, including parenthetical referencing; includes: APA, Chicago, CBE, CSE, MLA, and Turabian style guidelines. *Harvard College Library (2008). [http://hcl.harvard.edu/research/guides/ "Research Guides"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121205070212/http://hcl.harvard.edu/research/guides/ |date=2012-12-05 }}. (Compiled by the Staff of Harvard College Library.) *Harvard College Writing Program, [[Harvard University]] (2008). [http://isites.harvard.edu/icb/icb.do?keyword=k24101&pageid=icb.page123040 Resources for Students: Guides to Using Sources] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120409225939/http://isites.harvard.edu/icb/icb.do?keyword=k24101&pageid=icb.page123040 |date=2012-04-09 }}. *[[University of Leeds]] Library (2009). [http://library.leeds.ac.uk/info/200201/training/218/references_and_citations_explained "References and citations explained"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150227103626/http://library.leeds.ac.uk/info/200201/training/218/references_and_citations_explained |date=2015-02-27 }}, accessed 25 October 2010. *[[University of Southern Queensland]] Library (2008). ''[http://www.usq.edu.au/library/Breeze/Fac_Business/HarvardAGPS/ Your Guide to the Harvard AGPS Referencing System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090301173055/http://www.usq.edu.au/library/Breeze/Fac_Business/HarvardAGPS/ |date=2009-03-01 }}'' and [http://www.usq.edu.au/library/help/ehelp/ref_guides/harvardonline.htm "Harvard Style (AGPS) - Web sources"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070703124746/http://www.usq.edu.au/library/help/ehelp/ref_guides/harvardonline.htm |date=2007-07-03 }}, accessed 25 October 2010. *[[Victoria University, Australia|Victoria University of Technology]] (2009). ''[http://www.lasalle.edu/academ/sba/faculty/Harvard.pdf Harvard (AGPS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090521015014/http://www.lasalle.edu/academ/sba/faculty/Harvard.pdf |date=2009-05-21 }} Style: Harvard (AGPS) Style: A Guide to Referencing Sources Used in Assignments''], accessed 25 October 2010. {{refend}} {{DEFAULTSORT:Parenthetical Referencing}} [[വർഗ്ഗം:സാഹിത്യം]] t84fztbghivqzy1yu33f5y2lhw2bqrp 0 239988 4630974 3968915 2026-06-18T02:37:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630974 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Achernar}} {{Starbox begin | name = Achernar }} {{Starbox image | image = [[File:Position Alpha Eri.png|250px]] | caption = The position of Achernar (lower right). }} {{Starbox observe | epoch = J2000 | constell = [[Eridanus (constellation)|Eridanus]] | ra = {{RA|01|37|42.84548}}<ref name=aaa474_2_653/> | dec = {{DEC|–57|14|12.3101}}<ref name=aaa474_2_653/> | appmag_v = 0.445<ref name=mnassa31_69/> }} {{Starbox character | class = B6&nbsp;Vep<ref name=aaaa506_2_1055/> | b-v = −0.17<ref name=mnassa31_69/> | u-b = −0.64<ref name=mnassa31_69/> | variable=Lambda Eridani }} {{Starbox astrometry | radial_v = +16<ref name=rgcrv/> | prop_mo_ra = {{nowrap|87.00 ± 0.58}}<ref name=aaa474_2_653/> | prop_mo_dec = {{nowrap|−38.24 ± 0.50}}<ref name=aaa474_2_653/> | gal_lat = −58.7920 | gal_lon = 290.8412 | parallax = 23.39 | p_error = 0.57 | parallax_footnote = <ref name=aaa474_2_653/> | absmag_v = -2.77 }} {{Starbox detail | age = {{nowrap|1–5 × 10<sup>8</sup>}}{{Citation needed|date=December 2011}} | metal_fe = | mass = 6–8<ref name=kaler/> | radius = {{nowrap|7.3 × 11.4}}<ref name=apj676_1_L41/> | rotational_velocity = 250<ref name=aaa493_3_L53/> | luminosity = 3,150<ref name=apj676_1_L41/> | gravity = 3.5<ref name=aaa493_3_L53/> | temperature = ~15,000<ref name=aaa493_3_L53/> }} {{Starbox catalog | names=α Eri, [[Harvard Revised catalogue|HR]] 472, [[Cordoba Durchmusterung|CD]] -57°334, [[Henry Draper catalogue|HD]] 10144, [[Smithsonian Astrophysical Observatory Star Catalog|SAO]] 232481, FK5 54, [[Hipparcos catalogue|HIP]] 7588,<ref name="SIMBAD"/> 水委一. }} {{Starbox end}} ഏറ്റവും പ്രഭയേറിയ [[നക്ഷത്രം|നക്ഷത്രങ്ങളിൽ]] ഒൻപതാമത്തേതാണ് '''അകെർനർ'''<ref name='solstation'>{{Cite web |url=http://www.solstation.com/x-objects/achernar.htm |title=SolStation.com |access-date=2013-04-12 |archive-date=2013-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130622073303/http://www.solstation.com/x-objects/achernar.htm |url-status=dead }}</ref>. ഒറയൺ നക്ഷത്രരാശിയുടെ തെക്കുകിഴക്കാണ് ഈ നക്ഷത്രം കാണപ്പെടുന്നത്. [[എറിദാനസ് (നക്ഷത്രരാശി)|എറിദാനസ് (Eridanus) നക്ഷത്രരാശിയിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്നതിനാൽ ഇത് 'ആൽഫാ എറിദാനി' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മുഖ്യശ്രേണിയിൽ [[നീലക്കുള്ളൻ]] വിഭാഗത്തിൽ പ്പെടുന്ന ഒരു നക്ഷത്രമാണ് അകെർനർ.[[ദൃശ്യകാന്തിമാനം]] -0.46 ഉം [[കേവലകാന്തിമാനം]] - 2.7 ഉം ആണ്. ഭൂമിയിൽനിന്നും 144 [[പ്രകാശവർഷം]] അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ നക്ഷത്രത്തിന് സൂര്യനെക്കാൾ 1,150 മടങ്ങു പ്രഭയുണ്ട്. B3V വർണരാജി വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്ന ഈ നക്ഷത്രം ഒരു [[Shell star|കവച നക്ഷത്രമാണെന്നും]] (shell star) അഭിപ്രായമുണ്ട്. അറബിയിൽ അകെർനർ എന്ന പദത്തിന് 'നദിയുടെ അവസാനം' എന്നാണ് അർത്ഥം. എറിദാനസ് എന്ന നക്ഷത്രരാശിക്ക് നദിയുടെ രൂപം സങ്കല്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്താണ് അകെർനർ നക്ഷത്രമുള്ളത്. ==അവലംബം== {{reflist|30em|refs= <ref name=aaa474_2_653>{{citation | first=F. | last=van Leeuwen | year=2007 | month=November | title=Validation of the new Hipparcos reduction | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=474 | issue=2 | pages=653–664 | bibcode=2007A&A...474..653V | doi=10.1051/0004-6361:20078357 |arxiv = 0708.1752 }}</ref> <ref name=mnassa31_69>{{citation | title=UBV Photometry of Some Very Bright Stars | last1=Cousins | first1=A. W. J. | journal=Monthly Notes of the Astronomical Society, Southern Africa | volume=31 | page=69 | year=1972 | bibcode=1972MNSSA..31...69C }}</ref> <ref name=aaaa506_2_1055>{{citation | last1=Nazé | first1=Y. | title=Hot stars observed by XMM-Newton. I. The catalog and the properties of OB stars | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=506 | issue=2 | pages=1055–1064 | month=November | year=2009 | doi=10.1051/0004-6361/200912659 | bibcode=2009A&A...506.1055N |arxiv = 0908.1461 }}</ref> <ref name=rgcrv>{{cite conference | last=Evans | first=D. S. | date=June 20–24, 1966 | editors=Batten, Alan Henry; Heard, John Frederick | title=The Revision of the General Catalogue of Radial Velocities | booktitle=Determination of Radial Velocities and their Applications, Proceedings from IAU Symposium no. 30 | location=University of Toronto | publisher=International Astronomical Union | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1967IAUS...30...57E | accessdate=2009-09-10 }}</ref> <ref name=kaler>{{citation | first=James B. | last=Kaler | title=ACHERNAR (Alpha Eridani) | work=Stars | publisher=University of Illinois | url=http://stars.astro.illinois.edu/sow/achernar.html | accessdate=2011-12-20 }}</ref> <ref name=apj676_1_L41>{{citation | display-authors=1 | last1=Carciofi | first1=A. C. | last2=Domiciano de Souza | first2=A. | last3=Magalhães | first3=A. M. | last4=Bjorkman | first4=J. E. | last5=Vakili | first5=F. | title=On the Determination of the Rotational Oblateness of Achernar | journal=The Astrophysical Journal | volume=676 | issue=1 | pages=L41–L44 | month=March | year=2008 | doi=10.1086/586895 | bibcode=2008ApJ...676L..41C |arxiv = 0801.4901 }}</ref> <ref name=aaa493_3_L53>{{citation | display-authors=1 | last1=Kervella | first1=P. | last2=Domiciano de Souza | first2=A. | last3=Kanaan | first3=S. | last4=Meilland | first4=A. | last5=Spang | first5=A. | last6=Stee | first6=Ph. | title=The environment of the fast rotating star Achernar. II. Thermal infrared interferometry with VLTI/MIDI | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=493 | issue=3 | pages=L53–L56 | month=January | year=2009 | doi=10.1051/0004-6361:200810980 | bibcode=2009A&A...493L..53K |arxiv = 0812.2531 }}</ref> <ref name="SIMBAD">{{citation | url=http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-id?Ident=HIP7588 | title=Achernar -- Be Star | work=SIMBAD | publisher=Centre de Données astronomiques de Strasbourg | accessdate=2010-02-16 }}</ref> }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അകെ{{ർ}}ന{{ർ}}|അകെർനർ}} {{Sky|01|37|42.8|-|57|14|12|144}} {{Astrostub}} fv773hpxda590rflqwvl39vffy3e81i 0 252605 4631041 1790207 2026-06-18T08:32:19Z EmausBot 16706 യന്ത്രം: [[മഞ്ജു പിള്ള]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു 4631041 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[മഞ്ജു പിള്ള]] 62vdzopw4msgjjxz3gi91m3tsml09al 0 253941 4630981 4618844 2026-06-18T03:27:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630981 wikitext text/x-wiki {{PU|Typography}} [[File:Trajan typeface specimen.svg|thumb|right|220px|[[Trajan (typeface)|ട്രാജൻ]] അച്ചുമാതൃക. [[Trajan's Column|ട്രാജൻ സ്തംഭത്തിലെ]] [[Roman square capitals|റോമൻ ചതുര ക്യാപ്പിറ്റലുകളെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ അച്ച് സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുള്ളത്.]] ഒരു ഭാഷയിലെ എഴുത്ത് അച്ചടിക്കുവേണ്ടി തയ്യാറാക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയെയോ കലയെയോ ആണ് '''അച്ചടിവേല അഥവാ ടൈപ്പോഗ്രാഫി''' ([[Greek language|ഗ്രീക്ക്]] പദങ്ങളായ τύπος (ടൈപ്പോസ്) = രൂപം, γραφή (ഗ്രാഫെ) = എഴുത്ത് എന്നീ വാക്കുകളിൽ നിന്നുണ്ടായത്) എന്നുപറയുന്നത്. [[typeface|അച്ചടിരൂപം]], [[Point (typography)|പോയിന്റ് വലിപ്പം]], [[line length|വരിയുടെ നീളം]], [[leading|ലീഡിംഗ്]] (വരികൾക്കിടയിലെ അകലം) അക്ഷരക്കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിലെ അകലം ([[Letter-spacing|ട്രാക്കിംഗ്]]) രണ്ടക്ഷരങ്ങൾക്കിടയിലെ അകലം ([[kerning|കേണിംഗ്]]<ref>Bringhurst, Robert. ''The Elements of Typographic Style'', version 3.1. Canada: Hartley & Marks, 2005. pp. 32.</ref>) എന്നിവ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് അച്ചടിവേലയുടെ ഭാഗമാണ്. [[Type design|അച്ചിന്റെ രൂപകല്പന]] അച്ചടിവേലയുടെ ഭാഗമാണെന്നും അല്ലെന്നും കരുതുന്നവരുണ്ട്. മിക്ക അച്ചടിക്കാരും അച്ചിന്റെ രൂപകല്പന നടത്താറില്ല. ഇത്തരം അച്ചുകൾ രൂപകൽപ്പന നടത്തുന്ന ചിലർ തങ്ങൾ അച്ചടിവേലക്കാരാണെന്ന് കരു‌തുന്നുമില്ല.{{Sfn | Pipes | 1997 | p = 40}}<ref>{{Citation | url = http://www.creativepro.com/article/dot-font-being-a-typographer | first = John | last = Berry | title = Being a Typographer | publisher = Creative pro}}.</ref> ആശയവിനിമയത്തിന്റെ ഭാഗമായി ആധുനികകാലത്ത് അച്ചടിവേല ടെലിവിഷനിലും ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും മറ്റും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Citation | url = http://kinetictypography.com/kinetic-typography-and-mass-communications/ | first = Vas | last = Blagodarskiy | title = Kinetic Typography and Mass Communications}}.</ref> [[Information Age|ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിന്റെ]] ആരംഭം വരെ അച്ചടിവേല ഒരു വിദഗ്ദ്ധജോലിയായിരുന്നു. ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യ ഇതിനെ സാധാരണക്കാർക്കും പ്രാപ്യമാക്കി. "അച്ചടിവേല ഇപ്പോൾ എല്ലാവരും ചെയ്യുന്ന കാര്യമാണ്" എന്നാണ് ഡേവിഡ് ജൂറി പറയുന്നത്.{{Sfn | Jury | 2004 | p = 63}} ==കുറിപ്പുകൾ== {{Reflist |64em}} ==അവലംബം== {{Refbegin |2}} * {{Citation | publisher = [[ASTM International]] | id = D7298 | title = Standard Test Method of Comparative Legibility by Means of Polarizing Filter Instrumentation}}. * {{Citation | last = Brekle | first = Herbert E | authorlink = Herbert E. Brekle | title = Das typographische Prinzip. Versuch einer Begriffsklärung | url = http://www.typeforum.de/news_332.htm | journal = [[Gutenberg-Jahrbuch]] | volume = 72 | pages = 58–63 | year = 1997 | language = German | access-date = 2013-07-12 | archive-date = 2011-07-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110716022750/http://www.typeforum.de/news_332.htm | url-status = dead }}. * {{Citation | last = Brekle | first = Herbert E | authorlink = Herbert E. Brekle | title = Die Prüfeninger Weihinschrift von 1119. Eine paläographisch-typographische Untersuchung | type = brief summary | url = http://www.typeforum.de/news_308.htm | publisher = Scriptorium Verlag für Kultur und Wissenschaft | place = Regensburg | year = 2005 | isbn = 3-937527-06-0 | author-mask = 3 | language = German | access-date = 2013-07-12 | archive-date = 2011-10-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111001051756/http://www.typeforum.de/news_308.htm | url-status = dead }}. * {{Citation | last = Brekle | first = Herbert E | authorlink = Herbert E. Brekle | editor1-last = Hanneforth | editor1-first = Thomas | editor2-last = Fanselow | editor2-first = Gisbert | contribution = Herstellungstechniken von Inschriften auf römischen Wasserleitungsrohren aus Blei | title = Language and Logos. Studies in Theoretical and Computational Linguistics | publisher = Akademie Verlag | place = Berlin | series = Studia grammatica | volume = 72 | isbn = 978-3-05-004931-1 | year = 2010 | pages = 419–37 | author-mask = 3}}. *{{Citation | last = Brekle | first = Herbert E | year = 2011 | language = German | format = [[PDF]] | place = [[Germany|DE]] | url = http://epub.uni-regensburg.de/20788/6/Die_typographische_Herstellungstechnik_der_Inschriften_auf_dem_silbernen_Altaraufsatz_im_Dom_von_Cividale.pdf | title = Die typographische Herstellungstechnik der Inschriften auf dem silbernen Altaraufsatz im Dom von Cividale | publisher = Regensburg | author-mask = 3 }}. * {{Citation | author-link = Robert Bringhurst| last = Bringhurst | first = Robert | year = 2002 | title = [[The Elements of Typographic Style]] | edition = 2.5 | place = Vancouver | publisher = Hartley & Marks | ISBN = 0-88179-133-4}}. Often referred to simply as "Bringhurst", ''Elements'' is widely respected as the current authority on typographic style for Latin typography ([http://www.aaronsw.com/2002/typographicStyle excerpts]). Well-paired with {{Harvnb | Tschichold | 1991}}. * {{Citation | last = Ch'on | first = Hye-bong | title = Typography in Korea | journal = Koreana | volume = 7 | number = 2 | year = 1993 | pages = 10–19}}. * {{Citation | last1 = Craig | first1 = J | last2 = Scala | first2 = IK | title = Designing with Type, the Essential Guide to Typography | edition = 5th | publisher = Watson Guptil | year = 2006}}. * {{Citation | title = [[Guns, Germs, and Steel]]: The Fates of Human Society |first=Jared| last = Diamond | authorlink= Jared Diamond | chapter = 13: Necessity's Mother: The evolution of technology | isbn = 0-393-03891-2}}. * {{Citation|last=Eckersley|first=Richard|title=Glossary of Typesetting Terms|publisher=University of Chicago Press|year=1994|series=Chicago guides to writing, editing and publishing| chapter=Color|isbn = 978-0-226-18371-8 |oclc= 316234150}}. * {{Citation | last = Eisenstein | first = Elizabeth L | authorlink = Elizabeth L. Eisenstein | title = The Printing Press as an Agent of Change | publisher = Cambridge University Press | year = 1980 | isbn = 0-521-29955-1}}. * {{Citation | last1 = Febvre | first1 = Lucien | authorlink1 = Lucien Febvre | last2 = Martin | first2 = Henri-Jean | authorlink2 = Henri-Jean Martin | title = The Coming of the Book: The Impact of Printing 1450–1800 | publisher = Verso | place = London | year = 1997 | isbn = 1-85984-108-2}}. * {{Citation|publisher=David R Godine|isbn= 0-87923-950-6|year= 2000|origyear= 1931|page = 188|last = Gill | first =Eric|authorlink=Eric Gill|title=An Essay on Typography}}. * {{Citation | author1-link = Steven Heller (graphic design)| last1 = Heller | first1 = Steven | author2-link = Philip B. Meggs| last2 = Meggs | first2 = Philip B | title = Texts on Type: Critical Writings on Typography | year = 2001 | publisher = Allworth Press | place = New York | ISBN = 1-58115-082-2}}. A compilation of over fifty texts on the history, practice, and aesthetics of type design and typography. * {{Citation | last = Hodge | first = A. Trevor | title = Roman Aqueducts & Water Supply | place = London | publisher = Duckworth | year = 1992 | isbn = 0-7156-2194-7}}. * {{Citation | last = Hupp | first = Otto | authorlink = Otto Hupp | contribution = Die Prüfeninger Weiheinschrift von 1119 | title = Studien aus Kunst und Geschichte, Festschrift für Friedrich Schneider | year = 1906 | publisher = Herder | location = Freiburg i. Br. | language = German}}. * {{Citation | title = About Face: Reviving the Rules of Typography| last= Jury| first= David| year = 2004 | publisher = Rotovision | location = [[Switzerland|CH]] |isbn= 2-88046-798-5}}, 159 pp. * {{Citation |title= 2011 Classic Specialized Catalogue of Stamps & Cover 1840–1940|edition= 17 | editor-first =James E | editor-last = Kloetzel|year=2010|publisher=Scott | location =Sidney, [[Ohio|OH]] |isbn=0-89487-455-1|page= 34A}}. * {{Citation | last = Koch | first = Walter | title = Literaturbericht zur mittelalterlichen und neuzeitlichen Epigraphik (1985–1991) | series = [[Monumenta Germaniae Historica]]: Hilfsmittel | volume = 14 | year = 1994 | location = München | isbn = 978-3-88612-114-4 | page = 213 | language = German}}. * {{Citation | last = Lanciani | first = R | title = Topografia di Roma antica. I commentarii di Frontino intorno le acque e gli acquedotti. Silloge epigrafica aquaria | trans_title = Topography of ancient Rome. The commentaries of Frontini around the waters and the aquaducts | journal = Memorie della Reale Accademia dei Lincei | series = III | volume = IV | origyear = Classe di Scienze Morali, Rom 1881 | publisher = Quasar | year = 1975 | pages = 215–616 | language = Italian}}. * {{Citation | first = Alexander | last = Lawson | title = [[Anatomy of a Typeface]] | year = 1990 | ISBN = 978-0-87923-333-4}}, devotes entire chapters to the development and uses of individual or small groupings of typefaces. * {{Citation | last = Lehmann-Haupt | first = Hellmut | title = Englische Holzstempelalphabete des XIII. Jahrhunderts | journal = [[Gutenberg-Jahrbuch]] | pages = 93–97 | year = 1940 | language = German}}. * {{Citation | last = Lipinsky | first = Angelo | title = La pala argentea del Patriarca Pellegrino nella Collegiata di Cividale e le sue iscrizioni con caratteri mobili | journal = Ateneo Veneto | volume = 24 | pages = 75–80 | year = 1986 | language = Italian}}. * {{Citation | last = Man | first = John | authorlink = John Man (author) | title = The Gutenberg Revolution: The Story of a Genius and an Invention that Changed the World | publisher = Headline Review | place = London | year = 2002 | isbn = 978-0-7472-4504-9}}. * {{Citation | last = Martínez de Sousa | first = José | title = Manual de estilo de la lengua española | trans_title = Style manual of the Spanish language | edition = 3.ª | place = Gijón | publisher = Trea | year = 2007 | language = es}}. * {{Citation | last = Martínez de Sousa | first = José | title = Ortografía y ortotipografía del español actual | trans_title = Orthography and orthotypography of current Spanish | edition = 2.ª | place = Gijón | publisher = Trea | year = 2008 | language = es | author-mask = 3}}. * {{Citation | last = McLuhan | first = Marshall | authorlink = Marshall McLuhan | title = The Gutenberg Galaxy: The Making of Typographic Man | publisher = University of Toronto Press | edition = 1st | year = 1962 | isbn = 978-0-8020-6041-9}}. * {{Citation | last1 = Mestres | first1 = Josep M | last2 = Costa | first2 = Joan | last3 = Oliva | first3 = Mireia | last4 = Fité | first4 = Ricard | title = Manual d'estil. La redacció i l'edició de textos | trans_title = Style manual. The redaction & edition of texts | edition = 4a. rev. i ampl. | place = Vic/Barcelona | publisher = Eumo/UB/UPF/Rosa Sensat | year = 2009 | language = Catalan}}. * {{Citation | last = Pace | first = Pietrantonio | title = Gli acquedotti di Roma e il Aquaeductu di Frontino | trans_title = The aquaducts of Rome and the aquaduct of Frontino | edition = 2nd | place = Rome | language = Italian | publisher = Art Studio S. Eligio | year = 1986}}. * {{Citation | contribution = Improving the Tool | first = Hrant H | last = Papazian | editor-last = Swanson | editor-first = Gunnar | title = Graphic Design and Reading: explorations of an uneasy relationship | year = 2000 | publisher = Allworth Press | place = New York | ISBN = 1-58115-063-6}}. * {{Citation | last = Pipes | first = Alan | title = Production For Graphic Designers | edition = 2nd | publisher = [[Prentice Hall]] | year = 1997}}. * {{Citation | last1 = Pujol | first1 = JM | last2 = i Solà | first2 = Joan | title = Ortotipografia. Manual de l'author, l'autoeditor i el dissenyador gràfic | trans_title = Orthotypography. Manual of the authors, the self-editor and the graphic designer | edition = 2a rev | place = Barcelona | publisher = Columna | year = 2000 | language = Catalan}}. * {{Citation | title = Legibility of Type | first = Linda | last = Reynolds | year = 1988 | magazine = [[Baseline (magazine)|Baseline]] | volume = 10}}. * {{Citation | title = The Phaistos disk| first= Benjamin| last= Schwartz| journal= [[Journal of Near Eastern Studies]] | volume = 18|issue= 2|year= 1959|pages= 105–12 |doi= 10.1086/371517}}. * {{Citation | last = Swanson | first = Gunnar | title = Graphic Design and Reading: explorations of an uneasy relationship | year = 2000 | publisher = Allworth Press | place = New York | ISBN = 1-58115-063-6}}. * {{Citation | author-link = Walter Tracy| last = Tracy | first = Walter | title = Letters of Credit | year =1986 | publisher = Gordon Fraser}}. * {{Citation | author-link = Jan Tschichold| last = Tschichold | first = Jan | year = 1991 | title = The Form of the Book: Essays on the Morality of Good Design | place = Vancouver | publisher = Hartley & Marks | ISBN = 978-0-88179-034-4}}. A comprehensive collection of essays on the typographic art. A more classic companion to {{Harvnb | Bringhust | 2002}}. * {{Citation | contribution = The Crystal Goblet, or Printing Should Be Invisible | first = Beatrice | last = Warde | editor-last = Swanson | editor-first = Gunnar | title = Graphic Design and Reading: explorations of an uneasy relationship | year = 2000 | publisher = Allworth Press | place = New York | ISBN = 1-58115-063-6}}. * {{Citation | last = White | first = Alex W | year = 1999 | title = Type in Use – Effective typography for electronic publishing | edition = 2.0 | publisher = [[W.W. Norton & Company|WW Norton & Co]] | place = New York | ISBN = 0-393-73034-4 | format = pbk}}. * {{Citation | title = {{lang|fr|Lexique des règles typographiques en usage à l'Imprimerie nationale}} | trans_title = Lexic of the typographic rules used at the National press | publisher = {{lang-fr |Imprimerie nationale}} | year = 2002 | ISBN = 2-7433-0482-0 | language = French}}. {{Refend}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category}} {{Wiktionary|typography}} <!-- Please help keep this section short and simple. Do not add links to free font sites, commercial font vendors, websites of commercial graphic designers or typographers. For details read Wikipedia's policy on spam and external links. Only include sites that add significantly to the article. Only the best sites with the most relevant content of highest quality with minimum commercial content will be retained. Sites like Microsoft Typography, Typophile.com, Planet typography, and the articles at Logorange are excepted by the significance of their content on typography. Thanks!--> * [http://www.aiga.org/content.cfm/search?topicAlias=typography എ.ഐ.ജി.എ. ടൈപ്പോഗ്രാഫി]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100703012212/http://www.aiga.org/content.cfm/search?TopicAlias=typography |date=2010-07-03 }} – ടൈപ്പോഗ്രാഫി സംബന്ധിച്ച ആർട്ടിക്കിളുകളും അഭിമുഖങ്ങളും -എ.ഐ.ജി.എ.സ് വോയ്സ് സെക്ഷൻ. * [http://www.inspireyourway.com/ ഇൻസ്പയർയുവർവേ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - ഇടയ്ക്കിടെ ടൈപ്പോഗ്രാഫി സംബന്ധിച്ച ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ഓൺലൈൻ മാഗസിൻ * [http://www.decodeunicode.org/ ഡികോഡ് യൂണികോഡ്] – 98,884 യൂണികോഡ് കാരക്ടറുകളുള്ള വിക്കി. * [http://www.typeculture.com/academic_resource/ ടൈപ്പ് കൾച്ചർ അക്കാദമിക് റിസോഴ്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100412060139/http://www.typeculture.com/academic_resource/ |date=2010-04-12 }} – വിദ്യാഭ്യാസപരമായ വിവരങ്ങൾ. ടൈപ്പോഗ്രാഫി സംബന്ധിച്ച ഡോക്യുമെന്ററി വീഡിയോകൾEducational resources, including documentary videos about typography. * [http://www.typedesk.com/ ടൈപ്പ് ഡെസ്ക്] – ടൈപ്പോഗ്രാഫിയും ഗ്രാഫിക് കമ്യൂണിക്കേഷനും സംബന്ധിച്ച ഓൺലൈൻ ജേണൽ. * [[:Category:Typographical symbols|സിംബലുകൾ]] – ടൈപ്പോഗ്രാഫി സംബന്ധിച്ച സിംബലുകൾ {{-}} {{Typography terms}} {{Design}} [[വർഗ്ഗം:അച്ചടിവിദ്യ]] [[വർഗ്ഗം:രൂപകൽപന]] n6jsdn181ct3frxq3ywomqxuf0xfayn 0 254149 4631021 4605958 2026-06-18T07:35:22Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631021 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Amar Bose}} {{Infobox person |birth_name = അമർ ഗോപാൽ ബോസ് | image = Amar Bose.jpg | caption = | birth_date = {{birth date|mf=yes|1929|11|2}} | death_date = {{death date and age|mf=yes|2013|07|12|1929|11|2}} | birth_place = [[Philadelphia]], [[Pennsylvania]], [[United States|U.S.]] | death_place = [[Wayland, Massachusetts]], U.S. | occupation = Founder and Chairman of [[Bose Corporation]] | spouse = Prema Bose (divorced), Ursula Boltzhauser | children = [[Vanu Bose]] <br> [[Maya Bose]] | alma_mater = [[Massachusetts Institute of Technology]] | website = | signature = }} ശബ്ദസാങ്കേതിക രംഗത്തെ വിദഗ്ദ്ധനും അദ്ധ്യാപകനുമായിരുന്നു '''അമർ ഗോപാൽ ബോസ്''' (2 നവംബർ 1929 - 12 ജൂലൈ 2013). ജനപ്രീതിയാർജിച്ച സ്പീക്കറുകളും മ്യൂസിക് സിസ്റ്റവും നിർമ്മിക്കുന്ന ബോസ് കോർപ്പറേഷൻ എന്ന സ്ഥാപനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനാണ്. ==ജീവിതരേഖ== ബംഗാളിലെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയായിരുന്ന നോനി ഗോപാൽ വർമ്മയുടെ മകനായി [[ഫിലാഡെൽഫിയ|ഫിലാഡൽഫിയ]]യിൽ ജനിച്ചു. ഇലക്‌ട്രോണിക്‌സ് എൻജിനീയറിങ്ങിൽ ബിരുദം നേടി. [[മസ്സാചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി|മസ്സാചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്‌നോളജിയിൽ]] അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ ആയിരുന്നു. [[1964]]- ൽ ബോസ് കോർപ്പറേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു. ==സംഭാവനകൾ== കാൽ നൂറ്റാണ്ടോളം വിപണിയിൽ അജയ്യമായി തുടർന്ന '901 ഡയറക്ട് റിഫ്‌ളക്ടിങ് സ്​പീക്കർ' സംവിധാനം 1968-ൽ അവതരിപ്പിച്ചു. ബോസ് വേവ് റേഡിയോ, ഹെഡ്‌ഫോൺ എന്നിവയും ഏറെ ശ്രദ്ധപിടിച്ചുപറ്റി. മെഴ്സിഡസും പേർഷെയുംപോലുള്ള വൻകിട കാറുകളിൽ ബോസ് കമ്പനിയുടെ സ്റ്റീരിയോയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.<ref>{{cite news|title=ബോസ് ഓഡിയോസ് ഉടമ അമർബോസ് അന്തരിച്ചു|url=http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=325258|accessdate=2013 ജൂലൈ 14|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=2013 ജൂലൈ 14}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2011-ൽ ബോസ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഭൂരിഭാഗം ഓഹരികളും കൈമാറ്റംചെയ്യാൻ പാടില്ലെന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ മസാച്യുസെറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റിയൂട്ട് ഓഫ് ടെക്‌നോളജിക്ക് കൈമാറി.<ref>{{cite news|title=ബോസ് കോർപ്പറേഷൻ സ്ഥാപകൻ അമർ ജി. ബോസ് അന്തരിച്ചു|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2391133/2013-07-14/world|accessdate=2013 ജൂലൈ 14|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013 ജൂലൈ 14|archive-date=2013-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20130714181951/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2391133/2013-07-14/world|url-status=dead}}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * ഫെല്ലോ, [[IEEE]], 1972 - ലൗഡ് സ്പീക്കർ ഡിസൈനിംഗിലെ മൗലിക സംഭാവനകൾക്ക് * ആഡിയോ എഞ്ചിനീയറിംഗ് സൊസൈറ്റിയിലെ വിശിഷ്ടാംഗത്വം, 1985. ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== * [http://www.calcuttaweb.com/nri/Amar_Gopal_Bose.shtml Short biography of Amar Gopal Bose] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031210192310/http://calcuttaweb.com/nri/Amar_Gopal_Bose.shtml |date=2003-12-10 }} * [http://web.mit.edu/invent/iow/bose.html Bose at MIT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030819065422/http://web.mit.edu/invent/iow/bose.html |date=2003-08-19 }} * [http://dspace.mit.edu/bitstream/handle/1721.1/38918/148082096-MIT.pdf?sequence=2 Doctoral Thesis] * [http://www.siliconeer.com/past_issues/2005/january2005.html Bose Breakthrough: Electromagnetic Auto Suspension] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210211025613/https://www.siliconeer.com/past_issues/2005/january2005.html |date=2021-02-11 }} * [http://www.bose.com/controller?event=VIEW_STATIC_PAGE_EVENT&url=/about/history/index.jsp A History of Bose] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130325233308/http://www.bose.com/controller?event=view_static_page_event&url=/about/history/index.jsp |date=2013-03-25 }} * [https://web.archive.org/web/20061217074642/http://www.discover.com/issues/oct-04/departments/discover-dialogue/ Discover Dialogue: Amar G. Bose] * [https://web.archive.org/web/20130101014631/http://www.wired.com/techbiz/people/news/2007/10/bose_qa Bose Founder Discusses Audio Perfection and Digital Music] * {{MathGenealogy |id=82828 |title=Amar Gopal Bose}} * [http://www.reflections-shivanand.blogspot.com/2007/07/amar-bose-portrait.html ''Business India'' -Interview; July; 2007] {{Bose}} [[വർഗ്ഗം:ശബ്ദസാങ്കേതികവിദ്യാ വിദഗ്ദ്ധർ]] [[വർഗ്ഗം:1929-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2013-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 12-ന് മരിച്ചവർ]] 6s1hpduyt7jes7pm3jmw9on1mm7jcya 0 257374 4630950 4574480 2026-06-17T20:18:20Z Saul0fTarsus 6737 /* അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ */ 4630950 wikitext text/x-wiki {{PU|Sreeja}} ഒരു [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]] [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്ര]] [[അഭിനേതാവ്|അഭിനേത്രിയും]] ഗായികയുമാണ്''' ശ്രീജ'''.<ref>{{Cite web |url=http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=actors&artist=Sreeja |title=മലയാള സംഗീതം - ശ്രീജ |access-date=2013-08-11 |archive-date=2013-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131009023312/http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=actors&artist=Sreeja |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.malayalachalachithram.com/movieslist.php?a=1453 മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം - ശ്രീജ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ]</ref> ==ജീവിതരേഖ== നാടക അഭിനേതാക്കളായ ഉഷ, ശ്രീധരൻ ദമ്പതികളുടെ മകളായാണ് ശ്രീജ ജനിച്ചത്. ചില നാടകങ്ങളിൽ മാതാപിതാക്കൾക്കൊപ്പം ശ്രീജ അഭിനയിച്ചിരുന്നു. ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ നിധി എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബാലതാരമായി ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചു.<ref name=deepika1>{{cite news|title=ഓർമകളിലെ നായികമാർ/ഷിജീഷ് നടുവണ്ണൂർ|url=http://malayalam.deepikaglobal.com/feature/Feature_Details.aspx?newscode=6950&feature_cat=cat19|accessdate=2013 ഓഗസ്റ്റ് 12|newspaper=ദീപിക|date=2013 ഓഗസ്റ്റ് 12|archive-date=2013-08-11|archive-url=https://archive.today/20130811143311/http://malayalam.deepikaglobal.com/feature/Feature_Details.aspx?newscode=6950&feature_cat=cat19|url-status=bot: unknown}}</ref> 1989-ൽ ചാണക്യൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ കമലഹാസന്റെ പെങ്ങളായും മഴവിൽക്കാവടി എന്ന ചിത്രത്തിൽ ജയറാമിന്റെ പെങ്ങളായും അഭിനയിച്ചു. ജഗതി ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത [[അന്നക്കുട്ടീ കോടമ്പാക്കം വിളിക്കുന്നു]] എന്ന ചിത്രത്തിലാണ് ആദ്യമായി നായികയായി അഭിനയിച്ചത്.<ref name=deepika1/>. പിന്നീട് [[ചെറിയ ലോകവും വലിയ മനുഷ്യരും]], [[കാഴ്ചയ്ക്കപ്പുറം]] എന്ന ചിത്രങ്ങളിൽ മുകേഷിന്റെ നായികയായും, ഇന്ദ്രജാലത്തിൽ മോഹൻലാലിന്റെ നായികയായും അഭിനയിച്ചു. 1990-കളുടെ ആരംഭത്തിൽ ''തയ്യൽക്കാരൻ'' തുടങ്ങിയ തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നുള്ള സന്താനപാണ്ഡ്യനെ വിവാഹം ചെയ്തു.<ref name=deepika1/> ==അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== {| class="wikitable sortable" |- ! Year !! Title !! Role !! class="unsortable" | Notes |- | 1982|| ''നിധി '' || || ബാലനടി |- | 1985 || ''[[മുത്താരംകുന്ന് പി.ഒ.]]'' || || |- | 1987 || ''[[ഒരു മേയ്മാസപ്പുലരിയിൽ]]'' || || |- | 1988 || ''Ormayil Oru Maninaadam'' || || |- | rowspan=4 | 1989 || ''അന്നക്കുട്ടീ കോടമ്പാക്കം വിളിക്കുന്നു'' || Annakutty || |- | ''[[മഴവിൽക്കാവടി]]'' || Vilasini || |- | ''[[ചാണക്യൻ (ചലച്ചിത്രം)|Chanakyan]]'' || Johnson's sister || |- | ''[[Jagratha]]'' || Vandana || |- | rowspan=5 | 1990 || ''[[ഡോക്ടർ പശുപതി]]'' || Usha || |- | ''[[ഇന്ദ്രജാലം]]'' || Vinu || |- | ''[[ചാമ്പ്യൻ തോമസ്]]'' || Selin || |- | ''[[Mounam Sammadham]]'' || Vijayalakshmi || [[Tamil language|Tamil film]] |- | ''[[ചെറിയ ലോകവും വലിയ മനുഷ്യരും]]'' || Neethu || |- | rowspan=6 | 1991 || ''[[Cheran Pandiyan]]''|| Vennila || തമിഴ്‌ |- | ''[[MGR Nagaril]]'' || Sr. Josephine/Ruby Philp|| തമിഴ്‌ |- | ''[[തയ്യൽക്കാരൻ ]]'' || Omana || തമിഴ്‌ |- | ''ദൈവസഹായം ലക്കി സെന്റർ'' || Shalini || |- | ''[[കുറ്റപത്രം]]'' || Sherley || |- | ''[[Ezhunnallathu]]'' || Asha || |- | rowspan=2 | 1992 || ''Kaazhchakkappuram'' || Soudamini || |- | ''[[Mudhal Kural]]'' || Rekha || Tamil film |- | rowspan=2 | 1993|| ''[[Ghoshayaathra]]'' || Safiya || |- | ''[[Thanga Pappa]]'' || Thulasi || Tamil film |- | rowspan=3 | 1994 || ''[[Purushanai Kaikulla Poottukanum]]'' || Chithra || Tamil film |- | ''[[Sevvanthi]]'' || Sevvanthi || Tamil film |- | ''[[En Rajangam]]'' || Kalyani || Tamil film |- |} ==അവലംബം== {{RL}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] mb0rq0ogdojdb5oocjr4dq5h3qbcrv8 0 258514 4630922 3628361 2026-06-17T16:00:32Z ~2026-35569-83 219418 /* */ 4630922 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|King Fahd Causeway}} {{Infobox Bridge |bridge_name = '''കിങ് ഫഹദ് കോസ്‌വേ'''<br />'''جسر الملك فهد''' |image = King Fahd causeway satellite.png |image_size = 256px |caption = കിങ് ഫഹദ് കോസ്‌വേയുടെ ബഹിരാകാശത്തുനിന്നുള്ള കാഴ്ച |official_name = കിങ് ഫഹദ് കോസ്‌വേ |also_known_as = Bahrain Bridge, Causeway |carries = [[Motor vehicle]]s |crosses = [[Gulf of Bahrain]] |locale = {{flag|Bahrain}},<br>{{flag|Saudi Arabia}} |maint = King Fahd Causeway Authority |id = |design = |mainspan = |length = {{convert|25|km|mi|0|abbr=on}} |width = {{convert|23|m|ft|0|abbr=on}} |clearance= |below = |traffic = |open = 12 November 1986 |closed = |toll = [[Saudi riyal|SAR]] 20 (Small Vehicles)<br /> SAR 30 (Light Trucks & Small Bus) <br /> SAR 50 (Large Buses) <br /> SAR 3 per ton (Trucks) |map_cue = |map_image= |map_text = |map_width= |coordinates = {{coord|26|10|57|N|50|20|09|E|display=inline,title}} |lat = |long = |website = [http://www.kfca.com.sa www.kfca.com.sa] }} [[Image:KingFahdCauseway01.jpg|thumb|256px|കിഴക്കു ദിക്കിലേക്കുള്ള കോസ്‍വേയുടെ ദൃശ്യം.]] [[ബഹ്റൈൻ|ബഹ്റൈനെയും]] [[സൗദി അറേബ്യ]]യെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കടൽച്ചിറയാണ് [[കിങ് ഫഹദ് കോസ്‌വേ]]<ref name=history>{{Cite web |url=http://www.kfca.com.sa/about_his.htm |title=King Fahd Causeway Authority: History |access-date=2009-10-26 |archive-date=2009-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091026073246/http://www.kfca.com.sa/about_his.htm |url-status=live }}</ref>. നാലുവരിപ്പാതയും ഒട്ടേറെ പാലങ്ങളുമടങ്ങുന്ന ഈ പദ്ധതിക്ക് മുഴുവൻ പണവും മുടക്കിയത് സൗദി അറേബ്യയാണ്. സൗദിയിലെ ചേർന്ന് തറക്കല്ലിട്ട പദ്ധതി അമ്പരിപ്പിക്കുന്ന വേഗത്തിലാണ് പൂർത്തിയായത്. കോസ്‌വേയ്ക്ക് രണ്ടു ഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഖൊബാറിൽ നിന്ന് ബഹ്റൈനിലെ [[ഉം അൽ നാസൻ ദ്വീപ്|ഉം അൽ നാസൻ ദ്വീപു]]വരെയുള്ള നീണ്ട പാലവും ഉം അൽ നാസനിൽ നിന്ന് ബഹ്റൈനിലേക്കുള്ള ചെറിയ പാലവും. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:നിർമ്മിതികൾ]] 6skek6af97her2e0xrvky3yl2eham7z 0 273691 4630966 3968744 2026-06-17T22:11:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630966 wikitext text/x-wiki {{PU|Holy Hell}} {{Infobox Book | <!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books --> | name = ഹോളി ഹെൽ: എ മെമ്മ്വാർ ഓഫ് ഫെയ്ത്ത്, ഡിവോഷൻ ആൻഡ് പ്യൂർ മാഡ്നെസ് | title_orig = | translator = | image =[[പ്രമാണം:HolyHellMemoir.jpg|150px]] | author = [[ഗെയ്ൽ ട്രെഡ്വെൽ]] | cover_artist = | country = ഓസ്ട്രേലിയ | language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]] | series = | genre = അനുഭവക്കുറിപ്പ് | publisher = വാറ്റിൽ ട്രീ പ്രെസ്സ് | release_date = 2013 ഒക്റ്റോബർ 22 | media_type = | isbn = 978-0989679404 | oclc= | preceded_by = | followed_by = }} [[അമൃതാനന്ദമയി]]യെപ്പറ്റി രചിക്കപ്പെട്ട പുസ്തകമാണ് '''ഹോളി ഹെൽ: എ മെമയിർ ഓഫ് ഫെയ്ത്ത്, ഡിവോഷൻ ആൻഡ് പ്യൂർ മാഡ്നെസ് (വിശുദ്ധ നരകം: വിശ്വാസത്തിന്റെയും ആരാധനയുടെയും ശുദ്ധഭ്രാന്തിന്റെയും ഓർമക്കുറിപ്പ്)'''.<ref name="തമസോമ">[https://archive.today/20140222160855/http://www.thamasoma.com/news.php?news_cat_id=4&news_id=2043 വിശുദ്ധ നരകം: വിശ്വാസത്തിന്റെയും ആരാധനയുടെയും ശുദ്ധഭ്രാന്തിന്റെയും ഓർമക്കുറിപ്പ്': മലയാള പരിഭാഷ].</ref> അടുത്ത അനുയായികളുമായി [[അമൃതാനന്ദമയി|അമൃതാനന്ദമയിക്ക്]] [[ലൈംഗിക ബന്ധം|ലൈംഗികബന്ധമുണ്ടെന്ന]] ആരോപണം <ref name="സിറാജ്">[http://www.sirajlive.com/2014/02/22/88114.html ‘വിശുദ്ധ നരക’വും ഉത്തരം തേടുന്ന ആ ചോദ്യവും സ്വാമി വിശ്വഭദ്രാനന്ദ ശക്തിബോധി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302080504/http://www.sirajlive.com/2014/02/22/88114.html |date=2014-03-02 }}.</ref> മുതൽ അവരിൽ നിന്ന് [[ലൈംഗിക രോഗം]] പിടിപെട്ടതായി ഒരാൾ പറഞ്ഞു{{തെളിവ്}} എന്ന ആരോപണം വരെ ഈ കൃതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[ഓസ്ട്രേലിയ]]ക്കാരിയായ [[ഗെയ്ൽ ട്രെഡ്വെൽ |ഗെയിൽ ട്രെഡ്‌വെൽ]] ആണ് രചയിതാവ്. അമൃതാനന്ദമയിയുടെ പഴയ ശിഷ്യയായിരുന്ന [[ഗെയ്ൽ ട്രെഡ്വെൽ]] '''ഗായത്രി''' എന്ന പേരു സ്വീകരിച്ച് 20 വർഷം ആശ്രമവാസിയായി കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഈ കാലഘട്ടമാണ് ഈ ഗ്രന്ഥത്തിലെ പ്രതിപാദ്യവിഷയം.<ref name="madhyamam-ക">{{cite news|title=അമൃതാനന്ദമയി മഠം: ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്ന വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ|url=http://www.madhyamam.com/news/271884/140218|accessdate=2014 Feb 18|newspaper=Madhyamam|date=2014 Feb 18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140218114204/http://www.madhyamam.com/news/271884/140218|archivedate=2014-02-18 11:42:04|language=Malayalam|format=Article}}</ref><ref name="gailtredwel-ക">[http://gailtredwell.com Gail Tredwell's website]</ref><ref name="madhyamam-ഖ">{{cite news|title=അമൃതാനന്ദമയിക്കെതിരെ മുൻ ശിഷ്യയുടെ പുസ്തകം|url=http://www.madhyamam.com/news/271767/140218|accessdate=2014 Feb 18|newspaper=Madhyamam|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140218121548/http://www.madhyamam.com/news/271767/140218|archivedate=2014-02-18 12:15:48|language=Malayalam}}</ref>ഈ ആരോപണങ്ങൾ അവിശ്വസിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് അമൃതാനന്ദമയിയുടെ ജീവചരിത്രകാരനായ പ്രഫ. എം. രാമകൃഷ്ണൻ നായർ പ്രസ്താവിച്ചിരുന്നു.<ref name="test-2">[https://web.archive.org/web/20140301191718/http://www.madhyamam.com/news/272406/140221 ‘വിശുദ്ധ നരകം‘: ആരോപണങ്ങളെ അവിശ്വസിക്കേണ്ടെന്ന് അമ്മയുടെ ജീവചരിത്രകാരൻ].</ref> ഈ ഗ്രന്ഥം വലിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് കാരണമായി.<ref name="സിറാജ്"/><ref name="മെട്രോ">https://web.archive.org/web/20140223130413/http://www.metrovaartha.com/2014/02/20172331/20140220AMRUTHA.html വിശുദ്ധ നരകം: അന്വേഷണം വേണമെന്നു ശശീന്ദ്രൻ ,ജാഗ്രത പാലിക്കണമെന്നു ബൽറാം].</ref> ലേഖിക മൂന്നു തവണ മാതാ അമൃതാനന്ദമയിയെ വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു എന്ന് ആശ്രമത്തിലെ മറ്റൊരു ശിഷ്യയായ ബ്രഹ്മചാരിണി ലക്ഷ്മി ആരോപിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name="മംഗളം">[https://web.archive.org/web/20140226122134/http://www.mangalam.com/ipad/print-edition/keralam/151759 'വിശുദ്ധ നരകം' എഴുതിയ ഗെയ്‌ലിനെതിരേ വിദേശ സന്യാസിനി: വള്ളം മറിച്ചും വിഷക്കൂണു നൽകിയും ഗെയ്‌ൽ അമ്മയെ കൊലപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു], additional text.</ref> ഗ്രന്ഥം പിടിച്ചെടുക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകപ്പെടുകയുണ്ടായി.<ref name="test-1">[https://archive.today/20140222161918/http://keralaonlinenews.com/complaint-against-holy-hell-book-malayalam-news-70481.html/ കേരള ഓൺലൈൻ ന്യൂസ്]</ref> ==അവലംബം== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം]] [[വർഗ്ഗം:വിവാദ പുസ്തകങ്ങൾ]] iw6raz9v1d16qwciukcu68452082ae0 0 275519 4631074 3789063 2026-06-18T11:50:11Z Sreehari lijinas 209493 /* കൃതികൾ */ 4631074 wikitext text/x-wiki [[ചരകസംഹിത]], ''ചരകപൈതൃകം'' എന്ന ശീർഷകത്തിൽ മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തത് '''മുത്തുലക്ഷ്മി''' ആണ്<ref name="അക്കാദമി"/>. ഈ വിവർത്തനത്തിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] 2008-ലെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref name='"മാതൃഭൂമി23"'/><ref name="അക്കാദമി">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/AWARD%20-%202008%20matter.pdf കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമി]</ref> ==ജീവിതരേഖ== ആയുർവേദാചാര്യൻ വൈദ്യഭൂഷണം [[രാഘവൻ തിരുമുൽപ്പാട്‌|കെ. രാഘവൻ തിരുമുല്പാടിന്റെയും]] കോയിക്കൽ വിശാലാക്ഷി തമ്പുരാട്ടിയുടെയും മകളാണ്. ശ്രീശങ്കരാചാര്യ സംസ്‌കൃതസർവകലാശാലയുടെ തിരുവനന്തപുരം കേന്ദ്രത്തിലെ അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറാണ്.<ref>{{cite web|title=രാഘവൻ തിരുമുല്‌പാട് ഓർമയായി|url=http://www.mathrubhumi.com/static/others/newspecial/index.php?id=141542&cat=691|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=10 ഓഗസ്റ്റ് 2014|archive-date=2014-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809191509/http://www.mathrubhumi.com/static/others/newspecial/index.php?id=141542&cat=691|url-status=dead}}</ref> ==കൃതികൾ== *''[[ചരകപൈതൃകം]]'' == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * [[വിവർത്തനം|വിവർത്തനത്തിനുള്ള]] [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമീ പുരസ്കാരം]] - [[ചരകപൈതൃകം]] == അവലംബം == {{reflist|refs= <ref name='"മാതൃഭൂമി23"'>{{cite web|title=വില്പനയ്ക്ക് വെയ്ക്കാത്ത ദർശനം|url=http://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/1382572-local_news-thrissur-%E0%B4%97%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|publisher=മാതൃഭൂമി|accessdate=2014 മാർച്ച് 14|archive-date=2014-03-14|archive-url=https://archive.today/20140314160446/http://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/1382572-local_news-thrissur-%E0%B4%97%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D.html|url-status=dead}}</ref> }} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Wikisource|ചരകസംഹിത}} {{Kerala-writer-stub}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം വിവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:വിവർത്തനത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] p8w1bhscazavs8gl41ydi27uqjpk5pr 0 281689 4630955 4092776 2026-06-17T20:44:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630955 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Juan Manuel Santos}} {{Infobox Officeholder |honorific-prefix = [[The Most Excellent]] |name = Juan Manuel Santos Calderón |image = Juan Manuel Santos and Lula (cropped).jpg |caption = Santos in 2010. |order = [[List of Presidents of Colombia|32nd]] |office = President of Colombia |vicepresident = [[Angelino Garzón]]<br>[[Germán Vargas Lleras|Germán Vargas]] (elect) |term_start = {{start date|2010|08|07|df=yes}} |term_end = |predecessor = [[Álvaro Uribe Vélez]] |successor = |order2 = |office2 = [[Minister of National Defence of Colombia|Minister of National Defence]] |president2 = [[Álvaro Uribe Vélez]] |term_start2 = {{start date|2006|07|19|df=yes}} |term_end2 = {{end date|2009|05|18|df=yes}} |predecessor2 = [[Camilo Ospina Bernal]] |successor2 = [[Freddy Padilla de León]] {{small|(Acting)}} |order3 = |office3 = [[Minister of Finance and Public Credit of Colombia|Minister of Finance and Public Credit]] |president3 = [[Andrés Pastrana Arango]] |term_start3 = {{start date|2000|07|18|df=yes}} |term_end3 = {{end date|2002|08|07|df=yes}} |predecessor3 = [[Juan Camilo Restrepo Salazar]] |successor3 = Roberto Junguito Bonnet |order4 = |office4 = [[Minister of Foreign Trade of Colombia|Minister of Foreign Trade]] |president4 = [[César Gaviria Trujillo]] |term_start4 = {{start date|1991|11|18|df=yes}} |term_end4 = {{end date|1994|08|07|df=yes}} |predecessor4 = ''Position established'' |successor4 = Daniel Mazuera Gómez |birth_date = {{birth date and age|1951|8|10|df=y}} |birth_place = [[Bogotá, D.C.]], [[Colombia]] |death_date = |death_place = |party = [[Social Party of National Unity]] {{nowrap|{{small|(2005-present)}}}} |otherparty = [[Colombian Liberal Party|Liberal]] {{small|(1990-2005)}} |spouse = {{Plainlist| *Silvia Amaya Londoño<br>{{small|(Divorced)}} *{{nowrap|[[María Clemencia Rodríguez Múnera|María Clemencia Rodríguez]]}} {{small|(1987—present)}} }} |children = {{Plainlist| *Martín Santos Rodríguez *María Antonia Santos Rodríguez *Esteban Santos Rodríguez }} |alma_mater = {{Plainlist| *[[University of Kansas|University of Kansas, Lawrence]] {{nowrap|{{small|([[B.A.]], 1973)}}}} *[[London School of Economics]] {{nowrap|{{small|([[M.A.]], 1975)}}}} *[[Harvard Kennedy School]] {{nowrap|{{small|([[Master in Public Administration|M.P.A.]], 1988)}}}} }} |profession = [[Economist]] |residence = [[Casa de Nariño|Palace of Nariño]] {{small|(Official)}} |religion = [[Roman Catholic]] |signature = Juan Manuel Santos Signature.svg }} [[കൊളംബിയ|കൊളംബിയൻ]] പ്രസിഡന്റാണ് '''ഹുവാൻ കാർലോസ് സാന്റോസ്'''(ജനനം : 10 ആഗസ്റ്റ് 1951). രാജ്യത്ത് അരനൂറ്റാണ്ട് നീണ്ടുനിന്ന ആഭ്യന്തര കലാപം അവസാനിപ്പിക്കാൻ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് 2016 ലെ സമാധാനത്തിനുള്ള നോബേൽ പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചു.<ref>http://www.mathrubhumi.com/news/world/nobel-price-for-peace-juan-manuel-santos-malayalam-news-1.1410674</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[file:344864k.jpg|thumb|Minister Santos with his counterpart, [[U.S. Secretary of Defence]] [[Robert Gates]], during a visit to the [[Pentagon]] in 2008.]] മുൻ പ്രസിഡന്റായ [[അൽവാരോ യൂറിബ് വെലെസ്]] മന്ത്രി സഭയിലെ പ്രതിരോധ മന്ത്രിയായിരുന്നു. 2010 ൽ പ്രസിഡന്റായി. തീവ്രനയങ്ങളുപേക്ഷിച്ച് ഇടതുപക്ഷ ഗ്രൂപ്പായ ഫാർക് (റെവലൂഷണറി ആംഡ് ഫോഴ്‌സസ് ഓഫ് കൊളംബിയ പീപ്പിൾ ആർമി) വിമതരുമായി ചർച്ച തുടങ്ങിയത് ഭിന്നതയ്ക്കിടയാക്കി. ഇതോടെ യൂറിബ് ഡെമോക്രാറ്റിക് സെന്റർ എന്ന പേരിൽ പുതിയ പാർട്ടിയുണ്ടാക്കി. ഓസ്‌കർ ഇവാൻ സുലുവാഗയെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ==2014 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ്== 2014 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സാന്റോസിന് 51 ശതമാനം വോട്ടുകൾ ലഭിച്ചപ്പോൾ മുഖ്യ എതിരാളിയായ ഓസ്‌കർ ഇവാൻ സുലുഗയ്ക്ക് 45 ശതമാനം വോട്ടുകൾ മാത്രമാണ് ലഭിച്ചത്. ഇടതുപക്ഷ ഗ്രൂപ്പായ ഫാർക് (റെവലൂഷണറി ആംഡ് ഫോഴ്‌സസ് ഓഫ് കൊളംബിയ പീപ്പിൾ ആർമി) വിമതരുമായി സാന്റോസ് നടത്തുന്ന സമാധാന ചർച്ചയ്ക്കുള്ള ജനപിന്തുണയായാണ് സാന്റോസിന്റെ വിജയം വിലയിരുത്തപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web|title=സാന്റോസ് വീണ്ടും കൊളംബിയ പ്രസിഡന്റ്|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=461965|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=16 ജൂൺ 2014|archive-date=2014-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20140616175601/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=461965|url-status=dead}}</ref> ==നോബേൽ പുരസ്‌കാരം== *'''2016''' ലെ സമാധാനത്തിനുള്ള നോബേൽ പുരസ്‌കാരം ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Commons category|Juan Manuel Santos}} *[http://wsp.presidencia.gov.co/Paginas/Presidencia.aspx Presidencia de Colombia] **[http://wsp.presidencia.gov.co/Gobierno/Paginas/JuanManuelSantosCalderon.aspx Biography] *[http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/colombia/juan_manuel_santos_calderon Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141018062120/http://www.cidob.org/es/documentacion/biografias_lideres_politicos/america_del_sur/colombia/juan_manuel_santos_calderon |date=2014-10-18 }} at [[CIDOB Foundation]] *[http://www.banrep.gov.co/junta/jmsc4.htm Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130531194832/http://www.banrep.gov.co/junta/jmsc4.htm |date=2013-05-31 }} at [[Banco de la República]] *{{C-SPAN|juansantos}} *{{NYTtopic|people/s/juan_manuel_santos}} *{{Nndb|910/000246172}} *[http://www.cambio.com.co/paiscambio/10preguntascambio/727/3579303-pag-2_2.html Interview]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130518131936/http://www.cambio.com.co/paiscambio/10preguntascambio/727/3579303-pag-2_2.html |date=2013-05-18 }}, ''Cambio'', 2 November 2008 *[http://www.latinbusinesschronicle.com/app/article.aspx?id=4429 Taking Colombia to the Next Level] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100821153447/http://www.latinbusinesschronicle.com/app/article.aspx?id=4429 |date=2010-08-21 }}, ''[[Latin Business Chronicle]]'', 9 August 2010 {{Authority control |VIAF=46863169|LCCN=n96009966}} {{Heads of state of Colombia}} {{Nobel Peace Prize laureates}} {{2016 Nobel Prize winners}} [[വർഗ്ഗം:കൊളംബിയൻ ഭരണാധികാരികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചവർ]] b2yteijy8bieenza13ahbo1cqcr5hg8 0 281906 4631048 3999365 2026-06-18T09:18:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631048 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Irregular_chess_opening}}{{ഫലകം:അൾജിബ്രിക് നൊട്ടേഷൻ}} പതിവില്ലാത്തതോ അസാധാരണമായതോ ആയ വെളുപ്പിന്റെ ആദ്യ നീക്കത്തോടുകൂടിയ [[ചെസ്സ്]] പ്രാരംഭനീക്കത്തെയാണ് '''അവ്യവസ്ഥിതമായ പ്രാരംഭനീക്കങ്ങൾ''' എന്ന് പറയുന്നത്. ചില പ്രാരംഭനീക്കങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു: *1.[[b:Chess Opening Theory/1. a3|a3]] – [[Anderssen's Opening|ആൻഡേഴ്സ്സൺസ് പ്രാരംഭനീക്കം]] *1.[[b:Chess Opening Theory/1. a4|a4]] – [[Ware Opening|വെർ പ്രാരംഭനീക്കം]] *1.[[b:Chess Opening Theory/1. b4|b4]] – [[Sokolsky Opening|സോകൊല്സ്കി പ്രാരംഭനീക്കം]], പോളിഷ് അഥവാ ഒറാങ്ങ്ഉട്ടാൻ പ്രാരംഭനീക്കം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. *1.[[b:Chess Opening Theory/1. c3|c3]] – [[Saragossa Opening|സരഗോസ്സ പ്രാരംഭനീക്കം]] *1.[[b:Chess Opening Theory/1. d3|d3]] – [[Mieses Opening|മീസെസ് പ്രാരംഭനീക്കം]] *1.[[b:Chess Opening Theory/1. e3|e3]] – [[Van 't Kruijs Opening|വാൻ്റ് ക്രുയിജ്സ് പ്രാരംഭനീക്കം]] *1.[[b:Chess Opening Theory/1. f3|f3]] – [[Barnes Opening|ബാർനെസ് പ്രാരംഭനീക്കം]], ഗെടുല്റ്റ്സ് പ്രാരംഭനീക്കം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. *1.[[b:Chess Opening Theory/1. g4|g4]] – [[Grob's Attack|ഗ്രോബ്സ് ആക്രമണം]] *1.[[b:Chess Opening Theory/1. h3|h3]] – [[Clemenz Opening|ക്ലെമെൻസ് പ്രാരംഭനീക്കം]], അഥവാ ബാസ്മാൻസ് ആക്രമണം *1.[[b:Chess Opening Theory/1. h4|h4]] – [[Desprez Opening|ഡെസ്‌പ്രസ് പ്രാരംഭനീക്കം]], അഥവാ കഡാസ് പ്രാരംഭനീക്കം *1.[[b:Chess Opening Theory/1. Na3|Na3]] – [[Durkin Opening|ഡർകിൻ പ്രാരംഭനീക്കം]], ഡർകിൻസ് ആക്രമണം അഥവാ സോഡിയം ആക്രമണം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. *1.[[b:Chess Opening Theory/1. Nc3|Nc3]] – [[Dunst Opening|ഡൻസ്റ്റ് പ്രാരംഭനീക്കം]] *1.[[b:Chess Opening Theory/1. Nh3|Nh3]] – [[Amar Opening|അമർ പ്രാരംഭനീക്കം]], പാരീസ് പ്രാരംഭനീക്കം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മുകളിൽ നല്കിയിരിക്കുന്ന പ്രാരംഭനീക്കങ്ങളെ [[Encyclopaedia of Chess Openings|ECO]] കോഡ് A00 യ്ക്ക് കീഴിൽ വർഗ്ഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവ്യവസ്ഥിതമല്ലാത്ത പ്രാരംഭനീക്കങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * 1.[[b:Chess Opening Theory/1. e4|e4]] – [[King's Pawn Game]] * 1.[[b:Chess Opening Theory/1. d4|d4]] – [[Queen's Pawn Game]] * 1.[[b:Chess Opening Theory/1. c4|c4]] – [[ഇംഗ്ലീഷ് പ്രാരംഭനീക്കം]] * 1.[[b:Chess Opening Theory/1. Nf3|Nf3]] – [[റെറ്റി ഓപ്പണിംഗ്]] അല്ലെങ്കിൽ [[Zukertort Opening]] * 1.[[b:Chess Opening Theory/1. f4|f4]] – [[Bird's Opening]] * 1.[[b:Chess Opening Theory/1. g3|g3]] – [[Benko's Opening]] * 1.[[b:Chess Opening Theory/1. b3|b3]] – [[Larsen's Opening]] വെളുപ്പ് വ്യവസ്ഥിതമായ പ്രാരംഭനീക്കം കളിക്കുകയും കറുപ്പ് അവ്യവസ്ഥിതമായ രീതിയിൽ പ്രതികരിക്കുകയും ചെയ്താൽ ഈ നീക്കത്തെ A00 ൽ ഉൾപെടുത്താൻ കഴിയില്ല. ഉദാഹരണത്തിന് : 1.[[b:Chess Opening Theory/1. e4|e4]] [[b:Chess Opening Theory/1. e4/1...a6|a6]] എന്നത് B00 ([[King's Pawn Game]]) ആയാണ് ഉൾപെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ==References== *{{cite book | author=Schiller, Eric | title=Unorthodox Chess Openings | publisher=Cardoza | year=2003 | isbn=1-58042-072-9}} *{{cite book | last1=Benjamin | first1=Joel | authorlink1=Joel Benjamin | last2=Schiller | first2=Eric | authorlink2=Eric Schiller | title=Unorthodox Openings | url=https://archive.org/details/unorthodoxopenin0000benj | publisher=[[Macmillan Publishers (United States)|Macmillan Publishing Company]] | year=1987 | isbn=0-02-016590-0}} *{{Cite journal | last = Tamburro|first = Pete |date=August 2009 | title = A Brief Chess Opening Glossary | journal = [[Chess Life]] for Kids | volume = | issue = | pages = 8–9 | doi = | id = | url = | format = | accessdate = }} ==External links== {{wikibooks|Chess Opening Theory}} *[https://web.archive.org/web/20120716181053/http://homepage.ntlworld.com/adam.bozon/unusual.htm Unusual Openings] *[http://www.chessarch.com/library/0000_eco/a00.shtml Chess Archaeology: Openings classified under ECO A00] {{chess}} [[വർഗ്ഗം:ചെസ്സിലെ പ്രാരംഭനീക്കങ്ങൾ]] ld12vv2mpy0sv8yceu0cqwmvx2ftths 0 286546 4631057 4135616 2026-06-18T10:20:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631057 wikitext text/x-wiki {{PU|Armenian language}} {{Infobox language |name = അർമേനിയൻ |nativename = {{lang|hy|հայերեն}} ''ഹേയറൻ'' |pronunciation = {{IPA-hy|hɑjɛˈɾɛn|}} |states = [[Armenian Highland|അർമേനിയൻ ഹൈലാന്റ്]] |speakers = ഉദ്ദേശം 60 ലക്ഷം |ref = e17 |date = 2001 |familycolor = ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ |protoname = [[Proto-Armenian language|പ്രോട്ടോ അർമേനിയൻ]] (റീകൺസ്ട്രക്റ്റഡ്) |ancestor2 = [[Old Armenian|ഓൾഡ് അർമേനിയൻ]] |ancestor3 = [[Middle Armenian|മിഡിൽ അർമേനിയൻ]] |dia1 = [[Western Armenian|വെസ്റ്റേൺ അർമേനിയൻ]] |dia2 = [[Eastern Armenian|ഈസ്റ്റേൺ അർമേനിയൻ]] |nation = {{flag|Armenia}} <br />{{flag|Nagorno-Karabakh Republic}} |minority = {{flag|Georgia}} ([[Samtskhe-Javakheti|സംട്സ്ഖേ-ജവാഖെടി]]) <small>(''[[de facto|പ്രായോഗികതലത്തിൽ]]'')</small>{{efn|സംട്സ്ഖേ-ജവാഖെടിയിൽ അർമേനിയൻ ഭാഷയ്ക്ക് നിയമപരമായി സ്ഥാനമില്ലെങ്കിൽ ഇത് അർമേനിയൻ ജനത പരക്കെ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. നിനോട്സ്മിൻഡ, അഖാൽകലാകി എന്നീ ജില്ലകളിലാണ് (ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 90% ഈ ജില്ലകളിലാണ്) കൂടുതലും.<ref>{{cite book|last=Hille|first=Charlotte|title=State Building and Conflict Resolution in the Caucasus|url=https://archive.org/details/statebuildingcon00hill|date=2010|publisher=[[Brill Publishers]]|location=Leiden, Netherlands|isbn=9789004179011|page=[https://archive.org/details/statebuildingcon00hill/page/n255 241]}}</ref> ജോർജ്ജിയൻ ഭരണകൂടം ഈ പ്രദേശത്തിൽ 144 അർമേനിയൻ സ്കൂളുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്(2010-ലെ വിവരം).<ref>{{cite news|title=Javakhk Armenians Looks Ahead to Local Elections|url=http://asbarez.com/78867/georgias-armenian-minority-looks-ahead-toward-local-elections/|accessdate=26 May 2014|newspaper=[[Asbarez]]|date=31 March 2010|quote=...Javakheti for use in the region’s 144 Armenian schools...}}</ref><ref>{{cite web|last=Mezhdoyan|first=Slava|title=Challenges and problems of the Armenian community of Georgia|url=http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/MinorityIssues/Session5/statements/ItemV/3.%20EuropeanArmenianFederationJustice%20andDemocracy.pdf|publisher=European Armenian Federation for Justice and Democracy|accessdate=26 May 2014|location=Tbilisi|date=28 November 2012|quote=Armenian schools in Georgia are fully funded by the government...}}</ref>}} <br />{{flag|Lebanon}}{{efn|ലെബനീസ് ഭരണകൂടം അർമേനിയൻ ഭാഷ ഒരു ന്യൂനപക്ഷഭാഷയായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{cite web|title=About Lebanon|url=http://www.cas.gov.lb/index.php/about-lebanon-en|publisher=Central Administration of Statistics of the Republic of Lebanon|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140526152210/http://www.cas.gov.lb/index.php/about-lebanon-en|archivedate=26 May 2014|quote=Other Languages: French, English and Armenian}}</ref> വിദ്യാഭ്യാസ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേകിച്ചും ഇതാണ് സ്ഥിതി.<ref>{{cite web|title=Consideration of Reports Submitted by States Parties Under Article 44 of the Convention. Third periodic reports of states parties due in 2003: Lebanon|url=http://www.refworld.org/pdfid/45377eb00.pdf|publisher=[[Committee on the Rights of the Child]]|accessdate=26 May 2014|page=108|date=25 October 2005|quote=Right of minorities to learn their language. The Lebanese curriculum allows Armenian schools to teach the Armenian language as a basic language.}}</ref><ref>{{cite web|last=Sanjian|first=Ara|title=Armenians and the 2000 Parliamentary Elections in Lebanon|url=http://www.groong.org/ro/ro-20000907.html|work=Armenian News Network / Groong|publisher=[[University of Southern California]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140526153117/http://www.groong.org/ro/ro-20000907.html|archivedate=26 May 2014|quote=Moreover, the Lebanese government approved a plan whereby the Armenian language was to be considered from now on as one of the few 'second foreign languages' that students can take as part of the official Lebanese secondary school certificate (Baccalaureate) exams.}}</ref>}} <br /> {{flag|United States}} ([[California|കാലിഫോർണിയ]]) <small>(''[[de facto|പ്രായോഗികതലത്തിൽ]]'')</small>{{efn|[[California executive branch|കാലിഫോർണിയ സംസ്ഥാനത്തിലെ]] പല ഭരണവിഭാഗങ്ങളും തങ്ങളുടെ രേഖകൾ അർമേനിയൻ ഭാഷയിൽ തർജ്ജമ ചെയ്യാറുണ്ട്.<ref>{{cite web|title=Armenian Translations|url=http://www.cdss.ca.gov/cdssweb/PG25.htm|publisher=California Department of Social Services|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140526153235/http://www.cdss.ca.gov/cdssweb/PG25.htm|archivedate=26 May 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Վարորդների ձեռնարկ [Driver's Manual]|url=https://www.dmv.ca.gov/pubs/foreign_hdbk/dl600A.pdf|publisher=California Department of Motor Vehicles|year=2014|accessdate=26 May 2014|archive-date=2014-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714225341/https://www.dmv.ca.gov/pubs/foreign_hdbk/dl600A.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=English/Armenian Legal Glossary|url=http://www.saccourt.ca.gov/general/legal-glossaries/docs/armenian-western-legal-glossary.pdf|publisher=Superior Court of California, County of Sacramento|accessdate=26 May 2014|date=22 June 2005|archive-date=2022-10-09|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.saccourt.ca.gov/general/legal-glossaries/docs/armenian-western-legal-glossary.pdf|url-status=dead}}</ref> [[Glendale, California|ഗ്ലെൻഡേൽ]] നഗരത്തിൽ അർമേനിയൻ ഭാഷയിൽ റോഡടയാളങ്ങളുണ്ട്.<ref>{{cite news|last=Rocha|first=Veronica|title=New Glendale traffic safety warnings in English, Armenian, Spanish|url=http://latimesblogs.latimes.com/lanow/2011/01/glendales-new-traffic-safet-signs-in-english-armenian-and-spanish.html|accessdate=26 May 2014|newspaper=[[Los Angeles Times]]|date=11 January 2011}}</ref><ref>{{cite news|last=Aghajanian|first=Liana|title=Intersections: Bad driving signals a need for reflection|url=http://articles.glendalenewspress.com/2012-09-04/opinion/tn-gnp-0904-intersections-bad-driving-signals-a-need-for-reflection_1_luxury-cars-car-accident-bad-drivers|accessdate=26 May 2014|newspaper=Glendale News-Press|date=4 September 2012|quote=...trilingual street signs in English, Armenian and Spanish at intersections...|archive-date=2017-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141440/http://articles.glendalenewspress.com/2012-09-04/opinion/tn-gnp-0904-intersections-bad-driving-signals-a-need-for-reflection_1_luxury-cars-car-accident-bad-drivers|url-status=dead}}</ref>}}<br />{{flag|Ukraine}}<ref>{{cite web|url=http://zakon4.rada.gov.ua/laws/show/5029-17|title=Law of Ukraine "On Principles of State Language Policy" (Current version — Revision from 01.02.2014)|publisher=rada.gov.ua|work=Document 5029-17, Article 7: Regional or minority languages Ukraine, Paragraph 2|date=1 February 2014|accessdate=30 April 2014}}</ref><br />{{flag|Iraq}}<ref>{{cite web|title=Iraqi Constitution: Article 4|url=http://www.iraqinationality.gov.iq/attach/iraqi_constitution.pdf|publisher=The Republic of Iraq Ministry of Interior General Directorate for Nationality|accessdate=16 June 2014|quote=The right of Iraqis to educate their children in their mother tongue, such as Turkmen, Syriac, and Armenian shall be guaranteed in government educational institutions in accordance with educational guidelines, or in any other language in private educational institutions.|archive-date=2016-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20161128152712/http://www.iraqinationality.gov.iq/attach/iraqi_constitution.pdf|url-status=dead}}</ref> <br />{{flag|Cyprus}}<ref>{{cite web|url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Cyprus.htm|title=Implementation of the Charter in Cyprus|work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages|publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research|accessdate=16 June 2014|archive-date=2011-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20111024143749/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Cyprus.htm|url-status=dead}}</ref> <br /> {{flag|Hungary}}<ref>{{cite web|url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm|title=Implementation of the Charter in Hungary|work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages|publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research|accessdate=16 June 2014|archive-date=2014-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20140227004902/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Hungary.htm|url-status=dead}}</ref> <br /> {{flag|Poland}}<ref>{{cite web|title=Territorial languages in the Republic of Poland|url=http://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/report/PeriodicalReports/PolandPR1_en.pdf|publisher=[[European Charter for Regional or Minority Languages]]|accessdate=16 June 2014|location=Strasbourg|page=9|date=30 September 2010}}</ref> <br /> {{flag|Romania}}<ref>{{cite web|url=http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Romania.htm|title=Implementation of the Charter in Romania|work=Database for the European Charter for Regional or Minority Languages|publisher=Public Foundation for European Comparative Minority Research|accessdate=16 June 2014|archive-date=2012-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120222161215/http://languagecharter.eokik.hu/sites/StatesParties/Romania.htm|url-status=dead}}</ref> |agency = [[Armenian National Academy of Sciences|അർമേനിയൻ നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്]] |script = [[Armenian alphabet|അർമേനിയൻ അക്ഷരമാല]]<br />[[Armenian Braille|അർമേനിയൻ ബ്രെയിൽ]] |iso1 = hy |iso2b = arm |iso2t = hye |lc1 = hye |ld1 = ആധുനിക അർമേനിയൻ |lc2 = xcl |ld2 = [[Classical Armenian|ശ്രേഷ്ഠ അർമേനിയൻ]] |lc3 = axm |ld3 = [[Middle Armenian|മദ്ധ്യ അർമേനിയൻ]] |lingua = 57-AAA-a |glotto = arme1241 |notice = IPA }} [[Armenians|അർമേനിയൻ ജനത]] സംസാരിക്കുന്ന [[Indo-European language|ഇന്തോ യൂറോപ്യൻ]] ഭാഷാവിഭാഗത്തിൽ പെടുന്ന ഭാഷയാണ് '''അർമേനിയൻ ഭാഷ''' ({{lang|hy|հայերեն}} {{IPA-hy|hɑjɛˈɾɛn|}} ''{{transl|hy|ISO|hayeren}}''). [[Armenia|അർമേനിയയിലെയും]] സ്വയം പ്രഖ്യാപിത [[Nagorno-Karabakh Republic|നഗോർണോ കാരബാഖ്]] റിപ്പബ്ലിക്കിലെയും ഔദ്യോഗിക ഭാഷയാണിത്. [[Armenian Highlands|അർമേനിയൻ പർവതപ്രദേശങ്ങളിൽ]] ഈ ഭാഷ കാലങ്ങളായി സംസാരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. [[Armenian diaspora|അർമേനിയൻ ഡയ്സ്പെറയും]] ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്തോ യൂറോപ്യൻ കുടുംബത്തിനകത്തുള്ള വ്യതിരിക്തമായ [[phonological development|ശബ്ദവികാസം]] കാരണം ഇത് ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ശ്രദ്ധയാകർഷി‌ച്ചിട്ടുണ്ട്. അർമേനിയൻ ഭാഷയ്ക്ക് സ്വന്തമായ [[Armenian alphabet|ലിപിയുണ്ട്]]. എ.ഡി. 405–6 കാലത്ത് [[Mesrop Mashtots|മെസ്രോപ് മഷ്ടോട്സ്]] എന്ന ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞനായ പാതിരിയാണ് ഇതിന് രൂപം കൊടുത്തത്. [[Indo-European languages|ഇന്തോ യൂറോപ്യൻ കുടുംബത്തിലെ]] ഒരു സ്വതന്ത്ര ശാഖയായാണ് ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞർ അർമേനിയൻ ഭാഷയെ കണക്കാക്കുന്നത്.<ref>[http://www.britannica.com/eb/article-9109780/Armenian-language Armenian language – Britannica Online Encyclopedia<!-- Bot-generated title -->]</ref> ബി.സി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടോടെ തന്നെ അർമേനിയ ഒരു ഭാഷ മാത്രം സംസാരിക്കുന്ന രാജ്യമായി മാറിയിരുന്നു.<ref>Strabo, Geographica, XI, 14, 5; Հայոց լեզվի համառոտ պատմություն, Ս. Ղ. Ղազարյան։ Երևան, 1981, էջ 33 (Concise History of Armenian Language, S. Gh. Ghazaryan. Yerevan, 1981, p. 33).</ref> നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും പഴയ ഗ്രന്ഥം അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ബൈബിൾ പരിഭാഷയാണ്. [[Middle Iranian languages|പടിഞ്ഞാറൻ മിഡിൽ ഇറാനിയൻ ഭാഷകൾ]] (പ്രത്യേകിച്ച് [[Parthian language|പാർത്ഥിയൻ]]) അർമേനിയൻ ഭാഷയിലേയ്ക്ക് ധാരാളം വാക്കുകൾ സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഗ്രീക്ക്, [[Latin|ലാറ്റിൻ]], [[Old French|ഓൾഡ് ഫ്രഞ്ച്]], [[Persian language|പേർഷ്യൻ]], [[Arabic language|അറബിക്]], [[Turkish language|ടർക്കിഷ്]] തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിൽ നിന്നും ചരിത്രത്തിൽ പല ഘട്ടങ്ങളിലായി അർമേനിയൻ ഭാഷ വാക്കുകൾ കടം കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. [[Eastern Armenian|കിഴക്കൻ അർമേനിയൻ]], [[Western Armenian|പടിഞ്ഞാറൻ അർമേനിയൻ]] എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത രൂപങ്ങൾ ഈ ഭാഷയ്ക്കുണ്ട്. പ്രാദേശിക ഭേദങ്ങൾ മിക്കവയും [[mutually intelligible|മറ്റുള്ളവർക്കും മനസ്സിലാക്കാനെളുപ്പമായവയാണ്]]. അന്യം നിന്നുപോയ [[Lomavren language|ലൊമാവ്രൻ ഭാഷ]] [[Romani language|റോമാനി]] ഭാഷാസ്വാധീനമുള്ളതും (വാക്കുകൾ മിക്കതും റോമാനിയിൽ നിന്ന് കടം കൊണ്ടവയാണ്) അർമേനിയൻ വ്യാകരണം ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായ ഒരു വകഭേദമാണ്. ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} ==അടിക്കുറിപ്പുകൾ== {{reflist|colwidth=30em}} ==അവലംബങ്ങൾ== <div class="references-small"> *{{citation |last=Dum-Tragut |first=Jasmine |year=2009 |title=Armenian: Modern Eastern Armenian |publisher=John Benjamins Publishing Company |place=Amsterdam }} * {{citation |last=Fortson |first=Benjamin W. |year=2004 |title=Indo-European Language and Culture |place=Oxford |publisher=Blackwell Publishing }} * {{citation |last=Hübschmann |first=Heinrich |year=1875 |title=Über die Stellung des armenischen im Kreise der indogermanischen Sprachen |url=http://www.utexas.edu/cola/depts/lrc/iedocctr/ie-docs/lehmann/reader/Chapter12.html |journal=Zeitschrift für Vergleichende Sprachforschung |volume=23 |pages=5–42 |access-date=2014-08-11 |archive-date=2005-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051221170107/http://www.utexas.edu/cola/depts/lrc/iedocctr/ie-docs/lehmann/reader/Chapter12.html |url-status=dead }} * *{{citation |last=Price |first=G. |year=1998 |title=Encyclopedia of European languages |publisher=[[Oxford University Press]] }} </div> ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * Adjarian, Herchyah H. (1909) ''Classification des dialectes arméniens, par H. Adjarian.'' Paris: Honoro Champion. * Clackson, James. 1994. ''The Linguistic Relationship Between Armenian and Greek.'' London: Publications of the Philological Society, No 30. (and Oxford: Blackwell Publishing) * Holst, Jan Henrik (2009) ''Armenische Studien.'' Wiesbaden: Harrassowitz. * [[J.P. Mallory|Mallory, J. P.]] (1989) ''In Search of the Indo-Europeans: Language, Archaeology and Myth.'' London: Thames & Hudson. * [[Bert Vaux|Vaux, Bert]]. 1998. ''The Phonology of Armenian.'' Oxford: Clarendon Press. * Vaux, Bert. 2002. "The Armenian dialect of Jerusalem." in Armenians in the Holy Land. "Louvain: Peters. ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{sister project links|voy=Armenian (Eastern) phrasebook |Armenian language |wikt=Category:Armenian language}} {{InterWiki|code=hy}} {{WikisourceWiki|code=hy}} * [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Armenian_Swadesh_list Armenian Swadesh list of basic vocabulary words] (from Wiktionary's [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists Swadesh list appendix]) * [http://www.avc-agbu.org/home.php AGBU – Armenian Virtual College – First online university to learn Armenian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130726090352/http://avc-agbu.org/home.php |date=2013-07-26 }} * [http://armenianlanguage.org/ Armenian language resources] * [http://www.omniglot.com/writing/armenian.htm The Armenian alphabet] * [http://learn101.org/armenian.php Learn Armenian] (Organization teaching grammar vocabulary and phrases) '''അർമേനിയൻ ഭാഷയിലെ ഓൺലൈൻ ഡിക്ഷണറികൾ''' * [http://en.wiktionary.org/wiki/Index:Armenian/ա en.wiktionary.org] Armenian–English dictionary with pronunciations, etymologies and inflection tables. * [http://www.hydictionary.com Armenian English Dictionary] Armenian–English dictionary. * [http://www.nayiri.com/ Nayiri.com] (Library of Armenian dictionaries): ** [http://www.nayiri.com/search?l=en&dt=HY_HY Armenian dictionary] (about 18,000 terms; definitions in Armenian). ** [http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=6 Armenian Explanatory Dictionary] (Հայերէն Բացատրական Բառարան) by [[Stepan Malkhasiants]] (about 130,000 entries). One of the definitive Armenian dictionaries. ** [http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=7 Armenian Etymological Dictionary] (Հայերէն Արմատական Բառարան) by [[Hrachia Acharian]] (5,062 word roots). The definitive study of the history and origins of word roots in Armenian. Also includes explanations of each word root as it is used today. ** [http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=29 Explanatory Dictionary of Contemporary Armenian] (Ժամանակակից Հայոց Լեզվի Բացատրական Բառարան) published by the Armenian SSR Academy of Sciences between 1969 and 1980. In Eastern Armenian, reformed orthography (about 125,000 headwords). ** [http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=8 Հայոց Լեզուի Նոր Բառարան], Western Armenian dictionary published in two volumes in Beirut in 1992 (about 56,000 headwords). ** [http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=24 Modern Armenian Explanatory Dictionary] (Արդի Հայերենի Բացատրական Բառարան) by [[Edward Aghayan]] (about 135,600 headwords). In Eastern Armenian and reformed Armenian orthography. ** [http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=25 Armenian Language Thesaurus] (Հայոց Լեզվի Հոմանիշների Բառարան) by [[Ashot Sukiasyan]] (about 83,000 entries). In Eastern Armenian and reformed Armenian orthography. ** [http://www.nayiri.com/search?l=en&dt=HY_EN Armenian-English dictionary] (about 70,000 entries). ** [http://www.nayiri.com/search?l=en&dt=EN_HY English-Armenian dictionary] (about 96,000 entries). ** [http://www.nayiri.com/search?l=en&dt=HY_FR Armenian-French dictionary] (about 18,000 entries). ** [http://www.nayiri.com/search?l=en&dt=FR_HY French-Armenian dictionary] (about 20,000 entries). * [http://www.masis.am/test/dic/ www.masis.am/test/dic/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150114090701/http://www.masis.am/test/dic/ |date=2015-01-14 }} Armenian–English Dictionary, more than 17,000 terms. * [http://dictionaries.arnet.am/ dictionaries.arnet.am] Collection of Armenian [[XDXF]] and [[Stardict]] dictionaries * [http://dictionary.hayastan.com/ dictionary.hayastan.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705231820/http://dictionary.hayastan.com/ |date=2014-07-05 }} Armenian–English Dictionary, more than 9,000 terms. * [http://cymraeg.ru/daoulagad.html Daoulagad] - mobile Armenian OCR dictionary {{Armenia topics}} {{Armenian language}} [[വർഗ്ഗം:അർമേനിയൻ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:അർമേനിയയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:തുർക്കിയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ലെബനാനിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:അസർബയ്ജാനിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജോർജിയയിലെ (രാജ്യം) ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:സൈപ്രസിലെ ഭാഷകൾ‌]] [[വർഗ്ഗം:കൊക്കേഷ്യയിലെ ഭാഷകൾ]] ge543ioury9pgpr1u7z4wea8ri1itob 0 298382 4631049 3968829 2026-06-18T09:25:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631049 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Aswathi Mathan}} {{ഒറ്റവരിലേഖനം|date=2020 ഓഗസ്റ്റ്}} മലയാള സിനിമയിലെ ആദ്യ വനിതാ തിരക്കഥാകൃത്താണ് '''അശ്വതി മാത്തൻ'''.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/flash_back/503538/ |title=സുവർണജൂബിലി ആഘോഷത്തിളക്കത്തിൽ മണവാട്ടി |access-date=2014-11-29 |archive-date=2014-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129165240/http://www.mathrubhumi.com/movies/flash_back/503538/ |url-status=dead }}</ref> [[മണവാട്ടി (ചലച്ചിത്രം)|മണവാട്ടി]] എന്ന ചിത്രത്തിനാണ് തിരക്കഥ ആദ്യമായി രചിച്ചത്. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രതിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]] 9lxt6eq9v3o69klb3kbkv55282k2rjd 0 299903 4631071 3968816 2026-06-18T11:38:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631071 wikitext text/x-wiki {{PU|Antony Mithradas}} മലയാളം തമിഴ് ചലച്ചിത്രസംവിധായകനായിരുന്നു '''ആന്റണി മിത്രദാസ്'''. ഒരു സിംഹള ചിത്രവും ഇദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡോക്ടർ അനിലാനന്ദിന്റെയും ശ്രീമതി മാധാവച്ചി അമ്മാളിന്റെയും മകനായി 1930 നവംബർ 3-ന് മധുരയിൽ ജനിച്ചു. മദിരാശി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും ബി.എ. ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://www.malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=director&artist=Antony%20Mitradas |title=ആന്റണി മിത്രദാസ് |access-date=2014-12-21 |archive-date=2015-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150501204712/http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=director&artist=Antony%20Mitradas |url-status=dead }}</ref> ദയാളൻ എന്ന തമിഴ് ചിത്രമാണ് ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്തത്. നസീറിനെ നായകനാക്കി സംവിധാനം ചെയ്ത അവകാശി വൻവിജയമായിരുന്നു. കൂടാതെ ബാല്യകാല സഖി, ഹരിശ്ചന്ദ്ര എന്നീ മലയാളചിത്രങ്ങളും സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഭാര്യ : എലിസബത്ത് ==അവലംബം== {{RL}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ ചലച്ചിത്രസം‌വിധായകർ]] ixft9ftvbadecesjis1wudj9lxnhgsv 0 300240 4630995 3793640 2026-06-18T05:03:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630995 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Aneesh kapoor}} {{Infobox artist | bgcolour = #6495ED | name =അനീഷ് കപൂർ | image = Anish Kapoor at the Deutsche Guggenheim - Berlin.jpg | imagesize = | caption =അനീഷ് കപൂർ | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1954|3|12|df=y}} | birth_place = [[ബോംബെ സംസ്ഥാനം]], [[ഇന്ത്യ]]<!-- the state of Maharashtra did not exist before 1 May 1960, neither did Mumbai --> | death_date = | death_place = | nationality = ഹോൺസെ കോളജ് ഓഫ് ആർട്ട്, ചെൽസി സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട് ആൻഡ് ഡിസൈൻ | field = [[ശിൽപ്പം]] | training = [[ദ ഡൂൺ സ്കൂൾ]]<br>[[ഹോൺസെ കോളജ് ഓഫ് ആർട്ട്]]<br />[[ചെൽസി സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട് ആൻഡ് ഡിസൈൻ]]] | awards = [[ടർണർ പ്രൈസ്]] 1991 }} ശിൽപ്പിയും ശ്രദ്ധേയമായ നിരവധി ഇൻസ്റ്റലേഷനുകളുടെ സ്രഷ്ടാവുമാണ് '''അനീഷ് കപൂർ'''(ജനനം : 1954). ടർണർ പുരസ്കാരവും 'ഓർഡർ ഓഫ് ദ് ബ്രിട്ടീഷ് എംപയർ പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2014 ൽ ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവകലാശാല ഹോണററി ജോക്ടറേറ്റ് നല്കി.<ref>{{cite news| url=http://www.oxfordtimes.co.uk/news/11295624.Sculptor_to_be_given_degree_at_Sheldonian/|title=Oxford Times}}</ref><ref>{{cite news| url=http://www.ox.ac.uk/media/news_stories/2014/140206_1.html| title=Oxford announces honorary degrees for 2014| access-date=2014-12-26| archive-date=2014-06-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20140628075133/http://www.ox.ac.uk/media/news_stories/2014/140206_1.html| url-status=dead}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[File:TWUP Jerusalem 190810 1.JPG|thumb|left|''Turning the World Upside Down'', [[Israel Museum]], 2010]] മുംബൈയിൽ ജനിച്ച അനീഷ് കപൂർ 1970ൽ ഉപരിപഠത്തിനു വേണ്ടിയാണു ലണ്ടനിലെത്തി.<ref>{{cite web|last=Wadhwani |first=Sita |url=http://www.cnngo.com/mumbai/play/anish-kapoor-810204 |title=Anish Kapoor |publisher=CNNGo.com |date=2009-09-14 |accessdate=2012-03-26}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.artsl ant.com/global/artists/show/1647-anish-kapoor |title=Anish Kapoor |publisher=ArtSlant |date= |accessdate=2012-03-26 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഹോൺസെ കോളജ് ഓഫ് ആർട്ട്, ചെൽസി സ്കൂൾ ഓഫ് ആർട് ആൻഡ് ഡിസൈൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പഠനത്തിനു ശേഷം ലണ്ടൻ കേന്ദ്രമായി കലാപ്രവർത്തനം നടത്തുന്നു. 1990ലെ വെന്നീസ് ബിനാലെയിൽ ബ്രിട്ടനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത് ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു. പ്രശസ്തമായ പല കേന്ദ്രങ്ങളിലും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിൽപ്പങ്ങളുണ്ട്. ചിക്കാഗോ മിലേനിയം പാർക്കിലെ ക്ളൌഡ് ഗേറ്റ്, ന്യൂയോർക്കിലെ റോക്ക്ഫെല്ലർ സെന്ററിലെ സ്കൈ മിറർ, ലണ്ടൻ ഒളിംപിക്സ് വേദിയിൽ തീർത്ത ഓർബിറ്റ് തുടങ്ങിയവ ശ്രദ്ധേയങ്ങളാണ്. ലണ്ടനിലെ റോയൽ അക്കാദമി, ന്യൂയോർക്കിലെ മ്യൂസിയം ഓഫ് മോഡേൺ ആർട്ട് തുടങ്ങി പ്രശസ്തമായ ആർട്ട് ഗാലറികളിൽ പ്രദർശനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ==കൊച്ചി മുസിരിസ് ബിനലെ 2014== കൊച്ചി മുസിരിസ് ബിനലെ 2014 ൽ 'ഡിസെൻഷൻ' എന്ന കലാസൃഷ്ടി അവതരിപ്പിച്ചു. ആസ്പിൻവാളിൽ കായലിലേക്കു തുറന്നുകിടക്കുന്ന മുറിക്കുള്ളിലാണ് ഈ സൃഷ്ടി ഒരുക്കിയിരുന്നത്.<ref>{{cite web|title=ചൂഴിയിലൂടെ കഥപറഞ്ഞ് ലോക പ്രശസ്ത കലാകാരൻ അനീഷ് കപൂർ|url=http://www.manoramanews.com/nattuvartha/central/binnale-aneesh.html|publisher=www.manoramanews.com|accessdate=8 ജൂൺ 2015}}</ref> ==ഡേർട്ടി കോർണർ== പാരീസിലെ വെർസായ് പാലസിൽ നടന്ന തന്റെ പ്രദർശനത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച 'ഡേർട്ടി കോർണർ' എന്ന ഇൻസ്റ്റലേഷൻ വിവാദമായിരുന്നു. ഇൻസ്റ്റലേഷനെ കലാകാരൻ 'ക്വീൻസ് വജൈന' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതോടെയാണ് ഇതിനെതിരെ പ്രതിഷേധമുയർന്നത്. 60 മീറ്റർ നീളവും 10 മീറ്റർ ഉയരവുമുള്ളതാണ് അനീഷ് കപൂറിന്റെ 'ഡേർട്ടി കോർണർ'.<ref>{{cite web|title='ക്വീൻസ് വജൈന': ഇന്ത്യൻവംശജന്റെ ഇൻസ്റ്റലേഷഷൻ വിവാദമാകുന്നു|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=551619|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=8 ജൂൺ 2015|archive-date=2015-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20150608173221/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=551619|url-status=dead}}</ref> ==സൃഷ്ടികൾ== * ക്ളൌഡ് ഗേറ്റ് * എ ഫ്ലവർ * എ ഡ്രാമ ലൈക് എ ഡെത്ത് * ഡിസെൻഷൻ ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *ടർണർ പുരസ്കാരം ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Commons category}} * {{Official website|http://www.anishkapoor.com}} * [http://www.kamelmennour.com/artists/12/anish-kapoor.works-and-projects.html/ kamel mennour: Anish Kapoor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116154256/http://www.kamelmennour.com/artists/12/anish-kapoor.works-and-projects.html |date=2013-01-16 }} * [http://www.lissongallery.com/artists/anish-kapoor/ Lisson Gallery: Anish Kapoor] * [http://www.gladstonegallery.com/kapoor.asp Barbara Gladstone: Anish Kapoor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326051226/http://www.gladstonegallery.com/kapoor.asp |date=2009-03-26 }} * [http://www.artcyclopedia.com/artists/kapoor_anish.html Anish Kapoor on Artcyclopedia] * [http://www.anishkapoor.com/332/Orbit.html The Orbit] Project for the London Olympics 2012. * [http://www.monumenta.com/en/2011/leviathan ''Leviathan''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110909004344/http://www.monumenta.com/en/2011/leviathan/ |date=2011-09-09 }} Monumenta 2011, Grand Palais, Paris. * [http://www.tate.org.uk/modern/exhibitions/kapoor/ ''Marsyas''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090430144755/http://www.tate.org.uk/modern/exhibitions/kapoor/ |date=2009-04-30 }} About Kapoor's 2002 installation piece in Tate Modern's Turbine Hall. * [http://www.millenniumpark.org/ ''Cloud Gate''] Images and description of Kapoor's public sculpture at Millennium Park, Chicago. * [http://www.nottinghamplayhouse.co.uk/skymirror/ ''Sky Mirror''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819151224/http://www.nottinghamplayhouse.co.uk/skymirror/ |date=2009-08-19 }} Website with images and articles on Kapoor's public sculpture in Nottingham, England * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/hardtalk/6143008.stm ''BBC Hardtalk''] Gavin Esler interviews Anish Kapoor for BBC World (TV), 11 November 2006. * [http://www.icaboston.org/exhibitions/exhibit/kapoor/ ''Boston ICA''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090415181510/http://www.icaboston.org/exhibitions/exhibit/kapoor/ |date=2009-04-15 }} Details and images of Kapoor's exhibit at the ICA. * [http://anishkapoorinbrighton.blogspot.com/ ''Anish Kapoor in Brighton''] The Fabrica Blog for Anish Kapoors involvement in Brighton Festival, details, critique, images and further links. * [http://www.royalacademy.org.uk/exhibitions/anish-kapoor/about/ Anish Kapoor's 2009 exhibition at the Royal Academy. Includes videos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014124218/http://www.royalacademy.org.uk/exhibitions/anish-kapoor/about/ |date=2013-10-14 }} * [http://www.bbc.co.uk/radio3/johntusainterview/kapoor_transcript.shtml In conversation with John Tusa] BBC Radio 3. * [http://www.artepollino.it/artisti/anish-kapoor Anish Kapoor's 2009 installation ''Earth Cinema''] * [http://www.360tr.com/anish-kapoor-sky-mirror-1-virtual-tour_296e61f5b_en.html Anish Kapoor in Istanbul] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202233405/http://www.360tr.com/anish-kapoor-sky-mirror-1-virtual-tour_296e61f5b_en.html |date=2013-12-02 }} Anish Kapoor in Istanbul - Virtual Tour. * [http://www.360tr.net/istanbul/anish-kapoor/ Anish Kapoor in Istanbul] Anish Kapoor in Istanbul - Private Virtual Tour. [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ശില്പികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ടർണർ പ്രൈസ് ലഭിച്ച കലാകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാനവികതാവാദികൾ]] cv41yb2t9mvbjxxoqm4sa5vaa97qceg 0 301661 4630984 3971448 2026-06-18T03:56:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630984 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Adelaide Oval}} {{Infobox venue | stadium_name = | image = [[File:Adelaide Oval Logo.svg|250px]]<br />[[File:Adelaide city centre view crop.jpg|300px]]<br /> [[File:Ausvsnz 08 adelaide scoreboard.jpg|300px]] | caption = | nickname = | location = War Memorial Drive<br />[[Adelaide]], [[South Australia]]<br />Australia | coordinates = {{Coord|34|54|56|S|138|35|46|E|display=it}} | opened = 1871 | owner = [[South Australian Government]] | operator = Adelaide Oval SMA Ltd | seating_capacity = 55,317<ref>{{Cite web|url=https://www.austadiums.com/stadiums/stadiums_crowds.php?id=2|title=Adelaide Oval Crowds {{!}} Austadiums|website=www.austadiums.com|access-date=2019-08-01}}</ref> | dimensions = 167 x 124 metres<ref>[http://www.afc.com.au/news/2014-02-04/oval-retains-unique-size Oval retains unique size (afc.com.au)]</ref> | website = www.adelaideoval.com.au | tenants = ; [[Cricket]] [[Australia national cricket team|Australia]] (1884–present)<br />[[South Australian cricket team|South Australia]] (1874–present)<br />[[Adelaide Strikers]] (2011–present) ; [[Australian rules football]] [[Adelaide Football Club|Adelaide]] (2014–present)<br />[[Port Adelaide Football Club|Port Adelaide]] (1975–1976, 2011, 2014–present)<br />[[South Adelaide Football Club|South Adelaide]] (1882–1903, 1905–1994) ; [[Rugby league]] [[Adelaide Rams]] (1997–1998)<br />[[Canterbury-Bankstown Bulldogs]] (2010–2011)<br />[[Sydney Roosters]] (2017–present) | embedded = {{Infobox cricket ground|embed=yes | ground_name = | nickname = | image = | caption = | country = Australia | location = | coordinates = | establishment = | seating_capacity = | owner = | curator = | tenants = | end1 = River End | end2 = Cathedral End | international = yes | firsttestdate = 12–16 December | firsttestyear = 1884 | firsttesthome = Australia | firsttestaway = England | lasttestdate = 6–10 December | lasttestyear = 2018 | lasttesthome = Australia | lasttestaway = India | firstodidate = 20 December | firstodiyear = 1975 | firstodihome = Australia | firstodiaway = West Indies | lastodidate = 15 January | | lastodiyear = 2019 | lastodihome = Australia | lastodiaway = India | firstt20idate = 12 January | firstt20iyear = 2011 | firstt20ihome = Australia | firstt20iaway = England | lastt20idate = 22 February | lastt20iyear = 2017 | lastt20ihome = Australia | lastt20iaway = Sri Lanka | firstwtestdate = 15–18 January | firstwtestyear = 1949 | firstwtesthome = Australia | firstwtestaway = England | lastwtestdate = 18–20 February | lastwtestyear = 2006 | lastwtesthome = Australia | lastwtestaway = India | firstwodidate = 3 February | firstwodiyear = 1996 | firstwodihome = Australia | firstwodiaway = New Zealand | lastwodidate = 11 February | lastwodiyear = 2010 | lastwodihome = Australia | lastwodiaway = New Zealand | firstwt20idate = 12 January | firstwt20iyear = 2011 | firstwt20ihome = Australia | firstwt20iaway = England | lastwt20idate = 22 February | lastwt20iyear = 2017 | lastwt20ihome = Australia | lastwt20iaway = New Zealand | year1 = | club1 = | year2 = | club2 = | date = 6 December 2018 | source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/ground/56293.html ESPN Cricinfo }}}} [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലെ]] അഡിലെയ്ഡിലെ പാർക്ക് ലാന്റ്സിലുള്ള ഒരു ക്രിക്കറ്റ് സ്റ്റേഡിയമാണ് '''അഡിലെയ്ഡ് ഓവൽ'''. ക്രിക്കറ്റിനെക്കൂടാതെ [[ഫുട്ബോൾ]], [[റഗ്ബി]] മൽസരങ്ങളും ഇവിടെ നടക്കാറുണ്ട്.ഏകദേശം 53,000 പേരെ ഒരേസമയം ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഈ സ്റ്റേഡിയത്തിനു സാധിക്കും<ref>{{cite web|title=ADELAIDE OVAL – EDUCATION RESOURCE|url=http://www.adelaideoval.com.au/library/Adelaide%20Oval%20Learning%20Resource_0.pdf|publisher=Adelaideoval.com.au|accessdate=19 May 2014|archive-date=2016-02-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160229011752/http://adelaideoval.com.au/library/Adelaide%20Oval%20Learning%20Resource_0.pdf|url-status=dead}}</ref>.ലോകത്തിലെതന്നെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ക്രിക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ടുകളിലൊന്നാണിത്<ref>[https://web.archive.org/web/20120204073327/http://www.austadiums.com/stadiums/stadiums.php?id=2 "Adelaide Oval" (Updated 10/11/2010)] Austadiums.com, 10 November 2010. Retrieved 19 May 2014</ref>. [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1992|1992 ]], [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 2015|2015]] എന്നീ ടൂർണ്ണമെന്റുകൾക്ക് അഡലെയ്ഡ് ഓവൽ വേദിയായിട്ടുണ്ട്.2015 നവംബറിലെ [[ട്രാൻസ് ടാസ്മാൻ ട്രോഫി|ട്രാൻസ് ടാസ്മാൻ ട്രോഫിയിലെ]] മൂന്നാം മൽസരത്തിനു ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചതോടെ ലോക ക്രിക്കറ്റിലെ ആദ്യ ഡേ- നൈറ്റ് ടെസ്റ്റിന്റെ വേദിയായി അഡലെയ്ഡ് ഓവൽ മാറി<ref name="Adelaide">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/australia/content/story/892403.html |title=First day-night Test for Adelaide Oval |accessdate=29 June 2015 |work=ESPNCricinfo}}</ref>. ആഭ്യന്തര ക്രിക്കറ്റിൽ ദക്ഷിണ ഓസ്ട്രേലിയ, അഡലെയ്ഡ് സ്ട്രൈക്കേഴ്സ് ടീമുകളുടെ ഹോം ഗ്രൗണ്ടാണിത്. ==അവലംബം== {{RL}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category}} * [http://www.cricketsa.com.au/Content.aspx?p=75 Adelaide Oval Official Website]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090219120752/http://www.cricketsa.com.au/Content.aspx?p=75 |date=2009-02-19 }} <br /><!-- white space --> [[വർഗ്ഗം:ക്രിക്കറ്റ് സ്റ്റേഡിയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2015 ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് വേദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ക്രിക്കറ്റ് സ്റ്റേഡിയങ്ങൾ]] noj22lkfwvkc3oqg3u9070byfgrp229 0 315172 4631054 4458682 2026-06-18T10:16:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631054 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Arnold Sommerfeld}} {{Infobox scientist |box width = 300pxsupe | birth_name = Arnold Johannes Wilhelm Sommerfeld | image = Sommerfeld1897.gif | image_size = 220px | caption = Arnold Johannes Wilhelm Sommerfeld (1868–1951) | birth_date = {{birth date|df=yes|1868|12|5}} | birth_place = [[Königsberg]], [[Kingdom of Prussia]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1951|4|26|1868|12|5}} | death_place = [[Munich]], [[West Germany]] | residen--= Germany | nationality = German | field = [[Physics]] | work_institution = [[University of Göttingen]]<br>[[Clausthal University of Technology|Technische Universität Clausthal]]<br>[[RWTH Aachen|University of Aachen]]<br>[[University of Munich]] | alma_mater = [[University of Königsberg]] | doctoral_advisor = [[Ferdinand von Lindemann]] | doctoral_students = [[Werner Heisenberg]] <br>[[Wolfgang Pauli]] <br>[[Peter Debye]]<br>[[Paul Sophus Epstein]]<br>[[Hans Bethe]] <br>[[Ernst Guillemin]]<br>[[Karl Bechert]]<br>[[Paul Peter Ewald]]<br>[[Herbert Fröhlich]]<br>[[Erwin Fues]]<br>[[Helmut Hönl]]<br>[[Ludwig Hopf]]<br>[[Walther Kossel]]<br>[[Adolf Kratzer]]<br>[[Alfred Landé]]<br>[[Otto Laporte]]<br>[[Wilhelm Lenz]]<br>[[Rudolf Peierls]]<br>[[Walter Rogowski]]<br>[[Rudolf Seeliger]]<br>[[Heinrich Welker]]<br>[[Gregor Wentzel]] |notable_students = [[Herbert Kroemer]]<br>[[Linus Pauling]]<br>[[Walter Heitler]]<br>[[Werner Romberg]] | known_for = [[Drude–Sommerfeld model]]<br>[[Fine-structure constant]]<br>[[Sommerfeld identity]]<br>{{nowrap|[[Sommerfeld–Kossel displacement law|Sommerfeld–Kossel displacement]]}}<br>[[Sommerfeld–Wilson quantization]]<br>[[Sommerfeld–Bohr theory]] | prizes = [[Matteucci Medal]] (1924)<br>[[Max-Planck Medal]] (1931)<br>[[Lorentz Medal]] (1939)<br>[[Oersted Medal]] (1949)<br>[[Fellow of the Royal Society]] | influenced = [[Léon Brillouin]]<br>[[Karl Herzfeld]] | religion = | footnotes = }} [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനും [[ആറ്റം]],ക്വണ്ടം ഫിസിക്സിന്റെയും ആദ്യകാല വളർച്ചയ്ക്ക് അമൂല്യമായ സംഭാവനകൾ നല്കിയ വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായിരുന്ന '''അർനോൾഡ് സൊമ്മർഫെൽഡ്'''.അദ്ദേഹമാണ്‌ സെക്കന്റ് ക്വാണ്ടം നംബറും(അസിമുതൽ ക്വാണ്ടം നംബർ)ഉം നാലാമത്തെ ക്വാണ്ടം നംബറും(സ്പിൻ ഖ്വാണ്ടം നംബറും)അവതരിപ്പിച്ചത്.എക്സറേ തരംഗ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെയും ഫൈൻ സ്റ്റ്രക്ച്ചർ കോൻസ്റ്റന്റെയും ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചതും അദേഹമാണ്‌<ref>http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/Biographies/Sommerfeld.html</ref>.അദ്ദേഹത്തിനൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ച പലർക്കും [[നോബൽ സമ്മാനം]] ലഭിച്ചെങ്കിലും 84 തവണ നോമിനേഷനു പോയെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിനു നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചില്ല<ref>http://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=8779</ref>.ഫിസിക്സിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നോബൽ സമ്മാനത്തിനു നോമിനേഷൻ ലഭിച്ചിട്ടും നോബൽ സമ്മാനം ലഭിക്കാത്ത വ്യക്തിയാണ്‌ അദ്ദേഹം<ref>http://www.nobelprize.org/nomination/archive/show_people.php?id=8661</ref><ref>{{cite news|last=Crawford|first=Elisabeth|title=Nobel population 1901-50: anatomy of a scientific elite|url=http://physicsweb.org/articles/world/14/11/7|newspaper=Physics World|date=November 2001|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060203183205/http://physicsweb.org/articles/world/14/11/7|archivedate=2006-02-03|access-date=2015-07-28|url-status=live}}</ref>. ==പുസ്തകങ്ങൾ== *Arnold Sommerfeld "Mathematische Theorie der Diffraction" ''Math. Ann.'' '''47''' 317–374 (1896) **Arnold Sommerfeld, translated by Raymond J. Nagem, Mario Zampolli, and Guido Sandri ''Mathematical Theory of Diffraction'' (Birkhäuser Boston, 2003) ISBN 0-8176-3604-8 *Arnold Sommerfeld ''Atombau und Spektrallinien'' (Friedrich Vieweg und Sohn, Braunschweig, 1919) **Arnold Sommerfeld, translated from the third German edition by Henry L. Brose ''Atomic Structure and Spectral Lines'' (Methuen, 1923) *Arnold Sommerfeld, ''Three Lectures on Atomic Physics'' (London: Methuen, 1926) *Arnold Sommerfeld ''Atombau und Spektrallinien, Wellenmechanischer Ergänzungband'' (Vieweg, Braunschweig, 1929) **Arnold Sommerfeld, translated by Henry L. Brose ''Wave-Mechanics: Supplementary Volume to Atomic Structure and Spectral Lines'' (Dutton, 1929) *Arnold Sommerfeld ''Lectures on Wave Mechanics Delivered before the Calcutta University'' (Calcutta University, 1929) *Arnold Sommerfeld and Hans Bethe ''Elektronentheorie der Metalle'' in H. Geiger and K. Scheel, editors ''Handbuch der Physik'' Volume 24, Part 2, 333–622 (Springer, 1933). This nearly 300-page chapter was later published as a separate book: ''Elektronentheorie der Metalle'' (Springer, 1967). *Arnold Sommerfeld ''Mechanik – Vorlesungen über theoretische Physik Band 1'' (Akademische Verlagsgesellschaft Becker & Erler, 1943) **Arnold Sommerfeld, translated from the fourth German edition by Martin O. Stern ''Mechanics – Lectures on Theoretical Physics Volume I '' (Academic Press, 1964) *Arnold Sommerfeld ''Mechanik der deformierbaren Medien – Vorlesungen über theoretische Physik Band 2 '' (Akademische Verlagsgesellschaft Becker & Erler, 1945) **Arnold Sommerfeld, translated from the second German edition by G. Kuerti ''Mechanics of Deformable Bodies – Lectures on Theoretical Physics Volume II'' (Academic Press, 1964) *Arnold Sommerfeld ''Elektrodynamik – Vorlesungen über theoretische Physik Band 3'' (Klemm Verlag, Erscheinungsort, 1948) **Arnold Sommerfeld, translated from the German by Edward G. Ramberg ''Electrodynamics – Lectures on Theoretical Physics Volume III'' (Academic Press, 1964) *Arnold Sommerfeld ''Optik – Vorlesungen über theoretische Physik Band 4'' (Dieterich'sche Verlagsbuchhandlung, 1950) **Arnold Sommerfeld, translated from the first German edition by Otto Laporte and Peter A. Moldauer ''Optics – Lectures on Theoretical Physics Volume IV'' (Academic Press, 1964) *Arnold Sommerfeld ''Thermodynamik und Statistik – Vorlesungen über theoretische Physik Band 5'' Herausgegeben von [[Friedrich Bopp|Fritz Bopp]] und Josef Meixner. (Diederich sche Verlagsbuchhandlung, 1952) **Arnold Sommerfeld, edited by F. Bopp and J. Meixner, and translated by J. Kestin ''Thermodynamics and Statistical Mechanics – Lectures on Theoretical Physics Volume V'' (Academic Press, 1964) *Arnold Sommerfeld '' Partielle Differentialgleichungen der Physik – Vorlesungen über theoretische Physik Band 6'' (Dieterich'sche Verlagsbuchhandlung, 1947) **Arnold Sommerfeld, translated by Ernest G. Straus ''Partial Differential Equations in Physics – Lectures on Theoretical Physics Volume VI'' (Academic Press, first printing 1949, second printing 1953; also as n°1 of AP pure and applied mathematics collection) *[[Felix Klein]] and Arnold Sommerfeld ''Über die Theorie des Kreisels'' [4 volumes] (Teubner, 1897) ==അവലംബം== {{Reflist}} ==അധിക വായനയ്ക്ക്== *Benz, Ulrich ''Arnold Sommerfeld. Lehrer und Forscher an der Schwelle zum Atomzeitalter 1868 – 1951'' (Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft, 1975) *Beyerchen, Alan D. ''Scientists Under Hitler: Politics and the Physics Community in the Third Reich'' (Yale, 1977) *Born, Max ''Arnold Johannes Wilhelm Sommerfeld, 1868–1951'', ''Obituary Notices of Fellows of the Royal Society'' Volume 8, Number 21, 274–296 (1952) *Cassidy, David C. ''Uncertainty: The Life and Science of Werner Heisenberg '' (W. H. Freeman and Company, 1992) ISBN 0-7167-2503-7 (Since [[Werner Heisenberg]] was one of Sommerfeld's Ph.D. students, this is an indirect source of information on Sommerfeld, but the information on him is rather extensive and well documented.) *Eckert, Michael ''Arnold Sommerfeld: Atomphysiker und Kulturbote 1868-1951. Eine Biografie'' (Deutsches Museum, Wallstein Verlag, 2013) * Eckert, Michael, trans. Tom Artin ''Arnold Sommerfeld: Science, Life and Turbulent Times, 1868-1951'' (Springer, 2013) * Eckert, Michael ''Propaganda in science: Sommerfeld and the spread of the electron theory of metals'', ''Historical Studies in the Physical and Biological Sciences'' Volume 17, Number 2, 191–233 (1987) *Eckert, Michael ''Mathematics, Experiments, and Theoretical Physics: The Early Days of the Sommerfeld School'', ''Physics in Perspective'' Volume 1, Number 3, 238–252 (1999) *Hentschel, Klaus (Editor) and Ann M. Hentschel (Editorial Assistant and Translator) ''Physics and National Socialism: An Anthology of Primary Sources'' (Birkhäuser, 1996) *Jungnickel, Christa and Russell McCormmach. ''Intellectual Mastery of Nature. Theoretical Physics from Ohm to Einstein, Volume 1: The Torch of Mathematics, 1800 to 1870.'' University of Chicago Press, paper cover, 1990a. ISBN 0-226-41582-1 *Jungnickel, Christa and Russell McCormmach. ''Intellectual Mastery of Nature. Theoretical Physics from Ohm to Einstein, Volume 2: The Now Mighty Theoretical Physics, 1870 to 1925.'' University of Chicago Press, Paper cover, 1990b. ISBN 0-226-41585-6 *Kant, Horst ''Arnold Sommerfeld – Kommunikation und Schulenbildung'' in Fuchs-Kittowski, Klaus ; Laitko, Hubert ; Parthey, Heinrich ; Umstätter, Walther (editors) ''Wissenschaft und Digitale Bibliothek: Wissenschaftsforschung Jahrbuch 1998'' [http://www.wissenschaftsforschung.de/JB98_135-152.pdf 135–152] (Verlag der Gesellschaft für Wissenschaftsforschung, 2000) *Kirkpatrick, Paul ''Address of Recommendation by Professor Paul Kirkpatrick, Chairman of the Committee on Awards'', ''American Journal of Physics'' Volume 17, Number 5, 312–314 (1949). Address preceding award to Arnold Sommerfeld, recipient of the 1948 Oersted Medal for Notable Contributions to the Teaching of Physics, 28 January 1949. *Kragh, Helge ''Quantum Generations: A History of Physics in the Twentieth Century '' (Princeton University Press, fifth printing and first paperback printing, 2002) ISBN 0-691-01206-7 *Kuhn, Thomas S., John L. Heilbron, Paul Forman, and Lini Allen ''[http://www.amphilsoc.org/library/guides/ahqp/index.htm Sources for History of Quantum Physics]'' (American Philosophical Society, 1967) *Mehra, Jagdish, and Helmut Rechenberg ''The Historical Development of Quantum Theory. Volume 1 Part 1 The Quantum Theory of Planck, Einstein, Bohr and Sommerfeld 1900–1925: Its Foundation and the Rise of Its Difficulties. '' (Springer, 1982) ISBN 0-387-95174-1 *Pauling, Linus ''Arnold Sommerfeld: 1868 – 1951'', ''Science'' Volume 114, Number 2963, 383–384 (1951) *Singh, Rajinder [http://www.iisc.ernet.in/currsci/dec102001/1489.pdf "Arnold Sommerfeld – The Supporter of Indian Physics in Germany"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070327123801/http://www.iisc.ernet.in/currsci/dec102001/1489.pdf |date=2007-03-27 }} ''Current Science'' '''81''' No. 11, 10 December 2001, pp.&nbsp;1489–1494 *Walker, Mark ''Nazi Science: Myth, Truth, and the German Atomic Bomb'' (Persius, 1995) ISBN 0-306-44941-2 ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commonscat|Arnold Sommerfeld |അർനോൾഡ് സൊമ്മർഫെൽഡ് }} * [http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people/Sommerfeld,+Arnold Annotated bibliography for Arnold Sommerfeld from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060828141328/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people%2FSommerfeld%2C+Arnold |date=2006-08-28 }} * [http://www.amphilsoc.org/library/guides/ahqp/bios.htm Arnold Sommerfeld Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060927084229/http://www.amphilsoc.org/library/guides/ahqp/bios.htm |date=2006-09-27 }} – American Philosophical Society (includes information on his students.) * [http://www.ethbib.ethz.ch/exhibit/pauli/sommerfeld.html Arnold Sommerfeld Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091203203900/http://www.ethbib.ethz.ch/exhibit/pauli/sommerfeld.html |date=2009-12-03 }} – Zurich ETH-Bibliothek * [http://www.kk.s.bw.schule.de/mathge/mehm2.htm Arnold Sommerfeld – die Vektorrechnung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210113072102/http://www.kk.s.bw.schule.de/mathge/mehm2.htm |date=2021-01-13 }} * [http://genealogy.math.ndsu.nodak.edu/html/id.phtml?id=31357 Arnold Sommerfeld's Students] – The Mathematics Genealogy Project * [http://www.ias.ac.in/currsci/dec102001/1489.pdf ''Arnold Sommerfeld – the supporter of Indian physics in Germany''] * Michael Eckert (Video): [http://mediathek.mpiwg-berlin.mpg.de/mediathekPublic/versionEins/Conferences-Workshops/HQ3/Old-Quantum-Theory-and-Statistics/Michael-Eckert.html ''Sommerfeld's Munich Quantum School''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190620190140/http://mediathek.mpiwg-berlin.mpg.de/mediathekPublic/versionEins/Conferences-Workshops/HQ3/Old-Quantum-Theory-and-Statistics/Michael-Eckert.html |date=2019-06-20 }} - 3rd Conference on the History of Quantum Physics (June 2011) ** together with: [http://quantum-history.mpiwg-berlin.mpg.de/news/workshops/hq3/hq3_talks/06_eckert.pdf Presentation, including many historical pictures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223827/http://quantum-history.mpiwg-berlin.mpg.de/news/workshops/hq3/hq3_talks/06_eckert.pdf |date=2016-03-03 }} * [http://www.peoplesarchive.com/browse/movies/2211/en/off/ ''Hans Bethe talking about his time as Sommerfeld's Student on Peoples Archive''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070313050424/http://www.peoplesarchive.com/browse/movies/2211/en/off/ |date=2007-03-13 }} * {{MacTutor Biography|id=Sommerfeld}} * [http://home.arcor.de/mdoege/dldg.html#r ''Relativitätstheorie''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061115090433/http://home.arcor.de/mdoege/dldg.html#r |date=2006-11-15 }} — Sommerfeld's 1921 introduction to [[special relativity|special]] and [[general relativity]] for general audiences (German) *[http://www.lrz-muenchen.de/~Sommerfeld/WWW/AS_Biogr.html Sommerfeld-Project]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091123191327/http://www.lrz-muenchen.de/~Sommerfeld/WWW/AS_Biogr.html |date=2009-11-23 }} – Leibniz-Rechenzentrum der Wissenschaften * {{Gutenberg author |id=Sommerfeld,+Arnold | name=Arnold Sommerfeld}} * {{Internet Archive author |sname=Arnold Sommerfeld}} * [http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/bond/people/sommerfeld.html A collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120920182608/http://osulibrary.oregonstate.edu/specialcollections/coll/pauling/bond/people/sommerfeld.html |date=2012-09-20 }} of digitized materials related to Sommerfeld's and [[Linus Pauling]]'s structural chemistry research. [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:ക്വാണ്ടം ഭൗതികം]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 5-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1868-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 26-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ മരിച്ചവർ]] 0r7aqsp5aj1la81ervuc8ch04rcd7jz 0 318595 4630970 4608272 2026-06-17T22:30:59Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630970 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=ശൈലി-ഘടന പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2023 സെപ്റ്റംബർ}} {{prettyurl/wikidata}} 1812ൽ ഗ്രിമ്മ് സഹോദർന്മാർ എഴുതിയ ജർമ്മൻ പ്രേതകഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായ ജോഹന്നാസും മാർഗററ്റുമാണ്‌ '''ഹൻസെലും ഗ്രേറ്റലും'''({{IPAc-en|ˈ|h|æ|n|s|əl}} or {{IPAc-en|ˈ|h|ɑː|n|s|əl}} and {{IPAc-en|ˈ|ɡ|r|ɛ|t|əl}}; {{lang-de|Hänsel und Gretel}}.കൊടുംകാട്ടിൽ കേക്കും മധുരപലഹാരങ്ങളും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച വീട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന ദുർമന്ത്രവാദിനി ഒരു കൊച്ച് സഹൊദരനേയും സഹോദരിയേയും ഉപദ്രവിക്കുന്നു<ref> Another tale of this type is the French fairy tale ''[[The Lost Children (French fairy tale)|The Lost Children]]''</ref>.<ref name="Delarue">{{harvnb|Delarue|1956|p=365}}</ref><ref> The Brothers Grimm also identified the French ''Finette Cendron'' and ''Hop o' My Thumb'' as parallel stories</ref>.<ref name="Tatar72">{{harvnb|Tatar|2002|p=72}}</ref> .ഹാൻസലും ഗ്രേറ്റലും അവരുടെ കൗശലത്താൽ കുട്ടികളൂടെ ജീവൻ [[മന്ത്രവാദിനി|മന്ത്രവാദിനിയിൽ]] നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു.ഈ കുട്ടി കഥ പല മാധ്യമത്തിലും പ്രചോദനമായിട്ടുണ്ട്. പ്രതേകിച്ചും നൃത്തനാടകമായ ഹാൻസലും ഗൃറ്റലും ഏഞ്ചല്ബെർട്ട് ഹമ്പെർഡിനോക്കിന്റെ [[File:Hansel-and-gretel-rackham.jpg|thumb|upright=0.8|Illustration by [[Arthur Rackham]], 1909]] നൃത്തനാടകമായ ഹാൻസലും ഗൃറ്റൽ (1893).1950ൽ ഈ നൃത്തനാടകത്തെ ആസ്പദമാക്കി സ്റ്റോപ്പ് മോഷൻ [[അനിമേഷൻ]] ചലച്ചിത്രമിറങ്ങി.ആർനേ-തോപ്സൺ ക്ലാരിഫിക്കേഷൻ രീതിയനുസരിച്ച് ഹാസ്നലും ഗ്രെറ്റലും ക്ലാസ് 327നു കീഴിലാണ്‌. ==അഡാപ്റ്റേഷനുകൾ== * It was adapted to an opera [[Hänsel und Gretel (opera)|Hänsel und Gretel]] by Engelbert Humperdinck, first performed in [[Weimar]] on December 23, 1893. * The 1934 [[Oswald the Lucky Rabbit]] cartoon ''[[The Candy House]]'' retells the ''Hansel and Gretel'' story. Oswald is cast as Hansel. * "Hansel and Gretel" was first adapted for television by the [[BBC]], who broadcast it on December 23, 1937. * In 1982, ''[[Hansel and Gretel (1982 film)|Hansel and Gretel]]'' was a TV special directed by [[Tim Burton]] for [[The Disney Channel]] with Andy Lee and [[Alison Hong]] as the title characters, [[Jim Ishida]] and [[Michael Yama]] as the Wicked Witch. * In 1987, a movie adaptation of ''Hansel and Gretel'' featured [[Hugh Pollard (actor)|Hugh Pollard]] and [[Nicola Stapleton]] as the title characters, with [[David Warner (actor)|David Warner]], [[Emily Richard]] and [[Cloris Leachman]] as the Witch. * Hansel and Gretel is featured in ''[[Grimm's Fairy Tale Classics]]'' under its ''Grimm Masterpiece Theater'' season. * Hansel and Gretel appeared in ''[[Sesame Street]]'' with Hansel performed by [[Peter Linz]] in Season 36, [[Heather Asch]] in Season 37 and [[Matt Vogel (puppeteer)|Matt Vogel]] in recent episodes while Gretel was performed by [[Noel MacNeal]] in Season 36, [[Leslie Carrara-Rudolph]] in Season 37 and [[Stephanie D'Abruzzo]] in recent episodes. * [[Mickey Mouse|Mickey]] and [[Minnie Mouse|Minnie]] starred as Hansel and Gretel in a cartoon shown in ''[[Disney's House of Mouse]]''. * [[Hansel & Gretel (2013 film)|Hansel & Gretel]], a 2013 direct-to-DVD mockbuster produced by The Asylum and directed by Anthony Ferrante, starring Dee Wallace, Brent Lydic and Stephanie Greco. * In 2009 Lazy Bee Scripts came out with ''Hansel and Gretel'', a short musical. http://www.lazybeescripts.co.uk/Scripts/script.aspx?iSS=928 * [http://www.roh.org.uk/productions/hansel-and-gretel-by-liam-scarlett 2013 ballet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150907190646/http://www.roh.org.uk/productions/hansel-and-gretel-by-liam-scarlett |date=2015-09-07 }} for the [http://www.roh.org.uk/about/the-royal-ballet Royal Ballet] updates the story to the 1950s America, and draws on contemporary reports of children imprisoned for years, such as Austria's [[Fritzl case]]. The ballet premiered in the Royal Opera House's [http://www.roh.org.uk/services/venue-hire/the-linbury-studio-theatre-and-foyer Linbury Studio] in Covent Garden, London, with a site-specific set designed by [http://www.linburyprize.org.uk/linbury-prize/committee/jon-bausor Jon Bausor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304070714/http://www.linburyprize.org.uk/linbury-prize/committee/jon-bausor |date=2016-03-04 }}. The dark, adult-orientated production opened to mixed reviews.<ref>http://www.theguardian.com/stage/2013/may/12/hansel-gretel-scarlett-royal-ballet-review</ref><ref>http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/theatre-dance/reviews/dance-review-hansel-and-gretel-linbury-studio-theatre-royal-opera-house-8608726.html</ref><ref>http://metro.co.uk/2013/05/10/liam-scarletts-brilliantly-torrid-hansel-and-gretel-is-the-stuff-of-nightmares-3748063/</ref><ref>http://dancetabs.com/2013/05/royal-ballet-hansel-and-gretel-london/</ref> * [[Anne Sexton]] wrote an adaptation as a poem called "The Little Peasant" in her collection ''Transformations'' (1971), a book in which she re-envisions sixteen of the ''Grimm's Fairy tales''.<ref>[https://books.google.com/books/about/Transformations.html?id=HwzuL_w5PeAC "''Transformations'' by Anne Sexton"]</ref> * ''[[Hansel & Gretel: Witch Hunters]]'' is a 2013 horror-action movie staring [[Jeremy Renner]], [[Gemma Arterton]], [[Famke Janssen]], [[Pihla Viitala]], and [[Thomas Mann]]. The story of the movie follows the titular duo as they survive the Witch of the Gingerbread House and grow up to become witch hunters. The movie has since gained a cult following for its original concept for the duo, its gory action sequences, and the chemistry between Renner & Arterton's Hansel and Gretel. * Disability advocate and author Jewel Kats created [http://www.amazon.com/Hansel-Gretel-Fairy-Syndrome-Ability/dp/1615992502 "Hansel & Gretel: A Fairy Tale with a Down Syndrome Twist."] This 2014 adaptation of the classic Grimms' tale includes the wicked witch and the poor siblings in search of food, but in this case, five-year-old Hansel is a mischievous, yet courageous, boy with Down syndrome. This book was illustrated in needle felt wool by [http://www.claudiamariefelt.com/ Claudia Marie Lenart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150916231937/http://www.claudiamariefelt.com/ |date=2015-09-16 }} and published by [http://www.lovinghealing.com/ Loving Healing Press.] *[[The Visit]] is a movie written and directed by [[M. Night Shamalan]] based of the Grimm's fairytale premiering on September 11, 2015. Two siblings are sent away by their mother to visit their grandparents in another state. They are not to leave the room after 9:30 p.m., but when curiosity gets the best of the children, they look outside their room and discover horrible secrets their grandparents are hiding. *In the ''[[Supernatural (U.S. TV series)|Supernatural]]'' [[Supernatural (season 10)|season 10]] episode ''About A Boy'', both the witch from Hansel and Gretel and Hansel himself appear. Hansel works for the witch, turning adults into children for her to eat. Hansel transforms [[Dean Winchester]] but he escapes. Hansel later tells the Winchesters that the story of Hansel and Gretel is true but was just given a happy ending. He claims that he and Gretel were tortured by the witch and when they tried to escape, she captured them and made Hansel eat Gretel's heart. Hansel offers his help in stopping the witch, but is revealed to actually be evil, having been working for the witch of his own free will. Dean reverses the transformation spell and kills Hansel with a knife. He then burns the witch in her own oven, the same way she died in the original story. ==ഗ്രന്ഥങ്ങൾ== {{refbegin}} *{{cite book |last=Delarue |first=Paul |title=The Borzoi Book of French Folk-Tales |url=https://archive.org/details/borzoibookoffren00dela |publisher=[[Alfred A. Knopf, Inc.]] |year=1956 |ref=harv}} *{{cite book |last=Lüthi |first=Max |title=Once Upon A Time: On the Nature of Fairy Tales |publisher=Frederick Ungar Publishing Co. |year=1970 |ref=harv}} *{{cite book |last=Opie |first=Iona |authorlink=Iona Opie |last2=Opie |first2=Peter |authorlink2=Peter Opie |year=1974 |title=The Classic Fairy Tales |url=https://archive.org/details/classicfairytale00opie_0 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-211559-1 |ref=harv}} *{{cite book |last=Raedisch |first=Linda |title=The Old Magic of Christmas: Yuletide Traditions for the Darkest Days of the Year |year=2013 |url=http://books.google.com/books?id=zm6rHKiFw2YC&lpg=PA180&dq=hansel%20and%20gretel%20great%20famine%201315&pg=PA180#v=onepage&q=hansel%20and%20gretel%20great%20famine%201315&f=false |publisher=Llewellyn Worldwide |ref=harv}} *{{cite book |last=Tatar |first=Maria |title=The Annotated Classic Fairy Tales |url=https://archive.org/details/annotatedclassic0000unse |year=2002 |publisher=BCA |isbn=978-0-393-05163-6 |ref=harv}} *{{cite speech |last=Vajda |first=Edward |authorlink=Edward Vajda |title=The Classic Russian Fairy Tale: More Than a Bedtime Story |date=26 May 2010 |event=The World's Classics |location=[[Western Washington University]]|ref=harv}} *{{cite speech |last=Vajda|first=Edward|authorlink=Edward Vajda |title=The Russian Fairy Tale: Ancient Culture in a Modern Context |date=1 February 2011 |event=Center for International Studies International Lecture Series |location=[[Western Washington University]] |ref=harv}} {{refend}} ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.gutenberg.org/files/2591/2591-h/2591-h.htm#2H_4_0020 Project Gutenberg e-text] * [http://www.surlalunefairytales.com/hanselgretel/index.html SurLaLune Fairy Tale Pages: The Annotated Hansel and Gretel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070321084933/http://www.surlalunefairytales.com/hanselgretel/index.html |date=2007-03-21 }} * [http://www.dbskeptic.com/2008/10/27/original-versions-of-classic-fairy-tales/ Original versions and psychological analysis of classic fairy tales, including Hansel and Gretel]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131018001121/http://www.dbskeptic.com/2008/10/27/original-versions-of-classic-fairy-tales/ |date=2013-10-18 }} * [http://www.hanselandgretel.ca The Story of Hansel and Gretel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100919143108/http://www.hanselandgretel.ca/ |date=2010-09-19 }} * [http://www.boffo.com/2010/07/bays-co-to-produce-hansel-and-gretel-in-3d.html?ref=ssp Variety] "Hansel & Gretel in 3D" News Article * [http://www.thewrap.com/movies/column-post/michael-bays-institute-fires-hansel-and-gretel-3d-19364 The Wrap] "Hansel & Gretel in 3D" News Article * [http://www.screendaily.com/news/production/hansel-and-gretel-headed-for-live-action-3d-update/5016246.article Screendaily] "Hansel & Gretel in 3D" News Article * [http://news-briefs.ew.com/2010/07/20/hansel-and-gretel-3-d-avatar/ Entertainment Weekly News Brief] "Hansel & Gretel in 3D" News Article * [http://popwatch.ew.com/2010/07/26/hansel-and-gretel-in-3d-beyond-product-placement/ Entertainment Weekly Interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217134239/http://popwatch.ew.com/2010/07/26/hansel-and-gretel-in-3d-beyond-product-placement/ |date=2014-12-17 }} "Hansel & Gretel in 3D" News Article * [http://bookses.com/b?id=537bbc7b5222de07410000c4 Collaboratively illustrated story] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140606222701/http://bookses.com/b?id=537bbc7b5222de07410000c4 |date=2014-06-06 }} on [http://bookses.com Project Bookses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140606223313/http://bookses.com/ |date=2014-06-06 }} *[http://www.fairytalechannel.com/2009/09/fairy-tale-about-food-or-lack-of-it.html A translation of the Grimm's Fairy Tale Hansel and Gretel] {{Brothers Grimm}} {{Hansel and Gretel}} [[വർഗ്ഗം:കഥാപാത്രങ്ങൾ]] nmgpb279l4gwwjvk5kj12b8ubtq3nin 0 319652 4631051 3968830 2026-06-18T09:36:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631051 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Azithromycin}} {{Drugbox | Watchedfields = changed | verifiedrevid = 458267362 | IUPAC_name = (2''R'',3''S'',4''R'',5''R'',8''R'',10''R'',11''R'',12''S'',13''S'',14''R''<nowiki>)-2-ethyl-3,4,10-trihydroxy-3,5,6,8,10,12,14-heptamethyl-15-oxo- 11-{[3,4,6-trideoxy-3-(dimethylamino)-β-</nowiki><small>D</small>-''xylo''<nowiki>-hexopyranosyl]oxy}-1-oxa-6-azacyclopentadec-13-yl 2,6-dideoxy-3-</nowiki>''C''-methyl-3-''O''-methyl-α-<small>L</small>-''ribo''-hexopyranoside | image = Azithromycin structure.svg | image2 = Azithromycin_3d_structure.png <!--Clinical data--> | tradename = Zithromax, Azithrocin, others | Drugs.com = {{drugs.com|monograph|azithromycin}} | MedlinePlus = a697037 | licence_US = Azithromycin | pregnancy_AU = B1 | pregnancy_US = B | legal_US = Rx-only | routes_of_administration = [[Wiktionary:oral|Oral]] (capsule, tablet or suspension), [[intravenous therapy|intravenous]], [[eye drop|ophthalmic]] <!--Pharmacokinetic data--> | bioavailability = 38% for 250 mg capsules | metabolism = [[Hepatic]] | elimination_half-life = 11–14 h (single dose) 68 h (multiple dosing) | excretion = [[Biliary]], [[renal]] (4.5%) <!--Identifiers--> | IUPHAR_ligand = 6510 | CAS_number_Ref = {{cascite|correct|??}} | CAS_number = 83905-01-5 | ATC_prefix = J01 | ATC_suffix = FA10 | ATC_supplemental = {{ATC|S01|AA26}} | PubChem = 55185 | DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}} | DrugBank = DB00207 | ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}} | ChemSpiderID = 10482163 | UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}} | UNII = J2KLZ20U1M | KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}} | KEGG = D07486 | ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEBI = 2955 | ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}} | ChEMBL = 529 | NIAID_ChemDB = 007311 <!--Chemical data--> | C=38 | H=72 | N=2 | O=12 | molecular_weight = 748.984 g·mol<sup>−1</sup> | smiles = CN(C)[C@H]3C[C@@H](C)O[C@@H](O[C@@H]2[C@@H](C)[C@H](O[C@H]1C[C@@](C)(OC)[C@@H](O)[C@H](C)O1)[C@@H](C)C(=O)O[C@H](CC)[C@@](C)(O)[C@H](O)[C@@H](C)N(C)C[C@H](C)C[C@@]2(C)O)[C@@H]3O | InChI = 1/C38H72N2O12/c1-15-27-38(10,46)31(42)24(6)40(13)19-20(2)17-36(8,45)33(52-35-29(41)26(39(11)12)16-21(3)48-35)22(4)30(23(5)34(44)50-27)51-28-18-37(9,47-14)32(43)25(7)49-28/h20-33,35,41-43,45-46H,15-19H2,1-14H3/t20-,21-,22+,23-,24-,25+,26+,27-,28+,29-,30+,31-,32+,33-,35+,36-,37-,38-/m1/s1 | InChIKey = MQTOSJVFKKJCRP-BICOPXKEBK | StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChI = 1S/C38H72N2O12/c1-15-27-38(10,46)31(42)24(6)40(13)19-20(2)17-36(8,45)33(52-35-29(41)26(39(11)12)16-21(3)48-35)22(4)30(23(5)34(44)50-27)51-28-18-37(9,47-14)32(43)25(7)49-28/h20-33,35,41-43,45-46H,15-19H2,1-14H3/t20-,21-,22+,23-,24-,25+,26+,27-,28+,29-,30+,31-,32+,33-,35+,36-,37-,38-/m1/s1 | StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}} | StdInChIKey = MQTOSJVFKKJCRP-BICOPXKESA-N | synonyms = <small>9-deoxy-9a-aza-9a-methyl-9a-homoerythromycin A</small> }} ഒരു [[മാക്രോലൈഡ്]] [[ആന്റിബയോട്ടിക്]] മരുന്നാണ് '''അസിത്രോമൈസിൻ''' (Azithromycin)<ref name="azi">{{Cite web |url=http://www.medicinenet.com/azithromycin/article.htm |title=azithromycin, Zithromax, Zmax |access-date=2013-01-03 |archive-date=2012-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121229192844/http://www.medicinenet.com/azithromycin/article.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="thr">[https://archive.today/20121213144925/http://druginfo.nlm.nih.gov/drugportal/ProxyServlet?mergeData=true&objectHandle=DBMaint&APPLICATION_NAME=drugportal&actionHandle=default&nextPage=jsp/drugportal/ResultScreen.jsp&TXTSUPERLISTID=0083905015&QV1=AZITHROMYCIN Azithromycin [USAN:INN:BAN] ]</ref>. [[ലോകാരോഗ്യ സംഘടന]] നിർദ്ദേശിക്കുന്ന [[ലോകാരോഗ്യസംഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന മരുന്നുകളുടെ മാതൃകാ പട്ടിക|അത്യാവശ്യ മരുന്നുകളിൽ]] ഒന്നാണിത്. ബാക്ടീരിയകളുടെ 50S [[റൈബോസോം|റൈബോസോമുകളിലെ]] [[മാംസ്യം]] നിർമ്മാണത്തെ തടയുക വഴി അവയുടെ പെരുകൽ തടയുകയാണ് അസിത്രോമൈസിൻ ചെയ്യുന്നത്. വയറ്റിലൂടെയോ (oral), രക്തക്കുഴലുകളിലൂടെയൊ (intravenous) സ്വീകരിക്കാവുന്ന മരുന്നാണ് അസിത്രോമൈസിൻ. [[1980]]-ലാണ് അസിത്രോമൈസിൻ കണ്ടുപിടിച്ചത്. [[ചെവിപഴുപ്പ്]], [[സ്റ്റ്രെപ്റ്റോകോക്കസ്]] ബക്റ്റീരിയ മൂലമുണ്ടാകുന്ന തൊണ്ട പഴുപ്പ്, [[കാസരോഗം]], ദീർഘദൂര യാത്രക്കാർക്കുണ്ടാകാവുന്ന [[വയറിളക്കം]] തുടങ്ങി മറ്റു ചില ആമാശയപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് <!-- <ref name=AHFS2015/> --> അസിത്രോമൈസിൻ ഉപകാരപ്രദമാണ്. ചില ലൈംഗികരോഗങ്ങൾക്കും ഉദാ: ക്ലമൈഡിയ, [[ഗോണേറിയ]], അസിത്രോമൈസിൻ ഫലപ്രദമാണ്. <!-- <ref name=AHFS2015/> -->[[മലേറിയ]] എന്ന അസുഖത്തിനു മറ്റു ആന്റി ബയോട്ടിക്കുകൾക്കൊപ്പം സഹായക മരുന്നായി കൊടുത്തുവരുന്നു. ==വൈദ്യോപയോഗങ്ങൾ== [[ന്യുമോണിയ]], [[സൈനസൈറ്റിസ്]], [[ടോൺസിലൈറ്റിസ്]], ചെവിയിലെ പഴുപ്പ്, ചർമ്മത്തിലെ അണുബാധ, മൂത്രാശയത്തിലെ പഴുപ്പ് എന്നിവ ചികിത്സിക്കാൻ അസിത്രോമൈസിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചില [[ഗ്രാം പോസിറ്റിവ് ബാക്ടീരിയ]]യെയും, [[ഗ്രാം നെഗറ്റിവ് ബാക്ടീരിയ]]യെയും, പല അവർഗ്ഗ ബാക്ടീരിയയെയും നേരിടാൻ അസിത്രോമൈസിനാകും. ==പാർശ്വഫലങ്ങൾ== [[വയറിളക്കം]], [[ഓക്കാനം]], [[ഛർദ്ദി]] എന്നിവയാണ് അസിത്രോമൈസിന്റെ പാർശ്വഫലങ്ങൾ. ഒരു ശതമാനത്തിൽ താഴെ മാത്രമേ പാർശ്വഫലങ്ങൾ കാണാറുള്ളൂ. 68 മണിക്കൂറാണ് അസിത്രോമൈസിന്റെ അർദ്ധായുസ്സ്. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ]] te3evvhm7ky4ztpr829s9xdma2a49q7 0 330653 4631037 2311004 2026-06-18T08:31:39Z EmausBot 16706 യന്ത്രം: [[ആശാ ശരത്ത്]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു 4631037 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ആശാ ശരത്ത്]] aoc0lgcfj4xh9n4394vzdcqr34b48g9 0 332012 4630999 4557253 2026-06-18T05:23:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630999 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|International Society for Krishna Consciousness}} {{Infobox organisation |name = അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണാവബോധ സമിതി | image = Iskon Temple, Vrindawan.jpg | caption = ISKCON Temple in [[Vrindavan]], [[Uttar Pradesh]], India | logo = ISKCON official logo.jpg |caption = അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണാവബോധ സമിതി (ISKCON) ലോഗോ |motto = |abbreviation = ISKCON |formation = {{start date and age|1966|07|13|df=yes|p=y}} {{nowrap|[[New York City|ന്യൂയോർക്ക്]], [[US|അമേരിക്ക]].}} |founder = [[എ. സി. ഭക്തിവേദാന്ത സ്വാമി പ്രഭുപാദ]] |type = [[Religious organization|മത സംഘടന]] |status = [[Foundation (nonprofit)|ലഭേച്ഛ കൂടാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനം]] |purpose = [[Education|വിദ്യാഭ്യാസം]], [[Philanthropic|മാനുഷികം]], [[Religious studies|മതപഠനം]], [[Spirituality|ആത്മീയത]] |membership = |headquarters = [[Mayapur|മായാപൂർ]], [[West Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാൾ]], [[ഇന്ത്യ]] |location = 600 ശാഖകൾ |coords = {{coord|23.26|N| 88.23|E|display=inline,title}} |area_served = ലോകമാസകലം |leader_title = |leader_name = |main_organ = [[Governing Body Commission|ഭരിക്കുന്ന കമ്മീഷൻ]] |affiliations = [[Gaudiya Vaishnavism|ഗൗഡിയ വൈഷ്ണവിസം]] |website = {{url|http://iskcon.org/}} }} '''ഇസ്കോൺ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണാവബോധ സമിതി അഥവാ ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് കൃഷ്ണ കോൺഷ്യസ്നസ് (International Society for Krishna Consciousness - ISKCON)''' [[Gaudiya Vaishnavism|ഗൗഡിയ വൈഷ്ണവരുടെ]] ഒരു മതസംഘടനയാണ്. '''ഹരേകൃഷ്ണ പ്രസ്ഥാനം''' എന്നും ഇതറിയപ്പെടുന്നു. <ref>{{Harvnb|Gibson |2002|p=4}}</ref> [[എ. സി. ഭക്തിവേദാന്ത സ്വാമി പ്രഭുപാദ]] 1966 -ൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] (USA) [[New York City|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി]]യിൽ ആണ് ഇതു സ്ഥാപിച്ചത്. പ്രഭുപാദയെ ഇസ്കോൺ വിശ്വാസികൾ ഗുരുവും ആധ്യാത്മിക നേതാവുമായി കരുതിപ്പോരുന്നു.<ref>{{Harvnb|Gibson |2002|p=6}}</ref> [[ഹിന്ദു]] പുരാണങ്ങളായ [[ഭഗവത് ഗീത]]യിലെയും [[ഭാഗവതം|ഭാഗവതത്തി]]ലെയും തത്ത്വങ്ങളിലാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന വിശ്വാസം. നാല് വൈഷ്ണവ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ (ബ്രാഹ്മ,രുദ്ര, ശ്രീ, കൗമാര) ബ്രാഹ്മ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ മാധ്വ-ഗൗഡിയ ശാഖയുടെ നേർതുടർച്ചക്കാരായി ഇസ്കോണിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവർ അവരെത്തന്നെ കരുതിപ്പോരുന്നു.<ref>{{Cite book |first = Klaus | last = Klostermaier |author-link = Oxford University |title = A Concise Encyclopedia of Hinduism |url = https://archive.org/details/conciseencyclope0000klos |place = Oxford |publisher = Oneworld Publications |year = 1998 |isbn = 1-85168-175-2 |ref = harv |postscript = <!--None-->}}</ref> [[ഭക്തിയോഗം]] പ്രചരിപ്പിക്കാനാണ് ഇസ്കോൺ രൂപം കൊണ്ടത്. പൊതുവായ ഹിന്ദു മതത്തിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായി ഒരു ഏകദൈവ വിശ്വാസ പ്രസ്‍ഥാനമാണ് ഇസ്കോൺ. ഇസ്ക്കോൺ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ വിശ്വാസികൾക്ക് കൃഷ്ണനാണ് പൂർണ്ണനും ഏകനുമായ ദൈവം. കൃഷ്ണന്റെ ദിവ്യമായ പ്രതിരൂപമാണ് രാധ അഥവാ രാധിക. ദിവ്യപ്രേമത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമാണ് അവർ. ഭക്തർ അവരുടെ ചിന്തകളും പ്രവൃത്തികളും പ്രാർഥനകളും സർവ്വേശ്വരനായ ഭഗവാൻ [[കൃഷ്ണൻ|കൃഷ്ണന്റെ]] അനുഗ്രഹത്തിനായി സമർപ്പണം ചെയ്യുന്നു. മറ്റുള്ള ഹൈന്ദവ ദൈവങ്ങളെ ഇവർ ആരാധിക്കുന്നില്ല. ഇതിന്റെ വേരുകൾ വൈഷ്ണവ മതവുമായി ചേർന്ന് കിടക്കുന്നു. ഇസ്കോൺ വിശ്വാസത്തിൽ അദ്വൈതത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ആത്മാവിനു സ്വന്തമായി അനന്തമായി നിലനിൽപ്പുണ്ട്. അത് എവിടെയും ലയിച്ചുചേരുന്നില്ല.<ref>[http://srimadbhagavatam.com/1/3/28/en1 srimadbhagavatam.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123024056/http://srimadbhagavatam.com/1/3/28/en1 |date=2013-01-23 }}, Bhag.Purana 1.3.28, "All of the above-mentioned incarnations are either plenary portions or portions of the plenary portions of the Lord, but Lord Sri Krishna is the original Personality of Godhead."</ref><ref name = Guy>{{Harvnb|Guy Beck|2005|p=39|loc=page 39 'According to Orthodox Gaudiya. Krishna's svarupa, or true form manifests in three ways. His svayam-rupa or transcendent form is self-existent, not dependent on anything. His tadekatma rupa is identical in essence to his true form, though it differs in appearance (and would include such forms of Krishna as Narayana and Vasudeva). His avesa form has Krishna appearing though in varying degrees of possession'}}</ref> ഇന്ന് ഇസ്കോണിന് ലോകത്താകമാനം 550 -ലേറെ കേന്ദ്രങ്ങളുണ്ട്. ഇവ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[കാനഡ]], [[യുകെ]] അല്ലെങ്കിൽ [[യൂറോപ്പ്]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ എല്ലാം തന്നെ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. അവയിൽ സ്വയം പര്യാപ്തത ലക്ഷ്യമിടുന്ന ചിലതുൾപ്പെടെ 60 കാർഷികസമൂഹങ്ങളും 50 വിദ്യാലയങ്ങളും 90 ഭക്ഷണശാലകളും ഉണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://directory.krishna.com/ |title=Directory of ISKCON |publisher=Directory.krishna.com |accessdate=2009-10-01 |archive-date=2019-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190506142948/http://directory.krishna.com/ |url-status=dead }}</ref> [[Soviet Union|സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ]] പതനത്തിനു ശേഷം [[Eastern Europe|കിഴക്കേ യൂറോപ്പിലും]] ഇന്ത്യയിലുമാണ് ഈ അടുത്ത കാലത്ത് ഇസ്കോണിന്റെ അംഗസംഖ്യയിൽ വലിയ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായത്.<ref>{{Harvnb|Cole Dwayer|2007|p=38}}</ref> ==ചരിത്രവും വിശ്വാസങ്ങളും== [[West Bengal|പശ്ചിമബംഗാളിലെ]] [[Gauda|ഗൗഡ]] പ്രദേശത്ത് രൂപം കൊണ്ട ഒരു [[വിഷ്ണു]] ആരാധനാപ്രസ്ഥാനമാണ് [[Gaudiya Vaishnavism|ഗൗഡിയ വൈഷ്ണവിസം]]. എനാൽ ഗൗഡീയവൈഷ്ണവ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആരംഭം മാധ്വാചാര്യരുടെ ദ്വൈത ദർശനത്തെ പിന്തുടർന്നുകൊണ്ടാണ്. മാധ്വാചാര്യരുടെ ശിഷ്യപരമ്പരയിലാണ് ഹരേകൃഷ്ണ പ്രസ്ഥാനവും ഉൾപ്പെടുന്നത്. പ്രധാനമായും ബംഗാളിലും ബീഹാറിലുമാണ് കഴിഞ്ഞ അഞ്ഞൂറു വർഷമായി ഇതിനു അനുയായികൾ ഉള്ളത്. ഈ ആശയങ്ങളെയാണ് [[ഭഗവത് ഗീത]]യുടെയും [[ഭാഗവതം|ഭാഗവത]]ത്തിന്റെയും മറ്റു ചില ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെയും വിപുലമായ വിവർത്തനങ്ങളാലും<ref>A Hinduism, Page 8, Lynne Gibson, 2002</ref> എഴുത്തുകളാലും [[എ. സി. ഭക്തിവേദാന്ത സ്വാമി പ്രഭുപാദ|പ്രഭുപാദ]] പാശ്ചാത്യലോകത്തേക്ക് പ്രചരിപ്പിച്ചത്. ഇന്ന് ഈ പുസ്തകങ്ങൾ എഴുപതിലേറെ ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമാണ്. ചിലത് ഓൺലൈനില്യും കിട്ടുന്നുണ്ട്. ഈ പുസ്തകങ്ങളാണ് ഇസ്കോൺ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രമാണങ്ങൾ.<ref>{{cite web|url=http://www.vedabase.com|title=Bhaktivedanta Vedabase Online|work=Bhaktivedanta Vedabase Online}}</ref> ഇസ്ക്കോൺ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ വിശ്വാസികൾക്ക് കൃഷ്ണനാണ് പരമമായ, പൂർണ്ണനായ ദൈവം. കൃഷ്ണന്റെ ദിവ്യമായ പ്രതിരൂപമാണ് രാധ. ദിവ്യപ്രേമത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമാണ് അവർ. [[അദ്വൈതം|അദ്വൈത]]ത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ആത്മാവിനു സ്വന്തമായി അനന്തമായി നിലനിൽപ്പുണ്ട് ഇസ്കോൺ വിശ്വാസത്തിൽ, അത് എവിടെയും ലയിച്ചുചേരുന്നില്ല. [[വേദാന്തം|വേദാന്തത്തിൽ]] വേരുകളുള്ള ഒരു ഏകദൈവവിശ്വാസപ്രസ്ഥാനമാണ് ഇസ്കോൺ.<ref name="Ency">{{cite book |author=Laderman, Gary |title=Religion and American Cultures: An Encyclopedia of Traditions, Diversity, and Popular Expressions |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, Calif |year=2003 |pages= |isbn=1-57607-238-X |oclc= |doi= |article=ISKCON}}</ref> ===ഹരേ കൃഷ്ണ മന്ത്രം=== ഇസ്കോണിന് ഹരേകൃഷ്ണ പ്രസ്ഥാനം എന്ന പേരു വന്നതു തന്നെ ഭക്തന്മാർ ഏതു നേരവും ഭജിക്കുകയും ജപിക്കുകയും പാടുകയും ചെയ്യുന്ന മഹാമന്ത്രം എന്ന് അവർ വിളിക്കുന്ന ''ഹരേ കൃഷ്ണ, ഹരേ കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ കൃഷ്ണ ഹരേ ഹരേ ഹരേ രാമ ഹരേ രാമ രാമ രാമ ഹരേ ഹരേ'' എന്ന ചൊല്ലിൽ നിന്നാണ്. [[File:Mahamantra.svg|thumb|ISKCON വിശ്വാസികളുടെ മഹാമന്ത്രം]] ===അന്താരാഷ്ട്ര കൃഷ്ണഭാവനാമൃത സംഘത്തിന്റെ ഏഴു ലക്ഷ്യങ്ങൾ=== [[പ്രഭുപാദ]] 1966 -ൽ ISKCON രൂപീകരിക്കുമ്പോൾ നിർവചിച്ച ഏഴുലക്ഷ്യങ്ങൾ താഴെക്കൊടുക്കുന്നു. <ref>{{Cite journal |first = Dasa Goswami | last = Satsvarupa |author-link = Satsvarupa Dasa Goswami |title =Srila Prabhupada Lilamrta Vol 1 |publisher = BBT |origyear = 1981|year = 2002 |page = 1133 |isbn = 0892133570<!--(2 volume edition 2002)--> |ref = harv |postscript = <!--None--> }} </ref> #ഭൂമിയിൽ സമത്വവും സമാധാനവും കൈവരുത്തുന്നതിന് ചിട്ടയായി ആത്മീയ അറിവ് സമൂഹത്തിലാകെ വ്യാപിപ്പിക്കുകയും മൂല്യങ്ങളുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകൾ മാറ്റാൻ ആത്മീയജ്ഞാനത്തിനെ രീതികൾ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക. # [[ഭഗവത് ഗീത]]യിലും [[ഭാഗവതം|ഭാഗവതത്തിലും]] പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതു പോലെ കൃഷ്ണാവബോധം പ്രചരിപ്പിക്കുക. പുനർജനി സ്വീകാര്യമാണ്. # സമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരെയും തമ്മിൽത്തമ്മിലും പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണന്റെ പക്കലേക്കും അടുപ്പിച്ച് മാനുഷികബോധം എല്ലാവരിലും ഉണ്ടാക്കി ഓരോരുത്തരും കൃഷ്ണന്റെ ഗുണങ്ങളുടെ ഭാഗമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക. # [[Chaitanya Mahaprabhu|ചൈതന്യ മഹാപ്രഭു]]വിന്റെ ഉപദേശങ്ങളിലൂടെ വെളിവായരീതിയിൽ എല്ലാവരും ഒത്തുകൂടി മഹാമന്ത്രം ചൊല്ലുകയും ഈ ഭക്തി പ്രസ്ഥാനത്തെപ്പറ്റി പഠിപ്പിക്കുകയും വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക # കൃഷ്ണന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിൽ അർപ്പണം ചെയ്ത് അംഗങ്ങൾക്കും സമൂഹത്തിനും വേണ്ടി ഒത്തുചേരാനായി വിശുദ്ധങ്ങളായ വേദികൾ ഉണ്ടാക്കുക. # ലളിതവും നൈസർഗ്ഗികവുമായ ഒരു ജീവിതം നയിക്കാനായി അംഗങ്ങളെ എല്ലാവരെയും ഒരുമിച്ചു കൊണ്ടുവരിക. # മേൽപ്പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ സാധിപ്പിക്കാനായി പുസ്തകങ്ങളും മാസികകളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വിതരണം ചെയ്യുക. ===നാലു വ്യവസ്ഥാപിത തത്ത്വങ്ങൾ=== ആത്മീയജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥനങ്ങളായി [[പ്രഭുപാദ]] [[ധർമ്മ|ധർമ്മത്തി]]ന്റെ<ref name="The Four Legs of Dharma">{{cite web |url=http://vedabase.net/sb/1/17/24/ |title=The Four Legs of Dharma |publisher=Vedabase.net |accessdate=2009-10-01 |archive-date=2009-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090811002934/http://vedabase.net/sb/1/17/24/ |url-status=dead }}</ref> നാലുതൂണുകൾ എന്ന തരത്തിൽ നാല് വ്യവസ്ഥാപിത തത്ത്വങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. # [[മത്സ്യം|മൽസ്യവും]] [[മുട്ട]]യും അടക്കം ഒരു മാംസവും പാടില്ല. # വിവാഹിതരായ ഇണകൾ, അതും പ്രജനനത്തിനുവേണ്ടി മാത്രമായിട്ടേ [[ലൈംഗികത|ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ]] ഏർപ്പെടാവൂ. # [[മദ്യം]], കഫെയിൽ, [[പുകവലി]] ഉൾപ്പെടെ യാതൊരു ലഹരിപദാർത്ഥവും ഉപയോഗിക്കരുത്. # ചൂതാട്ടം പാടില്ല. ധർമ്മത്തിന്റെ നാലു തൂണുകൾ ഇവയാണ്.<ref name="The Four Legs of Dharma"/> # [[ദയ]] # [[തപം]] # [[സത്യം]] # [[സൗഖ്യം]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{CC|International Society for Krishna Consciousness}} [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു സംഘടനകൾ]] 3qa72ory0pas2rbqq96t80dp1yd90yv 0 336770 4630977 4015702 2026-06-18T02:54:36Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630977 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Accord Metropolitan}} {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} {{Infobox hotel | hotel_name = ദ അക്കോർഡ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ | logo_width = 125px | image = Accord Metropolitan.JPG | image_width = 220px | caption = | location = [[Chennai]], [[India]] | address = 35-37, [[GN Chetty Road]], [[T.Nagar]]<br>[[Chennai]], [[Tamil Nadu]] 600 017 | chain = | coordinates = {{coord|13.046074|80.242577|display=inline,title}} | opening_date = 23 April 2007 | developer = | architect = | operator = J Hotels | owner = J Hotels | number_of_rooms = 162 | number_of_suites = | number_of_restaurants= | floor_area = | floors = 13 | height = {{convert|50.21|m|abbr=on}}<ref>{{Cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title = Accord Metropolitan | work = | publisher = Emporis.com | date = | url = http://www.emporis.com/building/accordmetropolitan-chennai-india | format = | doi = | accessdate = 20 Jul 2012}}</ref> | parking = | website = [http://www.theaccordmetropolitan.com/ accordmetropolitan.com] | footnotes = <ref>{{emporis|263190}}</ref> }} ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ തമിഴ്നാടിൻറെ തലസ്ഥാനമായ ചെന്നൈയി ൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലാണ് '''അക്കോർഡ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ'''. [[T. Nagar|ടി നഗറിലെ]] ജി എൻ ചെട്ടി റോഡിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഹോട്ടൽ ട്രേഡർസ് ഹോട്ടലായാണ് ആരംഭിച്ചത്.<ref>{{cite news | last = | first = | coauthors = | title = Name change for Traders Hotel | newspaper = Business Line | location = Chennai | pages = | language = | publisher = The Hindu | date = 1 November 2005 | url = http://www.thehindubusinessline.in/2005/11/01/stories/2005110101301900.htm | accessdate = 19 April 2016}}</ref> 1000 മില്യൺ ഇന്ത്യൻ രൂപ ചിലവിലാണ് ഹോട്ടൽ നിർമിച്ചത്.<ref>{{cite news | last = | first = | coauthors = | title = Shangri La opens its Rs 100cr Traders Hotel in Chennai | newspaper = Business Standard | location = Chennai | pages = | language = | publisher = Business Standard | date = 27 April 2005 | url = http://www.business-standard.com/india/news/shangri-la-opens-its-rs-100cr-traders-hotel-in-chennai/207215/ | accessdate =19 April 2016}}</ref> <ref>{{cite news | last = | first = | coauthors = | title = Shangri-La group enters India with Traders Hotel in Chennai | newspaper = Business Line | location = Chennai | pages = | language = | publisher = The Hindu | date = 23 April 2005 | url = http://www.thehindubusinessline.in/2005/04/23/stories/2005042301980400.htm | accessdate = 19 April 2016}}</ref> തമിഴ്‌നാ‍ടിൻറെ തലസ്ഥാനവും ഇന്ത്യയിലെ നാലാമത്തെ വലിയ മെട്രോ നഗരവുമാണ്‌ ചെന്നൈ. ലോകത്തിലെ തന്നെ 34-ആമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരസമുച്ചയമാണ് ചെന്നൈ. തെക്കേ ഇന്ത്യയുടെ പ്രവേശനകവാടം കൂടിയാണ് ഈ നഗരം. ഇന്ത്യൻ മെട്രോകളിൽ പാ‍രമ്പര്യവും സംസ്കാരവും ഇന്നും നിലനിർത്തുന്ന നഗരം. നഗരവാസികൾ മാതൃഭാഷയോട് (തമിഴ്) ആഭിമുഖ്യം പുലർത്തുന്നു. ചെന്നൈയിലെ മറീന ബീച്ച് ലോകത്തിലെ തന്നെ നീളം കൂടിയ കടൽത്തീരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ‘കോളിവുഡ്’ എന്നു അറിയപ്പെടുന്ന തമിഴ് സിനിമയുടെ ആസ്ഥാനവും ചെന്നൈ തന്നെ. ചെന്നൈ നഗരത്തിൻറെ ഭരണം നിർവഹിക്കുന്നതു ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന കോർപറേഷനായ ചെന്നൈ കോർപറേഷൻ ആണു. ഇതിൻറെ ആസ്ഥാനം ചെന്നെ സെൻട്രൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്തു സ്തിഥി ചെയ്യുന്ന "റൈപൺ ബിൽഡിങി"ലാണു. ==ഹോട്ടൽ== പതിമൂന്ന് നിലകളായിട്ടുള്ള ഹോട്ടലിൽ ഒരു പ്രസിഡൻഷ്യൽ സ്യൂട്ട്, മൂന്ന് സ്റ്റുഡിയോ അപാർട്ട്മന്റുകൾ, ആറു ഡീലക്സ് സ്യൂട്ടുകൾ, ഒൻപത് അക്കോർഡ് ക്ലബ്‌ മുറികൾ ഉൾപ്പെടെ 162 മുറികളാണ് ഉള്ളത്. മുറികളുടെ ചുരുങ്ങിയ വിസ്തീർണം 30 ചതുരശ്ര മീറ്ററാണ്. സീസൺസ് കഫെ, റോയൽ ഇന്ത്യാന (നവംബർ 2011-ൽ ആരംഭിച്ച ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷണശാല), ഹോട്ടൽ ബാറായ സോഡിയാക്, പതിനഞ്ചാം നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ര്രോഫ് ടോപ്‌ ഭക്ഷണശാലയായ പെർഗോള എന്നിങ്ങനെ നാലു ഭക്ഷണശാലകളാണ് അക്കോർഡ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഹോട്ടലിൽ ഉള്ളത്.<ref>{{cite news | last = | first = | coauthors = | title = A Specialty Southern Cuisine Restaurant at Accord Metropolitan Accord Metropolitan announces the grand opening of Royal Indiana, its new southern-cuisine restaurant | newspaper = India PR Wire | location = | pages = | language = | publisher = IndiaPRWire.com | date = 22 November 2011 | url = http://www.indiaprwire.com/pressrelease/restaurants/20111122104259.htm | accessdate = 19 April 2016 | archive-date = 2012-01-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120125231249/http://www.indiaprwire.com/pressrelease/restaurants/20111122104259.htm | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cleartrip.com/hotels/info/the-accord-metropolitan-41639|title=Accord Metropolitan Overview|publisher=cleartrip.com |accessdate=19 April 2016}}</ref> ക്രിസ്റ്റൽ, എമറാൾഡ്, സഫയർ എന്നിങ്ങനെ പേരുള്ള മൂന്ന് വിരുന്ന് ഹാളുകളാണ് അക്കോർഡ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഹോട്ടലിൽ ഉള്ളത്. 1000 അതിഥികളെ ഈ വിരുന്ന് മുറികളിൽ സ്വീകരിക്കാം. മാത്രമല്ല, ഹോട്ടലിൽ 516 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള ഒരു ബാൾറൂമും ഹോട്ടലിൽ ഉണ്ട്, ഇതു രണ്ടെണ്ണമായി മാറ്റാവുന്നതാണ്. കൂടാതെ 450 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള വിരുന്ന് ഹാളും ആക്കി മാറ്റാവുന്നതാണ്. <ref>{{cite news | last = | first = | coauthors = | title = Shangri-La Opens its First Traders Hotel In India | newspaper = Asia Travel Tips | location = | pages = | language = | publisher = AsiaTravelTips.com | date = 28 April 2005 | url = http://www.asiatraveltips.com/news05/284-Chennai.shtml | accessdate = 19 April 2016}}</ref> ==സ്ഥാനം== പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലായ അക്കോർഡ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ചെന്നൈയിലെ ടി നഗറിലെ ജി എൻ ചെട്ടി റോഡിലാണ്. നഗരത്തിലെ പ്രസിദ്ധ സ്ഥലങ്ങളായ ടി നഗർ (ഏകദേശം 2 കിലോമീറ്റർ), കോടമ്പാക്കം, യു. എസ്. കൊണ്സുലറ്റ് (ഏകദേശം 3 കിലോമീറ്റർ), തൌസണ്ട് ലൈറ്റ്സ് എന്നിവ അക്കോർഡ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഹോട്ടലിനു സമീപമാണ്. ചെന്നൈയിലെ ആകർഷക പ്രദേശങ്ങളായ സന്തോം ബസിലിക്ക, മറീന ബീച്ച്, ഫോർട്ട്‌ സെന്റ്‌ ജോർജ്ജ് എന്നിവയും അക്കോർഡ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഹോട്ടലിൽനിന്നും അനായാസം എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. ചെന്നൈ അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽനിന്നും അക്കോർഡ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഹോട്ടലിലേക്കുള്ള ദൂരം: ഏകദേശം 14 കിലോമീറ്റർ ചെന്നൈ സെൻട്രൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽനിന്നും അക്കോർഡ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഹോട്ടലിലേക്കുള്ള ദൂരം: ഏകദേശം 10 കിലോമീറ്റർ ഭാരതത്തിൻറെ തെക്കുകിഴക്കൻ ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ‍ത്തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചെന്നൈ തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാനത്തിൻറെ വടക്കേ അറ്റത്ത് ആന്ധ്രാ പ്രദേശുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. ചെന്നൈ നഗരത്തിൻറെ വിസ്തീർണ്ണം 174 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ആണ്. ചെന്നൈ ജില്ലയും, കാഞ്ചീപുരം, ചെങ്കൽപ്പെട്ട് ജില്ലകളുടെ ചില പ്രദേശങ്ങളും ചേർന്നതാണ് ചെന്നൈ മഹാനഗര പ്രദേശം. മഹാബലിപുരം, ചെങ്കൽപ്പെട്ട്, അരക്കോണം, കാഞ്ചീപുരം, ശ്രീഹരിക്കോട്ട, ശ്രീപെരും‌പുതൂർ എന്നിവ നഗരത്തിനു സമീപമുള്ള പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളാണ്. ചെന്നൈയിലെ മറീനാ ബീച്ച് ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും നീളമുള്ള കടൽക്കരയാണ്. 13 കി.മീ നീളമുള്ള ഈ കടൽക്കരയെ മൂന്നായി വേർതിർക്കാം. കൂവം നദി കടലിൽ ചേരുന്നതിന് തെക്കുള്ള പ്രദേശം മറീന ബീച്ച് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അഡയാർ നദി കടലിൽ ചേരുന്നതിന് വടക്കുള്ള പ്രദേശം സാന്തോം ബീച്ച് എന്നും, കൂവത്തിനും അഡയാറിനും ഇടക്കുള്ള പ്രദേശം ബെസൻറ് നഗർ അല്ലെങ്കിൽ എലിയറ്റ്സ് ബീച്ച് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.theaccordmetropolitan.com/ Official website]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140717083029/http://www.theaccordmetropolitan.com/ |date=2014-07-17 }} [[വർഗ്ഗം:ചെന്നൈയിലെ ഹോട്ടലുകൾ]] bssnaanak5boldiqzzc4fxpzt9g3jhr 0 344379 4630983 4108270 2026-06-18T03:43:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630983 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|The Five Ks}} {{Sikh practices}} തങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഏതുസമയവും [[Sikh|സിഖുകാർ]] ധരിക്കേണ്ട അഞ്ചുകാര്യങ്ങളാണ് '''അഞ്ച് 'ക' കൾ''' <ref name=ecoast>{{cite web| url=https://www.eastcoastdaily.com/2018/06/05/golden-temple-punjab.html| title=അമൃതസരസ്സിലെ സുവർണ്ണക്ഷേത്രം| date=5 ജൂൺ 2018| accessdate=13 മാർച്ച് 2021| work=ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് ഡെയിലി| archive-date=2022-11-22| archive-url=https://web.archive.org/web/20221122110143/https://www.eastcoastdaily.com/2018/06/05/golden-temple-punjab.html| url-status=dead}}</ref>അഥവാ '''അഞ്ച് കകാരങ്ങൾ''' ({{lang-pa|ਪੰਜ ਕਕਾਰ}} ''Pañj Kakār'') എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. പത്താമതു സിഖ്ഗുരുവായ [[Guru Gobind Singh|ഗുരു ഗോബിന്ദ് സിംഗാണ്]] ഇക്കാര്യം 1699 -ൽ ഈ നിയമം കൊണ്ടുവന്നത്.ഒരു സിഖ്മത വിശ്വാസികൾക്ക് ഈ അഞ്ചുകാര്യങ്ങൾ വെറും പ്രതീകാത്മക ചിഹ്നങ്ങളല്ല, മറിച്ച് സിഖ് അവരുടെ മതവിശ്വാസത്തോടുള്ള കൂറ് കാണിക്കുവാനുള്ള ജീവിതരീതിയിൽ പെട്ടതാണ്.<ref>{{cite web | url=http://www.amritsar.com/The%20Five%20K.shtml | title=The Five K's | accessdate=October 9, 2012 | archive-date=2012-07-22 | archive-url=https://archive.today/20120722014942/http://www.amritsar.com/The%20Five%20K.shtml | url-status=dead }}</ref> ==അഞ്ച് ക-കൾ== [[Image:Sikh Articles of Faith.JPG|thumb|220px|right|അഞ്ചെണ്ണത്തിൽ മൂന്ന് കെ-കൾ]] ‡|ਕੱਛ, ਕੜਾ, ਕਿਰਪਾਨ, ਕੰਘਾ, ਕੇਸਕੀ, ਇਹ ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਰਹਿਤ ਧਰੇ ਸਿਖ ਸੋਇ ॥ [[കചേര]], [[കരാ]], [[കൃപാൺ]], [[കംഗ]], [[കേശ്]]. ഈ അഞ്ചും ധരിക്കുന്നവനെ സിഖുകാരനായി കരുതാം.<ref name="Nikki">{{cite book | url=https://books.google.co.uk/books?id=e0ZmAXw7ok8C&pg=PA53&dq=five+K%27s&hl=en&sa=X&ei=yu40VbmjHcvd7QaTzICICA&ved=0CEIQ6AEwBg#v=onepage&q=five%20K's&f=false | title=Sikhism: An Introduction | publisher=I B Tauris & Co Ltd | author=Kaur Singh, Nikky-Guninder | authorlink=Guru Gobiind Singh and the Cultivation of Sikh Identity | year=2011 | location=English | pages=53 | isbn=1848853211}}</ref> #[[Kesh|കേശ്]]: മുറിക്കാത്ത മുടി #[[Kangha|കംഗ]]: മുടി ഒതുക്കാനുള്ള മരംകൊണ്ടുള്ള ബ്രഷ് #[[Kara|കരാ]]: ലോഹം കൊണ്ടുള്ള വള #[[Kachera|കച്ചേരാ]]: പരുത്തികൊണ്ടുള്ള ഒരുതരം അടിവസ്ത്രം #[[Kirpan|കൃപാൺ]]: ചെറിയ വാള് ==ഇവയും കാണുക== * [[Sikhism]] * [[Amrit Sanchar]] - baptism ceremony * [[Vaisakhi]] * [[Khalsa]] and [[Sahajdhari]] * [[Gursikh]] * [[Amritdhari]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.sikhismguide.org/fiveks.shtml The Five Sikh Symbols – SikhismGuide.org]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429083329/http://www.sikhismguide.org/fiveks.shtml |date=2011-04-29 }} *[http://www.gurmat.info/sms/smspublications/thesikhsymbols/ The Sikh Symbols] – eBook *[http://www.gurmat.info/sms/smspublications/thesikhbangle/ The Sikh Bangle (Kara)] – eBook *http://www.tandfonline.com/toc/rsfo20/10/1.The five symbols of Sikhism. {{5Ks}} {{Sikhism}} {{Guru Gobind Singh}} {{DEFAULTSORT:Five Ks, The}} [[Category:Sikh practices]] [[Category:Sikh religious clothing]] n9ok0yn14psh7vmq6fo5wf7zrq9wk2b 0 356209 4631033 4614647 2026-06-18T08:17:13Z Malikaveedu 16584 4631033 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gulf of Thailand}} {{Infobox body of water | name = തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടൽ | other_name = സയാം ഉൾക്കടൽ | image = Gulf of Thailand.svg | caption = Location of the gulf | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = [[തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ]] | coords = {{Coord|09|30|N|102|00|E|type:waterbody_scale:5000000|display=title,inline}} | type = ഗൾഫ് | inflow = [[ദക്ഷിണ ചൈനാ കടൽ]] | outflow = | catchment = | basin_countries = | length_km = | min-width_km = | width_ref = | area_km2 = 320000 | depth_m = 58 | max-depth_m = 85 }} താരതമ്യേന ആഴംകുറഞ്ഞ ഒരു ചെറിയ ഉൾക്കടൽ ആണ് '''തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടൽ'''.<ref>{{cite web |url=http://www.marineregions.org/gazetteer.php?p=browser&id=4331#ct |title=Marine Gazetteer browser |publisher=Marineregions org |date= |accessdate=June 6, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/thailand-gulf-of |title=Thailand, Gulf of |publisher=Oxford University Press |date= |accessdate=June 6, 2016 |archive-date=2016-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804114629/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/thailand-gulf-of |url-status=dead }}</ref> '''ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‌ലാന്റ് (Gulf of Thailand)''', '''ഗൾഫ് ഓഫ് സാം-സിയാം (സ്യാം) (Gulf of Siam)''' എന്നീ പേരുകളിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ദക്ഷിണ ചൈനയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തായും ആർക്കിപിലാജിക് സമുദ്രത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗത്തായും [[ശാന്തസമുദ്രം|പസഫിക് സമുദ്രത്തിന്റെ]] പടിഞ്ഞാറാണ് തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 800 കിലോമീറ്റർ (497 മൈൽ) നീളവും 560 കിലോമീറ്റർ (348 മൈൽ) വീതിയുമാണ് തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്. 320,000 ചതുരശ്ര കിലേമീറ്റർ (123,553 ചതുരശ്ര മൈൽ) പരന്നുകിടക്കുന്ന ഈ ഉൾക്കടൽ [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലാന്റിനെ]] അതിന്റെ വടക്കും, പടിഞ്ഞാറും തെക്കുപടിഞ്ഞാറും വലയം ചെയ്തുകിടക്കുകയാണ്. [[കംബോഡിയ|കമ്പോഡിയയുടെയും]] [[വിയറ്റ്നാം|വിയറ്റനാമിന്റെയും]] വടക്കുകിഴക്കായും ഉൾക്കടലിന്റെ തെക്കുകിഴക്കായി സൗത്ത് ചൈന കടലുമാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.marineregions.org/gazetteer.php?p=details&id=4334 |title=Marine Gazetteer Placedetails - Gulf of Thailand |publisher=Marineregions org |date= |accessdate=June 6, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.deepseawaters.com/Gulf_of_Thailand.htm |title=Gulf of Thailand |publisher=Deepseawaters.com |date= |accessdate=June 7, 2016}}</ref> ==പേരിന് പിന്നിൽ== ആധുനിക [[തായ്ഭാഷ|തായ് ഭാഷയിൽ]] ഗൾഫ് (ഉൾക്കടൽ) എന്നതിന് ''Ao Thai'' ({{lang-th|อ่าวไทย}}, {{IPA-th|ʔàːw tʰāj||Th-Gulf_of_Thailand.ogg}}, "Thai Gulf") എന്നാണ് പറയുന്നത്. ലോകത്തിലെ സമുദ്രങ്ങളിലെയും ജലപാതകളിലേയും ജലഗതാഗതത്തിന് ആവശ്യമായ വെള്ളത്തിന്റെ അളവ് ശരിയായ രീതിയിൽ കണക്കാക്കുകയും സമുദ്രങ്ങളുടെ മാപ്പുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യം മുൻനിർത്തി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആഗോള സംഘടനയായ ഇന്റർനാഷണൽ ഹൈഡ്രോഗ്രാഫിക് ഓർഗനൈസേഷൻ (ഐഎച്ച്ഒ) ആണ് തായ് ഉൾക്കടലിന് ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‌ലാന്റ് എന്ന ഔദ്യാഗികമായി പേര് നൽകിയത്. <ref name=iho>{{cite web |url=http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |title=Limits of Oceans and Seas |edition=3 |year=1953 |publisher=International Hydrographic Organization |p=23 |accessdate=7 February 2010 |archive-date=2011-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |url-status=dead }}</ref> മലായ് ഭാഷയിലും ഖ്‌മെർ ഭാഷയിലും തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ പേര് ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാം "Gulf of Siam", Teluk Siam (തെലുക് സിയാം) എന്നാണ്. കൂടാതെ ഖ്‌മെർ ഭാഷയിൽ ''അഉ സിയാം'' {{lang-km| ឈូងសមុទ្រសៀម}}'', Chhoung Samut Siem'', എന്നാാണ്. തായ് ഭാഷയിൽ ആഓ സയാം എന്നുമാണ്. ''Ao Sayam'' ({{lang-th|อ่าวสยาม}}).<ref>{{cite journal | script-title=th:ระยะทางเสด็จฯ ประพาสชายทะเลอ่าวสยาม พ.ศ. 2470 | trans_title=A report on the royal travel through the Gulf of Siam, 1927| url = http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2470/D/513_2.PDF | work= [[Royal Thai Government Gazette]] | issue = D | volume = 88 | date = 1927-05-22 | page = 44 | accessdate = 2014-03-08 | location=Bangkok | publisher=Cabinet Secretariat | language = th | format = pdf}}</ref> എന്നും അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പോർച്ചുഗീസ് പര്യവേക്ഷകർ യൂറോപ്യൻ വേൾഡ് മാപ്പിൽ നിന്ന് ഫാന്റം ഡ്രാഗൺ ടാഗുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിന് മുൻപ് നവോത്ഥാന കാലത്ത് ചാർട്ടുകളും ഭൂഗോളപടങ്ങളും വരച്ചിരുന്നവരും ഗ്രീക്കുകാരും റോമൻക്കാരും അറബികളും പേർഷ്യക്കാരും തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിനെ പൊതുവായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നത് ഗ്രേറ്റ് ഗൾഫ് Great Gulf (Latin: Magnus Sinus) എന്നായിരുന്നു. ==ഭൂമിശാസ്ത്രം== [[File:Gulf of Thailand in its region.svg|thumb|right|തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ സ്ഥാനം വ്യക്തമാക്കുന്ന മാപ്‌]] [[കംബോഡിയ]], [[തായ്‌ലാന്റ്]], [[വിയറ്റ്‌നാം]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ അതിർത്തികളാണ് തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടൽ. 304,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് ഈ ഉൾക്കടലിന്റെ മൊത്തം അടിത്തട്ട്.<ref name=Worldfish>{{cite web |last1=Khongchai |first1=Narongsak |last2=Vibunpant |first2=Somchai |last3=Eiamsa-ard |first3=Monton |last4=Supongpan |first4=Mala |title=Preliminary Analysis of Demersal Fish Assemblages in Coastal Waters of the Gulf of Thailand |url=http://pubs.worldfishcenter.org/resource_centre/AMF_Chapter-12-FA.pdf |website=Worldfish |accessdate=19 Feb 2015 |archive-date=2015-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150219173027/http://pubs.worldfishcenter.org/resource_centre/AMF_Chapter-12-FA.pdf |url-status=dead }}</ref> തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ വടക്കൻ മുനമ്പ് ചാവോ ഫ്രയ നദിയുടെ നദീമുഖമായ ബാങ്കോങ് ഉൾക്കടലാണ്. തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ തെക്കേ അതിർത്തി തെക്കൻ വിയറ്റനാമിന്റെ കേപ് ബായ് ബങ്ക് ആണ്. മലേഷ്യൻ തീരത്തിന്റെ കോട്ട ബാറു നഗരത്തിന്റെ ഭാഗത്തേക്കാണിത്. മെകോങ് നദീ മുഖത്തിന് നേരെ തെക്കാണ് ഈ ഭാഗം. തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന് താരതമ്യേന ആഴം കുറവാണ്. 58 മീറ്റർ (190 അടി) മുതൽ പരമാവധി 85 മീറ്റർ (279 അടി) വരേയാണ് ഇതിന്റെ ആഴം.<ref name=Worldfish /> വിവിധ നദികളിൽ നിന്നുള്ള ശക്തമായ വെള്ളം ഒഴുകിവരുന്നത് മൂലം തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ ലവണാംശം കുറയ്ക്കുകയും എക്കൽപ്പാളിയും മട്ടും വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ, ഇതിലേക്കുള്ള വെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് വേഗത കുറച്ചിരിക്കുകയാണ്. എക്കൽ മട്ടുകൾ നിറഞ്ഞ് ഉൾക്കടലിന്റെ മധ്യത്തിലെ താഴ്ച 50 മീറ്ററിൽ (160അടി) താഴെയാണ്. തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിലേക്ക് ഒഴുകിയെതതുന്ന പ്രധാന നദികൾ ചാവോ ഫ്രയ, താ ചിൻ നദി, മയ് ക്ലോങ്, ബാങ് പക്രോങ് എന്നിവയാണ്. ===കടൽതട്ടിന്റെ രൂപഘടന=== പതിനായിരക്കണക്കിന് ചതുരശ്ര അടി വിസ്താരത്തിലാണ് തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ അടിത്തട്ട്. തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടൽ.304,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് ഈ ഉൾക്കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിന്റെ മൊത്തം വിസ്തൃതി. 50 അടിയിൽ അധികം ആഴമുണ്ട് ഈ ഉൾക്കടലിന്. ==വിനോദസഞ്ചാരം== [[File:ปลาวาฬบรูด้า.jpg|thumb|തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിൽ ഈഡൻ തിമിംഗിലം]] തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിൽ നിരവധി [[പവിഴപ്പുറ്റ്|പവിഴപ്പുറ്റുകളുണ്ട്]], ഇതു മൂലം വളരെയധികം മുങ്ങൽ വിദഗ്ദ്ധൻമാരെ ഇവിടേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്ന ഉഷ്ണാമേഖലാ ഇളംചൂട് ധാരാളം വിദേശ സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. കൊ സമുഇ, കൊ ഫാ ന്ഗാൻ, സൂററ്റ് താനി പ്രെവിൻസ്, പട്ടായ, ചോൻബുരി പ്രൊവിൻസ്, ചാ ആം തുടങ്ങി നിരവധി ദ്വീകുളാണ് വിനോദ സഞ്ചാരത്തിന് പ്രസിദ്ധമായത്. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ശാന്തമഹാസമുദ്രത്തിലെ ഉൾക്കടലുകൾ]] mifbtpxbgyw0hho8bvprypny4akzz84 0 356747 4630925 3452337 2026-06-17T16:24:33Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Chao Phraya River photo D Ramey Logan.jpg]] → [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg]] [[c:Special:PermanentLink/1232765674#Mass_rename_requested]] 4630925 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao_Phraya_Vendor_a_photo_D_Ramey_Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao_Phraya_Vendor_a_photo_D_Ramey_Logan.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao_Phraya_Vendor_b_photo_D_Ramey_Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao_Phraya_Vendor_b_photo_D_Ramey_Logan.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China_House_on_Chao_Phraya_River_photo_D_Ramey_Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China_House_on_Chao_Phraya_River_photo_D_Ramey_Logan.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] h1m40fqb26ov6w4a0mn5e1t82zd5j3j 4630926 4630925 2026-06-17T16:24:59Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Chao Phraya Vendor a photo D Ramey Logan.jpg]] → [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg]] [[c:Special:PermanentLink/1232765674#Mass_rename_requested]] 4630926 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao_Phraya_Vendor_b_photo_D_Ramey_Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao_Phraya_Vendor_b_photo_D_Ramey_Logan.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China_House_on_Chao_Phraya_River_photo_D_Ramey_Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China_House_on_Chao_Phraya_River_photo_D_Ramey_Logan.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] q15elv6qxvezr8x5qmfddxe7hxfrrka 4630927 4630926 2026-06-17T16:25:22Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Chao Phraya Vendor b photo D Ramey Logan.jpg]] → [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg]] [[c:Special:PermanentLink/1232765674#Mass_rename_requested]] 4630927 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China_House_on_Chao_Phraya_River_photo_D_Ramey_Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China_House_on_Chao_Phraya_River_photo_D_Ramey_Logan.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] 8zs4s6uk4g0s86vdopfc9e9rmyf01e9 4630928 4630927 2026-06-17T16:26:21Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:China House on Chao Phraya River photo D Ramey Logan.jpg]] → [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg]] [[c:Special:PermanentLink/1232765674#Mass_rename_requested]] 4630928 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] 1hrwb3xm5bd3mb0mggrn6pmp046j6cf 4630931 4630928 2026-06-17T18:22:29Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg]] → [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg]] fix my own error 4630931 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] ne5y3jhcszwb37brmwppl1gsxa4vowr 4630932 4630931 2026-06-17T18:22:52Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg]] → [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg]] fix my own error 4630932 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] 6uc7iosueuip0dia8bogl5kkd5auotn 4630933 4630932 2026-06-17T18:23:48Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg]] → [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg]] fix my own error 4630933 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] bmkoq101szvbxt5a3oumrjmujkxurmb 4630934 4630933 2026-06-17T18:24:42Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg.jpg]] → [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg]] fix my own error 4630934 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] jz19hzdxauo5wp7zo64fuxzyzcr7ack 4630936 4630934 2026-06-17T18:31:02Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg]] → [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg]] fix my own error (at least I think it was all mine) 4630936 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] 2eu7i4f0zeh6k07suzlwxvex7j8jt6s 4630937 4630936 2026-06-17T18:32:51Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg.jpg]] → [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg]] fix my own error (at least I think it was all mine) 4630937 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] 9mnvn8mp9cnwfbmi5yj23250urmwxam 4630938 4630937 2026-06-17T18:40:34Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg.jpg]] → [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg]] Fixing an error that I believe was entirely my own 4630938 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] 5p6plmgpbmk40wmj9fylxuzyohuz6n9 4630939 4630938 2026-06-17T18:49:16Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg.jpg]] → [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg]] fixing an error that is probably entirely mine 4630939 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. അനേകം പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാക്ഷയിൽ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] q7395r4x84vzucywefl6mxnuzrgnypv 4631032 4630939 2026-06-18T08:15:46Z Malikaveedu 16584 4631032 wikitext text/x-wiki {{Geobox| River <!-- *** Name section *** --> |name=ചാവോ ഫ്രായാ നദി|category_hide=1|native_name=แม่น้ำเจ้าพระยา|other_name=|other_name1=<!-- *** Image *** --->|image=Chaophrayansawan03.jpg|image_size=275px|image_caption=Origin of the Chao Phraya River in Nakhon Sawan <!-- *** Country etc. *** -->|country=|country1=|state=|state1=|region=|region1=|district=|district1=|city=|city1=|city2=|city3=|city4=|city5=|city6=<!-- *** Geography *** -->|length=372|watershed=160400|discharge=718|discharge_location=[[Nakhon Sawan]]|discharge_max=5960|discharge_min=|discharge1_location=|discharge1=<!-- *** Source *** -->|source_name=Confluence of [[Ping River]] and [[Nan River]]|source_location=[[Pak Nam Pho]]|source_district=|source_region=|source_state=[[Nakhon Sawan province]]|source_country=|source_lat_d=|source_lat_m=|source_lat_s=|source_lat_NS=|source_long_d=|source_long_m=|source_long_s=|source_long_EW=|source_elevation=25|source_length=<!-- *** Mouth *** -->|mouth_name=|mouth_location=[[Gulf of Thailand]]|mouth_district=|mouth_region=|mouth_state=[[Samut Prakan Province]]|mouth_country=|mouth_lat_d=|mouth_lat_m=|mouth_lat_s=|mouth_lat_NS=|mouth_long_d=|mouth_long_m=|mouth_long_s=|mouth_long_EW=|mouth_elevation=0 <!-- *** Tributaries *** -->|tributary_left=[[Pa Sak River]]|tributary_left1=|tributary_right=[[Sakae Krang River]]|tributary_right1=<!-- *** Free fields *** -->|free_name=|free_value=<!-- *** Map section *** -->|map=Chaophrayarivermap.png|map_size=|map_caption=Map of the Chao Phraya River drainage basin}} '''ചാവോ ഫ്രായാ'''<ref>{{lang-th|แม่น้ำเจ้าพระยา}}, {{RTGS|''Maenam Chao Phraya''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm tɕâːw pʰráʔ.jaː|pron}} or {{IPA-th|tɕâːw pʰra.jaː|}}, [http://www.forvo.com/word/chao_phraya_river#th listen]{{dead link|date=November 2016|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}.</ref> ({{lang-th|[[wikt:เจ้าพระยา|เจ้าพระยา]]}}) [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‍ലാൻറലെ]] ഒരു പ്രധാന നദിയാണ്. ഈ നദി [[ബാങ്കോക്ക്]] നഗരത്തിലൂടെ ഒഴുകി തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിൽ പതിക്കുന്നു. നിരവധി പ്രാചീന യൂറോപ്യൻ ഭൂപടങ്ങളിൽ ഈ നദിയുടെ പേര് തായ് ഭാഷയിലെ നദി എന്നർത്ഥം വരുന്ന "മെനാം" എന്നോ "മായെ നാം" (തായ്: [[wiktionary:แม่น้ำ|แม่น้ำ]]) എന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഈ പ്രദേശം നില നിൽക്കുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 13° 32′ 25″ N, 100° 35′ 23″ E ആണ്. ചാവോ ഫ്രായാ നദി, നഖോൺ സവാൻ പ്രോവിൻസിൽ, പിംഗ്, നാൻ എന്നീ നദികളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്തു നിന്നാണ് പ്രയാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നു 372 കിലോമീറ്റർ ദൂരം (231 മൈൽ) മദ്ധ്യ സമതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി ബാങ്കോക്കിലെത്തി അവിടെ നിന്ന് തായ്‍ലാൻറ് ഉൾക്കടലിലേയ്ക്കു പതിക്കുന്നു. ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി വടക്കു നിന്നു തെക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പട്ടണങ്ങൾ നഖോണ് സവാൻ, ഉതായി താനി, ചായി നാറ്റ്, സിങ് ബുരി, ആങ് തോങ്ങ്, ആയുത്തായ, പതും താനി, നോന്താബൂരി, ബാങ്കോക്ക്, സമുത് പ്രകാൻ എന്നിവയാണ്. ഈ പട്ടണങ്ങൾ ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യാമുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ നദിതടത്തിനു സമീപത്തായതിനാൽ ഈ പട്ടണങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഇടതിങ്ങി ജീവിക്കുന്നു. == കാലാവസ്ഥ == ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു വർഷം ഏകദേശം {{convert|1400|mm|in}} മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. താപനില 24 മുതൽ 33°C (75 മുതൽ 91°F) വരെയാണ്. == നദിയിലെ കനാലുകൾ == [[File:Chaophrayashortcut.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chaophrayashortcut.jpg|ലഘുചിത്രം|The original course of the river and its shortcut canals]] ചായോ ഫ്രായാ നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്ത് മനുഷ്യ നിർമ്മിതമായ അനേകം കനാലുകൾ പണിതീർത്തിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ നിന്ന് നദയിലെ കുറുക്കുവഴിയിലൂടെ കടലിലെത്താനുള്ള വഴികളാണ് ഇവയിൽ കൂടുതലും. * 1538 ൽ തായ്‍ലാൻറിലെ ആദ്യത്തെ കനാൽ, '''ഖ്ലോങ്ങ് ലാട്ട''' എന്ന പേരിൽ 3 കിലോമീറ്റർ (9,843 അടി) നീളത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഈ കനാലിന് '''ക്ലോങ്ങ് ബാങ്കോക്ക് നോയി''' എന്നു പുനർ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചൈരചതിരാത് രാജാവിൻറെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാമിൽ നിന്നുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് ഈ കനാൽ വഴി അന്നത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന '''അയുത്തായ'''യിലേയ്ക്ക് 13 മുതൽ 14 വരെ കിലോമീറ്റർ യാത്ര കൊണ്ട് എത്തിച്ചേരുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Steve Van Beek: ''The Chao Phya'', p.39</ref> * 1542 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലോങ് ലാട്ട് ബാങ്കോക്ക്", നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. ഇക്കാലത്ത് ഈ കനാൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ക്ലോങ് ബാങ്കോക്ക് യായി എന്നാണ്. ഈ കനാലിൻറ നിർമ്മാണം വഴി കടലിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം 14 കിലോമീറ്റർ (45,932 അടി) ആയി കുറയ്ക്കുവാൻ സാധിച്ചു.<ref name="ReferenceA" /> * 1608 ൽ ഒരു ഏഴു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള മറ്റൊരു കനാൽ "ക്ലാങ് ബാങ് ഫ്രാവോ" എന്ന പേരിൽ പണിതീർക്കുകയും ഇത് ചാവോ ഫ്രായായിലേയ്ക്കുള്ള ദൂരം 18 കിലോമീറ്ററായി (59,055 അടി) കുറയ്ക്കാൻ കാരണമായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1636 ൽ "ക്ലോങ് ലാറ്റ് മ്യൂയെങ് നോൻതാബുരി" നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി.<ref name="ReferenceA" /> * 1722 ൽ രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരമുള്ള "ക്ലാങ് ലാട്ട് ക്രെറ്റ് നോയി" ചായോ ഫ്രായാ വഴിയുള്ള ദുരം 7 കിലോമീറ്ററായി (22,966 അടി) കുറച്ചു. ഈ വഴി കോ ക്രെറ്റ് ദ്വീപിൽ നിന്നായിരുന്നു തുടങ്ങിയിരുന്നത്.<ref name="ReferenceA" /> == ഗതാഗതം == [[File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River]] [[File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor a photo Don Ramey Logan.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] [[File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chao Phraya Vendor b photo Don Ramey Logan.jpg|ലഘുചിത്രം|Chao Phraya River Food Vendor]] ബാങ്കോക്കിൽ ചായോ ഫ്രായാ നദിയ്ക്കു കുറുകെ കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന പാലങ്ങളിലൊന്ന് [[:en:Rama_VI_Bridge|രാമ VI]] റെയിൽ റോഡ് പാലമാകുന്നു. ബാങ്കോക്കിനു സമീപം ഈ നദിയിൽ ജലഗതാഗതം വളരെ തിരക്കുള്ളതാണ്. ഏകദേശം പതിനഞ്ചിലധികം ബോട്ട് പാതകള് നദിയിലുടനീളം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. == പോഷക നദികൾ == ഈ നദിയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ പാ സാക് നദി, സാകെയ് ക്രാങ് നദി, നാൻ നദി, യോം നദി, പിങ് നദി, വാങ് നദി, താ ചിൻ നദി എന്നിവയാണ്.<ref name="RID River Gauges">{{cite web|url=http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|title=Royal Irrigation Department River Gauges Report|year=2002|publisher=RID Stations|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090814235239/http://157.82.150.160/GAME-T/GAIN-T/routine/rid-river/RIDstations.html|archivedate=14 August 2009|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWater">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|title=Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608214931/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/index.shtml|archivedate=8 June 2008|df=dmy}}</ref><ref name="WorldWaterDetail">{{cite web|url=http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|title=Detailed Map of the Chao Phraya River Basin (Thailand)|publisher=World Water Assessment Programme|accessdate=20 July 2008|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918102553/http://www.unesco.org/water/wwap/case_studies/chao_phraya/detailed_view.shtml|archivedate=18 September 2008|df=dmy}}</ref> ഈ ഒാരോ പോഷകനദികൾക്കും മറ്റനവധി ചെറു പോഷകനദികളുമുണ്ട്. == ചോവാ ഫ്രായോ നീർത്തടം == [[File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:China House on Chao Phraya River photo Don Ramey Logan.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|China House on the Chao Phraya River]] ചാവോ ഫ്രോയോ നദീതട വ്യവസ്ഥ തായ്‍ലാൻറിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദീതട വ്യവസ്ഥയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ 35 ശതമാനം പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടം താഴെപ്പറയുന്ന ഏതാനും ചില മേഖലകളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. * പോ സാക ബേസിൻ * [[:en:Sakae_Krang_River|സകായെ ക്രാങ് ബേസൻ]] * [[:en:Nan_River|ഗ്രേറ്റർ നാൻ ബേസിൻ]] (നാൻ ബേസിനും യോം ബേസിനും സംയോജിതമായി) * [[:en:Ping_River|ഗ്രേറ്റർ പിങ് ബേസിൻ]] ([[:en:Ping_River|പിങ് ബേസിനും]] [[:en:Wang_River|വാങ് ബേസിനും]] സംയുക്തമായി) * [[:en:Tha_Chin_River|താ ചിൻ ബേസിൻ]] (ചാവോ ഫ്രായായുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്.) * ചാവോ ഫ്രായാ ബേസിൻ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിൽ തായ്‍ലാൻറിൻറെ മദ്ധ്യ സമതലങ്ങളുടെ ദാഹമകറ്റുന്നത് മായേ ക്ലോങ് നദിയും കിഴക്കു ദിക്കിൽ ബാങ് പക്കോങ് നദിയുമാണ്. ഈ രണ്ടു നദികളും ചാവോ ഫ്രായാ നദീതടവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമല്ല. നദീതടം വളരെ വിശാലവും പരന്നതും നദിയിലെ എക്കൽ അടിഞ്ഞുകൂടി ഫലഭൂയിഷ്ടമായതുമാണ്. ഡെൽറ്റയിൽ നിന്നു നദിയുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള, ആങ് തോങ് പ്രോവിൻസിനു വടക്കുള്ള ഭൂമി നിരപ്പായതും സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ട് മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. സമതലത്തിനു വീണ്ടു വടക്കോട്ട്, പിങ്, നാൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സമതലമാണ്. ഇവിടെ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 20 മീറ്ററാണ്. === മലിനീകരണം === ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‍ലാൻറിൻറെ ഉപരിഭാഗത്തേയ്ക്കു പതിക്കുന്ന പ്രധാന നദികളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറെ ദശകങ്ങളായി ഗുരുതരമായി മലിനീകരണമുണ്ടെന്ന് തായി മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ബോർഡ്, ചാവോ ഫ്രായ നദിയുടെ താഴേയ്ക്കുള്ള ഭാഗങ്ങളിലെ ജലത്തിൽ ചില ബാക്ടീരിയകളും ഫോസ്ഫേറ്റുകൾ, ഫോസ്ഫറസ്, നൈട്രജൻ തുടങ്ങിയവയുടെ മലിനികരണമുണ്ടെന്നു കണ്ടെത്തി. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ നദികൾ]] 3qfvh8mrnqalor2mc555wy47wg7vdt4 0 359393 4630952 3620573 2026-06-17T20:27:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630952 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|List of streets named after Adolf Hitler}} [[പ്രമാണം:Denazification-street.jpg|ലഘുചിത്രം|നാസിസത്തിൽ നിന്നും തിരിച്ചുപോക്ക്-ഹിറ്റ്‌ലറുടെ പേർ എഴുതിയ തെരുവുഫലകം നീക്കം ചെയ്യുന്നു.]] [[നാസി ജർമ്മനി|നാസി ജർമനിയിൽ]] ഹിറ്റ്‌ലറുടെ നാമത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന തെരുവുകളുടെ ഭാഗികമായ പട്ടികയാണ് ഇത്. [[നാസി]]കൾ ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തതിനു ഉടൻ തന്നെ വലിയ ആവേശത്തിൽ നഗരഭരണാധികാരികൾ [[Adolf Hitler|ഹിറ്റ്‌ലറെ]] പ്രീതിപ്പെടുത്താനായി അയാൾക്ക് തങ്ങളുടെ നഗരങ്ങളുടെ ബഹുമാനിത പൗരത്വം നൽകാൻ തുടങ്ങി, അയാളുടെ പേരുകൾ തെരുവുകൾക്കും (''Straße''), ചത്വരങ്ങൾക്കും (''Platz''), നഗരത്തിലെ മറ്റു ഇടങ്ങൾക്കും (''Anlage''), അവന്യുക്കൾക്കും (''Damm'', ''Allee''), സ്റ്റേഡിയങ്ങൾക്കും (''Kampfbahn''), പാലങ്ങൾക്കും (''Brücke'') ഒക്കെ നൽകി. 1933 മാർച്ചിൽ തന്നെ ജർമൻ നഗരങ്ങൾ ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു. ഈ പട്ടികയിൽ ഉള്ളവ മിക്കതും ഈ കാലത്തുനിന്നുള്ളവയാണ്. == ജരമൻ സ്വാധീനമുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ഹിറ്റ്‌ലറുടെ പേരു നൽകപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾ == == പട്ടിക == {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! നഗരം ! 1933–1945 കാലത്തെ പേര്<br> ! 1933 -നു മുൻപിലും/-1945 നു ശേഷവും ഉള്ള പേര് |- | Augsburg | Adolf-Hitler-Platz | Königsplatz |- | [[ബെർലിൻ|Berlin]] | Adolf-Hitler-Platz (Charlottenburg; further renamings were planned for after the "Final Victory") | Reichskanzlerplatz/Theodor-Heuss-Platz |- | [[ബെർലിൻ|Berlin]] | Adolf-Hitler-Sport-Platz | At the Ostpreussendamm and Krahmerstrasse, opposite of Schlosspark Lichterfelde. Now a soccerfield. Still a stadium next to it. |- | [[ബ്രാട്ടിസ്‌ലാവ|Bratislava]] | Hitlerovo námestie | Masarykovo námestie (1918–1938), (1945–1953)/ Námestie 4. Apríla (1953–1989) / Hlavné námestie (1989–present) |- | Bremen | Adolf-Hitler-Brücke (Lüderitzbrücke after 1939) | Große Weserbrücke (torn down, 1961) |- | Bremen | Adolf-Hitler-Brücke (new in 1939) | Westbrücke/Stephaniebrücke |- | Bremen | Adolf-Hitler-Platz (Hemelingen) | Rathausplatz |- | Bremen | Adolf-Hitler-Platz (Lesum) | An der Lesumer Kirche |- | Bremen | Adolf-Hitler-Straße (Aumund) | Hammersbecker Straße |- | Bremen | Adolf-Hitler-Straße (Lesum) | Kellerstraße |- | Bromberg | Adolf-Hitler-Straße | Gdańska |- | Breslau<br> (now Wrocław, Poland) | Adolf-Hitler-Straße | Friedrich-Ebert-Straße/Mickiewicza street |- | [[ബുഡാപെസ്റ്റ്|Budapest]] VI. | Hitler Adolf tér (1938–1945) | Kodály körönd |- | Cologne | Adolf-Hitler-Platz | Platz der Republik/Deutscher Platz (Ebertplatz after 1950) |- | [[ക്രാക്കോവ്|Cracow]], Poland | Adolf-Hitler-Platz (1939–1944) | Main Market Square |- | Dortmund | Adolf-Hitler-Allee | Hainallee |- | [[ഡൂസൽഡോർഫ്|Düsseldorf]] | Adolf-Hitler-Platz | Graf-Adolf-Platz |- | [[ഡൂസൽഡോർഫ്|Düsseldorf]] | Adolf-Hitler-Straße | Haroldstraße |- | Engerau<br> (now [[ബ്രാട്ടിസ്‌ലാവ|Bratislava]], Slovakia) | Adolf-Hitler-Straße | Masarykova (1918–1938) / Benešova (1945–1948) / Stalinova (1948–1989) / Zadunajská cesta (1989–present) |- | Eppingen | Adolf-Hitler-Straße | Brettener Straße |- | Essen | Adolf-Hitler-Platz | Burgplatz |- | Essen | Adolf-Hitler-Straße | Kettwiger Straße; Viehofer Straße |- | Esslingen | Adolf Hitlerplatz | - / Marktplatz |- | Euskirchen | Adolf-Hitler-Straße | Hochstraße |- | Festenberg <br> (Now Twardogóra, Poland) | Adolf Hitler Platz | Plac Piastow |- | Frankfurt am Main | Adolf-Hitler-Anlage | Gallus-Anlage |- | Freising | Adolf-Hitler-Straße | Obere Hauptstraße |- | Gotenhafen<br> (now Gdynia, Poland) | Adolf-Hitler-Straße | Świętojańska |- | Hagen | Adolf-Hitler-Straße | Ebertstraße (1945–1960); function as main street and B7 taken over by nearby Graf-von-Galen-Ring and half of the street being destroyed in 1960; (1960–present) Am Hauptbahnhof |- | [[ഹാംബർഗ്|Hamburg]] | Adolf-Hitler-Platz | Rathausmarkt |- | [[ഹാംബർഗ്|Hamburg]] | Adolf-Hitler-Straße (Winterhude) | Bebelallee |- | [[ഹാംബർഗ്|Hamburg]] | Adolf-Hitler-Platz (Altona) | Platz der Republik |- | [[ഹാംബർഗ്|Hamburg]] | Adolf-Hitler-Damm (Wandsbek) | Friedrich-Ebert-Damm |- | [[ഹാംബർഗ്|Hamburg]] | Adolf-Hitler-Straße (Wilhelmsburg) | Wilhelmsburger Reichsstraße |- | Hannover | Adolf-Hitler-Platz ([[ഹെർമൻ ഗോറിങ്|Hermann-Göring]]-Platz after 15 September 1933) | Corvinusplatz |- | Hannover | Adolf-Hitler-Platz | Theaterplatz |- | Hannover | Adolf-Hitler-Straße | Bahnhofstraße |- | Iglau<br> (now Jihlava, Czech Republic) | Adolf-Hitler-Platz | Masarykovo náměstí |- | Jägerndorf<br> (now Krnov, Czech Republic) | Adolf-Hitler-Platz | Hlavní náměstí (Main Square) |- | Kiel | Adolf-Hitler-Platz | Neumarkt/Rathausplatz |- | Königsberg<br> (now Kaliningrad, Russia) | Adolf-Hitler-Platz | Ploshchad Pobedy (Victory Square) |- | Leslau<br> (now Włocławek, Poland) | Adolf-Hitler-Platz | Plac Wolności (Freedom Square) |- | Litzmannstadt<br> (now Łódź, Poland) | Adolf-Hitler-Straße (1939–1944) | Piotrkowska Street<ref>{{cite book | url = https://books.google.com/books?id=QxW2NcASpQwC&pg=PA334&dq=%22Adolf-Hitler-straße%22+litzmannstadt&hl=en&sa=X&ei=LsQKT6DsFsXc4QS13MiNCA&redir_esc=y#v=onepage&q=%22Adolf-Hitler-straße%22%20litzmannstadt&f=false | title = Die Chronik des Gettos Lodz/Litzmannstadt: 1943 | publisher = Wallstein Verlag | year = 2007 | isbn = 978-3-89244-834-1 | page = 334 }}</ref> |- | Memel (now Klaipėda, Lithuania) | Adolf-Hitler-Straße | before 1939, Prezidento Smetonos Alejo / Präsident Smetona Allee |- | Mulhouse, France | Adolf-Hitler-Straße | rue du Sauvage |- | Mulhouse, France | Adolf-Hitler-Platz | place de la Réunion |- | Munich | Adolf-Hitler-Platz (Pasing) | Avenariusplatz |- | Munich | Adolf-Hitler-Allee (Solln) | Diefenbachstraße |- | Munich | Adolf-Hitler-Straße (Obermenzing) | Verdistraße |- | Munich | Adolf-Hitler-Straße (Untermenzing) | Eversbuschstraße |- | Munich | Adolf-Hitler-Straße (Allach) | Vesaliusstraße |- | Munich | Adolf-Hitler-Straße (Aubing) | Limesstraße |- | Munich | Adolf-Hitler-Straße (Lochhausen) | Schussenrieder Straße |- | Neuburg an der Donau | Adolf-Hitler-Straße | Luitpoldstraße / Luitpoldstraße (1945-2014), Adolf-Hitler-Straße (2014-2016, by accident), Luitpoldstraße (planned 2016) |- | Nuremberg | Adolf-Hitler-Platz | Hauptmarkt |- | Osnabrück | Adolf-Hitler-Platz | Neumarkt |- | Osnabrück | Adolf-Hitler-Straße | Bramstraße |- | Riga, Latvia | Adolf-Hitler-Allee (1942–1944)<br> Adolf-Hitler-Straße (1942–1944) | Brīvības bulvāris<br> Brīvības iela |- | Rome, Italy | Viale Adolf Hitler | Viale dei Partigiani |- | Saarbrücken | Adolf-Hitler-Straße (1935–1945) | Bahnhofstraße |- | Soultz-sous-Forêts, France | Adolf-Hitler-Platz | rue des Barons-de-Fleckenstein |- | Strasbourg, France | Adolf-Hitler-Platz | place Broglie |- | Stuttgart | Adolf-Hitler-Straße | Planie |- | Stuttgart | Adolf-Hitler-Platz (Birkach) | Bei der Linde |- | Stuttgart | Adolf-Hitler-Platz (Stammheim) | — |- | Stuttgart | Adolf-Hitler-Straße (Feuerbach) | Stuttgarter Straße |- | Stuttgart | Adolf-Hitler-Straße (Plieningen) | Paracelsusstraße |- | Stuttgart | Adolf-Hitler-Straße (Möhringen) | Laustraße |- | Stuttgart | Adolf-Hitler-Straße (Vaihingen) | Böblinger Straße/Hauptstraße |- | Stuttgart | Adolf-Hitler-Kampfbahn (Bad Cannstatt) | Neckarstadion |- | Tallinn, Estonia | Adolf-Hitler-Straße (1942–1944) | Narva maantee |- | Tarnowskie Góry, Poland | Adolf-Hitler-Straße (1939–1944) | ul. Parkowa/ul. Stanisława Wyspiańskiego |- | Tartu, Estonia | Adolf-Hitler-Platz (1942–1944) | Raekoja plats |- | Valkenburg, Netherlands | Adolf Hitler-Allee (1942–1944) | Kloosterweg |- | Vienna | Adolf-Hitler-Platz (1938–1945) | Rathausplatz |- | Sofia, Bulgaria | Adolf Hitler blvd. | Evlogi and Hristo Georgievi Boulevard <ref>{{Cite web |url=http://novinar.bg/news/dve-pokoleniia-arhitekti-tvoriat-na-evlogi-georgiev-86_MTg5ODszOQ==.html |title=http://novinar.bg |access-date=2016-12-24 |archive-date=2015-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151119233929/http://novinar.bg/news/dve-pokoleniia-arhitekti-tvoriat-na-evlogi-georgiev-86_MTg5ODszOQ==.html |url-status=dead }}</ref> |- | Warsaw, Poland | Adolf-Hitler-Platz (1939–1944) | Piłsudski Square, formerly Plac Saski (Saxon Square, named after the Saxon Palace) 1818–1928, 1939–40, 1945–46 |- | Zittau | Adolf-Hitler-Straße | — |} == കുറിപ്പുകൾ == {{reflist}} == അവലംബം == * Christian Zentner, Friedemann Bedürftig (1991). ''The Encyclopedia of the Third Reich'', pp.&nbsp;6–7. Macmillan, New York. ISBN 0-02-897502-2 [[വർഗ്ഗം:അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്ലർ]] {{Adolf Hitler}} 1c6cjhcptlois5ehyxgljodo2o43s7w 0 368915 4631039 2515777 2026-06-18T08:31:59Z EmausBot 16706 യന്ത്രം: [[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടിവി]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു 4631039 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടിവി]] ib104f4i5qutkwbego5vxaumhsrvvxg 0 369169 4631050 3773042 2026-06-18T09:27:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631050 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ashithayude kathagal}} {{Infobox book | italic title = <!--(see above)--> | name = അഷിതയുടെ കഥകൾ | image = അഷിതയുടെ കഥകൾ.jpg | image_size = | alt = | caption = അഷിതയുടെ കഥകൾ | author = അഷിത | audio_read_by = | title_orig = | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = | language = മലയാളം | series = | release_number = | subject = | genre = കഥകൾ | set_in = | publisher = മാതൃഭൂമി | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | published = | media_type = | pages = 265 | awards = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | isbn = 978-81-8266-239-1 | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} [[അഷിത]] രചിച്ച ചെറുകഥാ സമാഹാരമാണ് '''അഷിതയുടെ കഥകൾ'''. 2015 ലെ ചെറുകഥക്കുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ഈ ഗ്രന്ഥത്തിനു ലഭിച്ചു. ==അവലംബം== <references/> * [https://web.archive.org/web/20170329020622/http://janayugomonline.com/%e0%b4%b8%e0%b4%be%e0%b4%b1%e0%b4%be-%e0%b4%9c%e0%b5%8b%e0%b4%b8%e0%b4%ab%e0%b4%bf%e0%b4%a8%e0%b5%81%e0%b4%82-%e0%b4%af%e0%b5%81-%e0%b4%8e-%e0%b4%96%e0%b4%be%e0%b4%a6%e0%b4%b1%e0%b4%bf%e0%b4%a8/ "സാറാ ജോസഫിനും യു എ ഖാദറിനും സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം". ജനയുഗം. യഥാർത്ഥ സൈറ്റിൽ നിന്ന് 03 ഏപ്രിൽ 2017-നു ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 03 ഏപ്രിൽ 2017-.] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകഥാ സമാഹാരങ്ങൾ]] l8br83jxcyv0fz67m2ehboa7bnvfnc5 0 370422 4630982 3625498 2026-06-18T03:37:57Z Sreehari lijinas 209493 4630982 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Unnikalkku nootiyettu gurudeva krithikal}} {{Infobox book | italic title = <!--(see above)--> | name = ഉണ്ണികൾക്കു നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കഥകൾ | image = | image_size = | alt = | caption = ഉണ്ണികൾക്കു നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കൃതികൾ | author = സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം | audio_read_by = | title_orig = | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | series = | release_number = | subject = | genre = ബാലസാഹിത്യം | set_in = | publisher = | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | published = | media_type = | pages = | awards = * കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2013 | isbn = | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം രചിച്ച ബാലസാഹിത്യ ഗ്രന്ഥമാണ് '''ഉണ്ണികൾക്കു നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കഥകൾ'''. മികച്ച ബാലസാഹിത്യ കൃതിക്കുള്ള 2013 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ഈ ഗ്രന്ഥത്തിനായിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=കെ.ആർ മീരയ്ക്കും ടോണിക്കും തോമസ് ജോസഫിനും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/3121/|accessdate=2014 December 19|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2014 December 19|archive-date=2015-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150823090103/http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/3121/|url-status=dead}}</ref> ==ഉള്ളടക്കം== നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കൃതികൾ ഈ കൃതിയിൽ കുട്ടികൾക്കായി ലളിതമായി പുനരാഖ്യാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2013 ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബാലസാഹിത്യം]] m2rqsvmdabnf3aqi65kljxxal2ct221 0 384116 4630978 3838193 2026-06-18T03:09:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630978 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = Axum | native_name = {{resize|75%|[[Tigrinya]]: ኣኽሱም &nbsp; &nbsp; [[Amharic]]: አክሱም &nbsp; &nbsp;[[Ge’ez]]: አኵስም}} | other_name = | settlement_type = City | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Aksum, stele 2 (stele di roma) 03.jpg | photo1b = Aksum, stele 3 detta di re ezana, l'unica mai crollata 06.jpg | photo2a = Maryam Sion in Axum Nebenbau mit der Bundeslade 2010.jpg | photo2b = Aksum, palazzo di dungur detto della regina di saba, 10 scalinata.jpg | photo3a = Stelae, Aksum (8140296506).jpg | photo3b = ET Axum asv2018-01 img35 view from hill.jpg | spacing = 1 | color_border = white | color = white | size = 280 }} | image_caption = From top to bottom, left to right: [[Obelisk of Axum]], [[King Ezana's Stele]], Chapel of the Tablet at the [[Church of Our Lady Mary of Zion]], Ruins of [[Dungur]], Northern Stelae Park, view of Axum | nickname = | motto = | pushpin_map = Ethiopia#Horn of Africa#Africa | pushpin_map_caption = Location within Ethiopia##Location within the Horn of Africa##Location within Africa | pushpin_relief = 1 | coordinates = {{coord|14|7|15|N|38|43|40|E|display=inline,title}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{Flag|Ethiopia}} | subdivision_type2 = [[Regions of Ethiopia|Region]] | subdivision_type3 = [[List of zones of Ethiopia|Zone]] | subdivision_name2 = {{Flag|Tigray}} | subdivision_name3 = [[Central Zone, Tigray|Central]] | elevation_m = 2131 | population_total = | population_as_of = 2010 | footnotes = {{Infobox UNESCO World Heritage Site |child = yes |ID = 15 |Year = 1980 |Criteria = Cultural: i, iv }} }} എത്യോപ്യയിലെ ടിഗ്രേ മേഖലയിലെ 66,900 നിവാസികളുള്ള(2015 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്)<ref>{{Cite web|url=http://www.citypopulation.de/Ethiopia.html |title=City Population }}</ref> ഒരു പട്ടണമാണ് '''അക്സം'''. ഏകദേശം 400 BCE മുതൽ പത്താം നൂറ്റാണ്ട് വരെ ഈ പ്രദേശം മുഴുവൻ ഭരിച്ചിരുന്ന നാവിക-വ്യാപാര ശക്തിയായ അക്‌സുമൈറ്റ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ <ref>{{cite web |last1=Centre |first1=UNESCO World Heritage |title=Axum |url=https://whc.unesco.org/en/list/15 |website=UNESCO World Heritage Centre |publisher=[[UNESCO]] |access-date=23 April 2020 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Aksum Ethiopia |url=https://www.britannica.com/place/Aksum-Ethiopia |website=Encyclopedia Britannica |access-date=24 February 2019 |language=en}}</ref><ref>{{cite book |last1=Phillipson |first1=David W. |title=Foundations of an African Civilisation: Aksum and the Northern Horn, 1000 BC - AD 1300 |date=2014 |publisher=Boydell & Brewer Ltd |isbn=9781847010889 |page=69 |url=https://books.google.com/books?id=Q8_CAwAAQBAJ&q=+town |access-date=24 February 2019 |language=en |quote=At Aksum itself, little is known about the earliest phases, such as might aid our understanding of the transition. Archaeological investigation has been restricted by the presence of the modern town, and penetration of the lowest levels is impeded by later features which merit preservation.}}</ref> ചരിത്രപരമായ തലസ്ഥാനമാണിത്. 1980-ൽ യുനെസ്‌കോ ആക്‌സത്തിന്റെ പുരാവസ്തു സൈറ്റുകളെ അവയുടെ ചരിത്രപരമായ മൂല്യം കണക്കിലെടുത്ത് ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ചേർത്തു. അദ്വാ പർവതനിരകളുടെ അടിത്തട്ടിനടുത്ത് ടൈഗ്രേ മേഖലയിലെ സെൻട്രൽ സോണിലാണ് ആക്‌സം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇതിന് 2,131 മീറ്റർ (6,991 അടി) ഉയരമുണ്ട്. കൂടാതെ ടിഗ്രേ മേഖലയിലെ വെവ്വേറെ ഭരണത്തിലുള്ള വോറെഡയായ ലൈലേ മെയ്ച്യൂവാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ==ചരിത്രം== [[File:Aksumite empire.svg|thumb|upright=1.8| Aksumite empire's maximum extent of influence, based on p. 97 of ''The Times Complete History of the World'']] ==Notes== {{reflist|group=a}} == അവലംബം == {{reflist}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * Francis Anfray. ''Les anciens ethiopiens.'' Paris: Armand Colin, 1991. * Yuri M. Kobishchanov. ''Axum'' (Joseph W. Michels, editor; Lorraine T. Kapitanoff, translator). University Park, Pennsylvania: University of Pennsylvania, 1979. {{ISBN|0-271-00531-9}} * [[David W. Phillipson]]. ''Ancient Ethiopia. Aksum: Its antecedents and successors.'' London: The British Brisith Museum, 1998. * David W. Phillipson. ''Archaeology at Aksum, Ethiopia, 1993–7.'' London: British Institute in Eastern Africa, 2000. {{ISBN|1-872566-13-8}} * Stuart Munro-Hay. ''Aksum: An African Civilization of Late Antiquity''. Edinburgh: University Press. 1991. {{ISBN|0-7486-0106-6}} [https://web.archive.org/web/20050908055649/http://users.vnet.net/alight/aksum/mhak1.html online edition] * Stuart Munro-Hay. ''Excavations at Aksum: An account of research at the ancient Ethiopian capital directed in 1972-74 by the late Dr Nevill Chittick'' London: British Institute in Eastern Africa, 1989 {{ISBN|0-500-97008-4}} * Sergew Hable Sellassie. ''Ancient and Medieval Ethiopian History to 1270'' Addis Ababa: United Printers, 1972. * ''African Zion, the Sacred Art of Ethiopia''. New Haven: Yale University Press, 1993. * J. Theodore Bent. ''The Sacred City of the Ethiopians: Being a Record of Travel and Research in Abyssinia in 1893''. London: Longmans, Green and Co, 1894. [https://archive.org/details/sacredcityethio00garsgoog/page/n11/mode/2up online edition] ==External links== {{wikivoyage}} {{Commons|አክሱም|Axum}} {{Wikisource1911Enc|Axum}} *[https://web.archive.org/web/20100323055136/http://www.ethiopiantreasures.toucansurf.com/pages/aksum.htm Ethiopian Treasures — Queen of Sheba, Aksumite Kingdom — Aksum] *[http://archaeology.about.com/cs/africa/a/aksum.htm Kingdom of Aksum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110807145504/http://archaeology.about.com/cs/africa/a/aksum.htm |date=2011-08-07 }} article from "About Archaeology" *[https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=15 UNESCO – World Heritage Sites — Aksum] *[http://www.metmuseum.org/toah/hd/aksu_1/hd_aksu_1.htm The Metropolitan Museum of Art — "Foundations of Aksumite Civilization and Its Christian Legacy (1st–7th century)"] *[http://www.ethiopiatravel.com/Axum_eng.htm On Axum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100115031109/http://www.ethiopiatravel.com/Axum_eng.htm |date=2010-01-15 }} *[http://www.selamta.net/axum.htm More on Axum] *[http://www.newadvent.org/cathen/02163a.htm Axum from Catholic Encyclopedia] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4472259.stm Final obelisk section in Ethiopia], [[BBC]], 25 April 2005 *[https://archive.today/20121220172153/http://www.aluka.org/action/showCompilationPage?doi=10.5555/AL.CH.COMPILATION.HERITAGE-SITE.AXUM Axum Heritage Site on Aluka digital library] *[https://web.archive.org/web/20241202003233/http://www.whtour.org/15 Aksum World Heritage Site in panographies] – 360 degree interactive imaging {{Districts of the Tigray Region}} {{World Heritage Sites in Ethiopia}} {{Cities of Ethiopia}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:വിശുദ്ധനഗരങ്ങൾ]] 46cvy0bqxyrk4s6yyjsa2yn8vdur5p8 0 384593 4630956 3970598 2026-06-17T20:45:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630956 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Huzaima bint Nasser}} {{Infobox royalty|realm=iraq |consort=yes | name =ഹുസൈമ ബിൻത് നാസർ | title =Queen of Iraq | image =Hazima bint Nasser, queen of Iraq.JPG | succession = Queen of Syria | reign =8 March 1920 – 24 July 1920 | predecessor= Title created | successor= Title abolished | succession1 = Queen of Iraq | reign1 = 23 August 1921 – 8 September 1933 | predecessor1= Title created | successor1=[[Aliya bint Ali]] | spouse =[[Faisal I of Iraq]] | issue =Princess Azza of Iraq<br>Princess Rajiha of Iraq<br>Princess Raifi'a of Iraq<br>[[Ghazi of Iraq|King Ghazi I of Iraq]] | royal house =House of Nasser | father = ''Amir'' Nasser ''Pasha'' | mother = Dilber ''Khanum'' | birth_date =1884 | birth_place =Mecca, [[Ottoman Empire]] | death_date = 27 March 1935 (aged 51) | death_place =[[Baghdad]], [[Kingdom of Iraq (British administration)|Iraq]] | place of burial = Royal Mausoleum, [[Adhamiyah]]<ref>[http://www.royalark.net/Iraq/iraq2.htm Royal Ark]</ref> | religion = [[Sunni Islam]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120118060210/http://findarticles.com/p/articles/mi_hb6511/is_2_49/ai_n29160130/ IRAQ – Resurgence In The Shiite World – Part 8 – Jordan & The Hashemite Factors] , APS Diplomat Redrawing the Islamic Map, 14 Feb 2005</ref> |}} [[അറേബ്യ|അറേബ്യൻ]] രാജകുമാരിയും [[മക്ക]]യിലെ പ്രമുഖ ശരീഫാ കുടുംബാംഗവും [[ഇറാഖ്]], [[സിറിയ]] എന്നീ രാജ്യത്തെ രാജ്ഞിയുമായിരുന്നു '''ഹുസൈമ ബിൻത് നാസർ''' ([[English]] :'''Huzaima bint Nasser''' (1884–1935)). ==ജീവചരിത്രം== 1884 ൽ ജനിച്ചു. നാസർ ബിൻ അലി പാഷയാണ് പിതാവ്. ജോർദാൻ രാജാവായിരുന്ന അബ്ദുള്ള ഒന്നാമന്റെ ഭാര്യ മുസ്ബഹ് ബിൻത് നാസറിന്റെ ഇരട്ട സഹോദരിയാണ് ഹുസൈമ. 1904ൽ, ഇസ്തംബൂളിൽ വെച്ച് സിറിയയിലെയും പിന്നീട് ഇറാഖിലെയും രാജാവായ ഫൈസൽ ഒന്നാമൻ രാജാവുമായുള്ള വിവാഹം നടന്നു. ഇവർക്ക് അസ്സ (1906-1936) റജിഹ(1907-1959) റൈഫിയ (1910-1934) എന്നീ മൂന്ന് പെൺകുട്ടികളും ഗാസി എന്ന പേരിൽ ഒരു ആൺകുട്ടിയും ജനിച്ചു. ഗാസി പിൽക്കാലത്ത് (1933-1939 വരെ) ഇറാഖിന്റെ രാജാവായി. ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ദത്തിന് ശേഷം [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്]] കീഴിലുണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ യൂറോപ്പ്യൻ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ വിഭജിക്കപ്പെടുകയോ സ്വതന്ത്രമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തതോടെ, 1920ൽ ഫൈസൽ രാജാവ് സിറിയയിലെ രാജാവായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. ഹുസൈമ സിറിയയിലെ രാജ്ഞിയായി. ഇതോടെ, ഹുസൈമ കുടുംബത്തോടൊപ്പം [[ഡമസ്കസ്|ഡമസ്‌കസിലെ]] രാജ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് താമസം മാറി. എന്നാൽ, നാലുമാസത്തിന് ശേഷം 1920 മാർച്ചിൽ നടന്ന ഫ്രാൻസ് - സിറിയ യുദ്ധത്തിൽ സിറിയ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ, ഫൈസൽ രാജാവിനും ഹുസൈമ രാജ്ഞിക്കും സ്ഥാനം നഷ്ടമായി. 1921ൽ അന്താരാഷ്ട്ര കൽപന പ്രകാരം ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഫൈസൽ രാജാവിനെ ഇറാഖിന്റെ രാജാവാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.ഇറാഖിലെ രാജാവാകാനുള്ള നിർദ്ദേശം ഫൈസൽ രാജാവ് സ്വീകരിച്ചു. ഹുസൈമയും മക്കളും ഇറാഖിന്റെ തലസ്താനമായ ബാഗ്ദാദിലേക്ക് താമസം മാറി. 1933ൽ ഫൈസൽ രാജാവ് മരണപ്പെട്ടു. ഇതേ തൂടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ഗാസി ഇറാഖിന്റെ രാജാവായി. ==അന്ത്യം== 1935 ൽ [[ബാഗ്ദാദ്|ബാഗ്ദാദിൽ]] വെച്ച് ഹുസൈമ മരണപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.omnilexica.com/?q=huzaima+bint+nasser |title=Omnilexica.org |access-date=2017-07-15 |archive-date=2017-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170828190214/http://www.omnilexica.com/?q=huzaima+bint+nasser |url-status=dead }}</ref>. ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:ഇറാഖ്]] [[വർഗ്ഗം:സിറിയ]] [[വർഗ്ഗം:അറബ് ലോകം]] gcx99y40dm2wgeujekb7vpqaov00zx2 0 387024 4630973 4628848 2026-06-18T02:17:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630973 wikitext text/x-wiki {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} {{Infobox planet | minorplanet = yes | name = 3122 ഫ്ലോറൻസ് | background = #FFC2E0 | image = | caption = | discovery_ref = &thinsp;<ref name="jpldata" /> | discovered 1981 മാർച്ച് 2 | discoverer = [[ഷെൽടെ ബസ്|S. J. Bus]] | discovery_site = [[സൈഡിങ് ൻസ്പ്രിങ്ങ് വാന നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം.]] | mpc_name = (3122)ഫ്ലോറൻസ് | alt_names = {{mp|1981 ET|3}}{{·}}{{mp|1983 CN|1}} | pronounced = | named_after = [[ഫ്ലോറൻസ് നൈതിംഗേൽ]]<br /><ref name="springer" /> | mp_category = അമർ ക്ഷുദ്രഗ്രഹം{{·}}[[Near-Earth object|NEO]]{{·}}[[Potentially hazardous object|PHA]]&thinsp;<ref name="jpldata" /><ref name="MPC-Florence" /> | orbit_ref = &thinsp;<ref name="jpldata" /> | epoch = 2017 ഫെബ്രുവരി 16 ([[Julian day|JD]] 2457800.5) | uncertainty = 0 | observation_arc = 37.22 വർഷം (13,595 days) | aphelion = 2.5164 [[Astronomical unit|AU]] | perihelion = 1.0205 AU | semimajor = 1.7684 AU | eccentricity = 0.4230 | period = 2.35 [[ജൂലിയൻ വർഷം (astronomy)|yr]] (859 ദിവസങ്ങൾ) | mean_anomaly = 267.62[[Degree (angle)|°]] | mean_motion = {{Deg2DMS|0.4191|sup=ms}} / day | inclination = 22.150° | asc_node = 336.10° | arg_peri = 27.814° | moid = 0.0453 AU | dimensions = 2.5 km {{small|(EARN)}}<ref name=EARN/><br />{{val|4.010|1.237}} km<ref name="Mainzer-2012" /><br />{{val|4.349|}} km<ref name="Pravec-2012b" /><br />4.35 km {{small|(taken)}}<ref name="lcdb" /><br />{{val|4.401|0.030}} km<ref name="WISE" /><br />4.9 km<ref name="jpldata" /> | rotation = {{val|2.3580|0.0002}} [[Hour|h]]<ref name="Warner-2016j" /><br />{{val|2.3581|}} h<ref name="Pravec-1998b" />{{efn|name=LCDB-Pravec-2002/2003}}<br />{{val|2.3582|0.0003}} h<ref name="geneva-obs" /><br />{{val|2.359|0.001}} h<ref name="Linder-2013" /><br />{{val|2.359|0.003}} h<ref name="Elenin-2012" /><br />{{val|5|1}} h<ref name="Wisniewski-1997" /> | albedo = {{val|0.146|}}<ref name="Pravec-2012b" /><br />{{val|0.21|0.20}}<ref name="Thomas-2011b" /><br />{{val|0.231|0.049}}<ref name="WISE" /><ref name="Mainzer-2011" /><br />{{val|0.258|0.199}}<ref name="Mainzer-2012" /> | spectral_type = [[SMASS classification|SMASS]] = [[S-type asteroid|S]]&thinsp;<ref name="jpldata" /><br />Sq&thinsp;<ref name="Thomas-2014" />{{·}}[[S-type asteroid|S]]&thinsp;<ref name="lcdb" /> | abs_magnitude = {{val|13.87|0.1}} {{small|(R)}}{{efn|name=LCDB-Pravec-2002/2003}}{{·}}14.0<ref name="WISE" />{{·}}{{val|14.04|0.1}} {{small|(R)}}{{efn|name=LCDB-Pravec-2002/2003}}{{·}}14.1<ref name="jpldata" />{{·}}{{val|14.515|0.11}}<ref name="Pravec-2012b" /><ref name="lcdb" />{{·}}{{val|14.65|0.11}}<ref name="Wisniewski-1997" />{{·}}{{val|14.65|0.3}}<ref name="Mainzer-2012" /> }} '''3122 ഫ്ലോറൻസ്''', താൽക്കാലിക സ്ഥാനപ്പേര് {{mp|1981 ET|3}}, ആമർ ഗണത്തിലെ ഒരു ശിലകൾ നിറഞ്ഞ ക്ഷുദ്ര ഗ്രഹം (asteroid) ആണ്, ഇതിനെ നിയർ എർത്ത് ഒബ്ജെൿറ്റ് (NEO) അപകടകരമായി ശക്തിയുള്ള ക്ഷുദ്രഗ്രഹ(PHA) മായും തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കുറുകെ 4.4 കി.മീ വലിപ്പമുണ്ട്. 1981 മാർച്ച് 2ന് സൈഡിങ്ങ് സ്പ്രിങ്ങ് വാന നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ വച്ച് അമേരിക്കൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഷെൽറ്റെ ബസ് (I Schelte Bus) ആണ് ഈ ക്ഷുദ്രഗ്രഹത്തെ കണ്ടു പിടിച്ചത്. <ref name="MPC-Florence" /> സൂര്യനിൽ നിന്ന് 1.0-2.5 അസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ് അകലത്തിലാണ് ഭ്രമണം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. അത് 859 ദിവസംകൊണ്ട് (2 കൊല്ലം 4 മാസം) ഒരു ഭ്രമണം പൂർത്തിയാക്കുന്നു. അപകടകരമായി ശക്തിയുള്ള ക്ഷുദ്രഗ്രഹ(potentially hazardous asteroid) (PHA) ആയി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref name="jpldata" /> due to both its [[absolute magnitude]] {{nowrap|(''H'' ≤ 22)}} 2017 സെപ്തംബർ 1ന് ഭൂമിക്ക് അരികിലൂടെ കടന്നു പോകും. <ref name=jpl-close/>, ചെറിയ ദൂരദർശിനി ഉപയോഗിച്ച് പല രാത്രികളിലും Piscis Austrinus, മകരം, കുംഭം, അവിട്ടം എന്നീ നക്ഷത്ര രാശികളിളൂടെ കടന്നു പോകുന്ന ഫ്ലോറൻസിനെ കാണാനാവും. <ref>{{cite news|title=Nasa says big asteroid to pass safely by Earth on 1 September|url=http://www.livemint.com/Science/0Far3fmQLS4Bq6kUXKrMjM/Nasa-says-big-asteroid-to-pass-safely-by-Earth-on-1-Septembe.html|agency=Livemint}}</ref> == കുറിപ്പുകൾ == {{notelist|refs= {{efn|name=LCDB-Pravec-2002/2003|1=Pravec (2002/2003) web: rotation period {{val|2.3581|0.0001}} hours with a brightness amplitude of {{val|0.15}} and 0.18 mag, respectively. Summary figures at {{URL|1=http://www.minorplanet.info/PHP/GenerateALCDEFPage_Local.php?AstInfo=3122%7CFlorence |2=Collaborative Asteroid Lightcurve Link (CALL) for (3122) Florence}} and {{URL|1=http://www.asu.cas.cz/~ppravec/neo.htm|2=Pravec, P.; Wolf, M.; Sarounova, L. (2002)}} }} }} <!-- end of notelist --> {{reflist|refs= <ref name="jpldata">{{cite web |type = 2016-05-28 last obs. |title = JPL Small-Body Database Browser: 3122 Florence (1981 ET3) |url = http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2003122 |publisher = Jet Propulsion Laboratory |accessdate = 7 January 2017}}</ref> <ref name="springer">{{cite book |title = Dictionary of Minor Planet Names – (3122) Florence |last = Schmadel | first = Lutz D. |publisher = Springer Berlin Heidelberg |page = 258 |date = 2007 |url = http://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007/978-3-540-29925-7_3123 |isbn = 978-3-540-00238-3 |accessdate = 7 January 2017}}</ref> <ref name="MPC-Florence">{{cite web |title = 3122 Florence (1981 ET3) |work = Minor Planet Center |url = http://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=3122 |accessdate = 7 January 2017}}</ref> <!--<ref name="MPC-Circulars-Archive">{{cite web |title = MPC/MPO/MPS Archive |work = Minor Planet Center |url = http://www.minorplanetcenter.net/iau/ECS/MPCArchive/MPCArchive_TBL.html |accessdate = 7 January 2017}}</ref>--> <ref name="geneva-obs">{{cite web |title = Asteroids and comets rotation curves – (3122) Florence |last = Behrend |first = Raoul |publisher = Geneva Observatory |url = http://obswww.unige.ch/~behrend/page4cou.html#003122 |accessdate = 7 January 2017 |archive-date = 2003-08-03 |archive-url = https://web.archive.org/web/20030803183423/http://obswww.unige.ch/~behrend/page4cou.html#003122 |url-status = dead }}</ref> <ref name=EARN>{{cite web |title=( 3122) Florence |publisher=The Near-Earth Asteroids Data Base at E.A.R.N |url=http://earn.dlr.de/nea/003122.htm |accessdate=2012-06-17 |archive-date=2017-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170819015853/http://earn.dlr.de/nea/003122.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name=jpl-close>{{cite web |type=2012-04-29 last obs |title=JPL Close-Approach Data: 3122 Florence (1981 ET3) |url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=3122;cad=1#cad |accessdate=2012-06-17}}</ref> <ref name="Mainzer-2011">{{Cite journal |display-authors = 6 |first1 = A. |last1 = Mainzer |first2 = T. |last2 = Grav |first3 = J. |last3 = Bauer |first4 = J. |last4 = Masiero |first5 = R. S. |last5 = McMillan |first6 = R. M. |last6 = Cutri |first7 = R. |last7 = Walker |first8 = E. |last8 = Wright |first9 = P. |last9 = Eisenhardt |first10 = D. J. |last10 = Tholen |first11 = T. |last11 = Spahr |first12 = R. |last12 = Jedicke |first13 = L. |last13 = Denneau |first14 = E. |last14 = DeBaun |first15 = D. |last15 = Elsbury |first16 = T. |last16 = Gautier |first17 = S. |last17 = Gomillion |first18 = E. |last18 = Hand |first19 = W. |last19 = Mo |first20 = J. |last20 = Watkins |first21 = A. |last21 = Wilkins |first22 = G. L. |last22 = Bryngelson |first23 = A. |last23 = Del Pino Molina |first24 = S. |last24 = Desai |first25 = M. |last25 = Gómez Camus |first26 = S. L. |last26 = Hidalgo |first27 = I. |last27 = Konstantopoulos |first28 = J. A. |last28 = Larsen |first29 = C. |last29 = Maleszewski |first30 = M. A. |last30 = Malkan |first31 = J.-C. |last31 = Mauduit |first32 = B. L. |last32 = Mullan |first33 = E. W. |last33 = Olszewski |first34 = J. |last34 = Pforr |first35 = A. |last35 = Saro |first36 = J. V. |last36 = Scotti |first37 = L. H. |last37 = Wasserman |date = December 2011 |title = NEOWISE Observations of Near-Earth Objects: Preliminary Results |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2011ApJ...743..156M |journal = The Astrophysical Journal |volume = 743 |issue = 2 |page = 17 |bibcode = 2011ApJ...743..156M |doi = 10.1088/0004-637X/743/2/156 |arxiv = 1109.6400 |access-date= 7 January 2017}}</ref> <ref name="lcdb">{{cite web |title = LCDB Data for (3122) Florence |publisher = Asteroid Lightcurve Database (LCDB) |url = http://www.minorplanet.info/PHP/GenerateALCDEFPage_Local.php?AstInfo=3122%7CFlorence |accessdate = 7 January 2017 |archive-date = 2017-01-08 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170108002119/http://www.minorplanet.info/PHP/GenerateALCDEFPage_Local.php?AstInfo=3122 |url-status = dead }}</ref> <ref name="Pravec-2012b">{{Cite journal |first1 = Petr |last1 = Pravec |first2 = Alan W. |last2 = Harris |first3 = Peter |last3 = Kusnirák |first4 = Adrián |last4 = Galád |first5 = Kamil |last5 = Hornoch |date = September 2012 |title = Absolute magnitudes of asteroids and a revision of asteroid albedo estimates from WISE thermal observations |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2012Icar..221..365P |journal = Icarus |volume = 221 |issue = 1 |pages = 365–387 |bibcode = 2012Icar..221..365P |doi = 10.1016/j.icarus.2012.07.026 |access-date= 7 January 2017}}</ref> <ref name="Mainzer-2012">{{Cite journal |display-authors = 6 |first1 = A. |last1 = Mainzer |first2 = T. |last2 = Grav |first3 = J. |last3 = Masiero |first4 = J. |last4 = Bauer |first5 = R. M. |last5 = Cutri |first6 = R. S. |last6 = McMillan |first7 = C. R. |last7 = Nugent |first8 = D. |last8 = Tholen |first9 = R. |last9 = Walker |first10 = E. L. |last10 = Wright |date = November 2012 |title = Physical Parameters of Asteroids Estimated from the WISE 3-Band Data and NEOWISE Post-Cryogenic Survey |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2012ApJ...760L..12M |journal = The Astrophysical Journal Letters |volume = 760 |issue = 1 |page = 6 |bibcode = 2012ApJ...760L..12M |doi = 10.1088/2041-8205/760/1/L12 |access-date= 7 January 2017}}</ref> <ref name="WISE">{{cite journal |display-authors = 6 |first1 = A. |last1 = Mainzer |first2 = T. |last2 = Grav |first3 = J. |last3 = Masiero |first4 = E. |last4 = Hand |first5 = J. |last5 = Bauer |first6 = D. |last6 = Tholen |first7 = R. S. |last7 = McMillan |first8 = T. |last8 = Spahr |first9 = R. M. |last9 = Cutri |first10 = E. |last10 = Wright |first11 = J. |last11 = Watkins |first12 = W. |last12 = Mo |first13 = C. |last13 = Maleszewski |date = November 2011 |title = NEOWISE Studies of Spectrophotometrically Classified Asteroids: Preliminary Results |url = http://arxiv.org/pdf/1109.6407v1.pdf |journal = The Astrophysical Journal |volume = 741 |issue = 2 |page = 25 |bibcode = 2011ApJ...741...90M |doi = 10.1088/0004-637X/741/2/90 |arxiv = 1109.6407 |access-date= 7 January 2017}}</ref> <ref name="Wisniewski-1997">{{Cite journal |first1 = W. Z. |last1 = Wisniewski |first2 = T. M. |last2 = Michalowski |first3 = A. W. |last3 = Harris |first4 = R. S. |last4 = McMillan |date = March 1995 |title = Photoelectric Observations of 125 Asteroids |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=1995LPI....26.1511W |journal = Abstracts of the Lunar and Planetary Science Conference |bibcode = 1995LPI....26.1511W |access-date= 7 January 2017}}</ref> <ref name="Pravec-1998b">{{Cite journal |first1 = Petr |last1 = Pravec |first2 = Marek |last2 = Wolf |first3 = Lenka |last3 = Sarounová |date = November 1998 |title = Lightcurves of 26 Near-Earth Asteroids |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=1998Icar..136..124P |journal = Icarus |volume = 136 |issue = 1 |pages = 124–153 |bibcode = 1998Icar..136..124P |doi = 10.1006/icar.1998.5993 |access-date= 7 January 2017}}</ref> <ref name="Elenin-2012">{{Cite journal |first1 = Leonid |last1 = Elenin |first2 = Igor |last2 = Molotov |date = July 2012 |title = Asteroids Lightcurve Analysis at the Ison-NM Observatory: 3122 Florence, (25916) 2001 CP44, (47035) 1998 WS, (137170) 1999 HF1 |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2012MPBu...39..101E |journal = The Minor Planet Bulletin |volume = 39 |issue = 3 |pages = 101–102 |issn = 1052-8091 |bibcode = 2012MPBu...39..101E |access-date= 7 January 2017}}</ref> <ref name="Linder-2013">{{Cite journal |first1 = Tyler R. |last1 = Linder |first2 = Ryan |last2 = Sampson |first3 = Robert |last3 = Holmes |date = January 2013 |title = Astronomical Research Institute Photometric Results |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2013MPBu...40....4L |journal = The Minor Planet Bulletin |volume = 40 |issue = 1 |pages = 4–6 |issn = 1052-8091 |bibcode = 2013MPBu...40....4L |access-date= 7 January 2017}}</ref> <ref name="Warner-2016j">{{Cite journal |author = Warner, Brian D. |date = July 2016 |title = Near-Earth Asteorid Lightcurve Analysis at CS3-Palmer Divide Station: 2016 January-April |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2016MPBu...43..240W |journal = The Minor Planet Bulletin |volume = 43 |issue = 3 |pages = 240–250 |issn = 1052-8091 |bibcode = 2016MPBu...43..240W |access-date= 7 January 2017}}</ref> <ref name="Thomas-2011b">{{Cite journal |display-authors = 6 |first1 = C. A. |last1 = Thomas |first2 = D. E. |last2 = Trilling |first3 = J. P. |last3 = Emery |first4 = M. |last4 = Mueller |first5 = J. L. |last5 = Hora |first6 = L. A. M. |last6 = Benner |first7 = B. |last7 = Bhattacharya |first8 = W. F. |last8 = Bottke |first9 = S. |last9 = Chesley |first10 = M. |last10 = Delbó |first11 = G. |last11 = Fazio |first12 = A. W. |last12 = Harris |first13 = A. |last13 = Mainzer |first14 = M. |last14 = Mommert |first15 = A. |last15 = Morbidelli |first16 = B. |last16 = Penprase |first17 = H. A. |last17 = Smith |first18 = T. B. |last18 = Spahr |first19 = J. A. |last19 = Stansberry |date = September 2011 |title = ExploreNEOs. V. Average Albedo by Taxonomic Complex in the Near-Earth Asteroid Population |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2011AJ....142...85T |journal = The Astronomical Journal |volume = 142 |issue = 3 |page = 12 |bibcode = 2011AJ....142...85T |doi = 10.1088/0004-6256/142/3/85 |access-date= 7 January 2017}}</ref> <ref name="Thomas-2014">{{Cite journal |first1 = Cristina A. |last1 = Thomas |first2 = Joshua P. |last2 = Emery |first3 = David E. |last3 = Trilling |first4 = Marco |last4 = Delbó |first5 = Joseph L. |last5 = Hora |first6 = Michael |last6 = Mueller |date = January 2014 |title = Physical characterization of Warm Spitzer-observed near-Earth objects |url = http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/bib_query?bibcode=2014Icar..228..217T |journal = Icarus |volume = 228 |pages = 217–246 |bibcode = 2014Icar..228..217T |doi = 10.1016/j.icarus.2013.10.004 |access-date= 7 January 2017}}</ref> }} <!-- end of reflist --> ==External links== * [http://www.planetarysciences.org/plots/BDW/3122_FLORENCE_2016-01-14_2.PNG Lighcurve plot], Brian D. Warner, Center for Solar System Studies, Spring 2016 * [http://www.minorplanet.info/PHP/lcdbsummaryquery.php Asteroid Lightcurve Database (LCDB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171210173955/http://www.minorplanet.info/PHP/lcdbsummaryquery.php |date=2017-12-10 }}, query form ([http://www.minorplanet.info/lightcurvedatabase.html info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171216050541/http://www.minorplanet.info/lightcurvedatabase.html |date=2017-12-16 }}) * [https://books.google.com/books?id=aeAg1X7afOoC&pg Dictionary of Minor Planet Names], Google books * [http://obswww.unige.ch/~behrend/page_cou.html Asteroids and comets rotation curves, CdR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160729213840/http://obswww.unige.ch/~behrend/page_cou.html |date=2016-07-29 }} – Observatoire de Genève, Raoul Behrend * [http://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/NumberedMPs000001.html Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000)] – Minor Planet Center * * {{JPL small body}} {{Minor planets navigator|3121 Tamines|number=3122|3123 Dunham}} {{Small Solar System bodies}} {{DEFAULTSORT:003122}} [[Category:Amor asteroids]] [[Category:Numbered minor planets]] [[Category:Discoveries by Schelte J. Bus|Florence]] [[Category:Minor planets named for people|Florence]] [[Category:Named minor planets|Florence]] [[Category:Potentially hazardous asteroids]] [[Category:S-type asteroids (SMASS)]] [[വർഗ്ഗം:ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ]] [[Category:Astronomical objects discovered in 1981|19]] fhqc8e0x8qhgh5oh8hnn5pzlk6ymuul 0 405128 4630894 4630890 2026-06-17T12:06:33Z Ihthishamulhassan 214527 4630894 wikitext text/x-wiki {{cleanup|reason=വിജ്ഞാനകോശ ശൈലിയിൽ അല്ലാത്ത നിരവധി ഖണ്ഡികകൾ വൃത്തിയാക്കേണ്ടതുണ്ട്|date=2026 ജൂൺ}} {{PU|Theeyar}} {{Infobox Ethnic group | image = A_Thiyyar_gentleman_kannur.jpg | image_caption = തിയ്യ പുരുഷൻ 1920 ലെ ഫോട്ടോ |group = തീയ്യർ |poptime = 1,500,000 |popplace = [[കേരളം]],[[പോണ്ടിച്ചേരി]], [[കർണാടക]], [[തമിഴ്നാട്]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[ദേശീയ തലസ്ഥാന നഗരി]],[[ഫ്രാൻസ്]] |langs = [[മലയാളം]] (മാതൃഭാഷ), [[തുളു]], [[കന്നഡ]], [[ഫ്രഞ്ച്]] |rels = <br />[[പ്രമാണം:Om.svg|20px]] [[ഹിന്ദുമതം]]<br />''' ''' |related =[[കളരി പണിക്കർ]]<ref name="kaniya"/>, [[കണിയാർ]]<ref name="kaniya">{{cite book|last=Indhudhara Menon|year=2018|title=Hereditary Physicians of Kerala Traditional Medicine and Ayurveda in Modern India|url=https://books.google.co.in/books?id=xouADwAAQBAJ&pg=PT92&dq=kaniya+tiyya&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwj8o_iUx8P6AhX2xTgGHdxrAcEQ6AF6BAgHEAM#v=onepage&q=kaniya%20tiyya&f=false|publisher=Tylet and fransis|isbn=9780429663123}}</ref>, [[ബണ്ട്]]<ref name="find"/>, [[റെഡ്ഢി]]<ref name="find"/>, [[ചേകവർ]] }} [[കേരളം| കേരളത്തിലെ പഴയ മലബാർ]] പ്രദേശങ്ങളിൽ [[മലബാർ| അധിവസിക്കുന്ന]] ഒരു പ്രബല സമുദായം ആണ് '''തിയ്യർ''' (''Sanskrit:Divper'') or (''English :Tiyar'', ''Portuguese:Tiveri'').<ref name="123ff"/> [[കണ്ണൂർ]],കാസർകോഡ്, [[കോഴിക്കോട്]], [[വയനാട്]], [[മലപ്പുറം]], [[പാലക്കാട്]], [[തൃശൂർ]] എന്നി ജില്ലകളിലായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. മലബാറിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനസംഖ്യ ഉള്ള സമൂഹം '''എട്ടില്ലകാർ''' (Eight Clans) എന്നറിയപ്പെടുന്ന തീയ്യർ ആണ്.<ref name="123ff"> {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|others |title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |accessdate= |accessyear= |accessmonth= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-0446-6 |oclc= |doi= |id= |pages=|chapter= |chapterurl= |quote= }}</ref><ref>[[കെ.ബാലകൃഷ്ണ കുറുപ്പ്]]; [[കോഴിക്കോടിന്റെ ചരിത്രം മിത്തുകളും യാഥാർഥ്യങ്ങളും]]. മാതൃഭൂമി പ്രിന്റിങ് ആ‍ന്റ് പബ്ലിഷിംഗ് കമ്പനി. കോഴിക്കോട് 2000</ref><ref>{{Cite journal|url=http://www.languageinindia.com/june2016/prasanthmalayalamwords.pdf|title=ലോസ്റ്റ് വോഡ് ഇസ് ലോസ്റ്റ് വേൾഡ് - എ സ്റ്റഡി ഒഫ് മലയാളം|last=ഡോ. ആർ. ഐ.|first=പ്രശാന്ത്|date=6 June 2016|journal=Language in India|accessdate=2001 മാർച്ച് 3|doi=|pmid=1930 - 2940}}</ref><ref name="title">North Africa To North Malabar: AN ANCESTRAL JOURNEY – N.C.SHYAMALAN M.D. - Google Books [https://books.google.co.in/books?id=wYWVBQAAQBAJ&printsec=frontcover#v=snippet&q=Thiyya%20Sure%20name%20chevakar&f=false.The North Africa To North Malabar: AN ANCESTRAL JOURNEY -N.C SHYAMALAN M.D-Google Books]</ref><ref name="power">Kalarippayat – Dick Luijendijk – Google Books [https://books.google.co.in/books?id=hISikpYZ9hYC&pg=PA48#v=onepage&q&f=false.Kalari payat -Dick Luijendijk -Google Books]</ref> പണ്ട് കാലങ്ങളിൽ തീയരെ മലബാറിലുടനീളം '''[[ചേകവർ]]''' എന്ന വംശ നാമത്തിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് എന്ന് വൈദേശികൻ Jacobus Canter visscher രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്, ഇന്നും കോഴിക്കോട് വടകര തീയർ "ചേകവർ" കുലനാമത്തിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ''സുവർണ'', ''ബെൽച്ചട'', ''ബൈദ്യ'', ''പൂജാരി'' എന്നീ പേരുകളിലാണ് തെക്കൻ [[കർണാടക|കർണാടകത്തിൽ]]. മുൻകാലങ്ങളിൽ യുദ്ധപാരമ്പര്യത്തിനും അക്രമണവീര്യത്തിനും പേര്കേട്ട ഒരു സമൂഹമായിരുന്നു.<ref name="warrior" /> പുരാതന കാലം മുതലേ മലബാറിലെ മിക്ക നാട്ടുരാജാക്കന്മാരുടെ കാലാൾപ്പടയായി സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചിരുന്ന ഒരു വിഭാഗം ഇവർക്ക് ഇടയിൽ ഉണ ്ടായിരുന്നു. കോളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിൽ ഈ ജനതയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യം അന്നത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരുകൾ നൽകിയിരുന്നു. അന്നത്തെ '''[[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ| ഈസ്റ്റ്‌ ഇന്ത്യ കമ്പനി]]''' അവരുടെ സേനയിൽ ഇവരെ വലിയ തോതിൽ ചേർക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അന്ന് കണ്ണൂർ കേന്ദ്രികരിച്ചുകൊണ്ട് [[തീയർ പട്ടാളം| തീയർ റെജിമെന്റ്]] ഉണ്ടായിരുന്നതായി കാണാം.<ref name="qq" /> '''ആഴിമാതാവായ ആര്യപ്പൂമാല ഭഗവതി''' [[ഉത്തര മലബാർ|ഉത്തര മലബാറിലെ]] തീയർ സമുദായത്തിന്റെ കുലദേവതയാണ്.<ref name="Poomala">കേരളത്തിലെ തെയ്യങ്ങളും സമുദായങ്ങളും - പൂമാല ഭഗവതി ആരാധനക്രമങ്ങൾ</ref> ആര്യപൂമാല ഭഗവതി ആരാധനയിൽ വിഗ്രഹം, ചിത്രം, തെയ്യം എന്നിവ കർശനമായി നിഷിദ്ധമാണ് എന്ന പ്രത്യേകത ഉണ്ട്.<ref name="Ritual">മലബാർ സംസ്കാരവും ആരാധനാ രീതികളും, വാല്യം 2</ref> കൂടാതെ, [[പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ]], [[വയനാട്ടു കുലവൻ]] എന്നിവർ തീയരിലെ എട്ടില്ലക്കാരുടെ പ്രധാന ആരാധനാമൂർത്തികളാണ്.<ref name="ThiyyarDeities">തീയരുടെ ചരിത്രവും സംസ്കാരവും, പേജ് 71</ref> ഇന്ന് ഈ സമൂഹം മലേഷ്യ, അറേബ്യൻ നാടുകളിലും, അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും ചെറിയ തോതിൽ കുടിയെറിയിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രിയ സാംസ്കാരിക മേഖലകളിൽ ഇവരുടെ വ്യക്തിമുദ പദിപ്പിച്ചവർ ഇന്നേറെയുണ്ട്. === നാമകരണ രീതികളും പദവികളും === [[മലബാർ|മലബാറിലെ]] തീയർ സമുദായത്തിലെ മുതിർന്ന പുരുഷന്മാർ തങ്ങളുടെ പേരിനൊപ്പം ബഹുമാനസൂചകമായി '''അച്ഛൻ''' എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇതേ രീതിയിൽ മുതിർന്ന സ്ത്രീകളുടെ പേരിനൊപ്പം '''അമ്മ''' അല്ലെങ്കിൽ '''അമ്മാൾ''' എന്നും ചേർത്തുവിളിക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Thurston |first=Edgar |title=Castes and Tribes of Southern India |publisher=Government Press |year=1909 |volume=7 |location=Madras |pages=40-45}}</ref><ref>{{Cite book |last=Logan |first=William |title=Malabar Manual |publisher=Superintendent, Government Press |year=1887 |volume=1 |location=Madras}}</ref><ref>{{Cite book |last=Mukundan |first=M. |title=Mayyazhippuzhayude Theerangalil (മയ്യഴിപ്പുഴയുടെ തീരങ്ങളിൽ) |publisher=DC Books |year=1974 |language=Malayalam}}</ref> [[File:തിയ്യ തറവാട്ടു കാരണവന്മാർ ആയ അച്ചന്മാർ.jpg|thumb|ആചാരചിന്ഹമായ വെളുത്ത പട്ട ധരിച്ച തിയ്യ തറവാട്ടു കാരണവന്മാർ ആയ അച്ചന്മാർ]] പണ്ട് വടക്കൻ കേരളത്തിൽ പൊതുവെ '''[[മന്നനാർ]]''', '''[[ചേകവർ]]''', '''[[തണ്ടാർ]]'''/'''തണ്ടയാൻ''', '''എംബ്രോൻ''', '''പടക്കുറുപ്പ്''', '''ഗുരുക്കൾ''', '''ചേകോൻ''', '''പണിക്കർ''', '''മൂപ്പൻ''', '''കാരണവർ''' തുടങ്ങിയ സ്ഥാനപേരുകൾ പണ്ട് നിലനിന്നിരുന്നു. തീയർ സമുദായത്തിന്റെ ആരാധനാലയങ്ങളായ [[മടപ്പുര]]കളിലും പള്ളിയറകളിലും കാർമ്മികത്വം വഹിക്കുന്ന തീയർ പൂജാരിമാരെ സവിശേഷമായ ആദരസൂചക പദങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് അഭിസംബോധന ചെയ്തിരുന്നത്. മടപ്പുരകളിലെ മുഖ്യ പൂജാരിമാർ '''മടയൻ അച്ഛൻ''' എന്നും, പള്ളിയറകളിലെ പൂജ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർ '''എമ്പ്രാൻ അച്ഛൻ''' അല്ലെങ്കിൽ '''എമ്പ്രാശ്ശൻ''' എന്നും ബഹുമാനപൂർവ്വം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. == ഉൽപ്പത്തി == ===പഠന റിപ്പോർട്ടുകൾ === റീസെറിച് സെന്ററായ ഹൈദരാബാദ് ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ''[[സെന്റർ ഫോർ സെല്ലുലാർ ആന്റ് മോളിക്യുലർ ബയോളജി, ഹൈദരാബാദ്]]'' പഠന റിപ്പോർട്ടിൽ വിശദീകരിക്കുന്നത്: "കർണാടകയിലും കേരളത്തിലും പരമ്പരാഗത യോദ്ധാക്കളുടെയും സമൂഹമായ [[ബണ്ട്| ഷെട്ടി]], [[നായർ]], തിയ്യർ, എന്നി മൂന്ന് സമുദായങ്ങൾ ഗംഗാ സമതലങ്ങളിലെ [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ ജനസംഖ്യയുമായും]] ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻമാരുമായും താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഒരു പ്രത്യേക ജനിതക പരമ്പരയാണ് എന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു.<ref name="find"/><ref>{{cite web|last=V.Geedanath|title=genetic ancestries of south-west coast warrior class traced|url=https://www.thehindu.com/sci-tech/science/genetic-ancestries-of-south-west-coast-warrior-class-traced/article67695368.ece|publisher=The Hindu}}</ref>തീയ്യ,നായർ, ഷെട്ടി എന്നി സമൂഹങ്ങൾ മദ്ധ്യേഷിയയിലെ യുറേഷ്യൻ ജനിതകം കൂടുതൽ ഉള്ള വിഭാഗങ്ങൾ ആണ് എന്നാണ് പഠന റിപ്പോട്ട്. ഈ സമുദായങ്ങൾ തെലുങ്ക് സംസാരിക്കുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള റെഡ്ഡികളുമായും വൈദിക് ബ്രാഹ്മണരുമായും അടുപ്പമുള്ളവരാണ്.<ref name="find"/> '''ഹൈദരാബാദിലെ സെന്റർ ഫോർ സെല്ലുലാർ ആൻഡ് മോളിക്യുലാർ ബയോളജി (സിസിഎംബി), സെന്റർ ഫോർ ഡിഎൻഎ ഫിംഗർപ്രിന്റിംഗ് ആൻഡ് ഡയഗ്നോസ്റ്റിക്സ് (സിഡിഎഫ്ഡി)''' എന്നിവയുടെ പുതിയ പഠനത്തിലാണ് ഇക്കാര്യം വെളിപ്പെട്ടത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ തീരദേശ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ അഹിച്ഛത്ര ഉത്ഭവം (യുപിയിലെ ഒരു പുരാതന സ്ഥലം) എന്ന സിദ്ധാന്തത്തെ പഠനം തള്ളിക്കളഞ്ഞു".<ref name="find">{{cite book|last=Syed Akbar|title=Centre for Cellular and Molecular Biology (CCMB) and Centre for DNA Fingerprinting and Diagnostics (CDFD) in Hyderabad|url= https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/nairs-share-ancestry-with-reddys-study/articleshow/90363189.cms#_ga=2.175009706.946031714.1654051745-1908285789.1654051745|publisher=The Times of India}}</ref> ==== ചരിത്ര നിരീക്ഷകരുടെ കാഴ്ചപ്പാട് ==== # കോളോനിയൽ ചരിത്രകാരനായ ''Edgar Thurston'' തന്റെ ചരിത്രപ്രധാനമായ Caste and Tribes of Southern India എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ വിവരികകുന്നത് [[ശ്രീലങ്ക| സിലോൺ പ്രദേശമായ ഇന്നത്തെ ശ്രീലങ്ക]] എന്ന രാജ്യത്തു നിന്ന് ചേര പെരുമാക്കന്മാർ കരകൗശല ജാതികളെ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ കൊണ്ട് വന്ന കൂട്ടത്തിൽ തീയ്യരെയും കൊണ്ട് വന്നു എന്നും, അതിനാൽ ദീപുവാസിളായ ഇവരെ തിപരെന്ന് വിളിച്ചു പോന്നിരുന്നു എന്നും പിന്നീട് അത് തീയ്യരായി ലോഭിച്ചു എന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥയിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു ഇതേ പ്രസ്താവന തന്നെയാണ് [[വില്യം ലോഗൻ|Malabar Manual രചയിതാവായ William Logan]] എന്ന മറ്റൊരു വൈദേശികനും അഭിപ്രയായപ്പെടുന്നത്.<ref name="123ff"/> ===മറ്റു വാദങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്ന ചരിത്ര നിരീക്ഷകർ=== # ''കേരള ചരിത്ര നിരൂപണം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ കെ.ടി. അനന്തൻ മാസ്റ്റർ'' ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ തീയർ [[ഇന്ത്യ| ഉത്തരേന്ത്യയിൽ കർണ്ണാടക]] വഴി ചുരം വഴി എത്തിപ്പെട്ടവർ ആണ് എന്ന് പറയുന്നു, ഒരു വിഭാഗം കുടക് വഴി വന്നവരും മറ്റൊന്ന് തമിഴ്‌നാട് കടന്ന് കേരളത്തിലേക്ക് കുടിയേറിയവരുമാണ്, ഇവർ പ്രധാനമായും നിലംകൃഷി ചെയ്തിരുന്നവരും, നല്ല കര്ഷകരുമാണ്.<ref>''കേരള ചരിത്രനിരൂപണം. കെ. ടി.അനന്ദൻ മാസ്റ്റർ''</ref> # ''എം.എം.ആനന്ദ് റാം'' അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത് [[ഗ്രീസ്| ഗ്രിസിന് തെക്ക്]] ഒരു ദ്വീപിൽ അഗ്നിപർവത സ്പോടനത്തെ തുടർന്ന് ദ്വീപ് നിവാസികൾ കുടിയേറി ഇന്ത്യയിലെ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ എത്തിപ്പെട്ടു എന്നാണ്. ഇവർക് 'തിയ്യ' എന്ന വാക് 'തിറയർ' എന്ന വാക്കിൽ നിന്നും ഉണ്ടായതാണ് എന്നാണ് പറയുന്നത്. തിരകൾ കടന്ന് വന്ന സമൂഹമായതിനാൽ തീയ്യർ എന്നു വിളിച്ചു പോന്നു, ഇവർ [[കേരളം| കേരളത്തിൽ തെയ്യം അഥവാ തിറയാട്ടത്തിൽ ആരാധന നടത്തി വരുന്ന ഒരു ഗോത്രവ്യവസ്ഥയുള്ള വിഭാഗം കൂടിയായിരുന്നു ഇവരെന്നു പറയുന്നു]].<ref>''infux-crete to kerala,M.M.Anand Ram,1999''</ref> == ചരിത്രം == തീയ്യരുടെ ചരിത്രം പരിശോധിക്കുകയാണെങ്കിൽ വൈദേശികരടങ്ങുന്ന [[ചരിത്രം| ചരിത്രനിരീക്ഷകർ രേഖപ്പെടുത്തിയ ചരിത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്, ഏറ്റവും പഴയ രേഖകളിൽ ഒന്നായി ബ്രിട്ടീഷ് പട്ടാളത്തിലെ ഉധ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന BURTON RICHARD.F എഴുതപ്പെട്ട '''GOA AND THE BLUE MOUNTAINS (1851)''' ചരിത്ര ഗ്രന്ഥത്തിൽ തീയ്യരെ. പറ്റി പരമാർശമുണ്ട്. {{Cquote|മലബാറിലെ തീയ്യർ (Tiyer) എന്ന ഒരു ജാതി അവിടെ ഉള്ള ഫ്യൂഡൽ [[നായർ]] ജാതിയുടെ പ്രധാന എതിരാളികളിലെ വില്ലൻ ആയിരുന്നു. ഈ രണ്ട് കുടുംബങ്ങളും കാഴ്ചയിൽ പരസ്പരം സാമ്യമുള്ളവയാണ്, എന്നാൽ ആദ്യത്തേത് ഇരുണ്ട നിറവും രൂപത്തിലും സവിശേഷതയിലും "ജാതി" കുറവുമാണ്. തീയ്യർ കുടുംബത്തിലെ ചില എളിമയുള്ള സ്ത്രീകൾ അരക്കെട്ടിന് മുകളിലുള്ള ഭാഗം തുറന്നുകാട്ടുന്നത് പതിവാണ്, അതേസമയം അയഞ്ഞ സ്വഭാവമുള്ള സ്ത്രീകൾ മാറ് മറയ്ക്കാൻ ആചാരപ്രകാരം നിർബന്ധിതരാകുന്നു. ഈ [[ഹിന്ദു|ഹിന്ദു വിഭാഗം]] പൊതുവെ പറഞ്ഞാൽ, യൂറോപ്യൻ നിവാസികൾക്ക് നഴ്‌സുമാരും മറ്റ് പരിചാരജോലികളും നൽകുന്നതിനാൽ, നമ്മുടെ നാട്ടുകാരിൽ പലരും അവരെ കുറച്ച് സ്വാഭാവിക വേഷവിധാനം സ്വീകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, ഈ നിർദ്ദേശം പൊതുവെ ഒരു ഇംഗ്ലീഷുകാരിയോട് നിർദ്ദേശിച്ച അതേ മനോഭാവത്തിൽ തന്നെ കാണപ്പെട്ടു. നാട്ടുകാർക്ക് അവരെ [[ശൂദ്രർ| ശൂദ്രരുടെ കൂട്ടത്തിൽ]] ഉൾപ്പെടുത്തണോ വേണ്ടയോ എന്ന് അറിയില്ല; ചിലർ അവരെ [[ശൂദ്രർ]] എന്ന പദം കൊണ്ട് നാമകരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, അതായത് നാലു വർണ്ണങ്ങളിൽ താഴ്ന്ന ശാഖ. അവരുടെ പ്രധാന തൊഴിലുകൾ കൃഷി, വൃക്ഷ മരങ്ങളുടെയും പണി, നെൽകൃഷി ചെയ്യുക, കൂലിപ്പണിക്കാരായും കുതിരപ്പടയാളികളായും പുല്ലുവെട്ടുന്നവരായും പ്രവർത്തിക്കുക എന്നതാണ്.<ref>{{cite book|last=Burton Richard.F|year=1851|title=Coa and the Blue Mountains.the orginal archive|url=https://archive.org/details/dli.bengal.10689.18992/page/n237/mode/2up|publisher=Richard bendley London|page=222-226|quote=The Tian * of Malabar is to the Nair what the villein was to the feoffee of feudal England. These two families somewhat resemble each other in appearance, but the former is darker in complexion, and less "castey" in form and feature than the latter. It is the custom for modest women of the Tiyar family to expose the whole of the person above the waist, whereas females of loose character are compelled by custom to cover the bosom. As this class of Hindoo, generally speaking, provides the European residents with nurses and other menials, many of our countrymen have tried to make them adopt a somewhat less natural costume. The proposal, however, has generally been met pretty much in the same spirit which would be displayed were the converse suggested to an Eng- lishwoman. Hindus natives know not whether to rank tbem among the Shudras or not; some have designated them by the term Uddee Shudra, meaning an inferior branch of the fourth great division. Their principal dressing the heads of cocoa and othér trees, cultivating rice lands, and acting as labourers, horse-keepers, and grass-cutters; they are free from all prejudices that would re- move them from Europeans,}}</ref>}} കേരളത്തിലെ വർണവ്യവസ്ഥയിൽ കിരിയത്ത് നായന്മാരുടെ തൊട്ടടത്ത അല്ലെങ്കിൽ തൊട്ടു താഴെയും കണിയാർ പണിക്കർ, വിശ്വകർമ്മ എന്നി ജാതികളുടെ മുകളിലും, അല്ലെങ്കിൽ നായർ- കണിയാർ ജാതികളുടെ ഇടയിൽ വരുന്ന ജാതി എന്ന അർത്ഥത്തിലുള്ള വർണ്ണമാണ് എന്നും പണ്ട് കണക്കാക്കിയിരുന്ന വിഭാകമാണ് '''തീയ്യർ'''.<ref name="jjj/><ref name="Gough313">{{cite book |title=Matrilineal Kinship |editor1-first=David Murray |editor1-last=Schneider |editor2-first=E. Kathleen |editor2-last=Gough |chapter=Nayars: Central Kerala |first=E. Kathleen |last=Gough |authorlink=Kathleen Gough |pages=313 |year=1961 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-02529-5 |chapter-url=https://books.google.co.in/books?id=lfdvTbfilYAC&pg=PA313&dq=tiyyars+rank&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwi38qzt-fX6AhVv-XMBHf9mCTEQ6AF6BAgBEAM#v=onepage&q=tiyyars%20rank&f=false}}</ref><ref name="vee"/> നിരവധി ആരാധന ആലയങ്ങൾ, പള്ളി അറകൾ, മടപ്പുരകൾ, [[കാവ്|തെയ്യക്കാവുകൾ]] എന്നിവ ഈ സമുദായത്തിനുണ്ട്. ചരിത്രപരമായി ഇവർ നിരാകാര ആരാധനാക്രമം പിന്തുടർന്നിരുന്നവർ ആണ് എന്ന പ്രത്യേകതയും ഉണ്ട്. <ref name="book3">[http://www.thehindu.com/2004/09/03/stories/2004090310670500.htm ദ് ഹിന്ദു]</ref> [[അശോകചക്രവർത്തി|അശോക]]കാലഘട്ടത്തിൽ (ബി. സി. 273 – 232) തീയസമുദായത്തെ പറ്റിയുള്ള ആദ്യമായ് പരാമർശവും അളകാർമല ശിലാരേഖയിലാണ് കണ്ടെത്തുന്നത്. തീയ്യൻചന്ദൻ എന്നാണു ലിഖിതത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. ദക്ഷിണഇന്ത്യയിലേക്ക് വന്ന ഒരു [[ബ്രാഹ്മണർ| ബ്രാഹ്മണനുമായി യുദ്ധത്തിൽ]] കന്നുകാലി ആക്രമണത്തിൽ വീരമൃത്യവരിച്ചയാളുടെ പേരിലാണ് ഈ ശിലാരേഖ. '' ഈ ഹീറോ സ്റ്റോണുകളിൽ ആദ്യത്തേത് തമിഴ്-ബ്രാഹ്മിയിൽ 'കാൽ പെഡു തിയൻ അന്തവൻ കുടൽ ഊർ ആകൊൽ' എന്ന മൂന്ന് വരികളുണ്ട്. കൂമ്പത്തിനടുത്ത് ഗൂഡല്ലൂർ പ്രദേശവുമായി തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന കുടൽ ഊർ എന്ന മറ്റൊരു ഗ്രാമത്തിൽ നടന്ന കന്നുകാലി ആക്രമണത്തിനിടെ മരിച്ച പേഡു ഗ്രാമത്തിലെ തിയൻ അന്തവൻ എന്ന മനുഷ്യന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായാണ് ഈ കല്ല് ഉയർന്നത്'' എന്നാണ്.<ref>{{cite web|last=T. S. Subramanian|year=2010|title=Saying it with stones, The memorial stones discovered in the Kondaharahalli village belong to the 10th tenth century C.E.|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/Saying-it-with-stones/article16215569.ece|publisher=The Hindu}}</ref> മികച്ച കർഷകരും, വിദേശ വ്യാപാരികളും വണിക്ക് ശ്രേഷ്ഠന്മാരും ആയിരുന്നു ഇവരെന്നു പറയുന്ന ശിലയിൽ രേകയുണ്ട്.<ref name=“histo“>കെ.ജി. നാരായണൻ - ഈഴവ തീയ്യ ചരിത്ര പഠനം (പ്രസിദ്ധീകരണം: 1986), പേജ് നമ്പർ 4, 5</ref><ref name="history1">കാസർഗോഡ് ചരിത്രവും സമൂഹവും - (പേജ് 299 മുതൽ 312 വരെ) കാസർഗോഡ് ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിദ്ധീകരണം - ഡോ: സി ബാലൻ</ref> തിയൻ എന്ന വാക്ക് ആദ്യമായി ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി കാണുന്നത് തമിഴ് വീരക്കൽ ലിഗിതത്തിൽ ആണ് എന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. === ജനസംഖ്യയും വിതരണവും === തീയ്യർ സമുദായത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രം അഥവാ ആരൂഢസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത് ഇന്നത്തെ കണ്ണൂർ ജില്ലയാണ്. വടക്കൻ മലബാറിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ജനസംഖ്യയിൽ ഏറ്റവും വലിയ ഭൂരിപക്ഷം ഈ സമുദായംഗങ്ങളാണ് എന്ന് വില്യം ലോഗൻ തന്റെ മലബാർ മാനുവൽ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Logan |first=William |title=Malabar Manual, Volume 1 |publisher=Government Press |year=1887 |location=Madras |pages=138-145}}</ref> ചരിത്രകാരന്മാരുടെയും നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയും നിരീക്ഷണപ്രകാരം, മലബാർ മേഖലയിലെ പ്രാചീന തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗമാണ് (Indigenous people) തീയർ. ഇവരുടെ ഉൽപ്പത്തിയെയും കുടിയേറ്റങ്ങളെയും കുറിച്ച് വിവിധ ഐതിഹ്യങ്ങളും, വാദങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി മലബാർ തീരത്ത് വേരുറപ്പിച്ച് ജീവിക്കുന്ന തദ്ദേശീയ സമൂഹമായാണ് ചരിത്രം ഇവരെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Logan |first=William |title=Malabar Manual, Volume 1 |publisher=Government Press |year=1887 |location=Madras |pages=138-142}}</ref> നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ കാർഷിക, സാംസ്കാരിക, വാണിജ്യ, ആയോധന മണ്ഡലങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഈ സമുദായം നിർണ്ണായകമായ പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Thurston |first=Edgar |title=Castes and Tribes of Southern India, Volume VII (Tiyan) |publisher=Government Press |year=1909 |location=Madras |pages=39-42}}</ref> ഐതിഹ്യങ്ങളും വാമൊഴി വഴക്കങ്ങളും പ്രകാരം, സമുദായത്തിന്റെ ആദ്യകാല കുടിയേറ്റം അഥവാ അധിവാസം നടന്നിട്ടുള്ളത് കണ്ണൂരിലെ ഏഴിമലയ്ക്ക് സമീപമുള്ള മാടായിയിലാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഈ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് ചരിത്രത്തിൽ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=കരിപ്പത്ത് |first=ആർ.സി. |title=തെയ്യപ്രപഞ്ചം |publisher=കൈരളി ബുക്സ് |year=2012 |location=കണ്ണൂർ |isbn=9788192286409}}</ref> കണ്ണൂരിനെക്കൂടാതെ സമീപത്തുള്ള കാസർഗോഡ്, കോഴിക്കോട്, വയനാട് എന്നീ ജില്ലകളിലാണ് തീയ്യർ കൂടുതലായും അധിവസിക്കുന്നത്. മധ്യകേരളത്തിൽ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഈ സമുദായത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമാണ്. കൊച്ചി രാജ്യത്തെ പഴയകാല സെൻസസ് രേഖകളിലും എൽ. കെ. അനന്തകൃഷ്ണ അയ്യരുടെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും മധ്യകേരളത്തിലെ ഇവരുടെ സാന്നിധ്യത്തെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Iyer |first=L. K. Ananthakrishna |title=The Tribes and Castes of Cochin |publisher=Government Press |year=1909 |location=Ernakulam}}</ref> തെക്കൻ-മധ്യ കേരളത്തിലെ എറണാകുളം, ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം എന്നീ ജില്ലകളിലും പണ്ടുകാലം മുതൽക്കേ ചെറിയ തോതിൽ തീയ്യർ സമുദായംഗങ്ങൾ അധിവസിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. തെക്കൻ മലബാറിലെയും മധ്യകേരളത്തിലെയും തീയ്യർ സമുദായംഗങ്ങൾ തങ്ങളുടെ പ്രധാന ആരൂഢസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കുന്നത് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ കൊടുങ്ങല്ലൂരിനെയാണ്. തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലുള്ള കൊടുങ്ങല്ലൂരും അവിടുത്തെ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും ഈ സമുദായത്തിന് വലിയ ചരിത്രവും പാരമ്പര്യവുമുണ്ട്. വടക്കൻ മലബാറിൽ ഏഴിമലയ്ക്കും മാടായിക്കുമുള്ള അതേ സാംസ്കാരികവും ആത്മീയവുമായ പ്രാധാന്യം തെക്കൻ മലബാറിലെയും മധ്യകേരളത്തിലെയും തീയർക്കിടയിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിനുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Iyer |first=L. K. Ananthakrishna |title=The Tribes and Castes of Cochin |publisher=Government Press |year=1909 |location=Ernakulam}}</ref> == സാമൂഹിക ഘടനയും ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങളും == ചരിത്രപരമായി കളരി, കാർഷിക വൃത്തി, കന്നുകാലി പരിപാലനം,അധ്യാപനം, പരമ്പരാഗത വൈദ്യം, കച്ചവടം എന്നിവയായിരുന്നു തീയ്യർ സമുദായത്തിലെ പ്രധാന ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങൾ. പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികൾക്ക് കീഴിൽ സൈനികസേവനത്തിലും കളരിപ്പയറ്റിലും ഏർപ്പെട്ടിരുന്നവർ 'ചേകവന്മാർ' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="thurston">Edgar Thurston, K. Rangachari, Castes and Tribes of Southern India, Vol. VII, Government Press, Madras, 1909, pp. 36–42.</ref> ഇവരിൽ പ്രാദേശിക ഗ്രാമത്തലവന്മാരായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നവർക്ക് 'തണ്ടയാൻ' (തണ്ടാർ) തുടങ്ങിയ പദവി നാമങ്ങളും ഭരണപരമായ പ്രത്യേക അവകാശങ്ങളും നിലനിന്നിരുന്നു.<ref name="malabar-manual">വില്യം ലോഗൻ, മലബാർ മാനുവൽ, വാല്യം 1, 1887 (പുനഃപ്രസിദ്ധീകരണം), മാതൃഭൂമി ബുക്സ്, പേജ് 120-124.</ref> സമുദായത്തിലെ മറ്റൊരു വിഭാഗം പരമ്പരാഗത ആയുർവേദ വൈദ്യത്തിൽ കൽപ്പിത വൈദഗ്ധ്യം നേടിയവരായിരുന്നു. തീയ്യർ പ്രധാനമായും ഒരു കാർഷിക സമൂഹം കൂടിയായിരുന്നു. മലബാറിലെ വലിയ ജന്മികളും ഭൂവുടമകളും മുതൽ ചെറുകിട ഭൂവുടമകളും പാട്ടക്കൃഷിക്കാരും വരെ ഈ ജനവിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. പത്തൊൻപത്, ഇരുപത് നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ തെക്കൻ മലബാറിലെ പാലക്കാട്, മലപ്പുറം ജില്ലകളിൽ ഇവർ ജന്മികളിൽ നിന്നും നിലങ്ങൾ കാണപ്പാട്ട വ്യവസ്ഥയിൽ എടുത്ത് വലിയ തോതിൽ കൃഷി ചെയ്തിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="malabar-manual"/> ഇതോടൊപ്പം സമുദായവുമായി ആചാരപരമായും തൊഴിൽപരമായും ബന്ധപ്പെട്ട പ്രത്യേക ഉപവിഭാഗങ്ങളും നിലനിന്നിരുന്നു. === ഭൂവുടമസ്ഥതയും കാർഷിക വ്യവസ്ഥയും === കേരളത്തിലെ ജന്മി സമ്പ്രദായം പ്രധാനമായും ബ്രാഹ്മണ വിഭാഗങ്ങളെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ രാജവംശങ്ങളെക്കുറിച്ചോ മാത്രമാണ് എന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ ഉണ്ട്. എന്നാൽ വടക്കൻ മലബാറിൽ (പ്രത്യേകിച്ച് കണ്ണൂർ, തലശ്ശേരി, കാസർകോട് മേഖലകളിൽ) ബ്രാഹ്മണ-ക്ഷത്രിയ വിഭാഗങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെ സ്വന്തമായി 'ജന്മം' (Janmam) അവകാശങ്ങളുള്ള നിരവധി തീയ്യർ ഭൂവുടമകളും നിലനിന്നിരുന്നു. കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിൽ നാണ്യവിളകളുടെ (Cash Crops) കൃഷിയിലൂടെയും വ്യാപാരത്തിലൂടെയും സാമ്പത്തിക പുരോഗതി നേടിയ ഇവർ വടക്കൻ മലബാറിന്റെ കാർഷിക-സാമൂഹിക ചരിത്രത്തിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Menon |first=Dilip M. |title=Caste, Nationalism and Communism in South India: Malabar 1900-1948 |publisher=Cambridge University Press |year=1994 |pages=35-40}}</ref> === 'കുന്നെൻബ്രോൻ' , 'വയലെൻബ്രോൻ'=== മലബാറിലെ കാർഷിക ഭൂവുടമസ്ഥതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തീയ്യരിലെ ജന്മിമാർക്കിടയിൽ പ്രധാനമായും രണ്ട് ഉപവിഭാഗങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു. 'കുന്നെൻബ്രോൻ' , 'വയലെൻബ്രോൻ' എന്നിവയാണവ. ഇതിൽ 'കുന്നെൻബ്രോൻ' എന്നാൽ കുന്നിന്റെ അഥവാ മലയോര പ്രദേശങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥൻ എന്നും, 'വയലെൻബ്രോൻ' എന്നാൽ വയലുകളുടെ ഉടമസ്ഥൻ എന്നുമാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. സമുദായത്തിനുള്ളിലെ സവിശേഷമായ ഈ കാർഷിക-ഭൂവുടമസ്ഥാ വിഭജനത്തെക്കുറിച്ച് കേരളത്തിലെ മുഖ്യധാരാ ചരിത്രകാരന്മാരും കൊളോണിയൽ കാലത്തെ എഴുത്തുകാരും തങ്ങളുടെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വേണ്ടവിധം രേഖപ്പെടുത്തുകയോ പഠനവിധേയമാക്കുകയോ ചെയ്യാതെ പോയി എന്നത് ചരിത്രരചനയിലെ ഒരു പ്രധാന പോരായ്മയാണ്. വടക്കൻ മലബാറിലെ തീയ്യർ ഭൂവുടമസ്ഥതയുടെ പ്രധാന ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്നാണ് കണ്ണൂരിലെ തളിപ്പറമ്പിനടുത്തുള്ള എരുവേശ്ശി ആസ്ഥാനമായിരുന്ന പാടികുറ്റി സ്വരൂപം എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മന്നനാർ വംശം. പൈതൽമല ഉൾപ്പെടെയുള്ള പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന നിരവധി മലകളുടെ മേൽ ഇവർക്ക് പൂർണ്ണമായ ജന്മം അവകാശമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ചരിത്രകാരനായ കെ.കെ.എൻ. കുറുപ്പ് നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Kurup |first=K. K. N. |title=The History of the Theyyam Cult and its Social Meaning |publisher=University of Calicut |year=1973}}</ref> 'അഞ്ചരമനക്കൽ അപ്പൻ' അല്ലെങ്കിൽ 'അയ്യങ്കര വാഴുന്നവർ' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇവർക്ക് സ്വന്തമായി അഞ്ചു അരമന ഉണ്ടായിരുന്നു. മേഖലയിൽ വാണിജ്യ-കാർഷിക മേഖലകളിൽ നിർണ്ണായക സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്ന നിരവധി സമ്പന്ന തീയ്യർ തറവാടുകളെക്കുറിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് രേഖകളിൽ പരാമർശമുണ്ട്. തലശ്ശേരി, കണ്ണൂർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന പ്രമുഖ കുടുംബങ്ങൾ ഇതിനുദാഹരണമാണ്. കുരുമുളക്,ഏലം, കൊപ്ര തുടങ്ങിയവയുടെ വ്യാപാരത്തിലൂടെയും തോട്ടം മേഖലയിലൂടെയും അതിസമ്പന്നരായ ഈ കുടുംബങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ശേഷി ഉപയോഗിച്ച് വലിയ തോതിൽ ഭൂമി വിലയ്ക്കുവാങ്ങുകയും വൻകിട ജന്മിമാരായി മാറുകയും ചെയ്തു. ഇത്തരം പ്രമുഖ തറവാടുകളിലെ കാരണവന്മാർക്ക് അവരുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ സ്വാധീനം പരിഗണിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ 'റാവു സാഹിബ്', 'റാവു ബഹദൂർ' തുടങ്ങിയ ഉന്നത പദവികൾ നൽകി ആദരിച്ചിരുന്നു. ==== കളരി പാരമ്പര്യവും ഭൂദാനങ്ങളും ==== വടക്കൻ മലബാറിലെ സവിശേഷമായ ആയോധന സംസ്കാരം സമുദായത്തിന് വലിയ തോതിൽ ഭൂഅവകാശങ്ങൾ നേടിക്കൊടുക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു. ചിറക്കൽ (കോലത്തിരി) പോലുള്ള നാട്ടു രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ സൈനിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി തീയ്യർ വിഭാഗത്തിലെ പ്രഗത്ഭരായ ചേകവന്മാർക്കും കളരി ഗുരുക്കന്മാർക്കും വലിയ തോതിൽ ഭൂമി ഇനാം (Grants) ആയി നൽകിയിരുന്നു എന്ന് വില്യം ലോഗൻ മലബാർ മാനുവലിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Logan |first=William |title=Malabar Manual, Volume 1 |publisher=Government Press |year=1887 |location=Madras |pages=138-142}}</ref> വടക്കൻ പാട്ടുകളിൽ പരാമർശിക്കുന്ന പുത്തൂരം വീട് ഉൾപ്പെടെയുള്ള തറവാടുകളുടെ ആയോധന പാരമ്പര്യം ഇതിനോട് ചേർത്തുവായിക്കാവുന്നതാണ്. ഇത്തരത്തിൽ 'മുത്തേടത്ത് അരമനക്കൽ' തുടങ്ങിയ പദവികൾ അലങ്കരിച്ചിരുന്ന തീയ്യർ പ്രമാണിമാർ തങ്ങളുടെ എസ്റ്റേറ്റുകളുടെ മേൽ ഭരണപരമായ അധികാരങ്ങൾ പുലർത്തിയിരുന്ന പ്രാദേശിക പ്രഭുക്കന്മാരായിരുന്നു. ==== കുഴിക്കാണ വ്യവസ്ഥയും ജന്മം അവകാശവും ==== നിയമപരവും ഭൂമിശാസ്ത്രപരവുമായ ചില പ്രത്യേകതകൾ സാധാരണക്കാരായ പല തീയ്യർ കുടുംബങ്ങളെയും വലിയ ഭൂവുടമകളാക്കി മാറ്റുന്നതിന് സഹായിച്ചു. അതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് 'കുഴിക്കാണ' സമ്പ്രദായം (Kuzhikanam). തരിശുകിടക്കുന്ന ഭൂമി പാട്ടത്തിനെടുത്ത് സ്വന്തം ചിലവിൽ തെങ്ങ്, കവുങ്ങ്, കുരുമുളക് തുടങ്ങിയവ വെച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്ന രീതിയാണിത്. നിയമപ്രകാരം ഭൂമി തിരിച്ചുചോദിക്കുമ്പോൾ, തോട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ സകല വികസനങ്ങൾക്കും വൻതുക നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ പരമ്പരാഗത ജന്മിമാർ ബാധ്യസ്ഥരായിരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Varghese |first=T. C. |title=Agrarian Change and Economic Consequences: Land Tenures in Kerala, 1850-1960 |publisher=Allied Publishers |year=1970 |pages=45-50}}</ref> കനത്ത നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ സാധിക്കാതെ വന്ന പല പരമ്പരാഗത നാട്ടുരാജാക്കന്മാരിൽ നിന്നും നാണ്യവിള കൃഷിയിലൂടെ സാമ്പത്തിക ശേഷി നേടിയ തീയ്യർ കർഷകർ 'ജന്മം അവകാശം' (Absolute Ownership) നേടിയെടുക്കുകയും വലിയ ഭൂവുടമകളായി മാറുകയും ചെയ്തു. ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി തലശ്ശേരി (Tellicherry) കേന്ദ്രീകരിച്ച് മലബാറിലെ കാർഷിക മേഖലയെ വാണിജ്യവൽക്കരിച്ചപ്പോൾ, കുരുമുളക്, ഏലം, നാളികേരം തുടങ്ങിയ നാണ്യവിളകളുടെ വിപുലമായ തോട്ടങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് സമുദായത്തിലെ പ്രമുഖ കുടുംബങ്ങൾ വലിയ സാമ്പത്തിക പുരോഗതി നേടി. കൂടാതെ, ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസവും സാമ്പത്തിക സ്വാധീനവും കാരണം ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണസംവിധാനത്തിൽ ജഡ്ജിമാർ, മുൻസിഫുമാർ, തഹസിൽദാർമാർ എന്നീ ഉയർന്ന തസ്തികകളിൽ സമുദായംഗങ്ങൾ നിയമിതരായി. ഇത്തരം ഉദ്യോഗസ്ഥ പ്രമുഖർ തങ്ങളുടെ വരുമാനവും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിലെ സ്വാധീനവും ഉപയോഗിച്ച് മലബാറിലുടനീളം വലിയ തോതിൽ ജന്മം വസ്തുക്കൾ സ്വന്തമാക്കിയിരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Jeffrey |first=Robin |title=The Decline of Nayar Dominance: Society and Politics in Travancore 1847-1908 |publisher=Sussex University Press |year=1976}}</ref> ==== തോട്ടം മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള പിൻവാങ്ങൽ ==== ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് കാർഷിക-തോട്ടം മേഖലകളിൽ വലിയ സാമ്പത്തിക അഭിവൃദ്ധി നേടിയ സമുദായം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ ഈ രംഗത്തുനിന്നും സാവധാനം പിൻവാങ്ങാൻ തുടങ്ങി. ഇതിന് പ്രധാനമായും താഴെ പറയുന്ന സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ കാരണങ്ങളാണുള്ളത്: * '''തിരുവിതാംകൂറിൽ നിന്നുള്ള കുടിയേറ്റം:''' 1920-കളിൽ ആരംഭിച്ച് തുടർന്നുള്ള ദശകങ്ങളിൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ നിന്നും മലബാറിലേക്കുണ്ടായ വ്യാപകമായ ക്രിസ്ത്യൻ കർഷക കുടിയേറ്റം (Malabar Migration) വടക്കൻ കേരളത്തിലെ കാർഷിക സമവാക്യങ്ങളെ മാറ്റിമറിച്ചു. പുതിയ കാർഷിക രീതികളുമായെത്തിയ കുടിയേറ്റ കർഷകർ തോട്ടം മേഖലയിൽ വലിയ തോതിൽ മുന്നേറ്റം നടത്തുകയും ചെയ്തതോടെ, ഈ രംഗത്തുണ്ടായിരുന്ന പരമ്പരാഗത തീയ്യർ കർഷക പ്രമാണിമാരുടെ കാർഷിക കുത്തകയ്ക്കും അപ്രമാദിത്വത്തിനും മങ്ങലേറ്റു. * '''ഭൂപരിഷ്കരണ നിയമം:''' 1963-ൽ കേരളത്തിൽ നടപ്പിലാക്കിയ ഭൂപരിഷ്കരണ നിയമം (Land Reforms Act) ജന്മി-കുടിയാൻ വ്യവസ്ഥയെ ഇല്ലാതാക്കി. ഇതോടെ കൈവശമിരുന്ന വലിയ തോതിലുള്ള പാട്ടഭൂമികളും തോട്ടങ്ങളും കർഷകർക്ക് നിയമപരമായി കൈമാറേണ്ടി വന്നത് പരമ്പരാഗത ജന്മിത്വ രീതിയിലുള്ള വൻകിട കൃഷിക്ക് അന്ത്യം കുറിച്ചു.<ref>{{Cite book |last=Radhakrishnan |first=P. |title=Peasant Struggles, Land Reforms and Social Change: Malabar, 1836-1982 |publisher=Sage Publications |year=1989}}</ref> * '''വിപണി വ്യതിയാനങ്ങൾ:''' കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിച്ചതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണി ബന്ധങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുകയും, ആഗോളതലത്തിൽ നാണ്യവിളകളുടെ വിലയിലുണ്ടായ ഇടിവ് തോട്ടം പരിപാലനം സാമ്പത്തികമായി ലാഭകരമല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്തു. ==== ഫ്രഞ്ച് ഭരണവും മയ്യഴിയിലെ തീയ്യരും ==== ഫ്രഞ്ചുകാർ ആദ്യമായി മയ്യഴിയിൽ (മാഹി) പ്രവേശിക്കുന്ന കാലത്ത് അവിടെ ജനസംഖ്യയിൽ ഒരു പ്രധാന വിഭാഗമായിരുന്ന തീയ്യർ സമുദായത്തിന്റെ വികേന്ദ്രീകൃതമായ ഭരണസംവിധാനങ്ങളായ 'തറ', 'കഴകം' എന്നിവ അവിടെ നിലനിന്നിരുന്നു.<ref>Kurup, K. K. N. (1989). ''History of the French in India''. Calicut University. p. 45.</ref> തറയിലെ കാരണവർ, അച്ഛന്മാർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഈ ഭരണവ്യവസ്ഥയെ ഫ്രഞ്ചുകാർ വളരെ വേഗം അംഗീകരിച്ചു. വടകര വാഴുന്നവർ, കോലത്തിരി തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികൾ നിരന്തരം മാഹിയുടെ ഭൂപ്രദേശത്തിന്മേൽ അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുകയും ഫ്രഞ്ചുകാരുമായി കരാറുകൾ ഉണ്ടാക്കുകയും തർക്കങ്ങൾ നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ, ഈ അവകാശവാദങ്ങൾക്ക് മതിയായ അടിസ്ഥാനമില്ലെന്നത് ഫ്രഞ്ച് രേഖകളിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. ആൽഫ്രഡ് മാർട്ടിനോയുടെ (Alfred Martineau) ഫ്രഞ്ച് ചരിത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഈ വ്യാജ അവകാശവാദങ്ങളെക്കുറിച്ചും പിന്നീട് ഫ്രഞ്ചുകാർ ഈ മേഖലയുടെ പൂർണ്ണ അധികാരം നേടിയെടുത്തതിനെക്കുറിച്ചും വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>Martineau, Alfred (1917). ''Les origines de Mahé de Malabar''. Paris: Édouard Champion. pp. 32-38.</ref> പ്രാദേശിക ഭരണത്തിൽ മറ്റ് പല സമുദായങ്ങളെക്കാളും ഉപരിയായി, മേഖലയിലെ പുരാതന തീയ്യർ തറവാടുകളുമായാണ് ഫ്രഞ്ചുകാർ അടുത്ത ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി മയ്യഴിയിലെ പ്രശസ്തമായ പുത്തലം തറവാട്ടിലെ കാരണവർക്ക് ഫ്രഞ്ചുകാർ 'മൂപ്പൻ' സ്ഥാനം നൽകി ആദരിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>മുകുന്ദൻ, എം. (1974). ''മയ്യഴിപ്പുഴയുടെ തീരങ്ങളിൽ''. ഡി.സി. ബുക്സ്. (നോവലിലെ ചരിത്രപശ്ചാത്തലം).</ref> ഫ്രഞ്ച് ഭരണകാലത്ത് മാഹിയിലെ പരമാധികാരിയായ ചീഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററെ (Administrateur en chef) ജനങ്ങൾ ബഹുമാനത്തോടെ വിളിച്ചിരുന്ന പേരാണ് 'മൂപ്പൻ സായിപ്പ്'. ഫ്രഞ്ചുകാർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന 'ചീഫ്' (Chief) എന്ന പദവിയുടെ മലയാള തർജ്ജമയായിട്ടാണ് തലവൻ അഥവാ കാരണവർ എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'മൂപ്പൻ' എന്ന വാക്ക് അക്കാലത്ത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. മയ്യഴിയിലെ ജനങ്ങളെ തങ്ങൾക്ക് കീഴിലുള്ളവരായല്ല, മറിച്ച് ഫ്രഞ്ച് പൗരന്മാരായിത്തന്നെയാണ് അവർ പരിഗണിച്ചിരുന്നത്.<ref>Archives Nationales d'Outre-Mer (ANOM), Aix-en-Provence. ''Série Inde: Correspondance du Conseil Supérieur de Pondichéry avec Mahé'' (1721-1750).</ref> * '''തീയ്യർ പട്ടാളത്തിന്റെ രൂപീകരണം:''' പ്രദേശത്തെ മികച്ച പോരാളികളായ തീയ്യരെ തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിൽ നിയോഗിക്കുന്നത് സൈനികമായി ഗുണം ചെയ്യുമെന്ന് ഫ്രഞ്ചുകാർ മനസ്സിലാക്കി. അങ്ങനെ 1774-ൽ മയ്യഴിയിൽ ആദ്യത്തെ 'തീയ്യർ പട്ടാളം' (Thiyya Regiment / Régiment de Thiyyar) രൂപീകൃതമായി.<ref>Gaudart, Edmond (1933). ''Catalogue des manuscrits des anciennes archives de l'Inde française''. Pondichéry: Bibliothèque Coloniale.</ref><ref>ലോഗൻ, വില്യം (1887). ''മലബാർ മാന്വൽ'' (Malabar Manual). ഗവണ്മെന്റ് പ്രസ്സ്, മദ്രാസ്.</ref> സൈന്യത്തിലെ ഉയർന്ന റെജിമെന്റൽ ഓഫീസർമാരായും, ഫ്രഞ്ച് ഭരണത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന ഉദ്യോഗസ്ഥരായും ഫ്രഞ്ചുകാരോടൊപ്പം നിരവധി തീയ്യരും നിയമിതരായി. * '''സാമൂഹിക സ്ഥിതിയും സാംസ്കാരിക വിനിമയവും:''' പരമ്പരാഗതമായ കൊളോണിയൽ മനോഭാവത്തിന് പകരം പ്രദേശവാസികളുമായി തുല്യതയിലധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ബന്ധമാണ് ഫ്രഞ്ചുകാർ പുലർത്തിയിരുന്നത്. ഫ്രഞ്ച് ഭരണത്തിൽ 'മേയർ' (Maire) ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭരണഘടകങ്ങളിൽ ഫ്രഞ്ചുകാർക്കൊപ്പം പ്രാദേശിക സമുദായംഗങ്ങളും പദവികൾ പങ്കിട്ടിരുന്നു. ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരായ തീയ്യർ യുവാക്കൾ ഫ്രഞ്ച് വനിതകളെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതും അക്കാലത്ത് മയ്യഴിയിൽ സാധാരണമായിരുന്നു എന്ന് ഫ്രഞ്ച് സിവിൽ രജിസ്ട്രി രേഖകൾ (État civil) സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>Weber, Jacques (1988). ''Les établissements français en Inde au XIXe siècle (1816-1914)''. Paris: Librairie de l'Inde. (സാമൂഹിക ജീവിതവും വിവാഹ ബന്ധങ്ങളും).</ref> * '''ഫ്രാൻസിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം:''' ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര കാലഘട്ടത്തിൽ മറ്റ് കൊളോണിയൽ ശക്തികൾക്കെതിരെ നടന്നതുപോലെയുള്ള സായുധവും കടുത്തതുമായ ജനകീയ എതിർപ്പുകൾ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ മയ്യഴിയിൽ ഫ്രഞ്ചുകാർക്ക് നേരിടേണ്ടി വന്നിരുന്നില്ല. ജനങ്ങളും ഭരണാധികാരികളും തമ്മിലുണ്ടായിരുന്ന സൗഹൃദമായിരുന്നു ഇതിന് കാരണം. പിന്നീട് സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്ക് ശേഷം ഫ്രഞ്ചുകാർ മയ്യഴി വിട്ട് ഫ്രാൻസിലേക്ക് മടങ്ങിയപ്പോൾ, ഒട്ടേറെ തീയ്യർ യുവാക്കളും ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വം (Citoyenneté française) സ്വീകരിച്ച് അവരുടെ കൂടെ ഫ്രാൻസിലേക്ക് കുടിയേറുകയും ചെയ്തു.<ref>More, J. B. P. (2001). ''Freedom Movement in French India: The Mahe Revolt of 1948''. Tellicherry: IRISH. pp. 12-15.</ref> == സാമൂഹിക-ആചാര വ്യവസ്ഥകളുടെ പശ്ചാത്തലം == തിയ്യർ മുതൽ നമ്പൂതിരി വരെ ഉള്ള ജാതികളിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഒരു അചാരം ആയിരുന്നു വണ്ണാത്തി മാറ്റ്.<ref name="geet"/>തീയ്യരുടെ അലക്കുകാർ ആണ് വണ്ണാൻ (മണ്ണാൻ) വിഭാഗം.<ref name="geet"/> തിയ്യർ പ്രമാണിമാരുടെ നിയത്രണത്തിലായിരുന്നു മാറ്റ് സമ്പ്രദായം. തിയ്യ പ്രമാണിമാർക്ക് പ്രത്യേകം ഉയർന്ന ജാതിക്കാരുടെ മേൽ അധികാരം ഉണ്ടായിരുന്നതിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണം വണ്ണാത്തിമാറ്റിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്.<ref name="geet"/> അതായത് മരണം, ജനനം അല്ലെങ്കിൽ ആർത്തവം എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവരുന്ന ആചാരപരമായ മലിനീകരണം തടയാൻ, തിയ്യർക്കും ഉയർന്ന ജാതിക്കാർക്കും ഒരു വണ്ണാത്തിയിൽ നിന്ന് (തിയ്യരേക്കാൾ താഴ്ന്ന ജാതിയിലുള്ള സ്ത്രീ) വസ്ത്രം മാറേണ്ടതുണ്ട്.<ref name="geet"/> ഉയർന്ന ജാതിയിലുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് പോലും മാറ്റ് (വസ്ത്രം മാറ്റം) നൽകുന്നത് തടയാൻ തിയ്യർ പ്രമാണിമാർക്ക് കഴിയും.<ref name="geet"/> ജാതി വ്യവസ്ഥകൾ (ജാത്യാചാരം) ലംഘിക്കുന്നവർക്കെതിരെയുള്ള കഠിനമായ ശിക്ഷയായിരുന്നു മാറ്റ് നിഷേധം. ഇത് വഴി നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിൽ പോലും സ്വാധീനം ചോലത്താൻ കഴിയുന്ന തീയ്യർ പ്രമാണിമാർ വടക്കേ മലബാറിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതായി കാണാം.<ref name="geet"/> ഈ അടുത്ത കാലം വരെയും ഈ അചാരം നിലനിന്നിരുന്നു. അവരെ തറയിൽ കാരണവൻമാർ ([[തണ്ടാർ]]- തിയ്യ പ്രമാണി) എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് മൂന്നോ നാലോ അംശങ്ങളുമായി വിശാലമായി യോജിക്കുന്ന തിണയെ (സാധാരണയായി ഒരു ഗ്രാമം) സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="geet">{{cite book|last=Ajay Skaria, M. S. S. Pandian, Shail Mayaram|year=2005|title=Muslims, Dalits, and the Fabrications of History|url=https://books.google.co.in/books?id=7CNgU3OcyL4C&pg=PA198&dq=vannati+mattu&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwj8ptaN5Pb6AhXoSGwGHWMrAswQ6AF6BAgMEAM#v=onepage&q=vannati%20mattu&f=false|publisher=Permanent Black and Ravi Dayal Publisher|page=198|isbn=9788178241159 }}</ref> കേരളത്തിൽ ലംബമായ (vertical) ഘടനയോടുകൂടിയ ബ്രാഹ്മണ കേന്ദ്രീകൃതമായ ചാതുർവർണ്യ വ്യവസ്ഥ വ്യാപിക്കുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ, മലബാറിലെ തദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ (indegenous people) സമാന്തരമായ (horizontal) സ്വഭാവമുള്ള സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥകൾ നിലനിന്നിരുന്നു.<ref name="sunandan">Dr. K.N. Sunandan, Caste, Knowledge, and Power: Ways of Knowing in Twentieth-Century Malabar, Cambridge University Press, 2022, pp. 45–48.</ref> ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ജാതിശ്രേണിയുടെ രൂപീകരണഘട്ടത്തിൽ, ഈ ലംബമായ ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് പുറത്തുനിന്നുകൊണ്ട് ഈ ജനവിഭാഗം തങ്ങളുടേതായ തറ, കഴകം, കോട്ടിൽ തുടങ്ങിയ വികേന്ത്രീകൃത സ്വയംഭരണ ആചാര വ്യവസ്ഥകളിലൂടെയാണ് ആഭ്യന്തര സാമൂഹിക കാര്യങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത്.<ref name="thurston"/><ref name="sunandan"/> ബ്രാഹ്മണിക ആചാരങ്ങളുടെ പിൽക്കാല സ്വാധീനം സാമൂഹിക ഘടനകളിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയെങ്കിലും, പരമ്പരാഗത കഴക വ്യവസ്ഥകളും കാവുകളും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ഗോത്രപരമായ ആചാരങ്ങളും സമുദായത്തിൽ സജീവമായി തുടർന്നു. <ref name="jjj>{{cite book|last=P.Radhakrishnan|year=1989|title=Peasant Struggles, Land Reforms and Social Change: Malabar 1836-1982|url=https://books.google.co.in/books?id=PAxzWmBN-HkC&pg=PA157&dq=tiyyas+rank&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwj07p2D5PX6AhWixTgGHV2cBvYQ6AF6BAgEEAM#v=onepage&q=Kanakkar%20top&f=false |publisher=Radhakrishnan|page=32|ISBN=9781906083168}}</ref> (ബി.സി 3അം നൂറ്റാണ്ടോട് കൂടി [[ബ്രാഹ്മണർ| ആര്യബ്രാഹ്മണ സമൂഹം]] ദക്ഷിണെന്ത്യയിലേക്ക് വന്നു. വേദങ്ങളിലും മാന്ത്രികകലകളിലും വിദഗ്ദരായ ഇവർ [[മലബാർ| മലബാറിൽ കുടിയേറിപ്പാർത്ത]] മറ്റു വിഭാഗക്കാരേക്കാൾ ബുദ്ധിമാന്മാരും കഴിവുള്ളവരുമാണെന്ന് പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. അവരുടെ ജീവിതരീതികളേയും അനുഷ്ഠാനങ്ങളെയും മറ്റും മറ്റു ജാതിക്കാർ അനുകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. തീയ്യരുടെ ഇടയിൽ നിലനിന്നിരുന്നത് മലബാറിലെ തദ്ദേശീയമായ ആചാരമായിരുന്നു. ഇവിടങ്ങളിൽ അന്നുണ്ടായിരുന്ന പല്ലവന്മാർ ആന്ധ്രക്കാരായിരുന്നതിനാൽ ബ്രാഹ്മണചര്യയുമായി ബന്ധമുള്ളവരായിരുന്നു. [[പാണ്ഡ്യർ| പാണ്ഡ്യരാകട്ടെ]] തമിഴകവുമായി താദാത്മ്യം പ്രാപിച്ച് [[ശൈവം| ശൈവബ്രാഹ്മണരെ അംഗീകരിച്ചിരുന്നു]].<ref>John Stratton Hawley (2015), A Storm of Songs: India and the Idea of the Bhakti Movement, Harvard University Press, {{ISBN|978-0-674-18746-7}}, pages 304–310</ref> ബ്രാഹ്മണ വ്യവസ്ഥയിൽ അംഗീകരിച്ചു കൊണ്ട്‌ ചില സമൂഹം അവരുടെ വ്യവസ്ഥയിലേക്ക് വരുകയും എന്നാൽ ഇതിന് പുറത്തു ഉണ്ടായിരുന്ന ഈ ജനത അവരുടേതായ [[തറ]], കഴക വ്യവസ്ഥകളിൽ ആചാരപ്പെടുകയുമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. [[File:Pictorial Depiction of a Thiyar Men.jpg|thumb|Pictorial Depiction of a Thiyar Men 1720 painting from basel mission collection images]] (ബി.സി. 1അം നൂറ്റാണ്ടോട് കൂടി ഈ ജനവിഭാഗം കേരളത്തിലേക്ക് അധിവാസം ഉറപ്പിച്ചുകണണം. ഉത്തരമലബാറിൽ വാസമുറപ്പിച്ച തുളുവ വിഭാഗം [[തെയ്യം]] [[ശാക്തേയം| ആരാധനയും കാവുകളും കേന്ത്രികൃതമായ ശാക്തേയ സമ്പ്രദായം പിന്തുടരുന്നവരാണ്]], എന്നാൽ [[മലബാർ| തെക്കൻ മലബാറിലെ വിഭാഗത്തിൽ]] പ്രധാനമായും [[ദ്രാവിഡ]] പാരമ്പര്യം കാണാം. [[ശൈവം]], [[ശാക്തേയം]] ആരാധനാ രീതികൾ ഇവരുടെ പ്രത്യേകതകളാണ്.<ref name="less">{{cite book|last=L.A.Krishna iyer|year=1905|title=Ethnographical Survey of the Cochin state|url=https://books.google.co.in/books/about/The_Ethnographical_Survey_of_the_Cochin.html?id=VfcRAAAAYAAJ&redir_esc=y|page=2-76}}</ref> [[ചേരമാൻ പെരുമാൾ| ചേര പെരുമാക്കന്മാരുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ]] കേരളത്തിൽ ഇവർ കൂടുതൽ കുടിയേറ്റം നടന്നു എന്നു ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നു.<ref>Erumeli Parameswaran Pillai,(1998). മലയാള സാഹിത്യ കാലഘട്ടത്തിലൂടെ:സാഹിത്യ ചരിത്രം, Malayalam Literature. P.145</ref> പ്രധാന ജനവിഭാഗം [[മലബാർ| മലബാറിൽ കേന്ത്രികരിക്കുകയാണ് ഉണ്ടായത്]]. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ മലബാറിലെ തീരദേശത്തെ നിരവധി തീയ്യർ കപ്പലോട്ടക്കാർ, ഭൂവുടമകൾ, കൃഷിക്കാർ, മദ്യവ്യാപാരം തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങളിലൂടെ അവരുടെ സ്ഥാനം കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="12mm"/>പത്തൊൻപത്, പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം മുതലേ തീയ്യരുടെ ഇടയിൽ ധാരാളം കപ്പലോട്ടക്കാർ<ref>{{cite book|last=K.A.C. Vasavappa ikkar|year=1944|title=സരസകവി മുഴൂർ എസ്. പത്മനാഭപണിക്കർ: ഒരു സമകാലിക അവലോകനം|url=https://books.google.co.in/books?id=UnE87rY5gRgC&q=%E0%B4%A4%E0%B5%80%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BC&dq=%E0%B4%A4%E0%B5%80%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BC&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjX56rVyJf1AhVuSWwGHXyuDe0Q6AF6BAgKEAM|publisher=vasavapp, google books|access-date=2020-2-25|language=മലയാളം|page=64}}</ref> ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന രേഖകൾ [[കല്ലിങ്ങൽ മഠത്തിൽ രാരിച്ചൻ മൂപ്പൻ|കല്ല്യങ്ങൾമഠത്തിൽ രാരിച്ചൻ മൂപ്പന്റെ]] വീട്ടിൽ കണ്ടതായി എസ്.കെ പൊറ്റകാട് പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്, [[സാമൂതിരി| സാമൂതിരിയുടെ കാലഘട്ടത്തിലെ]] കല്ലിങ്കൽ മഠത്തിൽ രാരിച്ചൻ മൂപ്പനും, വാമല മൂപ്പനും, വാഴയിൽ മൂപ്പനും രണ്ട് നൂണ്ടാണ്ട് മുതലേ കപ്പൽ വ്യാപാരം നടത്തിയ കോഴിക്കോട് തീയ്യർ പ്രമാണിമാരായിരുന്നു.<ref>{{cite book|last=S.N.Sadasivan|year=2000|url=https://books.google.com/books?id=Be3PCvzf-BYC| title=A Social History of India|page=353|isbn=9788176481700}}</ref><ref>university of kerala, (1982)[https://books.google.com.mx/books?id=Gk1DAAAAYAAJ&q=kallingal+matham&dq=kallingal+matham&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjyzO_GqL_wAhXEILcAHfqQCLIQ6AEwAHoECAAQAw.''Journey of kerala study''] p.127</ref> [[മന്നനാർ| മന്നനാർ രാജവംശം]], [[കട്ടൻ രാജവംശം]] തുടങ്ങിയവർ ഈ കുലത്തിൽപെട്ടവരായിരുന്നു. ഇതിൽ തന്നെ മന്നനാർ രാജാക്കന്മാർ വളരെ വലിയ പ്രദേശം ഭരിച്ച ശക്തമായ രാജവംശങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. കരകാട്ടിടം നായനാർ ഉൾപ്പടെ ഉള്ളവർ ഈ രാജവംശത്തിന് സാമന്തന്മാരായി ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name="ghh">{{cite web|last=MA Rajeev Kumar|title=Neglected and forgotten: Remains of Mannanar dynasty crumbling|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2022/apr/06/neglected-and-forgotten-remains-of-mannanar-dynasty-crumbling-2438459.html|publisher=The New Indian Express|pubished=06th April 2022}}</ref> പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം മുതൽ പ്രഗത്ഭ സംമ്സ്കാരിക പണ്ഡിതന്മാർ ഏറെയുണ്ടായിരുന്നു, വൈദേശികനായ മലയാളം നിഘണ്ടു രചയിതാവ് [[ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ട്| ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ട്നെ]] [[സംസ്കൃതം| സംസ്കൃതവും]], [[മലയാളം| മലയാളവും]] പഠിപ്പിച്ചത് [[ഊരാച്ചേരി ഗുരുനാഥന്മാർ|ഊരാച്ചേരി ഗുരുക്കന്മാരാണ്]],<ref name="Gundartinte_Gurunadhanmar">{{cite book|title=ഗുണ്ടർട്ടിന്റെ ഗുരുനാഥന്മാർ|url=https://docs.google.com/file/d/0B08aZJvHPlMFeDdGRUlCLUl6MTQ/edit?pli=1|type=|isbn=978-81-300-1398-5|language=മലയാളം|author=പന്ന്യന്നൂർ ഭാസി|publisher=നളന്ദ പബ്ബ്ലിക്കേഷൻ|chapter=ഊരാച്ചേരി ഗുരുനാഥന്മാർ|pages=26 - 34|accessdate=30 ജൂലൈ 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211107110655/https://docs.google.com/file/d/0B08aZJvHPlMFeDdGRUlCLUl6MTQ/edit?pli=1|archivedate=2021-11-07|url-status=bot: unknown}}</ref>അക്കാലത്ത് തന്നെയാണ് [[കാരായി കൃഷ്ണൻ ഗുരുക്കൾ]], [[നരിക്കുനി ഉണ്ണിരിക്കുട്ടി വൈദ്യൻ|ഉണ്ണിരികുട്ടി വൈദ്യൻ]] എന്നിവരെ പോലെ ഉള്ള മലയാള ഭാഷ പണ്ഡിതരും ഉയർന്നു വന്നിരുന്നു.<ref>ഉള്ളൂർ പരമേശ്വരയ്യർ (1950), ''"കേരൽസാഹിത്യചരിത്രം"'' വാല്യം.4</ref> തീയ്യന്മാർ [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി| ബ്രിട്ടിഷുകാരുടെ വരവോടെ]] ഏറ്റവും പുരോഗമനപരമായ ഒരു സമൂഹമായി മാറുകയാണ് പിന്നീട് ഉണ്ടായത് അതിൽ പ്രധാനമായും 19, 20 നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ മദ്ധ്യേ എന്നു പറയാം. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിന് കീഴിൽ മലബാറിൽ ഉടനീളം വിദ്യാഭ്യാസപരമായും സാമൂഹികമായും ഉയർന്നു വന്നിരുന്നു.<ref name="12mm">{{cite book|last=F.B.Bevans,C.A.Innes|year=1905|title=Madras District Gazetteers Malabar and Anengil|url=https://archive.org/details/dli.csl.3363/page/n137/mode/2up?q=Meron+tiyans|publisher=Madras, Government Press|page=120}}</ref> പ്രധാനമായും [[മരുമക്കത്തായം]]മാണ് പിന്തുടർച്ചാ അവകാശമായി കണ്ടിരുന്നത്, അവകാശി മരുമക്കളിൽ നിഷിപ്തമണ്.<ref name="ff1234"/> ഇല്ലം സമ്പ്രദായം പിന്തുടരുന്നതിനാൽ ഒരേ ഇല്ലാകാർ തമ്മിൽ പരസ്പരം വിവാഹം കഴിച്ചിരുന്നില്ല, എട്ട് ഇല്ലാമാണ് ഇവർക്കുണ്ടായിരുന്നത്. ശക്തമായ ഭരണവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കീഴിലാണ് തീയ്യ വിഭാഗം നിലനിന്നിരുന്നത്.<ref name="ff1234"/> ഇതൊരു ഭരണ സംവിധാനമായിരുന്നു തീയ്യർ മുതൽ [[കണിയാർ| കണിശൻ]], [[ആശാരി]], ക്ഷുരകർ, തുണിയലക്കുകാർ തുടങ്ങിയവർ ഈ ഭരണവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കീഴിൽ വരുന്ന വിഭാഗങ്ങളാണ്.<ref name="ff1234"/> പ്രദേശത്തെ ചെറിയ തറകൾ ചേർന്നതായിരുന്നു കഴകം, ഓരോ പ്രദേശത്തും മതത്തിന്റെ കാര്യങ്ങൽ നിയത്രിക്കാൻ അധികാരം ഈ കഴകങ്ങൾക്ക് മാത്രമായിരുന്നു. ഇവിടെ കോയിമ അവകാശം നായർ ജന്മികൾക്കും, തീയ്യർ പ്രമാണി ([[തണ്ടാർ]]) സ്ഥാനികൾക്കുമാണ്.<ref name="ff1234"/> തണ്ടാർ എന്ന പദവി ഗ്രാമങ്ങളുടെ തലവനായി ചുമതലയെറ്റിരുന്ന തീയ്യരിലെ പ്രമാണിമാരാണ് (തെക്കൻ തിരുവിധാംകൂർ ഇതേ പേരിലുള്ള ജാതിയല്ല, ഇത് സ്ഥാനപ്പേർ മാത്രം). സാമൂതിരിയോ മറ്റു രാജാക്കന്മാരോ ആണ് ഇവരെ നിയമിച്ചിരുന്നത്.<ref name="ff1234"/> തീയന്മാരുടെ എല്ലാ [[ഹിന്ദു| ആശയങ്ങളും ശുദ്ധ ഹിന്ദുമതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു]] എന്നാണ് ഇന്ത്യ സന്ദർശിച്ച Edgar Thurston പറയുന്നത്, വേദങ്ങളിലെ ഹിന്ദുമതം പാരമ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അവ [[ഇന്ത്യ| ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ വളരെ കുറവാണ്]] എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.<ref name="ff1234"/> ഏത് കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഹിന്ദുമതവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടത് എന്നതിനെ കുറിച്ച് ചരിത്രകാരന്മാർക്ക് വ്യക്തമായ ഉത്തരം നൽകാൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല. ജൈന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ ഉണ്ടായെന്നിരിക്കണം ഇവരുടെ [[ഹിന്ദു| ഹൈന്ദവ വിശ്വസത്തിൽ]] ഒരു പ്രധാന സവിശേഷത [[ഭഗവതി| ശക്തി]] ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്.<ref name="ff1234"/> ചില ബ്രാഹ്മണർക്ക് ഈ രീതി ഉണ്ട്; ശിവൻ, കൃത്യമായി ഒരു വേദ സത്തയല്ല, ശക്തിയും പ്രകൃതിയിലെ ആദിമവും ശാശ്വതവുമായ രണ്ട് തത്വങ്ങളാണ്. തന്ത്രങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം കാണിക്കുന്നു, വടക്കേ മലബാറിൽ പോലും പലരും [[മന്ത്രവാദം| മന്ത്രവാദികളായിരുന്നു]]. അവർ [[സംസ്കൃതം| സംസ്കൃതത്തിൽ]] കയ്കാര്യം ചെയ്തു. അവർ [[ശിവൻ|വെട്ടേക്കൊരുമകൻ]], [[ഭഗവതി|സോമേശ്വരി ഭഗവതി]], [[ഭഗവതി|വട്ടക്കത്തി ഭഗവതി]] മുതലായ ദേവതകളെ ഉപാസനാമൂർത്ഥികളാക്കിയിരുന്നു.<ref name="kure">{{cite book|last=N.A|year=1973|title=Folk-Lore VOL.12,13,14(DECEMBER-NOVEMBER)|url= https://archive.org/details/dli.bengal.10689.20583/page/n298/mode/2up|page=299}}</ref>പാലക്കാടും, മലപ്പുറത്തും മിക്ക തറവാടുകളിലും തന്നെ [[കാവ്| സർപ്പകാവുകൾ]] വീടിനോട് ചേർന്ന് തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യാറുണ്ട്.<ref name="less"/> അവിടെ എല്ലാം കളമ്പാട്ട്, [[തുള്ളൽ]] എന്നിവ നടത്തി വരുന്നതും പതിവാണ്. തൃശൂർ ജില്ലയിലെ പല ഭാഗങ്ങളിലുമായി കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ പെരുങ്ങോട്ട്കര കളരി, മൂലസ്ഥാനം, കനാടി കാവ് തുടങ്ങിയ വിഷ്ണുമായ ചാത്തന്റെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഈ സമുദായക്കാരുടെയാണ്. തെക്കൻ മലബാറിൽ പ്രധാനമായും വെട്ടേക്കൊരുമകൻ, [[ചാത്തൻ| വിഷ്ണുമായ]], [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ| ശ്രീ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി]] എന്നിവയാണ് ആരാധന സങ്കൽപ്പങ്ങൾ.<ref name="ff1234"/> ==== മുസ്ലീം സമുദായവുമായുള്ള സാംസ്കാരിക ബന്ധം ==== മലബാറിൽ തീയ്യർ സമുദായവും മുസ്ലീം (മാപ്പിള) സമുദായവും തമ്മിൽ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ഊഷ്മളമായ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക ബന്ധമാണ് നിലനിന്നിരുന്നത്. വാണിജ്യം, കടൽയാത്ര, കൃഷി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇരു സമുദായങ്ങളും പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചാണ് കഴിഞ്ഞിരുന്നത്. ഈ മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെയും കൊടുക്കൽ വാങ്ങലുകളുടെയും ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് വടക്കൻ കേരളത്തിലെ കാവുകളിൽ കെട്ടിയാടിക്കുന്ന '''മാപ്പിള തെയ്യങ്ങളും''' അനുബന്ധ ആചാരങ്ങളും.<ref>നമ്പൂതിരി, ഡോ. എം.വി. വിഷ്ണു (1998). ''തെയ്യം''. കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, തിരുവനന്തപുരം. (മാപ്പിള തെയ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം).</ref> തീയ്യരുടെ പല തറവാട്ടുകാവുകളിലും കഴകങ്ങളിലും മാപ്പിളമാർക്കും മാപ്പിളത്തെയ്യങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക സ്ഥാനവും ആരൂഢവുമുണ്ട്. ആലിയാർ തെയ്യം (അലി ചാമുണ്ഡി), മുക്രി പോക്കർ, ബപ്പിരിയൻ തുടങ്ങിയവ ഇത്തരത്തിലുള്ള മാപ്പിള തെയ്യങ്ങളാണ്. തെയ്യത്തിന്റെ തോറ്റം പാട്ടുകളിൽ ഇസ്ലാമിക സ്തുതികളും, തെയ്യം കെട്ടിയാടുമ്പോൾ നിസ്കരിക്കുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള ഇസ്ലാമിക ആചാരങ്ങളും ഇന്നും അനുഷ്ഠിച്ചുപോരുന്നു. ഹൈന്ദവ-മുസ്ലീം സമുദായങ്ങളുടെ ഐക്യദാർഢ്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് ചരിത്രകാരന്മാരും ഫോക്‌ലോർ ഗവേഷകരും ഇതിനെ വിലയിരുത്തുന്നത്.<ref>Kurup, K. K. N. (1973). ''The Cult of Theyyam and Hero Worship in Kerala''. Indian Publications. p. 45.</ref> * '''ആര്യപ്പൂങ്കന്നിയും ബപ്പിരിയനും:''' മാപ്പിള തെയ്യങ്ങളിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും ജനപ്രിയവുമായ ഐതിഹ്യമാണ് തീയരുടെ പ്രധാന ദേവിയായ ആര്യപ്പൂങ്കന്നിയുടേതും മുസ്ലീം നാവികനായ ബപ്പിരിയന്റെയും. ഐതിഹ്യപ്രകാരം, ആര്യനാട്ടിൽ നിന്നും തടിപ്പാവിലെറിഞ്ഞ് ശകുനം നോക്കി യാത്രതിരിച്ച ആര്യപ്പൂങ്കന്നിയുടെയും ആറു സഹോദരന്മാരുടെയും കപ്പൽ കൊടുങ്കാറ്റിൽപ്പെട്ട് തകർന്നുപോയി. ദിവസങ്ങളോളം കടലിൽ ഒഴുകിനടന്ന ദേവിയെ, അതുവഴി വന്ന മാപ്പിള സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട 'ബപ്പിരിയൻ' (ബപ്പൻ കുഞ്ഞി) എന്ന മുസ്ലീം നാവികനാണ് തന്റെ പത്തേമാരിയിൽ രക്ഷിക്കുന്നത്. ദേവിയുടെ ദൈവികശക്തി മനസ്സിലാക്കിയ ബപ്പിരിയൻ, തന്റെ സ്വന്തം നാട്ടിലേക്കുള്ള യാത്ര ഉപേക്ഷിച്ച് ജീവിതം ദേവിയുടെ സേവനത്തിനായി ഉഴിഞ്ഞുവെച്ചു എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref>പള്ളത്ത്, ജെ.ജെ. (1995). ''തെയ്യം: ഒരു സാംസ്കാരിക പഠനം''. കോഴിക്കോട്: ഒലീവ് പബ്ലിക്കേഷൻസ്.</ref> തീയരുടെ കാവുകളിൽ ആര്യപ്പൂങ്കന്നി തെയ്യത്തോടൊപ്പം എപ്പോഴും ബപ്പിരിയൻ തെയ്യവും കെട്ടിയാടിക്കാറുണ്ട്. ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണങ്ങളും, ബപ്പിരിയൻ തെയ്യത്തിന്റെ സവിശേഷമായ ചുവടുകളും, തെയ്യം ബാങ്ക് വിളിക്കുന്നതും, നിസ്കരിക്കുന്നതുമെല്ലാം ഈ അനുഷ്ഠാനത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളാണ്. മുസ്ലീം പശ്ചാത്തലമുള്ള ഈ തെയ്യത്തിന് പൂജാരിമാരില്ല. പകരം, പച്ച അടക്കയും വെറ്റിലയും ചായയുമൊക്കെയാണ് ഭക്തർ ബപ്പിരിയൻ തെയ്യത്തിന് നേർച്ചയായി നൽകുന്നത്. * '''മറ്റ് ആചാരപരമായ ബന്ധങ്ങൾ:''' മാപ്പിള തെയ്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ വടക്കൻ കേരളത്തിലെ പല പ്രമുഖ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും തീയ്യരും മുസ്ലീങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപരമായ ഈ ബന്ധം വിളിച്ചോതുന്ന ആചാരങ്ങൾ കാണാം. ഇതിനൊരു മികച്ച ഉദാഹരണമാണ് പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ മുസ്ലീം സമുദായംഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ആചാരപരമായ അവകാശങ്ങളും പ്രവേശനവും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ, ധർമടത്തെ പ്രശസ്തമായ അണ്ടല്ലൂർ കാവിൽ തീയ്യർ സമുദായവുമായുള്ള ചരിത്രപരമായ ബന്ധം പുതുക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, വർഷാവർഷം നടക്കുന്ന ഉത്സവച്ചടങ്ങുകളിൽ അറക്കൽ മുസ്ലീം രാജവംശത്തിലെ അംഗങ്ങൾ ഔദ്യോഗികമായി പങ്കെടുക്കുന്ന 'ശക്തി ജന്യം പുതുക്കൽ' എന്ന ആചാരം ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ, ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ദേവനായ അണ്ടല്ലൂർ ദൈവത്താരുടെ കപ്പലിലെ 'കാപ്പിത്താൻ' ആയ ബപ്പിരിയൻ മുസ്ലീം സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു നാവികനായാണ് സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. * '''പേരുകളിലെ സാമ്യവും സാമൂഹിക ജീവിതവും:''' മുൻകാലങ്ങളിൽ ഈ രണ്ട് സമുദായങ്ങളും തമ്മിൽ വലിയ സാംസ്കാരിക വേർതിരിവുകളോ അന്യതാബോധമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നതിന്റെ മറ്റൊരു ചരിത്രപരമായ തെളിവാണ് പഴയ തലമുറയിലുള്ളവർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പേരുകളിലെ സാമ്യം. 'ബാപ്പു', 'ചെക്കുട്ടി', 'ബപ്പൻ', 'മയൻ' തുടങ്ങിയ പല പേരുകളും, അതുപോലെ 'കുട്ടി', 'കുഞ്ഞി' എന്നീ പദങ്ങൾ ചേർത്തുള്ള പേരുകളും പഴയകാലത്ത് തീയ്യർക്കും മുസ്ലീങ്ങൾക്കും (മാപ്പിളമാർക്കും) ഇടയിൽ ഒരുപോലെ ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. ഒരേ സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലം പങ്കിട്ടിരുന്നതിനാലും, വാണിജ്യ-കാർഷിക മേഖലകളിലെ നിരന്തരമായ സമ്പർക്കം കൊണ്ടുമാണ് മതഭേദമന്യേ ഇത്തരം പൊതുവായ പേരുകൾ സമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നത്. == വേഷവിധാനങ്ങൾ == === പുരുഷന്മാരുടെ വസ്ത്രം === [[File:The traditional attire of Thiyyar (Tiyya) Bridegroom and companions who dressed as warriors and holding raised sword in their right hand ,in 1912.jpg]] === വസ്ത്രധാരണം === തീയ്യർ സമുദായത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത വസ്ത്രധാരണത്തിൽ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഒരു അവിഭാജ്യ ഘടകമായിരുന്നു 'കച്ച'. അരയിൽ പ്രത്യേക രീതിയിൽ ചുറ്റിക്കെട്ടുന്ന ഈ കച്ചയ്ക്കുള്ളിൽ അഥവാ അരപ്പട്ടയിൽ, പ്രതിരോധത്തിനും മറ്റ് നിത്യോപയോഗ ആവശ്യങ്ങൾക്കുമായി 'പിച്ചാത്തി' പോലെയുള്ള ആയുധങ്ങൾ തിരുകിവെക്കുന്ന പതിവ് സമുദായംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ സാധാരണമായിരുന്നു. യെമൻ, ഒമാൻ തുടങ്ങിയ അറേബ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്ന 'ജാംബിയ' (Jambiya) ധരിക്കുന്ന രീതിയുമായി ഇതിന് സാമ്യമുണ്ട്. അവരുടെ പഴയകാല ആയോധന പ്രതാപവും ചരിത്രവും ഈ വസ്ത്രധാരണ രീതികളിൽ പ്രകടമാണ്. എഡ്ഗർ തഴ്സ്റ്റൺ (Castes and Tribes of Southern India), എൽ. കെ. അനന്തകൃഷ്ണ അയ്യർ (The Tribes and Castes of Cochin) തുടങ്ങിയ നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞർ തങ്ങളുടെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വിവാഹവേളകളിലെ ഇവരുടെ സവിശേഷമായ വസ്ത്രധാരണ രീതികളെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Thurston |first=Edgar |title=Castes and Tribes of Southern India, Volume VII |publisher=Government Press |year=1909 |location=Madras}}</ref><ref>{{Cite book |last=Iyer |first=L. K. Ananthakrishna |title=The Tribes and Castes of Cochin |publisher=Government Press |year=1909 |location=Ernakulam}}</ref> പഴയകാലത്ത് വിവാഹവേളകളിൽ വരനും സുഹൃത്തുക്കളും തങ്ങളുടെ പൂർവ്വികരുടെ പോരാട്ടവീര്യം വിളിച്ചറിയിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള വസ്ത്രങ്ങളായിരുന്നു ധരിച്ചിരുന്നത്. തലയിൽ കൂർത്ത ആകൃതിയുള്ള ഒരു പ്രത്യേകതരം കിരീടം (pointed helmet), അരയിൽ ചുറ്റിക്കെട്ടിയ കച്ച, അതിൽ തിരുകിയ കത്തി എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, വരന്റെയും കൂടെയുള്ള രണ്ട് സുഹൃത്തുക്കളുടെയും കൈകളിൽ ഊരിയ വാളും പരിചയും സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. അടുത്തകാലം വരെ വിവാഹച്ചടങ്ങുകളിൽ വാളും പരിചയും ഉപയോഗിച്ചുള്ള നൃത്തം ഒരു പ്രധാന ഘടകമായിരുന്നു എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സമുദായത്തിന് പണ്ടുകാലത്തുണ്ടായിരുന്ന ശക്തമായ ആയോധന പാരമ്പര്യത്തെയാണ് (Warlike career) ഈ വസ്ത്രധാരണ രീതികളും ആചാരങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. 1856 ന് ശേഷം മാത്രമാണ് സമുദായത്തിലെ പുരുഷന്മാരുടെ വസ്ത്രധാരണാ രീതികൾ കുറച്ച് പുരോഗമിച്ചത് എന്നാണ് ചരിത്ര നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്, അതിന് മുന്നേ മറ്റു സമുദായങ്ങളെ പോലെ തന്നെ തയ്ക്കാത്ത രീതിയിൽ ഉള്ള വസ്ത്രം ആയിരുന്നു. പുരുഷന്മാർ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഒരു നീളമുള്ള മുണ്ട് അരക്ക് താഴെ ഒഴിച്ചു മുകളിൽ ഒന്നും ധരിച്ചിരുന്നില്ല, മിക്കപ്പളും സാധാരണ തിയർ പുരുഷന്മാർ അരക്കെട്ടിന് ചുറ്റും നാല് മുഴം നീളവും രണ്ട് മുഴവും പകുതി മുതൽ മൂന്ന് മുഴം വരെ വീതിയും ഉള്ള കച്ച ധരിക്കുന്നു.<ref name="malabar" /> വടക്കേ മലബാറിലെ ചില സമ്പന്ന തീയർ തലപ്പാവ് ധരിച്ചിരുന്നതും സാധാരണയായിരുന്നു, ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ യൂറോപ്യൻ സാമ്യമുള്ള വസ്ത്രങ്ങളിൽ ആയിരുന്നു കണ്ടിരുന്നത്. പുരുഷന്മാർ തലയിലെ മുടി പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ കെട്ടി വെക്കും, മാത്രവുമല്ല പുരുഷന്മാർ കാതുകളിൽ വളയങ്ങളും മോതിരങ്ങളും ധരിക്കുന്നു.<ref name="malabar" /> === സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രം === [[File:Malabar Thiyyar females of different age groups in their traditional attires, 1905 from Calicut.jpg|thumb|Malabar Thiyyar females of different age groups in their traditional attires, 1905 from Calicut]] തീയര് സ്ത്രീകൾ മൂന്ന് വയസോട് കൂടി ആണ് വസ്ത്രം ധരിച്ചു തുടങ്ങുന്നത്. അതിനെ 'ചിറ്റാട' എന്ന ചെറിയ മുണ്ടാണ് പെണ്കുട്ടികളെ ആദ്യമായി ധരിപ്പിക്കുന്നത്, ചിറ്റ്- ആട ആണ് ചിറ്റാടയായത്. ചെറിയ വസ്ത്രം എന്നർത്ഥം. ആറു വയസോട് കൂടി ചിറ്റാട മാറ്റി 'ദേവരി' എന്ന വസ്ത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നു, ചിറ്റാടയേക്കാൾ വലുതും പുടവയെക്കാൾ ചെറുതും ആണ് ദേവരി. പ്രായപൂർത്തി ആയ സ്ത്രീകളുടെത് ഉടുക്കുമ്പോൾ പിൻഭാഗത്ത് കരയുള്ളതും ആണ് പിന്നീട് ഉള്ള പുടവ എന്ന വസ്ത്രം പുടവ കൊടുത്താണ് കല്യാണങ്ങൾ നടക്കുക, സ്ത്രീകളുടെ മാറുമറക്കുന്നതിന് വേണ്ടി ഒരു പ്രതേകരീതിയിൽ ഒരു രണ്ടാം മുണ്ട് മാടി പുതക്കുന്ന രീതി നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിനെ 'മാടിപുത്തക്കൽ' എന്നാണ് പറയുക.<ref name="love"/> സമ്പന്ന ക്ലാസ്സുകളിലെ സ്ത്രീകൾ അരയിൽ ഒരു വെളുത്ത മുണ്ട് മൂന്ന് മുഴം നീളത്തോട് കൂടി ഒരു മുറ്റവും നാലിനൊന്ന് വീഥിയിൽ ധരിക്കുന്നു, ഒറ്റ മുണ്ട് അഥവാ വെളുത്ത മേൽമുണ്ട് കൊണ്ട് മാറുമറച്ചിരുന്നു.<ref name="malabar" /> ചില പ്രമാണി വിഭാഗങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾ റാവുക ഉപയോഗിക്കുന്നു, സാധാരണ ക്ലാസ്സിൽ പെടുന്ന തീയർ സ്ത്രീകൾ മാറുമറക്കാൻ രണ്ടു തവണ മടക്കി ഉള്ള കച്ച ആണ് സാധാരണ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത് പല സ്ത്രീകളും മുകളിൽ നക്നരും ആയി നടന്നിരുന്നു.<ref name="love"/><ref name="malabar">{{cite book|last=L.A.Anantha Krishna iyer|year=1905|title=Cochin Tribes And Castes Vol. 1 Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.47736/page/n439/mode/2up|page=285-340}}</ref> തിയ്യരിൽ സാധാരണക്കാരും സമ്പന്നരും ഒരു വെള്ള നിറത്തോട് കൂടിയ വസ്ത്രം ആയിരുന്നു ധരിച്ചിരുന്നത്. ചില സമ്പന്നർ സ്വാർണ്ണത്തിന്റെ മാലയും കാതിലും ഇട്ടിരുന്നു <ref name="social status">{{cite book|last=Dunsterville, F.|year=1850|title=Madras railway company pictorial guide to its East and west coast lines Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive|url=https://archive.org/details/dli.venugopal.586/page/n184/mode/2up|page=126}}</ref><ref name="love"/> [[File:Malabar Thiyyar women and Children in their traditional attires, 1905 from Calicut.jpg|thumb|ഒരു തീയ്യർ കുടുംബം 1906കളിൽ]] === മുടികെട്ടും ആഭരണങ്ങളും === തലമുടി കുടുമ വെക്കുന്ന സമ്പ്രദായം തീയർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. തലമുടി വട്ടം മുറിച്ചു ഇടത്തോട്ട് ചെവിക്ക് മുകളിൽ കെട്ടി വെക്കുന്നതാണ് '''കുടുമ'''. സ്‌ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും ഒരേ പോലെ ഇത് കെട്ടിവെക്കുന്നു.<ref name="kudumba">{{cite book|last=Pharoah and Co|year=1855|title= A Gazetteer of Southern India: With the Tenasserim Provinces and Singapore|url= https://books.google.co.in/books?id=y4sIAAAAQAAJ&pg=PA507&dq=tier+caste+malabar&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj9zfTzg4v2AhVFK6YKHZEwBiI4FBDoAXoECAUQAw#v=onepage&q=tier%20caste%20malabar&f=false|publisher=Pharoah and Company, 1855|page=507}}</ref> മുടി കുറഞ്ഞ സ്ത്രികൾ കൃത്രിമ മുടി വെക്കുന്ന പതിവും നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. കർമ്മികൾ ആയ ആചാരകാരിൽ വെളിച്ചപ്പാടന്മാരും, അന്തിതിരിയന്മാരും തല മണ്ഡലം ചെയ്യുന്നു.<ref name="love"/> അഭരണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ തിയരുടെ ആഭരണങ്ങൾ രണ്ടായി തരം തിരിക്കുന്നു. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ അഭരണങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ വിശേഷ ദിവസങ്ങളിലെ ആഭരണങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="love">https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/136063</ref>കാത് കുത്തുന്നതോട് കൂടി ആണ് തീയര് ആഭരണങ്ങൾ ആണിഞ്ഞു തുടങ്ങുന്നത്. വെള്ളി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ ചുറ്റാണ് കുട്ടികൾ ധരിച്ചു തുടങ്ങുന്നത്, ആണ്കുട്ടികളും പെണ്കുട്ടികളും വെള്ളി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ ചുറ്റ് ധരിക്കുന്നു. കുട്ടികൾ വവേറെ കർണ്ണാഭാരണ്ങ്ൾ ധരിക്കുന്നത് മൂന്ന് വയസ്സിന് ശേഷമാണ്, പെണ്കുട്ടികള് ചെമ്പ്മുള്ളിനും, വെള്ളിച്ചുറ്റിനും പകരം സ്വാർണ്ണത്തിന്റെ ചെറിയ 'പുവിടും' ആണ്കുട്ടികള് സ്വാർണ്ണത്തിന്റെ മൊട്ടാണ് ഉപയോഗിക്കുക ശരാശരി സാമ്പത്തികം ഉള്ള കുടുംബങ്ങൾ മാത്രമേ ഇങ്ങനെ ഇട്ടിരുന്നുള്ളൂ അല്ലാത്തവർ ചെമ്പ് ആണ് ഇടുന്നത്. സാമ്പത്തികം ഉള്ള പെണ്കുട്ടികള് കാലുകളിൽ വെള്ളിയുടെയോ ഓടിന്റെയോ കാൽവള ഇടുന്ന ഏർപ്പാട് ഉണ്ട്. പന്തല് മങ്കളത്തോട് കൂടി കാശ് മാല ധരിക്കുന്നു. തക്കയും തോടേയും പ്രായപൂർത്തി ആയ സ്ത്രീകൾ ധരിക്കുന്ന കർണ്ണാഭരണ്ങ്ങൾ ആണ്. സ്വർണ്ണവും ആരക്കും കൊണ്ട് ആണ് തക്കയും തോടയും ഉണ്ടാക്കുന്നത്, പവൻ ചരടിലോ സ്വാർണ്ണത്തിന്റെ ആണ് തിയർ സ്ത്രീകൾ മാല അണിയുന്നത്. പതതാക്കയും വലിയാ പതതാക്കയും ചുറ്റും ചെറിയ ചെർത്തുണ്ടാക്കുന്ന പതതാക്കകൊയും കഴുത്തിൽ അണിയറുണ്ട് സ്ത്രി വളകളിൽ തെക്കൻ വള, പെരു വള, ഉലക്കകച്ചു വള, പ്രത്യേക ദിവസങ്ങളിൽ ധരിക്കേണ്ട അഭരണങ്ങൾ നിലവിൽ ഇവർക്ക് ഇടയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. പ്രധാനമായും പന്തലുമങ്കളത്തിൽ പ്രായപൂർത്തി ആയ സ്ത്രീ ആദ്യമായി മാല ധരിച്ചു വേണം വരാൻ അതായത്, സ്വാർണ്ണത്തിന്റെ കാശു മാലയാണ് ധരിക്കേണ്ടത് വിവാഹ ദിവസം സ്വാർണ്ണത്തിന്റെ മറ്റോ കോർത്ത് ഇട്ട് കച്ചു വള, തെക്കൻ വള, ചെമ്പ് വള, തുടങ്ങിയ വളകളും കാതിൽ തക്ക , തോടയോ ധരിച്ചു സർവ്വാഭരണ വിഭൂഷിതയായിട്ടാണ് സ്ത്രീ വിവാഹത്തിന് എത്തുക.<ref name="love"/> [[File:Tiyar, Nair Jewels.jpg|thumb|തീയ്യർ സ്‌ത്രീകൾ പണ്ട് മലബാറിൽ ധരിച്ചിരുന്ന ആഭരണങ്ങൾ]] മരണമോ മറ്റോ നടന്നാൽ ആചാരപ്രകാരം തീയരുടെ അലക്കുവേലകൾ ചെയ്യുന്നത് [[വണ്ണാൻ]] സമുദായത്തിലെ [[സ്ത്രീ]]കളാണ്. കുളി കഴിഞ്ഞ് വണ്ണാത്തി കൊടുക്കുന്ന തുണികൾക്ക് '''വണ്ണാത്തിമാറ്റ്''' എന്നാണു പറഞ്ഞു വരുന്നത്. ഒരു തീയസമുദായാഗം മരിച്ചാൽ ''മാറ്റുകൊടുക്കൽ'' ചടങ്ങ് നടന്നുവരുന്നു. അതോടൊപ്പം തന്നെ തീയരുടെ ക്ഷുരകക്രീയകൾ, മറ്റു മരണാന്തര കർമ്മകങ്ങൾ എന്നിവ ചെയ്യുന്നത് കാവുതിയ്യർ (ഇത് ഉപജാതി സമുദായമാണ്).<ref name="histo1">കെ.ജി. നാരായണൻ - ഈഴവ തീയ്യ ചരിത പഠനം, “നാമധേയത്തിന്റെ ഉത്ഭവം“ പേജ് നമ്പർ 22, 23</ref> ==സൈനികവൃത്തി== {{Main|ചേകവർ}} ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ഒരാളായിരുന്ന [[എലിസ ഡ്രാപ്പർ|Elisa Draper]] 1757-ൽ എഴുതിയ Letters Written Between Yorick (pseud.) and Eliza (Draper.) 2. Ed. London: Sammer തന്റെ ഇന്ത്യയിലെ വൈവിദ്യങ്ങളുടെ കലവറയായ വിഖ്യാതമായ ഗ്രന്ഥത്തിൽ തീയ്യരേ പറ്റി പരാമർശമുണ്ട്. {{Cquote| "തീയ്യർ (Tives) ആയുധം വഹിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹം" എന്ന് പരാമർശിക്കുന്നു, [[ഹിന്ദു| ഹിന്ദു സമൂഹിക ആചാരമനുസരിച്ച്]] പ്രധാനമായും നായർമാരായിരുന്നു ആയുധം വഹിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഈ വിഭാഗത്തിൽ അനേകം പേർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ആയോധന വൈദഗ്ധ്യത്തിന് പേരുകേട്ടവരാണ് തീയ്യർ. ഇവരിൽ [[കളരി| മലബാറിന്റെ വടക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ കളരിപ്പയറ്റ്]] പാരമ്പര്യമുള്ള നിരവധി കുടുംബങ്ങൾ ഗുരുക്കന്മാർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ കുടുംബങ്ങൾ [[ആയുർവേദം| ആയുർവേദത്തിലും]] [[സംസ്കൃതം| സംസ്‌കൃത ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും]] പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും പരമ്പരാഗത രോഗശാന്തി സമ്പ്രദായങ്ങളുടെ പരിശീലകരുമായിരുന്നു എന്നതും അറിയപ്പെടുന്ന വസ്തുതയാണ്.<ref name="vee">{{cite book|last=Elisa Draper, William Lutley|year=1922|title= Letters Written by Elisa Draper 1757-1774|url= https://archive.org/details/sterneselizasome00wrig/page/n7/mode/2up|publisher=London|page=96-98|quote=The Brahmins are easy, plain, unaffected sons of simple nature-there's a something in their Conversation & Manners, that exceedingly touches me; the Nairs are a proud, Indolent, Cowardly but very handsome people and the Tivies -"Thiyyar" excellent Soldiers in the Field, at Storming or entering a Breach, the latter seems as easy to them, as step- ping into a closet. I've acquired some knowledge of their Language and think I'm endued with so much Courage that I should be able to animate them in Person in case of a Siege or Danger. they are divided into five distinct casts, and have their Patricians and Plebians as the Romans. The [[Brahmin]] is the first, of which their Kings and Priests always are; the Nairs the second of which the Court, great officers and principal Soldiers are composed; then "Tivies" ''Thiyyar'' who bear Arms or serve you as distinguished servants; only as Fishermen Mukkuvan and Porters; and the Footiers Pulayar, the lowest of all, are scarcely ever visible and obliged to live in a Distinct Village from the other Casts, where they never stir from unless for Common Necessaries at our Bazar or Market (I shall forget my English), because a Nair or any great Man may with impunity cut them to pieces, if they meet in the same road.}}</ref><ref>{{Cite web|last1=Chekkutty·Features·August 29|first1=N. P.|last2=2019|date=2019-08-29|title=The Thiyyas of Malabar: In Search of a New Identity|url=http://qjk.9bc.myftpupload.com/2019/08/29/the-thiyyas-of-malabar-in-search-of-a-new-identity/|access-date=2021-03-03|website=KochiPost|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>"}} കേരളത്തിൽ [[കളരിപ്പയറ്റ്]] പാരമ്പര്യമായി അഭ്യസിച്ചിരുന്നത് തീയ്യരും, നായന്മാരും മായിരുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book|last=Jenniffer G.Wollok|year=2011|title=Rethinking Chivalry and Courtly Love|url=https://books.google.co.in/books?id=orTn7RpmyZIC&pg=PA250&dq=thiyyas+martial+arts&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiM4vbvyZf1AhWO-2EKHZ7GAmE4ChDoAXoECAoQAw#v=onepage&q=thiyyas%20martial%20arts&f=false|publisher=ABC publishing|page=250|ISBN=9780275984885}}</ref><ref>{{cite book|last=Pillip Zarrilli,Michael Denario|year=2020|title=Martial arts Healing Traditional of India|url=https://books.google.co.in/books?id=d_cPEAAAQBAJ&pg=PT7&dq=tiyyas+martial+arts&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjHsbOLxJf1AhWxSWwGHRcBC6wQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q=tiyyas%20martial%20arts&f=false|publisher=via media publishing|ISBN=9798694263177}}</ref><ref>{{cite book|last=Thomas A Green|year=2001|title=Martial arts of the World|url=https://books.google.co.in/books?id=v32oHSE5t6cC&pg=PA176&dq=tiyyas+martial+arts&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjHsbOLxJf1AhWxSWwGHRcBC6wQ6AF6BAgDEAM#v=onepage&q=tiyyas%20martial%20arts&f=false|publisher=ABC|page=176|isbn=9781576071502}}</ref> ഇവർക്ക് മലബാറിൽ പലയിടത്തും സ്വന്തമായി കളരികൾ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ സജീവമായിരുന്നു, ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ നിരോധനം ഒരുപരുതി വരെ അവശമാക്കുകയാണ് ചെയ്‌തത്.<ref>{{cite book|last=Indudhara Menon|year=2018|title=Hereditary Physicians of Kerala|url= https://books.google.co.in/books?id=xouADwAAQBAJ&pg=PT77&dq=tiyya+martial+arts&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjr6P3owZf1AhUMSGwGHd3LC-QQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q=tiyya%20martial%20arts&f=false|publisher=Taylor & Francis, 2018|ISBN=9780429663123}}</ref> തീയ്യർ പതിനാറാം ന്യൂറ്റാണ്ട് മുതൽ തന്നെ പലരും വീരന്മാരും യോദ്ധാക്കളുമായിരുന്നു എന്ന് പോർച്ചുഗീസ് രേഖകൾ ഉണ്ട്.<ref name="warrior">{{cite book|last=James John|year=2020|title=The Portuguese and the Socio-Cultural Changes in Kerala: 1498-1663|url= https://books.google.co.in/books?id=39HVDwAAQBAJ&pg=PT130&dq=tiyyas+warrior&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjw9ZTlzbv1AhXHT2wGHYmnAywQ6AF6BAgKEAM#v=onepage&q=tiyyas%20warrior&f=false|publisher=Routledge|ISBN=9781000078718}}</ref><ref name="unni2nn"/><ref name="level">{{cite book|last=Dick Luijendijk|title=Matrilineal Kinship – Google Books|url=https://books.google.co.in/books?id=hISikpYZ9hYC&printsec=frontcover&dq=tiyyas+martial+arts&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj6jd-gy5f1AhUZyTgGHZDmAnwQ6AF6BAgMEAM#v=snippet&q=tiyya&f=false|page=48|ISBN=9781409226260}}</ref>വടക്കേ മലബാറിലെ ചരിത്രങ്ങളിൽ പ്രധാനമായി വടക്കൻ പാട്ടിൽ ഇവരുടെ വീര ചരിത്രങ്ങൾ വാഴ്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് ആയുധധാരികളായ തീയ്യർ കുടിപകയ്ക്ക് വേണ്ടി അങ്കം കുറിക്കുകയും പരസ്പരം പോരാടി വീരമൃത്യുവരിക്കുന്നത് പതിവായിരുന്നു. തീയ്യരിലെ കളരിപ്പയറ്റിലെ തലവന്മാർ '''[[ചേകവർ]]''' എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടത്.<ref name="unni2nn">{{Cite book|last=Menon|first=A. Sreedhara|url=https://books.google.com/books?id=wnAjqjhc1VcC|title=Kerala History and its Makers|publisher=D C Books|date=4 March 2011|isbn=978-81-264-3782-5|pages=82–86|language=en|access-date=10 October 2021}}</ref> കടത്തനാട്, വള്ളുവനാട്, വയനാട് എന്നി പ്രദേശത്തെ തീയ്യരിലെ ഒരു ചെറിയ ഉപജാതിയാണ് ചേകവന്മാർ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7yhHEAAAQBAJ&dq=chegon&pg=PT137|title=Mapping the History of Ayurveda : Culture, Hegemony and the Rhetoric of Diversity|last=P.|first=Girija, K|year=2021|isbn=978-1-000-48139-6}}</ref> അങ്കംവെട്ടലും യുദ്ധം ചെയ്യലുമാണ് ഇവർ തുടർന്ന് പൊന്നിരുന്നത്, ഇതിനായി നാടുവാഴികൾ കരമൊഴിഞ്ഞു ഭൂസ്വത്തും സ്വർണ്ണവും നൽകി വന്നിരുന്നു. പുത്തൂരം വീട്ടിൽ '''[[ഉണ്ണിയാർച്ച| ഉണ്ണിയാർച്ചയും]]''', '''[[ആരോമൽ ചേകവർ]]''', ചന്തു ചേകവരും ഇവരിൽ പ്രധാനികളായിരുന്നു.<ref name="unni2nn"/><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KYLpvaKJIMEC&q=Tiya&pg=PA316|title = Medieval Indian Literature: Surveys and selections|isbn = 9788126003655|last1 = Ayyappa Paniker|first1 = K.|year = 1997}}</ref><ref name="23ff">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=My8DEAAAQBAJ&q=Chekavan&pg=PT42|title = Jumbos and Jumping Devils: A Social History of Indian Circus|isbn = 9780190992071|last1 = Nisha|first1 = P. R.|date = 12 June 2020}}</ref>ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലം നിലനിന്നിരുന്നപ്പോൾ കണ്ണൂരിലെ [[തലശ്ശേരി]] കോട്ട കേന്ത്രികരിച്ചുകൊണ്ട് [[തീയർ പട്ടാളം| തീയ്യർ റെജിമെന്റ്]] നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു ബ്രിട്ടീഷുകാരാണ് ഈ സേനയ്ക്ക് രൂപം നൽകിയത് 1931ൽ ഇത് നിർത്തലാക്കുകയാണ് പിന്നിട് ചെയ്തത്.<ref>L.Krishna Anandha Krishna Iyer(Divan Bahadur) ''[https://google.com/books/edition/The_Cochin_Tribes_and_Castes/hOyqKkYi6McC The Cochin Tribes and Caste]'' Vol.1. Johnson Reprint Corporation, 1962. Page. 278, Google Books</ref><ref name="qq>{{cite book|last= Nagendra k.r.singh| year=2006|title=Global Encyclopedia of the South India Dalit's Ethnography|url= https://books.google.co.in/books?id=Xcpa_T-7oVQC&pg=PA230&dq=Tiyya+regiment&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjSk-7_wp_2AhVesVYBHdd1BQ4Q6AF6BAgEEAM#v=onepage&q=Tiyya%20regiment&f=false|publisher=Global Vision Pub House,|page=230|ISBN=9788182201675}}</ref>, അത് പോലെ [[തീയർ പട്ടാളം|തീയർ പട്ടാളവും]] വിവിധ പോലീസ് ഫോഴ്സ്‌കളും ഫ്രഞ്ച് സേനയുടെ കീഴിലും ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite book|last=J.B Prasant|year=2001|title= Freedom Movement in French India: The Mahe Revolt of 1948|url= https://books.google.co.in/books?id=9S9uAAAAMAAJ&q=Tiyya+army&dq=Tiyya+army&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjZu_j9_Ir2AhUXwjgGHYxvAPEQ6AF6BAgDEAM|publisher=IRISH|page=8-10|ISBN=9788190016698}}</ref><ref>{{cite book|last=K.k.N Kurup|year=1985|title= History of the Tellicherry Factory, 1683-1794|url= https://books.google.co.in/books?id=tQ8oAAAAMAAJ&q=Tiyya+regiment&dq=Tiyya+regiment&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiihP79yo72AhWdSGwGHaznCuI4FBDoAXoECAoQAw|publisher=Sandhya Publications|page=254}}</ref> ഡച്ചു വൈദേശികൻ '''Jacabus Canter Visscher''' ചേകവരെ പറ്റി രേഖപ്പെടുത്തിയത് ഇപ്രകാരമാണ് {{quote|'അവർ ജനിച്ചത് [[പട്ടാളം |പട്ടാളക്കാരായിരിക്കാം]], കാരണം അവരുടെ വംശാവലിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവർ എപ്പോഴും ആയുധങ്ങൾ വഹിക്കണം. ഭരണാധികാരിയുടെ സൈന്യത്തിൽ അവരെ സൈനിക സേവനങ്ങളിൽ അനുവദിച്ചു. ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിലോ കലാപത്തിലോ, ചേകവർ യജമാനന് വേണ്ടി ആയുധമെടുക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരായിരുന്നു<ref>{{cite book|last=Jacobus Canter Visscher|year= 1862|title=Letters from Malabar, tr.: to which is added An account of Travancore, and fra Bartolomeo's travels in that country. By H. Drury|url=https://books.google.co.in/books?id=HMFw5dFAEK8C&pg=PA172&dq=Travancore+chegos&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwjih4WZ5Ir7AhVZEIgKHVPtCxA4ChDoAXoECAcQAw#v=onepage&q=Travancore%20chegos&f=false|publisher=Oxford University|page=128-172|quote=In times of civil war or rebellion, the Chegos are bound to take up arms for the law- ful sovereign; and some princes employ them as soldiers on other occasions}}</ref>}} മലബാറിലെ ഏറ്റവും അംഗസംഖ്യ കൂടുതൽ വരുന്ന സമൂഹമായതിനാൽ തന്നെ പഴയ രാജാക്കന്മാരും ഇവരെ വലിയ തോതിൽ സേനയിൽ ചേർക്കപെട്ടിരുന്നു. പഴയ കാലങ്ങളിൽ സാമൂതിരിയുടെ സേനയിൽ തീയ്യർ സേന തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു, [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]], [[ഹൈദരാലി]]ക്ക് എതിരായ സാമൂതിരിയുടെ യുദ്ധങ്ങളിൽ തീയ്യർ പോരാടുകയും ചെയ്തിരുന്നു, ഈ യുദ്ധത്തിൽ തീയ്യർ സേനയുടെ പ്രധാന പഠതലവൻ '''[[ചെറായി പണിക്കർ]]''' എന്ന സേനാനായകനായിരുന്നു.<ref name="ethu">{{cite book|last=M.S.A.Rao|year=1987|url=https://books.google.co.in/books?id=wWEiAQAAMAAJ&q=cherayi+panicker&dq=cherayi+panicker&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjYq5blpLrwAhUjheYKHVvPCjkQ6AEwAHoECAMQAw|title=Social movements and social transformation: A study of two backward manohar publication|page=24}}</ref> ചെറായി പണിക്കന്മാർ പ്രാജീന കാലം തൊട്ടേ സാമൂതിരിയുടെ പട്ടാള തലവന്മാരിൽ മുൻപന്തിയിൽ നിന്നിരുന്ന തീയ്യർ തറവാട്ടുകാരാണ്. ഇതേപോലെ തന്നെ കോട്ടയം രാജ്യത്തെ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് എതിരെ പോരാടിയ രാജാവായിരുന്ന [[പഴശ്ശിരാജ| പഴശ്ശി രാജയുടെ]] ഒരു തീയ്യർ പഠതലവനായ [[പുല്ലമ്പിൽ ശങ്കരൻ മൂപ്പൻ|ശങ്കരൻ മൂപ്പൻ]] മുഖ്യ പടയാളി തലവാനായിരുന്നു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=wYWVBQAAQBAJ|title=North Africa to North Malabar: AN ANCESTRAL JOURNEY|isbn=9789383416646}} (2012)</ref> ഇങ്ങനെ വടക്കേ മലബാറിലെ ഒട്ടുമിക്ക നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിലും രാജാക്കന്മാരുടെ സേനാധിപനോ അല്ലെങ്കിൽ ചാവേർ പട്ടാളക്കാരായോ തീയ്യർ തൊഴിലനിഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. മലബാർ കലാപകാലത്തിൽ മദ്രാസ് ഭരണത്തിന്റെ നേതൃത്തത്തിൽ ലഹള പിടിച്ചു കെട്ടാൻ അന്നത്തെ ഭരണകൂടം നിയോഗിച്ചത് [[മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസ്]]നെയായിരുന്നു. ഈ സേനയായിരുന്നു ഇത് അടിച്ചമർത്താൻ മുഖ്യ പങ്ക് വഹിച്ചത്, കമ്പനിയുടെ സേനയിൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവരെല്ലാം ബ്രിട്ടീഷ് സർവിസിൽ ഇരുന്ന തീയ്യരും, റെജിമെന്റിന്റെ ഭാഗമായവരുമായിരുന്നു.<ref>{{cite book|last=David Arnold|year=1986|title=Police Power and Colonial Rule, Madras, 1859-1947|url= https://books.google.co.in/books?id=cTYFAQAAIAAJ&dq=msp+Tiyya+armed&focus=searchwithinvolume&q=Tiyya+armed|publisher=Oxford University press|page=125|ISBN=9780195618938}}</ref> പല നാട്ടുരാജാക്കന്മാരും ആയോധന മികവ് കണ്ട്കൊണ്ട് കേരളത്തിന്റെ തെക്കൻ പ്രദേശത്തിലേക്ക് കൊണ്ട് പോയിരുന്നു അവരിൽ പലരും അവിടെ സ്ഥിരതാമസമാക്കുകയും ചെയ്തവരുണ്ട് [[തിരുവിതാംകൂർ]] [[മാർത്താണ്ഡ വർമ്മ|മാർത്താണ്ഡ വർമ്മയുടെ സേനയിലും]] മലബാറിൽ നിന്ന് പോയ നായന്മാരും തീയ്യരും വളരെ കൂടുതലായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നും ചരിത്രകാരന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.<ref name="ethu"/> മലബാറിലെ [[കോലത്തിരി]] രാജാവിന്റെ കീഴിലുള്ള സേനയിലും ഒരു വിഭാഗം സായുധ സേനകളായ തീയ്യരും പഠനയിച്ചിരുന്നു,<ref>{{cite book|last=Binu John Mailaparambil|year=2011|title=Lords of the Sea: The Ali Rajas of Cannanore and the Political Economy of Malabar|url=https://books.google.co.in/books?id=J_p-Odiq4tsC&pg=PA36&dq=tiyya+military&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwih4--fk5b1AhVxTWwGHe1HD1o4ChDoAXoECAcQAw#v=onepage&q=tiyya%20military&f=false|publisher=Brill|page=36|ISBN=9789004180215}}</ref> ഇത്പോലെ തന്നെ മലബാറിലെ പല രാജാക്കന്മാരുടെയും പടയാളികളായും സേനാനായകന്മാരായും വളരെ പ്രാജീന കാലം തൊട്ടേഇവർ ചേർക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. സി.എഫ് സറില്ലി തന്റെ ബുക്കിൽ പറയുന്നത് ഇങ്ങനെ ''രാജാക്കന്മാരായ തന്റെ യെജമാനനെ സംരക്ഷിക്കാൻ ആയുധധാരികളായ തീയർ മരിക്കും വരെ യെജമാനനെ സംരക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി പൊരുതുന്ന ഒരു വിഭാഗം പടയാളികൾ ഇവരുടെ ഇടയി ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നു പറയുന്നു''", സാമുതിരിയും വള്ളുവനാട് ഏറ്റുമുട്ടൽ ഇവിടെ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>"Thiyya and ezhava related subgroup in kerala", C.F.Zirrilli (1998).P.25,29</ref> ===ഉൾപിരിവുകൾ=== * '''ചേകവർ''' - പണ്ട് രാജ്യഭരണം നിലനിന്നിരുന്നപ്പോൾ കൊട്ടാരങ്ങളുടെ കാവൽഭടനായും പരിജാരകരായും മറ്റു പട്ടാളജോലിയിലും ഏർപ്പെട്ടിരുന്നവർ.<ref name="less"/> *'''പണിക്കർ''' - കളരി പഠിപ്പിക്കുന്ന ആശന്മാർ അധ്യാപകൻ പണിക്കർ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടത്.<ref name="less"/> *'''വൈദ്യർ''' - എണ്ണപ്പെട്ട മലബാറിലെ ആയുർവേദ ജോലികളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന തറവാടുകൾ.<ref name="less"/> *'''തണ്ടയാൻ''' - തണ്ടയാൻ *'''എംബ്രോൻ''' - തീയ്യരുടെ കാവുകളിൽ പൂജാകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നവർ എംബ്രോൻ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. *'''കാവുതിയ്യർ''' - തീയ്യരുടെ ക്ഷുരകന്മാർ കാവുതീയ്യർ എന്ന ജാതിപ്പേരിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. == ആചാരനുഷ്ടാനങ്ങൾ == === ആചാരനുഷ്ടാനങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Pretty Tiyan girl of-Malabar-circa 1902.jpg|thumb|1898ലെ ഒരു തിയ്യ പെൺകുട്ടി ബ്രിട്ടീഷ് ഫോട്ടോ]] === വിവാഹ സമ്പ്രദായങ്ങളും ആചാരങ്ങളും === തീയ്യർ സമുദായത്തിൽ പരമ്പരാഗതമായി സ്ത്രീധനം (Dowry) നൽകുന്ന സമ്പ്രദായം നിലനിന്നിരുന്നില്ല. മരുമക്കത്തായം നിലനിന്നിരുന്നതിനാൽ സ്ത്രീകൾക്ക് കുടുംബത്തിൽ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. സ്ത്രീധനത്തിന് പകരം വരന്റെ വീട്ടുകാർ വധുവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പണം നൽകുന്ന 'പെൺപണം' അഥവാ 'കാണപ്പണം' (Bride price) എന്ന രീതിയായിരുന്നു സമുദായത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നത്. വിവാഹത്തിന്റെ ചിലവുകൾ വരന്റെ കുടുംബം വഹിക്കുകയോ, അതിനുള്ള പണം പെൺവീട്ടുകാർക്ക് മുൻകൂറായി നൽകുകയോ ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു പഴയകാലത്തെ പ്രധാന പതിവ്.<ref>{{Cite book |last=Thurston |first=Edgar |title=Castes and Tribes of Southern India, Volume VII (Tiyan) |publisher=Government Press |year=1909 |location=Madras |pages=54-56}}</ref> വരൻ വധുവിന്റെ വീട്ടുകാർക്ക് പണം നൽകുന്ന ഈ രീതിക്ക് അറേബ്യൻ നാടുകളിലെ 'മഹർ' (Mahr) എന്ന സമ്പ്രദായവുമായി ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ സാമ്യം തോന്നാമെങ്കിലും, ഇതിന്റെ ഉത്ഭവവും അടിസ്ഥാനവും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. തീയ്യർ സമുദായത്തിനിടയിലുണ്ടായിരുന്ന ഈ സമ്പ്രദായം പൂർണ്ണമായും പ്രാചീന ദ്രാവിഡ സംസ്കാരത്തിന്റെയും (Dravidian Culture) കാർഷിക-മരുമക്കത്തായ വ്യവസ്ഥയുടെയും ഭാഗമാണ് എന്ന് നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Trautmann |first=Thomas R. |title=Dravidian Kinship |url=https://archive.org/details/dravidiankinship0000trau |publisher=Cambridge University Press |year=1981 |isbn=9780521236412}}</ref> ==== മച്ചുനൻ പണം ==== സമുദായത്തിലെ വിവാഹങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നിലനിന്നിരുന്ന വളരെ സവിശേഷമായ ഒരു ആചാരമായിരുന്നു 'മച്ചുനൻ പണം' നൽകൽ. പഴയകാല ദ്രാവിഡ കൂട്ടുകുടുംബ വ്യവസ്ഥയിൽ ഒരു പെൺകുട്ടിയെ വിവാഹം കഴിക്കാനുള്ള ആദ്യത്തെ അവകാശം അവളുടെ മച്ചുനന് (അമ്മാവന്റെയോ അപ്പച്ചിയുടെയോ മകൻ അഥവാ മുറച്ചെറുക്കൻ - Cross-cousin) ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Aiyappan |first=A. |title=Social Revolution in a Kerala Village: A Study in Culture Change |url=https://archive.org/details/socialrevolution0000aiya |publisher=Asia Publishing House |year=1965 |pages=[https://archive.org/details/socialrevolution0000aiya/page/102 102]-105}}</ref> അതിനാൽ മച്ചുനനല്ലാത്ത മറ്റൊരാളാണ് പെൺകുട്ടിയെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതെങ്കിൽ, വരന്റെ വീട്ടുകാർ ആ അവകാശം ഒഴിവാക്കിക്കിട്ടുന്നതിനും സമ്മതം വാങ്ങുന്നതിനുമായി മച്ചുനന് ഒരു നിശ്ചിത തുക പ്രതിഫലമായി നൽകണമായിരുന്നു. ഇതിനെയാണ് 'മച്ചുനൻ പണം' എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Thurston |first=Edgar |title=Castes and Tribes of Southern India, Volume VII |publisher=Government Press |year=1909 |location=Madras |pages=60-61}}</ref> കാലക്രമേണ ആധുനികതയുടെ കടന്നുവരവോടെ ഈ ആചാരങ്ങൾക്ക് മാറ്റം സംഭവിച്ചുവെങ്കിലും, സമുദായത്തിന്റെ പരമ്പരാഗതമായ സാമൂഹിക ഘടനയെയും സ്ത്രീപക്ഷ നിലപാടുകളെയും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട ചരിത്രരേഖകളാണിത്. വിദേശ സഞ്ചാരിയായ Edgar Thurston തൻറെ ''Caste and Tribes of southern india'' എന്ന ഗ്രന്ധത്തിലാണ് തിയ്യരുടെ വിവാഹത്തെ പറ്റി വളരെ വിശദമായി വ്യാഖ്യാനിച്ചു കാണുന്നുണ്ട്, അദ്ദേഹം പറയുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്. <blockquote> 1."''[[മലബാർ| ദക്ഷിണ മലബാർ]] തിയ്യർ അവരുടെ [[വിവാഹം| കല്യാണത്തിന്]], വരൻ ആയോധന വേഷം ധരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു, അരയിൽ തുണി മുറുക്കി കച്ചകെട്ടും, വാളും പരിചയും വഹിക്കുന്നു. സമാനമായ സജ്ജീകരണങ്ങളുള്ള ആയുധമേന്തിയ രണ്ട് കൂട്ടാളികളുടെ അകമ്പടിയോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു. ചില മുതിർന്ന സ്ത്രീകളും, വരനും രണ്ട് കൂട്ടാളികളും, സഹോദരിമാരും, ഒടുവിൽ പൊതു ജനക്കൂട്ടവും. ഘോഷയാത്ര സാവധാനത്തിൽ നീങ്ങുമ്പോൾ, ധാരാളം നൃത്തങ്ങളും വാളും പരിചയും വീശുന്നു. വധുവിന്റെ വീട്ടിൽ, ഈ പാർട്ടിയെ സ്വീകരിക്കുന്നു.''<ref name="ff1234"/> .</blockquote> മലബാറിൽ തന്നെ വിവിത സ്ഥലങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത ആചാരങ്ങൾ തീയർക് ഇടയിൽ അധ്യകാലങ്ങളി നില നിന്നിരുന്നു. തീയ്യരുടെ വിവാഹം മംഗലം എന്നപേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്, തെക്കൻ മലബാറിലും വടക്കേ മലബാറിലും കല്യാണച്ചടങ്ങിൽ വിരളമായ വെത്യാസങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു, ഇവരുടെ വിവാഹത്തിലെ മുഖ്യ കാർമ്മികത്വം വഹിക്കുന്നത് തണ്ടാർ(മലബാറിലെ തീയ്യർ പ്രമാണി) ആകുന്നു.<ref name="ff1234"/> തീയർക് താലികെട്ടും വിവാഹവുമുണ്ട്, കല്യാണത്തിന്റെ ദിവസം നിശ്ചയിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ സ്ത്രിയുടെ ഭാഗത്തെ തിയർ-തണ്ടാൻ ഇങ്ങനെ പറയണം''രണ്ടു ഭാഗത്തെയും തറയും ചങ്ങാതിയും'' അറിക്ക ജാതകവും പൊരുത്തവും നോക്കി കണിയാൻ മുഹൂർത്തം നിശ്ചയിക്കും. തറ, ഇല്ലം, സംബന്ധികൾ ഇല്ലം കോലം"അച്ഛൻ അമ്മാമൻ ആങ്ങളമാർ ഇവരുടെയും എട്ടും നാലും ഇല്ലത്തിന്റെയും ആറുംനാലും കിരിയത്തിന്റെയും സമ്മതം കിട്ടികഴിഞ്ഞാൽ "ഇന്ന ആളുടെ മകൻ ഇന്ന ആളുടെ മകളുമായി മംങ്കലം ഉറപ്പിക്കുന്നു" എന്ന് പറയുന്നു.<ref name="ff1234"/> ഒരേ ഇല്ലക്കാർ തമ്മിൽ സംബന്ധം പാടില്ല വേറെ വേറെ ഇല്ലാക്കാർ ആവണം. തണ്ടാന്റെ ഭാര്യയും വീട്ടിൽ മൂത്ത സ്ത്രീയും മണവാളന്റെ പെങ്ങന്മാരും മണവാളന്റെ ചങ്ങാതിമാരുടേയും തലയിൽ അരി ഇടണം പെണ്ണിന്റെ വീട്ടിൽ ചെന്നാൽ അവിടുത്തെ കാരണവത്തിയും ആ ദേശത്തെ തണ്ടാത്തിയും വേറെ വേറെ ഒരു സ്ത്രീയും താലം, വിളക്ക്, കിണ്ടി, ഇതൊട് കൂടി എതിരേൽക്കണം. അവരും തലയിൽ അരി ഇടും, പെണ്ണിനെ കല്യാണ പന്തലിൽ ഇരുത്തേണ്ടത് പെങ്ങൾ ആണ്. ഇവൾ പെണ്ണിന്റെ അമ്മക്ക് കാണപ്പണവും രണ്ട് എണപ്പുടവയും കൊടുക്കണം. ഇവർ പട്ടുകൊണ്ട് പൂണൂൽ പോലെ ഉണ്ടാക്കി ഏറാപ്പ് കെട്ടി മണവാളന്റെ പിന്നിലായിട്ട് നിൽക്കണം, കല്യാണതലേന്ന് മൂന്നിടങ്ങഴി അരി, പത്തുപന്ത്രണ്ട് പപ്പടം, പഴം നാളികേരം ഇതെല്ലാം ''തണ്ടാൻറെ'' ''അകമ്പടി നായന്മാർക്'' കൊടുക്കണം.<ref name="ff1234"/> താലിക്കെട്ട് മുഹൂർത്ത സമയത്തു കെട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ മങ്കലം കഴിഞ്ഞു പുറപ്പെടുന്ന് സമയത്തു പെണ്ണിന്റെ മച്ചനർ(അച്ഛന്റെ പെങ്ങളുടെ മകൻ) രണ്ടു പണം ചോദിക്കും പെണ്ണിനെ കൊണ്ട് പോകുന്നതിന്. താലി കെട്ടൽ മുഴുവനായും കെട്ടുന്ന പതിവുണ്ട് ചിലപ്പോൾ അമ്മായി ആവുന്ന സ്ത്രീ ആകാം, അമ്മായിക്ക് പകരം മുഴുവനായും ഭർത്താവ് താലി കെട്ടിയാൽ വിവാഹവിമോചനം പാടില്ല. ഭർത്താവ് മരിച്ചു പോയാൽ ഭാര്യക്ക് പിന്നെ വിവാഹവും പാടില്ല. എന്നാൽ ചാവക്കാട് ഭാഗത്തു ചില വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ട് ഭർത്താവ് താലി കിട്ടുന്നതാണ് പതിവ്.<ref name="ff1234">{{cite book|last=Edgar Thurston, Rangachari|year=1906|title=Caste and tribes of Southern India vol.7|url=https://archive.org/details/castestribesofso07thuriala/page/44/mode/2up|page=36-45}}</ref> ==== പരമ്പരാഗത വിവാഹ വേഷങ്ങൾ ==== പഴയകാലത്ത് തീയ്യർ സമുദായത്തിലെ വിവാഹങ്ങൾക്ക് വരനും വധുവിനും സവിശേഷമായ പരമ്പരാഗത വേഷവിധാനങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും നിലനിന്നിരുന്നു. കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രമുഖ നരവംശശാസ്ത്ര പഠനങ്ങളിൽ (പ്രത്യേകിച്ച് എൽ.കെ. അനന്തകൃഷ്ണ അയ്യർ, എഡ്ഗാർ തേഴ്സ്റ്റൺ തുടങ്ങിയവരുടെ രേഖകളിൽ) ഇതിനെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Ananthakrishna Iyer |first=L. K. |title=The Tribes and Castes of Cochin, Volume 1 |publisher=Government of Cochin |year=1909}}</ref><ref>{{Cite book |last=Thurston |first=Edgar |title=Castes and Tribes of Southern India, Volume VII (Tiyan) |publisher=Government Press |year=1909 |location=Madras |pages=73-75}}</ref> '''വരന്റെ വേഷം:''' * വിവാഹദിനത്തിൽ വരൻ 14 മുതൽ 21 മുഴം വരെ നീളമുള്ള പട്ടുകൊണ്ടുള്ള 'കച്ച' (Waist-band) മുണ്ടിന് മുകളിൽ അരയിൽ കെട്ടുകയും, ഇതിന്റെ രണ്ടറ്റവും മുന്നിലേക്കും പിന്നിലേക്കും തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന രീതിയിൽ ക്രമീകരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. * സ്വർണ്ണമോ വെള്ളിയോ പിടിയുള്ളതും അതേ ലോഹം കൊണ്ടുള്ള ഉറയുള്ളതുമായ ഒരു അലങ്കാരക്കത്തി (Knife) വരൻ നിർബന്ധമായും തന്റെ കച്ചയിൽ കരുതിയിരിക്കണം. * ഇതിനെല്ലാം പുറമെ തോളിൽ പട്ടുതൂവാലയും, കാതിൽ സ്വർണ്ണക്കടുക്കനും, കഴുത്തിൽ 'ചക്രമാല' (Chakra mala) എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ആഭരണവും ധരിക്കുന്നത് വരന്റെ രീതിയായിരുന്നു. * വധുവിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ എത്തിയ ശേഷം, വരൻ കോണാകൃതിയിലുള്ള (Conical shape) സവിശേഷമായ ഒരു തലപ്പാവ് (Turban) ധരിക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. '''വധുവിന്റെ വേഷം:''' [[File:Thiyyar Bride Attire - mid-20th century.jpg|thumb|Thiyyar Bride Attire - mid-20th century]] * വരൻ വിവാഹത്തിനായി കൊണ്ടുവരുന്ന വസ്ത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് വധു അന്ന് ധരിക്കുന്നത്. * വിവാഹത്തോടനുബന്ധിച്ച് പ്രത്യേക രീതിയിലാണ് വധുവിന്റെ അരയിലെ വസ്ത്രം കെട്ടിയിരുന്നത്. * കണ്ണുകൾ മാത്രം പുറത്തുകാണുന്ന രീതിയിൽ തലമുതൽ കാൽപ്പാദം വരെ പട്ടുവസ്ത്രം (Silken cloth) കൊണ്ട് വധുവിനെ പൂർണ്ണമായും മൂടിപ്പുതപ്പിക്കുന്ന സവിശേഷമായ ഒരു രീതി അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്നു. * സ്ത്രീകൾക്ക് താല്പര്യമുള്ളത്രയും ആഭരണങ്ങൾ ധരിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നു. പുരുഷന്മാർ ധരിക്കുന്ന ഒറ്റലോഹം കൊണ്ടുള്ള 'വള'യിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, സ്ത്രീകൾ രണ്ടുകഷണങ്ങളായി നിർമ്മിച്ച 'കടകം' (Kadakam) എന്ന വളയാണ് പ്രധാനമായും അണിഞ്ഞിരുന്നത്. === കെട്ടുകല്യാണം === വടക്കേ മലബാറിലെ ചില കുടുംബങ്ങൾ കുട്ടികളെ മറ്റു തറവാട്ടിലെ കുട്ടികളമായി നടത്തുന്ന ചടങ്ങാണ്, കുട്ടിയുടെ അമ്മാവന്റെ മകനോ മറ്റു കുടുംബത്തിലെ കുട്ടിയെ കൊണ്ട് താലി കെട്ടുന്ന ചടങ്ങ്.<ref name="ff1234"/>കല്യാണദിവസം തിരണ്ട പോലെ തന്നെ ആണ് മത്സ്യമാംസം പാടില്ല ഉപ്പും കഴിക്കയില്ല, ആകാശം കാക്ക പൂച്ച ഇത് കണ്ടുകൂട. ചാലിയാൻ മന്ത്രകോടി കൊടുക്കണം പന്തലിൽ പായയിൽ മണ വച്ചിണ്ടുണ്ടാകണം, അമ്മാവൻ കുട്ടിയെ എടുത്ത് പന്തൽ മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണം വക്കും എന്നിട്ട് അമ്മായിയുടെ മടിയിൽ കൊടുക്കും . അവളാണ് താലിക്കെട്ടാൻ കൊടുക്കുന്നത്.<ref name="ff1234"/> === പുലാചരണം === സമുദായത്തിലെ ആരെങ്കിലും മരിച്ചാൽ ദഹിപ്പിക്കലും, മറവ് ചെയ്യലും ഉണ്ട്. ശവം തല തെക്കോട്ട് ആക്കി കിടത്തും, കയ്യകാലുകളുടെ പെരുവിരൽകൾ കൂട്ടികെട്ടും. വീടിന്റെ മുന്നിൽ കുളിപ്പിച്ചു പടിഞ്ഞാറ്റൽ കൊണ്ട് പോയി കിടത്തി സാമ്പന്ധികളും മറ്റും തുണി ഇടിയിച്ച ശ്മശാനത്തിലേക് എടുക്കും.<ref name="ff1234"/>ഇതെല്ലാം കാവ്തിയ്യർ എന്നൊരു ജാതിക്കാർ ആണ് ചെയ്യുന്നത്. മൂത്ത മകനോ അവകാശിയോ ശവം മൂടിയ വസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന് ''ശേഷം'' മുറിച്ചു ദേഹത്തു കെട്ടണം. ശവത്തിന് പൊൻ നീര് കൊടുക്കണം, ശേഷക്കാർ എല്ലാം ശവത്തിന്റെ ചുറ്റും പ്രദക്ഷിണം വച്ചു കൊണ്ട് കലം നിലത്ത് ഇട്ട് ഉടക്കണം. പുല പതിനൊന്നും പതിമൂന്നുമുണ്ട് പതിനൊന്നാം ദിവസം ചൊവ്വയോ വെള്ളിയോ വന്നാൽ പുല പതിമൂന്ന് ആവും. തീരുവോളം ശേഷക്കാർ ബലി ഇടും. അന്യന്മാർ വീട്ടിൽ വന്നാൽ കുളിക്കണം, അസ്ഥികൾ പുഴയിലോ കടലിലോ ഒഴുക്കും. പ്രമണിയോ കര്ണാവരോ ആണ് മരിച്ചതെങ്കിൽ വെള്ളികൊണ്ട് പ്രതിമ ഉണ്ടാക്കി അമ്പലത്തിൽ വക്കുക പതിവാണ്.<ref name="ff1234"/>ഇത് പോലെ തന്നെ പ്രസവിച്ച സ്ത്രിക് പുല ഉണ്ട് രണ്ടാമത്തെ തളി കഴിഞ്ഞാലും പതിനഞ്ചു ദിവസം കഴിയാതെ അവിടുത്തെ സ്ത്രീക്ക് ചട്ടി കലം തൊട്ടുകൂടാ.<ref name="ff1234"/> === തിരണ്ടുകല്യാണം === തിയ്യ സമുദായവും ചില ഹിന്ദു വിഭാഗക്കാരും ആചരിച്ചിരുന്ന ഒന്നാണ് തിരണ്ടുകല്യാണം. ആർത്തവാരഭത്തിന് ശേഷമുള്ള അഞ്ചു ദിവസങ്ങൾ കുട്ടിയെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ ഏതെങ്കിലും മുറിക്കുള്ളിൽ കഴിയുക എന്നതാണ് ആചരിച്ചിരുന്നത്. മറ്റുള്ളവരോ അവരുപയോഗിക്കുന്ന വീട്ടുപകരണങ്ങൾ, പത്രങ്ങൾ സ്‌ഥപർഷിക്കാൻ പാടില്ല. വീടിന്റെ മുറി ഒഴികെ വീട്ട് പരിസരത്തു നടക്കാൻ ഇത് പ്രകാരം വിലക്കുണ്ട് ഇതിനെ ആണ് തിരണ്ടുകല്യാണം എന്ന് പറയുന്നത്.<ref name="ff1234"/> === കുടുംബ വ്യവസ്ഥയും ആചാരങ്ങളും === തീയ്യരുടെ പാരമ്പര്യ ആചാരങ്ങൾ പ്രകാരം കുടുംബജീവിതത്തിനും ദാമ്പത്യത്തിനും കൃത്യമായ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ നൽകപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ സമുദായത്തിൽ വിവാഹത്തിനും സന്താനോത്പാദനത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമാണ് കൽപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. മറ്റ് പല ഹിന്ദു വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, ബ്രഹ്മചര്യവും സന്യാസ ജീവിതവും തീയ്യരുടെ പാരമ്പര്യ വ്യവസ്ഥയിൽ പൂർണ്ണമായും വിലക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. കുടുംബം എന്ന വ്യവസ്ഥിതിയിലൂടെയുള്ള ജീവിതത്തിനായിരുന്നു ഈ സമുദായം മുൻഗണന നൽകിയിരുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Thurston |first=Edgar |title=Castes and Tribes of Southern India, Volume VII (Tiyan) |publisher=Government Press |year=1909 |location=Madras |pages=39-45}}</ref><ref>{{Cite book |last=Menon |first=A. Sreedhara |title=A Survey of Kerala History |publisher=D C Books |year=2007 |location=Kottayam |isbn=9788126415786 |pages=250-255}}</ref> == മതവിശ്വാസവും സാമൂഹിക ഘടനയും == തികച്ചും ബ്രാഹ്മണേതരമായ (Non-Brahminical) സവിശേഷവും സ്വതന്ത്രവുമായ ഒരു സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയായിരുന്നു ഇവർക്കുണ്ടായിരുന്നത്. എട്ട് ഇല്ലങ്ങൾ (എട്ടില്ലം), 32 കിരിയങ്ങൾ, 64 തറകൾ എന്നിങ്ങനെ തികച്ചും ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ സമഗ്രമായ ഒരു ഭരണ-സാമൂഹിക ഘടന ഈ സമുദായത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിൽ നാല് തറകൾ ചേർന്നതായിരുന്നു ഒരു 'കഴകം' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. കൂടാതെ 'കോട്ടിലുകൾ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രാദേശിക സംവിധാനങ്ങളും ഈ വ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. ജനനം, വിവാഹം, മരണം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇവരുടെ ഒരു പാരമ്പര്യ ചടങ്ങുകളിലും ബ്രാഹ്മണർക്ക് യാതൊരു പങ്കും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ബ്രാഹ്മണാധിപത്യമുള്ള ക്ഷേത്രാരാധനാ രീതികളിൽ കാണുന്നതുപോലുള്ള വിഗ്രഹാരാധന (Idol worship) ഇവരുടെ പരമ്പരാഗത രീതിയായിരുന്നില്ല. പൂർവിക ആരാധനയും (Ancestor worship) വീരാരാധനയും (Hero worship) ഇവരുടെ വിശ്വാസപ്രമാണങ്ങളുടെ ഒരു അവിഭാജ്യ ഘടകമായിരുന്നു. തങ്ങളുടെ സമുദായത്തിലെ ധീരരായ പൂർവ്വികരെയും യോദ്ധാക്കളെയും ഇവർ ദൈവങ്ങളായി കണ്ട് ആരാധിച്ചിരുന്നു. ഇവരുടെ പരമ്പരാഗത ആരാധനാലയങ്ങൾ പ്രധാനമായും '''മടപ്പുര''', '''പള്ളിയറ''', കാവുകൾ, കോട്ടങ്ങൾ എന്നീ പേരുകളിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ജാതി-ഗോത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠനം നടത്തിയ പ്രമുഖ നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനായ എഡ്ഗാർ തേഴ്സ്റ്റണിന്റെ നിരീക്ഷണപ്രകാരം, തീയ്യരുടെ അടിസ്ഥാന വിശ്വാസങ്ങൾ ശുദ്ധമായ ഹിന്ദുമത ആശയങ്ങളുമായി (പ്രത്യേകിച്ച് വേദകാല പാരമ്പര്യങ്ങളുമായി) ഏറെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ഇത്തരം വേദകാല പാരമ്പര്യങ്ങൾ വളരെ അപൂർവ്വമാണെന്നും അദ്ദേഹം തന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Thurston |first=Edgar |title=Castes and Tribes of Southern India, Volume VII (Tiyan) |publisher=Government Press |year=1909 |location=Madras}}</ref> കേരളത്തിലെ നമ്പൂതിരി, നായർ, ഈഴവ തുടങ്ങിയ മറ്റ് സമുദായങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് തീയ്യർ സമുദായത്തിൽ പരമ്പരാഗതമായി വിഗ്രഹാരാധന (Idolatry) നിലനിന്നിരുന്നില്ല. ഇവരുടെ ആരാധനാലയങ്ങൾ ആയ പള്ളി അറകളിലും തറവാടുകളിലും കാവുകളിലും വിഗ്രഹങ്ങൾക്ക് പകരം ഒഴിഞ്ഞ മുറിയിൽ തെളിയിച്ചുവെച്ച വിളക്കിലെ അഗ്നിയെ സാക്ഷിയാക്കിയാണ് ആരാധനകൾ നടത്തിയിരുന്നത്. ഇവരുടെ പ്രധാന ആരാധനാ മൂർത്തിയായ 'ഇളവില്ലി ചേകോന്റെ' തോറ്റത്തിലും മറ്റും അഗ്നിയാരാധനയെക്കുറിച്ചുള്ള സൂചനകൾ കാണാൻ സാധിക്കും. പരമ്പരാഗതമായി അഗ്നിദേവനെ പ്രധാന സാന്നിധ്യമായി കണ്ടിരുന്ന ഇവർക്കിടയിൽ, ഇന്നും അഗ്നിയുടെ സാന്നിധ്യമില്ലാതെ യാതൊരുവിധ അനുഷ്ഠാനങ്ങളും നടക്കാറില്ല. എന്നാൽ കാലക്രമേണ ഈ പരമ്പരാഗത രീതികളിൽ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. പിൽക്കാലത്തുണ്ടായ സാംസ്കാരിക വിനിമയങ്ങളുടെയും ബ്രാഹ്മണവൽക്കരണത്തിന്റെയും (Brahminization) ഫലമായി ഇവരുടെ ഐതിഹ്യങ്ങളിലും അനുഷ്ഠാനങ്ങളിലും പല മാറ്റങ്ങളും കടന്നുവന്നിരിക്കാമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ സ്വാധീനത്താലാകാം മുൻകാലങ്ങളിൽ വിഗ്രഹാരാധന നിഷിദ്ധമായിരുന്ന പല കുടുംബങ്ങളിലും കാവുകളിലും ഇന്ന് മറ്റ് സമുദായങ്ങളെപ്പോലെ വിഗ്രഹാരാധന നടത്തപ്പെടുന്നത്. സമുദായത്തിന്റെ പ്രധാന കുലദേവത '''ആഴിമാതാവായ ആര്യപ്പൂമാല ഭഗവതിയാണ്'''. പരമ്പരാഗതമായ പൂമാല ഭഗവതി ആരാധനയിൽ വിഗ്രഹം, ചിത്രം, തെയ്യം എന്നിവ കർശനമായി നിഷിദ്ധമാണ് എന്നതൊരു പ്രത്യേകതയാണ്.<ref name="VishnuNamboothiri">{{Cite book |last=നമ്പൂതിരി |first=ഡോ. എം. വി. വിഷ്ണു |title=ഫോക്‌ലോർ നിഘണ്ടു |publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |year=1989 |location=തിരുവനന്തപുരം |language=ml |chapter=പൂമാല ഭഗവതി}}</ref> എന്നാൽ തീയരിലെ എട്ടില്ലക്കാരുടെ മറ്റ് പ്രധാന ആരാധനാമൂർത്തികളായ [[പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ]], [[വയനാട്ടു കുലവൻ]], [[കണ്ടനാർ കേളൻ]], [[കതിവന്നൂർ വീരൻ]] തുടങ്ങിയവ പിതൃദൈവാരാധനയുടെയും വീരാരാധനയുടെയും ഭാഗമായി മടപ്പുരകളിലും കാവുകളിലും [[തെയ്യം|തെയ്യക്കോലങ്ങളായി]] കെട്ടിയാടി ആരാധിക്കുന്നവയാണ്.<ref name="Karippath">{{Cite book |last=കരിപ്പത്ത് |first=ആർ. സി. |title=തെയ്യപ്രപഞ്ചം |publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |year=2012 |location=തിരുവനന്തപുരം |language=ml |pages=112-115}}</ref> കൂടാതെ, പ്രാദേശിക ദ്രാവിഡ ഗ്രാമദേവതകൾക്കും (Dravidian village spirits) ഇവരുടെ വിശ്വാസത്തിൽ വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. [[ഗുളികൻ തെയ്യം|ഗുളികൻ]], ഘണ്ടാകർണ്ണൻ, [[കുട്ടിച്ചാത്തൻ]] തുടങ്ങിയ ഗ്രാമമൂർത്തികളെയും ഈ കാവുകളിൽ തെയ്യങ്ങളായി ഇവർ ആരാധിച്ചുവരുന്നു. പാരമ്പര്യമായി ഈ പള്ളിയറകളിലെയും മടപ്പുരകളിലെയും പൂജാകർമ്മങ്ങളും നടത്തിപ്പും ചുമതലപ്പെടുത്തിയിരുന്നത് സമുദായത്തിൽ നിന്ന് തന്നെയുള്ള '''എമ്പ്രാൻ അച്ഛൻ''', '''മടയൻ അച്ഛൻ''', അന്തിത്തിരിയൻ, കാർണവർ തുടങ്ങിയ സ്ഥാനികരെയായിരുന്നു. ചാതുർവർണ്ണ്യത്തിലധിഷ്ഠിതമായ പരമ്പരാഗത ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് പുറത്തുനിന്നുള്ള ഒരു സമത്വവാദ ഗോത്രഘടനയാണ് (Egalitarian clan structure) തീയർ സമുദായം പിന്തുടർന്നിരുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Logan |first=William |title=Malabar Manual |publisher=Superintendent, Government Press |year=1887 |volume=1 |location=Madras |language=en}}</ref> മറ്റു സമുദായങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ ഇവർക്കിടയിൽ ഉപജാതികളോ (sub-castes) ശ്രേണീബദ്ധമായ ഉച്ചനീചത്വങ്ങളോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. തന്മൂലം, ഇവരെ ജാതിവ്യവസ്ഥയിൽ സവർണ്ണരുടെ ഗണത്തിൽ പെടുത്തണോ അതോ അവർണ്ണരുടെ ഗണത്തിൽ പെടുത്തണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ബ്രാഹ്മണർക്കിടയിൽ വലിയ ആശയക്കുഴപ്പം നിലനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite book |last=Thurston |first=Edgar |title=Castes and Tribes of Southern India |publisher=Government Press |year=1909 |volume=7 |location=Madras |pages=39-44}}</ref> ``` == എട്ടില്ലക്കാർ == [[പ്രമാണം:Thontachan theyyam.jpg|333x333px|ലഘുചിത്രം|കുലദൈവം - തൊണ്ടച്ഛൻ തെയ്യം|പകരം=]] എട്ട് ഇല്ലങ്ങളിലായാണ് തീയസമുദായം നിലനിൽക്കുന്നത്. [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യ]] പ്രകാരം ശൗണ്ഡികാനദി തീരത്ത് സപ്ത മാതാക്കൾക്ക് അഗ്നി യിൽ ജനിച്ച ഏഴ്‌ ദിവ്യപുത്രന്മാരും [[വയനാട്ടു കുലവൻ]] ന്റെ തലക്കോടൻ എന്ന ഇല്ലവും കൂടി ചേർന്ന് ആണ് എട്ടില്ലം ഉണ്ടായതെന്ന് ഐതിഹ്യം.<ref name="theyyam4">വയനാട്ടുകുലവൻ തൊണ്ടച്ഛൻ - ഡോ. ആർ. സി. കരിപ്പത്ത്</ref> ''കരുമന എട്ടില്ലം ദിവ്യർ'' എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="histo2">കെ. ജി. നാരായണൻ - ഈഴവ തീയ്യ ചരിത പഠനം, “ചരിത്രകാരന്മാരുടെ ദൃഷ്ടിയിൽ“ പേജ് നമ്പർ 40, 41</ref>. അമ്മ വഴിയാണ് ഒരു തലമുറയുടെ ഇല്ലം അടുത്ത തലമുറയിലേക്ക് പകരുന്നത്. ഒരേ ഇല്ലത്തിൽ പെട്ടവർ പരസ്പരം വിവാഹബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടാൻ പാടില്ല. സഹോദരീ-സഹോദരബന്ധമാണ് ഒരേ ഇല്ലക്കാർക്കുള്ളത്. അമ്മയുടെ ഇല്ലം തന്നെയാണ് മക്കൾക്കെല്ലാവർക്കും കിട്ടുക. ഇതുവഴി കേന്ദ്രീകൃതമാവുന്ന വലിയ ഒരു ആൾക്കൂട്ടം ഒരേ തറവാട്ടിൽ പെടുന്നു. എട്ടില്ലങ്ങളുടെ പേരുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു<ref name="histo2" />. # തലക്കോടൻ തീയർ # നെല്ലിക്ക തീയർ # പരക്ക തീയർ # പാലത്തീയർ # ഒളോടതീയർ # പുതിയോടൻ തീയർ # കാരാടൻ തീയർ # വാവുത്തീയർ എട്ട് ഇല്ലങ്ങളെ 32 കിരിയങ്ങൾ ആയും 64 തറകൾ ആയും വിഭജിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് എട്ടില്ലങ്ങളുടേയും കുലദൈവം തൊണ്ടച്ചൻ എന്ന വയനാട്ടുകുലവൻ അഥവാ വയനാട്ടപ്പൻ ദൈവമാണ്<ref name="vayanad">[https://books.google.co.in/books?id=Js7nDQAAQBAJ&pg=PT141&dq=%E0%B4%A4%E0%B5%80%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%AF&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjCkMCu_dvYAhXHf7wKHeNbCj0Q6AEIKDAA#v=onepage&q=%E0%B4%A4%E0%B5%80%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%AF&f=false വയനാട്ടു കുലവൻ]</ref>. തൊണ്ടച്ചൻ എന്നാൽ ഏറ്റവും മുതിർന്ന ആളെന്നാണർത്ഥം.<ref name="theyyam1">വയനാട്ടുകുലവൻ - പരിസ്ഥിതി - നാടോടി വിജ്ഞാനീയ പുസ്തകം പേജു നമ്പർ 36 - അംബികാസുതൻ മാങ്ങാട്</ref> തീയ്യരുടെ കുടുംബപരമായ ബന്ധത്തിൽ വളരെ വേണ്ടപ്പെട്ട രണ്ടുപേരാണ് [[മുത്തപ്പൻ തെയ്യം|മുത്തപ്പനും]] തൊണ്ടച്ഛനും. മുത്തപ്പൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത് അച്ഛന്റെയോ അമ്മയുടേയോ ജ്യേഷ്ഠനെയാണ്. തൊണ്ടച്ഛൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത് അച്ഛന്റെയോ അമ്മയുടേയോ അച്ഛനെയാണ്. ഈ രണ്ടുപേരിലും തീയരുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആരാധനാമൂർത്തികളായ മുത്തപ്പൻ ദൈവവും തൊണ്ടച്ഛൻ ദൈവവും ഉണ്ട്.<ref name="theyyam1" /> തെയ്യ കോലങ്ങൾ കെട്ടിയാടുന്ന ഇവരുടെ സങ്കേതങ്ങളാണ് താനം. തറ, പള്ളിയറ, കോട്ടം, മുണ്ട്യ, കാവുകൾ എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നത്. സമുദായത്തിന്റെ ആരാധനാലയങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഭരണകൂടവും ആരാധനാലയങ്ങളുമാണ് കഴകങ്ങൾ. ഓരോ കഴകങ്ങൾക്കും കീഴിൽ ധാരാളം ദേവാലയങ്ങൾ കാണാൻ കഴിയും.<ref name="history4">കാസർഗോഡ് ചരിത്രവും സമൂഹവും - പേജ് 299, 300 - കാസർഗോഡ് ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിദ്ധീകരണം</ref> === കഴകങ്ങൾ === {{Main|കഴകം}} ശക്തമായ് രീതിയിൽ ഇന്നും കഴകങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നത് തീയരിലാണ്. നാലു കഴകങ്ങൾ കൂടാതെ രണ്ട് ഉപകഴകങ്ങൾ കൂടെ തീയർക്കുണ്ട്.<ref name="rckaripath2">തെയ്യപ്രപഞ്ചം - പത്താം പടലം - ചരിതം; ഡോ: ആർ. സി. കരിപ്പത്ത് പേജ് നമ്പർ 205</ref> തീയ്യസമുദായത്തിന്റെ ആരാധനാ-ഭരണകേന്ദ്രങ്ങളായ താനം, തറ, പള്ളിയറ, കാവുകൾ, മുണ്ട്യ , നാൽപാടി തുടങ്ങിയ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഭരണസിരാകേന്ദ്രവും ആരാധനാലയവുമാണ് കഴകം. വിവാഹം, മരണം, അടിയന്തരം, കുടുംബവഴക്ക്, സ്വത്ത് തർക്കം തുടങ്ങി സമുദായാംഗങ്ങൾക്കിടയിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും കഴകത്തിന്റെ ശക്തമായ ഇടപെടലിലൂടെ പരിഹരിച്ചു വരുന്ന സമ്പ്രദായമാണിത്. സമുദായങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും കെട്ടുറപ്പിനും വേണ്ടിയുള്ള കൂട്ടയ്മയാണു കഴകം.<ref name="kure"/> ഇതൊരു പ്രശ്നപരിഹാരവേദി കൂടിയാണ്. ഏതൊരു വഴക്കും കഴകത്തിലാണു തീർപ്പുകൽപ്പിക്കുക. കഴകത്തിലും തീരാത്ത പ്രശ്നമാണെങ്കിൽ അതു തൃക്കൂട്ടത്തിലോ മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിലോ വെച്ച് തീർപ്പുകല്പിക്കും. നാലു കഴകങ്ങൾ ചേരുന്നതാണ് ഒരു തൃക്കൂട്ടം. ;പ്രധാന കഴകങ്ങൾ # [[നെല്ലിക്കാത്തുരുത്തി കഴകം]] ([[ചെറുവത്തൂർ|ചെറുവത്തൂരിനു]] പടിഞ്ഞാറ്) # രാമവില്യം കഴകം ([[തൃക്കരിപ്പൂർ]]) # പാലക്കുന്ന് കഴകം ([[ഉദുമ]], [[കോട്ടിക്കുളം]] ഭാഗം) # കുറുവന്തട്ട കഴകം ([[രാമന്തളി]]) ## അണ്ടല്ലൂർക്കാവ് പെരുംകഴകം ([[ധർമ്മടം]] – [[തലശ്ശേരി]])<ref name="less"/> ;ഉപകഴകങ്ങൾ # കനകത്ത് കഴകം # കുട്ടമംഗലം കഴകം നീതി നിർവ്വഹണത്തിനായിട്ട് സമുദായത്തിലെ മുതിർന്നവരെ ഏർപ്പാടാക്കുന്ന ഒരു ഭരണയന്ത്രമാണു കഴകം. ഭരണസഭ, ആരാധനാകേന്ദ്രം, ആയോധനാഭ്യാസ കേന്ദ്രം, കവികളുടെ സഭ, വിദ്യാകേന്ദ്രം, [[പൂരക്കളി]], [[മറത്തുകളി]] തുടങ്ങിയവയുടെ കേന്ദ്രസ്ഥാനങ്ങളായി കഴകങ്ങൾ ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു. കഴക സഭ കൂട്ട അവായ്‌ എനാണറിയപ്പെടുന്നത്. പരിഷ്കൃതരായി വന്നപ്പോൾ ഉണ്ടായുരുന്ന സുസജ്ജമായഭരണവ്യവസ്ഥിതിയായി നമുക്കിതിനെ കാണാം.<ref name="kure"/> ;കഴകത്തിലെ പ്രധാന സ്ഥാനീയർ # അന്തിത്തിരിയൻ<ref name="kure"/> # തണ്ടയാൻ/ തണ്ടാൻ<ref name="kure"/> # കൈക്ലോൻ<ref name="kure"/> # കാർ‌ന്നോൻ‌മാർ‌ - കാരണവൻ‌മാർ<ref name="kure"/> # [[വെളിച്ചപ്പാട്|വെളിച്ചപ്പാടൻ‌മാർ‌]]<ref name="kure"/> # കൂട്ടായ്‌ക്കാർ<ref name="kure"/> # കൊടക്കാരൻ<ref name="kure"/> # കലേയ്‌ക്കാരൻ<ref name="kure"/> ഇവരൊക്കെ കഴകത്തിലേയും ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളായ തിറ, തെയ്യം മുതലായവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുവരുന്ന മേൽ സ്ഥാനീയരാണ്.<ref name="theyyam2">ഒരു വംശീയ സ്വത്വബോധത്തിന്റെ പ്രതീകം - ഡോ. എം. വി. വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി - പേജ് 39</ref><ref name="theyyam3">അനുഷ്ഠാനവും മാറുന്ന കാലവും - ഡോ. എ. കെ. നമ്പ്യാർ</ref> == തറവാട് == [[File:Traditional Thiyyar Tharavadu pen-and-ink sketch by Madanan.jpg|thumb|Traditional Thiyyar Tharavadu pen-and-ink sketch by Madanan]] വടക്കൻ മലബാറിൽ മാത്രം ആയിരത്തോളം (1000-ന് മുകളിൽ) വ്യത്യസ്ത കുടുംബപ്പേരുകളിലും തറവാട്ടു പേരുകളിലുമായാണ് ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Menon |first=Dilip M. |title=Caste, Nationalism and Communism in South India: Malabar 1900-1948 |publisher=Cambridge University Press |year=1994 |pages=35-40}}</ref> ഓരോ തറവാടിനും അതിന്റേതായ ചരിത്രവും, ഉത്ഭവസ്ഥാനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന 'ആരൂഢപേരുകളും' മറ്റു സവിശേഷമായ സ്ഥാനപ്പേരുകളുമുണ്ടാകും. പ്രാദേശിക അനുഷ്ഠാന കലകളുടെ തോറ്റമ്പാട്ടുകളിലും വാമൊഴികളിലും ഈ തറവാട്ടു പേരുകൾ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=കരിപ്പത്ത് |first=ആർ.സി. |title=തെയ്യപ്രപഞ്ചം |publisher=കൈരളി ബുക്സ് |year=2012 |location=കണ്ണൂർ |isbn=9788192286409}}</ref> തെക്കൻ കേരളത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി വടക്കൻ മലബാറിലെ തീയ്യർ പ്രധാനമായും പിന്തുടർന്നിരുന്നത് മരുമക്കത്തായം അഥവാ മാതൃദായക്രമത്തിലുള്ള (Matrilineal system) കുടുംബ വ്യവസ്ഥയായിരുന്നു എന്ന് നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനായ എഡ്ഗാർ തേഴ്സ്റ്റണും എ. അയ്യപ്പനും തങ്ങളുടെ പഠനങ്ങളിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Thurston |first=Edgar |title=Castes and Tribes of Southern India, Volume VII (Tiyan) |publisher=Government Press |year=1909 |location=Madras |pages=39-42}}</ref><ref>{{Cite book |last=Aiyappan |first=A. |title=Social Revolution in a Kerala Village: A Study in Culture Change |url=https://archive.org/details/socialrevolution0000aiya |publisher=Asia Publishing House |year=1965}}</ref> ==== കരുമനകളും കൂട്ടുകുടുംബ വ്യവസ്ഥയും ==== [[File:Mannadath thiyyar tharavadu.jpg|thumb|Mannadathu thiyyar tharavadu]] ഇവരുടെ പരമ്പരാഗതമായ വലിയ ഭവനങ്ങളെ പ്രാചീനകാലത്ത് യഥാർത്ഥത്തിൽ '''കരുമന''' (Karumana) എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. 'മന' എന്നാൽ ഗൃഹമെന്നും 'കരു' എന്നാൽ കുടുംബത്തിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം എന്നുമാണ് ഈ വാക്കിനർത്ഥം.<ref>{{Cite book |last=നമ്പൂതിരി |first=ഡോ. എം.വി. വിഷ്ണു |title=ഫോക്‌ലോർ നിഘണ്ടു |publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |year=1991 |location=തിരുവനന്തപുരം}}</ref> കുടുംബത്തിന്റെ കാരണവർ അടക്കമുള്ള വിപുലമായ കൂട്ടുകുടുംബ വ്യവസ്ഥയും അധികാര ക്രമങ്ങളും ഈ 'കരുമനകൾ' കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് നിലനിന്നിരുന്നത്. ==== ഗൃഹനിർമ്മാണ രീതി (വാസ്തുവിദ്യ) ==== [[File:A Thiyyar Karumana.jpg|thumb|Thiyyar Karumana]] സവിശേഷമായ വാസ്തുവിദ്യാ സമ്പ്രദായമായിരുന്നു ഇവരുടെ ഭവനങ്ങൾക്കുണ്ടായിരുന്നത്. നീളം കൂടിയ വരാന്തകളോട് കൂടിയ ഗൃഹനിർമ്മാണ രീതിയായിരുന്നു ഇതിൽ പ്രധാനം. ഇത്തരത്തിൽ നീളമുള്ള വരാന്തയോട് കൂടിയ വീടുകളെ പരമ്പരാഗതമായി 'പുര' എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. ഭവനത്തിന്റെ വലിപ്പവും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ എണ്ണവുമനുസരിച്ച് മൂന്നും നാലും പുരകൾ കൂട്ടിയിണക്കി 'മൂന്നുപുര', 'നാലുപുര' എന്നിങ്ങനെയുള്ള വാസ്തുവിദ്യാ സമ്പ്രദായം ഇവർക്കിടയിൽ നിലനിന്നിരുന്നു. അംഗസംഖ്യ കുറഞ്ഞ ചെറിയ കുടുംബങ്ങൾ നീളമുള്ള വരാന്തയോട് കൂടിയ 'ഒറ്റപ്പുര'കളിൽ താമസിച്ചപ്പോൾ, വലിയ കൂട്ടുകുടുംബങ്ങൾ നാലുപുരകൾ പോലെയുള്ള വിസ്താരമേറിയ 'കരുമന'കളാണ് നിർമ്മിച്ച് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. === അത്യുത്തര മലബാർ === തറവാടുകളിൽ വർഷാവർഷം '''പുതിയോടുക്കൽ''' ([[കൈത്]] ) എന്ന ചടങ്ങു നടന്നു വരുന്നു. ''പുത്തരി കൊടുക്കൽ'' ചടങ്ങാണ് ഈ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. പത്തു വർഷത്തെ ഇടവേളകളിലായിരുന്നു ആദ്യമൊക്കെ വയനാട്ടു കുലവൻ തെയ്യംകെട്ട് നടന്നു വന്നിരുന്നത്. സമീപകാലത്ത് കാലഗണനയിൽ അല്പസ്വല്പ മാറ്റങ്ങൾ കണ്ടുവരുന്നുണ്ട്.<ref name="theyyam7">നമ്മുടെ തൊണ്ടച്ഛൻ - ഡോ. വൈ. വി. കണ്ണൻ</ref> === മലബാർ === കോഴിക്കോട് മലപ്പുറത്തും തൃശൂരും പാലക്കാടും തീയ്യർ അച്ഛന്റെ പേരിൽ തറവാട് പിന്തുടരുന്ന മക്കത്തായദായകർ ആണ്. ഇവർ ഒരുകാലത്തു ഇല്ലം സംബ്രതായം പിന്തുടരുന്നവർ ആയിരുന്നവർ ആയിരുന്നു എങ്കിലും ഇന്ന് അത് കാണാൻ സാധിക്കില്ല. തറവാടിന്റെ കീഴിൽ എന്തെങ്കിലും കാവോ അല്ലെങ്കിൽ ആരാധനാ തറയോ ഉണ്ടാവും. ഇവിടെ [[ശാക്തേയം|ശാക്തേയ]] പൂജകൾ തറവാട് മുത്തപ്പൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന കാരണവർ നിർവഹിക്കുന്നു. കടത്തനാട് കുറുബ്രനാട് ഭാഗത്തെ മിക്ക തീയ്യർ തറവാടുകളിലും [[കളരി]] ഉണ്ടായിരിക്കും. തറവാടുകളിൽ കോൽ കളി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന പതിവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവർക്കിടയിലെ വൈദ്യന്മാർ ആയ തിയ്യരെ '''വൈശ്യ തിയ്യർ''' (വൈദ്യ) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു കടത്തനാട് ഭാഗങ്ങളിൽ. കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയുടെയും കടത്തനാട് രാജാവിന്റെയും കൊട്ടാരം വൈദ്യർമാർ തിയ്യർ ആയിരുന്നു.<ref>http://www.gutenberg.org/ebooks/42991</ref> === തറ === സമുദായത്തിലെ ഭരണവ്യവസ്ഥ കയ്യാളുന്ന ഏറ്റവും ചെറിയ ഘടകമാണു തറ. പ്രധാനപ്പെട്ട നാലു തീയ കാരണവന്മാരാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്ന വ്യ്വസ്ഥയാണിത്.<ref name="kure"/> തീയന്മാർ പരസ്പരവും, മറ്റുള്ളവരുമായി കൂടിക്കലർന്നു വരുന്ന പ്രശ്നങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യുന്നത് തറയിൽനിന്നുമാണ്. നാലു പ്രമാണിമാരിൽ ഒരാൾ കൈക്ലോൻ<ref name="kure"/> എന്ന പേരിലാണറിയപ്പെടുക. നാലു തറകൾ ചേരുമ്പോൾ ഒരു നാല്പാട് ഉണ്ടാവുന്നു.<ref name="kure"/> നാലു നാല്പാടു ചേരുന്നതാണ് ഒരു കഴകം. നാമു കഴകങ്ങൾ ചേരുമ്പോൾ തൃക്കൂട്ടം (അഥവാ പെരും കഴകം) ഉണ്ടാവുന്നു. കൊട്ടിൽ എന്ന സ്ഥലത്തു വെച്ചാണ് തൃക്കൂട്ടത്തിന്റെ യോഗങ്ങൾ നടക്കുക. കൊട്ടിൽ ഒരു ക്ഷേത്രം തന്നെയായിരിക്കും.<ref name="theyyam5">തീയരുടെ തൊണ്ടച്ഛൻ - പീലിക്കോട് മാധവപ്പണിക്കർ</ref> സമുദായാംഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾക്കു തീർപ്പ് കല്പിക്കാൻ തറയ്ക്കോ കഴകത്തിനോ സാധിക്കാതെ വരുമ്പോഴും എല്ലാ കഴകങ്ങളും ചേർന്നുള്ള അവലോകനങ്ങൾ നടത്താനും പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യാനും മതുമായാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട നാലുകഴകങ്ങൾ ചേർന്നു '''തൃക്കൂട്ടം''' നടത്തുക. == പ്രധാന ദൈവങ്ങൾ == തീയർ സമുദായവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന ദൈവങ്ങളെ പറ്റിയും അവയ്ക്കു പുറകിലുള്ള ഐതിഹ്യവും താഴെ വിശദീകരിക്കുന്നു. തീയരുടെ തെയ്യം എല്ലാം കെട്ടിയാടുന്നത് വണ്ണാൻ, മണ്ണാൻ എന്നി ജാതിയിൽപെട്ടവരാണ് പ്രധാന ലേഖനത്തിലേക്ക് പോയാൽ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.<ref name="hindu">[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/Thiyyas-demand-separate-identity/article16775871.ece ഹിന്ദു പത്രം]</ref> {{Main|തെയ്യം}} ;തീയരുടെ കുലദേവത ആഴിമാതാവ് ആയ [[പൂമാല ഭഗവതി]]യാണ്. കൂടാതെ, പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പനും, വയനാട്ടു കുലവനും കണ്ടനാർ കേളനും എട്ടില്ലക്കാരായ തീയരുടെ പ്രധാന ദൈവങ്ങൾ ആണ് [[വയനാട്ടുകുലവൻ|വയനാട്ടു കുലവനാണ്]]. കുലദൈവമായി തീയർ ആചരിക്കുന്നത് ഈ തെയ്യത്തെയാണ്.<ref NAME="THEYYAMTHI">ഡോ. ആർ. സി. കരിപ്പത്തിന്റെ തെയ്യപ്രപഞ്ചം</ref> കുലപൂർവ്വികൻ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ തൊണ്ടച്ചൻ എന്ന് ബഹുമാനപുരസരം ഈ തെയ്യത്തെ വിളിക്കുന്നു. തീയ്യർ കുടുംബത്തിൽ അമ്മയുടേയോ അച്ഛന്റേയോ പിതാവാണു തൊണ്ടച്ഛൻ. കള്ളും റാക്കും ഇറച്ചിയും തീയ്യിൽ ചുട്ടെടുത്ത അടയും ഒക്കെയാണു തൊണ്ടച്ഛനു നൈവേദ്യം. ആദിതീയ്യനായ തൊണ്ടച്ഛൻ ശിവപുത്രനായി ജനിച്ചു എന്നു പുരാവൃത്തങ്ങൾ പറയുന്നു. ആര്യാധിനിവേശമുണ്ടായപ്പോൾ ഇങ്ങനെ തിരുത്തൽ ചെയ്യപ്പെട്ട കഥയായി തോറ്റമ്പാട്ടുകളിലൂടെ വിശദീകരണം തേടിയാൽ മനസ്സിലാവുന്നതാണ്. വയനാട്ടു കുലവനോടൊപ്പം കെട്ടിയാടപ്പെടുന്ന [[കണ്ടനാർകേളൻ|കണ്ടനാർ കേളനും]] പ്രധാനതെയ്യം തന്നെയാണ്. കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ ഈ രണ്ടു തെയ്യങ്ങളേയും ഒന്നിച്ചാണു കെട്ടിയാടുക. ഗംഭീരമായൊരു [[നായാട്ട്|നായാട്ടും]] ഈ തെയ്യം കെട്ടിനോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref name="bappidal">[http://www.kasargodvartha.com/2012/04/hunted-animals-in-freezer.html നായാട്ട്]</ref> [[ബപ്പിടൽ]] ചടങ്ങ് ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. സമീപകാലത്ത് നായാട്ട് നിരോധിച്ച ശേഷം തെയ്യം കെട്ടിൽ നിന്നും നായാട്ട് ഒഴിവാക്കിയാണ് മിക്ക തറവാടുകളിലും അരങ്ങേറുന്നത്. നിറ, കുലകൊത്തൽ, പുത്തരി, കൈവീത്, മറ, കൂവം അളക്കൽ, കലവറ നിറയ്ക്കൽ, ബപ്പിടൽ, ചൂട്ടൊപ്പിക്കൽ, ബോനം കൊടുക്കൽ, മറപിളർക്കൽ ഇങ്ങനെ നിരവധി അനുഷ്ഠാനവിധികളോടെ സമൃദ്ധമാണ് വയനാട്ടു കുലവൻ തെയ്യം കെട്ട്. ;വയനാട് കുലവൻ (വയനാട്ടപ്പൻ) ഐതിഹ്യം ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നായാട്ട് ദേവന്മാരിൽ ഒരാളാണ് വയനാട്ടപ്പൻ അഥവാ തൊണ്ടച്ചൻ. യാത്രയോടും പുതിയ അറിവുകളോടും സ്ഥലങ്ങൾ കാണുന്നതിനോടുമുള്ള അടങ്ങാത്ത ജിജ്ഞാസയാണ് ഈ ദേവന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത. യാത്രാപ്രിയനായ ഈ നായാട്ട് ദേവൻ തന്റെ സഞ്ചാരത്തിനിടയിൽ കർണ്ണാടകയിൽ നിന്നും വയനാട് വഴി മലബാറിലേക്ക് എത്തിയത് കൊണ്ടാവാം 'വയനാട്ടു കുലവൻ' എന്ന് പേര് ലഭിച്ചത് എന്ന് ഈ യാത്രാപഥങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വയനാട്ടു കുലവന്റെ യഥാർത്ഥ ഐതിഹ്യം കാലക്രമേണ നടന്ന സംസ്‌കൃതവൽക്കരണത്തിന്റെ (Sanskritization) ഫലമായി ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും നഷ്ടപ്പെട്ട അവസ്ഥയിലാണ്. ഇന്ന് പരക്കെ പ്രചാരത്തിലുള്ളത് ശിവപുരാണവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി, പരമശിവൻ തന്റെ ഇടത്തെ തുടയിലടിച്ച് സൃഷ്ടിച്ച പുത്രനാണ് വയനാട്ടു കുലവൻ എന്ന ഐതിഹ്യമാണ്. എന്നാൽ, ബ്രാഹ്മണർ മുഖത്തുനിന്നും, ക്ഷത്രിയർ കൈകളിൽ നിന്നും, വൈശ്യർ തുടകളിൽ നിന്നും, ശൂദ്രർ പാദങ്ങളിൽ നിന്നും ജനിച്ചു എന്ന പുരുഷസൂക്തത്തിലെ ചാതുർവർണ്ണ്യ വ്യവസ്ഥയെ (Varna system) ഊട്ടിയുറപ്പിക്കാൻ വേണ്ടി പിൽക്കാലത്ത് ബോധപൂർവ്വം കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടതാണ് ശിവന്റെ തുടയിൽ നിന്നും ആദി തീയ്യൻ ഉണ്ടായി എന്ന തരത്തിലുള്ള മിത്തുകൾ എന്ന് ഫോക്‌ലോർ ഗവേഷകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. വാമൊഴികളിൽ അവശേഷിക്കുന്ന തനതായ ഐതിഹ്യങ്ങൾ പ്രകാരം, വാസ്തവത്തിൽ തമ്മരവി അമ്മയുടെ മകനായി ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യനായാണ് വയനാട്ടു കുലവൻ ജനിച്ചതെന്നാണ്. നായാട്ടിലും കള്ള് കുടിക്കുന്നതിലുമാണ് കുലവൻ തന്റെ ഭൂരിഭാഗം സമയവും ചെലവഴിച്ചിരുന്നത്. ഭൂമിയിൽ മദ്യം ലഭ്യമല്ലാതിരുന്ന ഒരു കാലത്ത്, പിതാവിനു വേണ്ടി 'കദളീവനത്തിൽ' സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന അഷ്ടമധുകലശം കുടിക്കാൻ കുലവൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതുകണ്ട് ക്രോധത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട പിതാവ്, മകനെ അന്ധനായിത്തീരട്ടെ എന്ന് ശപിച്ചു. ശാപത്താൽ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ട കുലവൻ ഖേദിച്ച് കരുണയ്ക്കായി അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, പിതാവ് രണ്ട് വെള്ളിപ്പൊന്ന് കണ്ണുകളും ഒരു തിരികോലും (കത്തുന്ന ചീളുകളുള്ള വടി) നൽകി അതിൻറെ വെളിച്ചത്തിൽ ലോകം കാണാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. * '''ബപ്പിടൽ ചടങ്ങ് (നായാട്ട്):''' നായാട്ട് ദേവന്മാരിൽ പ്രമുഖനായതിനാൽ വയനാട്ടു കുലവൻ തെയ്യത്തോടനുബന്ധിച്ച് തീയ്യർ തറവാടുകളിൽ നടന്നിരുന്ന ഒരു പ്രധാന അനുഷ്ഠാനമാണ് 'ബപ്പിടൽ'. സമുദായ അംഗങ്ങൾ സംഘം ചേർന്ന് നാടൻ തോക്കുകളും മറ്റ് ആയുധങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ഗംഭീരമായ നായാട്ട് നടത്തുന്നതായിരുന്നു ഈ പരമ്പരാഗത ചടങ്ങ്. വനത്തിൽ നിന്നും നായാടി കൊണ്ടുവരുന്ന വന്യമൃഗങ്ങളെ നിവേദിക്കുന്ന ഈ രീതി പഴയകാലത്ത് തറവാടുകളിൽ വളരെ വിപുലമായി നടത്തിയിരുന്നെങ്കിലും, മൃഗസംരക്ഷണ-വന നിയമങ്ങളുടെ ഭാഗമായി അടുത്തകാലത്ത് സർക്കാർ ഇത് പൂർണ്ണമായും നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ പ്രതീകാത്മകമായ ചടങ്ങുകൾ മാത്രമാണ് ഇപ്പോൾ നടന്നുവരുന്നത്. ;<ref name="vayanattu1">തെയ്യപ്രപഞ്ചം, പേജ് നമ്പർ 181, 182 - ഡോ. ആർ. സി. കരിപ്പത്ത്</ref> '''ചരിത്രം''' കർണാടക യിലെ തലക്കാട് നിന്നും കന്നുകാലികളും ആയി വയനാട് ചുരം വഴി കേരളത്തിൽ പ്രവേശിച്ച തീയരുടെ നേതാവ് ആയിരിക്കാം വയനാട് കുലവൻ ആയത്, കേരളത്തിലേക്ക് ഉള്ള കുടിയേറ്റത്തിനിടയിൽ വയനാട് തിരുനെല്ലി യിൽ വെച്ച് വീരമൃത്യു വരിച്ച അദ്ദേഹത്തെ തീയർ വയനാട് കുലവൻ ആയും, മണിയാണികൾ കാലിചേകോൻ എന്നും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചേതനയറ്റ ശരീരം തിരുനെല്ലി പുഴയിൽ കണ്ട കടത്തുകാർ പെരും പുഴയച്ഛൻ എന്ന പേരിലും കുലദൈവം ആയി ആരാധിക്കാൻ തുടങ്ങി. വയനാട് കുലവന്റെ ഇല്ലം തലക്കോടൻ ഇല്ലം ആണ്, പുനംകൃഷിക്കിടയിൽ കാട്ടുതീയിൽ പെട്ട് വെന്തു വെള്ളീരായിപ്പോയ കേളനെ വില്ലുതൊട്ടു വിളിച്ച് ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിച്ച് വയനാട്ടുകുലവൻ കൂടെ കൂട്ടി. ദൈവക്കരുവായ കണ്ടനാർ കേളൻ തെയ്യം മൃതിയടഞ്ഞ കേളൻ തന്നെയാണ്. കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ രണ്ടു തെയ്യങ്ങളും ഒരുമിച്ചാണ് കെട്ടിയാടുക; നായാട്ട് കണ്ടനാർ കേളന്റെ പ്രധാന ഭാഗമായി നടക്കുന്നു. {{Main|വയനാട്ടു കുലവൻ}} {{Main|കണ്ടനാർകേളൻ}} ;പൂമാല === ആരാധനാക്രമവും ആചാരങ്ങളും === പൂമാല ഭഗവതിക്ക് മനുഷ്യശരീരത്തിൽ തെയ്യക്കോലമായി കെട്ടിയാടുന്ന പതിവില്ല. അതുപോലെതന്നെ ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയായി വിഗ്രഹങ്ങളും ഉപയോഗിക്കാറില്ല തീയരുടെ വിശ്വാസപ്രകാരം കുലദേവത ആയ ആര്യപൂമാല ഭഗവതിയുടെ ആരാധനയിൽ വിഗ്രഹങ്ങളോ ചിത്രങ്ങളോ ഉപയോഗിക്കാറില്ല. വിശ്വാസപ്രകാരം പൂമാല ഭഗവതി അതീവ സൗന്ദര്യവതിയായ ദേവതയായതിനാൽ, മനുഷ്യനിർമ്മിതമായ രൂപങ്ങളോ വിഗ്രഹങ്ങളോ ദേവിയുടെ യഥാർത്ഥ പ്രഭയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കാൻ പര്യാപ്തമല്ലെന്ന പരമ്പരാഗത സങ്കൽപ്പമാണ് ഈ നിരാകാര ആരാധനാക്രമത്തിന് പിന്നിലുള്ളത്.. * '''പൂമാരുതൻ തെയ്യം:''' ഭഗവതിക്ക് നേരിട്ട് തെയ്യക്കോലം ഇല്ലെങ്കിലും ദേവിയുടെ ആജ്ഞാനുവർത്തിയും സഹോദരനുമായ പൂമാരുതൻ തെയ്യക്കോലത്തിൽ കെട്ടിയാടുകയും ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പൂമാല ഭഗവതിയുടെ സാന്നിധ്യമായാണ് ഈ തെയ്യത്തെ കണക്കാക്കുന്നത്.<ref>ഡോ. ആർ.സി. കരിപ്പത്ത്, ''തെയ്യപ്രപഞ്ചം'', കൈരളി ബുക്സ്, കണ്ണൂർ.</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.keralatheyyam.com/theyyam/poomaruthan-theyyam/ |title=Poomaruthan Theyyam |publisher=KeralaTheyyam.com}}</ref> കെട്ടിക്കോലമില്ലെങ്കിലും [[പൂമാല ഭഗവതി]] തീയർക്ക് കുലദേവതയാവുന്നു. പാട്ടുത്സവവും പൂരക്കളിയും ദേവിയുടെ സം‌പ്രീതിക്കായി പൂമാലകാവുകളിൽ ആചരിച്ചു വരുന്നു. ആര്യരാജാവിന്റെ മകളായ പൂമാല മരക്കലമേറി (കപ്പൽ) നൂറ്റേഴ് ആഴി കടന്ന് മലനാട്ടിൽ എത്തിയതെന്ന് ഐതിഹ്യം. ചങ്ങാതിയായി ആരിയ പൂമാരുതനും ഒന്നിച്ചു വന്നുവെന്നു പറയുന്നു. നല്ലൊരു ഭൂമാതാവായി പൂമാലഭഗവതിയെ കരുതിവരുന്നു.<ref NAME="THEYYAMTHI" /> {{Main|പൂമാല തെയ്യം}} ==== ആദിമൂലിയാടൻ ദൈവം (ഇളവല്ലി ചേകോൻ) ==== കേരളത്തിലെ തീയ്യർ വിഭാഗക്കാരുടെ ഒരു പ്രധാന ദൈവമാണ് ഇളവല്ലി ചേകോൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ആദിമൂലിയാടൻ ദൈവം. വയനാട്ടു കുലവനെ പോലെ തന്നെ ഈ ദൈവത്തിന്റെ ഐതിഹ്യത്തിലും യാത്രയാണ് പ്രധാനം. ആദി തീയ്യൻ അഥവാ വയനാട്ടു കുലവന്റെ പൂർവ്വ ചരിത്രം തന്നെയാണ് ആദിമൂലിയാടൻ ദൈവത്തിന്റെ ഐതിഹ്യത്തിന് ആധാരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത് എന്നൊരു വാദവുമുണ്ട്. വയനാട്ടു കുലവനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പല മിത്തുകളും കാലക്രമേണ സംസ്‌കൃതവൽക്കരണത്തിന് വിധേയമായി ശിവപുത്രൻ എന്ന് പുതിയ ഐതിഹ്യം ഉണ്ടായപ്പോൾ, ആദിമൂലിയാടൻ ദൈവത്തിന്റെ ഐതിഹ്യം പഴയ തനിമയോടെ തന്നെ വാമൊഴികളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. * '''ജനനവും ബാല്യവും:''' മൂലിമല മുത്തപ്പന്റേയും ആദിമല കന്നിയുടേയും പുത്രനായാണ് ഇളവല്ലി ചേകോൻ ജനിക്കുന്നത്. പുത്രലാഭത്തിനായി മാതാപിതാക്കൾ അഗ്നികൂട്ടി നെയ്യും അഷ്ടഗന്ധവും പുകച്ച് അഗ്നിഹോമം ചെയ്ത് പ്രാർത്ഥിച്ചതിന്റെ ഫലമായാണ് ആദിമലക്കോട്ടയിൽ ഈ ജനനം നടക്കുന്നത്. അഗ്നിയിൽ സ്ഫുടം ചെയ്തതുപോലെ തിളങ്ങുന്ന ശരീരത്തോടുകൂടിയ ഈ പൊൻബാലൻ ചെറുപ്പം മുതൽക്കു തന്നെ അമാനുഷിക ശക്തികൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. * '''ചോറൂണും നാമകരണവും:''' സ്വാമിമാരുടെയും യോഗീശ്വരന്മാരുടെയും സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ ബാലന് ചോറ് നൽകുകയും 'ആദിമല ഇളവില്ലി ചേകോൻ' എന്ന് പേരുവിളിക്കുകയും ചെയ്തു. * '''അഗ്നിഹോമവും ദൈവമായുള്ള പരിണാമവും:''' പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സിൽ അക്ഷരവിദ്യ കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ചെത്തിയ ചേകോൻ, തനിക്ക് അഗ്നിഹോമം ധരിക്കണമെന്ന് മാതാപിതാക്കളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. പ്രായമായില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ് അവർ വിലക്കിയെങ്കിലും അത് വകവെയ്ക്കാതെ ചേകോൻ അഗ്നിഭഗവാന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി. അവിടെ അഗ്നികുണ്ഡം ചാടിക്കടന്ന് അഗ്നിദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ അഗ്നിഹോമം ധരിച്ച് 'ആദിമൂലിയാടൻ ദൈവമായി' മാറി. തുടർന്ന് പൊന്നമ്പലത്തിലെത്തി പതിനെട്ടു ഭാഷകളും നാഗസ്വര വായനയും അഭ്യസിച്ച ദൈവത്തിന്, യോഗചിഹ്നങ്ങളായ യോഗപട്ടം, കേളീപാത്രം, മാത്രക്കോൽ, പൂണൂൽ, പൊന്മുദ്ര എന്നിവ നൽകി "ആയിരം വർഷം വാണിരുന്നോ ദൈവേ ആദിമൂലിയാടാ" എന്ന് അനുഗ്രഹിച്ചു. * '''യാത്രകളും പരീക്ഷണങ്ങളും:''' അമ്മാന്തക്കോട്ടയിലെ അമ്മാന്തകേളപ്പൻ, അതിരാളൻ കോട്ടയിലെ അതിരാളൻ ചേകോൻ എന്നിവരായിരുന്നു ആദിമൂലിയാടന്റെ ഉറ്റ ചങ്ങാതിമാർ. ഇവർക്കൊപ്പം വെള്ളിമോതിരം കൊടുത്ത് വാങ്ങിയ ഒരു വെള്ളെരുതിന്റെ പുറത്തേറി ദൈവം പുതിയ നാട് കാണാനിറങ്ങി. യാത്രയ്ക്കിടയിൽ ദാഹിച്ച ദൈവം ചങ്ങാതിമാർ അറിയാതെ പലയിടത്തും ഭക്തർ നിവേദിക്കുന്ന കലശങ്ങളിലെ മദ്യം കഴിക്കുന്നതായി തോറ്റം പാട്ടുകളിൽ പറയുന്നുണ്ട്. കർണ്ണാടകയിൽ നിന്നും കുടക് വഴി വയനാട് ചുരത്തിലൂടെയുള്ള പുരാതന കച്ചവടപ്പാതയിലൂടെയാണ് ദൈവത്തിന്റെ ഈ യാത്രാപഥം എന്ന് തോറ്റം പാട്ടുകളിൽ പരാമർശിക്കുന്ന സ്ഥലനാമ സൂചനകളിൽ നിന്നും വ്യക്തമാണ്. * '''പ്രതിഷ്ഠകൾ:''' യാത്രാമധ്യേ പുല്ലോളി തണ്ടയാന്റെ കൂടെ പോയ ദൈവം അവിടെ 'കോലാരത്ത്' എന്നറിയപ്പെട്ടു. പിന്നീട് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ദൈവത്തിന്റെ വാഹനം (മൂരി) വിരണ്ട് വെള്ളൂർ ഇല്ലത്തിനടുത്തെത്തുകയും, അവിടുത്തെ തന്ത്രി ദൈവസാന്നിധ്യം മനസ്സിലാക്കി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഇവിടം കൊറ്റംകുന്ന് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് നമ്പിയാത്ത്, അക്കാവ്, പുതിയാണ്ടി, കാക്കനാംക്കോട്ട്, മാടത്താംകണ്ടി, കോരമ്പേത്ത് തുടങ്ങിയ നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ ആദിമൂലിയാടൻ ദൈവം പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെടുകയും ഇവിടങ്ങളിലെല്ലാം ഇന്നും തെയ്യമായി ആരാധിച്ചുപോരുകയും ചെയ്യുന്നു. === കാലി ചേകോൻ === കൃഷിയും കന്നുകാലി മേയ്ക്കലും മുഖ്യതൊഴിലായി സ്വീകരിച്ചിരുന്ന ഒരു പ്രാചീന സമൂഹത്തിന്റെ ആരാധനാമൂർത്തിയാണ് '''കാലിച്ചാൻ ദൈവം ''' അഥവാ '''കാലി ചേകോൻ'''. ഒരു നായാട്ടു സമൂഹത്തിന്റെ വിശ്വാസസംരക്ഷകൻ കൂടിയായ ഈ തെയ്യത്തിന്റെ ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങൾ '''കാലിച്ചാൻ കാവുകൾ''' അല്ലെങ്കിൽ '''കാലിച്ചാമരങ്ങൾ''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കൃഷിയുടെ അഭിവൃദ്ധിക്കും കന്നുകാലികളുടെ സംരക്ഷണത്തിനുമായാണ് പൊതുവേ കാലിച്ചാൻ ദൈവത്തെ ആരാധിക്കുന്നത്. ഈ കാവുകൾ ഒരു പ്രത്യേക ജാതിയുടെയോ കുടുംബത്തിന്റെയോ മാത്രം അധീനതയിലല്ല, മറിച്ച് ആ പ്രദേശത്തെ മുഴുവൻ സമൂഹത്തിന്റെയും പൊതു ആരാധനാലയങ്ങളാണ്. കാഞ്ഞിരമരങ്ങളിലാണ് കാലിച്ചാൻ തെയ്യത്തിന്റെ അധിവാസമെന്നാണ് പരമ്പരാഗത വിശ്വാസം. ==== ഐതിഹ്യവും ചരിത്രവും ==== മൂലിമല മുത്തപ്പൻ അമ്പും വില്ലുമെടുത്ത് തന്റെ നായാട്ടുനായ്ക്കളുമായി കല്ലായിമല, മുള്ളായിമല, പുറമല തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ നായാട്ടിനിറങ്ങുന്നതോടെയാണ് കാലിച്ചാന്റെ ഐതിഹ്യം ആരംഭിക്കുന്നത്. നായാട്ട് നീണ്ടുപോയതിനാൽ രാത്രിയിൽ തന്റെ മൂലിമലക്കോട്ടയിലേക്ക് മടങ്ങാൻ സാധിക്കാതെ വന്ന മുത്തപ്പൻ, സമീപത്തുള്ള പാടികുറ്റിയമ്മയുടെ കോട്ടയിലെത്തി അഭയം ചോദിച്ചു. ആദ്യമവർ വാതിൽ തുറക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചെങ്കിലും, മുത്തപ്പൻ കല്ലെടുത്ത് ജപിച്ച് എറിഞ്ഞ് കോട്ടയ്ക്ക് തീപിടിപ്പിച്ചതോടെ വാതിൽ തുറക്കാൻ സമ്മതിച്ചു. തീ ശമിച്ചതിന് ശേഷം പാടികുറ്റിയമ്മ മുത്തപ്പനെ സ്വീകരിച്ച് പാലും പഴവും നൽകി സൽക്കരിക്കുകയും അന്നു രാത്രി അദ്ദേഹം അവിടെ അന്തിയുറങ്ങുകയും ചെയ്തു. പിറ്റേന്ന് യാത്ര തിരിക്കാൻ നേരം, തനിക്ക് ജനിക്കാൻ പോകുന്ന പുത്രനെ എന്തുചെയ്യണമെന്ന് പാടികുറ്റിയമ്മ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മകനെ വളർത്തി വലുതാക്കി തന്റെയടുക്കലേക്ക് അയക്കാനാണ് മുത്തപ്പൻ നിർദ്ദേശിച്ചത്. തുടർന്ന് ദിവ്യനായ ഒരു ആൺകുഞ്ഞ് ജനിക്കുകയും അവനെ 'പാടിപ്പൊന്മകൻ' എന്ന് പേരിട്ട് വളർത്തുകയും ചെയ്തു. മുതിർന്നപ്പോൾ അവൻ പിതാവായ മുത്തപ്പനെ ചെന്നുകണ്ട് അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം താമസമാക്കി. തനിക്കായി മാറ്റിവെച്ചിരിക്കുന്ന 'കദളീമധുവന'ത്തിൽ നായാടരുതെന്നും അവിടുത്തെ 'അമൃത്' കുടിക്കരുതെന്നും പിതാവ് മകനെ വിലക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഒരു ദിവസം വിലക്ക് ലംഘിച്ച് അവൻ ആ അമൃത് എടുത്തു കഴിച്ചു. ഇതറിഞ്ഞ് ക്രുദ്ധനായ പിതാവ് ശപിച്ചതോടെ മകന് കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ടു. പിന്നീട് മകന്റെ ഖേദപ്രകടനത്തിൽ മനസ്സലിഞ്ഞ പിതാവ് അവന് വെള്ളിക്കണ്ണും പൊയ്ക്കണ്ണും നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചു. തുടർന്ന് മുളഞ്ചൂട്ടും, മുള്ളനമ്പും, മുളവില്ലും നൽകി കന്നുകാലികളുടെ സംരക്ഷകനായി (കാലി ചേകോൻ) അവനെ കീഴ്ലോകത്തേക്ക് അയച്ചു എന്നാണ് ഈ തെയ്യത്തിന്റെ ഐതിഹ്യം. ==== അനുഷ്ഠാനവും സമുദായ കൂട്ടായ്മയും ==== കാലിച്ചാൻ തെയ്യത്തിന്റെ ചടങ്ങുകൾ ഉത്തര മലബാറിലെ വിവിധ സമുദായങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആചാരപരമായ ഒത്തുചേരലിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്: * '''മുഖ്യ കാർമ്മികത്വം:''' തെയ്യത്തിന്റെ മുഖ്യകാർമ്മിക സ്ഥാനം വഹിക്കുന്നത് യാദവ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട വ്യക്തിയായിരിക്കും. * '''അകമ്പടി:''' തീയ്യർ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട ചെറുപ്പക്കാർ ആർപ്പുവിളികളോടെയും വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെയും തെയ്യത്തിന് അകമ്പടി സേവിക്കുന്നു. * '''വെളിച്ചപ്പാട്''' തീയരുടെ വയനാട്ടു കുലവന്റെ വെളിച്ചപ്പാട് തന്നെയാണ് കാലിച്ചാൻ തെയ്യത്തിനും അകമ്പടിയായി പോകാറുള്ളത്. * '''തെയ്യം കെട്ട്:''' വണ്ണാൻ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട കലാകാരന്മാരാണ് കാലിച്ചാൻ തെയ്യം കെട്ടിയാടിക്കുന്നത്. ==== വയനാട്ടു കുലവനുമായുള്ള സാമ്യം ==== പൊയ്ക്കണ്ണണിഞ്ഞ്, കന്നക്കത്തിയും അമ്പും വില്ലുമായി വേട്ടക്കാരന്റെ വേഷത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന കാലിച്ചാൻ തെയ്യത്തിന്റെ രൂപത്തിനും ഐതിഹ്യത്തിനും 'വയനാട്ടു കുലവൻ' തെയ്യവുമായി ആശ്ചര്യകരമായ സാമ്യമുണ്ട്. പിതാവിന്റെ മദ്യം/അമൃത് അനുവാദമില്ലാതെ കഴിച്ച് ശാപത്താൽ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെടുന്നതും, പിന്നീട് വെള്ളിക്കണ്ണുകൾ ലഭിക്കുന്നതുമായ ഐതിഹ്യ ഘടകങ്ങൾ ഇരു തെയ്യങ്ങളിലും സമാനമാണ്. '''പുതിയ ഭഗവതി''' ഗ്രാമ ദേവതയുടെ കൂട്ടത്തിലാണ് ഈ ദേവിയെ കണക്കാക്കുന്നത്. തറവാടുകളുടെ കുല ദേവതയായും ഗ്രാമത്തിനു മുഴുവൻ അമ്മ ദേവതയായും അനേകം ഭഗവതിമാർ ഉണ്ട് അതിലൊന്നാണ് പുതിയ ഭഗവതി. അതത് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഊര് ഭരണം നടത്തുന്ന ഭഗവതികളായി ഗ്രാമപ്പേര് ചേർത്തും ഭഗവതിമാരുണ്ട്. ഒടയിൽ നാല് കൂറ്റൻ കെട്ടു പന്തങ്ങൾ കത്തിയെരിയിച്ചു കൊണ്ട് നൃത്തമാടുന്ന പുതിയ ഭഗവതിയുടെ വട്ട മുടിയിലും നിറയെ കോൽത്തിരികൾ കാണാം. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഈ ഭഗവതിയെ തീ തെയ്യങ്ങളുടെ ഗണത്തിലും പെടുത്താവുന്നതാണ്. നാട്ടു പര ദേവതയായ (ഗ്രാമ ദേവതയായ) പുതിയ ഭഗവതിയെ ആരാധിക്കാത്ത ഒരു ഗ്രാമം പോലും കോലത്ത് നാട്ടിൽ ഉണ്ടാകില്ല. അഗ്നി ദേവതയായ ഈ ദേവിയുടെ തിരുമൊഴി തന്നെ നോക്കുക “എത്ര സ്വയം കത്തിയെരിഞ്ഞാലും ഞാൻ എന്നും പുതിയവളാണ്”. ;ഐവർ പുലി ദൈവങ്ങൾ ഒരിക്കൽ തമ്മപ്പനും തമ്മരവിയും (മഹാദേവനും ഗിരിമകളും) തുളൂർവനത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ രണ്ടു പുലികൾ ഇണ ചേരുന്നത് കണ്ട് മോഹമുണർന്ന അവർ പുലിക്കണ്ടനും പുലിരൂപക്കാളി (പുള്ളികരിങ്കാളി) യുമായി മാറി. പുലിരൂപം പൂണ്ട്‌ കാട്ടിൽ രതി ക്രീഡകളാടി. ഗർഭിണിയായ പെൺപുലി താതനാർ കല്ലിന്റെ തായ്മടയിൽ(ഇവിടെ വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഗിരിപൂജ നടക്കുന്നു കാസർകോട് ജില്ലയിലെ പാണത്തൂർ പ്രദേശം ) അരയോളം ആഴത്തിൽ മടമാന്തി പൊലി പൊലിയെന്ന് അഞ്ചു പുലി കിടാങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു .കണ്ടപ്പുലി, കാളപ്പുലി, മാരപ്പുലി, പുലിയൂർ കണ്ണൻ, പുലിമാരുതൻ എന്നീ അഞ്ചു പുലിക്കിടങ്ങളങ്ങനെ ഐവർ പുലിദൈവങ്ങൾ. പെൺകുഞ്ഞ്‌ വേണം എന്ന ആഗ്രഹത്താൽ പുള്ളിക്കരിങ്കാളി പെറ്റ ഇളയവളാണ് പുലിയൂർ കാളി. അതിനുശേഷം പുലിക്കിടാങ്ങളോടൊത്തു തുള്ളിച്ചാടി കളിച്ചു രസിച്ചുവരവെ മേക്കാളകുണ്ഡ മധുവനം, കീക്കാള കുണ്ട മധുവനം, മഞ്ചട്ടിയാൻ കുന്ന്, നായാട്ടിയാൻ പാറ,ഇടിമുഴങ്ങുന്ന കുന്ന്,നരിമുഴങ്ങുന്ന ചാൽ, തൊള്ളാർ വേലിയും താണ്ടിയ പുലിക്കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് കഠിനമായ ദാഹവും വിശപ്പും ഉണ്ടാവുകയും ഏഴരനാഴികരാചെന്നപ്പൊൾ കുറുമ്പ്രനാട്ട്‌ സ്വരൂപം മുപ്പത്താറുകാതം നാട്ടിന്റെ ഉടയവനായ കുറുമ്പ്രാന്തിരി വാണവരുടെ കുറുമ്പ്രാന്തിരി കമ്മളം ഏഴുതൊഴുത്തും നിറയെ പശുക്കളുമുള്ള കൂറുമ്പ്രാന്തിരി കയ്യാലയിൽ ചെല്ലുകയും ആലയിൽക്കയറി പശുക്കളെ ഭക്ഷിച്ച്‌ പുലർച്ചക്ക്‌ മുൻപ്‌ കാട്ടിലേക്ക്‌ മടങ്ങി.നടുക്കുന്ന കാഴ്ച്ച കണ്ട കുറുമ്പ്രാന്തിരി വില്ലാളിയായ കരിന്തിരി നായരെ ആലയുടെ കാവലാളാക്കി. ആലയ്ക്ക്‌ സമീപം ചന്ദ്രേരൻ മാവിൽ കയറി ഒളി ചമച്ച നായർ വില്ലുമായി കാത്തിരുന്നു. പാതിരാവോടെ പുലിക്കൂട്ടമെത്തി. അമ്പെടുത്ത്‌ വില്ലിൽ ചേർക്കും മുൻപേ കണ്ടപ്പുലി ഒളിപ്പുറത്ത്‌ തുള്ളി വീണു. കൂടെച്ചാടിയ കാളപ്പുലി അമ്പുംവില്ലും തട്ടിക്കളഞ്ഞു. പുലി മാന്തിപ്പൊളിച്ചു കൊന്ന കരിന്തിരി നായരുടെ രൂപമാണു കുറുമ്പ്രാന്തിരി രാവിലെ കണ്ടത്‌. പുലികളല്ല പുലിരൂപം പൂണ്ട ദൈവങ്ങളാണെന്നു സ്വപ്ന ദർശ്ശനം നേടിയ കുറുമ്പ്രാന്തിരി പുലിദൈവങ്ങളെയും മരണത്തിലൂടെ ദൈവക്കരുവായി മാറിയ കരിന്തിരി നായരെയും ആരാധിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref NAME="THEYYAMTHI" /> {{Main|പുതിയ ഭഗവതി}} {{Main|പുലികണ്ടൻ}} {{Main|പുള്ളിക്കരിങ്കാളി}} ;വിഷ്ണുമൂർത്തി '''വിഷ്ണുമൂർത്തി (പരദേവത) ''' {{Main|പരദേവത}} നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുമുമ്പ് തുളുനാട്ടിൽ നിന്നും വടക്കൻ കേരളത്തിൽ എത്തിയ തീയ്യർ സമുദായത്തിന്റെ പ്രധാന പരദേവതയായ നരസിംഹമൂർത്തിയുടെ (വിഷ്ണുമൂർത്തി) ഐതിഹ്യം, പാലന്തായി കണ്ണൻ എന്ന നിഷ്കളങ്കനായ ഒരിടയബാലന്റെ ജീവിതത്തോടും അവന്റെ പരിപാവനമായ രക്തസാക്ഷിത്വത്തോടും അവിഭാജ്യമാംവിധം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു.<ref name="palanthayi">{{Cite web |url=http://www.keralafolkloreacademy.com/en/north-malabar.html |title=പാലന്തായി കണ്ണൻ |access-date=2018-01-19 |archive-date=2018-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180224043655/http://www.keralafolkloreacademy.com/en/north-malabar.html |url-status=dead }}</ref> തെയ്യം ആരാധനയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മൂർത്തിയാണ് വിഷ്ണുമൂർത്തി (നരസിംഹ അവതാരം). ഈ തെയ്യത്തിന്റെ ഐതിഹ്യവും ഉത്ഭവവും പ്രധാനമായും മംഗലാപുരം ഉൾപ്പെടുന്ന തുളുനാടുമായി (കർണ്ണാടക) ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. തുളുനാട്ടിലെ ഒരു തുളു തീയർ തറവാട്ടിൽ നിന്നും ആണ് വിഷ്ണുമൂർത്തി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ നരസിംഹമൂർത്തി ആരാധനാ സമ്പ്രദായം വടക്കൻ കേരളത്തിലേക്ക് എത്തിയത് എന്ന് തോറ്റം പാട്ടുകളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. ;കതിവനൂർ വീരൻ നല്ലൊരു ഉത്സവാന്തരീക്ഷത്തിൽ തീയർ സമൂദായം കൊണ്ടാടുന്ന തെയ്യമാണ് [[കതിവനൂർ വീരൻ]]. മാങ്ങാടു നിന്നും കതിവനൂരെത്തെ വീരചരമം പ്രാപിച്ച മന്ദപ്പൻ എന്ന പടയാളിവിരനാണു കതിവനൂർ വീരൻ. അച്ഛന്റെ ശകാരത്തിൽ പിണങ്ങി കുടകിലേക്ക് പിണങ്ങിപ്പോയ ചെറുപ്പകാരനാണു മന്ദപ്പൻ. പണ്ടെന്നോ അവിടേക്ക് എത്തിയ അമ്മാവന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പണിയെടുത്ത് മന്ദപ്പൻ ജീവിതം തുടർന്നു. അവിടെനിന്നും കണ്ടെത്തിയ ചെമ്മരത്തിയെ വിവാഹവും കഴിച്ചു. കുടകുപടയോട് മല്ലിട്ട് ജയിച്ച മന്ദപ്പന്റെ കഥയാണു കതിവനൂർ വീരൻ പറയുന്നത്.<ref NAME="THEYYAMTHI" /> {{Main|കതിവനൂർ വീരൻ}} === കുടിവീരൻ തെയ്യം === ഭൂമിയിൽ ഏറ്റവും വീര്യമുള്ള തറവാട്ടിൽ ജനിച്ച വീരനായ കുടിവീരൻ തീയ്യരുടെ പ്രധാന യുദ്ധദേവതയാണ് ''' '''. ആയുധാഭ്യാസത്തിൽ അഗ്രഗണ്യനായ ഒരു പൂർവ്വിക യോദ്ധാവിന്റെ വീരസ്മരണയാണ് ഈ ദൈവത്തിന്റെ ഇതിവൃത്തം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ആയുധാഭ്യാസം നേടിയ അദ്ദേഹം ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പ്രഗത്ഭനായ യോദ്ധാവായി മാറി. അധർമ്മത്തിനെതിരെ പോരാടിയ കുടിവീരന്റെ പേര് ശത്രുപാളയങ്ങളിൽ വലിയ ഭയം സൃഷ്ടിച്ചു. ഇത്രയും മഹാനായ ഒരു വീരൻ ഈ ഭൂമിക്ക് യോജിച്ചവനല്ലെന്ന് കാലദേവൻ (യമധർമ്മൻ) തീരുമാനിച്ചുവത്രേ. തുടർന്ന് സ്വർഗ്ഗരാജാവ് അയച്ച കാലദൂതന്റെ വിധിക്ക് കീഴടങ്ങിയ കുടിവീരൻ അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു. യാത്രയ്ക്കൊടുവിൽ തിരുനെല്ലിയിലെ 'മായത്താൻ കടവിൽ' എത്തിയപ്പോൾ കുടിവീരൻ അപ്രത്യക്ഷനായി (മായമായി) എന്നാണ് വിശ്വാസം. ;കുരിക്കൾ തെയ്യം കതിവനൂർ വീരനോടൊപ്പം കെട്ടിയാടുന്ന തെയ്യമാണ് [[കുരിക്കൾ തെയ്യം]]. കൂടാളി നാട്ടിലെ കുഞ്ഞിരാമനെന്ന യോഗിയാണ് കുരിക്കൾ തെയ്യമായി മാറിയത്. നാറ്റേഴും നടന്ന് മന്ത്രവാദവും വൈദ്യവും എഴുത്തും യോഗവും പഠിച്ച് കേളികേട്ട കുരിക്കളുടെ (ഗുരുക്കൾ) സഹായം നാടുവാഴിത്തമ്പ്രാനു ലഭിക്കാനിടയായി. കൈനിറയെ സമ്മാനങ്ങളും സ്ഥാനമാനങ്ങളും ലഭിച്ച് കുരിക്കളെ അസൂയാലുക്കൾ മറഞ്ഞിരിന്ന് ജീവനപഹരിച്ചു. ആ സമയത്തെ വിലാപം കേട്ട കതിവനൂർ വീരൻ കുരിക്കളെ തെയ്യമാക്കി മാറ്റി കൂടെ കൂട്ടുകയായിരുന്നു.<ref NAME="THEYYAMTHI" /> {{Main|കുരിക്കൾ തെയ്യം}} '''വേട്ടക്കൊരുമകൻ''': കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമായുള്ള തെക്കൻ മലബാറിലെ തീയ്യർ സമുദായത്തിന്റെ പ്രധാന കുലപരദേവതയാണ് ഈ മൂർത്തി. തെക്കൻ മലബാറിന് പുറമെ, വടക്കൻ മലബാറിലെ ചില തീയ്യർ തറവാടുകളിലും പരമ്പരാഗതമായി വേട്ടക്കൊരുമകനെ ആരാധിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. അതുപോലെ പ്രധാന മുത്തപ്പൻ മടപ്പുരകളിൽ വേട്ടക്കൊരുമകനെ ഒരു ഉപദേവതയായി ആരാധിക്കപെടുന്നു. തെക്കൻ വയനാടിനോട് ചേർന്ന് അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ഗൂഡല്ലൂരിലാണ് ഈ ദേവന്റെ പ്രധാന ആരൂഢസ്ഥാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വയനാട്ടുകുലവനെപ്പോലെ തന്നെ പ്രസിദ്ധനായ ഒരു നായാട്ടുദൈവം കൂടിയാണ്. ;മുത്തപ്പൻ [[File:Muthappan.jpg]] ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന തെയ്യാട്ടം തീയ സമുദായവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു <ref name="theyyam1" />. മുത്തപ്പൻ മടപ്പുരകളിലെയൊക്കെ '''മടയൻ''' എന്ന സ്ഥാനീയൻ തീയസമുദായക്കാരനായിരിക്കും. തെയ്യം കെട്ടുന്നത് [[വണ്ണാൻ]] സമുദായക്കാരാണ്. കുടുംബത്തിലെ അമ്മയുടേയോ അച്ഛന്റെയോ ജ്യേഷ്ഠനെ വിളിക്കുന്ന പേരാണു മുത്തപ്പൻ. തെയ്യവും ആ പേരിൽ തന്നെയാണറിയപ്പെടുന്നത്. കാരണവർ സ്ഥാനത്തിരിക്കുന്ന മുത്തപ്പുനുള്ള പ്രധാന നൈവേദ്യം [[കള്ള്|കള്ളും]], [[മദ്യം|റാക്കും]], [[മത്സ്യം|മത്സ്യവും]] [[ചെറുപയർ|ചെറുപയറും]] ഒക്കെയാണ്. എല്ലാ ജാതി മതസ്ഥർക്കും പ്രവേശനമനുവദിക്കുകയും ഭക്ഷണം കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയം [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമത]] ക്ഷേത്രങ്ങളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കും വിധമുള്ളതാണ്. സമൂഹത്തിലെ ഉച്ചനീചത്വങ്ങളിൽ പുകയുന്നവരുടേയും സാധാരണക്കാരുടേയും പാവപ്പെട്ടവരുടേയും ആശ്രിതവത്സലനായാണ് മുത്തപ്പന്റെ വിളയാട്ടം. പ്രാട്ടറസ്വരൂപത്തിലും കോലത്തു നാട്ടിലും കുടകിലും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ജനകീയദൈവമായ മുത്തപ്പൻ അന്യദേശക്കാർക്ക് അത്ര സുപരിചിതനല്ല. മദ്യവും മത്സ്യവും നിവേദ്യമായി നേദിക്കുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ ബ്രാഹ്മണരുടെ പൂജകളും നടത്താറുണ്ട്. {{Main|മുത്തപ്പൻ}} ===മുത്തപ്പൻ ആരാധനാ സമ്പ്രദായങ്ങൾ === [[File:Parassini.jpg]] ഏകദേശം 700 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ആരംഭിച്ച തീയ്യരുടെ തദ്ദേശീയ മുത്തപ്പൻ ആരാധന ആലയങ്ങളുടെ ശൃംഗല ആണ് ശ്രീ മുത്തപ്പൻ മടപ്പുരകൾ അഥവാ മടപ്പുര ശൃംഖല. ബ്രാഹ്മണികമായ വൈദിക ആചാരക്രമങ്ങളിൽ നിന്നും, ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ പോലുള്ള കേന്ദ്രീകൃത ഭരണസംവിധാനങ്ങളിൽ നിന്നും തികച്ചും സ്വതന്ത്രമായാണ് തീയ്യർ സമുദായത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഈ ആരാധനാ ശൃംഖല നിലനിൽക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=നമ്പൂതിരി |first=ഡോ. എം.വി. വിഷ്ണു |title=തെയ്യം |publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |year=1989 |location=തിരുവനന്തപുരം |pages=45-50}}</ref> ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി, തെക്ക് കോരപ്പുഴയ്ക്കും വടക്ക് ചന്ദ്രഗിരിപ്പുഴയ്ക്കും ഇടയിലും, കിഴക്ക് കുടഗ് മലനിരകൾ മുതൽ പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടൽ തീരം വരെയും ഈ ആരാധനാ ശൃംഖല വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. === സംഘടനാ ഘടനയും ഭരണസംവിധാനവും === മുത്തപ്പൻ തോറ്റംപാട്ടുകളിലെ പരാമർശങ്ങൾ പ്രകാരം പ്രധാനമായും 308 കാനോനിക മടപ്പുരകളും 'പൊടിക്കലങ്ങൾ' എന്നറിയപ്പെടുന്ന നിരവധി പ്രാദേശിക ശിലാത്തറകളും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ വ്യവസ്ഥ.<ref>{{Cite book |last=കരിപ്പത്ത് |first=ആർ.സി. |title=തെയ്യപ്രപഞ്ചം |publisher=കൈരളി ബുക്സ് |year=2012 |location=കണ്ണൂർ |isbn=9788192286409 |pages=112-118}}</ref> മടപ്പുരകളിലെ പ്രധാന കാർമ്മികസ്ഥാനം വഹിക്കുന്നത് തീയ്യർ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട '''മടയൻ അച്ഛൻ''' എന്ന സ്ഥാനികനാണ്. മുത്തപ്പന്റെ പ്രതിപുരുഷനായി സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മടയൻ അച്ഛനാണ് പൂജാകർമ്മങ്ങൾക്കും ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങൾക്കുമുള്ള പൂർണ്ണ അധികാരം.<ref>{{Cite book |last=Kurup |first=K. K. N. |title=The Cult of Theyyam and Hero Worship in Kerala |publisher=Indian Publications |year=1973 |location=Calcutta |pages=24-28}}</ref> ഈ ആരാധനാ സംവിധാനം പ്രധാനമായും നാല് തലങ്ങളിലായാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്: * '''ആസ്ഥാന കേന്ദ്രങ്ങൾ:''' മുത്തപ്പൻ ആരാധനയുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളായ കുന്നത്തൂർ പാടി, പറശ്ശിനിക്കടവ് മടപ്പുര, പുരളിമല എന്നിവ. ഇതിൽ പറശ്ശിനിക്കടവ് മടപ്പുര ദൈനംദിന വ്യവഹാരങ്ങളുടെയും പ്രധാന ആരാധനകളുടെയും ആസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. * '''കാനോനിക മടപ്പുരകൾ:''' മലബാറിലുടനീളമുള്ള 308 പ്രധാന മടപ്പുരകൾ. * '''പൊടിക്കലങ്ങൾ:''' സാധാരണക്കാർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ പ്രാർത്ഥന നടത്താൻ കഴിയുന്ന വിധത്തിൽ കൃഷിഭൂമികൾ, കാവുകൾ, കവലകൾ എന്നിവയോട് ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള തുറന്ന ശിലാത്തറകൾ. * '''തറവാട്ടു മടപ്പുരകൾ:''' പാരമ്പര്യ തീയ്യർ ഭവനങ്ങളിൽ ആരാധനയ്ക്കായി നീക്കിവെച്ചിട്ടുള്ള 'മുത്തപ്പൻ കെട്ടുകൾ' അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേക സ്ഥാനങ്ങൾ. ഇവയ്ക്ക് പുറമെ, തീയ്യർ സമുദായംഗങ്ങൾ ഉപജീവനത്തിനായും മറ്റും കുടിയേറിപ്പാർക്കുന്ന പുതിയ ഇടങ്ങളിലും തങ്ങളുടെ ആരാധനാ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പുതിയതായി മുത്തപ്പൻ മടപ്പുരകൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഫലമായി കേരളത്തിലെ മറ്റ് ജില്ലകളിലും, ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രവാസികൾക്കിടയിലും ഇത്തരം നിരവധി മടപ്പുരകൾ ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news |title=When Malabar's deity travels with the diaspora: Spread of Muthappan worship |newspaper=The Hindu |year=2015 |location=Kochi |language=English}}</ref> === സാമൂഹിക സമത്വവും സാമുദായിക പങ്കാളിത്തവും === കേരളത്തിൽ ജാതി വ്യവസ്ഥ ശക്തമായിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽപ്പോലും, എല്ലാ വിഭാഗം ജനങ്ങൾക്കും പ്രവേശനം അനുവദിച്ചിരുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു മടപ്പുരകൾ. ജാതി-മത ഭേദമന്യേ എല്ലാവർക്കും അന്നദാനം നൽകുന്ന രീതി ഈ ശൃംഖലയുടെ പ്രധാന സവിശേഷതയാണ്. മടപ്പുരകളുടെ ഭരണവും മേൽനോട്ടവും തീയ്യർ സമുദായം നിർവ്വഹിക്കുമ്പോൾ, മുത്തപ്പന്റെ കോലം (വെള്ളാട്ടം, തിരുവപ്പൻ) കെട്ടിയാടുന്നത് മറ്റ് സമുദായങ്ങളായ വണ്ണാൻ, അഞ്ഞൂറ്റാൻ കോലധാരികളാണ്.<ref>{{Cite book |last=Menon |first=Dilip M. |title=Caste, Nationalism and Communism in South India: Malabar 1900-1948 |publisher=Cambridge University Press |year=1994 |isbn=978-0521418791 |pages=32-35}}</ref> === ദേവതാ സങ്കൽപ്പവും തോറ്റംപാട്ടുകളും === മുത്തപ്പൻ തോറ്റംപാട്ടുകൾ പ്രകാരം '''ആരിയ പുരാൻ''' എന്നാണ് ശ്രീ മുത്തപ്പനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. തീയ്യർ സമുദായത്തിന്റെ മറ്റ് പ്രധാന ദേവതകളായ ആര്യ പൂമാല, ആര്യ പൂമാരുതൻ, ആര്യക്കര ഭഗവതി, ആര്യ പൂങ്കന്നി തുടങ്ങിയ ദേവതകളുടെ നാമകരണങ്ങളുമായി ഇതിന് വളരെ അടുത്ത സാമ്യമുണ്ട്. ;മറ്റു തെയ്യങ്ങൾ തീയരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന തെയ്യങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റാണിത്. ചിലതൊക്കെ വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്. മിക്കതെയ്യങ്ങൾക്കും ലേഖങ്ങളും ഉണ്ട്. {| class="wikitable" |- ! colspan="4" style="text-align:center" |തീയരുടെ മറ്റു പ്രധാന തെയ്യങ്ങൾ |- |[[രക്തചാമുണ്ഡി]]||ധൂമാഭഗവതി||ഗുളികൻ ||ദൈവച്ചേകവൻ |- |[[കണ്ടനാർകേളൻ]]||അണീക്കര ഭഗവതി||കുണ്ടോർചാമുണ്ഡി || ഉച്ചിട്ട |- |[[പൊട്ടൻ തെയ്യം]]||ദണ്ഡ്യങ്ങാനത്ത്‌ ഭഗവതി||പ്രമാഞ്ചേരി ഭഗവതി ||പിതൃവാടിച്ചേകവർ |- |[[ആരിയപൂമാല ഭഗവതി|ആര്യപൂമാല ഭഗവതി]]||ഉച്ചൂളിക്കടവത്ത്‌ ഭഗവതി||[[വേട്ടക്കൊരുമകൻ]] ||തണ്ടാർശ്ശൻ |- |ആര്യപൂമാരുതൻ ദൈവം||[[പയ്യമ്പള്ളി ചന്തു]]||തായ്‌പരദേവത || കോരച്ചൻ |- |പടക്കത്തി ഭഗവതി||പാടിക്കുറ്റിയമ്മ||പോർക്കലി ഭഗവതി || വെട്ടുചേകവൻ |- |നിലമംഗലത്ത്‌ ഭഗവതി||ചുഴലിഭഗവതി||കാരൻ ദൈവം ||തുളുവീരൻ |- |പറമ്പത്ത്‌‌ ഭഗവതി||കളരിവാതുക്കൽ ഭഗവതി||ആര്യപ്പൂങ്കന്നി || കുടിവീരൻ |- |കാലിച്ചേകവൻ||നാഗകന്നി||ആര്യക്കര ഭഗവതി ||പുതുച്ചേകവൻ |- |പാലോട്ട്‌ ദൈവത്താർ||കൂടൻ ഗുരുക്കന്മാർ||[[ആലി തെയ്യം]] ||ശൂലകുഠാരിയമ്മ (മരക്കലത്തമ്മ) |- |അണ്ടലൂർ ദൈവത്താർ||[[കാലിച്ചാൻ]] തെയ്യം||കരക്കക്കാവ്‌ ഭഗവതി || ആയിറ്റി ഭഗവതി |- |ചീറുംബ നാൽവർ||തൂവക്കാളി||കുട്ടിച്ചാത്തൻ ||പുലിച്ചേകവൻ |- |ഇളംകരുമകൻ||അതിരാളം||വിഷകണ്ഠൻ ||വീരഭദ്രൻ |- |പാടാർകുളങ്ങര ഐവർ||ബപ്പൂരൻ||തെക്കൻ കരിയാത്തൻ || ആദിമൂലിയാടൻ ദൈവം |- |പടിഞ്ഞാറെ ചാമുണ്ഡി||അങ്കക്കാരൻ||തോട്ടുംകര ഭഗവതി ||അകത്തൂട്ടിച്ചേകവൻ |- |മടയിൽ ചാമുണ്ഡി||പാടാർക്കുളങ്ങര വീരൻ||പാലന്തായി കണ്ണൻ||പാടി പടിഞ്ഞാർപ്പുറത്തമ്മ |- |കുറത്തിയമ്മ||പൂക്കുട്ടിച്ചാത്തൻ||എടലാപുരത്ത്‌ ചാമുണ്ഡി ||നാർക്കുളം ചാമുണ്ഡി |- |പൂതാടി|| colspan="3"|പുല്ലോളിത്തണ്ടയാൻ |} === ഐതിഹ്യങ്ങൾ === തീയ്യരുടെ ഉൽപ്പത്തിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വടക്കൻ മലബാറിലെ തോറ്റംപാട്ടുകളിലും വാമൊഴി വഴക്കങ്ങളിലും നിലനിൽക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഐതിഹ്യം സപ്തമാതാക്കന്മാർ ആയി (ഏഴ് അമ്മ ദൈവങ്ങൾ) ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. പ്രമുഖ നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനായ എഡ്ഗർ തഴ്സ്റ്റണെപ്പോലുള്ളവർ ഈ ഐതിഹ്യം പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Thurston |first=Edgar |title=Castes and Tribes of Southern India, Volume VII (Tiyan) |publisher=Government Press |year=1909 |location=Madras |pages=39-42}}</ref> === സപ്തമാതാക്കളും ഏഴിമലയും === ഐതിഹ്യപ്രകാരം, ഒരിക്കൽ സ്വർഗ്ഗീയ നദിയിൽ നീരാടുകയായിരുന്ന ഏഴ് ദിവ്യകന്യകമാരോട് ഒരു ദേവന് പ്രണയം തോന്നുകയും പ്രണയാഭ്യർത്ഥന നടത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ കുലീനരായ ആ കന്യകമാർ അത് നിരസിച്ചു. ഇതിൽ കോപിഷ്ഠനായ ദേവൻ പ്രകൃതിയിലെ ചൂട് പൂർണ്ണമായും പിൻവലിച്ച് കൊടും തണുപ്പ് സൃഷ്ടിച്ചു. തുടർന്ന് ദേവൻ തന്നെ അഗ്നിയുടെ രൂപത്തിൽ അവരുടെ മുൻപിൽ അവതരിച്ചു. കൊടും തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാനായി കന്യകമാർ അഗ്നിക്കരികിൽ അഭയം പ്രാപിക്കുകയും, ആ സമാഗമത്തിൽ അവർക്ക് ഏഴ് ദിവ്യരായ ആൺകുട്ടികൾ ജനിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ഈ കുട്ടികളെ ഭൂമിയിലേക്ക് അയച്ചുവെന്നും, അവർ സമുദ്രമാർഗ്ഗം യാത്രചെയ്ത് കണ്ണൂരിലെ മാടായിൽ എത്തിച്ചേർന്ന് അവിടെയുള്ള ഏഴിമലയിൽ വാസമുറപ്പിച്ചു എന്നുമാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഏഴ് പേരുടെ പിൻഗാമികളാണ് തീയ്യർ എന്ന് ഈ ഐതിഹ്യം പറയുന്നു.<ref>വയനാട്ടുകുലവൻ തെയ്യം തോറ്റംപാട്ടുകൾ, വടക്കൻ മലബാറിലെ വാമൊഴി വഴക്കങ്ങൾ.</ref> === ഏഴിമലയും മാടായിപ്പാറയും: വിശുദ്ധ ഇടങ്ങൾ === തീയ്യർ സമുദായം വളരെ വിശുദ്ധമായി കണക്കാക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളാണ് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഏഴിമലയും മാടായിപ്പാറയും. ആര്യപൂമാല ഭഗവതിയുടെ കുടിയേറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യങ്ങളുള്ളതിനാൽ ഈ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് സമുദായത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തിൽ വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. വടക്കൻ മലബാറിലെ കാവുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നടക്കുന്ന മീനമാസത്തിലെ പൂരമഹോത്സവത്തിനും മറ്റ് അനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്കും ആവശ്യമായ പൂക്കൾ ഏഴിമലയിൽ നിന്നും മാടായിപ്പാറയിൽ നിന്നും പറിച്ചെടുക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ചടങ്ങ് സമുദായംഗങ്ങൾക്കിടയിലുണ്ട്. ഇവിടെ നിന്നും ശേഖരിക്കുന്ന പൂക്കൾക്ക് വലിയ പുണ്യവും വിശുദ്ധിയും സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite book |last=കരിപ്പത്ത് |first=ആർ.സി. |title=തെയ്യപ്രപഞ്ചം |publisher=കൈരളി ബുക്സ് |year=2012 |location=കണ്ണൂർ |isbn=9788192286409}}</ref> === ബ്രാഹ്മണിക സ്വാധീനവും മാറ്റങ്ങളും === ഈ തദ്ദേശീയ ഉൽപ്പത്തി കഥയ്ക്ക് പിൽക്കാലത്ത് ബ്രാഹ്മണിക വ്യവസ്ഥയുടെ സ്വാധീനത്താൽ ചില വ്യതിയാനങ്ങൾ സംഭവിച്ചിട്ടുള്ളതായി ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നു. മാറ്റിയെഴുതപ്പെട്ട കഥകളിൽ, അഗ്നിയായി അവതരിച്ചത് സാക്ഷാൽ പരമശിവനാണെന്നും ജനിച്ച കുട്ടികൾ ശിവന്റെ പുത്രന്മാരാണെന്നും വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഹൈന്ദവ പുരാണങ്ങളിലെ കാർത്തികേയന്റെ അഥവാ സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ ഉൽപ്പത്തി കഥയോട് ഏറെ സാമ്യമുള്ള രീതിയിലാണ് ഈ മാറ്റം സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നത്. തെയ്യം തോറ്റംപാട്ടുകളിലും, പ്രത്യേകിച്ച് വയനാട്ടുകുലവൻ തെയ്യത്തിന്റെ വാമൊഴി പാരമ്പര്യങ്ങളിലും ഈ ഐതിഹ്യം ഇന്നും മായാതെ നിൽക്കുന്നുണ്ട്. === തദ്ദേശീയ പാരമ്പര്യവും ജനസംഖ്യാ സ്വാധീനവും === പൂരക്കളിയിലെ കപ്പൽപ്പാട്ടുകളിലും ഐതിഹ്യങ്ങളിലും മറ്റും സമുദ്രയാനത്തെക്കുറിച്ചും കുടിയേറ്റത്തെക്കുറിച്ചും പരാമർശങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും, തീയ്യർ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി വടക്കൻ മലബാറിൽ വേരുറപ്പിച്ച തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗം (Indigenous people) തന്നെയാണ്. ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള കുടിയേറ്റം നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽത്തന്നെ, അത് അതിപ്രാചീന കാലത്ത് സംഭവിച്ചതായിരിക്കണം എന്നാണ് ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നത്. സമീപകാല ചരിത്രത്തിലോ ഏതാനും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപോ നടന്ന ഒരു കുടിയേറ്റമായിരുന്നു ഇതെങ്കിൽ, ഇന്നത്തെ വടക്കൻ മലബാറിലെ ജനസംഖ്യയിൽ ഇത്രയും വലിയൊരു ഭൂരിപക്ഷം കൈവരിക്കാൻ ഈ സമുദായത്തിന് ഒരിക്കലും സാധിക്കില്ലായിരുന്നു എന്ന് സാമൂഹിക നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഈ മണ്ണിന്റെ കാർഷിക, സാംസ്കാരിക, ആയോധന മണ്ഡലങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തിയ പ്രാചീന തദ്ദേശീയ സമൂഹമായാണ് ആധുനിക ചരിത്രം തീയ്യരെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. === സമുദ്രയാന പാരമ്പര്യവും വാണിജ്യ ബന്ധങ്ങളും === തീയ്യർ സമുദായത്തിന് പ്രാചീനകാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്ന സമുദ്രയാന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ (Maritime tradition) പ്രധാന തെളിവുകളാണ് പൂരക്കളിയോടനുബന്ധിച്ച് പാടിവരുന്ന മരക്കലപ്പാട്ടുകൾ അഥവാ കപ്പൽപ്പാട്ടുകൾ. ആര്യനാട്ടിൽ നിന്നും അറബിക്കടൽ കടന്ന് ആര്യപൂമാല ഭഗവതിയും ആര്യ പൂമാരുതനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ദേവതകൾ മലനാട്ടിലേക്ക് വന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വർണ്ണനകളാണ് ഇതിലെ പ്രധാന പ്രമേയം. ദേവതകൾക്ക് സഞ്ചരിക്കാൻ വിശ്വകർമ്മാവിനെക്കൊണ്ട് വലിയ മരക്കപ്പൽ (മരക്കലം) നിർമ്മിക്കുന്നതും, കപ്പൽ അലങ്കരിക്കുന്നതും, പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥകളെയും കടൽക്ഷോഭങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച് ഏഴിമലയിൽ എത്തിച്ചേരുന്നതുമായ യാത്രാവിവരണങ്ങൾ ഈ പാട്ടുകളിൽ വളരെ വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. സമുദായത്തിന്റെ പ്രാചീനകാലത്തെ കടൽ വഴിയുള്ള യാത്രാ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെയോ, സമുദ്ര വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളുടെയോ ചരിത്രപരമായ ഓർമ്മകളാണ് തലമുറകളായി പൂരക്കളി പാട്ടുകളിലൂടെയും മരക്കലപ്പാട്ടുകളിലൂടെയും കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടുപോരുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=കരിപ്പത്ത് |first=ആർ.സി. |title=തെയ്യപ്രപഞ്ചം |publisher=കൈരളി ബുക്സ് |year=2012 |location=കണ്ണൂർ |isbn=9788192286409}}</ref> == സംസ്കാരവും കലകളും == തീയരുടെ സാംസ്കാരിക ജീവിതം കാർഷിക വൃത്തി, കന്നുകാലി വളർത്തൽ, ആയോധന കലകൾ, അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ഇഴചേർന്നു കിടക്കുന്നതാണ്. പ്രാദേശികമായ ഉത്സവങ്ങളും പാരമ്പര്യ കലാരൂപങ്ങളും ഈ സമുദായത്തിന്റെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. === ആഘോഷങ്ങളും ആചാരങ്ങളും === * '''പുത്തരി:''' തീയ്യർ സമുദായത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉത്സവമാണ് പുത്തരി. കാർഷിക വൃത്തിയുമായി അഭേദ്യമായ ബന്ധമുള്ള ഒരു ആചാരമാണിത്. പുതിയ വിളവെടുപ്പിന് ശേഷം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ നെല്ല് (പുത്തരി) കുത്തി അരിയാക്കി ഇഷ്ടദേവതകൾക്കും കാരണവന്മാർക്കും നേദിക്കുന്ന ചടങ്ങാണിത്. സമൃദ്ധിയുടെയും കാർഷിക സംസ്കാരത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി ഇത് കൊണ്ടാടപ്പെടുന്നു. * '''പൂരം:''' മലബാറിലെ തീയ്യരുടെ വസന്തോത്സവമാണ് മീനമാസത്തിലെ പൂരം. തീയ്യർ സമുദായത്തിന്റെ പരദേവതയായ '''ആര്യപൂമാല ഭഗവതിയുമായി''' പൂരത്തിന് അഭേദ്യമായ ബന്ധമുണ്ട്. ഐതിഹ്യപ്രകാരം, ആര്യനാട്ടിലെ (ആര്യാവർത്തം) രാജകുമാരിയായ ആര്യപൂമാല ഭഗവതി മലനാട്ടിലെ പൂരമഹോത്സവം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും, വിശ്വകർമ്മാവിനെക്കൊണ്ട് ഒരു മരക്കപ്പൽ നിർമ്മിച്ച് സഹോദരനായ ആര്യ പൂമാരുതനും മറ്റ് പരിവാരങ്ങൾക്കുമൊപ്പം അറബിക്കടൽ വഴി യാത്രചെയ്ത് മലബാറിലെ എഴുമലയിൽ (ഏഴിമല) എത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref>{{Cite book |last=കരിപ്പത്ത് |first=ആർ.സി. |title=തെയ്യപ്രപഞ്ചം |publisher=കൈരളി ബുക്സ് |year=2012 |location=കണ്ണൂർ |isbn=9788192286409 |pages=85-90}}</ref> അതിനാൽ ആര്യപൂമാല കാവുകളിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വാർഷിക ആഘോഷമാണ് പൂരവും അതിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള പൂരക്കളിയും. കാമദേവനെ ആരാധിക്കുന്ന ഈ ഉത്സവത്തിൽ പൂവിടലും കാമനെ സങ്കൽപ്പിച്ച് പാട്ടുപാടുന്നതും പ്രധാനമാണ്. തറവാടുകളിലും കാവുകളിലും വലിയ ഒത്തുചേരലിന്റെ വേദി കൂടിയാണ് ഈ ഉത്സവം. === ആയോധന കലകൾ === മലബാറിലെ ആയോധന പാരമ്പര്യത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് വടക്കൻ പാട്ടുകളിൽ പരാമർശിക്കുന്ന ചരിത്രത്തിൽ, തീയ്യർ സമുദായത്തിന് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Logan |first=William |title=Malabar Manual, Volume 1 |publisher=Government Press |year=1887 |location=Madras |pages=138-142}}</ref> * '''കളരിപ്പയറ്റ്:''' തീയ്യർ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട ചേകവന്മാർ (പടയാളികൾ) കളരിപ്പയറ്റിൽ അതീവ പ്രാവീണ്യം നേടിയവരായിരുന്നു. വടക്കൻ പാട്ടുകളിൽ പരാമർശിക്കുന്ന ഐതിഹാസികമായ പതിനെട്ടര (18 ½) കളരികളുടെ അവകാശം തീയ്യർക്കായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അങ്കക്കളരികളുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചിരുന്നതും പയറ്റ് പരിശീലിപ്പിച്ചിരുന്നതും ഈ സമുദായത്തിലെ ഗുരുക്കന്മാരായിരുന്നു. പുത്തൂരം വീട് പോലെയുള്ള തീയ്യർ തറവാടുകൾ കളരിപ്പയറ്റ് ചരിത്രത്തിലെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്. * '''അങ്കം:'''മധ്യ കാലഘട്ടത്തിൽ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി നിയോഗിക്കപ്പെടുന്ന പോരാളികൾ തമ്മിൽ നടത്തുന്ന ജീവന്മരണ പോരാട്ടമാണ് അങ്കം. തീയ്യർ സമുദായത്തിലെ ചേകവന്മാരായിരുന്നു പ്രധാനമായും അങ്കം വെട്ടിയിരുന്നത്. അങ്കത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത് വലിയ അഭിമാനമായാണ് സമുദായം കണ്ടിരുന്നത്. * '''പുത്തരി അങ്കം:''' ആയോധന വിദ്യാർത്ഥികൾ തങ്ങളുടെ കളരി പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം നടത്തുന്ന ആദ്യത്തെ പ്രകടന മത്സരമാണ് പുത്തരി അങ്കം. ഇത് കളരിയിലെ ദേവതകൾക്കും ഗുരുക്കൾക്കുമുള്ള ഒരു സമർപ്പണമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. * '''ഇഡു :'''തീയ്യരുടെ ആയോധന വിനോദങ്ങളിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായിരുന്നു ഇഡു എന്നറിയപ്പെടുന്ന അമ്പെയ്ത്ത് മത്സരങ്ങൾ.കടത്തനാട്ടിലും മറ്റും പഴയകാലത്ത് ഇത് വ്യാപകമായി നിലനിന്നിരുന്നു. കാലക്രമേണ ഇത്തരം വിനോദങ്ങൾ അപൂർവ്വമായി മാറിയെങ്കിലും, [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ]] ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ വിനോദം ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite book |last=Fawcett |first=Fred |title=Notes on Some of the People of Malabar |publisher=Madras Government Press |year=1900 |pages=258-262}}</ref> === അനുഷ്ഠാന കലകളും വിനോദങ്ങളും === * '''പൂരക്കളി:''' വടക്കൻ മലബാറിലെ ഭഗവതി കാവുകളിലും തറവാടുകളിലും മീനമാസത്തിലെ പൂരത്തോടനുബന്ധിച്ച് തീയ്യർ സമുദായംഗങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന അനുഷ്ഠാന കലയാണ് പൂരക്കളി. കളരിപ്പയറ്റിലെ മെയ്‍വഴക്കവും നൃത്തച്ചുവടുകളും സമന്വയിക്കുന്ന ഈ കലാരൂപം പുരുഷന്മാരാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്ന ആളെ 'പണിക്കർ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പൂരക്കളി പാട്ടുകളിലെ പ്രധാന പ്രമേയം കാമദേവന്റെ ചരിത്രവും (കാമദഹനം),തീയരുടെ കുലദേവത ആയ ആര്യപൂമാല ഭഗവതിയുടെ ഇതിഹാസവുമാണ്. ഭഗവതിക്ക് സഞ്ചരിക്കാൻ കപ്പൽ നിർമ്മിക്കുന്നതും, ആര്യനാട്ടിൽ നിന്നുള്ള സമുദ്രയാത്രയും, കാവുകളിലെ കുടിയിരുപ്പും വിവരിക്കുന്ന '''കപ്പൽപ്പാട്ടുകൾ''' പൂരക്കളിയുടെ സുപ്രധാന ഭാഗമാണ്.<ref>{{Cite book |last=നമ്പൂതിരി |first=ഡോ. എം.വി. വിഷ്ണു |title=ഫോക്‌ലോർ നിഘണ്ടു |publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |year=1991 |location=തിരുവനന്തപുരം}}</ref> തീയ്യരെക്കൂടാതെ അപൂർവമായി ചിലയിടങ്ങളിൽ വിശ്വകർമകജരും, യാദവരും പൂരക്കളി അവതരിപ്പിക്കാറുണ്ട്. * '''മറത്തുകളി:''' പൂരക്കളിയോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന, തീയ്യർ സമുദായത്തിലെ പണ്ഡിതന്മാർ തമ്മിലുള്ള ഉന്നതമായ ബൗദ്ധിക സംവാദമാണ് മറത്തുകളി. രണ്ട് വ്യത്യസ്ത സംഘങ്ങളിലെ പണിക്കന്മാർ തമ്മിൽ വേദങ്ങൾ, പുരാണങ്ങൾ, വ്യാകരണം, സംസ്കൃതം, ഇതിഹാസങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നടത്തുന്ന വാശിയേറിയ പണ്ഡിത തർക്കമാണിത്. സമുദായത്തിന്റെ വിജ്ഞാനത്തോടുള്ള ആഭിമുഖ്യം ഇതിൽ വ്യക്തമാകുന്നു. * '''കോൽക്കളി:''' കളരിപ്പയറ്റിലെ ചുവടുകളിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ട മറ്റൊരു സംഘനൃത്തമാണ് കോൽക്കളി. പ്രത്യേക താളത്തിൽ ചെറിയ കോലുകൾ പരസ്പരം അടിച്ചുകൊണ്ട് വട്ടത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഈ കലാരൂപം, സമുദായത്തിന്റെ പ്രധാന വിനോദോപാധികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു. മലബാറിലെ മാപ്പിള സമൂഹത്തിലും കോൽക്കളി വലിയ തോതിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. * '''തിടമ്പ് നൃത്തം (തിരമ്പ് നൃത്തം):''' വാദ്യമേളങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ദേവന്റെ തിടമ്പ് തലയിലേറ്റിക്കൊണ്ട് താളത്തിനൊത്ത് ചുവടുവെക്കുന്ന കലാരൂപമാണിത്. മലബാറിലെ നമ്പൂതിരി, എമ്പ്രാന്തിരി തുടങ്ങിയ ബ്രാഹ്മണ വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലാണ് ഈ അനുഷ്ഠാന കല പ്രധാനമായും കണ്ടുവരുന്നതെങ്കിലും, മലബാറിലെ ചില പ്രത്യേക വൈഷ്ണവ പ്രാധാന്യമുള്ള ആരാധനാലയങ്ങളിൽ തീയ്യർ തിടമ്പ് നൃത്തം അവതരിപ്പിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണർ അവതരിപ്പിക്കുന്ന തിടമ്പ് നൃത്തത്തെ അപേക്ഷിച്ച്, തീയ്യർ അവതരിപ്പിക്കുന്ന നൃത്തത്തിൽ ചുവടുകൾ താരതമ്യേന പരിമിതമായിരിക്കും. === സാഹിത്യത്തിലും ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിലും === മലബാറിലെ തീയ്യരുടെ അനുഷ്ഠാനങ്ങളും, ചരിത്രവും,വാമൊഴികളും,വീരഗാഥകളും മലയാള സാഹിത്യത്തിലും സിനിമയിലും കാൽപനികമായ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ==== വാമൊഴി സാഹിത്യത്തിന്റെ വർഗ്ഗീകരണം ==== വടക്കൻ മലബാറിലെ വാമൊഴി സാഹിത്യത്തെ അവയുടെ കാലഘട്ടവും പ്രതിപാദിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളും അടിസ്ഥാനമാക്കി പലതായി തരംതിരിക്കാം. യൂറോപ്യൻ സാഹിത്യത്തിലെ 'ഷിവാൽറി' (Chivalry) അഥവാ യോദ്ധാക്കളുടെ ശൂരത്വത്തിനും ധാർമ്മികതയ്ക്കും സമാനമായ ആശയങ്ങളാണ് ഇവ പ്രധാനമായും മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്. കളരിപ്പയറ്റും, കുടിപ്പകയും, പ്രണയവും നിറഞ്ഞ ഈ പാട്ടുകൾ ചരിത്രരേഖകൾ എന്നതിലുപരി കാൽപനികതയുടെ സൗന്ദര്യം സമ്മേളിക്കുന്ന സൃഷ്ടികളായാണ് പൊതുവെ വിലയിരുത്തുന്നത്.<ref>{{Cite book |last=Menon |first=Chelanat Achyuta |title=Ballads of North Malabar |publisher=University of Madras |year=1956}}</ref> * '''പുത്തൂരം പാട്ടുകൾ (12-ാം നൂറ്റാണ്ട്):''' വടക്കൻ പാട്ടുകളിൽ ഏറ്റവും പഴക്കം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത് പുത്തൂരം പാട്ടുകൾക്കാണ്. ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഈ വാമൊഴി പാട്ടുകൾ പുത്തൂരം തറവാട്ടിലെ കളരി അഭ്യാസികളെയും അവരുടെ വീരഗാഥകളെയും കുറിച്ചുള്ളതാണ്. ഉണ്ണിയാർച്ച, ആരോമൽ ചേകവർ, അരിങ്ങോടർ ചേകവർ, ചന്തു ചേകവർ എന്നിവരാണ് ഇതിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ.<ref>{{Cite book |last=Choondal |first=Chummar |title=Folk Literature of Kerala |publisher=Kerala Sahitya Akademi |year=1980 |pages=45-50}}</ref> * '''ഒറ്റപ്പാട്ടുകളും തച്ചോളി പാട്ടുകളും (16-ാം നൂറ്റാണ്ട്):''' പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടോടെ രൂപപ്പെട്ട വീരഗാഥകളാണിവ. പുത്തൂരം പാട്ടുകൾക്ക് ശേഷം അരങ്ങേറിയ വിവിധ സംഭവങ്ങളെയും യോദ്ധാക്കളെയും കുറിച്ചുള്ള സ്വതന്ത്രമായ പാട്ടുകളാണ് ഒറ്റപ്പാട്ടുകളുടെ ഗണത്തിൽ വരുന്നത്. പയ്യാമ്പള്ളി ചന്തു, മതിലേരി കന്നി തുടങ്ങിയവർ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. * '''തോറ്റം പാട്ടുകൾ:''' തെയ്യാട്ടവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പാടുന്ന അനുഷ്ഠാന പാട്ടുകളാണിവ. സ്വന്തം ദേശമായ കണ്ണൂരിൽ നിന്നും നാടുവിട്ട് കുടകിൽ എത്തി, അവിടെ വെച്ച് ചെമ്മരത്തി എന്ന പെൺകുട്ടിയെ പ്രണയിച്ച് വിവാഹം കഴിക്കുകയും, പിന്നീട് നാടിനും സമ്പത്തിനും വേണ്ടി പൊരുതി വീരമൃത്യു വരിക്കുകയും ചെയ്ത കതിവനൂർ വീരന്റെ (മന്ദപ്പൻ ചേകവർ) ചരിത്രം, പ്രണയവും വീരത്വവും ഇടകലർന്ന ഈ കാൽപനിക വാമൊഴി സാഹിത്യത്തിന്റെ മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite book |last=Vishnu Namboothiri |first=M. V. |title=Thottam Pattukal: Oru Padanam |publisher=State Institute of Languages, Kerala |year=1981}}</ref> * '''മരക്കല പാട്ടുകൾ:''' സമുദായത്തിന്റെ കുടിയേറ്റ ചരിത്രവും ദേവതാ സങ്കൽപ്പങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണിത്. ആര്യപ്പൂമാല ഭഗവതിയെപ്പോലുള്ള ദേവതകൾ ആര്യർ നാട് (ആര്യാവർത്തം) എന്ന സാങ്കൽപ്പിക നാട്ടിൽ നിന്നും 'മരക്കലത്തിൽ' (പഴയകാല പായ്ക്കപ്പൽ) കയറി മലനാട്ടിലേക്ക് വന്നതിന്റെ ചരിത്രവും, സമുദ്രയാത്രയുടെ വർണ്ണനകളുമാണ് ഇതിലെ വിഷയം.<ref>{{Cite book |last=Kurup |first=K. K. N. |title=Aryan and Dravidian Elements in Malabar Folklore |publisher=Kerala Historical Society |year=1977 |pages=25-28}}</ref> * '''പൂരക്കളി പാട്ടുകൾ:''' കാവുകളിലെ മീനമാസ പൂരമഹോത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് അവതരിപ്പിക്കുന്ന പൂരക്കളിക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പാട്ടുകളാണിവ. ഇതിഹാസങ്ങൾക്ക് പുറമെ കാമദേവ പൂജയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്തുതികളും, ആര്യപ്പൂമാല ഭഗവതിയുടെ ചരിത്രവും ഈ പാട്ടുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ==== ആധുനിക മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ ==== വാമൊഴി വഴക്കങ്ങൾക്ക് പുറമെ, ആധുനിക മലയാള സാഹിത്യത്തിലും ഈ സമുദായത്തിന്റെ ചരിത്രവും മിത്തുകളും വലിയ തോതിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്: * '''എം.ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ രചനകൾ:''' വടക്കൻ പാട്ടുകളെയും അതിലെ കഥാപാത്രങ്ങളെയും പുതിയൊരു വീക്ഷണകോണിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കാൻ എം.ടിയുടെ സാഹിത്യ സൃഷ്ടികൾക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. വഞ്ചകനായി മുദ്രകുത്തപ്പെട്ടിരുന്ന ചന്തു ചേകവരെ ഒരു ട്രാജിക് ഹീറോ (Tragic hero) ആയി മാറ്റിയെഴുതിയ എം.ടിയുടെ തിരക്കഥാ സാഹിത്യം വടക്കൻ മലബാറിലെ ഈ വാമൊഴികൾക്ക് പുതിയൊരു മാനവും കാൽപനികതയും നൽകി. * '''യു.എ. ഖാദറിന്റെ നോവലുകൾ:''' യു.എ. ഖാദറിന്റെ പ്രശസ്തമായ 'തൃക്കോട്ടൂർ പെരുമ' ഉൾപ്പെടെയുള്ള നോവലുകളിലും കഥകളിലും വടക്കൻ മലബാറിലെ തെയ്യം അനുഷ്ഠാനങ്ങളും, കാവുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മിത്തുകളും, പ്രാദേശിക ജനജീവിതവും വളരെ സൂക്ഷ്മമായി വരച്ചുകാട്ടുന്നുണ്ട്. * '''എം. മുകുന്ദന്റെ രചനകൾ:''' ഫ്രഞ്ച് മയ്യഴിയുടെ (French Mahe) പശ്ചാത്തലത്തിൽ എം. മുകുന്ദൻ രചിച്ച നോവലുകളിലും (പ്രത്യേകിച്ച് 'മയ്യഴിപ്പുഴയുടെ തീരങ്ങളിൽ') ഈ സമുദായത്തിന്റെ പ്രാദേശിക മിത്തുകളും (Mythos), ഐതിഹ്യങ്ങളും വളരെ സൂക്ഷ്മമായി വരച്ചുകാട്ടുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ എടുത്തുപറയേണ്ട ഒന്നാണ് '''വെള്ളിയാങ്കല്ല്''' എന്ന ബിംബം. ഗ്രീക്ക് ഇതിഹാസങ്ങളിലെ ഏലീസിയൻ ഫീൽഡുകൾക്ക് (Elysian fields) സമാനമായി, സമുദായത്തിൽ മരിച്ചുപോയവരുടെ ആത്മാക്കൾ തുമ്പികളായി പാറിനടക്കുന്ന ഒരു ശാന്തിതീരമായി വെള്ളിയാങ്കല്ലിനെ അദ്ദേഹം തന്റെ രചനകളിൽ അങ്ങേയറ്റം കാൽപനികമായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. * '''എസ്. കെ. പൊറ്റെക്കാട്ടിന്റെ രചനകൾ:''' ജ്ഞാനപീഠം നേടിയ എസ്. കെ. പൊറ്റെക്കാട്ടിന്റെ പ്രശസ്ത രചനയായ '''ഒരു ദേശത്തിന്റെ കഥ''' എന്ന നോവലിലും ഈ സമുദായത്തിന്റെ പ്രാദേശികമായ മിത്തുകൾക്കും ചരിത്രത്തിനുമൊപ്പം പഴയകാല സാമൂഹിക ജീവിതത്തെയും വളരെ വ്യക്തമായി വരച്ചുകാട്ടുന്നുണ്ട്. ഗ്രാമീണ ജീവിതത്തിലെ നാനാതരം വിശ്വാസങ്ങളെയും മാറ്റങ്ങളെയും സാഹിത്യത്തിലേക്ക് സന്നിവേശിപ്പിച്ച മികച്ച രചനയാണിത്. കൂടാതെ, സാമൂതിരിയുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ കല്ലിങ്കൽ മഠത്തിൽ രാരിച്ചൻ മൂപ്പൻ, വാമല മൂപ്പൻ, വാഴയിൽ മൂപ്പൻ തുടങ്ങിയ കോഴിക്കോട്ടെ തീയ്യ പ്രമാണിമാർ രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളോളം കപ്പൽ വ്യാപാരം നടത്തിയിരുന്ന ചരിത്രവും എസ്. കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് തന്റെ രചനകളിൽ കൃത്യമായി പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==== അയൽ പ്രദേശങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ==== സമുദായത്തിന് അയൽപ്രദേശങ്ങളായ കുടക് (Coorg), തുളുനാട് എന്നിവയുമായി ഉണ്ടായിരുന്ന ചരിത്രപരമായ ബന്ധങ്ങളും സാംസ്കാരിക വിനിമയങ്ങളും വാമൊഴികളിൽ വ്യക്തമായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്: * '''കതിവനൂർ വീരനും കുടകും:''' കതിവനൂർ വീരന്റെ ചരിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടകിലേക്കുള്ള യാത്രയെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായി പറയുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലെ തീയ്യരും കർണ്ണാടകയിലെ യുദ്ധഗോത്രമായ കുടവരും (Kodava) തമ്മിൽ നടന്ന യുദ്ധങ്ങളുടെയും കുടിപ്പകയുടെയും ചരിത്രമാണ് പ്രധാനമായും ഇതിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. * '''പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പനും കുടക് രാജാക്കന്മാരും:''' കുടക് രാജാക്കന്മാർക്കെതിരെ മുത്തപ്പൻ യുദ്ധത്തിന് പോയതായി പറശ്ശിനിക്കടവ് മുത്തപ്പൻ തോറ്റത്തിൽ പറയുന്നുണ്ട്. ഈ യുദ്ധയാത്രയ്ക്കിടയിലാണ് അദ്ദേഹം ആദ്യമായി 'ചെറിയ മുത്തപ്പനെ' അഥവാ 'വെള്ളാട്ടത്തെ' കണ്ടുമുട്ടുന്നത്. ഇത്തരം സംഘർഷങ്ങളുടെ ചരിത്രം നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, കുടകിലെ പല ഭാഗങ്ങളിലും മുത്തപ്പനെ ഒരു ഗ്രാമദേവതയായി (Village deity) ഇന്നും വ്യാപകമായി ആരാധിച്ചു വരുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Vishnu Namboothiri |first=M. V. |title=Folklore Nighandu |publisher=Kerala Bhasha Institute |year=1989 |pages=210-215}}</ref> * '''വിഷ്ണുമൂർത്തിയും തുളുനാടും:''' തെയ്യം ആരാധനയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മൂർത്തിയാണ് വിഷ്ണുമൂർത്തി (നരസിംഹ അവതാരം). ഈ തെയ്യത്തിന്റെ ഐതിഹ്യവും ഉത്ഭവവും പ്രധാനമായും മംഗലാപുരം ഉൾപ്പെടുന്ന തുളുനാടുമായി (കർണ്ണാടക) ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. തുളുനാട്ടിലെ ഒരു തുളു തീയർ തറവാട്ടിൽ നിന്നും ആണ് വിഷ്ണുമൂർത്തി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ നരസിംഹമൂർത്തി ആരാധനാ സമ്പ്രദായം വടക്കൻ കേരളത്തിലേക്ക് എത്തിയത് എന്ന് തോറ്റം പാട്ടുകളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. തുളുനാട്ടിലെ 'ഭൂതക്കോലവും' (Bhootha Kola) വടക്കൻ മലബാറിലെ തെയ്യവും തമ്മിലുള്ള സമാനതകൾ സമുദായത്തിന് അയൽദേശവുമായി ഉണ്ടായിരുന്ന സാംസ്കാരിക വിനിമയത്തിന്റെ തെളിവാണ്. ==== ചലച്ചിത്രങ്ങളും സാംസ്കാരിക ചിത്രീകരണവും ==== '''വടക്കൻ പാട്ട് സിനിമകൾ:''' വടക്കൻ പാട്ടുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമ്മിച്ച സിനിമകൾ ആദ്യകാലത്ത് മലയാള സിനിമയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ജോണർ (genre) ആയിരുന്നു. മലയാളത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ക്ലാസ്സിക് സിനിമകളിൽ ഒന്നായ ''ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ (1989)'' തീയ്യരുടെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. കൂടാതെ ''ആരോമലുണ്ണി (1972)'', ''പുത്തൂരംപുത്രി ഉണ്ണിയാർച്ച (2002)'' തുടങ്ങിയ സിനിമകൾ പഴയകാല കളരി വ്യവസ്ഥകളെ പ്രേക്ഷകർക്ക് മുന്നിൽ വരച്ചുകാട്ടുന്നു. * '''ഷേക്സ്പിയർ അഡാപ്റ്റേഷനുകൾ:''' ഈ ഗണത്തിൽ എടുത്തുപറയേണ്ട പ്രധാന ചിത്രമാണ് ജയരാജ് സംവിധാനം ചെയ്ത ''വീരം (2016)''. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ വിഖ്യാത നാടകമായ '''മക്ബെത്തിനെ (Macbeth)''' മധ്യകാല തീയ്യർ കുടുംബമായ ചന്തു ചേകവരുടെ കഥയുമായി കൂട്ടിയിണക്കി, കളരിപ്പയറ്റിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഈ ചിത്രം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇതിനുപുറമെ തെയ്യം കലാകാരന്മാരുടെ ജീവിത പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഒഥല്ലോ (Othello) അവതരിപ്പിച്ച ''കളിയാട്ടം (1997)'', ഹാംലെറ്റ് (Hamlet) അഡാപ്റ്റേഷനായ ''കർമ്മയോഗി (2012)'' എന്നിവയും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ==== ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങളിലെ സ്വാധീനം ==== സമുദായത്തിന്റെ വാമൊഴികളും ഐതിഹ്യങ്ങളും നിരവധി മലയാള സിനിമാഗാനങ്ങൾക്ക് വലിയ രീതിയിൽ പ്രചോദനമായിട്ടുണ്ട്: * '''കളിയാട്ടം (1997):''' കൈതപ്രം ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരി രചിച്ച് സംഗീതം നൽകിയ ''"കതിവനൂർ വീരനെ..."'' എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ഗാനം തോറ്റംപാട്ടുകളുടെ ജനപ്രിയതയെയാണ് എടുത്തുകാണിക്കുന്നത്. * '''അദ്വൈതം (1992):''' നാടുകാണാനിറങ്ങിയ ദേവിയും സഹോദരനും മലനാട്ടിൽ കുടിയിരുന്നതായാണ് വിശ്വാസം. കതിവനൂർ പുഴയുടെ തീരത്തെ ഈ മിത്തുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കൈതപ്രം രചിച്ച് എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണൻ ഈണമിട്ട ''"നീലക്കുയിലേ ചൊല്ലൂ..."'' എന്ന ഗാനത്തിലെ ''"കതിവന്നൂർ പുഴയോരം കതിരാടും പാടത്ത് പൂമാലപ്പെണ്ണിനെ കണ്ടോ..."'' എന്ന വരികൾ പൂമാല ഭഗവതിയെ കുറിച്ചുള്ള പ്രാദേശിക വാമൊഴികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. * '''സാഗരം സാക്ഷി (1994):''' കൈതപ്രം തന്നെ രചിച്ച ''"നീലാകാശം തിലക്കുറി ചാർത്തിയൊരുങ്ങിയ പെണ്ണ്.."'' എന്ന ഗാനത്തിൽ ''"മലമേലേക്കാവിൽ വാവിൻ നാൾ രാവിൽ പൂമാലപ്പെണ്ണാളിൻ പൊൻകുഞ്ഞ് പിറന്നു.."'' എന്ന് പൂമാലക്കാവിനെ കൃത്യമായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. * '''അപ്പു (1990):''' മീനമാസത്തിലെ പൂരമഹോത്സവവും കാമദേവ പൂജയും സാംസ്കാരികമായി ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി രചിച്ച ''"കൂത്തമ്പലത്തിൽ വച്ചോ.."'' എന്ന ഗാനത്തിൽ കാവിലെ ഈ പൂരമഹോത്സവത്തെയാണ് ഒരു കാവ്യാത്മക ബിംബമായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് (''"പൂമാലക്കാവിലെ പൂരവിളക്കുകൾ നിൻ തൂമുഖം കണ്ടു കൊതിച്ചു.."'' എന്ന വരികൾ). ==ചിത്രശാല== {{Gallery |title=തീയ്യരുടെ ചിത്രങ്ങൾ |width=290 | height=190 |align= |File:Males of Thiyar Caste.jpg| A group of Tiyyar men's|File:Squad of Thiyars from the Royal Procession of Sree Rama Deivathar at Kanathur Temple.jpg|Squad of Thiyars from the Royal Procession of Sree Rama Deivathar at Kanathur Temple.|File:Tiyar-Nair Jewels.jpg|Traditional ornaments used by Nair-Tiyar females in the region of Malabar and Canara.1896|File:The traditional attire of Thiyyar (Tiyya) Bridegroom and companions who dressed as warriors and holding raised sword in their right hand ,in 1912.jpg|The traditional attire of Thiyyar (Tiyya) Bridegroom and companions who dressed as warriors and holding raised sword in their right hand ,in 1912|File:Typical Thiyar House.jpg|Typical Thiyar House, German Photography 1921.| File:Diwan bahadur edavalath kakkat krishnan.jpg|മലബാറിലെ ഒരു ദിവാൻ പദവിയേറ്റ തീയ്യർ|File:Tiyar males.jpg|Tiyar males|File:Group of Tiyar Ladies.jpg|തീയ്യർ സ്ത്രീകൾ 1921കളിൽ|File:Tiyar female.jpg|ഒരു തീയ്യർ സ്ത്രീ സാരിയാണിഞ്ഞ|File:Tiyar Gentleman.jpg|തീയ്യർ പുരുഷൻ ജർമൻ നാസി ചിത്രം|File:Tiyar lady.jpg|ഒരു തീയർ സ്ത്രീ 1921|File:Tiyar male.jpg|തീയർ പുരുഷൻ 1921|File:Ma of Tiyar caste.jpg|Tiyar man 1921 german photography|File:Thiyar Women.jpg| AWife of a Thiyar Farmer|File:Young Tiyar.jpg|Young Tiyar boy |file:Female of Tiyar caste.jpg|ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്തെ ഒരു തീയ്യർ സ്ത്രീ 1921|File:Tiyar man.jpg|German photography Young Tiyan Man|File:Tiyar Man.jpg|ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്തെ തീയ്യർ|File:Tiyar Native.jpg|മുടി വളർത്തിയിട്ടില്ലാത്ത ഒരു തീയ്യർ|File:Woman of Tiyar Caste.jpg|സാരി അണിഞ്ഞ മൂക്ക് കുത്തിയ ഒരു തീയ്യർ സ്ത്രീ||തീയ്യർ പാട്ടാളം തലശ്ശേരി കത്ത്}} ==പ്രമുഖർ== *[[ആരോമൽ ചേകവർ]] - പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു യോദ്ധാവും വീര നായകനും കൂടിയായിരുന്നു. *[[വടക്കൻ പാട്ടുകൾ| ചന്തു ചേകവർ]] - പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു യോദ്ധാവ്. *[[കുറൂളി ചേകോൻ]] - ജന്മികൾക്ക് എതിരെ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പോരാടി മരിച്ച ഒരു വീര നായകൻ. *[[പയ്യമ്പള്ളി ചന്തു]] - പഴശ്ശി രാജയുടെ പഠതലവനായ യോദ്ധാവ്. *[[ഉണ്ണിയാർച്ച]] - പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു വീര നായിക. *[[വടക്കൻ പാട്ടുകൾ|അരിങ്ങോടർ ചേകവർ]] - വടക്കൻ കേരളത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു യോദ്ധാവ്. *[[പുല്ലമ്പിൽ ശങ്കരൻ മൂപ്പൻ]] - പഴശ്ശിരാജയുടെ സേനാതലവൻ, ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് എതിരെ പോരാടിയ ഒരു പ്രമുഖൻ. *[[ചെറായി പണിക്കന്മാർ]] - സാമൂതിരിയുടെ തീയ്യർ പടയുടെ നേതൃത്വം വഹിച്ചവർ. *[[കാരായി കൃഷ്ണൻ ഗുരുക്കൾ]] - പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു പണ്ഡിതൻ. *[[നരിക്കുനി ഉണ്ണിരിക്കുട്ടി വൈദ്യൻ]] - പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു പണ്ഡിതനും എഴുത്തുകാരനും. *[[കക്കുഴി കുഞ്ഞിബാപ്പു ഗുരുക്കൾ]] - പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു എഴുത്തുകാരൻ. *[[മാടായി മന്ദൻ ഗുരുക്കൾ]] *[[ഊരാച്ചേരി ഗുരുനാഥന്മാർ]] - പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന പണ്ഡിതന്മാർ, ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ടിനെ മലയാളവും, സംസ്‌കൃതവും പഠിപ്പിച്ചവർ. *[[ദിവാൻ ഇ.കെ. കൃഷ്ണൻ]] - മലബാറിലെ ദിവാൻ പദവിയിൽ ഇരുന്നിരുന്ന ഒരു വ്യക്തി. *[[ഇ.കെ. ഗോവിന്ദൻ]] - പുതുകോട്ട എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ടെറിറ്ററി ഭരിച്ചിരുന്ന ഒരു ദിവാൻ. *[[ഇ.കെ. ജാനകി അമ്മാൾ]] -ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിൽ ശാസ്ത്രവിഷയത്തിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് (ഡി.എസ്സി.,D.Sc) നേടിയ ചുരുക്കം ഇന്ത്യൻവനിതകളിലൊരാൾ *[[കോട്ടക്കൽ കണാരൻ ഗുരുക്കൾ]] - കളരിപ്പയറ്റിലെ ദ്രോണാചാര്യൻ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണതാൽ തകർക്കപ്പെട്ട കളരിപ്പയറ്റ് എന്ന ആയോധന കലയെ വീണ്ടെടുക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ പങ്ക് വഹിച്ച കളരിപ്പയറ്റ് ഗുരുക്കന്മാരിൽ ഒരു സുപ്രധാന വ്യക്തിയായിരുന്നു കണാരൻ ഗുരുക്കൾ. *[[മീനാക്ഷിയമ്മ|മീനാക്ഷി അമ്മ ഗുരുക്കൾ]] - കോഴിക്കോട് വടകര കടത്തനാടൻ കളരിസംഘത്തിലെ ആയോധനകലാ വിദഗ്ദ്ധയാണ് മീനാക്ഷിയമ്മ ഗുരുക്കൾ. 2017 ൽ പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു *[[ചൂരയിൽ കണാരൻ]] - ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഡപ്യൂട്ടി കളക്റ്ററായിരുന്നു. *[[കല്ലിങ്ങൽ മഠത്തിൽ രാരിച്ചൻ മൂപ്പൻ]] - മലബാറിലേ സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവ്. *[[മന്നനാർ|കുഞ്ഞികേളപ്പൻ മന്നനാർ]] - മന്നനാർ രാജവംശത്തിലെ അവസാനത്തെ രാജാവ്. *[[അയ്യത്താൻ ഗോപാലൻ|റാവോ സാഹിബ് അയ്യത്താൻ ഗോപാലൻ]] - കേരളത്തിലെ സാമൂഹ്യനവോത്ഥാന നായകരിലൊരാളായിരുന്നു റാവുസാഹിബ് ഡോ. അയ്യത്താൻ ഗോപാലൻ[ *[[മൂർക്കോത്ത് കുമാരൻ]] - കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു എഴുത്തുകാരനും സാമൂഹികപരിഷ്കർത്താവും *[[അയ്യത്താൻ ജാനകി അമ്മാൾ]] - ഇന്ത്യയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയുടെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റായിരുന്ന കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ ഡോക്ടർ (മലബാർ) *[[ഉപ്പൂറ്റ് കണ്ണൻ വൈദ്യർ]] - ഉപ്പൂറ്റ് കണ്ണൻ വൈദ്യർ (1811-1876) കണ്ണൂർ നിന്ന് കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ഡെപ്യൂട്ടി കലറ്റർ ആയി സേവനം അനുഷടിച്ച പ്രമുഖൻ *[[ഐ.കെ. കുമാരൻ]] - മയ്യഴിയുടെ വിമോചനത്തിന്‌ നേതൃത്വം നല്കിയ മഹാജനസഭയുടെ നേതാവ് ഐ.കെ. കുമാരനായിരുന്നു *[[മൂർക്കോത്ത് രാമുണ്ണി]] - നയതന്ത്ര വിദഗ്ദ്ധനും വ്യോമസേനയിലെ ആദ്യ മലയാളി പൈലറ്റും, റിട്ടയേഡ് വിങ് കമാൻഡറുമാണ്‌ *[[ഉറൂബ്]] - മലയാളത്തിലെ ഒരു നോവലിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തുമായിരുന്നു ഉറൂബ് *[[എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട്]] - ജ്ഞാനപീഠപുരസ്കാരം നേടിയ മലയാള നോവലിസ്റ്റും,സഞ്ചാരസാഹിത്യകാരനും കവിയുമാണ്‌ *[[വാഗ്‌ഭടാനന്ദൻ|വി.കെ ഗുരുക്കൾ]] - പ്രമുഖ ഹിന്ദു ആത്മീയാചാര്യന്മാരിൽ ഒരാളാണു് *[[കീലേരി കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ]] - കേരള സർക്കസ്സിന്റെ പിതാവായി അറിയപ്പെടുന്ന വ്യക്തിയാണ്‌ കീലേരി കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ (1858-1939) *[[സി.കെ. വിജയരാഘവൻ]] - ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ടമെന്റ് മേധാവി പദവി ആയ IG ആയ കണ്ണൂർ സ്വദേശി. *[[കെ. സുധാകരൻ]] - കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് *[[വി. മുരളീധരൻ]] - കേന്ദ്രമന്ത്രി, കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് *[[കെ. സുരേന്ദ്രൻ]] - കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് *[[സി. കൃഷ്ണൻ]] - സാമൂഹിക പരിഷ്‌കർത്താവ്. ==ഇതും കാണുക == *[[കണ്ടോത്ത് ആക്രമണം]] *[[പുലിയൂർകാളി|പുലിയൂർകാളി തെയ്യം]] *[[മേലേപ്പുര തറവാട്]] *[[ചേകവർ]] *[[കതിവനൂർ വീരൻ]] *[[തീയർ പട്ടാളം]] *[[തെയ്യം]] *[[മന്നനാർ]] == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സമുദായങ്ങൾ മതം തിരിച്ച്]] [[വർഗ്ഗം:സമുദായങ്ങൾ]] 7cn2gx3ny2yh9ba6ewgg34kuizmp0o2 0 407605 4631004 4098643 2026-06-18T05:51:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631004 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = Annabelle Wallis |image = Annabelle Wallis (34704885721) (2).jpg |caption = Wallis in May 2017 |birth_date = {{birth date and age|1984|09|25|df=y}} |birth_place = [[Oxford]], [[Oxfordshire]], [[England]] |residence = [[London]], England |occupation = Actress |years_active = 2005–present |relatives = [[Richard Harris]] <small>(maternal uncle)</small><br>[[Damian Harris]] <small>(maternal cousin)</small><br>[[Jared Harris]] <small>(maternal cousin)</small><br>[[Jamie Harris (actor)|Jamie Harris]] <small>(maternal cousin)</small> }} '''അന്നാബെൽ ഫ്രാൻസെസ് വാലിസ്''' (ജനനം സെപ്റ്റംബർ 25, 1984) ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് നടിയാണ്. ഷോ ടൈം പരമ്പര ദ ടുഡോർസിലെ ജേൻ സെയ്മൊർ, <ref>{{cite web|url=http://www.sho.com/site/tudors/characters.do|title=The Tudors - Characters|last=|first=|date=|website=|publisher=[[Showtime (TV network)|Showtime]]|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20090628235856/http%3A//www%2Esho%2Ecom/site/tudors/characters%2Edo|archivedate=28 June 2009|url-status=dead|accessdate=2009-04-01|df=dmy}}</ref> [[ബി.ബി.സി]] പരമ്പര [[പീക്കി ബ്ലൈൻഡേഴ്സ്|പീക്കി ബ്ലൈൻഡേഴ്സിലെ]] ഗ്രേസ് ബുർഗസ്,<ref>{{cite journal|title=Five minutes with Annabelle Wallis|url=http://www.elleuk.com/star-style/news/five-minutes-with-annabelle-wallis-peaky-blinders-bbc-cillian-murphy#image=1|work=Elle UK|access-date=2018-01-26|archive-date=2013-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20131024125631/http://www.elleuk.com/star-style/news/five-minutes-with-annabelle-wallis-peaky-blinders-bbc-cillian-murphy#image=1|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=Peaky Blinders|url=http://www.bbc.co.uk/mediacentre/mediapacks/peakyblinders/annabelle-wallis.html|publisher=BBC Media Centre}}</ref> 2017 ൽ ഇറങ്ങിയ ദ മമ്മി എന്ന ചിത്രത്തിലെ ജെന്നി ഹാൽസി എന്നിവയാണ് അവതരിപ്പിച്ച മുഖ്യ കഥാപാത്രങ്ങൾ.  ==സ്വകാര്യ ജീവിതം== ഓസ്‌ഫോർഡിലാണ് വാലിസ് ജനിച്ചതെങ്കിലും, 19 വർഷം പോർച്ചുഗലിൽ കഴിഞ്ഞു. പോർച്ചുഗലിലെ സെയ്ന്റ് ഡൊമിനിക്ക്സ് അന്തർദേശീയ വിദ്യാലയത്തിൽ അഭ്യസിച്ചു. അമ്മയുടെ അമ്മാവൻ നടൻ റിച്ചാർഡ് ഹാരിസ് ആയിരുന്നു. വാലിസ് [[പോർച്ചുഗീസ്]], [[ഫ്രഞ്ച്]], സ്പാനിഷ് ഭാഷകൾ സംസാരിക്കും. ഇപ്പോൾ ലണ്ടനിൽ താമസിക്കുന്നു. == അഭിനയ ജീവിതം == === ചലച്ചിത്രം === {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- |2005 |''Dil Jo Bhi Kahey...'' |Sophie Besson / Savirti Pradhan |[[ബോളിവുഡ്|Bollywood]] film |- |2006 |''True True Lie'' |Paige |- |2007 |''Steel Trap'' |Melanie |- |2008 |''Body of Lies'' |Hani's Girlfriend in Bar |- |2009 |''Right Hand Drive'' |Ruth |- |2011 |''W.E.'' |Arabella Green |- |2011 |''X-Men: First Class'' |Amy |- |2012 |''Snow White and the Huntsman'' |Sara |- |2013 |''Hello Carter'' |Kelly |- |2014 |''Annabelle'' |Mia Form |- |2015 |''Sword of Vengeance'' |Annabelle |- |2016 |''Grimsby'' |Lina Smit |- |2016 |''Come and Find Me'' |Claire |- |2017 |''Mine'' |Jenny |- |2017 |''King Arthur: Legend of the Sword'' |Maid Maggie |- |2017 |''The Mummy'' |Jenny Halsey |- |2017 |''Annabelle: Creation'' |Mia Form |Archive Footage, Cameo |- |2018 |''Tag'' |Rebecca |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- |2005 |''Jericho'' |Lizzie Way |Episode: "The Killing of Johnny Swan" |- |2007 |''Diana: Last Days of a Princess'' |Kelly Fisher |Television film |- |2009 |''Ghost Town'' |Serena |Television film |- |2009–2010 |''{{Sortname|The|Tudors}}'' |Jane Seymour |Recurring role, 5 episodes |- |2010 |''{{Sortname|The|Lost Future}}'' |Dorel |Television film |- |2011 |''Strike Back: Project Dawn'' |Dana Van Rijn |2 episodes |- |2011 |''Pan Am'' |Bridget Pierce |4 episodes |- |2013–2016 |''[[പീക്കി ബ്ലൈൻഡേഴ്സ് (ടിവി പരമ്പര)|Peaky Blinders]]'' |Grace Burgess |Main role (series 1–3), 14 episodes |- |2014 |''Fleming: The Man Who Would Be Bond'' |Muriel Wright |2 episodes |- |2014 |''{{Sortname|The|Musketeers}}'' |Ninon de Larroque |Episode: "A Rebellious Woman" |} == അവലംബം == {{Reflist}} == ബാഹ്യ കണ്ണികൾ == * {{IMDb name|1834115|Annabelle Wallis|id=1834115|name=Annabelle Wallis}} * [https://web.archive.org/web/20080620141048/http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/interview/6413.html Interview with Annabelle Wallis – leading lady of Dil Jo Bhi Kahey] on 21 September 2005 * [https://web.archive.org/web/20110615231353/http://www.sho.com/site/video/brightcove/series/title.do?bcpid=14034154001&bclid=14868756001&bctid=22535701001 A Sit-Down with Annabelle Wallis: Annabelle Wallis discusses Jane Seymour's relationship with Henry VIII.] ''Showtime'' [[വർഗ്ഗം:1984-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] qtx066z6brly4hgy2099si5b93pacnv 0 413125 4631001 4588992 2026-06-18T05:30:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631001 wikitext text/x-wiki {{rough translation|1=ഇംഗ്ലീഷ്|listed=yes|date=2023 ജൂലൈ}} {{Infobox award|name=അന്താരാഷ്ട്ര സുധീരവനിതാപുരസ്കാരം|image=2012 IWOC Award winners with Hillary Rodham Clinton and Michelle Obama.jpg|image_upright=1.3|alt=|caption=The honorees, presenters and guests at the 2012 International Women of Courage Awards, March 8, 2012.<br />Back row, from left: [[Melanne Verveer]] (guest), [[Leymah Gbowee]] (guest), [[Shad Begum]], [[Aneesa Ahmed]], [[Hawa Abdallah Mohammed Salih]], [[Samar Badawi]], [[Tawakel Karman]] (guest).<br /> Front row, from left: [[Maryam Durani]], [[Pricilla de Oliveira Azevedo]], [[Zin Mar Aung]], [[Michelle Obama]], [[Hillary Clinton]], [[Jineth Bedoya Lima]], [[Hana Elhebshi]], [[Şafak Pavey]]|description=|presenter=[[United States Department of State]]|date=<!-- {{Start date|YYYY|MM|DD}} -->|location=[[Washington, D.C.]]|country=United States|reward=|year=Annually starting in {{start date and age|2007}}|year2=|website=}}'''അന്താരാഷ്ട്ര സുധീരവനിതാ പുരസ്കാരം''' (The '''International Women of Courage Award''') എന്നത് അമേരിക്കയിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം പലമേഖലയിലും നേതൃത്വം, ധീരത, മിടുക്ക്, മറ്റുള്ളവർക്കായി ത്യാഗം ചെയ്യൽ, പ്രത്യേകിച്ചും സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ഇങ്ങനെയുള്ളവയ്ക്ക് നൽകുന്ന ഒരു പുരസ്കാരമാണ്. == ചരിത്രം == ഈ പുരസ്കാരം 2007 -ൽ അമേരിക്കയിൽ അന്നത്തെ [[അമേരിക്കയിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിമാരുടെ പട്ടിക|അമേരിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന]] [[കോൻടോലീസ്സ റൈസ്]]<ref>Perkins, Dan (May 2007). [http://www.diversityinbusiness.com/dib2007/dib20703/News_SecRiceAwards.htm "U.S. Secretary of State Salutes 10 International Women of Courage {{spaced ndash}}The Women Were Nominated by U.S. Embassies for Their Exceptional Courage and Leadership in Advocating for Women's Rights and Advancement"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140422232926/http://www.diversityinbusiness.com/dib2007/dib20703/News_SecRiceAwards.htm|date=2014-04-22}}. Diversityinbusiness.com. Retrieved March 9, 2012.</ref> [[അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം|അന്താരാഷ്ട്രാവനിതാദിനത്തിൽ]] എല്ലാവർഷവും മാർച്ച് 8 -ന് ഏർപ്പാടുചെയ്യുന്നരീതിയിൽ കൊണ്ടുവന്നതാണ്. ഓരോ രാജ്യത്തെയും അമേരിക്കൻ എംബസിക്ക് ഓരോ വനിതകളെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.state.gov/s/gwi/iwoc/index.htm|title=Secretary's International Women of Courage Award|publisher=United States Department of State|archive-url=https://web.archive.org/web/20110906043723/http://www.state.gov/s/gwi/iwoc/index.htm|archive-date=6 September 2011}}</ref> === പുരസ്കാരജേതാക്കൾ-വർഷം തിരിച്ച് === ;2007 {{div col|colwidth=30em}} *[[Ruth Halperin-Kaddari]]<ref>[https://2001-2009.state.gov/g/wi/archives/ International Women's Issues Archives], [[United States Department of State]]</ref> *[[Jenni Williams|Jennifer Louise Williams]] of [[Zimbabwe]]<ref name=autogenerated4>{{cite web|url=http://2001-2009.state.gov/g/wi/iwoc/c21757.htm|title=Honorees|publisher=}}</ref> *[[Siti Musdah Mulia]] of [[Indonesia]]<ref name=autogenerated4 /> *[[Ilze Jaunalksne]] of [[Latvia]]<ref name=autogenerated4 /> *[[Samia al-Amoudi]] of [[Saudi Arabia]]<ref name=autogenerated4 /> *[[Mariya Ahmed Didi]] of the [[Maldives]]<ref name=autogenerated4 /> *[[Susana Trimarco de Veron]] of [[Argentina]]<ref name=autogenerated4 /> *[[Aziza Siddiqui]] of [[Afghanistan]]<ref name=autogenerated4 /> *[[Sundus Abbas]] of [[Iraq]]<ref name=autogenerated4 /> *[[Shatha Abdul Razzak Abbousi]] of [[Iraq]]<ref name=autogenerated4 /> *[[Mary Akrami]] of [[Afghanistan]]<ref name=autogenerated4 /> {{div col end}} ;2008 {{div col|colwidth=30em}} * [[Suraya Pakzad]] of [[Afghanistan]]<ref name=autogenerated5>{{cite web|url=http://2001-2009.state.gov/g/wi/iwoc/103557.htm|title=International Women of Courage Award Ceremony: 2008|publisher=}}</ref> *[[Virisila Buadromo]] of [[Fiji]]<ref name=autogenerated5 /> *[[Eaman al-Gobory]] of [[Iraq]]<ref name=autogenerated5 /> *[[Valdete Idrizi]] of [[Kosovo]]<ref name=autogenerated5 /> *[[Begum Jan]] of [[Pakistan]]<ref name=autogenerated5 /> *[[Nibal Thawabteh]] of the [[Palestinian Authority]]<ref name=autogenerated5 /> *[[Cynthia Bendlin]] of [[Paraguay]]<ref name=autogenerated5 /> *[[Farhiyo Farah Ibrahim]] of [[Somalia]]<ref name=autogenerated5 /> {{div col end}} ;2009 {{div col|colwidth=30em}} * [[Mutabar Tadjibayeva]] of [[Uzbekistan]]<ref>{{cite news|last=Aktalov|first=Askar|title=The Uzbek Journalist Tadjibayeva Partook in the Making of the Book and Film "The Hour of the Jackal" (in Russian)|url=http://www.knews.kg/ru/parlament_chro/10272/|accessdate=25 April 2012|newspaper=Knews|date=2 February 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140422231819/http://www.knews.kg/ru/parlament_chro/10272/|archivedate=22 April 2014|df=}}</ref><ref name=autogenerated6>{{cite web|url=https://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2009/03/120070.htm|title=We're sorry, that page can't be found.|publisher=}}</ref> * [[Ambiga Sreenevasan]] of [[Malaysia]]<ref name=autogenerated6 /> * [[Wazhma Frogh]] of [[Afghanistan]]<ref name=autogenerated6 /> * [[Norma Cruz]] of [[Guatemala]]<ref name=autogenerated6 /> * [[Suaad Allami]] of [[Iraq]]<ref name=autogenerated6 /> * [[Hadizatou Mani]] of [[Niger]]<ref name=autogenerated6 /> * [[Veronika Marchenko (activist)|Veronika Marchenko]] of [[Russia]]<ref name=autogenerated6 /> * [[Reem Al Numery]] of [[Yemen]]<ref name=autogenerated6 /> {{div col end}} ;2010 {{div col|colwidth=30em}} *[[Shukria Asil]] of [[Afghanistan]]<ref name=autogenerated2>{{cite web|url=https://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2010/|title=We're sorry, that page can't be found.|publisher=}}</ref> *[[Shafiqa Quraishi]] of [[Afghanistan]]<ref name=autogenerated2 /> *[[Androula Henriques]] of [[Cyprus]]<ref name=autogenerated2 /> *[[Sonia Pierre]] of the [[Dominican Republic]]<ref name=autogenerated2 /> *[[Shadi Sadr]] of [[Iran]]<ref name=autogenerated2 /> *[[Ann Njogu]] of [[Kenya]]<ref name=autogenerated2 /> *[[Lee Ae-ran]] of [[South Korea]]<ref name=autogenerated2 /> *[[Jansila Majeed]] of [[Sri Lanka]]<ref name=autogenerated2 /> *[[Marie Claude Naddaf]] of [[Syria]]<ref name=autogenerated2 /> *[[Jestina Mukoko]] of [[Zimbabwe]]<ref name=autogenerated2 /> {{div col end}} ;2011 {{div col|colwidth=30em}} * [[Maria Bashir]] of [[Afghanistan]]<ref name=autogenerated3>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/blog/2011/03/10/international-women-courage-awards|title=International Women of Courage Awards|date=10 March 2011|publisher=|access-date=2018-03-01|archive-date=2016-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20161109185024/https://www.whitehouse.gov/blog/2011/03/10/international-women-courage-awards|url-status=dead}}</ref> * [[Henriette Ekwe Ebongo]] of [[Cameroon]]<ref name=autogenerated3 /> * [[Guo Jianmei]] of [[China]]<ref name=autogenerated3 /> * [[Eva Abu Halaweh]] of [[Jordan]]<ref name=autogenerated3 /> * [[Marisela Morales Ibañez]] of [[Mexico]]<ref name=autogenerated3 /> * [[Ágnes Osztolykán]] of [[Hungary]]<ref name=autogenerated3 /> * [[Roza Otunbayeva]] of the [[Kyrgyz Republic]]<ref name=autogenerated3 /> * [[Ghulam Sughra]] of [[Pakistan]]<ref name=autogenerated3 /> * [[Yoani Sanchez]] of [[Cuba]]<ref name=autogenerated3 /> * [[Nasta Palazhanka]] of [[Belarus]]<ref name=autogenerated3 /> {{div col end}} ;2012 {{div col|colwidth=30em}} * [[Aneesa Ahmed]] of the [[Maldives]]<ref name="2012 award">Staff (March 5, 2012). [https://web.archive.org/web/20120713010449/http://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2012/bio/index.htm "2012 International Women of Courage Award Winners"]. [[Office of Global Women's Issues]] of the [[United States Department of State|U.S. Department of State]]. Retrieved March 8, 2012.</ref> * [[Zin Mar Aung]] of [[Burma]]<ref name="2012 award"/> * [[Samar Badawi]] of [[Saudi Arabia]]<ref name="2012 award"/> * [[Shad Begum]] of [[Pakistan]]<ref name="2012 award"/> * [[Maryam Durani]] of [[Afghanistan]]<ref name="2012 award"/> * [[Pricilla de Oliveira Azevedo]] of [[Brazil]]<ref name="2012 award"/> * [[Hana Elhebshi]] of [[Libya]]<ref name="2012 award"/> * [[Jineth Bedoya Lima]] of [[Colombia]]<ref name="2012 award"/> * [[Şafak Pavey]] of [[Turkey]]<ref name="2012 award"/> * [[Hawa Abdallah Mohammed Salih]] of [[Sudan]]<ref name="2012 award"/> * [[Gabi Calleja]] of [[Malta]]<ref>{{cite web|url=http://malta.usembassy.gov/en-05242012.html|title=Latest Embassy News and Recent Events - Embassy of the United States Valletta, Malta<!-- Bot generated title -->|publisher=|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140423022409/http://malta.usembassy.gov/en-05242012.html|archivedate=2014-04-23|df=}}</ref> {{div col end}} ;2013 {{div col|colwidth=30em}} *[[Malalai Bahaduri]] of [[Afghanistan]]<ref name="2013 award">[https://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2013/bio/index.htm "2013 International Women of Courage Award Winners"] Retrieved March 9, 2013</ref><ref name=autogenerated1>{{cite web|url=https://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2013/bio/|title=We're sorry, that page can't be found.|publisher=}}</ref> *[[Tsering Woeser]] of [[China]]<ref name=autogenerated1 /> *[[Julieta Castellanos]] of [[Honduras]] <ref name=autogenerated1 /> *[[2012 Delhi gang rape case|Nirbhaya "Fearless"]] of [[India]] <ref name=autogenerated1 /> *[[Josephine Obiajulu Odumakin]] of [[Nigeria]]<ref name=autogenerated1 /> *[[Elena Milashina]] of [[Russia]]<ref name=autogenerated1 /> *[[Fartuun Adan]] of [[Somalia]]<ref name=autogenerated1 /> *[[Razan Zeitouneh]] of [[Syria]]<ref name=autogenerated1 /> *[[Ta Phong Tan]] of [[Vietnam]]<ref name=autogenerated1 /> {{div col end}} ;2014 {{div col|colwidth=30em}} *[[Nasrin Oryakhil]] of [[Afghanistan]]<ref name=autogenerated7>{{cite web|url=https://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2014/bio/index.htm|title=We're sorry, that page can't be found.|publisher=}}</ref> *[[Roshika Deo]] of [[Fiji]]<ref name=autogenerated7 /> *[[Rusudan Gotsiridze]] of [[Georgia (country)|Georgia]]<ref name=autogenerated7 /> *[[Iris Yassmin Barrios Aguilar]] of [[Guatemala]]<ref name=autogenerated7 /> *[[Laxmi (acid attack victim)|Laxmi]] of [[India]]<ref name=autogenerated7 /> *[[Fatimata Touré]] of [[Mali]]<ref name=autogenerated7 /> *[[Maha Al Muneef]] of [[Saudi Arabia]]<ref name=autogenerated7 /> *[[Oinikhol Bobonazarova]] of [[Tajikistan]]<ref name=autogenerated7 /> *[[Ruslana Lyzhychko]] of [[Ukraine]]<ref name=autogenerated7 /> *[[Beatrice Mtetwa]] of [[Zimbabwe]]<ref name=autogenerated7 /> {{div col end}} ;2015 {{div col|colwidth=30em}} *[[Niloofar Rahmani]] of [[Afghanistan]]<ref name="state1">{{cite web|url=https://www.state.gov/s/gwi/programs/iwoc/2015/bio/index.htm |title=Biographies of 2015 Award Winners |publisher=State.gov |date=2015-01-23 |accessdate=2015-03-07}}</ref> *[[Nadia Sharmeen]] of [[Bangladesh]]<ref name="state1"/> *[[Rosa Julieta Montaño Salvatierra]] of [[Bolivia]]<ref name="state1"/> *[[May Sabai Phyu|May Sabe Phyu]] of [[Burma]]<ref name="state1"/> *[[Emilie Béatrice Epaye]] of the [[Central African Republic]]<ref name="state1"/> *[[Marie Claire Tchecola]] of [[Guinea]]<ref name="state1"/> *[[Sayaka Osakabe]] of [[Japan]]<ref name="state1"/> *[[Arbana Xharra]] of [[Kosovo]]<ref name="state1"/> *[[Tabassum Adnan]] of [[Pakistan]]<ref name="state1"/> *[[Majd Izzat al-Chourbaji]] of [[Syria]]<ref name="state1"/> {{div col end}} ;2016 {{div col|colwidth=30em}} *[[Sara Hossain]] of [[Bangladesh]]<ref>{{cite web|url=http://www.thedailystar.net/city/sara-hossain-receives-intl-women-courage-award-1202122|title=Sara Hossain receives Int'l Women of Courage Award|date=31 March 2016|publisher=}}</ref> *[[Debra Baptist-Estrada]] of [[Belize]]<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.bz/all-politics/11135-us-secretary-of-states-international-women-of-courage-awardee|title=U.S. Secretary of State’s International Women of Courage Awardee - The Guardian Newspaper<!-- Bot generated title -->|publisher=|access-date=2018-03-01|archive-date=2016-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406041539/http://www.guardian.bz/all-politics/11135-us-secretary-of-states-international-women-of-courage-awardee|url-status=dead}}</ref> *[[Ni Yulan]] of [[China]]<ref name="state2">{{cite web|url=https://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2016/03/255216.htm |title=Secretary Kerry Honors 14 Women of Courage |publisher=State.gov |date=2016-03-28 |accessdate=2016-05-31}}</ref> *[[Latifa Ibn Ziaten]] of [[France]]<ref name="state2"/> *[[Thelma Aldana]] of [[Guatemala]]<ref>[http://www.centralamericanetwork.org/blog-en/?p=170 Guatemala’s Women: Moving Their Country Forward « Central America Network] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180404134819/http://www.centralamericanetwork.org/blog-en/?p=170 |date=2018-04-04 }}, centralamericanetwork.org</ref> *[[Nagham Nawzat]] of [[Iraq]]<ref name="state2"/><ref>http://www.kurdistan24.net/en/news/5f1d18a4-2539-48cf-9aee-cebd0eed2f7b/Kurdish-Ezidi-woman-receives-International-award</ref> *[[Nisha Ayub]] of [[Malaysia]]<ref>{{cite web|url=https://asiancorrespondent.com/2016/03/nisha-ayub-women-of-courage-award/|title=Malaysian activist Nisha Ayub is first transgender to win US Women of Courage award|publisher=|access-date=2018-03-01|archive-date=2016-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20160509130718/https://asiancorrespondent.com/2016/03/nisha-ayub-women-of-courage-award/|url-status=dead}}</ref> *[[Fatimata M’baye]] of [[Mauritania]]<ref name=autogenerated8>{{cite web|url=http://www.ippmedia.com/?l=90507|title=IPPMEDIA - The Guardian, The Guardian on Sunday, Nipashe, Nipashe Jumapili|publisher=}}</ref> *[[Zhanna Nemtsova]] of [[Russia]]<ref name="state2"/> *[[Zuzana Števulová]] of [[Slovakia]]<ref>{{cite web|url=http://www.topky.sk/cl/1000680/1537279/Slovenka-bola-ocenena-ministrom-USA--Vynasla-sa-pocas-migrantskej-krizy|title=Slovenka bola ocenená ministrom USA: Vynašla sa počas migrantskej krízy|publisher=}}</ref> *[[Awadeya Mahmoud]] of [[Sudan]]<ref>{{cite web|url=https://radiotamazuj.org/en/article/us-state-department-honours-sudanese-tea-lady-her-courage|title=US State Department honours Sudanese "tea lady" for her courage - Radio Tamazuj<!-- Bot generated title -->|publisher=|access-date=2018-03-01|archive-date=2017-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170123051126/https://radiotamazuj.org/en/article/us-state-department-honours-sudanese-tea-lady-her-courage|url-status=dead}}</ref> *[[Vicky Ntetema]] of [[Tanzania]]<ref name=autogenerated8 /> *[[Rodjaraeg Wattanapanit]] of [[Thailand]]<ref>{{cite web|url=http://www.bangkokpost.com/news/general/914997/chiang-mai-activist-wins-us-courage-award|title=Bangkok Post|first=Post Publishing|last=PCL.|publisher=}}</ref> *[[Nihal Naj Ali Al-Awlaqi]] of [[Yemen]]<ref>{{cite web|url=http://www.nbcnews.com/news/nbcblk/state-department-honors-international-women-courage-n547936|title=State Department Honors 'International Women of Courage'|publisher=}}</ref> {{div col end}} ;2017<ref>{{cite web|title=2017 International Women of Courage Award|url=https://www.state.gov/s/gwi/iwoc/2017/index.htm|website=U.S. Department of State|accessdate=30 March 2017}}</ref> {{div col|colwidth=30em}} *[[Sharmin Akter]], Activist Early/ Forced Marriage, [[Bangladesh]] *[[Malebogo Molefhe]], Human Rights Activitst, [[Botswana]] *[[Natalia Ponce de Leon]], President, Natalia Ponce de Leon Foundation, [[Colombia]] *[[Rebecca Kabugho]], Political and Social Activist, [[Democratic Republic of Congo]] *[[Jannat Al Ghezi]], Deputy Director of The Organization of Women's Freedom in [[Iraq]] * Major [[Aichatou Ousmane Issaka]], Deputy Director of Social Work at the Military Hospital of Niamey, [[Niger]] *[[Veronica Simogun]], Director of and Founder, Family for Change Association, [[Papua New Guinea]] *[[Cindy Arlette Contreras Bautista]], Lawyer and icon of Not One Woman Less, [[Peru]] *[[Sandya Eknelygoda]], Human Rights Activist, [[Sri Lanka]] *[[Sister Carolin Tahhan Fachakh]], Member, Daughters of Mary Help of Christians (F.M.A.), [[Syria]] *[[Saadet Ozkan]], Educator and Gender Activist, [[Turkey]] *[[Nguyen Ngoc Nhu Quynh]], Blogger and Environmental Activist, [[Vietnam]] *[[Fadia Najeeb Thabet]], Human Rights Activist, [[Yemen]] {{div col end}} == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [https://www.state.gov/s/gwi/iwoc/index.htm Secretary's International Women of Courage Award] * [https://www.flickr.com/photos/statephotos/sets/72157623477111177/with/4425066231/ 2010 International Women of Courage Awards, U.S. State Department photostream on Flickr] * [https://www.flickr.com/photos/statephotos/sets/72157626102097647/with/5511069080/ 2011 International Women of Courage Awards, U.S. State Department photostream on Flickr] [[വർഗ്ഗം:ധീരതയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ധീരതയ്ക്കുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{International Women of Courage Awards}} egivvki4jgovvx8ohfvpvsp2pk5lc7a 0 434863 4630948 4519176 2026-06-17T19:52:14Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630948 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Haskell (programming language)}} {{Infobox programming language | name = ഹാസ്കൽ | logo = [[File:Haskell-Logo.svg|120px|Logo of Haskell]] | logo size = 250px | logo alt = Logo of Haskell | paradigm = [[Purely functional programming|Purely functional]] | released = {{start date and age|df=yes|1990}}{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007}} | designer = [[Lennart Augustsson]], Dave Barton, Brian Boutel, Warren Burton, Joseph Fasel, Kevin Hammond, Ralf Hinze, [[Paul Hudak]], [[John Hughes (computer scientist)|John Hughes]], Thomas Johnsson, Mark Jones, [[Simon Peyton Jones]], [[John Launchbury]], [[Erik Meijer (computer scientist)|Erik Meijer]], John Peterson, Alastair Reid, Colin Runciman, [[Philip Wadler]] | developer = | latest release version = <!-- Of language specification, not [[Haskell Platform]]! -->Haskell 2010<ref name="2010ann">{{cite mailing list |url=http://www.haskell.org/pipermail/haskell/2009-November/021750.html |title=Announcing Haskell 2010 |date=24 November 2009 |access-date=12 March 2011 |mailing-list=Haskell |last=Marlow |first=Simon}}</ref> | latest release date = {{start date and age|df=yes|2010|07}} | latest test version = Haskell 2020 announced<ref name="2020committee">{{cite mailing list|url=https://mail.haskell.org/pipermail/haskell-prime/2016-April/004050.html |title=ANN: Haskell Prime 2020 committee has formed |date=28 April 2016 |access-date=6 May 2017 |mailing-list=Haskell-prime |last=Riedel |first=Herbert}}</ref> | latest test date = | typing = [[Type inference|Inferred]], [[static typing|static]], [[strong typing|strong]] | implementations = [[Glasgow Haskell Compiler|GHC]], [[Hugs (interpreter)|Hugs]], NHC, JHC, [[Yhc]], UHC | dialects = [[Gofer (software)|Gofer]] | influenced by = [[Clean (programming language)|Clean]],<ref name="haskell-report-influences">{{harvnb|Peyton Jones|2003|p=xi}}</ref> [[FP (programming language)|FP]],<ref name="haskell-report-influences"/> [[Gofer (programming language)|Gofer]],<ref name="haskell-report-influences"/> [[Hope (programming language)|Hope]] and Hope<sup>+</sup>,<ref name="haskell-report-influences"/> [[Id (programming language)|Id]],<ref name="haskell-report-influences"/> [[ISWIM]],<ref name="haskell-report-influences"/> [[Kent Recursive Calculator|KRC]],<ref name="haskell-report-influences"/> [[Lisp (programming language)|Lisp]],<ref name="haskell-report-influences"/> <br>[[Miranda (programming language)|Miranda]],<ref name="haskell-report-influences"/> [[ML (programming language)|ML]] and [[Standard ML]],<ref name="haskell-report-influences"/> [[Orwell (programming language)|Orwell]], [[SASL (programming language)|SASL]],<ref name="haskell-report-influences"/> [[Scheme (programming language)|Scheme]],<ref name="haskell-report-influences"/> [[SISAL]]<ref name="haskell-report-influences"/> | influenced = [[Agda (programming language)|Agda]],<ref>{{cite web|url=http://www.cse.chalmers.se/~ulfn/papers/afp08/tutorial.pdf|title=Dependently Typed Programming in Agda|last=Norell|first=Ulf|year=2008|publisher=Chalmers University|access-date=9 February 2012|location=Gothenburg}}</ref> [[Bluespec, Inc.|Bluespec]],{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|pp=12–38, 43}} [[C++11]]/[[Concepts (C++)|Concepts]],<ref>{{cite journal|title=Design of Concept Libraries for C++ |first1=Bjarne |last1=Stroustrup |author-link1=Bjarne Stroustrup |first2=Andrew |last2=Sutton |url=http://www2.research.att.com/~bs/sle2011-concepts.pdf |year=2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120210041742/http://www2.research.att.com/~bs/sle2011-concepts.pdf |archive-date=10 February 2012 }}</ref> <br>[[C Sharp (programming language)|C#]]/[[Language Integrated Query|LINQ]],{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|pp=12-45–46}}<ref name="meijer2012"/><ref>{{cite web|url=http://channel9.msdn.com/shows/Going+Deep/Lecture-Series-Erik-Meijer-Functional-Programming-Fundamentals-Chapter-1/|title=C9 Lectures: Dr. Erik Meijer&nbsp;– Functional Programming Fundamentals, Chapter 1 of 13|last=Meijer|first=Erik|date=1 October 2009|work=[[Channel 9 (discussion forum)|Channel 9]]|publisher=Microsoft|access-date=9 February 2012|archive-date=2012-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616051226/http://channel9.msdn.com/shows/Going+Deep/Lecture-Series-Erik-Meijer-Functional-Programming-Fundamentals-Chapter-1/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.infoq.com/interviews/LINQ-Erik-Meijer|title=Erik Meijer on LINQ|last=Drobi|first=Sadek|date=4 March 2009|work=InfoQ|publisher=C4Media Inc.|access-date=9 February 2012|location=QCon [[San Francisco|SF]] 2008}}</ref> CAL,{{Citation needed|date=February 2012}} [[Cayenne (programming language)|Cayenne]],{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|pp=12-45–46}} [[Clean (programming language)|Clean]],{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|pp=12-45–46}} [[Clojure]],<ref>{{cite web |url=https://www.amazon.com/gp/richpub/listmania/fullview/R3LG3ZBZS4GCTH |archive-url=https://web.archive.org/web/20171003001051/https://www.amazon.com/gp/richpub/listmania/fullview/R3LG3ZBZS4GCTH |url-status=dead |archive-date=3 October 2017 |title=Clojure Bookshelf |last=Hickey |first=Rich |work=Listmania! |access-date=3 October 2017}}</ref> <br>[[CoffeeScript]],<ref>{{cite news |last1=Heller |first1=Martin |date=2011-10-18 |df=dmy |url=https://www.infoworld.com/article/2078452/turn-up-your-nose-at-dart-and-smell-the-coffeescript.html |title=Turn up your nose at Dart and smell the CoffeeScript |work=[[InfoWorld]] |access-date=2020-07-15}}</ref> [[Curry (programming language)|Curry]],{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|pp=12-45–46}} [[Elm (programming language)|Elm]], <br>[[Epigram (programming language)|Epigram]],{{Citation needed|date=February 2012}} [[Escher (programming language)|Escher]],<ref>{{cite web|url=http://www.cs.bris.ac.uk/Publications/Papers/1000073.pdf|title=Declarative programming in Escher|access-date=7 October 2015}}</ref> [[F Sharp (programming language)|F#]],<ref>{{cite book|last1=Syme|first1=Don|author-link1=Don Syme|last2=Granicz|first2=Adam|last3=Cisternino|first3=Antonio|title=Expert F#|year=2007|publisher=[[Apress]]|page=2 |quote=F# also draws from Haskell particularly with regard to two advanced language features called ''sequence expressions'' and ''workflows''.}}</ref> [[Hack (programming language)|Hack]],<ref>{{cite magazine|url=https://www.wired.com/2014/03/facebook-hack/|title=Facebook Introduces 'Hack,' the Programming Language of the Future|date=20 March 2014|magazine=WIRED}}</ref> [[Idris (programming language)|Idris]],<ref>{{cite web|title=Idris, a dependently typed language|url=http://www.idris-lang.org/|access-date=26 October 2014}}</ref> <br>[[Isabelle theorem prover|Isabelle]],{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|pp=12-45–46}} [[Java (programming language)|Java]]/[[Generics in Java|Generics]],{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|pp=12-45–46}} [[LiveScript (programming language)|LiveScript]],<ref>{{cite web|url=http://livescript.net/#inspiration|title=LiveScript Inspiration|access-date=4 February 2014}}</ref> <br>[[Mercury (programming language)|Mercury]],{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|pp=12-45–46}} [[Ωmega]], [[PureScript]],<ref>{{cite web|url=https://leanpub.com/purescript/read|title=PureScript by Example|last=Freeman|first=Phil|year=2016|publisher=Leanpub|access-date=23 April 2017}}</ref> [[Python (programming language)|Python]],{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|pp=12-45–46}}<ref>{{cite web|url=https://docs.python.org/howto/functional.html|title=Functional Programming HOWTO|last=Kuchling|first=A. M.|work=Python v2.7.2 documentation|publisher=Python Software Foundation|access-date=9 February 2012}}</ref> [[Raku (programming language)|Raku]],<ref>{{cite web|url=http://www.perlfoundation.org/perl6/index.cgi?glossary_of_terms_and_jargon|title=Glossary of Terms and Jargon|work=Perl Foundation Perl 6 Wiki|publisher=[[The Perl Foundation]]|access-date=9 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120121145808/http://www.perlfoundation.org/perl6/index.cgi?glossary_of_terms_and_jargon|archive-date=21 January 2012|url-status=dead}}</ref> <br>[[Rust (programming language)|Rust]],<ref>{{cite web|url=https://doc.rust-lang.org/reference/influences.html|access-date=3 February 2016|title=The Rust Reference: Appendix: Influences}}</ref> [[Scala (programming language)|Scala]],{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|pp=12-45–46}}<ref>{{cite web|url=http://blog.fogus.me/2010/08/06/martinodersky-take5-tolist/|title=MartinOdersky take(5) toList|last=Fogus|first=Michael|date=6 August 2010|work=Send More Paramedics|access-date=9 February 2012}}</ref> [[Swift (programming language)|Swift]],<ref name="lattner2014">{{cite web|url=http://nondot.org/sabre/|title=Chris Lattner's Homepage|last=Lattner|first=Chris|date=3 June 2014|access-date=3 June 2014|publisher=Chris Lattner|quote=The Swift language is the product of tireless effort from a team of language experts, documentation gurus, compiler optimization ninjas, and an incredibly important internal dogfooding group who provided feedback to help refine and battle-test ideas. Of course, it also greatly benefited from the experiences hard-won by many other languages in the field, drawing ideas from Objective-C, Rust, Haskell, Ruby, Python, C#, CLU, and far too many others to list.}}</ref> <br>[[Visual Basic .NET|Visual Basic 9.0]]{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|pp=12-45–46}}<ref name="meijer2012">{{cite journal|author-link=Erik Meijer (computer scientist)|first=Erik|last=Meijer|title=Confessions of a Used Programming Language Salesman: Getting the Masses Hooked on Haskell|journal=Oopsla 2007|citeseerx=10.1.1.72.868|year=2006}}</ref> | operating system = [[Cross-platform]] | license = | website = {{URL|haskell.org}} | file ext = .hs, .lhs }} '''ഹാസ്കൽ''' ഉച്ചാരണം:{{IPAc-en|ˈ|h|æ|s|k|əl}}<ref>{{cite mailing list |url=http://www.haskell.org/pipermail/haskell-cafe/2008-January/038756.html |title=anybody can tell me the pronunciation of "haskell"? |date=28 January 2008 |accessdate=12 March 2011 |mailinglist=Haskell-cafe |last=Chevalier |first=Tim}}</ref> ഒരു സ്റ്റാൻഡേർസ്ഡ്, പൊതു-ഡവലപ്മെൻറ് കമ്പൈൽ, നോൺ സ്ട്രിറ്റ് സെമൻറിക്കുകളും ശക്തമായ സ്റ്റാറ്റിക് ടൈപ്പിംഗും മാത്രമുള്ളതാണ്. തന്ത്രജ്ഞനായ ഹാസ്കൽ കറിയാണ് ഇതിന് ഈ പേര് നൽകിയത്. ഹാസ്കലിൻറെ ഏറ്റവും പുതിയ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഹാസ്കൽ 2010. 2016 മേയ് മാസം മുതൽ, ഹാസ്കൽ 2020 എന്ന പുതിയ പതിപ്പിന് വേണ്ടി ഒരു ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref>https://mail.haskell.org/pipermail/haskell-prime/2016-April/004050.html</ref> തരം അനുമാനവും<ref>Type inference originally using [[Type inference#Hindley.E2.80.93Milner type inference algorithm|Hindley-Milner type inference]]</ref><ref>This allows finer control over the expression [[evaluation strategy]]</ref> അലസമായ മൂല്യനിർണ്ണയവുമുള്ള ഒരു തരം സിസ്റ്റം ഹാസ്കലിനുണ്ട്. ഹാസ്കൽ പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷയിൽ ആദ്യമായി ടൈപ്പ് ക്ലാസ്സുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.<ref>"Type classes, first proposed during the design of the Haskell programming language, ..."&nbsp;—[http://homepages.inf.ed.ac.uk/jmorri14/d/final.pdf John Garrett Morris (2013), "Type Classes and Instance Chains: A Relational Approach" ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ഇതിൻറെ പ്രധാന നിർവ്വഹണം ഗ്ലാസ്ഗോ ഹാസ്കൽ കംപൈലർ ആണ്. ഹാസ്കെൽ സെമാൻറിക്സുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, മിറാൻഡ ഭാഷയുടെ വാക്യഘടനയല്ല, ഇത് ആദ്യ ഹാസ്കൽ വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പിൻറെ പരിശ്രമങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.<ref>Edward Kmett, [https://www.youtube.com/watch?v=hIZxTQP1ifo Edward Kmett - Type Classes vs. the World]</ref> അക്കാമിഡിയിൽ (academia) ഹാസ്കെൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://wiki.haskell.org/Haskell_in_education|title=Haskell in education|publisher=|accessdate=15 February 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=https://wiki.haskell.org/Haskell_in_research|title=Haskell in research|publisher=|accessdate=15 February 2016}}</ref> മാത്രമല്ല വ്യവസായത്തിലും.<ref>{{cite web|url=https://wiki.haskell.org/Haskell_in_industry|title=Haskell in industry|publisher=|accessdate=15 February 2016}}</ref> ==ചരിത്രം== മിറണ്ടയുടെ ഗവേഷണ സോഫ്റ്റ് വെയർ ലിമിറ്റഡ് 1985 ൽ പുറത്തിറക്കിയതിനെ തുടർന്ന്, ഫങ്ഷണൽ ഭാഷകളോടുള്ള താത്പര്യം വളർന്നു. 1987-ൽ, ഒരു ഡസൻ നോൺ-സ്ട്രോക്ക്, മൾട്ടിപ്പിൾ ഫങ്ഷണൽ പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷകളിലുമുണ്ടായിരുന്നു. മിറാൻഡ വളരെ വ്യാപകമായിരുന്നു, പക്ഷെ കുത്തക സോഫ്റ്റ്വെയറായിരുന്നു. പോളണ്ടിലെ ഓറിഗോൺ എന്ന സ്ഥലത്തെ കോൺഫ്രൻസിൽ വച്ച് ഫംഗ്ഷണൽ പ്രോഗ്രാമിംഗ് കമ്പ്യൂട്ടർ ആർക്കിടെക്ചർ (FPCA '87) ഇത്തരം ഭാഷകൾക്കുള്ള തുറന്ന മാനദണ്ഡം നിർവ്വചിക്കുന്നതിനായി ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപം കൊള്ളുന്നതിന് ഒരു ശക്തമായ സമവായമുണ്ടായിരുന്നു. ഫംഗ്ഷണൽ-ഭാഷാ രൂപകൽപ്പനയിൽ ഭാവിയിൽ ഗവേഷണത്തിന് അടിത്തറയാകുന്നതിന് നിലവിലുള്ള പ്രവർത്തന ഭാഷകളെ ഏകീകൃതമാക്കുക എന്നതാണ് ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ ഉദ്ദേശ്യം.{{sfn|Peyton Jones|2003|loc=Preface}} ==ഹാസ്കൽ 1.0 മുതൽ 1.4 വരെ== ഹാസ്കലിന്റെ ആദ്യപതിപ്പ് ("ഹാസ്കൽ 1.0") 1990 ൽ നിർവ്വചിക്കപ്പെട്ടു.{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007}}സമിതിയുടെ പരിശ്രമങ്ങൾ ഭാഷാ നിർവ്വചനങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പരയ്ക്ക് കാരണമായി (1.0, 1.1, 1.2, 1.3, 1.4). ==ഹാസ്കൽ 98== ഭാഷയുടെ സുസ്ഥിരമായ, ചുരുങ്ങിയ, പോർട്ടബിൾ പതിപ്പ്, അദ്ധ്യാപനത്തിനുള്ള അനുപമമായ ലൈബ്രറിയും, ഭാവി വിപുലീകരണത്തിനുള്ള ഒരു അടിത്തറയും ലക്ഷ്യമാക്കി 1997 ൻറെ അവസാനത്തിൽ, ഹാസ്കെൽ 98 പരമ്പര അവസാനിപ്പിച്ചു. ഹാസ്കൽ 98 ൻറെ വിപുലീകരണങ്ങളും വേരിയൻറുകളും സമിതി സ്വാഗതം ചെയ്തു.{{sfn|Peyton Jones|2003|loc=Preface}} 1999 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഹാസ്കൽ 98 ഭാഷാ നിലവാരം ആദ്യം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് ഹാസ്കൽ 98 റിപ്പോർട്ട് എന്നായിരുന്നു.{{sfn|Peyton Jones|2003|loc=Preface}} 2003 ജനുവരിയിൽ ഒരു പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പ് ഹാസ്കൽ 98 ലാംഗ്വേജ് ആൻഡ് ലൈബ്രറീസ് ആയി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു: പരിഷ്കരിച്ച ഒരു റിപ്പോർട്ട്{{sfn|Peyton Jones|2003}} നിലവിലെ ഡേറ്റാ സ്റ്റാൻഡേർഡ് നിലവാരത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഗ്ലാസ്ഗോ ഹാസ്കൽ കംപൈലർ (ജിഎച്ച്സി) നടപ്പിലാക്കിക്കൊണ്ട് ഭാഷ അതിവേഗം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.<ref name=HaskellWikiImpl>{{cite web|title=Haskell Wiki: Implementations|url=http://www.haskell.org/haskellwiki/Implementations|accessdate=18 December 2012}}</ref> ==ഹാസ്കൽ 2010== 2006-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ഹാസ്കൽ പ്രൈം എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഹാസ്കൽ 98 മാനകത്തിലേക്ക് ഒരു പിൻഗാമിയെ നിർവ്വചിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഒരു പ്രക്രിയ ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://prime.haskell.org/|title=Welcome to Haskell'|work=The Haskell' Wiki|access-date=2018-07-24|archive-date=2016-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220103915/https://prime.haskell.org/|url-status=dead}}</ref> ഭാഷ നിർവചനം പുനഃപരിശോധിക്കുന്നതിനുള്ള തുടർ വർദ്ധന പ്രക്രിയയൊഴിച്ച്, പ്രതിവർഷം ഒരു തവണ ഒരു പുതിയ പരിഷ്ക്കരണം നടത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യമായിരുന്നു ഇതിനുണ്ടായിരുന്നത്. 2009 നവംബറിൽ ഹാസ്കൽ 2010 എന്നു പേരുള്ള ആദ്യത്തെ പുനരവലോകനം പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2010 ജൂലൈയിൽ ഇത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഹാസ്കൽ 2010 ഭാഷക്ക് ഒരു പുരോഗമന അപ്ഡേറ്റ് ഉണ്ട്, വളരെയധികം നന്നായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടുള്ളതാണ്, കംപൈലർ നിർദ്ദിഷ്ട ഫ്ലാഗുകൾ വഴി സാധ്യമാക്കിയ വിവാദപരമല്ലാത്ത സവിശേഷതകളും ഉൾപ്പെടെ. * ഘടനാപരമായ മോഡൽ പേരുകൾ. മൊഡ്യൂളുകളുടെ പേരുകൾ, ഒരേപോലെ തിരിച്ചറിയുന്ന ഐഡൻറിഫയറല്ലാതെ, ക്യാപിറ്റലൈസ് ചെയ്ത ഐഡൻറിഫയറുകളുടെ ഡോട്ട് വേർതിരിച്ച സീക്വൻസുകൾ ഉൾക്കൊള്ളിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ഒരു ഹൈറാർക്കിക്കൽ രീതിയിൽ ഘടകങ്ങളെ പേരുനൽകാൻ അനുവദിക്കുന്നു.(ഉദാ:<code>List</code>എന്നതിന് പകരമായി<code>Data.List</code>), സാങ്കേതികമായി മൊഡ്യൂളുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, എക മോണോലിതിക്ക് നെയിംസ്പേസായി തുടരുന്നു. ഈ വിപുലീകരണം ഹാസ്കൽ 98-ന് അനുബന്ധമായി നൽകിയിരുന്നു, സാർവത്രികമായി അത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. * വിദേശ ഫങ്ഷൻ ഇൻറർഫേസ് (FFI) മറ്റ് പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷകളിൽ ബൈൻഡിങ്ങുകളെ അനുവദിക്കുന്നു. [[സി (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|സിയിലേക്കുള്ള]] ബൈൻഡിങ് മാത്രമേ റിപ്പോർട്ടുചെയ്യാറുള്ളൂ, പക്ഷേ ഡിസൈൻ മറ്റ് ഭാഷാ ബൈൻഡിങ്ങുകൾ അനുവദിക്കുന്നു. ഇത് പിന്തുണയ്ക്കാൻ ഡേറ്റാ ടൈപ്പ് ഡിക്ലറേഷനുകൾക്ക് കൺസ്ട്രറ്ററുകൾ ഇല്ല, ഹാസ്കലിൽ നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഫോറിൻ ഡാറ്റയ്ക്കായി ശക്തമായ തരം വ്യത്യാസങ്ങൾ അനുവദിച്ചു. ഈ വിപുലീകരണം മുമ്പു് ഹാസ്കൽ 98 റിപ്പോർട്ടിനുള്ള ഒരു അനുബന്ധത്തിൽ നൽകിയിരിയിരിക്കുന്നു. * N + k പാറ്റേണുകളുടെ (എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഫോം വസ്തുത <code>(n + 1) = (n + 1) * factn</code>)വസ്തുതാ നിർവചനങ്ങൾ അനുവദനീയമല്ല.<code> (+) </code> ഓപ്പറേറ്റർ കോഡ് ഉപയോഗിച്ചു, ഈ വാക്യഘടനാപരമായ ഷുഗർ സെമൻറിക്സിനെ വഴിതെറ്റിക്കുകയുണ്ടായി, എന്നാൽ വാസ്തവത്തിൽ <code>(-),(> =)</code> എന്നീ കോഡുകളുപയോഗിച്ച് ഡീഷുഗർ ചെയ്തു. * കൂടുതൽ പ്രോഗ്രാമുകളുടെ പരിശോധന തയ്യാറാക്കാൻ ടൈപ്പ് അനുമാനത്തിൻറെ ചട്ടങ്ങൾ ഇളവ് ചെയ്തു. * ചില വാക്യഘടന പ്രശ്നങ്ങൾ (ഔപചാരിക വ്യാകരണത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ) പരിഹരിക്കപ്പെട്ടു: പാറ്റേൺ ഗാർഡുകൾ ചേർക്കുകയും, ‌ആ ഗാർഡുകൾക്കുള്ളിൽ പാറ്റേൺ പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നത് അനുവദിക്കുന്നു, ഓപ്പറേറ്റർ ഫിസിറ്റി ലളിതമായ രീതിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയും അത് യഥാർത്ഥ പ്രാക്ടീസ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു; ഓപ്പറേറ്ററുകളുടെയും കമൻറുകളുടെയും ഭാഷയുടെ ശബ്ദ സിൻറാക്സിൻറെ ഇടപെടലിൽ ഒരു അദ്വത കേസ് നടത്തുകയുണ്ടായി; ഡൂ-നൊട്ടേഷൻറെ ഇടപെടൽ അപ്രതീക്ഷിത വ്യാക്യഘടനാ പിശകുകൾ ഇല്ലാതാക്കുവാൻ if-then-else ഉപയോഗിച്ച് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. * <code>LANGUAGE</code> പ്രാഗ്മാ വ്യക്തമാക്കി. 2010 ആയപ്പോഴേക്കും ഭാഷയി ലേക്കുള്ള ഡസൻ കണക്കിന് വിപുലീകരണങ്ങൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു, ജി.എച്ച്.സി (മറ്റ് കമ്പൈലറുകൾക്കിടയിൽ) ഐഡൻറിഫയറുകളുടെ ലിസ്റ്റിനൊപ്പം വ്യക്തിഗത വിപുലീകരണങ്ങളെ വ്യക്തമാക്കാൻ <code>LANGUAGE</code> പ്രാഗ്മാ നൽകി. <code>Haskell2010</code> എക്സ്റ്റൻഷൻ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി ഹാസ്കൽ 2010 കമ്പൈലറുകൾ ആവശ്യമാണ്, ഹാസ്കൽ 2010 ൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള എക്സ്റ്റെൻഷനുകൾക്ക് അനുബന്ധമായ മറ്റു അനവധി കാര്യങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ==സവിശേഷതകൾ== അലസത മൂല്യനിർണ്ണയം, പാറ്റേൺ പൊരുത്തപ്പെടുത്തൽ, ലിസ്റ്റ് ഗ്രഹിക്കൽ, ടൈപ്പ് ക്ലാസസ്, ടൈപ്പ് പോളിമെറിസം എന്നിവയാണ് ഹാസ്ക്കലിൻറെ പ്രത്യേകതകൾ. ഇത് പൂർണ്ണമായ ഭാഷയാണ്, അതിനർത്ഥം പ്രവർത്തനം സാധാരണയായി പാർശ്വഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ല എന്നാണ്. പാർശ്വഫലങ്ങൾ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിന് ഒരു പ്രത്യേക നിർമ്മിതി ഉണ്ട്, പ്രവർത്തനരീതികളുടെ തരം ഓർത്തോഗാനൽ ആണ്. ശുദ്ധമായ പ്രവർത്തനം ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കാൻ കഴിയുന്ന പാർശ്വഫലങ്ങൾ, മറ്റ് ഭാഷകളിലെ ഇംപ്യൂവർ പ്രവർത്തനങ്ങളെ മാതൃകയാക്കാൻ കഴിയും. ഹിൽ-മിൽനർ തരത്തിലുള്ള സമ്പർക്കമുഖത്തെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ ഒരു സ്റ്റാറ്റിക് സംവിധാനമാണ് ഹാസ്കെലിന് ഉള്ളത്. എന്നാൽ കൂടുതൽ ഉപയോഗങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതിന് ശേഷം,<ref name="hallgren01">{{cite journal|last=Hallgren|first=T.|date=January 2001|title=Fun with Functional Dependencies, or Types as Values in Static Computations in Haskell|journal=Proceedings of the Joint CS/CE Winter Meeting|location=Varberg, Sweden|url=http://www.cs.chalmers.se/~hallgren/Papers/wm01.html}}</ref> ഈ ഏരിയിലെ പ്രധാന ആധുനികവത്കരണം, ടൈപ്പ് ക്ലാസ്സുകളാണ്, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഭാഷയിലേക്ക് ഓവർലോഡിംഗ് ചേർക്കുന്ന തത്ത്വചിന്തയായിട്ടാണ് ആദ്യം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="wadler89">{{cite journal|last1=Wadler|first1=P.|first2=S. |last2=Blott|year=1989|title=How to make ad-hoc polymorphism less ad hoc|journal=Proceedings of the 16th ACM [[SIGPLAN]]-[[SIGACT]] [[Symposium on Principles of Programming Languages]]|publisher=[[Association for Computing Machinery|ACM]]|pages=60–76|doi=10.1145/75277.75283|isbn=0-89791-294-2}}</ref> പാർശ്വഫലങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഘടന മൊനാർഡിൻറെ ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. പിശക് കൈകാര്യം ചെയ്യൽ, നോൺഡെറ്റർമിനിസം, പാഴ്സിങ്, സോഫ്റ്റ്‌വേർ ട്രാൻസാക്ഷണൽ മെമ്മറി എന്നിവയുൾപ്പെടെ വ്യത്യസ്ത തരത്തിലുള്ള കംപ്യൂട്ടിംഗ് രീതികളെ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന, മൊനാർഡ് ഒരു പൊതു ചട്ടക്കൂടാണ്. മോനാർഡുകൾ സാധാരണ ഡാറ്റാടൈപ്പുകളായി നിർവചിക്ക പ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ അവയുടെ ഉപയോഗത്തിനായി ഹാസ്കെൽ ചില സിന്തറ്റിക്ക് ഷുഗർ നൽകുന്നു. ഹാസ്കലിന് തുറന്ന, പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സ്പെസിഫിക്കേഷൻ ഉണ്ട്,{{sfn|Peyton Jones|2003}} ഒന്നിലധികം നടപ്പിലാക്കലുകൾ ഉണ്ട്. അതിൻറെ പ്രധാന നിർവ്വഹണം, ഗ്ലാസ്ഗോ ഹാസ്കൽ കംപൈലർ (ജിഎച്ച്സി), മിക്ക പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇൻറർപ്രട്ടർ, നേറ്റീവ്-കോഡ് കമ്പൈലർ എന്നിവ രണ്ടും. അടുത്തിടെയുള്ള കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ സംയോജിപ്പിച്ച് ജിഎച്ച്സി അതിൻറെ റിച്ച് ടൈപ്പ് സംവിധാനം ശ്രദ്ധേയമാണ്, പൊതുവായുള്ള ബീജഗണിത ഡാറ്റ തരങ്ങൾ പോലുള്ള ഫാമിലികളെ ടൈപ്പ് ചെയ്യുന്നു. കമ്പ്യൂട്ടർ ഭാഷാ ബെഞ്ച്മാർക്കുകളുടെ ഗെയിം അതിൻറെ ഉയർന്ന പ്രകടനവും സഹവർത്തിത്വവും സമാന്തരത്വവും ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നു.<ref name="shootout">{{Cite web |url=http://benchmarksgame.alioth.debian.org/u64q/haskell.html |title=Computer Language Benchmarks Game |access-date=2018-08-05 |archive-date=2016-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310140537/http://benchmarksgame.alioth.debian.org/u64q/haskell.html |url-status=dead }}</ref> സജീവമായി വളരുന്ന ഒരു സമൂഹം ഭാഷയ്ക്കിടെയുണ്ട്, 5,400 മൂന്നാം കക്ഷി ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ലൈബ്രറികളും ഉപകരണങ്ങളും ഓൺലൈൻ പാക്കേജ് റിപ്പോസിറ്ററിയായ ഹാക്കേജിൽ ലഭ്യമാണ്. ==കോഡ് ഉദാഹരണങ്ങൾ== ഹാസ്കലിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു "ഹലോ വേൾഡ്" പ്രോഗ്രാം: <source lang="haskell"> module Main where main :: IO () main = putStrLn "Hello, World!" </source> ഹാസ്കലിൽ ഫാക്റ്റോറിയൽ ഫംഗ്ഷൻ, കുറച്ച് വ്യത്യസ്ത രീതിയിൽ നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു. (തരം വ്യാഖ്യാനം ഓപ്ഷണലാണ്): <source lang="haskell"> -- Type annotation (optional, same for each implementation) factorial :: (Integral a) => a -> a -- Using recursion (with the "ifthenelse" expression) factorial n = if n < 2 then 1 else n * factorial (n - 1) -- Using recursion (with pattern matching) factorial 0 = 1 factorial n = n * factorial (n - 1) -- Using recursion (with guards) factorial n | n < 2 = 1 | otherwise = n * factorial (n - 1) -- Using a list and the "product" function factorial n = product [1..n] -- Using fold (implements "product") factorial n = foldl (*) 1 [1..n] -- Point-free style factorial = foldr (*) 1 . enumFromTo 1 </source> ഇൻഫിനിറ്റ് ലിസ്റ്റായി ഫിബൊനാൻസി നമ്പറുകൾ ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കുക: <source lang="haskell"> -- Type annotation (optional, same for each implementation) fib :: Int -> Integer -- With self-referencing data fib n = fibs !! n where fibs = 0 : scanl (+) 1 fibs -- 0,1,1,2,3,5,... -- Same, coded directly fib n = fibs !! n where fibs = 0 : 1 : next fibs next (a : t@(b:_)) = (a+b) : next t -- Similar idea, using zipWith fib n = fibs !! n where fibs = 0 : 1 : zipWith (+) fibs (tail fibs) -- Using a generator function fib n = fibs (0,1) !! n where fibs (a,b) = a : fibs (b,a+b) </source> ഇൻറ് ടൈപ്പ് ഒരു മെഷീൻ വലിപ്പത്തിലുള്ള ഒരു പൂർണ്ണസംഖ്യയെ (ഇത് !! ഓപ്പറേറ്ററുള്ള ഒരു ലിസ്റ്റ് സബ്സ്ക്രിപ്റ്റ് ആയി ഉപയോഗിച്ചു) സൂചിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ഇൻറിജർ ഏകപക്ഷീയമായ ഒരു പൂർണ്ണസംഖ്യയാണ്. ഉദാഹരണമായി, ഇൻറിജർ(integer) ഉപയോഗിച്ച്, മുകളിലുള്ള ഫാക്റ്റോറിയൽ കോഡ് എളുപ്പം കണക്കുകൂട്ടുന്നു <code>factorial 100000</code> 456,574 അക്കങ്ങളുടെ എണ്ണം, കൃത്യമായ നഷ്ടം ഇല്ലാതെ. ദ്രുത സ്രോതസ്സുകളുൾപ്പെടെയുള്ള ഒരു അൽഗോരിതം നടപ്പിലാക്കുക, പിവറ്റ് ആകുന്ന ആദ്യത്തെ ഘടകം: <source lang="haskell"> -- Type annotation (optional, same for each implementation) quickSort :: Ord a => [a] -> [a] -- Using list comprehensions quickSort [] = [] -- The empty list is already sorted quickSort (x:xs) = quickSort [a | a <- xs, a < x] -- Sort the left part of the list ++ [x] ++ -- Insert pivot between two sorted parts quickSort [a | a <- xs, a >= x] -- Sort the right part of the list -- Using filter quickSort [] = [] quickSort (x:xs) = quickSort (filter (<x) xs) ++ [x] ++ quickSort (filter (>=x) xs) </source> ==നടപ്പിലാക്കൽ== ലിസ്റ്റുചെയ്ത നടപ്പിലാക്കൽ എല്ലാം ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ലൈസൻസിലൂടെ വിതരണംചെയ്യുന്നു.<ref name="implementations">[http://www.haskell.org/haskellwiki/Implementations "Implementations"] at the Haskell Wiki</ref> ഹാസ്കൽ 98 സ്റ്റാൻഡേർഡുമായി പൂർണമായും യോജിക്കുന്ന നടപ്പിലാക്കൽ, താഴെ പറയുന്നവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു: * ഗ്ലാസ്ഗോ ഹാസ്കൽ കംപൈലർ (GHC) വിവിധ പ്രൊസസ്സർ ആർക്കിറ്റക്ചറു കളിൽ നേറ്റീവ് കോഡുകളായി കംപൈൽ ചെയ്യുന്നു. ആൻസി സി യ്ക്കും, രണ്ട് ഇൻറർമീഡിയറ്റ് ഭാഷകൾ ഉപയോഗിച്ച്: സി--, അല്ലെങ്കിൽ ഏറ്റവും പുതിയ പതിപ്പുകളിൽ, അല്ലെങ്കിൽ സമീപകാല പതിപ്പുകളിൽ, എൽഎൽവിഎം (മുൻപ് ലോവർ ലെവൽ [[വെർച്ച്വൽ മെഷീൻ|വെർച്വൽ മെഷീൻ]]) ബിറ്റ്കോഡ്.<ref>{{cite web| url=https://ghc.haskell.org/trac/ghc/wiki/Commentary/Compiler/Backends/LLVM| title=The LLVM Backend| website=GHC Trac| access-date=2018-08-06| archive-date=2017-04-07| archive-url=https://web.archive.org/web/20170407154842/https://ghc.haskell.org/trac/ghc/wiki/Commentary/Compiler/Backends/LLVM| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite conference | url = http://www.cse.unsw.edu.au/~chak/papers/TC10.html | title = An LLVM Backend for GHC | last1 = Terei | first1 = David A. | last2 = Chakravarty | first2 = Manuel M. T. | date = 2010 | publisher = ACM Press | book-title = Proceedings of ACM SIGPLAN Haskell Symposium 2010}}</ref>ഹാസ്ക്കൽ ഭാഷഭേദം യഥാർത്ഥ നിലവാരത്തിലുള്ളതായി തീർന്നു.<ref>C. Ryder and S. Thompson (2005). [http://kar.kent.ac.uk/14237/1/Tech_Chris.pdf "Porting HaRe to the GHC API"]</ref> ജിഎച്ച്സിയിൽ മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ലൈബ്രറികൾ (ഉദാ. ഓപ്പൺജിഎല്ലിലേക്കുള്ള ബന്ധനങ്ങൾ) ഉണ്ട്. ഹാസ്കൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ ജിഎച്ച്സി വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. * ഉത്രെചേത് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ഒരു ഹാസ്കൽ നടപ്പിലാക്കൽ ആണ് ഉത്രെചേത് ഹാസ്കൽ കംപൈലർ (UHC).<ref>{{Cite web |url=http://www.cs.uu.nl/wiki/UHC |title=Utrecht Haskell Compiler |access-date=2018-08-07 |archive-date=2014-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140722154257/http://www.cs.uu.nl/wiki/UHC |url-status=dead }}</ref>ഏതാണ്ട് എല്ലാ ഹാസ്കൽ 98 സവിശേഷതകളും നിരവധി പരീക്ഷണാത്മക വിപുലീകരണങ്ങളും ഇത് പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ആട്രിബ്യൂട്ട് ഗ്രാമറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഇത് നടപ്പിലാക്കുന്നു. നിലവിൽ ജനറേറ്റഡ് ടൈപ്പ് സിസ്റ്റങ്ങളും ഭാഷാ വിപുലീകരണങ്ങളും ഗവേഷണത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. * ജോൺ മെക്കാമിൻറെ രചനയായ ഹാസ്കൽ കമ്പൈലർ ജെഎച്ച്സി(Jhc) ജനറേറ്റുചെയ്ത പ്രോഗ്രാമുകളുടെ വേഗതയും കാര്യക്ഷമതയും ഊന്നിപ്പറയുകയും പുതിയ പ്രോഗ്രാം പരിവർത്തനങ്ങൾ പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ** എജെഎച്ച്സി(Ajhc) ജെഎച്ച്സിയുടെ ഫോർക്ക് ആണ്. * അർബൻ ബോക്വിസ്റ്റിൻറെ കമ്പൈലർ ഇൻറർമീഡിയറ്റ് ഭാഷാ, ജിആർഎൻ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ജിഎച്ച്സി-യുടെ മുഴുവൻ പ്രോഗ്രാം ഒപ്റ്റിമൈസ് ചെയ്യുന്ന ബാക്കെൻഡാണ് എൽഎച്ച്സി.<ref>{{cite journal |last=Boquist |first=Urban |author2=Johnsson, Thomas |title=The GRIN Project: A Highly Optimising Back End for Lazy Functional Languages |journal=LNCS |year=1996 |volume=1268 |pages=58–84}}</ref> എൽഎച്ചസിയുടെ പഴയ പതിപ്പുകൾ ജിഎച്ച്സിക്ക് പകരം ജെഎച്ച്സി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളവയാണ്. ഇനിമേൽ തുടർച്ചയായുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇനി പറയുന്നവയല്ല: * ഹാസ്കെൽ ഉപയോക്താവിൻറെ ഗോഫർ സിസ്റ്റം (ഹഗ്സ്) ഒരു ബൈറ്റ്കോഡ് ഇൻറർപ്രെട്ടർ ആണ്. ജിഎച്ച്സി കംപൈലർക്കൊപ്പം, ഇത് ഏറ്റവും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന നടപ്പാക്കലുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു,{{sfn|Hudak|Hughes|Peyton Jones|Wadler|2007|p=12-22}} എന്നാൽ ഇപ്പോൾ കൂടുതലും ജിഎച്ച്സിഐ(GHCi) വഴി മാറ്റിസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഗ്രാഫിക്സ് ലൈബ്രറിയുമൊത്ത് ഇത് ലഭ്യമാകും. * എൻഎച്ച്സി98 (nhc98) എന്നത് മെമ്മറി ഉപയോഗം മിനിമൈസ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ബൈറ്റ്കോഡ് കമ്പൈലർ ഫോക്കസിങ് ആണ്. ** ഹാർലെൽ ട്രെയ്സർ എന്ന ലളിതവും, കൂടുതൽ പോർട്ടബിളും, കാര്യക്ഷമവും, ഏകീകരിക്കാനുള്ള പിന്തുണയും ഉള്ള യോർക്ക് ഹാസ്കൽ കമ്പൈലർ (Yhc) എൻഎച്ച്സി98-ൻറെ ഫോർക്ക് ആയിരുന്നു. വെബ് ബ്രൗസറുകളിൽ ഹാസ്കൽ പ്രോഗ്രാമുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്ന ഒരു ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ബാക്കെൻഡും ഉണ്ടായിരുന്നു. * ഹാസ്കൽ 1.4 പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ആദ്യകാല പ്രയോഗമാണ് എച്ച്ബിസി. ലെന്നാർട്ട് ആഗസ്റ്റസൺ ആണ് ഇത് നടപ്പിലാക്കിയത്. ഇത് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ലേസിഎംഎൽ (Lacy ML). കുറച്ച് കാലം സജീവമായി വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. പൂർണ്ണമായി നടപ്പിലാക്കാൻ മാത്രം ഹാസ്കെൽ 98 ഒതുക്കമുള്ളതല്ല, കൂടാതെ ഒരു വ്യത്യാസമില്ലാതെ ഒരു ഭൗതിക ഹാസ്കെൽ ഭാഷ ഉപയോഗം, ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു: * ഗോഫർ ഹാസ്കലിൻറെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ഉപഭാഷ ആയിരുന്നു, മാർക്ക് ജോൺസ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കൺസ്ട്രക്ടർ ക്ലാസസ് എന്ന ഫീച്ചറോടുകൂടിയാണ്. ഇത് ഹഗ്ഗ്സ് (മുകളിൽ കാണുക) ചെയ്തു. * ഹീലിയം ഹാസ്കലിൻറെ പുതിയരൂപമാണ്. ലളിതമായ പിശക് സന്ദേശങ്ങളിലൂടെ പഠനം ലളിതമാക്കുന്നതിലാണ് ഊന്നൽ. ഇത് നിലവിൽ ടൈപ്പ് ക്ലാസുകളിൽ പൂർണ്ണ പിന്തുണയില്ല, ഇത് പല ഹാസ്കൽ പ്രോഗ്രാമുകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. * ഇറ്റാ, ഫ്രെജ് എന്നിവ [[ജാവ വെർച്വൽ മെഷീൻ|ജാവ വിർച്ച്വൽ മെഷീൻ]] ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഹാസ്കലെൻറെ വകഭേദങ്ങളാണ്. ==അപ്ലിക്കേഷനുകൾ== * ഡാർക്കുകൾ ഹാസ്കലിൽ എഴുതിയ ഒരു റിവിഷൻ നിയന്ത്രണ സംവിധാനമാണ്, നിരവധി നൂതന സവിശേഷതകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, പാച്ചുകളുടെ കൂടുതൽ കൃത്യമായ നിയന്ത്രണം പോലുള്ളവ പ്രയോഗത്തിൽ ഉണ്ട്. * ഹാസ്കൽ ലൈബ്രറികളും പ്രോഗ്രാമുകളും നിർമ്മിക്കുന്നതിനും പാക്കേജിങ് ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള ഉപകരണമാണ് കാബൽ.<ref>{{cite web|url=https://www.haskell.org/cabal/|title=The Haskell Cabal|accessdate=8 April 2015}}</ref> * ലിനസ്പർ ഗ്നു / ലിനക്സ് സിസ്റ്റം പ്രയോഗങ്ങളുടെ വികസനത്തിനായി ഹാസ്കൽ തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web|url=http://urchin.earth.li/pipermail/debian-haskell/2006-May/000169.html|title=Linspire/Freespire Core OS Team and Haskell|work=Debian Haskell mailing list|date=May 2006|access-date=2018-08-11|archive-date=2017-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20171227234048/http://urchin.earth.li/pipermail/debian-haskell/2006-May/000169.html|url-status=dead}}</ref> * എക്സ് വിൻഡോ സിസ്റ്റത്തിനുള്ള ഒരു വിൻഡോ നടത്തിപ്പുകാരനാണ് എക്സ്മോനാഡ്(Xmonad), ഹാസ്കലിൽ പൂർണ്ണമായി എഴുതുന്നു.<ref>xmonad.org</ref> * മറ്റ് പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷകളിൽ വിപുലമായ ഫങ്ഷണൽ പ്രോഗ്രാമിങ് സവിശേഷതകളും ഒപ്റ്റിമൈസേഷനും വേണ്ടി പലപ്പോഴും ജിഎച്ച്സി പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. * ഒരു മാർക്ക്അപ്പ് ഫോർമാറ്റിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഉപകരണമാണ് പാൻഡോക്ക്(Pandoc). * വിശ്വസനീയവും, കരുത്തുറ്റതും, വേഗതയുള്ളതുമായ ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള സിസ്റ്റമാണ് ഷെയ്ക്ക് ബിൽഡ് സിസ്റ്റം. * ഷെൽ ചെക്ക്(ShellCheck) - ഷെൽ സ്ക്രിപ്റ്റ് സ്റ്റാറ്റിക് വിശകലന ഉപകരണമാണ്.<ref>[https://github.com/koalaman/shellcheck/ ShellCheck]</ref> ==വ്യവസായം== * ഹാസ്ക്കലിൽ ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ് വെയർ ആയി,<ref>[https://code.facebook.com/posts/302060973291128/open-sourcing-haxl-a-library-for-haskell/ Simon Marlow (2014), Open-sourcing Haxl]</ref> ഫേസ്ബുക്ക് ആൻറി സ്പാം പ്രോഗ്രാമുകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നു<ref>{{cite web |title = Facebook’s New Spam-Killer Hints at the Future of Coding |url = https://www.wired.com/2015/09/facebooks-new-anti-spam-system-hints-future-coding/ |accessdate = September 1, 2015 |date = September 1, 2015 |website = [[Wired (magazine)|Wired]] |publisher = |last = Metz |first = Cade}}</ref>. * ഹാസ്കലിൻറെ ഒരു വിപുലീകരണമായ അർദ്ധചാലക (semiconductor) ഡിസൈനു വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ഭാഷയാണ് ബ്ലൂസ്പെക് സിസ്റ്റംവെരിലോഗ്(BSV). കൂടാതെ, ബ്ലൂസ്പെക്, ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡുകളുടെ ഉപകരണങ്ങളും ഹാസ്കലിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നു. * ക്രിപ്റ്റോൾ, ക്രിപ്റ്റോഗ്രാഫി അൽഗോരിതം വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും പരിശോധിക്കുന്നതിനും ടൂൾചെയിനുകൾ ഉപയോഗിക്കുകയും, ഹാസ്കലിൽ നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. * seL4, ആദ്യത്തെ ഔപചാരികമായി പരിശോധിച്ച മൈക്രോകേർണൽ,<ref name="klein-sosp09"> A formal proof of functional correctness was completed in 2009. {{ cite conference | first1 = Gerwin | last1 = Klein | first2 = Kevin | last2 = Elphinstone | first3 = Gernot | last3 = Heiser | author3-link = Gernot Heiser | first4 = June | last4 = Andronick | first5 = David | last5 = Cock | first6 = Philip | last6 = Derrin | first7 = Dhammika | last7 = Elkaduwe | first8 = Kai | last8 = Engelhardt | first9 = Rafal | last9 = Kolanski | first10 = Michael | last10 = Norrish | first11 = Thomas | last11 = Sewell | first12 = Harvey | last12 = Tuch | first13 = Simon | last13 = Winwood | title = seL4: Formal verification of an OS kernel | booktitle = 22nd ACM Symposium on Operating System Principles |date=October 2009 | location = Big Sky, MT, USA | doi = | url = http://www.sigops.org/sosp/sosp09/papers/klein-sosp09.pdf }} </ref>ഒഎസ് ഡവലപ്പറിനായുള്ള ഒരു പ്രോട്ടോടൈപ്പിംഗ് ഭാഷയായി ഹാസ്കലിനെ ഉപയോഗിച്ചു.<ref name="klein-sosp09"/>{{rp|p.2}}അതേസമയം, ഹാസ്കൽ കോഡ് ഒരു നിർവ്വഹിക്കാവുന്ന സ്പെസിഫിക്കേഷനെ,സിദ്ധാന്തം തെളിയിക്കുന്ന ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ച് സ്വപ്രേരിത വിവർത്തനം നടത്തി.<ref name="klein-sosp09"/>{{rp|p.2}} ഫൈനൽ [[സി (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|സി]] പരിഷ്കരണത്തിനു മുമ്പായി ഹാസ്കെൽ കോഡ് ഒരു ഇൻറർമീഡിയറ്റ് പ്രോട്ടോടൈപ്പായി പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name="klein-sosp09"/>{{rp|p.3}} * ക്രിപ്റ്റോകറൻസിയായ കാർഡോണയുടെ ഔദ്യോഗിക നടപ്പാക്കൽ ഹാസ്കലിൽ ആണ് എഴുതിയിട്ടുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://iohk.io/projects/cardano/|title=Cardano|website=Input Output|access-date=2017-12-18|archive-date=2017-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222050822/https://iohk.io/projects/cardano/|url-status=dead}}</ref> ==വെബ്== ഹാസ്കൽ വെബ് ചട്ടക്കൂടുകൾ നിലവിലുള്ളവ, <ref>{{cite web|url=http://www.haskell.org/haskellwiki/Web/Frameworks|title=Web/Frameworks|publisher=}}</ref> താഴെ ചേർക്കുന്നു: * യെസോഡ്(Yesod) * ഹാപ്പ്സ്റ്റാക്ക് * സ്നാപ്പ്.<ref>{{cite web |url=http://snapframework.com/ |title=Snap: A Haskell Web Framework: Home |publisher=Snapframework.com |accessdate=2013-06-26 |archive-date=2013-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130620221057/http://snapframework.com/ |url-status=dead }}</ref> * മിസ്സോ ==വിമർശനം== 2002 ൽ ജാൻ വില്ലം മസെൻ, സൈമൺ പേസ്റ്റൺ ജോൺസ് എന്നിവർ, അലസ വിലയിരുത്തലുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്തിനുപുറമെ, അതിനെ സംബന്ധിച്ചുള്ള സൈദ്ധാന്തികമായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുമ്പോൾ,<ref>Jan-Willem Maessen. ''Eager Haskell: Resource-bounded execution yields efficient iteration''. Proceedings of the 2002 [[Association for Computing Machinery]] (ACM) SIGPLAN workshop on Haskell.</ref><ref>Simon Peyton Jones. [http://research.microsoft.com/~simonpj/papers/haskell-retrospective ''Wearing the hair shirt: a retrospective on Haskell'']. Invited talk at [[POPL]] 2003.</ref>പ്രായോഗിക പരിഗണനയ്ക്ക് പുറമെ മെച്ചപ്പെട്ട പ്രകടനം പോലുള്ളവയെ പ്പറ്റിയും ചർച്ച ചെയ്തു. അവർ ശ്രദ്ധിക്കുന്നത്, ചില പ്രവർത്തന പരിധികൾ ചേർക്കുന്നതിനൊപ്പം, അലസ മൂല്യനിർണ്ണയം മൂലം പ്രോഗ്രാമ്മർമാർ അവരുടെ കോഡിൻറെ (പ്രത്യേകിച്ച് അതിൻറെ സ്പേസ് ഉപയോഗം) പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ കൂടുതൽ പ്രയാസകരമാക്കുന്നു. 2003 ൽ ബാസ്രിയൻ ഹെരെൻ, ദാൻ ലീജീൻ, അർജൻ വാൻ ഇജെജെൻഡോൺ എന്നിവർ ഹാസ്കൽ പഠിതാക്കൾക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്ന ചില തടസ്സങ്ങൾ കണ്ടു: "ഹാസ്കലിൻറെ നിഗൂഡമായ സിൻറാക്സും സങ്കീർണമായ തരം സിസ്റ്റവും, ഇരുവശവും മൂർച്ചയുള്ള വാളിനു തുല്യമാണ്. പരിചയസമ്പന്നരായ പ്രോഗ്രാമർമാർ അതിയായി വിലമതിക്കുന്നു എന്നാൽ തുടക്കക്കാർക്കിടയിൽ നിരാശയുടെ ഉറവിടമായാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്, ഹാസ്കലിൻറെ സാമാന്യസ്വഭാവം പലപ്പോഴും ഗൂഢമായ പിശക് സന്ദേശങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു."<ref>{{cite journal |first1=Bastiaan |last1=Heeren |first2=Daan |last2=Leijen |first3=Arjan |last3=van IJzendoorn |year=2003 |title=Helium, for learning Haskell |journal=Proceedings of the 2003 [[Association for Computing Machinery|ACM]] [[SIGPLAN]] workshop on Haskell |url=http://www.cs.uu.nl/~bastiaan/heeren-helium.pdf |access-date=2018-08-13 |archive-date=2007-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070204044009/http://www.cs.uu.nl/~bastiaan/heeren-helium.pdf |url-status=dead }}</ref>ഇതു പരിഹരിക്കുന്നതിനായി, ഉത്രെചത്ത് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ഗവേഷകർ ഹീലിയം എന്ന പേരുള്ള വിപുലമായ ഇൻറർപ്രെട്ടർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു, പിശക് സന്ദേശങ്ങളുടെ ഉപയോക്തൃ-സൗഹൃദം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും, ചില ഹാസ്കൽ സവിശേഷതകളുടെ സാമാന്യത്വം പരിമിതപ്പെടുത്തിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു, പ്രത്യേകിച്ച് ടൈപ്പ് ക്ലാസ്സുകൾക്കുള്ള പിന്തുണ നീക്കം ചെയ്യുക. ബെൻ ലിപ്മീയർ ആണ് ഡിസിപ്പിൾ(Disciple) രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്<ref>{{cite web|url=http://www.haskell.org/haskellwiki/DDC |title=DDC – HaskellWiki |publisher=Haskell.org |date=2010-12-03 |accessdate=2013-06-26}}</ref>ഒരു ടൈപ് എഫക്ട് സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ച് ഹാസ്കലിൻറെ ഒരു കർശനമായി നിർബന്ധമായും (അലസമായ വ്യാഖ്യാനം വഴി), അലസമായ മൂല്യനിർണ്ണയത്തെ ക്കുറിച്ചുള്ള ന്യായവാദത്തിൽ ഹാക്കസിൻറെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ പരിഹരിക്കുക, മ്യൂട്ടബിൾ അറേകൾ പോലെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഡാറ്റാഘടനകൾ ഉപയോഗിക്കുക തുടങ്ങിയവ.<ref>Ben Lippmeier, [http://www.cse.unsw.edu.au/~benl/papers/thesis/lippmeier-impure-world.pdf Type Inference and Optimisation for an Impure World], [[Australian National University]] (2010) PhD thesis, chapter 1</ref>"വിനാശകരമായ അപ്ഡേറ്റ് തയ്യാറാക്കുന്നു" (പേജ് 20) അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു, പ്രോഗ്രാമർമാർക്ക് പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് ശക്തമായ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ... വസ്തുക്കളുടെ ശേഖരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള കാര്യക്ഷമമായ അറേ-ഡാറ്റ ഡാറ്റാ സ്ട്രക്ച്ചറുകൾ, ഒപ്പം ... ഒരു പ്രോഗ്രാമിൻറെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും ഒരു പുതിയ മൂല്യം പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവ് മുതലായവയിൽ പ്രോഗ്രാമർമാർക്ക് കുറഞ്ഞ പ്രയത്നം മാത്രമെ ഇതിനാവശ്യമായി വരുന്നുള്ളു. സ്റ്റാൻഡേർഡ് എംഎൽ(ML) എഴുത്തുകാരനായ റോബർട്ട് ഹാർപ്പർ, ആമുഖ പ്രോഗ്രാമിങ് പഠിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഹാസ്കൽ ഉപയോഗിക്കാത്തതിൻറെ കാരണം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. മൗലികമായ വിലയിരുത്തലുകൾ, ഡാറ്റ തരങ്ങളുടെ നിർവ്വചനം, ഇൻഡക്റ്റീവ് ന്യായവാദം, എന്നിവയിൽ ഉറവിട ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ച് ന്യായവാദം ചെയ്യുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യമാണ്.<ref>{{cite web|url=http://www.haskell.org/haskellwiki/DDC |title=DDC – HaskellWiki |publisher=Haskell.org |date=2010-12-03 |accessdate=2013-06-26}}</ref>എംഎലിൻറെ മൊഡ്യൂൾ സിസ്റ്റവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഹാസ്കലിൻറെ (പഴയ) ക്ലാസ് സിസ്റ്റം "തരംതാണത്" ആണ്.<ref>{{cite web|url=http://existentialtype.wordpress.com/2011/04/16/modules-matter-most/|author=Robert Harper|title=Modules matter most.}} </ref>സ്ഥിരം ബിൽഡ്ടൂളായ കാബൽ(Cabel) ഒരു പ്രത്യേക ലൈബ്രറിയുടെ വ്യത്യസ്ത പതിപ്പുകളുടെ നല്ല മാനേജ്മെൻറ് അഭാവത്തിൽ ഡെവലപ്പർമാരുടെ ഇടയിൽ ഇത് നിരന്തരം വിമർശിക്കപ്പെട്ടു. സ്റ്റാക്കിൻറെ പ്രകാശനം വഴി ഇത് പരിഹരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ സ്വതേയുള്ള ബിൽഡ് ഉപകരണമായി കാബൽ ഇപ്പോഴും ലഭ്യമാക്കുന്നു. ==അനുബന്ധ ഭാഷകൾ== ക്ലീൻ എന്നത് ഹാസ്കലിൻറെ ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ഭാഷയാണ്. I / O, സൈഡ് ഇഫക്റ്റുകൾ എന്നിവയ്ക്കായി മൊനാഡ്സിന് (monads) പകരം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഹാസ്കലിൽ നിന്ന് വലിയ വ്യത്യാസം വരുത്തിയ രൂപമാണ്. ഹാസ്കൽ പ്രചോദിപ്പിച്ച നിരവധി പരമ്പര ഭാഷകൾ, വ്യത്യസ്ത തരത്തിലുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്: * ആഗ്ഡാ(Agda), ആശ്രിത തരത്തിലുള്ള ഒരു പ്രവർത്തന ഭാഷയാണ്. * സെൻറ് ആൻഡ്രൂസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇഡ്രീസ്(Idris), ആശ്രിത തരത്തിലുള്ള ഒരു പൊതുവായ ഉദ്ദേശ്യഭാഷയാണ്. * എപ്പിഗ്രാം, പ്രോഗ്രാമുകളുടെ സ്വഭാവം തെളിയിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ആശ്രിത തരങ്ങളുള്ള ഒരു പ്രവർത്തന ഭാഷയാണ് ഇത്. * കായെൻ(Cayenne), ആശ്രിത തരത്തിലുള്ളവയാണ്. * ഒമെഗാ കൂടുതൽ കർശനമായാതണ്. * എൽമ്, വെബ് ഫ്രണ്ട് എൻഡ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രവർത്തന ഭാഷയാണ്, ഉയർന്ന തരത്തിലുള്ള തരങ്ങൾക്ക് പിന്തുണ ഇല്ല. ജാവ വെർച്ച്വൽ മെഷീൻ (ജെവിഎം) അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളവ: * ഫ്രെജ്ജ്(Frege), ജാവയുടെ സ്കാനർ തരങ്ങളുള്ള ഒരു ഹാസ്കൽ പോലെയുള്ള ഭാഷയും മികച്ച ജാവ സംയോജനം ഉൾപ്പെടുന്നതാണ്.<ref name="frege">{{cite web|url=http://fregepl.blogspot.com|title=Frege Programming Language|publisher=}}</ref><ref name="frege-wiki">{{cite web|url=http://code.google.com/p/frege/|title=Google Code Archive - Long-term storage for Google Code Project Hosting.|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://mmhelloworld.blogspot.com.es/2012/02/hello-world-frege.html|title=mmhelloworld|author=Marimuthu Madasamy|publisher=}}</ref> * ജാവ വെർച്ച്വൽ മെഷീനീ(ജെവിഎം)ൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഫങ്ഷണൽ സ്ക്രിപ്റ്റിംഗ് ഭാഷായാണ് ജാസ്കെൽ.<ref>{{cite web|url=http://jaskell.codehaus.org/|title=Codehaus|publisher=|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060220023022/http://jaskell.codehaus.org/|archivedate=20 February 2006|df=dmy-all}}</ref> * ജെ.വി.എം.ലിൽ ഹാസ്കൽ ആയിരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതാണ് എതാ-ലാംഗ്(Eta-lang). മറ്റ് ബന്ധപ്പെട്ട ഭാഷകൾ ഉൾപ്പെടുന്നവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * കറി, എന്നത് ഹാസ്കൽ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ഫംഗ്ഷണൽ / ലോജിക്കൽ പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷയാണ്. ഭാഷാ രൂപകൽപ്പനയിൽ നിരവധി പുതിയ ആശയങ്ങൾ പരീക്ഷിച്ചറിയാൻ ഹാസ്കെൽ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിരവധി ഹാസ്കൽ വകഭേദങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്, പുതിയ ഭാഷാ ആശയങ്ങൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യൽ മുതലായവ: * പാരലൽ ഹാസ്കൽ ** ഗ്ലാസ്കോ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും യന്ത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ഒറ്റ മൾട്ടിപ്രൊസസറുകളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.macs.hw.ac.uk/~dsg/gph/|title=Glasgow Parallel Haskell|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.haskell.org/ghc/docs/6.6/html/users_guide/lang-parallel.html|title=7.15.&nbsp;Parallel Haskell|publisher=}}</ref>കൂടാതെ, സിമ്മട്രിക് മൾട്ടിപ്രോസസർ സമാന്തരവാദത്തിന് ഹാസ്കെൽ പിന്തുണ നൽകുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.haskell.org/ghc/docs/6.6/html/users_guide/sec-using-smp.html|title=4.12.&nbsp;Using SMP parallelism|publisher=}}</ref> ** എംഐറ്റി(MIT)യിൽ നിന്ന്.<ref>{{cite web|url=http://csg.csail.mit.edu/projects/languages/ph.shtml|title=Computation Structures Group- MIT- LCS|author=Todd Allen Amicon|publisher=}}</ref> * ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടഡ് ഹാസ്കലും (മുൻപ് ഗോഫിൻ), ഏഡനും. * ഊഹത്തിലധിഷ്ഠിതമായ വിലയിരുത്തൽ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഈഗർ ഹാസ്കെൽ(Eager Haskell). * നിരവധി ഒബജക്ട്-ഓറിയെൻറഡ് പതിപ്പുകൾ ഉണ്ട്: ഹാസ്കെൽ ++, മോണ്ട്രിയൻ മുതലയാവ. * ജെനറിക്ക് ഹാസ്കൽ, സാധാരണ പ്രോഗ്രാമിങ്ങിനുള്ള ടൈപ്പ് സിസ്റ്റം പിന്തുണയുള്ള ഹാസ്കലിൻറെ ഒരു പതിപ്പ്. * ഓ'ഹാസ്കെൽ(O'Haskell), വസ്തുവിൻറെ ഓറിയൻറേഷൻ ചേർക്കുന്ന ഹാസ്കലിൻറെ ഒരു എക്സ്റ്റെൻഷൻ ആണ്. ഒപ്പം അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രോഗ്രാമിങ് പിന്തുണയും. * ഡിസിപ്പിൾ, കർശനമായ ടൈപ് ഡെഫനിഷൻ (ലേസിനെസ്സ് ഉദ്ധരണിയിൽ ലഭ്യമാണ്)ഹാസ്കലിൻറെ വകഭേദങ്ങൾ, നശീകരണ പരിഷ്കാരങ്ങൾ, കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ ഇഫക്റ്റുകൾ, ഡയറക്ട് ഫീൽഡ് പ്രൊജകടുകൾ ടൈപ്പുചെയ്യുക, ഒപ്പം അനുബന്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളും. * മെയിൽ ബോക്സുകളിലേക്ക് ഫീഡ്ബാക്ക് സൂക്ഷിക്കുന്ന ഒരു ഘടകം മെയിൽ ബോക്സ് ചാനലുകളുടെ ട്യൂപ്പ്ലുകളിലുടനീളം സ്റ്റേറ്റലെസ് ഓട്ടോമേറ്റായി പ്രോസസ് അടിസ്ഥാനമാക്കി എംബെഡ് ചെയ്ത സിസ്റ്റങ്ങളുടെ കർശനമായ ഭാഷയായ ഹ്യൂം, ഹാസ്കൽ പോലുള്ള എക്സ്പ്രഷൻ ഭാഷയും സിൻറാക്സും ഉപയോഗിച്ച് ഔട്ട്പുട്ട് മുതൽ ചാനലുകൾ വരെയുള്ള ബോക്സ് വയറിംഗുകളിൽ മാപ്പിങ് വിവരവും നൽകുന്നു. ==സമ്മേളനങ്ങളും വർക്ക്ഷോപ്പുകളും== ഹാസ്കൽ സമൂഹം പതിവായി ഗവേഷണ-വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നു. പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ ഇവയാണ്: * ഇൻറർനാഷണൽ കോൺഫറൻസ് ഓൺ ഫംഗ്ഷണൽ പ്രോഗ്രാമിങ് (ഐസിഎഫ്പി). * ഹാസ്കൽ സിമ്പോസിയം (മുമ്പ് ഹാസ്കൽ വർക്ക്ഷോപ്പ്) * ഹാസ്കൽ നടപ്പിലാക്കുന്നവർക്കുള്ള വർക്ക്ഷോപ്പ്. * ഫങ്ഷണൽ പ്രോഗ്രാമിങ്ങിൻറെ വാണിജ്യ ഉപയോക്താക്കൾ (സി.യു.എഫ്.പി). 2006 മുതൽ പരമ്പര ഭാഷാ ഉപകരണങ്ങളും ലൈബ്രറികളും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായുള്ള സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഹാക്കത്തൺ പരമ്പരയാണ് ഹാക്ക്(HAC)പരമ്പര.<ref>{{cite web |title=Hackathon – HaskellWiki |url=http://haskell.org/haskellwiki/Hackathon}}</ref> ==ഹാസ്കൽ ബേസ് ലൈബ്രറിയും ആൾജിബ്രയും== ഹാസ്കൽ ഡൊമെയ്നുകളെ (തരം) പെരുമാറ്റവും (ടൈപ്പ് ക്ലാസുകൾ) ഹാസ്കൽ അടിസ്ഥാന ലൈബ്രറിയുടെ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ടൈപ്പ്ക്ലാസ്സുകൾക്ക് അടിവരയിടുന്ന ബീജഗണിത ലോകവുമായി നിങ്ങൾക്ക് ആശയവിനിമയം നടത്താം. നം ക്ലാസ്സുകൾ റിംഗിനു വേണ്ടി ആവശ്യമുള്ള ഓപ്പറേഷൻ സിഗ്നേച്ചറുകളാണുള്ളത്, (+) ഉം (*) ന്യൂട്രൽ ഘടകങ്ങളും ഒഴികെ, ഇത് ലിറ്ററലുകളെ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>[http://hackage.haskell.org/package/base/docs/Prelude.html#t:Num The Num type class]</ref> ഓപ്പറേഷൻ നിയമങ്ങൾ (+), (*) സഹവർത്തിത്വവും കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളും കൂട്ടിച്ചേർത്തത് ടൈപ്പുകൾ തിരുത്തുകയല്ല, മറിച്ച് തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കുകയാണ്. <source lang="haskell"> $ ghci Prelude> :type 0 0 :: Num a => a -- 0 belongs to any type that has a Num instance, a Ring Prelude> :type 1 1 :: Num a => a -- neutral for the product of a type that implements Num </source> വേഡ് ഡാറ്റ ടൈപ്പുകൾ (വേഡ്, വേഡ് എൻ(WordN)) നം ടൈപ്പ് ക്ലാസ് മോഡുലാർ അരിത്മെറ്റിക് ഉപയോഗിച്ച് നടപ്പിലാക്കുന്നു. ഡാറ്റ ടൈപ്പുകളും Int, IntN-ൻറെ ദ്വിമാന സങ്കലനങ്ങളുപയോഗിച്ച് ദശാംശ ഗണിതവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല (ഇൻറിജർ ഓവർഫ്ലോ കാണുക): <source lang="haskell"> Prelude> (signum maxBound ::Int) == signum (maxBound +1) False -- ??? maxBound successor doesn't obey arithmetic rule (it doesn't throw exceptions) Prelude> (signum maxBound ::Int) == signum (maxBound *2) False -- ??? Int product overflow (no exceptions either) Prelude> (-minBound ::Int) /= minBound -- where Int minBound == sign bit set followed by zeros False -- ??? Negate overflow </source> സാധ്യമായ കാര്യപരിവർത്തനം, അത് ക്രമീകൃതമായ അരിത്തമെറ്റിക് ഉപയോഗിച്ച് പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നത് വഴി ഓവർഫ്ലോയിൽ ഒരു ഒഴിവുകഴിവ് നടത്തി. * ഓപ്പറൻറ് ചിഹ്നങ്ങൾ തമ്മിൽ ഒത്തുചേരുന്ന അവസരത്തിൽ സൈൻനം(signum){-1.0,1} അതേ സൂചനയ്ക്ക് കൂടുതലായുള്ള ഫലം പരിശോധിക്കുക; <ref>[http://hackage.haskell.org/package/base/docs/Prelude.html#v:signum Num typeclass ''signum'' function]</ref><ref name="safe-int-addition">[https://www.schoolofhaskell.com/user/griba/safe_int_addition_and_product SchoolOfHaskell.com - Safe Int addition and product]</ref> അല്ലെങ്കിൽ * പരിമിതികളില്ലാതെ കൃത്യതയോടെ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്നതിന്, ടൈപ്പ് കാസ്റ്റ് ചെയ്ത ഫലം പരിശോധിക്കുക.<ref name="safe-int-addition"/> പ്രാരംഭ തരം വർഗം റസിപ്പിങ് ഫംഗ്ഷനിൽ ഗുണിത വിപരീതം ("പരോക്ഷമായ") എന്നതിനൊപ്പം അതിൻറെ അനന്തരഫലമായി ഡിവിഷൻ ചേർക്കുന്നു. അത് ഒരു ഫീൽഡിനോട് യോജിക്കുന്നു.<ref>[http://hackage.haskell.org/package/base/docs/Prelude.html#t:Fractional The Fractional type class]</ref> റിയൽ ടൈപ്പ് ക്ലാസിക്ക് നമ്പരും ഓർഡും(ord) ആവശ്യമാണ്. ഓർഡഡ് റിങിന് അനുരൂപമായിരിക്കണം,<ref>[http://hackage.haskell.org/package/base/docs/Prelude.html#t:Real The Real type class]</ref> ഇത് പൂർണ്ണ സംഖ്യയും റാഷണലും നൽകുന്നു.<ref>[http://hackage.haskell.org/package/base/docs/Data-Ratio.html The Rational numbers module]</ref> കൂടാതെ ഫ്ലോട്ടിംഗ് പോയിൻറ് നമ്പറുകൾ കൂടി നൽകുന്നു.<ref name="prelude-float">[http://hackage.haskell.org/package/base/docs/Prelude.html#t:Float The Float data type]</ref> യൂക്ലിഡിയൻ ഡിവിഷനിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഇൻറഗ്രൽ ടൈപ്പ് ക്ലാസ് ഒരു യൂക്ലിഡിയൻ റിംഗുമായി യോജിക്കുന്ന റിയൽ, ഈനമും ക്ലാസുകൾക്ക് പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.<ref>[http://hackage.haskell.org/package/base/docs/Prelude.html#t:Integral The Integral type class]</ref> ഫ്ലോട്ടിംഗ് ടൈപ്പ് ക്ലാസ് ഫ്ലോറാൽ ഫങ്ഷണൽ കാൽക്യുസ് ഫങ്ഷനുകൾ (sqrt, ട്രൈക്കോണിമെട്രിക് ഫംഗ്ഷനുകൾ, ലോഗരിതങ്ങൾ) ഫ്ലോട്ടിംഗ് പോയിൻറ് (ഫ്ലോട്ട്, ഡബിൾ), സങ്കീർണ്ണ സംഖ്യകൾ എന്നിവയിലേയ്ക്ക് ചേർക്കുന്നു<ref name="prelude-floating">[http://hackage.haskell.org/package/base/docs/Prelude.html#t:Floating The Floating type class]</ref><ref name="prelude-float"/><ref>[http://hackage.haskell.org/package/base/docs/Data-Complex.html#t:Complex The Complex data type]</ref> എക്സ്പോണനേഷൻ മൂന്ന് ഫ്ളേവറുകളിൽ വരുന്നു: * ഒരു പോസിറ്റീവ് ഇൻറിജർ എക്സ്പോണൻറിന് അടിസ്ഥാന ഡൊമെയിൻ ആവശ്യമാണ്(നം സൂചിപ്പിക്കുന്നു, കൂടാതെ റിംഗ് സിഗ്നേച്ചറും): <source lang="haskell"> (^) :: (Num a, Integral ex) => a -> ex -> a -- (^) admits non-negative exponents of an euclidean domain, throws an error if the exponent is negative </source> * ഒരു നെഗറ്റീവ് ഇൻറിജർ എക്സ്പോണൻറിന് അടിസ്ഥനാന ഡൊമെയിൻ ആവശ്യമാണ്, അതിനൊപ്പം ഗുണനവിപരീതം(multiplicative inverse)(ഭിന്നസംഖ്യയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഫീൽഡ് സിഗ്നേച്ചറും)ഉൾപ്പെടുന്നു: <source lang="haskell"> (^^) :: (Fractional a, Integral ex) => a -> ex -> a -- (^^) admits all exponents of an euclidean domain </source> * ഒരു ഫ്ലോട്ടിങ് പോയിൻറ് എക്സ്പോണൻറിന് അടിസ്ഥാന ഡൊമെയിൻ ആവശ്യമാണ്, ഫ്ലോട്ടിംഗ് ടൈപ്പ് ക്ലാസ്സിൽ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് പോലെ ലോഗരിതത്തിൻറെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ:<ref name="prelude-floating"/> <source lang="haskell"> (**) :: (Floating a, Floating ex) => a -> ex -> a </source> യൂക്ലിഡിയൻ തരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരിവർത്തനങ്ങൾ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത്, മൂല്യം അല്ല. ന്യൂമെറിക്കൽ ടൈപ്പ് ക്ലെയിമിൽ ഓവർഫ്ലോ ഒഴിവാക്കില്ല: <source lang="haskell"> $ ghci Prelude> import Data.Int Prelude Data.Int> fromIntegral (32767 :: Int16) :: Int8 -1 Prelude Data.Int> fromInteger (2^64 :: Integer) :: Int32 0 </source> ==അവലംബം== pg5i0v76ksuwkqut9pbv1f8bpvba02r 0 441074 4630971 4629572 2026-06-18T01:28:15Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Lake Erie North Short photo D Ramey Logan.jpg]] → [[File:Lake Erie North Short photo Don Ramey Logan.jpg]] [[c:Special:PermanentLink/1232765674#Mass_rename_requested]] 4630971 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lake Erie}} {{Infobox lake|name=ഈറി തടാകം|image=Greatlakes amo 2014009.jpg|caption=ഈറി തടാകം ജനുവരി 9, 2014 ന്|image_bathymetry=Lake-Erie.svg|caption_bathymetry=The [[Great Lakes]], with Lake Erie highlighted in darker blue|coords={{coord|42.2|N|81.2|W|type:waterbody_scale:3000000|display=inline,title}}|location=[[വടക്കേ അമേരിക്ക]]|group=[[Great Lakes]]|lake_type=[[Glacial lake|Glacial]]|inflow=[[Detroit River]]<ref name="StateofOhio" />|outflow=[[നയാഗ്ര നദി]]<br/>വെല്ലാൻ്റ് കനാൽ<ref name="EPA"/>|catchment=|basin_countries=കാനഡ<br/>അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|length={{convert|241|mi|km|abbr=on}}|width={{convert|57|mi|km|abbr=on}}|area={{convert|9910|sqmi|km2|0|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|depth={{convert|62|ft|m|0|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|max-depth={{convert|210|ft|m|0|abbr=on}}<ref name=nyt/>|volume={{convert|116|cumi|km3|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|residence_time=2.6 years|shore={{convert|799|mi|km|abbr=on}} plus {{convert|72|mi|km|abbr=on}} for islands<ref>[https://www.michigan.gov/deq/0,4561,7-135-3313_3677-15959--,00.html Shorelines of the Great Lakes] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150405211915/https://www.michigan.gov/deq/0%2C4561%2C7-135-3313_3677-15959--%2C00.html|date=April 5, 2015}}</ref>|elevation={{convert|569|ft|m|0|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|islands=24+ ''(see [[#Islands|list]])''|islands_category=Islands of the Great Lakes|cities=[[Buffalo, New York]]<br/> [[Erie, Pennsylvania]]<br/> [[Toledo, Ohio]]<br/> [[Cleveland|Cleveland, Ohio]]|reference=<ref name=nyt/>}}'''ഈറി തടാകം'''<ref>[[United States Geological Survey]] Hydrological Unit Code: 04-12-02-00{{Citation needed|date=June 2008}}</ref> ({{IPAc-en|ˈ|ɪər|i}}; {{lang-fr|Lac Érié}}) [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ]] [[മഹാതടാകങ്ങൾ|പഞ്ച മഹാതടാകങ്ങളിൽ]] ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണമനുസരിച്ച് നാലാമത്തെ വലിയ തടാകമാണ്. അതുപോലെതന്നെ ഉപരിതലവിസ്തീർണ്ണം കണക്കാക്കിയാൽ ഇത് ലോകത്തെ വലിയ തടാകങ്ങളിൽ പതിനൊന്നാം സ്ഥാനം അലങ്കരിക്കുന്നു.<ref name="StateofOhio"/><ref name="worldatlas list"/> മഹാതടാകങ്ങളിൽ<ref name="GLIN F&F"/><ref>{{cite web|url=http://www.factmonster.com/ce6/us/A0817584.html|title=Erie, Lake - FactMonster|website=www.factmonster.com}}</ref> ഏറ്റവും തെക്കുദിശയിലുള്ളതും ഏറ്റവും ആഴം കുറഞ്ഞതും വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ ഏറ്റവും ചെറുതുമാണിത്. തടാകത്തിന്റെ പരമാവധി ആഴം 210 അടിയാണ് (64 മീറ്റർ). [[File:Lake Erie looking southward.jpg|thumb|From a high bluff near [[Leamington, Ontario]]]] [[കാനഡ|കാനഡയും]] [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുക]]ളും തമ്മിലുള്ള അന്തർദേശീയ അതിർത്തിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈറി തടാകത്തിന്റെ വടക്കൻ തീരത്ത് കനേഡിയൻ പ്രവിശ്യയായ [[ഒണ്ടാറിയോ]] ആണ്, പ്രത്യേകിച്ചും ഒന്റാറിയാ ഉപദ്വീപ്. ഇതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ്, തെക്ക്, കിഴക്കൻ തീരങ്ങളിലായി [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] സംസ്ഥാനങ്ങളായ [[മിഷിഗൺ]], [[ഒഹായോ]], [[പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ|പെൻസിൽവാനിയ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]] എന്നിവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ അധികാരപരിധികൾ തടാകത്തിന്റെ ഉപരിതല പ്രദേശങ്ങളെ ജലാതിർത്തികളായി വിഭജിക്കുന്നു. ഈ തടാകത്തിന്റെ തെക്കൻ തീരങ്ങളിൽ അധിവസിച്ചിരുന്ന അമരേന്ത്യൻ വർഗ്ഗക്കാരായ ഈറി ജനതയാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേരുനൽകിയത്. ആദിവാസി നാമമായ "ഈറി" എന്നത് ''erielhonan'' "നീണ്ട വാൽ" എന്ന അർഥം വരുന്ന ഇറോക്യൻ പദത്തിന്റെ ചുരുക്കരൂപമാണ്. <ref name="Room2006">{{cite book|author=Room, A.|title=Placenames of the World: Origins And Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features And Historic Sites|url=https://books.google.com/books?id=M1JIPAN-eJ4C&pg=PA150|year=2006|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-2248-7|page=150}}</ref> [[ഹൂറൺ തടാകം|ഹ്യൂറോൺ തടാകത്തിന്]] താഴെയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈറിയുടെ പ്രാഥമിക കവാടം [[ഡെട്രോയിറ്റ് നദി|ഡെട്രോയിറ്റ് നദിയാണ്]]. തടാകത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രധാന പ്രകൃതിദത്ത പ്രവാഹം [[നയാഗ്ര നദി]] വഴിയാണ്. [[നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടം|നയാഗ്ര]] വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന് സമീപം ന്യൂയോർക്കിലെ [[Lewiston (town), New York|ലെവിസ്റ്റൺ]], [[ഒണ്ടാറിയോ|ഒന്റാറിയോയിലെ]] [[Queenston|ക്വീൻസ്റ്റൺ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ വലിയ ടർബൈനുകൾ കറങ്ങുന്നതിന്റെ ഫലമായി ഇത് [[കാനഡ|കാനഡയ്ക്കും]] [[യുഎസ്ബി കില്ലർ|യുഎസിനും]] [[ജലവൈദ്യുതി]] നൽകുന്നു.<ref name=twsZ54 /> സെന്റ് ലോറൻസ് സീവേയുടെ ഭാഗമായ വെല്ലണ്ട് കനാൽ വഴിയാണ് പ്രവാഹം കാണപ്പെടുന്നത്. ഈറി തടാകത്തിലെ ഒന്റാറിയോയിലെ പോർട്ട് കോൾ‌ബോർണിൽ നിന്ന് ഒന്റാറിയോ തടാകത്തിലെ സെന്റ് കാതറൈൻസിലേക്ക് 326 അടി (99 മീറ്റർ) ഉയരത്തിൽ നിന്ന് കപ്പൽ പാതകൾക്കായി ജലം തിരിച്ചുവിടുന്നു. അമിത മത്സ്യബന്ധനം, മലിനീകരണം, ആൽഗകളുടെ വളർച്ച, യൂട്രോഫിക്കേഷൻ തുടങ്ങിയ വാർത്തകളിൽ ഇടം നേടിയിട്ടുള്ള വിഷയങ്ങൾ പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഈറി തടാകത്തിന്റെ പാരിസ്ഥിതിക ആരോഗ്യത്തിന് ഭംഗം വരുത്തുന്നു. <ref name=twsZ61/><ref name=NYT031413/><ref name=twsX412a/> ==ഭൂമിശാസ്ത്രം== [[File:Lake Erie NASA.jpg|thumb|left|False-color satellite image of Lake Erie in 2007]] [[File:Lake Erie North Short photo Don Ramey Logan.jpg|thumb|left|Lake Erie: North Shore in mid-December 2014.]] ==ഇതും കാണുക== {{colbegin|colwidth=18em}} * [[Bass Islands]] * [[Cedar Point]] * [[Lake Erie AVA]] * [[List of lakes by area]] * [[List of lakes in Ohio]] * [[Maumee Bay]] {{colend}} ===പൊതുവെ വലിയ തടാകങ്ങൾ=== {{colbegin|colwidth=22em}} * [[Great Lakes Areas of Concern]] * [[Great Lakes census statistical areas]] * [[Great Lakes Commission]] * [[Great Lakes Waterway]] * [[Great Recycling and Northern Development Canal]] * [[Great Storm of 1913]] * [[International Boundary Waters Treaty]] * [[List of cities along the Great Lakes]] * [[Sixty Years' War]] for control of the Great Lakes * [[Snowbelt]] * [[Third Coast]] {{colend}} <br> {{Panorama | image = File:Presque Isle Lake Panorama.jpg | caption = Panoramic view of Lake Erie from Beach 7 (Waterworks Beach) in [[Presque Isle State Park]] in Erie County, Pennsylvania | height = 350 }} ==View== {{wide image|Overview of the Great Lakes from orbit.jpg|800px|align-cap=center}} == അവലംബം == {{Reflist|30em|refs= <ref name="StateofOhio">State of Ohio, Division of Geological Survey, [http://www.dnr.state.oh.us/tabid/7828/default.aspx Lake Erie Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130325145738/http://www.dnr.state.oh.us/tabid/7828/Default.aspx |date=2013-03-25 }}, Accessed May 4, 2013</ref> <ref name="worldatlas list">[http://www.worldatlas.com/articles/10-largest-lakes-in-the-world.html 10 Largest Lakes in the World]. ''worldatlas.com.''</ref> <ref name="GLIN F&F">{{cite web|url=http://www.great-lakes.net/lakes/ref/eriefact.html|title=Lake Erie – Facts and Figures|publisher=Great Lakes Information Network|accessdate=December 10, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104082350/http://www.great-lakes.net/lakes/ref/eriefact.html|archive-date=January 4, 2013|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> <ref name=twsZ54>{{cite news | title = From Honeymoon City to Hydro City | publisher = ''CBC Digital Archives'' | date = August 25, 1957 | url = http://archives.cbc.ca/science_technology/energy_production/topics/1750-11987/ | accessdate = January 26, 2011 }}</ref> <ref name=nyt>{{cite book |editor-first=John W. |editor-last=Wright |year=2006 | title=The New York Times Almanac |url=https://archive.org/details/newyorktimes200700newy | edition=2007 | publisher=Penguin Books |location = New York, New York | isbn=0-14-303820-6 | page=[https://archive.org/details/newyorktimes200700newy/page/70 64]}}</ref> <ref name="EPA">US Environmental Protection Agency, [http://www.epa.gov/greatlakes/atlas/gl-fact1.html Great Lakes Factsheet No. 1], Accessed May 4, 2013</ref> <ref name=twsX213>{{cite news | agency = Associated Press | title = Lake Erie Heat Wave Threatens Nuclear Plants' Cooling Systems | newspaper = Los Angeles Times | date = August 10, 1999 | url = http://articles.latimes.com/1999/aug/10/news/mn-64303 | accessdate = January 24, 2011 }}</ref> <ref name=twsZ61>{{cite magazine |author = Nancy Macdonald |title = Canada's sickest lake |magazine = Macleans.CA |date = August 20, 2009 |url = http://www2.macleans.ca/2009/08/20/canada%E2%80%99s-sickest-lake/ |archive-url = https://web.archive.org/web/20090824092017/http://www2.macleans.ca/2009/08/20/canada%E2%80%99s-sickest-lake/ |url-status = dead |archive-date = August 24, 2009 |accessdate = January 26, 2011 }}</ref> <ref name=NYT031413>{{cite news|title=Spring Rain, Then Foul Algae in Ailing Lake Erie|url=https://www.nytimes.com/2013/03/15/science/earth/algae-blooms-threaten-lake-erie.html|accessdate=March 15, 2013|newspaper=The New York Times|date=March 14, 2013|author=Michael Wines}}</ref> <ref name=twsX412a>{{cite news | title = Researchers track Lake Erie algae blooms | newspaper = USA Today | date = September 13, 2007 | url = https://www.usatoday.com/tech/science/2007-09-13-14954030_x.htm | accessdate = January 24, 2011 }}</ref> }} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * Assel, R.A. (1983). ''Lake Erie regional ice cover analysis: preliminary results '' [NOAA Technical Memorandum ERL GLERL 48]. Ann Arbor, MI: U.S. Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration, Environmental Research Laboratories, Great Lakes Environmental Research Laboratory. * Saylor, J.H. and G.S. Miller. (1983). ''Investigation of the currents and density structure of Lake Erie'' [NOAA Technical Memorandum ERL GLERL 49]. Ann Arbor, MI: U.S. Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration, Environmental Research Laboratories, Great Lakes Environmental Research Laboratory. ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|Lake Erie}} {{AmCyc Poster|Erie, Lake|Lake Erie}} * {{osmrelation|4039900}} * [http://www.lakeerieislands.us/ Lake Erie Islands Directory]{{Dead link|date=November 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.middlebass2.org/IslandsInLakeErie.PDF How many Islands are there in Lake Erie?] * [http://www.epa.gov/glnpo/atlas/index.html EPA's Great Lakes Atlas] * [http://www.coastwatch.msu.edu/ Great Lakes Coast Watch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511230142/http://www.coastwatch.msu.edu/ |date=2008-05-11 }} * [http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/greatlakes/erie.html Lake Erie Bathymetry] – National Geophysical Data Center * [http://www.slate.com/blogs/blogs/trending/archive/2010/12/16/frozen-lighthouse-on-lake-erie-captivates-world-video.aspx Frozen lighthouse video via ''[[Slate Magazine]]''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119163114/http://www.slate.com/blogs/blogs/trending/archive/2010/12/16/frozen-lighthouse-on-lake-erie-captivates-world-video.aspx |date=2011-01-19 }} * [http://ohioseagrant.osu.edu/_documents/publications/GS/GS-025ExploretheLakeErieIslandsAGuidetoNatureandHistoryAlongtheLakeErieCoastalTrail.pdf Explore the Lake Erie Islands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222214756/http://www.ohioseagrant.osu.edu/_documents/publications/GS/GS-025ExploretheLakeErieIslandsAGuidetoNatureandHistoryAlongtheLakeErieCoastalTrail.pdf |date=2012-02-22 }} {{greatlakes|state=collapsed}} [[വർഗ്ഗം:മഹാതടാകങ്ങൾ]] ey1mar90ljkg40jp2dzw7r6i6uqhisx 4631022 4630971 2026-06-18T07:44:20Z Malikaveedu 16584 4631022 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lake Erie}} {{Infobox lake|name=ഈറി തടാകം|image=Greatlakes amo 2014009.jpg|caption=ഈറി തടാകം ജനുവരി 9, 2014 ന്|image_bathymetry=Lake-Erie.svg|caption_bathymetry=The [[Great Lakes]], with Lake Erie highlighted in darker blue|coords={{coord|42.2|N|81.2|W|type:waterbody_scale:3000000|display=inline,title}}|location=[[വടക്കേ അമേരിക്ക]]|group=[[Great Lakes]]|lake_type=[[Glacial lake|Glacial]]|inflow=[[Detroit River]]<ref name="StateofOhio" />|outflow=[[നയാഗ്ര നദി]]<br/>വെല്ലാൻ്റ് കനാൽ<ref name="EPA"/>|catchment=|basin_countries=കാനഡ<br/>അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|length={{convert|241|mi|km|abbr=on}}|width={{convert|57|mi|km|abbr=on}}|area={{convert|9910|sqmi|km2|0|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|depth={{convert|62|ft|m|0|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|max-depth={{convert|210|ft|m|0|abbr=on}}<ref name=nyt/>|volume={{convert|116|cumi|km3|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|residence_time=2.6 years|shore={{convert|799|mi|km|abbr=on}} plus {{convert|72|mi|km|abbr=on}} for islands<ref>[https://www.michigan.gov/deq/0,4561,7-135-3313_3677-15959--,00.html Shorelines of the Great Lakes] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150405211915/https://www.michigan.gov/deq/0%2C4561%2C7-135-3313_3677-15959--%2C00.html|date=April 5, 2015}}</ref>|elevation={{convert|569|ft|m|0|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|islands=24+ ''(see [[#Islands|list]])''|islands_category=Islands of the Great Lakes|cities=[[Buffalo, New York]]<br/> [[Erie, Pennsylvania]]<br/> [[Toledo, Ohio]]<br/> [[Cleveland|Cleveland, Ohio]]|reference=<ref name=nyt/>}}'''ഈറി തടാകം'''<ref>[[United States Geological Survey]] Hydrological Unit Code: 04-12-02-00{{Citation needed|date=June 2008}}</ref> ({{IPAc-en|ˈ|ɪər|i}}; {{lang-fr|Lac Érié}}) [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ]] [[മഹാതടാകങ്ങൾ|പഞ്ച മഹാതടാകങ്ങളുമായി]] താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണമനുസരിച്ച് നാലാം സ്ഥാനമുള്ള ഒരു വലിയ തടാകമാണ്. അതുപോലെതന്നെ ഉപരിതലവിസ്തീർണ്ണം കണക്കാക്കിയാൽ ഇത് ലോകത്തെ വലിയ തടാകങ്ങളിൽ പതിനൊന്നാം സ്ഥാനം അലങ്കരിക്കുന്നു.<ref name="StateofOhio"/><ref name="worldatlas list"/> മഹാതടാകങ്ങളിൽ<ref name="GLIN F&F"/><ref>{{cite web|url=http://www.factmonster.com/ce6/us/A0817584.html|title=Erie, Lake - FactMonster|website=www.factmonster.com}}</ref> ഏറ്റവും തെക്കുദിശയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന, ഏറ്റവും ആഴം കുറഞ്ഞ ഈ തടാകം വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ ഏറ്റവും ചെറുതാണ്. തടാകത്തിന്റെ പരമാവധി ആഴം ഏകദേശം 210 അടിയാണ് (64 മീറ്റർ). [[File:Lake Erie looking southward.jpg|thumb|From a high bluff near [[Leamington, Ontario]]]] [[കാനഡ|കാനഡയും]] [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുക]]ളും തമ്മിലുള്ള അന്തർദേശീയ അതിർത്തിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈറി തടാകത്തിന്റെ വടക്കൻ തീരത്ത് കനേഡിയൻ പ്രവിശ്യയായ [[ഒണ്ടാറിയോ]] ആണ്, പ്രത്യേകിച്ചും ഒന്റാറിയാ ഉപദ്വീപ്. ഇതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ്, തെക്ക്, കിഴക്കൻ തീരങ്ങളിലായി [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] സംസ്ഥാനങ്ങളായ [[മിഷിഗൺ]], [[ഒഹായോ]], [[പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ|പെൻസിൽവാനിയ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]] എന്നിവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ അധികാരപരിധികൾ തടാകത്തിന്റെ ഉപരിതല പ്രദേശങ്ങളെ ജലാതിർത്തികളായി വിഭജിക്കുന്നു. ഈ തടാകത്തിന്റെ തെക്കൻ തീരങ്ങളിൽ അധിവസിച്ചിരുന്ന അമരേന്ത്യൻ വർഗ്ഗക്കാരായ ഈറി ജനതയാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേരുനൽകിയത്. ആദിവാസി നാമമായ "ഈറി" എന്നത് ''erielhonan'' "നീണ്ട വാൽ" എന്ന അർഥം വരുന്ന ഇറോക്യൻ പദത്തിന്റെ ചുരുക്കരൂപമാണ്. <ref name="Room2006">{{cite book|author=Room, A.|title=Placenames of the World: Origins And Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features And Historic Sites|url=https://books.google.com/books?id=M1JIPAN-eJ4C&pg=PA150|year=2006|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-2248-7|page=150}}</ref> [[ഹൂറൺ തടാകം|ഹ്യൂറോൺ തടാകത്തിന്]] താഴെയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈറിയുടെ പ്രാഥമിക കവാടം [[ഡെട്രോയിറ്റ് നദി|ഡെട്രോയിറ്റ് നദിയാണ്]]. തടാകത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രധാന പ്രകൃതിദത്ത പ്രവാഹം [[നയാഗ്ര നദി]] വഴിയാണ്. [[നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടം|നയാഗ്ര]] വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന് സമീപം ന്യൂയോർക്കിലെ [[Lewiston (town), New York|ലെവിസ്റ്റൺ]], [[ഒണ്ടാറിയോ|ഒന്റാറിയോയിലെ]] [[Queenston|ക്വീൻസ്റ്റൺ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ വലിയ ടർബൈനുകൾ കറങ്ങുന്നതിന്റെ ഫലമായി ഇത് [[കാനഡ|കാനഡയ്ക്കും]] [[യുഎസ്ബി കില്ലർ|യുഎസിനും]] [[ജലവൈദ്യുതി]] നൽകുന്നു.<ref name=twsZ54 /> സെന്റ് ലോറൻസ് സീവേയുടെ ഭാഗമായ വെല്ലണ്ട് കനാൽ വഴിയാണ് പ്രവാഹം കാണപ്പെടുന്നത്. ഈറി തടാകത്തിലെ ഒന്റാറിയോയിലെ പോർട്ട് കോൾ‌ബോർണിൽ നിന്ന് ഒന്റാറിയോ തടാകത്തിലെ സെന്റ് കാതറൈൻസിലേക്ക് 326 അടി (99 മീറ്റർ) ഉയരത്തിൽ നിന്ന് കപ്പൽ പാതകൾക്കായി ജലം തിരിച്ചുവിടുന്നു. അമിത മത്സ്യബന്ധനം, മലിനീകരണം, ആൽഗകളുടെ വളർച്ച, യൂട്രോഫിക്കേഷൻ തുടങ്ങിയ വാർത്തകളിൽ ഇടം നേടിയിട്ടുള്ള വിഷയങ്ങൾ പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഈറി തടാകത്തിന്റെ പാരിസ്ഥിതിക ആരോഗ്യത്തിന് ഭംഗം വരുത്തുന്നു. <ref name=twsZ61/><ref name=NYT031413/><ref name=twsX412a/> ==ഭൂമിശാസ്ത്രം== [[File:Lake Erie NASA.jpg|thumb|left|False-color satellite image of Lake Erie in 2007]] [[File:Lake Erie North Short photo Don Ramey Logan.jpg|thumb|left|Lake Erie: North Shore in mid-December 2014.]] ==ഇതും കാണുക== {{colbegin|colwidth=18em}} * [[Bass Islands]] * [[Cedar Point]] * [[Lake Erie AVA]] * [[List of lakes by area]] * [[List of lakes in Ohio]] * [[Maumee Bay]] {{colend}} ===പൊതുവെ വലിയ തടാകങ്ങൾ=== {{colbegin|colwidth=22em}} * [[Great Lakes Areas of Concern]] * [[Great Lakes census statistical areas]] * [[Great Lakes Commission]] * [[Great Lakes Waterway]] * [[Great Recycling and Northern Development Canal]] * [[Great Storm of 1913]] * [[International Boundary Waters Treaty]] * [[List of cities along the Great Lakes]] * [[Sixty Years' War]] for control of the Great Lakes * [[Snowbelt]] * [[Third Coast]] {{colend}} <br> {{Panorama | image = File:Presque Isle Lake Panorama.jpg | caption = Panoramic view of Lake Erie from Beach 7 (Waterworks Beach) in [[Presque Isle State Park]] in Erie County, Pennsylvania | height = 350 }} ==View== {{wide image|Overview of the Great Lakes from orbit.jpg|800px|align-cap=center}} == അവലംബം == {{Reflist|30em|refs= <ref name="StateofOhio">State of Ohio, Division of Geological Survey, [http://www.dnr.state.oh.us/tabid/7828/default.aspx Lake Erie Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130325145738/http://www.dnr.state.oh.us/tabid/7828/Default.aspx |date=2013-03-25 }}, Accessed May 4, 2013</ref> <ref name="worldatlas list">[http://www.worldatlas.com/articles/10-largest-lakes-in-the-world.html 10 Largest Lakes in the World]. ''worldatlas.com.''</ref> <ref name="GLIN F&F">{{cite web|url=http://www.great-lakes.net/lakes/ref/eriefact.html|title=Lake Erie – Facts and Figures|publisher=Great Lakes Information Network|accessdate=December 10, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104082350/http://www.great-lakes.net/lakes/ref/eriefact.html|archive-date=January 4, 2013|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> <ref name=twsZ54>{{cite news | title = From Honeymoon City to Hydro City | publisher = ''CBC Digital Archives'' | date = August 25, 1957 | url = http://archives.cbc.ca/science_technology/energy_production/topics/1750-11987/ | accessdate = January 26, 2011 }}</ref> <ref name=nyt>{{cite book |editor-first=John W. |editor-last=Wright |year=2006 | title=The New York Times Almanac |url=https://archive.org/details/newyorktimes200700newy | edition=2007 | publisher=Penguin Books |location = New York, New York | isbn=0-14-303820-6 | page=[https://archive.org/details/newyorktimes200700newy/page/70 64]}}</ref> <ref name="EPA">US Environmental Protection Agency, [http://www.epa.gov/greatlakes/atlas/gl-fact1.html Great Lakes Factsheet No. 1], Accessed May 4, 2013</ref> <ref name=twsX213>{{cite news | agency = Associated Press | title = Lake Erie Heat Wave Threatens Nuclear Plants' Cooling Systems | newspaper = Los Angeles Times | date = August 10, 1999 | url = http://articles.latimes.com/1999/aug/10/news/mn-64303 | accessdate = January 24, 2011 }}</ref> <ref name=twsZ61>{{cite magazine |author = Nancy Macdonald |title = Canada's sickest lake |magazine = Macleans.CA |date = August 20, 2009 |url = http://www2.macleans.ca/2009/08/20/canada%E2%80%99s-sickest-lake/ |archive-url = https://web.archive.org/web/20090824092017/http://www2.macleans.ca/2009/08/20/canada%E2%80%99s-sickest-lake/ |url-status = dead |archive-date = August 24, 2009 |accessdate = January 26, 2011 }}</ref> <ref name=NYT031413>{{cite news|title=Spring Rain, Then Foul Algae in Ailing Lake Erie|url=https://www.nytimes.com/2013/03/15/science/earth/algae-blooms-threaten-lake-erie.html|accessdate=March 15, 2013|newspaper=The New York Times|date=March 14, 2013|author=Michael Wines}}</ref> <ref name=twsX412a>{{cite news | title = Researchers track Lake Erie algae blooms | newspaper = USA Today | date = September 13, 2007 | url = https://www.usatoday.com/tech/science/2007-09-13-14954030_x.htm | accessdate = January 24, 2011 }}</ref> }} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * Assel, R.A. (1983). ''Lake Erie regional ice cover analysis: preliminary results '' [NOAA Technical Memorandum ERL GLERL 48]. Ann Arbor, MI: U.S. Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration, Environmental Research Laboratories, Great Lakes Environmental Research Laboratory. * Saylor, J.H. and G.S. Miller. (1983). ''Investigation of the currents and density structure of Lake Erie'' [NOAA Technical Memorandum ERL GLERL 49]. Ann Arbor, MI: U.S. Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration, Environmental Research Laboratories, Great Lakes Environmental Research Laboratory. ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|Lake Erie}} {{AmCyc Poster|Erie, Lake|Lake Erie}} * {{osmrelation|4039900}} * [http://www.lakeerieislands.us/ Lake Erie Islands Directory]{{Dead link|date=November 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.middlebass2.org/IslandsInLakeErie.PDF How many Islands are there in Lake Erie?] * [http://www.epa.gov/glnpo/atlas/index.html EPA's Great Lakes Atlas] * [http://www.coastwatch.msu.edu/ Great Lakes Coast Watch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511230142/http://www.coastwatch.msu.edu/ |date=2008-05-11 }} * [http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/greatlakes/erie.html Lake Erie Bathymetry] – National Geophysical Data Center * [http://www.slate.com/blogs/blogs/trending/archive/2010/12/16/frozen-lighthouse-on-lake-erie-captivates-world-video.aspx Frozen lighthouse video via ''[[Slate Magazine]]''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119163114/http://www.slate.com/blogs/blogs/trending/archive/2010/12/16/frozen-lighthouse-on-lake-erie-captivates-world-video.aspx |date=2011-01-19 }} * [http://ohioseagrant.osu.edu/_documents/publications/GS/GS-025ExploretheLakeErieIslandsAGuidetoNatureandHistoryAlongtheLakeErieCoastalTrail.pdf Explore the Lake Erie Islands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222214756/http://www.ohioseagrant.osu.edu/_documents/publications/GS/GS-025ExploretheLakeErieIslandsAGuidetoNatureandHistoryAlongtheLakeErieCoastalTrail.pdf |date=2012-02-22 }} {{greatlakes|state=collapsed}} [[വർഗ്ഗം:മഹാതടാകങ്ങൾ]] 5o3iz4o775dscbduh7z34q71fmaalyw 4631023 4631022 2026-06-18T07:46:05Z Malikaveedu 16584 4631023 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lake Erie}} {{Infobox lake|name=ഈറി തടാകം|image=Greatlakes amo 2014009.jpg|caption=ഈറി തടാകം ജനുവരി 9, 2014 ന്|image_bathymetry=Lake-Erie.svg|caption_bathymetry=The [[Great Lakes]], with Lake Erie highlighted in darker blue|coords={{coord|42.2|N|81.2|W|type:waterbody_scale:3000000|display=inline,title}}|location=[[വടക്കേ അമേരിക്ക]]|group=[[Great Lakes]]|lake_type=[[Glacial lake|Glacial]]|inflow=[[Detroit River]]<ref name="StateofOhio" />|outflow=[[നയാഗ്ര നദി]]<br/>വെല്ലാൻ്റ് കനാൽ<ref name="EPA"/>|catchment=|basin_countries=കാനഡ<br/>അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|length={{convert|241|mi|km|abbr=on}}|width={{convert|57|mi|km|abbr=on}}|area={{convert|9910|sqmi|km2|0|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|depth={{convert|62|ft|m|0|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|max-depth={{convert|210|ft|m|0|abbr=on}}<ref name=nyt/>|volume={{convert|116|cumi|km3|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|residence_time=2.6 years|shore={{convert|799|mi|km|abbr=on}} plus {{convert|72|mi|km|abbr=on}} for islands<ref>[https://www.michigan.gov/deq/0,4561,7-135-3313_3677-15959--,00.html Shorelines of the Great Lakes] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150405211915/https://www.michigan.gov/deq/0%2C4561%2C7-135-3313_3677-15959--%2C00.html|date=April 5, 2015}}</ref>|elevation={{convert|569|ft|m|0|abbr=on}}<ref name="EPA"/>|islands=24+ ''(see [[#Islands|list]])''|islands_category=Islands of the Great Lakes|cities=[[Buffalo, New York]]<br/> [[Erie, Pennsylvania]]<br/> [[Toledo, Ohio]]<br/> [[Cleveland|Cleveland, Ohio]]|reference=<ref name=nyt/>}}'''ഈറി തടാകം'''<ref>[[United States Geological Survey]] Hydrological Unit Code: 04-12-02-00{{Citation needed|date=June 2008}}</ref> ({{IPAc-en|ˈ|ɪər|i}}; {{lang-fr|Lac Érié}}) [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ]] [[മഹാതടാകങ്ങൾ|പഞ്ച മഹാതടാകങ്ങളുമായി]] താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണമനുസരിച്ച് നാലാം സ്ഥാനമുള്ള ഒരു വലിയ തടാകമാണ്. അതുപോലെതന്നെ ഉപരിതലവിസ്തീർണ്ണം കണക്കാക്കിയാൽ ഇത് ലോകത്തെ വലിയ തടാകങ്ങളിൽ പതിനൊന്നാം സ്ഥാനം അലങ്കരിക്കുന്നു.<ref name="StateofOhio"/><ref name="worldatlas list"/> മഹാതടാകങ്ങളിൽ<ref name="GLIN F&F"/><ref>{{cite web|url=http://www.factmonster.com/ce6/us/A0817584.html|title=Erie, Lake - FactMonster|website=www.factmonster.com}}</ref> ഏറ്റവും തെക്കുദിശയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന, ഏറ്റവും ആഴം കുറഞ്ഞ ഈ തടാകം വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ ഏറ്റവും ചെറുതാണ്. തടാകത്തിന്റെ പരമാവധി ആഴം ഏകദേശം 210 അടിയാണ് (64 മീറ്റർ). [[File:Lake Erie looking southward.jpg|thumb|From a high bluff near [[Leamington, Ontario]]]] [[കാനഡ|കാനഡ,]] [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] എന്നിവയുടെ അന്തർദേശീയ അതിർത്തിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈറി തടാകത്തിന്റെ വടക്കൻ തീരത്ത് കനേഡിയൻ പ്രവിശ്യയായ [[ഒണ്ടാറിയോ]] ആണ്, പ്രത്യേകിച്ചും ഒന്റാറിയാ ഉപദ്വീപ്. ഇതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ്, തെക്ക്, കിഴക്കൻ തീരങ്ങളിലായി [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] സംസ്ഥാനങ്ങളായ [[മിഷിഗൺ]], [[ഒഹായോ]], [[പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ|പെൻസിൽവാനിയ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]] എന്നിവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ അധികാരപരിധികൾ തടാകത്തിന്റെ ഉപരിതല പ്രദേശങ്ങളെ ജലാതിർത്തികളായി വിഭജിക്കുന്നു. ഈ തടാകത്തിന്റെ തെക്കൻ തീരങ്ങളിൽ അധിവസിച്ചിരുന്ന അമരേന്ത്യൻ വർഗ്ഗക്കാരായ ഈറി ജനതയുടെ പേരിൽനിന്നാണ് തടാകത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത് . ആദിവാസി നാമമായ "ഈറി" എന്നത് ''erielhonan'' "നീണ്ട വാൽ" എന്ന അർഥം വരുന്ന ഇറോക്യൻ പദത്തിന്റെ ചുരുക്കരൂപമാണ്. <ref name="Room2006">{{cite book|author=Room, A.|title=Placenames of the World: Origins And Meanings of the Names for 6,600 Countries, Cities, Territories, Natural Features And Historic Sites|url=https://books.google.com/books?id=M1JIPAN-eJ4C&pg=PA150|year=2006|publisher=McFarland|isbn=978-0-7864-2248-7|page=150}}</ref> [[ഹൂറൺ തടാകം|ഹ്യൂറോൺ തടാകത്തിന്]] താഴെയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈറിയുടെ പ്രാഥമിക കവാടം [[ഡെട്രോയിറ്റ് നദി|ഡെട്രോയിറ്റ് നദിയാണ്]]. തടാകത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രധാന പ്രകൃതിദത്ത പ്രവാഹം [[നയാഗ്ര നദി]] വഴിയാണ്. [[നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടം|നയാഗ്ര]] വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന് സമീപം ന്യൂയോർക്കിലെ [[Lewiston (town), New York|ലെവിസ്റ്റൺ]], [[ഒണ്ടാറിയോ|ഒന്റാറിയോയിലെ]] [[Queenston|ക്വീൻസ്റ്റൺ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ വലിയ ടർബൈനുകൾ കറങ്ങുന്നതിന്റെ ഫലമായി ഇത് [[കാനഡ|കാനഡയ്ക്കും]] [[യുഎസ്ബി കില്ലർ|യുഎസിനും]] [[ജലവൈദ്യുതി]] നൽകുന്നു.<ref name=twsZ54 /> സെന്റ് ലോറൻസ് സീവേയുടെ ഭാഗമായ വെല്ലണ്ട് കനാൽ വഴിയാണ് പ്രവാഹം കാണപ്പെടുന്നത്. ഈറി തടാകത്തിലെ ഒന്റാറിയോയിലെ പോർട്ട് കോൾ‌ബോർണിൽ നിന്ന് ഒന്റാറിയോ തടാകത്തിലെ സെന്റ് കാതറൈൻസിലേക്ക് 326 അടി (99 മീറ്റർ) ഉയരത്തിൽ നിന്ന് കപ്പൽ പാതകൾക്കായി ജലം തിരിച്ചുവിടുന്നു. അമിത മത്സ്യബന്ധനം, മലിനീകരണം, ആൽഗകളുടെ വളർച്ച, യൂട്രോഫിക്കേഷൻ തുടങ്ങിയ വാർത്തകളിൽ ഇടം നേടിയിട്ടുള്ള വിഷയങ്ങൾ പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഈറി തടാകത്തിന്റെ പാരിസ്ഥിതിക ആരോഗ്യത്തിന് ഭംഗം വരുത്തുന്നു. <ref name=twsZ61/><ref name=NYT031413/><ref name=twsX412a/> ==ഭൂമിശാസ്ത്രം== [[File:Lake Erie NASA.jpg|thumb|left|False-color satellite image of Lake Erie in 2007]] [[File:Lake Erie North Short photo Don Ramey Logan.jpg|thumb|left|Lake Erie: North Shore in mid-December 2014.]] ==ഇതും കാണുക== {{colbegin|colwidth=18em}} * [[Bass Islands]] * [[Cedar Point]] * [[Lake Erie AVA]] * [[List of lakes by area]] * [[List of lakes in Ohio]] * [[Maumee Bay]] {{colend}} ===പൊതുവെ വലിയ തടാകങ്ങൾ=== {{colbegin|colwidth=22em}} * [[Great Lakes Areas of Concern]] * [[Great Lakes census statistical areas]] * [[Great Lakes Commission]] * [[Great Lakes Waterway]] * [[Great Recycling and Northern Development Canal]] * [[Great Storm of 1913]] * [[International Boundary Waters Treaty]] * [[List of cities along the Great Lakes]] * [[Sixty Years' War]] for control of the Great Lakes * [[Snowbelt]] * [[Third Coast]] {{colend}} <br> {{Panorama | image = File:Presque Isle Lake Panorama.jpg | caption = Panoramic view of Lake Erie from Beach 7 (Waterworks Beach) in [[Presque Isle State Park]] in Erie County, Pennsylvania | height = 350 }} ==View== {{wide image|Overview of the Great Lakes from orbit.jpg|800px|align-cap=center}} == അവലംബം == {{Reflist|30em|refs= <ref name="StateofOhio">State of Ohio, Division of Geological Survey, [http://www.dnr.state.oh.us/tabid/7828/default.aspx Lake Erie Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130325145738/http://www.dnr.state.oh.us/tabid/7828/Default.aspx |date=2013-03-25 }}, Accessed May 4, 2013</ref> <ref name="worldatlas list">[http://www.worldatlas.com/articles/10-largest-lakes-in-the-world.html 10 Largest Lakes in the World]. ''worldatlas.com.''</ref> <ref name="GLIN F&F">{{cite web|url=http://www.great-lakes.net/lakes/ref/eriefact.html|title=Lake Erie – Facts and Figures|publisher=Great Lakes Information Network|accessdate=December 10, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104082350/http://www.great-lakes.net/lakes/ref/eriefact.html|archive-date=January 4, 2013|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> <ref name=twsZ54>{{cite news | title = From Honeymoon City to Hydro City | publisher = ''CBC Digital Archives'' | date = August 25, 1957 | url = http://archives.cbc.ca/science_technology/energy_production/topics/1750-11987/ | accessdate = January 26, 2011 }}</ref> <ref name=nyt>{{cite book |editor-first=John W. |editor-last=Wright |year=2006 | title=The New York Times Almanac |url=https://archive.org/details/newyorktimes200700newy | edition=2007 | publisher=Penguin Books |location = New York, New York | isbn=0-14-303820-6 | page=[https://archive.org/details/newyorktimes200700newy/page/70 64]}}</ref> <ref name="EPA">US Environmental Protection Agency, [http://www.epa.gov/greatlakes/atlas/gl-fact1.html Great Lakes Factsheet No. 1], Accessed May 4, 2013</ref> <ref name=twsX213>{{cite news | agency = Associated Press | title = Lake Erie Heat Wave Threatens Nuclear Plants' Cooling Systems | newspaper = Los Angeles Times | date = August 10, 1999 | url = http://articles.latimes.com/1999/aug/10/news/mn-64303 | accessdate = January 24, 2011 }}</ref> <ref name=twsZ61>{{cite magazine |author = Nancy Macdonald |title = Canada's sickest lake |magazine = Macleans.CA |date = August 20, 2009 |url = http://www2.macleans.ca/2009/08/20/canada%E2%80%99s-sickest-lake/ |archive-url = https://web.archive.org/web/20090824092017/http://www2.macleans.ca/2009/08/20/canada%E2%80%99s-sickest-lake/ |url-status = dead |archive-date = August 24, 2009 |accessdate = January 26, 2011 }}</ref> <ref name=NYT031413>{{cite news|title=Spring Rain, Then Foul Algae in Ailing Lake Erie|url=https://www.nytimes.com/2013/03/15/science/earth/algae-blooms-threaten-lake-erie.html|accessdate=March 15, 2013|newspaper=The New York Times|date=March 14, 2013|author=Michael Wines}}</ref> <ref name=twsX412a>{{cite news | title = Researchers track Lake Erie algae blooms | newspaper = USA Today | date = September 13, 2007 | url = https://www.usatoday.com/tech/science/2007-09-13-14954030_x.htm | accessdate = January 24, 2011 }}</ref> }} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * Assel, R.A. (1983). ''Lake Erie regional ice cover analysis: preliminary results '' [NOAA Technical Memorandum ERL GLERL 48]. Ann Arbor, MI: U.S. Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration, Environmental Research Laboratories, Great Lakes Environmental Research Laboratory. * Saylor, J.H. and G.S. Miller. (1983). ''Investigation of the currents and density structure of Lake Erie'' [NOAA Technical Memorandum ERL GLERL 49]. Ann Arbor, MI: U.S. Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration, Environmental Research Laboratories, Great Lakes Environmental Research Laboratory. ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|Lake Erie}} {{AmCyc Poster|Erie, Lake|Lake Erie}} * {{osmrelation|4039900}} * [http://www.lakeerieislands.us/ Lake Erie Islands Directory]{{Dead link|date=November 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.middlebass2.org/IslandsInLakeErie.PDF How many Islands are there in Lake Erie?] * [http://www.epa.gov/glnpo/atlas/index.html EPA's Great Lakes Atlas] * [http://www.coastwatch.msu.edu/ Great Lakes Coast Watch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511230142/http://www.coastwatch.msu.edu/ |date=2008-05-11 }} * [http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/greatlakes/erie.html Lake Erie Bathymetry] – National Geophysical Data Center * [http://www.slate.com/blogs/blogs/trending/archive/2010/12/16/frozen-lighthouse-on-lake-erie-captivates-world-video.aspx Frozen lighthouse video via ''[[Slate Magazine]]''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110119163114/http://www.slate.com/blogs/blogs/trending/archive/2010/12/16/frozen-lighthouse-on-lake-erie-captivates-world-video.aspx |date=2011-01-19 }} * [http://ohioseagrant.osu.edu/_documents/publications/GS/GS-025ExploretheLakeErieIslandsAGuidetoNatureandHistoryAlongtheLakeErieCoastalTrail.pdf Explore the Lake Erie Islands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222214756/http://www.ohioseagrant.osu.edu/_documents/publications/GS/GS-025ExploretheLakeErieIslandsAGuidetoNatureandHistoryAlongtheLakeErieCoastalTrail.pdf |date=2012-02-22 }} {{greatlakes|state=collapsed}} [[വർഗ്ഗം:മഹാതടാകങ്ങൾ]] 7sftv9drgn4k0ck967m19kurozxdirr 0 443670 4630989 4234490 2026-06-18T04:24:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630989 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Athirathram}} {{Infobox film|name=അതിരാത്രം|image=Athirathram.jpg|caption=സി.ഡി. പുറംചട്ട|director=[[ഐ.വി.ശശി]]|producer=സെഞ്ച്വറി ഫിലിംസ്|screenplay=ജോൺ പോൾ|starring={{Plainlist| * [[മോഹൻലാൽ]] *[[മമ്മൂട്ടി]] * [[സീമ]] }}|music=[[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]]|cinematography=ജയനൻ വിൻസെന്റ്|editing=കെ. നാരായണൻ|released=1984 മാർച്ച് 24|runtime=127 മിനിറ്റ്|country=[[ഇന്ത്യ]]|language=[[മലയാളം]]}} 1984-ൽ [[ഐ.വി. ശശി|ഐ.വി.ശശിയുടെ]] സംവിധാനത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]] അതിരാത്രം. [[മോഹൻലാൽ]], [[മമ്മൂട്ടി]], [[സീമ]] എന്നിവർ മുഖ്യ കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. 2006-ൽ ശശിയുടെ [[ബൽറാം v/s താരാദാസ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലാണ് മമ്മൂട്ടിയുടെ താരദാസ് എന്ന കഥാപാത്രം വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/advt/i-me-myself/john-paul.html |title=manoramaonline.com: John Paul Puthusery |access-date=2014-04-24 |archive-date=2014-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424192333/http://www.manoramaonline.com/advt/i-me-myself/john-paul.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1610|title=Athiraathram|accessdate=2014-10-20|publisher=MalayalaChalachithram}}</ref><ref>{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?2649 |title=Athiraathram |accessdate=2014-10-20 |publisher=malayalasangeetham.info |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141020231520/http://malayalasangeetham.info/m.php?2649 |archivedate=20 October 2014 |df=dmy }}</ref><ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/athirathram-malayalam-movie/|title=Athiraathram|accessdate=2014-10-20|publisher=spicyonion.com|archive-date=2014-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021015851/http://spicyonion.com/title/athirathram-malayalam-movie/|url-status=dead}}</ref> == അഭിനേതാക്കൾ == * [[മോഹൻലാൽ]] - പ്രസാദ് * [[മമ്മൂട്ടി]] - താരദാസ് * [[സീമ]] - തുളസി *[[ക്യാപ്റ്റൻ രാജു]] - രാജേഷ് *[[ശങ്കർ (നടൻ)|ശങ്കർ]] - അബു *[[മണിയൻപിള്ള രാജു]] - ആന്റണി *[[ലാലു അലക്സ്]] - ചാർളി *[[രവീന്ദ്രൻ (നടൻ)|രവീന്ദ്രൻ]] - ചന്ദ്രു ==അവലംബം== {{reflist}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{I. V. Sasi}} [[വർഗ്ഗം:1984-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.വി. ശശി സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജയാനൻ വിൻസെന്റ് കാമറചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:കെ. നാരായണൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 2frumypinbehp3xmc4ghfnm8kp9vubb 0 444437 4631064 3968765 2026-06-18T11:22:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631064 wikitext text/x-wiki {{PU|Cnemaspis anamudiensis}} കേരളത്തിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയ പുതിയ ഒരിനം [[മരപ്പല്ലി]]യാണ് '''ആനമുടി മരപ്പല്ലി''' - '''''ക്നാമാസ്പിസ് ആനമുടിയെൻസിസ്''''' {{ശാനാ|Cnemaspis anamudiensis}}.<ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/environment/biodiversity/two-new-species-of-lizards-discovered-from-kerala-part-of-western-ghats-1.3101037 |title=പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ പുതിയ ഇനം മരപ്പല്ലികളെ കണ്ടെത്തി |access-date=2018-10-07 |archive-date=2018-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926042550/https://www.mathrubhumi.com/environment/biodiversity/two-new-species-of-lizards-discovered-from-kerala-part-of-western-ghats-1.3101037 |url-status=dead }}</ref> മരപ്പല്ലികളിൽ വലിപ്പമുള്ള ഇനമാണിവ. മൂന്നാറിനടുത്തുള്ള ആനമുടി റിസർവ് വനത്തിലെ പെട്ടിമുടിക്കടുത്തുള്ള ചോലക്കാട്ടിൽ നിന്നാണ് കണ്ടെത്തിയത്. തടിച്ചുരുണ്ടിരിക്കുന്ന പല്ലികൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന തവിട്ടുനിറവും കൂടാതെ കൺവലയങ്ങൾക്ക് ചുവപ്പ് നിറവുമാണുള്ളത്. ==അവലംബം== {{RL}} [[വർഗ്ഗം:മരപ്പല്ലികൾ]] 5r20baqfsmuj8kgnwyxmp7zmzle1lzo 0 444441 4630979 3968911 2026-06-18T03:15:57Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630979 wikitext text/x-wiki {{PU|Cnemaspis Maculicollis}} കേരളത്തിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയ പുതിയ ഒരിനം [[മരപ്പല്ലി]]യാണ് '''അഗസ്ത്യമല മരപ്പല്ലി''' - '''''ക്നാമാസ്പിസ് മാകുലിക്കോലിസ് ''''' {{ശാനാ|Cnemaspis Maculicollis}}.<ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/environment/biodiversity/two-new-species-of-lizards-discovered-from-kerala-part-of-western-ghats-1.3101037 |title=പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ പുതിയ ഇനം മരപ്പല്ലികളെ കണ്ടെത്തി |access-date=2018-10-07 |archive-date=2018-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926042550/https://www.mathrubhumi.com/environment/biodiversity/two-new-species-of-lizards-discovered-from-kerala-part-of-western-ghats-1.3101037 |url-status=dead }}</ref> ചെന്തുരുണി വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലെ നാലായിരത്തിലേറെ അടി ഉയരമുള്ള പാണ്ടി മൊട്ടയിലെ ചോലക്കാടുകളിൽ നിന്നാണ് കണ്ടെത്തിയത്. വലിപ്പമുള്ള ഈ മരപ്പല്ലികളുടെ കഴുത്തിലെ നെക്ക്ലൈസ് പോലുള്ള തൂവെള്ള നിറത്തിലുള്ള പൊട്ടുകളാണ് ഇവയുടെ പ്രധാന പ്രത്യേകത. ==അവലംബം== {{RL}} [[വർഗ്ഗം:മരപ്പല്ലികൾ]] 3mnuoexxthsfp04mdfhbe75ibdhg0xd 0 447717 4630990 4135526 2026-06-18T04:46:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630990 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}} {{Infobox person | name = Ananda Krishnan | image = | image_size = | caption = Tatparanandam Ananda Krishnan | native_name = த. ஆனந்தகிருஷ்ணன் | citizenship = Malaysia | native_name_lang = [[Tamil language]] | birth_name = Tatparanandam Ananda Krishnan | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1938|4|1}} | birth_place = [[Brickfields]], [[Kuala Lumpur]], [[British Malaya]] (modern-day [[Malaysia]]) | death_date = | death_place = | known_for = | occupation = Sole Shareholder & Chairman, PanOcean Management Ltd <br/> Chairman, [[Usaha Tegas|Usaha Tegas Sdn Bhd]] | salary = | networth = {{gain}} $6.4 billion (2018)<ref name=networth>{{cite web|title= Forbes List of Billionaires 2011 |author=|author2= |url=https://www.forbes.com/profile/ananda-krishnan/|publisher=[[Forbes]] |accessdate=20 February 2012}}</ref> | spouse = | children = 3 | website = | footnotes = }} [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യൻ]] വ്യവസായിയും മതവിശ്വാസിയുമാണ് ടാറ്റപാനന്ദം അനന്ത കൃഷ്ണൻ([[Tamil language|Tamil]]: த. ஆனந்தகிருஷ்ணன்) (ജനനം: 1 ഏപ്രിൽ 1938). ഫോർബ്സിൻറെ 2018 വാർഷിക പട്ടികയിൽ പറയുന്ന കണക്കുകളിൽ, മലേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നരിൽ മൂന്നാമനും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നരിൽ 219 സ്ഥാനവും " എ.കെ " എന്ന വിളിപ്പേരുള്ള ഇദ്ദേഹം നേടി.<ref>https://www.forbes.com/malaysia-billionaires/</ref> ==ജീവചരിത്രം== മലേഷ്യയിലെ ക്വാലലംപൂരിൽ പ്രൈബബീൽഡിലെ [[തമിഴ്]] കുടുംബത്തിൽ 1938 ലാണ് അനന്ത കൃഷ്ണൻ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പൂർവ്വികർ [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിൽ]] നിന്നുള്ളവരാണ്. പ്രക്ഫീൽഡിലെ വിവേകാനന്ദൻ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ചു. അദ്ദേഹം ക്വാലാലമ്പൂരിൽ വിക്ടോറിയ കോളേജിൽ ഹൈസ്കൂൾ പഠിച്ചു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം കോമൺവെൽത്ത് ഓഫ് നേഷൻസിന്റെ കൊളംബോ പ്രോഗ്രാമിന്റെ കീഴിലുള്ള പൊളിറ്റിക്കൽ സയൻസിലെ ബാച്ചിലർ ഓഫ് സയൻസ് മെൽബണിൽ പഠിച്ചു.1964 ൽ ബിരുദം നേടി.<ref name=A&A>{{cite web|title= Ananda Krishnan |author=|author2= |url=https://www.forbes.com/lists/2006/10/YK1N.html|publisher=[[Forbes]] |accessdate=26 May 2008| archiveurl= https://web.archive.org/web/20080518063321/http://www.forbes.com/lists/2006/10/YK1N.html| archivedate= 18 May 2008 |url-status=live}}</ref> അമേരിക്കയിലെ [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് അദ്ദേഹം ഒരു ബിസിനസ് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം സമ്പാദിച്ചു ==ബിസിനസ്== മലേഷ്യൻ മാക്സിസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്, ഇന്ത്യൻ എയർസെൽ എന്നിവരുടെ മുഖ്യ പങ്കാളിയാണ് ഇദ്ദേഹം അനന്ത ക്യഷ്ണന് രണ്ട് പെൺമക്കളും ഒരു തേർവാഡാ ബുദ്ധമത സന്യാസിയായ അജഹാൻ സിരിപാന്യോ എന്നൊരു മകനും ഉണ്ട്.<ref name="monk flew">{{cite web|title=The monk who flew in a jet |url=http://www.businessbhutan.bt/?p=3954 |publisher=Business Bhutan |date=1 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160720090028/http://businessbhutan.bt/the-monk-who-flew-in-a-jet/ |archivedate=20 July 2016 |url-status=live |accessdate=25 December 2015 }}</ref><ref>{{cite web|title=Ananda Krishnan makes time for son|last=Chow|first=Tan Sin|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2012/04/24/ananda-krishnan-makes-time-for-son/|date=24 April 2012|publisher=The Star |accessdate=25 December 2015}}</ref> ==സംരംഭകത്വം == മലേഷ്യൻ കൺസൾട്ടൻസി എം.ഐ.എ. ഹോൾഡിംഗ്സ് എസ്.ഡി.എൻ ഭിൻസാണ് കൃഷ്ണന്റെ ആദ്യ സംരംഭകത്വം.അദ്ദേഹം എക്സ്ചില്ലോ ട്രേഡിങ്ങാണ് സ്ഥാപിച്ചത്. പിന്നീട് അദ്ദേഹം ചൂതാട്ടത്തിനിറങ്ങി (മലേഷ്യയിൽ). 1990 കളുടെ ആദ്യത്തിൽ അദ്ദേഹം മൾട്ടിമീഡിയ മേഖലയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. നിലവിൽ, മീഡിയ(ആസ്ട്രോ, ജോൺസ്റ്റൺ പ്രസ് പ്ലസ്), ഉപഗ്രഹം (മീസാറ്റ്, എസ്.ഇ.എസ്), എണ്ണ, ഗ്യാസ് (ബമി ആമ്മാദ, പെക്സോ), ടെലികമ്യൂണിക്കേഷൻസ് (മാക്സിസ്, എയർസെൽ, ആക്സിസ്, ശ്രീലങ്ക ടെലികോം) എന്നിവയിൽ അദ്ദേഹം ബിസിനസ്സ് ചെയ്യുന്നു. ഊർജ്ജ ഉത്പാദന (പവേറ്റേക്), ഗെയിമിംഗ് (പാൻ മലേഷ്യൻ പൂൾസ്), വിനോദപരിപാടികൾ (ഉഷ്ണമേഖലാ ദ്വീപുകൾ, ടി.ജി.വി. സിനിമാസ്), സ്വത്ത് (67% മാക്സിസ് ടവർ തുടങ്ങിയവ) എന്നിവയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള തനാസ് പബ്ളിക് ലിമിറ്റഡ് കമ്പനിയാണ് ഓഹരികൾ സ്വന്തമാക്കിയത്. ==മൾട്ടിമീഡിയ == 1980 കളുടെ മധ്യത്തിൽ ബോബ് ഗെൽഡോവുമായി ലൈവ് എയ്ഡ് സംഗീതക്കച്ചേരി സംഘടിപ്പിക്കാൻ സഹായിച്ചുകൊണ്ട് മൾട്ടിമീഡിയ രംഗത്ത് ഇദ്ദേഹം കടന്ന് വരുന്നത്. 1990 കളുടെ ആരംഭത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു മൾട്ടിമീഡിയ സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കുകയുണ്ടായി, ഇപ്പോൾ രണ്ട് ടെലികമ്യൂണിക്കേഷൻ കമ്പനികൾ - മാക്സിസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്, മീസാറ്റ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്റ് നെറ്റ്വർക്ക് സിസ്റ്റങ്ങൾ, എസ്.ഇ.എസ് വേൾഡ് സ്കൈസ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ മൂന്ന്സാറ്റലൈറ്റ് ഉപഗ്രഹങ്ങളും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷ് ടെലികോം, ബെൽഗകോം, ഒറുഞ്ചു, ഓറഞ്ച് എസ്.എ., റോയൽ കെപിഎൻ എൻവി എന്നീ കമ്പനികൾക്ക് 1,080 ദശലക്ഷം ഡോളറിൻറെ 70 ശതമാനം ഓഹരികൾ സ്വന്തമാക്കുന്നതിലൂടെ രാജ്യത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സെല്ലുലാർ ഫോൺ കമ്പനിയായ മാക്സിസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസിന്റെ 46 ശതമാനം വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. മാക്സിസിന് പത്ത് ദശലക്ഷത്തിൽ കൂടുതൽ വരിക്കാരുണ്ട്, മലേഷ്യയിൽ ഏതാണ്ട് 40% വിപണി പങ്കാളിത്തമുണ്ട്. എയർസെൽ, ആക്സിസ്, ശ്രീലങ്ക ടെലികോം എന്നീ കമ്പനികളുടെ ഓഹരികളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അസ്ട്രോയും ഇൻഡ്യയുടെ സൺ നെറ്റ് വർക്കും തമ്മിലുള്ള ഉടമ്പടിയിൽ, ഇന്ത്യൻ വിപണികളായ യുഎസ്, വെസ്റ്റേൺ യൂറോപ്പ്, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ച് തമിഴ് ജനതക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ടി.വി ചാനലുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ കൃഷ്ണൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. വെബ് അധിഷ്ഠിത ഇന്ററാക്ടീവ് അവതരിപ്പിക്കുന്ന ടി.വി സേവനങ്ങളും അദ്ദേഹം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. TVB.com, ഷാ ബ്രദേഴ്സിന്റെ മൂവി ആർക്കൈവുകളിൽ ഓഹരികൾ സ്വന്തമായുള്ള വ്യക്തിയാണ് അനന്ത കൃഷ്ണൻ. ==അവലംബം == {{reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [https://web.archive.org/web/20120615072504/http://www.theedgemalaysia.com/in-the-financial-daily/192103-usaha-tegas-group-impacting-lives.html "Usaha Tegas Group: Impacting lives"] *[https://www.forbes.com/lists/2010/10/billionaires-2010_Ananda-Krishnan_YK1N.html Forbes List of Billionaires] * [https://www.telegraph.co.uk/finance/markets/2790027/Malaysian-billionaire-Ananda-Krishnan-bails-out-Johnston-Press.html Malaysian billionaire Ananda Krishnan bails out Johnston Press] * [https://web.archive.org/web/20080906162145/http://www.pr-inside.com/malaysia-and-singapore-asian-nations-of-r700593.htm Malaysia and Singapore: Asian Nations of Economic Success by Globalization] * [http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/leisure/article3867841.ece Malaysian Tycoon Ananda Krishnan reaps £120m from sale of Excel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110612074358/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/leisure/article3867841.ece |date=2011-06-12 }} * [https://web.archive.org/web/20080919054657/http://sub.adoimagazine.com/blog/index.php/tag/ananda-krishnan/ WHEN TWO MEDIA TITANS CLASH] * [https://web.archive.org/web/20081121051414/http://www.networkmalaysia.com/subtitle/article_anandak.htm Ananda Krishnan] * [http://www.indianmalaysian.com/indian_06-06_anandakrishnan.html T. Ananda Krishnan] * [http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-06-19/news/29676883_1_tak-t-ananda-krishnan-robert-kuok What is it about billionaire T Ananda Krishnan that India has so much interest]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160913164712/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2011-06-19/news/29676883_1_tak-t-ananda-krishnan-robert-kuok |date=2016-09-13 }}, An article on India's [[The Economic Times]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വംശജരായ മലേഷ്യക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1938-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സംരംഭകർ]] pylchtpbs3svz8tiayovmzct14e1llx 0 448304 4630910 4502641 2026-06-17T13:42:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630910 wikitext text/x-wiki {{expand language|topic=|langcode=en|otherarticle=Silla|date=2025 മാർച്ച്}} {{prettyurl|Silla}} {{Infobox Former Country |native_name = 신라 (新羅) |conventional_long_name = Silla |common_name = Silla |continent = Asia |region = East Asia |status = |status_text = |government_type = Monarchy |year_start = 57 BCE |year_end = 935 CE |life_span = 57 BCE – 935 CE |event_start = Establishment |date_start = |event_end = Handover to the [[Goryeo]] |date_end = |event1 = Introduction of [[Buddhism]] |date_event1 = 530 |event2 = Campaigns of [[Jinheung of Silla|King Jinheung]] |date_event2 = 551–585 |event3 = [[Later Silla]] |date_event3 = 668–935 |event_pre = |date_pre = |p1 = Jinhan confederacy |p2 = Gojoseon |s1 = Goryeo |flag_s1 = Royal flag of Goryeo (Bong-gi).svg |image_coat = Seal of Silla.svg |coat_size = |coat_alt = |symbol = |symbol_type = Royal seal |image_map = History of Korea-576.png |image_map_caption = Pre-Later Silla at its height in 576 |capital = [[Gyeongju]] (Geumseong, then Seorabeol) |common_languages = [[Sillan language]] |religion = [[Korean Buddhism|Buddhism]], [[Korean Confucianism|Confucianism]], [[Taoism in Korea|Taoism]], [[Korean shamanism|Shamanism (Sindo)]] |currency = |title_leader = [[Monarch|King]] |leader1 = [[Hyeokgeose of Silla|Hyeokgeose]] (first) |year_leader1 = 57 BCE – 4 |leader2 = [[Jinheung of Silla|Jinheung]] |year_leader2 = 540–576 |leader3 = [[Muyeol of Silla|Muyeol]] |year_leader3 = 654–661 |leader4 = [[Munmu of Silla|Munmu]] |year_leader4 = 661–681 |leader5 = [[Sinmun of Silla|Sinmun]] |year_leader5 = 681–692 |leader6 = [[Gyeongsun of Silla|Gyeongsun]] (last) |year_leader6 = 927–935 |<!--- Area and population of a given year ---> |stat_year1=7th century<ref name="고려시대 개경 연구">{{cite book |author = 박용운 |title = 고려시대 개경연구 147~156쪽|year = 1996}}</ref> |stat_area1= |stat_pop1=894,680 |stat_year2=8th century<ref name="고려시대 개경 연구" /> |stat_area2= |stat_pop2=2,000,000 |footnotes = |today = {{Flag|South Korea}}<br />{{flag|North Korea}} }} {{Infobox Korean name |hangul={{linktext|신|라}} |hanja ={{linktext|新|羅}} |rr=Silla |mr=Silla }} [[കൊറിയൻ പെനിൻസുല]]യുടെ തെക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലും മധ്യഭാഗങ്ങളിലും ആയി സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്ന ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു '''സില്ല''' (57 BCE – 935 CE) (Hangul: 신라; Hanja: 新羅; ).സില്ലയും [[Baekje|ബീക്ജെയും]]<ref>{{cite book|last1=Ebrey|first1=Patricia Buckley|last2=Walthall|first2=Anne|last3=Palais|first3=James B.|title=East Asia: A Cultural, Social, and Political History|publisher=Houghton Mifflin|isbn=9780618133840|page=123|url=https://books.google.com/?id=0entAAAAMAAJ&q=%22Paekche+was+probably+the+most+important+maritime+nation+in+the+late+fourth+century%22&dq=%22Paekche+was+probably+the+most+important+maritime+nation+in+the+late+fourth+century%22|accessdate=12 September 2016|language=en|year=2006}}</ref> [[Goguryeo|ഗോഗൂറിയോയും]]<ref>{{cite book|last1=Roberts|first1=John Morris|last2=Westad|first2=Odd Arne|title=The History of the World|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199936762|page=443|url=https://books.google.com/books?id=A2cfZkU5aQgC&q=koguryo+powerful+empire#v=snippet&q=koguryo%20powerful%20empire&f=false|accessdate=15 July 2016|language=en|year=2013}}</ref><ref>{{cite book|last1=Gardner|first1=Hall|title=Averting Global War: Regional Challenges, Overextension, and Options for American Strategy|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=9780230608733|pages=158–159|url=https://books.google.com/books?id=acvGAAAAQBAJ&q=Inner+Mongolia#v=snippet&q=great%20powers&f=false|accessdate=15 July 2016|language=en|date=2007-11-27}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite book|last1=Laet|first1=Sigfried J. de|title=History of Humanity: From the seventh to the sixteenth century|publisher=UNESCO|isbn=9789231028137|page=1133|url=https://books.google.com/books?id=PvlthkbFU1UC&pg=PA1133#v=onepage&q&f=false|accessdate=10 October 2016|language=en|year=1994}}</ref> ചേർന്ന് [[Three Kingdoms of Korea|ത്രീ കിങ്ഡം ഓഫ് കൊറിയ]] രൂപം കൊണ്ടു.<ref>{{cite web |url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/321038/Koguryo |title = Koguryo |work = Encyclopædia Britannica |accessdate = October 15, 2013}}</ref><ref>{{cite book |last=Barnes |first=Gina |date=2013 |title=State Formation in Korea: Emerging Elites}}</ref><ref>{{cite book |last=Byington |first=Mark |date=2016 |title=The History and Archaeology of the Koguryo Kingdom}}</ref><ref>{{cite book |last1=Li |first1=Narangoa |last2=Cribb |first2=Robert |date=2014 |title=Historical Atlas of Northeast Asia}}</ref><ref>{{cite thesis | type=PhD | last=Gardiner |first=Kenneth |date=1964 |title=The origin and rise of the Korean kingdom of Koguryo, from the 1st century to A.D. 313 |publisher=University of London}}</ref> [[Hyeokgeose of Silla|സില്ലയിലെ ഹ്യെഒക്ജിയോസ്]] സ്ഥാപിച്ച ഈ രാജവംശം 992 വർഷത്തെ ചരിത്രത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം [[Kim (Korean surname)#Gyeongju|ഗ്യോഗോഗ്ജു ജിം (കിം)]] (김, 金) രാജവംശം ഭരിച്ചു. [[Samhan|സാംഹൻ]]<ref> 이기환 (30 August 2017). "[이기환의 흔적의 역사]국호논쟁의 전말…대한민국이냐 고려공화국이냐". 경향신문 (in Korean). The Kyunghyang Shinmun. Retrieved 2 July 2018. </ref> കൂട്ടായ്മകളിൽ ഇത് മുഖ്യപ്രസ്ഥാനം വഹിച്ചു. പിന്നീട് [[Sui China|സുയി ചൈനയുമായും]] [[Tang dynasty|താങ് ചൈനയുമായും]] സഖ്യശക്തി തുടർന്നു. 660-ൽ [[Baekje|ബീക്ജെയും]], 668 ൽ ഗോഗുരീയോയും പിടിച്ചടക്കി. പിന്നീട് സില്ലയിൽ [[കൊറിയൻ പെനിൻസുല]]യുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊണ്ടു. ഗോഗൂറിയോ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായ [[Balhae|ബാൽഹായി]] <ref> Crossley 1997, p. 18. </ref>വടക്കൻ ഭാഗത്ത് നിന്ന് വീണ്ടും ഉയർന്നു വന്നു. 1000 വർഷത്തെ ഭരണത്തിനുശേഷം, സില്ല വിഭജിച്ചു. [[Later Three Kingdoms|പിന്നീട് മൂന്നു രാജ്യങ്ങൾ]]<ref> "Later three kingdom era", Encyclopedia of Korean Culture (in Korean), Nate, archived from the original on 2011-08-27. </ref> ആയി സില്ല ചുരുങ്ങി. ബീക്ജെയും, [[Taebong|ടിബോംഗ്]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങൾ 935-ൽ [[Goryeo|ഗോറിയിയോയ്ക്ക്]] അധികാരം കൈമാറ്റം ചെയ്തു..<ref>{{cite web |url=http://www.shilla.or.kr/shilla_culture/ |title=Archived copy |accessdate=2008-03-08 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080321070426/http://www.shilla.or.kr/shilla_culture/ |archivedate=2008-03-21 |df= }} Retrieved on 2008-03-08</ref> == ചരിത്രം == '''സ്ഥാപിക്കൽ''' {{History of Korea}} [[Proto–Three Kingdoms of Korea| പ്രോട്ടോ-ത്രീ കിങ്ഡം ഓഫ് കൊറിയയിലെ]] മധ്യേഷ്യ, [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]] എന്നിവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന മൂന്ന് കൂട്ടായ്മകളെ സാംഹൻ എന്നു വിളിച്ചിരുന്നു. '''സരൊ-ഗുക്''' ആയി തുടങ്ങിയ സില്ലയിലെ 12 അംഗ സംഘത്തിലെ കൂട്ടായ്മയെ [[Jinhan confederacy|ജിൻഹാൻ]] എന്നു വിളിക്കുന്നു. ആറ് ഗ്രാമങ്ങളും ആറ് വംശജരും സാരോ-ഗുക്കിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. കൊറിയൻ രേഖകൾ അനുസരിച്ച്, ക്രി.മു. 57-ൽ സില്ലയിലെ ബക് ഹ്യെഒക്ജിയോസ് ഇന്നത്തെ [[ഗ്യോങ്ജു|ഗിയോങ്ജൂവിനെ]]<ref> "Kyŏngju". Encyclopædia Britannica. 2009. Retrieved 2009-09-15. </ref> ചുറ്റി ആണ് സില്ല സ്ഥാപിച്ചത്. ഹ്യെഒക്ജിയോസ് ഒരു മുട്ടയിൽ നിന്ന് വെളുത്ത കുതിരയെ വിരിയിച്ചിരിക്കുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. 13 വയസുള്ളപ്പോൾ, ആറ് വംശജർ അദ്ദേഹത്തെ രാജാവായി നിയമിക്കുകയും സരോ(അല്ലെങ്കിൽ സിയോണ) നിലവിൽവരുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം ബാക്(박) രാജവംശത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവുകൂടിയായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഇപ്പോൾ [[കൊറിയ]]യിലെ കുടുംബ പേരുകളിൽ സാധാരണ നാമങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ബാക്. യഥാർത്ഥ [[Lelang Commandery|ലെലാങ് കമാൻഡറി]] പിന്നീട് ജിൻഹാൻ കോൺഫെഡറീസ് (辰 韓) ആയിത്തീർന്നതായി [[Samguk sagi|സാംഗുക് സാഗിയും]]<ref> Societas Koreana. "TOC of Silla's Records". </ref> [[History of the Northern Dynasties|ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് നോർത്തേൺ രാജവംശവും]] പ്രസ്താവിക്കുകയുണ്ടായി. ഇത് സില്ലയുടെ ഉത്ഭവമായിരുന്നു. <ref> History of the Northern Dynasties Volume 94, History of Silla Classical Chinese 新罗者，其先本辰韩种也。地在高丽东南，居汉时乐浪地。辰韩亦曰秦韩。相传言秦世亡人避役来适，马韩割其 东界居之，以秦人，故名之曰秦韩。其言语名物，有似中国人。....其文字、甲兵，同于中国。 English Silla is descendent of Jinhan confederacy. Its land is in the southeast of Goguryeo and it is an old land of Lelang Commandery of Han dynasty. It is called Jinhan or Qinhan. According to Xiangyun (相伝), founders were fugitives who came in avoiding hardship during the period of Qin dynasty. Mahan gave east land to them and made those Qin people live there. Therefore, this is called Qinhan. Their language and name are similar to Chinese. — 北史 卷94 列傳第82 四夷Wikisource-logo.svg Chinese Wikisource has original text related to this article: 北史/卷094#新羅</ref><ref> Samguk Sagi volume 1 Classical Chinese: 前此 中國之人 苦秦亂東來者衆 多處馬韓東 與辰韓雜居 至是寖盛 故馬韓忌之 有責焉 English The location of Jinhan is east of Mahan. In old saying, they are old fugitives who came to Korea to avoid hardship from Qin dynasty. And Mahan said they gave them east land. — 三國史記 新羅本紀 卷1 赫居世居西干Wikisource-logo.svg Chinese Wikisource has original text related to this article: 三國史記/新羅本紀/卷1/赫居世 居西干#38年 (紀元前 20年)</ref><ref> Ri Zhi Lu Volume 29 Classical Chinese: 辰韩亦曰秦韩，相传言秦世亡人避役来适，马韩割其东界居之。以秦人故，名之曰秦韩。其言语名物有似中国人。 English The location of Jinhan is east of Mahan. They are fugitives who came to Korea to avoid the hardship of Qin dynasty. Mahan said they gave east land to them. They set up castle fences and their language is similar to the one in Qin dynasty. It is also called as Qinhan. — 日知錄 卷29Wikisource-logo.svg Chinese Wikisource has original text related to this article: 日知錄/卷29</ref>പുരാവസ്തു തെളിവുകളുടെ അഭാവമുണ്ടായിരുന്നിട്ടും തങ്ങൾ [[ക്വിൻ രാജവംശം|ക്വിൻ രാജവംശത്തിന്റെ]] തലമുറയിൽപ്പെട്ട കുടിയേറ്റക്കാരായിരുന്നുവെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. ക്വിൻ നിർബ്ബന്ധിത തൊഴിൽ നയങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ട് [[Mahan confederacy|മഹാൻ കോൺഫെഡറസിലേക്ക്]] മാറി. കിഴക്ക് ദേശത്തെ അവർക്ക് നൽകുകയും ചെയ്തു. കോൺഫെഡറസി ക്വിൻഹാൻ എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. <ref>{{cite book|last1=Horesh|first1=N.|title=Asian Thought on China's Changing International Relations|date=2014|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-1137299321|page=175}} "According to the Samguksagi entry for the 38th year of King Bak Hyeogeose of Silla, it is claimed that refugees from Qin settled in Jinhan, that is south-eastern Korea."</ref><ref name="Samgungnyusa"> {{Quotation|''[[Samgungnyusa]]'' volume 1 Classical Chinese: 後漢書云。辰韓耆老自言。秦之亡人來適韓國。而馬韓割東界地以與之。相呼為徒。有似秦語。故或名之為秦韓。 English : The History of the Later Han Dynasty writes, "An old person from Chenhan State said that some refugees came to Korea from the Chinese Empire of Qin, and Mahan gave them some land of her eastern border. — ''三國遺事 卷1''{{Wikisourcelang-inline|zh|Page:三國遺事 卷第一 1512年 奎章閣本.pdf/50}}}}</ref><ref name="History of the Northern Dynasties">{{Quotation|''[[History of the Northern Dynasties]]'' Volume 94, History of Silla Classical Chinese :新罗者，其先本辰韩种也。地在高丽东南，居汉时乐浪地。辰韩亦曰秦韩。相传言秦世亡人避役来适，马韩割其 东界居之，以秦人，故名之曰秦韩。其言语名物，有似中国人。....其文字、甲兵，同于中国。 English : Silla is descendent of Jinhan confederacy. Its land is in the southeast of Goguryeo and it is an old land of Lelang Commandery of Han dynasty. It is called Jinhan or Qinhan. According to Xiangyun (相伝), founders were fugitives who came in avoiding hardship during the period of Qin dynasty. Mahan gave east land to them and made those Qin people live there. Therefore, this is called Qinhan. Their language and name are similar to Chinese. — ''北史 卷94 列傳第82 四夷''{{Wikisourcelang-inline|zh|北史/卷094#新羅}}}}</ref><ref name="Samguk Sagi">{{Quotation|''[[Samguk Sagi]]'' volume 1 Classical Chinese: 前此 中國之人 苦秦亂東來者衆 多處馬韓東 與辰韓雜居 至是寖盛 故馬韓忌之 有責焉 English : The location of Jinhan is east of Mahan. In old saying, they are old fugitives who came to Korea to avoid hardship from Qin dynasty. And Mahan said they gave them east land. — ''三國史記 新羅本紀 卷1 赫居世居西干''{{Wikisourcelang-inline|zh|三國史記/新羅本紀/卷1/赫居世 居西干#38年 (紀元前 20年)}}}}</ref><ref name="Gu Yanwu">{{Quotation|''[[Gu Yanwu|Ri Zhi Lu]]'' Volume 29 Classical Chinese: 辰韩亦曰秦韩，相传言秦世亡人避役来适，马韩割其东界居之。以秦人故，名之曰秦韩。其言语名物有似中国人。 English : The location of Jinhan is east of Mahan. They are fugitives who came to Korea to avoid the hardship of Qin dynasty. Mahan said they gave east land to them. They set up castle fences and their language is similar to the one in Qin dynasty. It is also called as Qinhan. — ''日知錄 卷29''{{Wikisourcelang-inline|zh|日知錄/卷29}}}}</ref><ref name="Records of the Three Kingdoms">{{Quotation|''[[Record of the Three Kingdoms]]'' Book of Wei, Volume 30, History of Jinhan Classical Chinese: 辰韓在馬韓之東，其耆老傳世，自言古之亡人避秦役來適韓國，馬韓割其東界地與之。有城柵。其言語不與馬韓同，名國為邦，弓為弧，賊為寇，行酒為行觴。 English :: Jinhan confederacy is located in the east of Mahan confederacy. In the old saying of that area, people of Jinhan was an old fugitive who came to Korea to avoid the hardship of Qin dynasty, and Mahan gave them their east land. They set a castle fence and the language they speak is not the same as Mahan’s. At there, they call Guo ([[Hanja]]: 国) as Bang ([[Hanja]]: 邦), Gong (弓) as Hu ([[Hanja]]: 弧)、Zei ([[Hanja]]: 賊) as Kou ([[Hanja]]: 寇), and Xingjiu ([[Hanja]]: 行酒) as Xingshang ([[Hanja]]: 行觴). — ''三國志 魏書卷30辰韓伝''{{Wikisourcelang-inline|zh|三國志/卷30#韓}}}}</ref><ref name="Book of the Later Han">{{Quotation|''[[Book of the Later Han]]'' Volume 85, History of Jinhan Classical Chinese: 耆老自言秦之亡人，避苦役，適韓國，馬韓割東界地與之。其名國為邦，弓为弧，賊為寇，行酒為行觴，相呼為徒，有似秦語，故或名之為秦韓。 English : People of Jinhan are old fugitives who came to Korea to avoid the hardship of Qin dynasty. Mahan said they gave east land to them. In Jinhan, country is called “Bang (邦)”, arrow is called “Hu (弧)”, thief is called “Kou (寇)”, ”Xingjiu (行酒)” called as “Xingshang (行觴)” (Turning cups of alcoholic drink) and they call each other as “Tu (徒)”. Their language is similar to the language of Qin. So, this place is also called as Qinhan. — ''後漢書 卷85辰韓伝''{{Wikisourcelang-inline|zh|後漢書/卷85}}}}</ref><ref name="Book of Jin">{{Quotation|''[[Book of Jin]]'' Volume 97, History of Jinhan Classical Chinese: 辰韓在馬韓之東，自言秦之亡人避役入韓，韓割東界以居之，立城柵，言語有類秦人，由是或謂之爲秦韓。 English : The location of Jinhan is east of Mahan. They are fugitives who came to Korea to avoid the hardship of Qin dynasty. Mahan said they gave east land to them. They set up castle fences and their language is similar to the one in Qin dynasty. It is also called as Qinhan. — ''晋書 巻97辰韓伝''{{Wikisourcelang-inline|zh|晉書/卷097#馬韓 辰韓 弁韓}}}}</ref> സില്ലയിലെ [[Munmu of Silla|മുന്മുവിന്റെ]]<ref> Il-yeon: Samguk Yusa: Legends and History of the Three Kingdoms of Ancient Korea, translated by Tae-Hung Ha and Grafton K. Mintz. Book Two, page 79. Silk Pagoda (2006). ISBN 1-59654-348-5 </ref> സ്മാരകങ്ങളിലും പലതരം പുരാതന ലിഖിതങ്ങളിലും [[Xiongnu|സിയോൺഗ്നുവിൽ]] നിന്ന് കിംഗ് സില്ല വരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, ചില കൊറിയൻ ഗവേഷകർ സില്ല, സിയോൻഗ്നു എന്നിവിടങ്ങളിലെ ശവക്കല്ലറയിലെ സാമഗ്രികൾ തമ്മിൽ കാഴ്ചയിൽ സമാനത പുലർത്തുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. കൂടാതെ ചില ഗവേഷകർ കിംഗ് സില്ല സിയോൻഗ്നുവിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു.<ref>「제목=고구려와 흉노의 친연성에 관한 연구|저널=백산학보」『백산학보 제67호』</ref><ref>{{Cite book|author=김대성|date=|title=<이색보고> 金家 뿌리 탐사, 흉노왕의 후손 김일제 유적을 찾아서|publisher=신동아|url=http://www.donga.com/docs/magazine/new_donga/9908/nd99080420.html|accessdate=2016-09-25}}</ref><ref>{{Cite book|author=[[Cho Gab-je]]|date=|title=騎馬흉노국가 新羅 연구　趙甲濟(月刊朝鮮 편집장)의 심층취재　내 몸속을 흐르는 흉노의 피|publisher=[[Monthly Chosun]]|url=http://monthly.chosun.com/client/news/viw.asp?nNewsNumb=200403100027&ctcd=&cpage=1|accessdate=2016-09-25|archive-date=2012-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120119135423/http://monthly.chosun.com/client/news/viw.asp?nNewsNumb=200403100027&ctcd=&cpage=1|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|author=김운회|date=2005-08-30|title=김운회의 '대쥬신을 찾아서' <23> 금관의 나라, 신라”|publisher=프레시안|url=http://www.pressian.com/article/article.asp?article_num=40050830181724&Section=04|accessdate=2016-09-25}}</ref><ref> 이종호『한국 7대 불가사의』、역사의아침、2007、p108</ref><ref>{{Cite book|author=|date=2009-02-27|title=경주 사천왕사(寺) 사천왕상(四天王像) 왜 4개가 아니라 3개일까|publisher=조선일보|url=http://news.chosun.com/site/data/html_dir/2009/02/26/2009022601873.html|accessdate=2016-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141230090440/http://news.chosun.com/site/data/html_dir/2009/02/26/2009022601873.html|archivedate=2014-12-30}}</ref> ഇതിനെക്കുറിച്ച് [[കൊറിയൻ]] പൊതു പ്രക്ഷേപകൻ കെ.ബി.എസ് ഒരു ഡോക്യുമെന്ററി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite book|author=|date=2008-11-22|title=2부작 <문무왕릉비의 비밀> - 제1편: 신라 김씨왕족은 흉노(匈奴)의 후손인가?|publisher=KBS 역사추적|url=http://www.kbs.co.kr/1tv/sisa/tracehistory/vod/review/1556800_28170.html|accessdate=2016-09-25|archive-date=2016-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612030039/http://www.kbs.co.kr/1tv/sisa/tracehistory/vod/review/1556800_28170.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|author=|date=2008-11-29|title=2부작 <문무왕비문의 비밀> - 제2편: 왜 흉노(匈奴)의 후예라고 밝혔나?|publisher=KBS 역사추적|url=http://www.kbs.co.kr/1tv/sisa/tracehistory/vod/review/1557643_28170.html|accessdate=2016-09-25|archive-date=2016-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20160612025357/http://www.kbs.co.kr/1tv/sisa/tracehistory/vod/review/1557643_28170.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|author=|date=2008-11-21|title=(채널돋보기) 신라 김씨 왕족은 흉노의 후손일까|publisher=매일신문|url=http://www.imaeil.com/sub_news/sub_news_view.php?news_id=53308&yy=2008|accessdate=2016-09-25|archive-date=2014-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229082922/http://www.imaeil.com/sub_news/sub_news_view.php?news_id=53308&yy=2008|url-status=dead}}</ref> ===മുൻ കാലഘട്ടം=== രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടായപ്പോഴേക്കും കൊറിയയുടെ ഉപദ്വീപിന്റെ തെക്ക് കിഴക്കൻ പ്രദേശത്ത് സില്ല നിലനിന്നിരുന്നു. അയൽസംസ്ഥാനമായ ജിൻഹാൻ ഭരണാധികാരികളുടെ സ്വാധീനവും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ, മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ശക്തമല്ലാത്ത സംയുക്തഭരണത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ നഗര-സംസ്ഥാനമായിരുന്നില്ല അത്. പടിഞ്ഞാറ്, [[ബീക്ക്ജെ]] 250 വർഷം കൊണ്ട് ഒരു രാജ്യമായി കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും [[Mahan confederacy|മഹാൻ കോൺഫെഡറസിയെ]] മറികടക്കുകയും ചെയ്തു. തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്, [[Byeonhan confederacy|ബൈയൺഹാൻ കോൺഫെഡറസി]]<ref> Huiyi, Yi; Songsu, Park; Naehyon, Yun (2005). New history of Korea. Seoul: Jimundang. p. 136. ISBN 8988095855. </ref> [[Gaya confederacy|ഗയ കോൺഫെഡറസി]]<ref> (2001). Kaya. In The Penguin Archaeology Guide, edited by Paul Bahn, pp. 228–229. Penguin, London. </ref> ആയി മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. == ചിത്രശാല== <gallery> File:Gold Diadem Ornament from Geumgwanchong.jpg|ആദ്യകാല സില്ലയിൽ നിന്നുള്ള സ്വർണ്ണ ആഭരണം. File:Korea-Silla Kingdom-Golden hat-01.jpg|A golden inner cap. 5-6 നൂറ്റാണ്ടിലെ സില്ല. File:Korea-Gyeongju.National.Museum-14.jpg|സില്ലയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ശേഖരം |ടോർടോയിസ് ഷെൽ കോംമ്പ് File:감은사지 동삼층석탑 사리장엄구 02.jpg|7-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ സില്ലായിൽ നിന്ന് ഉള്ള പേടകം File:King Kyungsoon of Silla 2.jpg|സില്ലയുടെ അവസാനത്തെ രാജാവ് ഗൈയോൺസുൻ (927-935). File:Korean crown and belt from Silla-01.jpg|5-ആം നൂറ്റാണ്ട് അവസാനത്തോടെ അല്ലെങ്കിൽ 6-ആം നൂറ്റാണ്ട് സില്ലയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കിരീടം. File:Korea south silla bell.jpg|സില്ല മണി 771 CE.-ൽ ഉരുക്കിവാർത്തു. File:Korea-Gyeongju-Silla Art and Science Museum-Seokguram model-01.jpg|[[Seokguram]] File:Standing Gilt-bronze Bhaisajyaguru Buddha of Baengnyulsa Temple(백률사 금동약사여래입상).jpg|This standing statue of the Bhaisajyaguru Buddha is made of gilt bronze, made in the Silla period. </gallery> <!--===Architecture=== === Poetry and literature === === Clothing === == Science and technology ==--> {{Clear}} == ഇതും കാണുക == {{Portal|Korea}} * [[Silla monarchs family tree|സില്ല മൊണാർക്ക്സ് ഫാമിലി ട്രീ]] * [[ഗ്യോങ്ജു നാഷണൽ മ്യൂസിയം|ഗ്യോങ്ജു നാഷണൽ മ്യൂസിയം]] * [[Crowns of Silla|ക്രൗൺസ് ഓഫ് സില്ല]] * [[List of Silla people|സില്ലായിലേ ജനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] * [[History of Korea|കൊറിയയുടെ ചരിത്രം]] * [[Gyerim Territory Area Command|ഗീറിം ടെറിട്ടറി ഏരിയാ കമാൻഡ്]] * [[Hwarang: The Poet Warrior Youth|ഹ്വരന്ഗ്: ദി പൊയറ്റ് വാരിയർ യൂത്ത്]] == കുറിപ്പുകൾ== {{Reflist|group=note}} == അവലംബം== {{Reflist}} === ഉറവിടങ്ങൾ=== * {{cite book | title=The Koreas | author= Connor, Mary E.| year=2009 | publisher=ABC-CLIO, LLC }} * {{cite book |editor1-last=Keown |editor1-first=Damien |editor1-link=Damien Keown |editor2-last=Prebish |editor2-first=Charles S. |editor2-link=Charles S. Prebish |title=Encyclopedia of Buddhism |url=https://books.google.com/?id=D1pcAgAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=encyclopedia+of+buddhism#v=onepage&q=encyclopedia%20of%20buddhism&f=false |location=New York<!-- The title page lists an address that appears to be in Oxfordshire as well, but the Routledge logo says "London and New York". WTF? ~Hijiri88, May 2016. --> |publisher=[[Routledge]] |date=2010<!-- First edition 2007. ~Hijiri88, May 2016. --> |isbn=978-0-203-49875-0}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Commons category|Silla Kingdom}} * [http://www.ancient.eu/Silla/ Silla - Ancient History Encyclopedia] * [https://web.archive.org/web/20100207134614/http://gyeongju.museum.go.kr/ Gyeongju National Museum] [[വർഗ്ഗം:കൊറിയയുടെ ചരിത്രം]] m9yn34k6o57f2ihreip2hv3mmcj1eq0 0 455752 4630929 4598141 2026-06-17T16:37:02Z ~2026-25768-91 217317 /* */ 4630929 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Rashmika Mandanna}} {{Infobox person | name = രശ്മിക മന്ദണ്ണ | caption = | image = Rashmika Mandanna PYTV press meet.jpg | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1996|04|05}}<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Rashmika-Mandanna|title=Rashmika Mandanna: Movies, Photos, Videos, News & Biography - eTimes|publisher=}}</ref> | birth_place = വിരജ്പെട്ട്, [[കർണാടക]], ഇന്ത്യ | occupation = നടി, മോഡൽ | years_active = 2016–മുതൽ }} ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിയും മോഡലുമാണ് '''രശ്മിക മന്ദണ്ണ''' (ജനനം: 5 ഏപ്രിൽ 1996)<ref>{{Cite web|date=5 April 2020|title=Rashmika Mandanna trends on Twitter as she celebrates 24th birthday, thanks fans for making her day special|url=https://zeenews.india.com/regional/rashmika-mandanna-trends-on-twitter-as-she-celebrates-24th-birthday-thanks-fans-for-making-her-day-special-2274053.html|access-date=24 September 2020|website=Zee News|language=en}}</ref>. പ്രധാനമായും അവർ തെലുഗു, കന്നഡ, ഹിന്ദി, തമിഴ് സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-on-the-move/the-outrage-against-rashmika-is-unnecessary-751971.html|title=The outrage against Rashmika is unnecessary|date=4 August 2019|website=Deccan Herald}}</ref> ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡും സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡും അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രതിഫലം വാങ്ങുന്ന നടിമാരിൽ ഒരാളായ അവർ ഫോർബ്സ് ഇന്ത്യയുടെ 2024 ലെ "30 അണ്ടർ 30" പട്ടികയിൽ ഇടം നേടി. കിരിക് പാർട്ടി (2016) എന്ന കന്നഡ റൊമാൻ്റിക് കോമഡി ചിത്രത്തിലൂടെ അഭിനയരംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച മന്ദണ, ആക്ഷൻ ചിത്രമായ അഞ്ജനി പുത്രയിലും റൊമാൻറിക് ചിത്രമായ ചമക്കിലും (രണ്ടും 2017) അഭിനയിച്ച് വാണിജ്യ വിജയം കണ്ടെത്തി. തെലുങ്ക് സിനിമയിൽ, ഗീത ഗോവിന്ദം (2018) എന്ന റൊമാൻ്റിക് കോമഡിയിലൂടെ അഭിനയ രംഗത്ത് അവർക്ക് ഒരു വഴിത്തിരിവുണ്ടാകുകയും അത് അവർക്ക് മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാർഡ് - തെലുങ്ക് നേടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് തെലുഗു ആക്ഷൻ കോമഡികളായ ദേവദാസ് (2018), സരിലേരു നീകെവ്വരു (2020), ഭീഷ്മ (2020), കൂടാതെ തമിഴ് ആക്ഷൻ ചിത്രമായ സുൽത്താൻ (2021) എന്നിവയിലും അവർ മുൻനിര നായികയായി അഭിനയിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, പുരുഷകേന്ദ്രീകൃത സിനിമകളോടുള്ള അവളുടെ ചായ്‌വ് അവളുടെ അഭിനയ കഴിവുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ പരിമിതമായ സാധ്യതകൾ മാത്രം നൽകിയത് വിമർശനത്തിന് ഇടയാക്കി. [[പുഷ്പ: ദി റൈസ്]] (2021) എന്ന ആക്ഷൻ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ വ്യാപകമായ അംഗീകാരം ലഭിച്ച മന്ദണ 2024 ലെ ചിത്രത്തിൻറെ തുടർച്ചയായി പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[പുഷ്പ 2: ദി റൂൾ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഇതേ കഥാപാത്രത്തെ വീണ്ടും അവതരിപ്പിച്ചു. സീതാ രാമം (2022) എന്ന സിനിമയിൽ ഒരു സഹകഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ച ശേഷം, അവർ ഹിന്ദി സിനിമയിലേക്ക് തൻറെ ശ്രദ്ധ വ്യാപിപ്പിക്കുകയും തൻറെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിയ ആക്ഷൻ ഡ്രാമയായ അനിമൽ (2023) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അഭിനയത്തിന് പുറമേ, നിരവധി ബ്രാൻഡുകളുടെയും ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും അംബാസഡറായും രശ്മിക മന്ദണ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == ആദ്യകാലം == 1996 ഏപ്രിൽ 5 ന്‌ കർണാടകയിലെ കൊടഗ് ജില്ലയിലെ പട്ടണമായ വിരാജ്‌പേട്ടിൽ സുമൻ, മദൻ മന്ദണ ദമ്പതികളുടെ മകൾ ആയി രശ്മിക ജനിച്ചു.<ref>{{cite news|last=Kalam|first=M. A.|title=How Kodavas lost their distinct identity – Part I|url=https://www.deccanherald.com/opinion/how-kodavas-lost-their-distinct-identity-part-i-1194037.html|access-date=2 May 2024|newspaper=[[Deccan Herald]]}}</ref><ref>{{cite news|date=17 January 2020|title=I-T raid on Rashmika's house: Officials return with documents|url=https://www.deccanherald.com/state/mangaluru/i-t-raid-on-rashmika-s-house-officials-return-with-documents-795675.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230195901/https://www.deccanherald.com/state/mangaluru/i-t-raid-on-rashmika-s-house-officials-return-with-documents-795675.html|archive-date=30 December 2021|access-date=29 September 2020|newspaper=[[Deccan Herald]]}}</ref> പിതാവിന് ജന്മനാട്ടിൽ ഒരു കോഫി എസ്റ്റേറ്റും ഒരു ഫംഗ്ഷൻ ഹാളും ഉണ്ട്. മാതാവ് ഒരു വീട്ടമ്മയാണ്.<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/all-you-need-to-know-about-pushpa-actress-rashmika-mandanna-s-family-1951551-2022-05-19|title=All you need to know about Pushpa actress Rashmika Mandanna's family|access-date=25 December 2023|date=19 May 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225184058/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/all-you-need-to-know-about-pushpa-actress-rashmika-mandanna-s-family-1951551-2022-05-19|archive-date=25 December 2023|url-status=live}}</ref> അവൾക്ക് ഷിമാൻ എന്ന ഇളയ സഹോദരിയുണ്ട്. കുട്ടിക്കാലത്ത്, കുടുംബം സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന കുടുംബത്തിന് ഒരു വീട് കണ്ടെത്തുന്നതിനും വാടക കൊടുക്കുന്നതിനും കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.<ref>{{cite news|date=15 November 2022|title=Rashmika Mandanna Says Parents Struggled to Find Home, Pay Rent; Says It Was Hard to 'Even Buy a Toy'|url=https://www.news18.com/news/movies/rashmika-mandanna-says-parents-struggled-to-find-home-pay-rent-says-it-was-hard-to-even-buy-a-toy-6386305.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231231000755/https://www.news18.com/news/movies/rashmika-mandanna-says-parents-struggled-to-find-home-pay-rent-says-it-was-hard-to-even-buy-a-toy-6386305.html|archive-date=31 December 2023|access-date=30 December 2023|website=[[News18]]}}</ref> ഗോണികൊപ്പലിലെ ബോർഡിംഗ് സ്കൂളായ കൂർഗ്ഗ്‌ പബ്ലിക്‌ സ്കൂളിൽ ആയിരുന്നു സ്കൂൾ പഠനം. ജീവിതത്തിൻ്റെ ഈ ഘട്ടത്തിൽ, ആശയവിനിമയത്തോടുള്ള അവളുടെ പോരാട്ടങ്ങൾ കാരണം അവൾ പലപ്പോഴും തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുകയും സമപ്രായക്കാരുമായുള്ള ബന്ധം ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. തൻ്റെ ജീവിതത്തിൽ സ്വാധീനം ഉറപ്പിച്ച പ്രധാന പ്രേരക ശക്തിയായി മന്ദാന തൻറെ അമ്മയെ പ്രശംസിക്കുന്നു. ബാംഗ്ലൂരിലെ എം.എസ്. രാമയ്യ ആർട്‌സ്, സയൻസ് ആൻഡ് കൊമേഴ്‌സിൽനിന്ന് മനഃശാസ്ത്രം, ജേർണലിസം, ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ അവർ ബിരുദം നേടി.<ref name="College">{{cite news|date=20 April 2016|title=A reel Virajpet beauty|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/sandalwood/200416/a-reel-virajpet-beauty.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225130027/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/sandalwood/200416/a-reel-virajpet-beauty.html%20|archive-date=25 December 2018|access-date=30 December 2016|newspaper=[[Deccan Chronicle]]}}</ref> 2014-ൽ, ഭാവിയിലെ വിജയത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ സാധ്യതയുള്ള വ്യക്തികളെ അംഗീകരിക്കുന്ന ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ക്ലീൻ & ക്ലിയർ ഫ്രെഷ് ഫേസ് അവാർഡ് മന്ദാനയ്ക്ക് ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.motachashma.com/auditions/clean-and-clear-times-fresh-face-contest.php|title=Clean & Clear Times Fresh|access-date=2 May 2024|last=Sabharwal|first=Ankita|website=Mota Chashma|archive-date=2024-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20240502215614/https://www.motachashma.com/auditions/clean-and-clear-times-fresh-face-contest.php|url-status=dead}}</ref> അക്ഷയ് കുമാർ സമ്മാനിച്ച ഈ അവാർഡിനേത്തുടർന്ന് പ്രതിഫലത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി അവളെ ക്ലീൻ & ക്ലിയറിൻ്റെ ബ്രാൻഡ് അംബാസഡറാക്കി.<ref>{{cite news|date=28 January 2015|title=Coorg girl and Kashmiri Boy win Clean & Clear Times Fresh Face 2014 in Mumbai|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/mumbai/coorg-girl-and-kashmiri-boy-win-clean-clear-times-fresh-face-2014-in-mumbai/articleshow/46030376.cms|access-date=3 April 2024|newspaper=[[The Times of India]]|issn=0971-8257}}</ref><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.news18.com/news/education-career/celebrity-education-rashmika-mandanna-completed-graduation-in-psychology-journalism-6865927.html|title=Celebrity Education: Rashmika Mandanna Completed Graduation in Psychology, Journalism|access-date=5 May 2024|date=19 January 2023|website=[[News18]]}}</ref> പിന്നീട്‌ മോഡലിംഗിലൂടെ രംഗത്ത്‌ വന്ന രശ്മിക ഇത് അഭിനയത്തിലേക്കുള്ള തൻ്റെ മാറ്റം എളുപ്പമാക്കുമെന്ന് വിശ്വസിച്ചു.<ref name=":02">{{cite web|url=https://www.news18.com/news/education-career/celebrity-education-rashmika-mandanna-completed-graduation-in-psychology-journalism-6865927.html|title=Celebrity Education: Rashmika Mandanna Completed Graduation in Psychology, Journalism|access-date=5 May 2024|date=19 January 2023|website=[[News18]]}}</ref> അവളുടെ വ്യക്തിത്വത്തിലെ പോരായ്കമകൾ കാരണം അഭിനയ ജീവിതം പിന്തുടരുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ മാതാപിതാക്കൾ ആദ്യം മടിച്ചുവെങ്കിലും ഒടുവിൽ അവർ വഴങ്ങി.<ref>{{cite news|date=6 October 2022|title=Rashmika Mandanna on how her family was skeptical about her becoming an actor: 'They were very concerned'|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rashmika-mandanna-on-how-her-family-was-skeptical-about-her-becoming-an-actor-8192973/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20231229181046/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/rashmika-mandanna-on-how-her-family-was-skeptical-about-her-becoming-an-actor-8192973/|archive-date=29 December 2023|access-date=29 December 2023|newspaper=[[The Indian Express]]}}</ref> 2016 ൽ കന്നഡ ചിത്രം 'കിറിക്‌ പാർട്ടി'യിലൂടെ അഭിനയ രംഗത്ത്‌ എത്തി .2017 ൽ അഞ്ജലി പുത്ര , ചമക്‌ എന്നിവയിൽ നായികയായി. ചിത്രങ്ങൾ എല്ലാം സൂപ്പർ ഹിറ്റുകൾ ആയിരുന്നു. പിന്നീട് 2018ൽ ചലോ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ തെലുങ്കിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. <ref name="auto">{{cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/chalo-week-1-box-office-collection-naga-shouryas-film-becomes-superhit-just-7-days-760085|title=Chalo week 1 box office collection: Naga Shourya's film becomes a superhit in just 7 days|first=Shekhar H.|last=Hooli|date=10 February 2018|website=International Business Times, India Edition|access-date=21 March 2019}}</ref> അതേ വർഷം തന്നെ ഗീത ഗോവിന്ദം എന്ന റോംകോം ചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചു. തെലുങ്ക് സിനിമയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലാഭം നേടുന്ന ഒന്നായി ഈ ചിത്രം മാറി. <ref name="Gf">{{cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/geetha-govindam-total-box-office-collection-area-wise-distributors-earnings-theatrical-rights-783819|title=The total collections of Geetha Govindam have reached Rs 130 crore gross at the worldwide box office in its lifetime|work=ibtimes|date=24 October 2018}}</ref>അത് അവർക്ക് വലിയ അംഗീകാരം നേടിക്കൊടുത്തു. 2019 ൽ യജമാന , ഡിയർ കോമ്രേഡ്‌ എന്നിവയിൽ നായികയായി 2020 ൽ സരിലേരു നീക്കവാരു, ഭീഷ്മ എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ പുറത്തിറങ്ങി. കന്നഡ , തെലുഗു ഫിലിം ഇൻഡസ്ട്രിയിൽ നിലവിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രതിഫലം വാങ്ങുന്ന നായികയാണ് രശ്മിക മന്ദാന. 2017 ൽ കിരിക് പാർട്ടിയിലെ തൻ്റെ സഹനടനായിരുന്ന രക്ഷിത്‌ ഷെട്ടിയുമായി പ്രണയം ആരംഭിച്ചു. വിവാഹനിശ്ചയം 2017 ജൂലൈ 3 ന് അവളുടെ ജന്മനാടായ വിരാജ്പേട്ടിലെ ഒരു സ്വകാര്യ പാർട്ടിയിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അനുയോജ്യതാ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി 2018 ൽ അവർ വിവാഹനിശ്ചയം അവസാനിപ്പിച്ചു.<ref name="DNAMeet">{{cite news|last1=Kanetkar|first1=Riddhima|title=Meet actress who became superstar with debut film, fell in love with first co-star, got engaged, broke it off due to..|url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-meet-actress-rashmika-mandanna-who-superstar-debut-film-fell-in-love-first-co-star-engaged-broke-it-off-due-to-3083252|access-date=24 April 2024|publisher=DNA India|date=29 March 2024}}</ref> ==അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ== {| class="wikitable sortable" |+Key | style="background:#ffc;"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | ഇങ്ങനെ അടയാളപ്പെടുത്തിയവ റിലീസ് ആവാത്ത ചിത്രങ്ങൾ ആണ് |} {| class="wikitable sortable" |- ! Year !! Title !! Role !! Director !! Language !! Notes !! {{Tooltip|Ref.|Reference(s)}} |- | 2016 | ''[[കിർക്ക് പാർട്ടി]]'' | സാൻവി ജോസഫ് | [[Rishab Shetty|റിഷാബ് ഷെട്ടി]] | rowspan="3" | [[Kannada language|കന്നഡ]] | |<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/rashmika-mandanna-on-her-debut/articleshow/56137743.cms|title=Rashmika Mandanna: Meet Saanvi, the hottie from Kirik Party|publisher=The Times of India|date=24 December 2016|accessdate=22 January 2017}}</ref> |- | rowspan="2" | 2017 | ''[[Anjani Putra|അഞ്ജനി പുത്ര]]'' | ഗീത | [[Harsha (director)|ഹർഷ]] | | <ref>{{cite web |title='Rakshith and I will be working together' |url=https://www.deccanherald.com/content/644910/rakshith-working-together.html |website=Deccan Herald |accessdate=1 August 2018 |language=en |date=26 November 2017}}</ref> |- | ''[[Chamak (film)|ചമക്]]'' | കുഷി | [[Suni (director)|സുനി]] | | <ref>{{cite web |title=Rashmika Mandanna all set to Chamak |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/sandalwood/201217/rashmika-mandanna-all-set-to-chamak.html |website=Deccan Chronicle |accessdate=1 August 2018 |language=en |date=20 December 2017}}</ref> |- | rowspan="3" | 2018 | ''[[Chalo|ചലോ]]'' | എൽ. കാർത്തിക | വെങ്കി കുടുമുല | rowspan="3" | [[Telugu language|തെലുഗു]] | | <ref name="FP1">{{cite web |title=Rashmika Mandanna on Dear Comrade, Geetha Govindam: Working with contemporaries allows you to be expressive |url=https://www.firstpost.com/entertainment/rashmika-mandanna-on-dear-comrade-geetha-govindam-working-with-contemporaries-allows-you-to-be-expressive-4794001.html |website=Firstpost |accessdate=1 August 2018 |date=22 July 2018}}</ref> |- | ''[[Geetha Govindam|ഗീത ഗോവിന്ദം]]'' | ഗീത | പരശുരാം | | <ref name="FP1"/> |- | ''[[Devadas (2018 film)|ദേവദാസ്]]'' | ഇൻസ്പെക്ടർ പൂജ | ശ്രീറാം ആദിത്യ | | <ref>{{cite web |title=Nagaruna and Nani-starrer Devadasu gets a release date |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/nagaruna-and-nani-starrer-devadasu-gets-a-release-date/articleshow/64960783.cms |website=The Times of India |accessdate=1 August 2018}}</ref> |- | rowspan="3" |2019 | style="background:#ffc;"| ''Yajamana''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | {{TBA}} | [[പൊൻ കുമാരൻ]] | rowspan="2" |[[കന്നഡ]] | ''Post-production'' | <ref>{{cite news |title=Shoot of Darshan's Yajamana to wrap up today |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/shoot-of-darshans-yajamana-to-wrap-up-today/articleshow/65210408.cms |accessdate=1 August 2018 |work=The Times of India}}</ref> |- | style="background:#ffc;" |''[[Pogaru]]'' |{{TBA}} |[[Nanda Kishore|നന്ദ കിഷോർ]] |''Filming'' |<ref>https://www.newindianexpress.com/entertainment/kannada/2018/nov/05/rashmika-mandanna-checks-into-dhruva-sarja-starrer-pogaru-1894325.amp{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | style="background:#ffc;" |''[[ഡിയർ കോമ്രേഡ്]]'' |അപർണ ദേവി (ലില്ലി | ഭാരത് കമ്മ |തെലുഗു |''Filming'' |<ref>{{cite news |title=Vijay Deverakonda’s next Dear Comrade rolls out |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/030718/vijay-deverakondas-next-dear-comrade-rolls-out.html |accessdate=1 August 2018 |work=Deccan Chronicle |date=3 July 2018 |language=en}}</ref> |- | | | | | | | |} ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1996-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] g2ou9ahhpzuh3httaleox1dz13yzc85 0 463196 4630969 4589318 2026-06-17T22:23:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630969 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hou Yifan}} {{Infobox chess player |name = ഹൗ യിഫൻ |image = Hou Yifan (29762728494) (cropped).jpg |image_size = 270px |caption = Hou Yifan at the [[42nd Chess Olympiad|2016 Chess Olympiad]] in [[Baku]]. |country = China |birth_date = {{Birth date and age|1994|2|27|df=yes}}<ref>[http://www.newinchess.com/Hou_Yifan__-ip-128035.html Hou Yifan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329221448/https://www.newinchess.com/hou_yifan__-ip-128035.html |date=2016-03-29 }} [[New in Chess]] NICBase Online Info.</ref> |birth_place = [[Xinghua, Jiangsu|Xinghua]], [[Jiangsu]]<!----><ref name="CCL2006"/> |death_date = |death_place = |title = [[Grandmaster (chess)|Grandmaster]] (2008) |worldchampion = |womensworldchampion = 2010–2012 <br> 2013–2015 <br> 2016–2017 |peakrating = 2686 (March 2015) |FideID = 8602980}} {{MedalTableTop}} {{MedalCountry|{{CHN}}}} {{Medal|Competition|[[Asian Games]]}} {{Medal|Gold|[[2010 Asian Games|2010 Guangzhou]]|[[Chess at the 2010 Asian Games|Women's Individual]]}} {{Medal|Gold|[[2010 Asian Games|2010 Guangzhou]]|[[Chess at the 2010 Asian Games|Women's Team]]}} {{MedalBottom}} {{Infobox Chinese|showflag=cp|c=侯逸凡|p=Hóu Yìfán|mi={{IPAc-cmn|h|ou|2|-|yi|4|f|an|2}}|w=Hou I-Fan|j=Hau4 jat6 faan4|y=Haùh jaht fàahn|ci={{IPA-yue|hɐ̏u jɐ̀t fȁːn|}}|poj=Hâu E̍k-hōan}} ഒരു ചൈനീസ് [[ചെസ്സ്]] ഗ്രാൻഡ് മാസ്റ്ററും, മൂന്ന് തവണ [[Women's World Chess Championship|ലോക വനിതാ ചെസ്സ് ചാമ്പ്യനും]] ആയ വനിതയുമാണ് '''ഹൗ യിഫൻ''' ({{zh|c=侯逸凡|p=Hóu Yìfán}} {{Pronunciation|En-HouYiFan-name.ogg}}; ജനനം 27 ഫെബ്രുവരി 1994)<ref name="CCL2006">{{cite web |url=http://ccl.sports.cn/remark/2006-06-13/875476.html |script-title=zh:候逸凡 |publisher=China Chess League |language=zh-hans |date=2006-06-13 |access-date=2019-01-31 |archive-date=2009-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090104055939/http://ccl.sports.cn/remark/2006-06-13/875476.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://chesspawn.net/xml/xm6-3.htm|title=chesspawn.net|publisher=chesspawn.net|accessdate=25 April 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314074926/http://chesspawn.net/xml/xm6-3.htm|archivedate=14 March 2012|df=}}</ref> ഒരു ചെസ് ബാലപ്രതിഭയും, [[ഗ്രാൻഡ് മാസ്റ്റർ|ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്റർ]] എന്ന പദവിക്ക് അർഹയായ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ കളിക്കാരിയും, [[ലോക വനിതാ ചെസ്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്]] നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ കളിക്കാരിയുമാണ് അവർ. 12 വയസ്സുള്ളപ്പോൾത്തന്നെ [[വുമൻസ് വേൾഡ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്|വുമൻസ് വേൾഡ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ]] ([[യെകാർതെറിൻബർഗ്ഗ്]] 2006) പങ്കെടുക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ കളിക്കാരിയും [[ചെസ്സ് ഒളിമ്പ്യാഡ്]] (ടോരിനോ 2006) ആയും ഹൗ മാറിയിരുന്നു.<ref>[http://www.bjreview.com.cn/newsmaker/txt/2008-09/28/content_155106.htm Newsmakers, Beijing Review] PEOPLE/POINTS NO.40, 2008</ref> 2007 ജൂണിൽ, അവൾ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ എക്കാലത്തെയും ചൈനീസ് വനിതാ ചാമ്പ്യൻ ആയി മാറി. 2004 ജനുവരിയിൽ വനിത [[ഫിഡെ|FIDE]] മാസ്റ്റർ ശീർഷകം അവൾ നേടി. വനിത ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്റർ 2007 ജനുവരിയിൽ, ഓഗസ്റ്റ് 2008-ൽ ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്റർ എന്നിവയും നേടിയിരുന്നു. 2010-ൽ, 16 വയസ്സിൽ [[തുർക്കി|തുർക്കിയിൽ]] [[ഹട്ടെ (തുർക്കി)|ഹട്ടെയിലെ]] [[Women's World Chess Championship 2010|2010 ലോക വനിതാ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ]] അവർ വിജയിച്ചു. അടുത്ത മൂന്നു ചാമ്പ്യൻഷിപ്പുകളും (2011, 2013, 2016) അവർ കരസ്ഥമാക്കി. [[മായ ചിബുർദാനിദ്സെ]], [[ജൂഡിറ്റ് പോൾഗാർ]] എന്നിവർക്കു ശേഷം ലോകത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച 100 കളിക്കാർക്കിടയിൽ റേറ്റു ചെയ്യപ്പെടുന്ന മൂന്നാമത്തെ വനിതയാണ് ഹൗ. == കളിയരങ്ങ് == അഞ്ച് വയസ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾത്തന്നെ ഹൗ യിഫൻ പതിവായി  [[ചെസ്സ്|ചെസ്]] കളിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു.<ref>{{Citation|last=tradimo.com - learn to trade|title=Interview with Hou Yifan, Women's Chess World Champion {{!}} tradimo|date=2016-08-22|url=https://www.youtube.com/watch?v=ASX39rJt2bs|accessdate=2016-08-23}}</ref> എന്നാൽ കേവലം മൂന്ന് വയസു പ്രായമായപ്പോൾത്തന്നെ ചെസ് കളി അവളെ ത്രസിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഒരു മജസ്ട്രേട്ടായിരുന്ന<ref name="CN">{{Cite news|author=Diana Mihajlova|url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5197|title=Hou Yifan, a Chinese chess prodigy|date=5 February 2009|magazine=Chess News}}</ref> ഹൌവിന്റ പിതാവ് ഹൌ ക്സ്വെജിയാൻ പലപ്പോഴും തന്റെ പുത്രിയെ [[അത്താഴം|അത്താഴത്തിനുശേഷം]] ഒരു [[ഗ്രന്ഥശാല|പുസ്തകശാലയിൽ]] കൊണ്ടുപോകാറുണ്ടായിരുന്നു. ജനലിനു പിന്നിലെ ഗ്ലാസ് [[ചെസ്സ് കരു|ചെസ്സ് കരുക്കളിൽ]] പെൺകുട്ടിയുടെ കണ്ണുകളുടക്കുന്നതും അവ ആസ്വദിക്കാൻ അവൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതും അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അങ്ങനെ തന്റെ മകൾക്ക് ഒരു ചെസ് സെറ്റ് അദ്ദേഹം ആദ്യമായി സമ്മാനിക്കുകയുണ്ടായി. ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കു ശേഷം തന്റെ പിതാവിനെയും മുത്തശ്ശിയെയും ചെസു കളിയിൽ തോൽപ്പിക്കുവാൻ ഈ മൂന്നു വയസുകാരിക്കു  സാധിച്ചു. 1999-ൽ ഹൗ യിഫന്റെ പിതാവ് ഒരു ചെസ്സ് മാർഗ്ഗദർശിയും ഇന്റർനാഷണൽ മാസ്റ്ററുമായിരുന്ന ടോങ് യുവാൻമിംഗുമായി തന്റെ 5 വയസുള്ള മകൾക്കു വേണ്ടി ഒരു പരിശീലനക്കരാറിലേർപ്പെട്ടു.<ref name="chessforsuccess">{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2008-10/07/content_7081908.htm|title=Chess for success|accessdate=2011-12-03|date=2008-10-07|publisher=Chinadaily.com.cn}}</ref> "ശക്തമായ ആത്മവിശ്വാസം, അസാമാന്യ ഓർമ്മശക്തി, കണക്കുകൂട്ടൽ കഴിവ്,  ചടുലമായ പ്രതികരണം എന്നിവ ഒത്തിണങ്ങിയ ഹൗ യിഫൻ ഒരു അസാധാരണമായ പ്രതിഭയാണെന്ന് ടൌ പിന്നീടു പറയുകയുണ്ടായി.<ref name="chessforsuccess2">{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2008-10/07/content_7081908.htm|title=Chess for success|accessdate=2011-12-03|date=2008-10-07|publisher=Chinadaily.com.cn}}</ref> ഈ കരുക്കൾ തന്നെ ഭ്രമിപ്പിച്ചതിനാലാണു താൻ ഈ രംഗത്തെത്തിയതെന്നു ഹൌ സ്വയമേവ പറയുകയുണ്ടായി.<ref name="Sep42007liverpoolecho">[http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-news/local-news/2007/09/04/chess-grandmaster-hou-13-is-no-square-100252-19730079 "Chess grandmaster Hou, 13, is no square!"], by Adrian Butler, ''Liverpool Echo'', 4 September 2007</ref> 2003-ൽ, ചൈനീസ് ദേശീയ പുരുഷ, വനിതാ ചെസ്സ് ടീമുകളുടെ ചീഫ് കോച്ചായിരുന്ന [[യെ ജിയാങ്ചുവാൻ|യെ ജിയാങ്ചുവാനുമായി]] ആദ്യമായി ഹൌ ചെസ് കളിക്കുകയുണ്ടായി. കേവലം ഒൻപത് വയസുള്ള ഈ ബാലികക്കു തന്റെ എല്ലാ ദുർബല നീക്കങ്ങളേയും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞത് ചെസ്സ് മാസ്റ്ററിൽ അത്യധികമായ ആശ്ചര്യമുളവാക്കി. "അപ്പോഴെനിക്കു മനസ്സിലായി അവൾ ഒരു അസാധാരണനായ പ്രതിഭയാണെന്ന്” യെ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ആ വർഷം, ദേശീയ ടീമിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ താരമായിരുന്ന ഹൂ, ലോക യുവജന ചാംപ്യൻഷിപ്പിലെ പത്ത് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള പെൺകുട്ടികളുടെ മത്സരത്തിൽ ആദ്യസ്ഥാനം കരസ്ഥമാക്കി.  2007 ജൂണിൽ ചൈനയിലെ എക്കാലത്തേയും ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ദേശീയ ചാമ്പ്യയായി മാറി.<ref name="chessforsuccess3">{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2008-10/07/content_7081908.htm|title=Chess for success|accessdate=2011-12-03|date=2008-10-07|publisher=Chinadaily.com.cn}}</ref> രാജ്യത്താകമാനമുള്ള യുവപ്രതിഭകൾക്കുള്ള ഒരു അക്കാഡമിയായ നാഷണൽ ചെസ്സ് സെന്ററിൽ അവൾ പ്രവേശനം നേടി.<ref name="WWCC 2006 Ekaterinburg">WWCC 2006 Ekaterinburg, Russia. [http://wwcc2006.fide.com/main.asp?id=832 Hou Yifan: "Dreaming of a house in Paris"]{{dead link|date=November 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, wwcc2006.fide.com, 22 March 2006</ref> പത്താമത്തെ വയസിൽ<ref>[http://www.ase.hu/marxgy/2007/biography_146_eng.htm Biography of Yifan Hou] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080302221826/http://www.ase.hu/marxgy/2007/biography_146_eng.htm |date=2008-03-02 }}. V. Marx György Memorial, 4–15 August 2007 Paks, Hungary.</ref> ബീജിംഗിൽവച്ച് അവളുടെ പരിശീലകരായിരുന്നത് ചൈനയിലെ പ്രധാന ഗ്രാൻറ് മാസ്റ്റർമാരായിരുന്ന യെ ജിയാങ്ചുവാൻ, യു ഷാവോട്ടെങ് എന്നിവരായിരുന്നു.<ref>[http://www.womenchess.com/main.asp?id=832 Interview at the Women's World Chess Championship 2006 by the tournament's organisers] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060528084959/http://www.womenchess.com/main.asp?id=832|date=2006-05-28}}; accessed March 24, 2006.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chessbase.de/nachrichten.asp?newsid=7381|title=ChessBase|accessdate=3 December 2011|date=23 January 2008|publisher=Chessbase.de}}</ref> അവളുടെ ചെസ്സ് ജീവിതം പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിനായി കുടുംബം 2003 ൽ ബെയ്ജിങ്ങിലേക്ക് ലാവണം മാറി. ഒരു മുൻ നഴ്സായിരുന്നു ഹൂവിന്റെ മാതാവ് അന്താരാഷ്ട്ര ടൂർണമെന്റുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി അവളെ അനുഗമിച്ചിരുന്നു.<ref name="CN2">{{Cite news|author=Diana Mihajlova|url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5197|title=Hou Yifan, a Chinese chess prodigy|date=5 February 2009|magazine=Chess News}}</ref> വീട്ടിലിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം<ref name="CN3">{{Cite news|author=Diana Mihajlova|url=http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5197|title=Hou Yifan, a Chinese chess prodigy|date=5 February 2009|magazine=Chess News}}</ref> നേടിയ ഹൂവിന് വായനയും പഠനവും ഒരുപോലെ താത്പര്യമുള്ള വിഷയങ്ങളാണ്. അതുപോലെതന്നെ അവളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട കളിക്കാരൻ ബോബി ഫിഷർ എന്ന ചെസ് കളിക്കാരനാണ്.<ref name="WWCC 2006 Ekaterinburg2">WWCC 2006 Ekaterinburg, Russia. [http://wwcc2006.fide.com/main.asp?id=832 Hou Yifan: "Dreaming of a house in Paris"]{{dead link|date=November 2017|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}, wwcc2006.fide.com, 22 March 2006</ref><ref name="Sep42007liverpoolecho2">[http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-news/local-news/2007/09/04/chess-grandmaster-hou-13-is-no-square-100252-19730079 "Chess grandmaster Hou, 13, is no square!"], by Adrian Butler, ''Liverpool Echo'', 4 September 2007</ref> ചെറുപ്പകാലത്ത് മാതാവായ വാങ് ക്വിയാനാണ് പല അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരങ്ങളിലും പങ്കെടുക്കുന്നതിനു് ഒപ്പം പോയിരുന്നത്. == ചെസിനു പുറത്തുള്ള ജീവിതം == ചെസ് കളിയും ചെസിനു പുറത്തുള്ള ജീവിതവും തമ്മിലുള്ള ബാലൻസ് നിലനിറുത്താൻ ഹൌ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. 2012 ൽ ഹൌ പെക്കിംഗ് യൂനിവേഴ്സിറ്റിയിൽ പഠനത്തിനു ചേരുകയും തന്റെ പരിശീലകന്റെ താൽപര്യത്തിനു വിരുദ്ധമായി ഇന്റർനാഷണൽ റിലേഷൻസ് പഠിക്കുകയും ചെയ്തു. അവൾ ഒരു പൂർണ്ണ കോഴ്സിന്റെ ഭാരമേറ്റെടുക്കുകയും നിരവധി പാഠ്യേതരപദ്ധതികളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു റോഡെസ് സ്കോളർഷിപ്പ് വാഗ്ദാനം നേടാവുന്ന രീതിയിൽ നന്നായി പരിശീലിക്കുകയും [[ഓക്സ്ഫഡ് സർവകലാശാല|ഓക്സ്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] 2018 ൽ എം.എസ്.സി. പഠിക്കുവാനുള്ള യോഗ്യത നേടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{citeweb|url=http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/news/newsmakers/1712/2021-1.htm|title=Queen of Chess Win Rhodes Scholarships among 12,000 Global Candidates|date=11 December 2017|access-date=2019-02-07|archive-date=2018-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20181108184343/http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/news/newsmakers/1712/2021-1.htm|url-status=dead}}</ref> ==ഇതും കാണുക== *[[List of female chess players|വനിതാ ചെസ് താരങ്ങളുടെ പട്ടിക]] *[[List of youngest grandmasters|ചെറുപ്പക്കാരായ ഗ്രാൻറ്മാസ്റ്റർമാരുടെ പട്ടിക]] *[[List of chess grandmasters|ചെസ് ഗ്രാൻറ്മാസ്റ്റർമാരുടെ പട്ടിക]] ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} ==പുറംകണ്ണികൾ== {{commons category}} *{{chessgames player|95916}}, includes notable games *[https://web.archive.org/web/20120207194548/http://www.newinchess.com/Hou_Yifan__-ip-128035.html Profile at NICBase Online Info] *[http://www.starzsports.cn/English/ydy_2.asp?id=159 Profile]{{dead link|date=November 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at Starz International Sports *[https://web.archive.org/web/20070308013829/http://www.coruschess.com/participants.php?year=2007&group=3&bio=6 2007] and [https://web.archive.org/web/20080105120512/http://www.coruschess.com/participants.php?year=2008&group=2&bio=13 2008] short biographies at [[Corus Chess]] official website *[http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=5197 Profile and interview], ChessBase.com, 5 February 2009 *[http://www.ugra-chess.ru/eng/interv_1.htm Hou Yifan interview at the 2009 World Cup] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091125074229/http://www.ugra-chess.ru/eng/interv_1.htm |date=2009-11-25 }} *[http://susanpolgar.blogspot.com/2010/12/interview-with-hou-yifan.html Hou Yifan interview at the 2010 World Championship] *[http://www.bbc.co.uk/programmes/b03mjlzq Hou Yifan interview with Dominic Lawson over a game] {{s-start}} {{succession box |before= [[Li Ruofan]] |title= [[Chinese Chess Championship|Women's Chinese Chess Champion]] |years= 2007, 2008 |after= [[Shen Yang (chess player)|Shen Yang]] }} {{succession box |before= [[Alexandra Kosteniuk]] |title= [[Women's World Chess Champion]] |years= 2010–2012 |after= [[Anna Ushenina]] }} {{succession box |before= [[Anna Ushenina]] |title= [[Women's World Chess Champion]] |years= 2013–2015 |after= [[Mariya Muzychuk]] }} {{succession box |before= [[Mariya Muzychuk]] |title= [[Women's World Chess Champion]] |years= 2016-2017 |after= [[Tan Zhongyi]] }} {{end}} {{Footer Asian Games Champions Chess}} {{Chess in China}} {{Women's World Chess Championships}} {{FIDE Grand Prix series}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1994-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെസ്സ് ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്റർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ലോക വനിതാ ചെസ്സ് ചാമ്പ്യൻസ്]] jidpj7r7r8kb870hscnyprz1dmyiif0 0 469683 4630959 3971336 2026-06-17T21:03:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630959 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Heracleum persicum}} {{taxobox |name = Golpar |image = Illustration_Heracleum_sphondylium0.jpg |image_caption = Flower and leaf |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Apiales]] |familia = [[Apiaceae]] |genus = ''[[Heracleum (plant)|Heracleum]]'' |species = '''''H. persicum''''' |binomial = ''Heracleum persicum'' |binomial_authority = [[René Louiche Desfontaines|Desf.]] ex [[Friedrich Ernst Ludwig von Fischer|Fisch.]] |}} [[File:Expansion_of_hogweed_B.svg|thumb|Distribution of Persian hogweed in Europe]] '''പേർഷ്യൻ ഹോഗ്വീഡ്, ഹോഗ്വീഡ്''' എന്നീ സാധാരണ നാമങ്ങളിലറിയപ്പെടുന്ന '''ഹെരാക്ലിയം പെർസികം''' [[ഇറാൻ]] (പേർഷ്യ) സ്വദേശിയും [[അംബെല്ലിഫെറേ]] സസ്യകുടുംബത്തിലെ പോളികാർപിക് ബഹുവർഷ [[കുറ്റിച്ചെടി]]യും ആണ്. [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] ഈർപ്പമുള്ള പർവതപ്രദേശങ്ങളിലും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലും ഇത് സമൃദ്ധിയായി വളരുന്നു. ഒരു സുഗന്ധവ്യഞ്ജനമായ ഇതിൻറെ ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള സാധാരണ പേര് ആഞ്ചെലിക്ക എന്നാണ്. എന്നാൽ [[Angelica|ആഞ്ചെലിക്ക]] എന്ന ജീനസുമായി ഇതിന് യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല.<ref name="1746-4269">{{Cite journal|last=Alm|first=Torbjørn|date=2013|title=Ethnobotany of Heracleum persicum Desf. ex Fisch., an invasive species in Norway, or how plant names, uses, and other traditions evolve|journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine|language=En|volume=9|issue=1|pages=42|doi=10.1186/1746-4269-9-42|issn=1746-4269|pmc=3699400|pmid=23800181}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== *[http://findarticles.com/p/articles/mi_qa4091/is_200407/ai_n9450521 Analysis of the Oil of ''Heracleum persicum'' L. (seeds and stems)] *[http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=گلپر&PHPSESSID=1528decbbf4664bae77f6c025f8d7ebb&SSOReturnPage=Check&Rand=0 ''Heracleum persicum'', ''Heracleum glabrescens'']{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190105042833/http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%DA%AF%D9%84%D9%BE%D8%B1&PHPSESSID=1528decbbf4664bae77f6c025f8d7ebb&SSOReturnPage=Check&Rand=0 |date=2019-01-05 }} {{In lang|fa}} *{{cite journal|last1=Sajjadi|first1=S. E.|last2=Noroozi|first2=P.|title=Isolation and identification of xanthotoxin (8-methoxypsoralen) from the fruits of ''Heracleum persicum'' Desf. ex Fischer|journal=Research in Pharmaceutical Sciences|date=2007|volume=April 2007|issue=2|pages=13–16|url=http://www.jrps.ir/index.php/jrps/article/download/21/19|accessdate=15 June 2016}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Edible Apiaceae}} [[വർഗ്ഗം:ഇറാൻ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇറാനിയൻ പാചകം]] 9kq0ot8zx6k6jdcaljr7gj665g13ewy 100 491064 4630906 3244316 2026-06-17T13:17:53Z Ziv 187107 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:NGC 4631 HST.jpg]] → [[File:Caldwell 32.jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Caldwell 32.jpg]] 4630906 wikitext text/x-wiki <center> [[പ്രമാണം:Caldwell 32.jpg|thumb|center|280px]] എൻ ജി സി 4631. ഹബിൾ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനി എടുത്ത ചിത്രം </center> 3vyxjgdejda6rl1ljyv15xs9olsihhj 0 491605 4630911 4399354 2026-06-17T14:33:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630911 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sundanese people}} {{Infobox ethnic group | group = സുന്ദനീസ് ജനത<br/><small>{{Sund|ᮅᮛᮀ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ}}</small><br/><small>''ഉറംഗ് സുന്ദ''</small> | image = [[File:Wedding in action.JPG|250px]] | caption = നവ-പരമ്പരാഗത വിവാഹ വസ്ത്രം ധരിച്ച സുന്ദാനീസ് ദമ്പതികൾ | pop = 40 million | regions = '''{{flag|Indonesia}}: 36,701,670'''<ref>{{cite book | last = | first = | publisher = ബദാൻ പുസാറ്റ് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക് | title = Kewarganegaraan, Suku Bangsa, Agama dan Bahasa Sehari-hari Penduduk Indonesia - Hasil Sensus Penduduk 2010 | year = 2011 | accessdate = | isbn = 9789790644175 | url = http://sp2010.bps.go.id/files/ebook/kewarganegaraan%20penduduk%20indonesia/index.html}}</ref><br/>15.5% of the Indonesian population (2010)<br/>[[West Java|വെസ്റ്റ് ജാവ]]: 34&nbsp;million<br/>[[ബാന്റൻ]]: 2.4&nbsp;million<br/>[[ജക്കാർത്ത]]: 1.5&nbsp;million<br/>[[ലാംപുങ്]]: 0.6&nbsp;million<br/>[[Central Java|സെൻട്രൽ ജാവ]]: 0.3&nbsp;million<br/>[[South Sumatra|തെക്കൻ സുമാത്ര]]: 0.1&nbsp;million | langs = {{flatlist | * [[Sundanese language|സുന്ദനീസ് ]] ** [[Baduy language|Baduy]] ** [[Bantenese language|ബാന്റനീസ്]] * [[Cirebonese language|സിറബോണീസ്]] * [[Indonesian language|ഇന്തോനേഷ്യൻ]] }} | rels = {{flatlist | Majority: [[സുന്നി മുസ്ലിം]] ([[ഷാഫി]])<br/> Minority: [[സുന്ദ വൈവിറ്റൻ]], [[ഹിന്ദുമതം]], [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതം]], [[ബുദ്ധമതം]], [[റോമൻ കത്തോലിക്കാമതം]] }} | related = {{flatlist | * [[Baduy people|ബാദു]] * [[Bantenese people|ബാന്റനീസ്]] * [[Banyumasan people|ബന്യുമസൻ]] * [[Betawi people|ബെറ്റാവി]] * [[Cirebonese]] * [[Javanese people|ജാവനീസ്]] * [[Balinese people|ബാലിനീസ്]] }} }} '''സുന്ദനീസ് ജനത''' [[ഇന്തോനേഷ്യ|ഇന്തോനേഷ്യൻ]] ദ്വീപായ [[ജാവ (ദ്വീപ്)|ജാവയുടെ]] പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[ഇന്തോനേഷ്യ]]ൻ പ്രവിശ്യയായ [[പടിഞ്ഞാറൻ ജാവ]], [[ബാന്റൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു [[ഓസ്ട്രനേഷ്യൻ ജനവിഭാഗങ്ങൾ|ഓസ്ട്രോനേഷ്യൻ വംശജരാണ്]]. അയൽരാജ്യമായ ജാവനീസ് വംശജർക്കുശേഷം ഏകദേശം 40 ദശലക്ഷം വരുന്ന [[ഇന്തോനേഷ്യ|ഇന്തോനേഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള രണ്ടാമത്തെ വംശീയ ഗ്രൂപ്പാണിത്. അവരുടെ ഭാഷയിൽ, സുന്ദനീസ്, തങ്ങളെത്തന്നെ ഉറംഗ് സുന്ദ (സുന്ദനീസ് : സുന്ദ ആളുകൾ) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. [[പടിഞ്ഞാറൻ ജാവ|പശ്ചിമ ജാവ]], [[ബാന്റൻ]], [[ജക്കാർത്ത]], [[മദ്ധ്യ ജാവ|മധ്യ ജാവയുടെ]] പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സുന്ദനീസ് ജനത പരമ്പരാഗതമായി കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ലണ്ടൻ]], [[തെക്കൻ സുമാത്ര]] എന്നിവിടങ്ങളിലും, ഒരു പരിധിവരെ [[മദ്ധ്യ ജാവ|സെൻട്രൽ ജാവ]], [[കിഴക്കൻ ജാവ|ഈസ്റ്റ് ജാവ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും സുന്ദനീസ് കുടിയേറ്റക്കാരെ കാണാം. == പദോല്പത്തി == സുന്ദ എന്ന പേര് ഉത്ഭവിച്ചത് [[സംസ്കൃതം|സംസ്‌കൃത]] പ്രിഫിക്‌സ് സു- അതായത് "നന്മ" അല്ലെങ്കിൽ "നല്ല നിലവാരം പുലർത്തുക" എന്നാണ്. ഒരു ഉദാഹരണം സ്വർണ്ണത്തെ വിവരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന സുവർണ്ണ (lit: "നല്ല നിറം"). ഹിന്ദു ദൈവമായ [[വിഷ്ണു]]വിന്റെ മറ്റൊരു പേരാണ് സുന്ദർ. [[സംസ്കൃതം|സംസ്‌കൃതത്തിൽ]] സുന്ദര (പുല്ലിംഗം) അല്ലെങ്കിൽ സുന്ദരി (സ്ത്രീലിംഗം) എന്നതിന്റെ അർത്ഥം "മനോഹാരമായ" അല്ലെങ്കിൽ "ശ്രേഷ്‌ഠത" എന്നാണ്.<ref>{{Cite web | url = http://www.sanskritdictionary.com/?iencoding=iast&q=sunda&lang=sans&action=Search | title = Sunda in Sanskrit Dictionary | accessdate = 20 November 2014 | publisher = Sanskrit Dictionary | archive-date = 2014-12-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20141218191319/http://www.sanskritdictionary.com/?iencoding=iast&q=sunda&lang=sans&action=Search | url-status = dead }}</ref> സുന്ദ എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം തെളിച്ചമുള്ള, പ്രകാശം, വിശുദ്ധി, ശുചിത്വം, വെളുപ്പ് എന്നിവയാണ്.<ref> {{Cite web |url = http://www.kasundaan.org/id/index.php?option=com_content&view=article&id=53&Itemid=82 |title = Watak Budaya Sunda |access-date = 24 October 2011 |last = Kurnia |first = Iwan |date = 14 August 2007 |publisher = Kasundaan.org |language = Indonesian |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20110831145939/http://www.kasundaan.org/id/index.php?option=com_content&view=article&id=53&Itemid=82 |archive-date = 31 August 2011 |df = }} </ref> == ഉത്ഭവവും ചരിത്രവും == ===കുടിയേറ്റ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ=== [[File:Jaipongan Bunga Tanjung 01.jpg|thumb|right|[[Jaipongan|ജയ്പോംഗൻ]] മൊജാങ് പ്രിയങ്കൻ, സുന്ദനീസ് പരമ്പരാഗത നൃത്താവതരണം.]] [[തായ്‌വാൻ|തായ്‌വാനിൽ]] നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചതായും [[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പീൻസിലൂടെ]] കുടിയേറിയതും ബിസി 1,500 നും ബിസി 1,000 നും ഇടയിൽ [[ജാവ (ദ്വീപ്)|ജാവയിലെത്തിയതായും]] കരുതപ്പെടുന്ന [[ആസ്റ്റ്രൊനേഷ്യൻ ഭാഷകൾ|ഓസ്ട്രോനേഷ്യൻ]] വംശജരാണ് സുന്ദനീസ് ജനങ്ങൾ.<ref>Taylor (2003), p. 7.</ref> എന്നിരുന്നാലും, സമകാലീന സുന്ദനീസ് ജനതയുടെ ഓസ്ട്രോനേഷ്യൻ പൂർവ്വികർ യഥാർത്ഥത്തിൽ സുന്ദലാൻഡിൽ നിന്നാണ് വന്നതെന്ന് വാദിക്കുന്ന ഒരു സിദ്ധാന്തമുണ്ട്. മുങ്ങിപ്പോയ കൂറ്റൻ ഉപദ്വീപാണ് ഇന്ന് ജാവാ കടൽ, [[മലാക്കാ|മലാക്ക]], [[സുന്ദ കടലിടുക്ക്|സുന്ദ കടലിടുക്കുകൾ]], അവയ്ക്കിടയിലുള്ള ദ്വീപുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.<ref name="Oppenheimer1998">{{cite book | title=Eden in the east: the drowned continent| url=https://archive.org/details/edenineastdrowne0000oppe| last=Oppenheimer| first=Stephen | authorlink=Stephen Oppenheimer| year=1998| publisher=Weidenfeld & Nicolson| location=London | isbn=0-297-81816-3}}</ref> സമീപകാല ജനിതക പഠനമനുസരിച്ച്, ജാവനീസ്, ബാലിനീസ് എന്നിവരോടൊപ്പം സുന്ദനീസിനും [[ആസ്റ്റ്രൊനേഷ്യൻ ഭാഷകൾ|ഓസ്ട്രോനേഷ്യൻ]], [[ആസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷകൾ|ആസ്ട്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക്]] പൈതൃകങ്ങൾക്കിടയിൽ പങ്കിടുന്ന ജനിതക മാർക്കറിന്റെ ഏതാണ്ട് തുല്യ അനുപാതമുണ്ട്.<ref>{{cite web | title = Pemetaan Genetika Manusia Indonesia | work = Kompas.com | url = http://assets.kompas.com/data/photo/2015/10/12/1113035menyusuri-jejak-leluhur780x390.JPG | language = Indonesian }}</ref> === ഉത്ഭവ ഐതിഹ്യം=== സുന്ദർ ജനതയുടെ പുരാണ ഉത്ഭവം [[Sunda Wiwitan|സുന്ദ വിവിറ്റൻ]] വിശ്വാസത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. പുരാതന സുന്ദര വിശ്വാസത്തിലെ പരമമായ ദൈവമായ സാങ് ഹ്യാങ് കെർസ സസക പുസക ബുവാനയിൽ (ഭൂമിയിലെ പവിത്രമായ സ്ഥലം) ഏഴ് ബതാരങ്ങളെ (ദേവതകളെ) സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ ബതാരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പുരാതനമായത് ബതാര സിക്കാൽ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് കനകേസ് ജനതയുടെ പൂർവ്വികനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റ് ആറ് ബതാരകൾ പടിഞ്ഞാറൻ ജാവയിലെ സുന്ദ ദേശങ്ങളിൽ വിവിധ സ്ഥലങ്ങൾ ഭരിച്ചു. സാൻ‌കുരിയാങ്ങിലെ ഒരു സുന്ദനീസ് ഇതിഹാസത്തിൽ [[Lake Bandung|ബന്ദുംഗ്]] തടത്തിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശത്തെ ചരിത്രാതീത പുരാതന തടാകത്തിന്റെ സ്‌മരണയിൽ കുറഞ്ഞത് 20,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പുള്ള [[Mesolithic|മെസോലിത്തിക്ക്]] കാലഘട്ടം മുതൽ സുന്ദനീസ് ഈ പ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പരഹ്യങ്കൻ (പ്രിയങ്കൻ) ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ച മറ്റൊരു പ്രശസ്തമായ സുന്ദനീസ് പഴഞ്ചൊല്ലും ഐതിഹ്യവും അനുസരിച്ച് സുന്ദനീസ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് "ഹ്യാങ്‌സ് (ദേവന്മാർ) പുഞ്ചിരിക്കുമ്പോൾ പരാഹ്യങ്കൻ ദേശം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു." ഈ ഐതിഹ്യം അനുസരിച്ച് [[Parahyangan|പരാഹ്യങ്കൻ]] സൃഷ്ടിച്ച ഉയർന്ന പ്രദേശത്തെ കളിസ്ഥലം അല്ലെങ്കിൽ ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലം പോലെ അതിന്റെ പ്രകൃതി സൗന്ദര്യവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ===ഹിന്ദു-ബുദ്ധ രാജ്യങ്ങളുടെ കാലഘട്ടം=== നാലാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന [[തരുമനഗര|തരുമനഗര]] സാമ്രാജ്യമാണ് ജാവയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തെ സുന്ദനീസ് സാമ്രാജ്യത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ചരിത്രപരമായ ആദ്യകാല രാഷ്ട്രീയം. [[Tugu inscription|തരുമാനഗര ലിഖിതങ്ങളിൽ]] കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ എ.ഡി നാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിൽ തന്നെ ഹിന്ദു സ്വാധീനം സുന്ദനീസ് ജനതയിലെത്തി. സുന്ദനീസ് ജീവിതരീതിയിൽ ഈ ധർമ്മ വിശ്വാസം സ്വീകരിക്കുന്നത് അവരുടെ ജാവനീസ് പകർപ്പ്‌ പോലെ തീവ്രമായിരുന്നില്ല. ==അവലംബം== {{Reflist|2}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== *{{cite book |last=Taylor |first=Jean Gelman|title=Indonesia |year=2003 |url=https://archive.org/details/indonesia00jean |publisher=Yale University Press |location=New Haven and London |isbn=0-300-10518-5}} *Hefner, Robert (1997), ''Java's Five Regional Cultures''. taken from {{Cite book | last = Oey | first = Eric (editor) | title = Java | url = https://archive.org/details/java0000unse_c3o4 | place = Singapore | publisher = Periplus Editions |pages=[https://archive.org/details/java0000unse_c3o4/page/n57 58]–61.| year = 1997 | isbn = 962-593-244-5 | postscript = <!--None-->}} {{Commons category|Sundanese}} {{Ethnic groups in Indonesia}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്തോനേഷ്യയിലെ വംശീയ വിഭാഗങ്ങൾ]] 0hr2x2rthpbxn254j68dzsig8nt5w4c 0 495905 4631038 3267282 2026-06-18T08:31:49Z EmausBot 16706 യന്ത്രം: [[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടിവി]] എന്നതിലോട്ടുള്ള ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കുന്നു 4631038 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടിവി]] ib104f4i5qutkwbego5vxaumhsrvvxg 0 526982 4631036 4520582 2026-06-18T08:24:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631036 wikitext text/x-wiki {{PU|Lake Alakol}} {{Infobox lake | name = അലക്കോൽ തടാകം<br> Алакөл | image = Lake Alakol.jpg | caption = അലക്കോൽ തടാകം | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = [[Almaty Province|അൽമാറ്റി]], [[East Kazakhstan Province|കിഴക്കൻ കസാക്കിസ്ഥാൻ പ്രൊവിൻസ്]], കസാക്കിസ്ഥാൻ | coords = {{coord|46|10|N|81|35|E|type:waterbody_region:KZ|display=inline,title}} | pushpin_map = Kazakhstan | type = [[ലവണ തടാകം]] | inflow = | outflow = | catchment = | basin_countries = കസാക്കിസ്ഥാൻ | length = | width = | area = {{convert|2,650|km2|abbr=on}} | depth = | max-depth = {{convert|54|m|abbr=on}} | volume = {{convert|58.6|km3|acre.ft|abbr=on}} | residence_time = | shore = | elevation = {{convert|347|m|abbr=on}} | islands = | cities = }} കിഴക്കൻ മധ്യ [[കസാഖ്സ്ഥാൻ|കസാഖിസ്ഥാനിലെ]] [[Almaty Region|അൽമാട്ടി]], [[East Kazakhstan Region|ഷൈഗിസ്]] പ്രവിശ്യകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു [[തടാകം|തടാകമാണ്]] '''അലക്കോൽ തടാകം'''. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 347 മീറ്റർ (1,138 അടി) ഉയരത്തിലാണ് ഈ തടാകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[Dzungarian Gate|ഡുൻ‌ഗേറിയൻ ഗേറ്റ്]] അഥവാ [[Dzungarian Gate|അലതാവ് പാത]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇടുങ്ങിയ [[താഴ്‌വര]] കസാക്കിസ്ഥാന്റെ തെക്കുള്ള ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളെ വരണ്ട വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ചൈനയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ വടക്കു പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്താണ് അലക്കോൽ തടാകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തടാകത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് താഴ്‌വരയുടെ തറനിരപ്പ് വരെയുള്ള ഉയരം 350 മുതൽ 450 മീറ്റർ വരെയാണ്. സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്ന് [[Dzungarian Alatau|അലത പർവത നിരകളുടെ]] കൂടിയ ഉയരം 4,463 മീറ്റർ (14,642 അടി) ആണ്. തടാകത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറാൻ പ്രദേശം [[എക്കൽമണ്ണ്|എക്കൽ]] സമ്പുഷ്ടമാണ്. 2,650 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (1,020 ചതുരശ്ര മൈൽ) ആണ് ഈ തടാകത്തിന്റെ ആകെ ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണം. തടാകത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൂടിയ ആഴം {{convert|54|m|ft|abbr=on}} ആണ്. 58.6&nbsp;കിമി<sup>3</sup> ആണ് ആകെ സംഭരണ ശേഷി. അലക്കോൽ തടാകത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്തെ കോഷാർകോളും സാസ്‌കോളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് (ഫോട്ടോയിലെ ഇളം നിറത്തിലുള്ള രണ്ട് തടാകങ്ങൾ) ഒരു താഴ്ന്ന ചതുപ്പുനിലമാണ് (ഫോട്ടോയുടെ മധ്യഭാഗത്തിന് തൊട്ട് മുകളിലായി). അലക്കോൽ തടാകത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്തുള്ള ഇടുങ്ങിയ ചതുപ്പു താഴ്‌വര അതിനെ [[Lake Zhalanashkol|സലനഷ്കോൾ]] എന്ന ശുദ്ധജല തടാകവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു (ഫോട്ടോയുടെ താഴത്തെ അറ്റത്ത്). ഒരു [[ലവണം|ലവണ]] തടാകമായ അലകോൽ തടാകത്തിന് {{convert|65200|km2|sqmi|abbr=on}} നീരൊഴുക്ക് പ്രദേശമുണ്ട്. ടാർബഗടായ് പർവതനിരകളിൽ നിന്നൊഴുകുന്ന നിരവധി അരുവികളിൽ നിന്നും ഇടയ്ക്കിടെ തടാകത്തിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിച്ചേരുന്നു. തടാകത്തിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് തെക്കോട്ടൊഴുകുന്ന ഉർദ്ഷാർ നദിയും തടാകത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ തീരത്തുള്ള എമിൽ നദിയും അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. കാലാകാലങ്ങളിലുള്ള വെള്ളപ്പൊക്ക സമയത്ത് അധികമായി വരുന്ന ജലം സലാനാഷ്കോൾ തടാകത്തിൽ നിന്ന് 10 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ജമാൻ-ഒറ്റ്കെൽ ({{lang-ru|Жаман-Откель}}) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചെളി പ്രദേശത്തിൽ കൂടി ഒഴുകി അലകോൽ തടാകത്തിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://vseprogolub.net/index.php?id=677&page=1|title=Орнитофауна озера Жаланашколь и Джунгарских ворот|access-date=2020-11-21|date=2013-10-04|archive-date=2013-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004212543/http://vseprogolub.net/index.php?id=677&page=1|url-status=bot: unknown}}</ref>. അപൂർവ്വയിനമായ [[Relict gull|റെലിക്റ്റ് ഗൾ]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധയിനം [[തണ്ണീർത്തടം|തണ്ണീർത്തട]] പക്ഷികളുടെ പ്രധാന പ്രജനന, വാസകേന്ദ്രമാണ് തടാക പരിസരം. തടാകത്തിന്റെ പരിസരം സംരക്ഷിക്കാനായാണ് അലക്കോൾ സ്റ്റേറ്റ് സാങ്ച്വറി സ്ഥാപിച്ചത്. പിസ്കി<ref>{{Cite web |url=http://land.worldcitydb.com/ostrov_piski |title=Archived copy |access-date=2008-06-24 |archive-date=2020-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606145552/https://land.worldcitydb.com/ostrov_piski/ |url-status=dead }}</ref> ദ്വീപിൽ [[അരയന്നക്കൊക്ക്|അരയന്നക്കൊക്കുകളും]] മറ്റ് 40 ഇനം പക്ഷികളുമുണ്ട്. 2013-ൽ യുനെസ്കോ അതിന്റെ ഒരു പദ്ധതിയായ [[Man and the Biosphere Programme|മാൻ ആന്റ് ദ ബയോസ്ഫിയർ പ്രോഗ്രാമിന്റെ]] ഭാഗമായി അലക്കോൾ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവിനെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തു<ref name="UNESCO">{{cite web|title=Alakol|website=World Network of Biosphere Reserves Directory|url=http://www.unesco.org/new/en/natural-sciences/environment/ecological-sciences/biosphere-reserves/asia-and-the-pacific/kazakhstan/alakol/|publisher=UNESCO|accessdate=31 May 2016}}</ref>. തടാകത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഉൽകുൻ-അരൽ-ട്യൂബ് ആണ് അലക്കോൽ തടാകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപ്<ref>{{Cite web |url=http://land.worldcitydb.com/ostrov_ul%C3%A3 |title=Archived copy |access-date=2020-09-20 |archive-date=2020-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200606145553/https://land.worldcitydb.com/ostrov_ul%C3%A3%C2%A2%C3%A2%E2%82%AC%C3%A2%E2%84%A2kun-aral-tyube_3238803.html/ |url-status=dead }}</ref>. ഈ പ്രദേശത്തെ കാർഷിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആവശ്യത്തിന് ഈർപ്പം ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. പ്രധാനമായും ഒന്നോ രണ്ടോ ദിവസം മാത്രം വെള്ളം ഒഴുകുന്ന അരുവികളിലും, എക്കൽ ഡെൽറ്റകളിലും മാത്രമായി നിജപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. തടാകത്തിന്റെ പൊതുവായ പ്രദേശത്താണ് [[വെങ്കലയുഗം|വെങ്കലയുഗ]] കാലഘട്ടത്തിലെ അലകുൽ സംസ്കാരം നിലനിന്നിരുന്നത്. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ അലകോൽ തടാകം കാങ്‌ജു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കിഴക്കേ അറ്റത്തായി പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയുടെ ചൈനീസ് ഭൂപടങ്ങളിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. == ഔഷധ സ്വഭാവം == ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗവേഷണഫലങ്ങൾ തടാക ജലത്തിനു രോഗശാന്തി ഗുണങ്ങളുള്ളതായി സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. വരണ്ടതും ചൂടുള്ളതും [[പുൽമേടുകൾ|പുൽമേടുകളിലെ]] സുഗന്ധമുള്ളതുമായ ഇവിടുത്തെ വായു മനുഷ്യരിൽ മികച്ച ഗുണം ചെയ്യുന്നു. ഭ്രമണപഥത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയ ശേഷം ബഹിരാകാശയാത്രികർ പുനരധിവാസം നടത്തുന്നത് അലക്കോലിലെ റിസോർട്ട് പ്രദേശങ്ങളിലാണ്. ==അവലംബം== {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[https://web.archive.org/web/20050322115822/http://www.ilec.or.jp/database/asi/dsasi002.html Data summary: Alakol] *[http://www.nasa.gov National Aeronautics and Space Administration] *[https://web.archive.org/web/20040621033448/http://birding.topcities.com/south-east/Lake-Alakol.htm Lake Alakol birds] {{Lakes of Kazakhstan}} [[വർഗ്ഗം:കസാഖ്സ്ഥാനിലെ തടാകങ്ങൾ]] nd9ufgy5i20gebl2oc82a1laqo16cd7 0 528098 4630892 4630858 2026-06-17T12:00:35Z Sreehari lijinas 209493 /* പ്രധാന കൃതികൾ */ 4630892 wikitext text/x-wiki {{PU|Muhamma Ramanan}} {{Infobox writer | name = മുഹമ്മ രമണൻ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = ചിദംബരൻ കെ<ref name= "KL"/> | birth_date = {{Birth date|df=yes |1942|02|18}}<ref name= "KL">{{cite web |title=ചിദംബരൻ കെ (മുഹമ്മ രമണൻ) - Keralaliterature.com |url=http://keralaliterature.com/malayalam-writers-%E0%B4%AE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B4%82-%E0%B4%8E%E0%B4%B4%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D/chithambaran-k-%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%A6%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%B0%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%95%E0%B5%86-%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%B9%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AE-%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B4%A3/ |website=web.archive.org |date=3 ഡിസംബർ 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203051336/http://keralaliterature.com/malayalam-writers-%E0%B4%AE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B4%82-%E0%B4%8E%E0%B4%B4%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D/chithambaran-k-%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%A6%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%B0%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%95%E0%B5%86-%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%B9%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AE-%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B4%A3/ |url-status=bot: unknown }}</ref> | birth_place = [[മുഹമ്മ]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[കേരളം]] | death_date = {{Death date and age|2020|04|13|1942|02|18|df=yes}} | death_place = | occupation = സാഹിത്യകാരൻ | nationality = [[ഇന്ത്യ]] | alma_mater = | period = | genre = ബാലസാഹിത്യം | subject = | movement = | notableworks = | spouse = ശൈലജ | partner = | children = അനീഷ്, അഭിലാഷ്, അതുല്യ | relatives = | influences = | influenced = | awards = }} കേരളീയനായ ഒരു [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലസാഹിത്യകാരനാണ്]] '''മുഹമ്മ രമണൻ'''. യഥാർഥ പേര് '''ചിദംബരൻ കെ''' എന്നാണ്. ''[[കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൌശലങ്ങൾ]]'' എന്ന കൃതിക്ക് ബാല സാഹിത്യത്തിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ബാലസാഹിത്യം]], [[നോവൽ]], മനശാസ്‌ത്ര പുസ്‌തകം എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിലായി നാൽപ്പതോളം പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റേതായി ഉണ്ട്.<ref name="des">{{cite web |title=കുഞ്ഞുകാര്യങ്ങളുടെ വലിയ എഴുത്തുകാരൻ {{!}} Books {{!}} Deshabhimani {{!}} Monday Apr 13, 2020 |url=https://www.deshabhimani.com/books/news-national-12-04-2020/865804 |website=web.archive.org |date=11 ഓഗസ്റ്റ് 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811134957/https://www.deshabhimani.com/books/news-national-12-04-2020/865804 |url-status=bot: unknown }}</ref> ''കോമുണ്ണിയുടെ ദു:ഖം'' എന്ന ബാലനോവൽ ആത്മകഥാംശമുള്ള കൃതിയാണ്.<ref name="des"/> ''കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലം'' പോലെ ഒരുപാട് കൃതികളിൽ തന്റെ വീടും പരിസരവുമാണ് അദ്ദേഹം ആവിഷ്കരിച്ചത്.<ref name="mat">{{cite web |title=മാതൃഭൂമി സമ്മാനം പ്രചോദനമായി : ബാലസാഹിത്യത്തിൽ രമണനായി {{!}} 13Apr2020 |url=https://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/13apr2020-1.4686516 |website=web.archive.org |date=3 ഡിസംബർ 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203051854/https://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/13apr2020-1.4686516 |url-status=bot: unknown }}</ref> അഭിയുടെ അന്വേഷണം, അനുവും കുട്ടിച്ചാത്തനും തുടങ്ങിയ കൃതികളിൽ സ്വന്തം മക്കളെ തന്നെയാണ് കഥാപാത്രമാക്കിയത്.<ref name="mat"/> ==ജീവിതരേഖ== [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[മുഹമ്മ]] വേലിക്കകത്ത് വീട്ടിൽ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളായ കുഞ്ഞിക്കുട്ടന്റെയും കാളിക്കുട്ടിയുടെയും മകനായി 1942 ഫെബ്രുവരി 18 ന് ജനനം. മുഹമ്മ സിഎംഎസ് എൽപി സ്‌കൂൾ, ആര്യക്കര മിഡിൽ സ്‌കൂൾ, കണിച്ചുകുളങ്ങര ഹൈസ്‌കൂൾ, ആലപ്പുഴ എസ്ഡി കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിദ്യാഭ്യാസം. സെക്രട്ടറിയേറ്റിൽ ലാസ്‌റ്റ്‌ ഗ്രേഡ്‌ ജീവനക്കാരനായി ഔദ്യോഗിക ജീവിതം തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം തണ്ണീർമുക്കം തെക്ക് വില്ലേജ്‌ ഓഫീസറായി സർവീസിൽനിന്ന്‌ പിരിഞ്ഞു.<ref name="des"/> നാട്ടിലെ ട്യൂഷൻ സെന്ററുകളിൽ അധ്യാപകനായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="mat"/> 2020 ഏപ്രിൽ 13 ന് അന്തരിച്ചു. ==പ്രധാന കൃതികൾ== * കളളൻ കുഞ്ഞപ്പൻ<ref name="IE"/> * മണിയൻ പൂച്ചയ്ക്ക് മണി കെട്ടി<ref name="IEM"/> * [[കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ]] (മൂന്ന് ഭാഗങ്ങൾ)<ref name="IE"/> * അഷ്ടാവക്രൻ<ref name="IE"/> * ചൂണ്ട<ref name="IE"/> * ഗുലുമാലു കുട്ടപ്പൻ<ref name="IEM">{{cite web |title=Remembering Muhamma Ramanan, the doyen of childrens literature |url=https://malayalam.indianexpress.com/news/features/muhamma-ramanan-childrens-literature-memories-dr-k-sreekumar-362713/ |website=web.archive.org |date=3 ഡിസംബർ 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203052235/https://malayalam.indianexpress.com/news/features/muhamma-ramanan-childrens-literature-memories-dr-k-sreekumar-362713/ |url-status=bot: unknown }}</ref> * മർമ്മാണി മൂസ<ref name="IEM"/> * അഭിയുടെ കുറ്റാന്വേഷണം ഭാഗം 1- കളവു പോയ പേന<ref name="IEM"/> * അഭിയുടെ കുറ്റാന്വേഷണം ഭാഗം 2- കളവുപോയ മോതിരം<ref name="IEM"/> * അഭിയുടെ കുറ്റാന്വേഷണം ഭാഗം 3- അഞ്ചു രൂപ നോട്ട്<ref name="IEM"/> * അനുവും കുട്ടിച്ചാത്തനും<ref name="IE"/> * മണ്ടൻ മൊയ്തീൻ<ref name="IE"/> * പുസ്തകം വളർത്തിയ കുട്ടി<ref name="IE"/> * ഉണ്ണിമോനും കുരുവികളും<ref name="IEM"/> * കോമുണ്ണിയുടെ ദു:ഖം<ref name="IE"/> * മരം സഞ്ചരിക്കുന്ന മന്ത്രം<ref name="IEM"/> * കിളിയുടെ സ്വപ്നം<ref name="IEM"/> * സ്വാതന്ത്ര്യം ജന്മാവകാശം<ref name="IE"/> * മുത്തശ്ശനെ മറക്കരുത്<ref name="IEM"/> * കണ്ണൻ കാക്ക<ref name="IEM"/> * മണിയൻ പൂച്ചയും ചുണ്ടെലിയും<ref name="IEM"/> * കളളനും പോലീസും<ref name="IEM"/> * ഏഴാം കടലിനക്കരെ<ref name="IEM"/> * കുട്ടികളുടെ സഖാവ് ([[പി. കൃഷ്ണപിള്ള]]യെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ പുസ്തകം<ref name="mat"/>) * ത്യാഗം നൽകിയ സ്വർഗ്ഗം<ref name="IEM"/> * കുസൃതി കാക്ക<ref name="IEM"/> * ഹൃദയാലുവായ ഭൂതം<ref name="IEM"/> * കൊമ്പനാനയും കട്ടുറുമ്പും<ref name="IEM"/> * എ ബോയ്സ് ഹെവൻ (ഇംഗ്ലീഷിൽ)<ref name="IEM"/> * കുട്ടികളെ എങ്ങനെ സൽസ്വഭാവികളായി വളർത്താം<ref name="IEM"/> * 40 കഴിഞ്ഞ ദാമ്പത്യം<ref name="muhamma">{{cite web |title=Muhamma Ramanan {{!}} Muhamma {{!}} The land of Birds and Back Waters |url=http://www.muhamma.com/eminent-personalities/muhamma-ramanan/ |website=web.archive.org |date=17 ഫെബ്രുവരി 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217053329/http://www.muhamma.com/eminent-personalities/muhamma-ramanan/ |url-status=bot: unknown }}</ref> *കളവുപോയ ക്യാമറ<ref>{{Cite web|url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/book-detail.cgi?code=5818|title=Malayalam Books Online|access-date=2020-12-03}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1989: ''[[കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ|കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൌശലങ്ങൾ]]''- കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്<ref name="IE">{{cite web |title=ബാലസാഹിത്യകാരൻ മുഹമ്മ രമണൻ ഇനി ഓർമ-Writer Muhamma Ramanan Passes Away |url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/writer-muhamma-ramanan-passes-away-362596/ |website=web.archive.org |date=15 ഏപ്രിൽ 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415065313/https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/writer-muhamma-ramanan-passes-away-362596/ |url-status=bot: unknown }}</ref> * 1990: ''ചൂണ്ട''- ഉറൂബ് സ്മാരക അവാർഡ്<ref name="IE"/> * 1993: ''അനുവും കുട്ടിച്ചാത്തനും''- തിരുവനന്തപുരം ബീമിന്റെ പി. നരേന്ദ്രനാഥ് അവാർഡ്<ref name="IE"/> * 1996: ''പുസ്തകം വളർത്തിയ കുട്ടി''- ചൈതന്യയുടെ ഭീമ ബാലസാഹിത്യ അവാർഡ്<ref name="IE"/> * 1961: ''മാമ്പഴം (കഥ)''- മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് ബാലപംക്തി നടത്തിയ കഥാമൽസരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം<ref name="IE"/> * 1968: എൻബിഎസിന്റെ കുട്ടികളുടെ സമ്മാനപ്പൊതിയിലെ ''കള്ളൻ കുഞ്ഞപ്പൻ'' എന്ന കൃതിക്ക് സമ്മാനം<ref name="IE"/> * 2007: ബാലസാഹിത്യത്തിൽ അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.webdunia.com/article/kerala-news-in-malayalam/ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയ്ക്ക്-ശക്തി-അവാർഡ്-107060900015_1.htm|title=ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയ്ക്ക് ശക്തി അവാർഡ്|access-date=2020-12-03|last=WEBDUNIA|language=ml}}</ref> ==അവലംബം== {{RL}} [[വർഗ്ഗം:1942-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 13-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] 2r09wj7frq5q8tp76dzi2hrpc7ieaq8 4630917 4630892 2026-06-17T15:26:10Z Sreehari lijinas 209493 /* */ 4630917 wikitext text/x-wiki {{PU|Muhamma Ramanan}} {{Infobox writer | name = മുഹമ്മ രമണൻ | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = ചിദംബരൻ കെ<ref name= "KL"/> | birth_date = {{Birth date|df=yes |1942|02|18}}<ref name= "KL">{{cite web |title=ചിദംബരൻ കെ (മുഹമ്മ രമണൻ) - Keralaliterature.com |url=http://keralaliterature.com/malayalam-writers-%E0%B4%AE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B4%82-%E0%B4%8E%E0%B4%B4%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D/chithambaran-k-%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%A6%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%B0%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%95%E0%B5%86-%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%B9%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AE-%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B4%A3/ |website=web.archive.org |date=3 ഡിസംബർ 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203051336/http://keralaliterature.com/malayalam-writers-%E0%B4%AE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B4%82-%E0%B4%8E%E0%B4%B4%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D/chithambaran-k-%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%A6%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%B0%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%95%E0%B5%86-%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%B9%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AE-%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B4%A3/ |url-status=bot: unknown }}</ref> | birth_place = [[മുഹമ്മ]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[കേരളം]] | death_date = {{Death date and age|2020|04|13|1942|02|18|df=yes}} | death_place = | occupation = സാഹിത്യകാരൻ | nationality = [[ഇന്ത്യ]] | alma_mater = | period = | genre = ബാലസാഹിത്യം | subject = | movement = | notableworks = | spouse = ശൈലജ | partner = | children = അനീഷ്, അഭിലാഷ്, അതുല്യ | relatives = | influences = | influenced = | awards = }} കേരളീയനായ ഒരു [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലസാഹിത്യകാരനാണ്]] '''മുഹമ്മ രമണൻ'''. യഥാർഥ പേര് '''ചിദംബരൻ കെ''' എന്നാണ്. [[കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ|''കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൌശലങ്ങൾ'']] എന്ന കൃതിക്ക് ബാല സാഹിത്യത്തിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ബാലസാഹിത്യം]], [[നോവൽ]], മനശാസ്‌ത്ര പുസ്‌തകം എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിലായി നാൽപ്പതോളം പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റേതായി ഉണ്ട്.<ref name="des">{{cite web |title=കുഞ്ഞുകാര്യങ്ങളുടെ വലിയ എഴുത്തുകാരൻ {{!}} Books {{!}} Deshabhimani {{!}} Monday Apr 13, 2020 |url=https://www.deshabhimani.com/books/news-national-12-04-2020/865804 |website=web.archive.org |date=11 ഓഗസ്റ്റ് 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200811134957/https://www.deshabhimani.com/books/news-national-12-04-2020/865804 |url-status=bot: unknown }}</ref> ''കോമുണ്ണിയുടെ ദു:ഖം'' എന്ന ബാലനോവൽ ആത്മകഥാംശമുള്ള കൃതിയാണ്.<ref name="des"/> ''കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലം'' പോലെ ഒരുപാട് കൃതികളിൽ തന്റെ വീടും പരിസരവുമാണ് അദ്ദേഹം ആവിഷ്കരിച്ചത്.<ref name="mat">{{cite web |title=മാതൃഭൂമി സമ്മാനം പ്രചോദനമായി : ബാലസാഹിത്യത്തിൽ രമണനായി {{!}} 13Apr2020 |url=https://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/13apr2020-1.4686516 |website=web.archive.org |date=3 ഡിസംബർ 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203051854/https://www.mathrubhumi.com/alappuzha/news/13apr2020-1.4686516 |url-status=bot: unknown }}</ref> അഭിയുടെ അന്വേഷണം, അനുവും കുട്ടിച്ചാത്തനും തുടങ്ങിയ കൃതികളിൽ സ്വന്തം മക്കളെ തന്നെയാണ് കഥാപാത്രമാക്കിയത്.<ref name="mat"/> ==ജീവിതരേഖ== [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[മുഹമ്മ]] വേലിക്കകത്ത് വീട്ടിൽ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളായ കുഞ്ഞിക്കുട്ടന്റെയും കാളിക്കുട്ടിയുടെയും മകനായി 1942 ഫെബ്രുവരി 18 ന് ജനനം. മുഹമ്മ സിഎംഎസ് എൽപി സ്‌കൂൾ, ആര്യക്കര മിഡിൽ സ്‌കൂൾ, കണിച്ചുകുളങ്ങര ഹൈസ്‌കൂൾ, ആലപ്പുഴ എസ്ഡി കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിദ്യാഭ്യാസം. സെക്രട്ടറിയേറ്റിൽ ലാസ്‌റ്റ്‌ ഗ്രേഡ്‌ ജീവനക്കാരനായി ഔദ്യോഗിക ജീവിതം തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം തണ്ണീർമുക്കം തെക്ക് വില്ലേജ്‌ ഓഫീസറായി സർവീസിൽനിന്ന്‌ പിരിഞ്ഞു.<ref name="des"/> നാട്ടിലെ ട്യൂഷൻ സെന്ററുകളിൽ അധ്യാപകനായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="mat"/> 2020 ഏപ്രിൽ 13 ന് അന്തരിച്ചു. ==പ്രധാന കൃതികൾ== * കളളൻ കുഞ്ഞപ്പൻ<ref name="IE"/> * മണിയൻ പൂച്ചയ്ക്ക് മണി കെട്ടി<ref name="IEM"/> * [[കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ]] (മൂന്ന് ഭാഗങ്ങൾ)<ref name="IE"/> * അഷ്ടാവക്രൻ<ref name="IE"/> * ചൂണ്ട<ref name="IE"/> * ഗുലുമാലു കുട്ടപ്പൻ<ref name="IEM">{{cite web |title=Remembering Muhamma Ramanan, the doyen of childrens literature |url=https://malayalam.indianexpress.com/news/features/muhamma-ramanan-childrens-literature-memories-dr-k-sreekumar-362713/ |website=web.archive.org |date=3 ഡിസംബർ 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203052235/https://malayalam.indianexpress.com/news/features/muhamma-ramanan-childrens-literature-memories-dr-k-sreekumar-362713/ |url-status=bot: unknown }}</ref> * മർമ്മാണി മൂസ<ref name="IEM"/> * അഭിയുടെ കുറ്റാന്വേഷണം ഭാഗം 1- കളവു പോയ പേന<ref name="IEM"/> * അഭിയുടെ കുറ്റാന്വേഷണം ഭാഗം 2- കളവുപോയ മോതിരം<ref name="IEM"/> * അഭിയുടെ കുറ്റാന്വേഷണം ഭാഗം 3- അഞ്ചു രൂപ നോട്ട്<ref name="IEM"/> * അനുവും കുട്ടിച്ചാത്തനും<ref name="IE"/> * മണ്ടൻ മൊയ്തീൻ<ref name="IE"/> * പുസ്തകം വളർത്തിയ കുട്ടി<ref name="IE"/> * ഉണ്ണിമോനും കുരുവികളും<ref name="IEM"/> * കോമുണ്ണിയുടെ ദു:ഖം<ref name="IE"/> * മരം സഞ്ചരിക്കുന്ന മന്ത്രം<ref name="IEM"/> * കിളിയുടെ സ്വപ്നം<ref name="IEM"/> * സ്വാതന്ത്ര്യം ജന്മാവകാശം<ref name="IE"/> * മുത്തശ്ശനെ മറക്കരുത്<ref name="IEM"/> * കണ്ണൻ കാക്ക<ref name="IEM"/> * മണിയൻ പൂച്ചയും ചുണ്ടെലിയും<ref name="IEM"/> * കളളനും പോലീസും<ref name="IEM"/> * ഏഴാം കടലിനക്കരെ<ref name="IEM"/> * കുട്ടികളുടെ സഖാവ് ([[പി. കൃഷ്ണപിള്ള]]യെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ പുസ്തകം<ref name="mat"/>) * ത്യാഗം നൽകിയ സ്വർഗ്ഗം<ref name="IEM"/> * കുസൃതി കാക്ക<ref name="IEM"/> * ഹൃദയാലുവായ ഭൂതം<ref name="IEM"/> * കൊമ്പനാനയും കട്ടുറുമ്പും<ref name="IEM"/> * എ ബോയ്സ് ഹെവൻ (ഇംഗ്ലീഷിൽ)<ref name="IEM"/> * കുട്ടികളെ എങ്ങനെ സൽസ്വഭാവികളായി വളർത്താം<ref name="IEM"/> * 40 കഴിഞ്ഞ ദാമ്പത്യം<ref name="muhamma">{{cite web |title=Muhamma Ramanan {{!}} Muhamma {{!}} The land of Birds and Back Waters |url=http://www.muhamma.com/eminent-personalities/muhamma-ramanan/ |website=web.archive.org |date=17 ഫെബ്രുവരി 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200217053329/http://www.muhamma.com/eminent-personalities/muhamma-ramanan/ |url-status=bot: unknown }}</ref> *കളവുപോയ ക്യാമറ<ref>{{Cite web|url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/book-detail.cgi?code=5818|title=Malayalam Books Online|access-date=2020-12-03}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1989: ''[[കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ|കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൌശലങ്ങൾ]]''- കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്<ref name="IE">{{cite web |title=ബാലസാഹിത്യകാരൻ മുഹമ്മ രമണൻ ഇനി ഓർമ-Writer Muhamma Ramanan Passes Away |url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/writer-muhamma-ramanan-passes-away-362596/ |website=web.archive.org |date=15 ഏപ്രിൽ 2020 |access-date=2020-12-03 |archive-date=2020-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415065313/https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/writer-muhamma-ramanan-passes-away-362596/ |url-status=bot: unknown }}</ref> * 1990: ''ചൂണ്ട''- ഉറൂബ് സ്മാരക അവാർഡ്<ref name="IE"/> * 1993: ''അനുവും കുട്ടിച്ചാത്തനും''- തിരുവനന്തപുരം ബീമിന്റെ പി. നരേന്ദ്രനാഥ് അവാർഡ്<ref name="IE"/> * 1996: ''പുസ്തകം വളർത്തിയ കുട്ടി''- ചൈതന്യയുടെ ഭീമ ബാലസാഹിത്യ അവാർഡ്<ref name="IE"/> * 1961: ''മാമ്പഴം (കഥ)''- മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് ബാലപംക്തി നടത്തിയ കഥാമൽസരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം<ref name="IE"/> * 1968: എൻബിഎസിന്റെ കുട്ടികളുടെ സമ്മാനപ്പൊതിയിലെ ''കള്ളൻ കുഞ്ഞപ്പൻ'' എന്ന കൃതിക്ക് സമ്മാനം<ref name="IE"/> * 2007: ബാലസാഹിത്യത്തിൽ അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.webdunia.com/article/kerala-news-in-malayalam/ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയ്ക്ക്-ശക്തി-അവാർഡ്-107060900015_1.htm|title=ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയ്ക്ക് ശക്തി അവാർഡ്|access-date=2020-12-03|last=WEBDUNIA|language=ml}}</ref> ==അവലംബം== {{RL}} [[വർഗ്ഗം:1942-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 13-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] b3osx95zos6ietxk2utfnrjjp2iq7tc 3 531413 4630957 3516774 2026-06-17T20:59:10Z علاء 81575 علاء എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mohammad Abdullah]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mohammad Alqenneh]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Mohammad Abdullah|Mohammad Abdullah]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Mohammad Alqenneh|Mohammad Alqenneh]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 3516774 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Mohammad Abdullah | Mohammad Abdullah | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 01:29, 19 ജനുവരി 2021 (UTC) c6cbvu1lpsqjux2c1mi0q7mfyw04dxi 0 533663 4631034 4626926 2026-06-18T08:18:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631034 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = അറ്റലാന്റ | image = AtalantaBC.svg | image_size = 150px | fullname = Atalanta Bergamasca Calcio [[Società per azioni|S.p.A.]] | nickname = ''La Dea'' (The [[Atalanta|Goddess]])<br/>''Gli [[Bergamasque Alps|Orobici]]''<br/>''I Nerazzurri'' (The Black and Blues) | founded = {{start date and years ago|df=yes|1907|10|17}} | ground = [[Stadio Atleti Azzurri d'Italia|Gewiss Stadium]] | capacity = 21,300<ref>{{cite web|url=http://www.calciogoal.it/completati-i-lavori-allo-stadio-dellatalanta-impianto-senza-barriere-gioiello-architettonico-foto/|title=COMPLETATI I LAVORI ALLO STADIO DELL'ATALANTA, IMPIANTO SENZA BARRIERE GIOIELLO ARCHITETTONICO – (FOTO)|date=31 August 2015}}</ref> | chrtitle = President<ref>{{cite web|url=http://www.legaseriea.it/en/serie-a-tim/teams/atalanta|title=The Club – ATALANTA Lega Serie A|website=Legaseriea.it|publisher=Lega Serie A|access-date=26 August 2017|archive-date=2017-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20171220044504/http://www.legaseriea.it/en/serie-a-tim/teams/atalanta|url-status=dead}}</ref> | chairman = [[Antonio Percassi]] | mgrtitle = Head coach | manager = [[Gian Piero Gasperini]] | league = {{Italian football updater|Atalanta}} | season = {{Italian football updater|Atalanta2}} | position = {{Italian football updater|Atalanta3}} | current = 2020–21 Atalanta B.C. season | website = https://www.atalanta.it | pattern_la1 = _atalanta2021C | pattern_b1 = _atalanta2021C | pattern_ra1 = _atalanta2021C | pattern_sh1 = _atalanta2021C | pattern_so1 = _atalanta2021C | leftarm1 = 000000 | body1 = 141414 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _atalanta2021A | pattern_b2 = _atalanta2021A | pattern_ra2 = _atalanta2021A | pattern_sh2 = _atalanta2021A | pattern_so2 = _atalanta2021A | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _atalanta2021T | pattern_b3 = _atalanta2021T | pattern_ra3 = _atalanta2021T | pattern_sh3 = _atalanta2021T | pattern_so3 = _atalanta2021T | leftarm3 = 4c6e98 | body3 = 4c6e98 | rightarm3 = 4c6e98 | shorts3 = 4c6e98 | socks3 = 4c6e98 }} [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിലെ]] ലോംബാർഡിയിലെ ബെർഗാമോ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബാണ് '''അറ്റലാന്റ ബെർഗമാസ്ക കാൽസിയോ'''. 2010–11ൽ സീരി ബിയിൽ നിന്ന് പ്രമോഷൻ നേടിയ ക്ലബ്ബ് ഇപ്പോൾ ഇറ്റാലിയൻ ഫുട്ബോളിലെ പ്രഥമ ലീഗായ [[സീരി എ|സീരി അ]] യിൽ കളിക്കുന്നു. 1907 ൽ ബെർഗമോയിലെ ലൈസിയോ ക്ലാസിക്കോ പൗലോ സർപി എന്ന ഹൈസ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ ചേർന്നാണ് അറ്റലാന്റ ക്ലബ്ബിനു രൂപംനൽകിയത്. ലാ ഡിയ, നെരാസുരി, ഒറോബിസി എന്നും ഇതിനു വിളിപ്പേരുകളുണ്ട്. നീലയും കറുപ്പും ലംബമായി വരയുള്ള ഷർട്ടുകൾ, കറുത്ത ഷോർട്ട്സ്, കറുത്ത സോക്സ് എന്നിവയടങ്ങുന്ന കിറ്റിൽ ആണ് ക്ലബ് കളിക്കുന്നത്. 21,300 സീറ്റുകളുള്ള ഗെവിസ് സ്റ്റേഡിയത്തിലാണ് ക്ലബ്ബ് ഹോം മത്സരങ്ങൾ കളിക്കുന്നത്. ഇറ്റലിയിൽ, അറ്റലാന്റയെ ചിലപ്പോൾ റെജീന ഡെല്ലെ പ്രൊവിൻഷ്യൽ (പ്രൊവിൻഷ്യൽ ക്ലബ്ബുകളുടെ രാജ്ഞി) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. തലസ്ഥാനത്ത് അധിഷ്ഠിതമല്ലാത്ത ഇറ്റാലിയൻ ക്ലബ്ബുകളിൽ ഏറ്റവും സ്ഥിരത പുലർത്തുന്നുവെന്നതിന്റെ അടയാളമായാണ് ഇത്. സീരി അ യിൽ 60 സീസണുകളും സീരി ബി യിൽ 28 സീസണുകളും സീരി സി യിൽ ഒരു സീസണും അറ്റലാന്റ കളിച്ചു. സമീപത്തുള്ള ക്ലബ് ബ്രെസിയയാണ് അറ്റലാന്റയുടെ ചിരകാല വൈരി. യൂറോപ്പിലെ മികച്ച ലീഗുകളിൽ കളിച്ച നിരവധി ശ്രദ്ധേയമായ പ്രതിഭകളെ സൃഷ്ടിച്ച യൂത്ത് അക്കാദമി എന്ന നിലയിലിലും അറ്റലാന്റ പ്രശസ്തമാണ്. <ref name="youth">{{Cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2682063-how-ac-milan-and-others-have-benefitted-from-atalantas-production-line|title=How AC Milan and Others Have Benefitted from Atalanta's Production Line|access-date=31 January 2021|date=16 December 2016|website=bleacherreport.com}}</ref> സീരി ബി യിൽ മത്സരിക്കുമ്പോൾ 1963 ൽ കോപ്പ ഇറ്റാലിയ നേടുകയും 1988 ൽ കപ്പ് വിന്നേഴ്സ് കപ്പിന്റെ സെമി ഫൈനലിലെത്തുകയും ചെയ്തു. ഒരു പ്രധാന യുവേഫ മത്സരത്തിൽ ആദ്യ ഡിവിഷനിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത ഒരു ക്ലബ്ബിന്റെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച പ്രകടനമാണിത് (കാർഡിഫ് സിറ്റിക്കൊപ്പം). നാല് തവണ [[യുവേഫ യൂറോപ്പ ലീഗ്|യുവേഫ യൂറോപ്പ ലീഗിൽ]] (മുമ്പ് യുവേഫ കപ്പ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന) മത്സരിച്ച അറ്റലാന്റ 1990–91 സീസണിൽ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിലെത്തി. 2018–19 സീസണിൽ സീരി അ യിൽ ക്ലബ് മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി അതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവെക്കുകയും, ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി 2019–20 [[യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ്|യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗിലേക്ക്]] യോഗ്യത നേടുകയും ചെയ്തു. അടുത്ത സീസണിലും തുടർച്ചയായ രണ്ടാം തവണ മൂന്നാം സ്ഥാനം നേടുകയും യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗിന്റെ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിൽ എത്തുകയും ചെയ്തു. == കളിക്കാർ == === നിലവിലെ സ്ക്വാഡ് === {{updated|1 February 2021}}<ref>{{cite web |title=Rosa |url=https://www.atalanta.it/rosa/ |website=atalanta.it |publisher=Atalanta Bergamasca Calcio |access-date=10 September 2020 |archive-date=2023-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210120415/https://www.atalanta.it/rosa/ |url-status=dead }}</ref><ref name=legarosa>{{cite web |url=http://www.legaseriea.it/en/serie-a/teams/atalanta/team |title=Squad - ATALANTA |publisher=Lega Serie A |website=legaseriea.it |access-date=13 December 2020 |archive-date=2022-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320150737/https://www.legaseriea.it/en/serie-a/teams/atalanta/team |url-status=dead }}</ref> <!-- Please include only players whose bid were confirmed by official announcements from the club (http://www.atalanta.it) --> {{Fs start}} {{Fs player|no=1 |nat=SRB|pos=GK|name=[[Boris Radunović]]}} {{Fs player|no=2 |nat=ITA|pos=DF|name=[[Rafael Tolói]]|other=[[Captain (association football)|captain]]}}<ref name=captains>{{cite web |url=https://www.football-italia.net/163726/gasperini-atalanta-have-many-captains |title=Gasperini: 'Atalanta have many captains' |date=19 December 2020 |website=Football Italia |access-date=19 December 2020}}</ref> {{Fs player|no=3 |nat=DEN|pos=DF|name=[[Joakim Mæhle]]}} {{Fs player|no=4 |nat=CRO|pos=DF|name=[[Boško Šutalo]]}} {{Fs player|no=6 |nat=ARG|pos=DF|name=[[José Luis Palomino]]}} {{Fs player|no=7 |nat=NED|pos=FW|name=[[Sam Lammers]]}} {{Fs player|no=8 |nat=GER|pos=DF|name=[[Robin Gosens]]}} {{Fs player|no=9 |nat=COL|pos=FW|name=[[Luis Muriel]]}} {{Fs player|no=11|nat=SUI|pos=MF|name=[[Remo Freuler]]|other=[[Vice-captain (association football)|vice-captain]]}}<ref name=captains/> {{Fs player|no=13|nat=ITA|pos=DF|name=[[Mattia Caldara]]|other=on loan from [[A.C. Milan|Milan]]}} {{Fs player|no=15|nat=NED|pos=MF|name=[[Marten de Roon]]|other=[[Vice-captain (association football)|3rd captain]]}}<ref name=captains/> {{Fs player|no=17|nat=ARG|pos=DF|name=[[Cristian Romero (footballer, born 1998)|Cristian Romero]]|other=on loan from [[Juventus F.C.|Juventus]]}} {{Fs player|no=18|nat=UKR|pos=MF|name=[[Ruslan Malinovskyi]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=19|nat=ALB|pos=DF|name=[[Berat Djimsiti]]}} {{Fs player|no=20|nat=UKR|pos=MF|name=[[Viktor Kovalenko (footballer)|Viktor Kovalenko]]}} {{Fs player|no=31|nat=ITA|pos=GK|name=[[Francesco Rossi (footballer, born 1991)|Francesco Rossi]]}} {{Fs player|no=32|nat=ITA|pos=MF|name=[[Matteo Pessina]]}} {{Fs player|no=33|nat=NED|pos=DF|name=[[Hans Hateboer]]}} {{Fs player|no=40|nat=ITA|pos=DF|name=[[Matteo Ruggeri]]}} {{Fs player|no=57|nat=ITA|pos=GK|name=[[Marco Sportiello]]}} {{Fs player|no=59|nat=RUS|pos=MF|name=[[Aleksei Miranchuk]]}} {{Fs player|no=72|nat=SVN|pos=FW|name=[[Josip Iličić]]}} {{Fs player|no=88|nat=CRO|pos=MF|name=[[Mario Pašalić]]}} {{Fs player|no=91|nat=COL|pos=FW|name=[[Duván Zapata]]}} {{Fs player|no=95|nat=ITA|pos=GK|name=[[Pierluigi Gollini]]}} {{Fs end}} === കരാർ പ്രകാരം ഉള്ള മറ്റ് കളിക്കാർ === {{updated|1 February 2021}} <!-- to be sorted by 1) Role 2) Surname 3) Name --> {{Fs start}} {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=GK|name=Alessandro Pavan}} {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Fabio Eguelfi]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=—|nat=CIV|pos=MF|name=Willy Braciano Ta Bi}} {{Fs end}} === വായ്പക്ക് കൊടുത്ത കളിക്കാർ === {{updated|1 February 2021}} <!-- to be sorted by 1) Role 2) Surname 3) Name --> {{Fs start}} {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=GK|name=[[Lorenzo Babbi]]|other=at [[Piacenza Calcio 1919|Piacenza]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/ufficiale-piacenza-arriva-lorenzo-babbi-in-prestito-secco-dall-atalanta-1425989</ref> {{Fs player|no=–|nat=ITA|pos=GK|name=[[Marco Carnesecchi]]|other=at [[U.S. Cremonese|Cremonese]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web |url=https://www.calcioatalanta.it/2021/01/05/ufficiale-carnesecchi-e-un-nuovo-giocatore-della-cremonese/ |title=Ufficiale – Carnesecchi è un nuovo giocatore della Cremonese |website=calcioatalanta.it |date=5 January 2021 |language=it |access-date=2021-02-21 |archive-date=2021-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210622132642/https://www.calcioatalanta.it/2021/01/05/ufficiale-carnesecchi-e-un-nuovo-giocatore-della-cremonese/ |url-status=dead }}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=GK|name=[[Stefano Mazzini]]|other=at [[Carrarese Calcio|Carrarese]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/atalanta/?action=read&idnet=dHV0dG9hdGFsYW50YS5jb20tNTAyNzk</ref> {{Fs player | no=—| nat=SEN |pos=GK | name=[[Khadim Ndiaye]]|other=at [[Vis Pesaro]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-fermana-preso-il-centrocampista-graziano-1481048{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=GK|name=[[Alessandro Santopadre]]|other=at [[Potenza Calcio|Potenza]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web|publisher=Atalanta|url=https://www.atalanta.it/news/il-riepilogo-dei-trasferimenti-al-27-9/|title=IL RIEPILOGO DEI TRASFERIMENTI AL 27/9|date=27 September 2020|language=it}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Alberto Alari]]|other=at [[Ravenna F.C.|Ravenna]] until 30 June 2021}}<ref name="tuttomercatoweb.com">https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-albinoleffe-ceduto-rasi-alla-vibonese-1427100</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Raoul Bellanova]]|other=at [[Delfino Pescara 1936|Pescara]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-atalanta-ceduti-in-prestito-al-pescara-i-giovani-bellanova-e-capone-1436538</ref> {{Fs player | no= | nat=ITA | pos=DF | name=[[Federico Bergonzi]]|other=at [[Feralpisalò]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-feralpisalo-dall-atalanta-arriva-bergonzi-1429507</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Davide Bettella]]|other=at [[A.C. Monza|Monza]] until 30 June 2022}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-monza-colpo-bettella-in-difesa-arriva-in-prestito-biennale-dall-atalanta-1431189</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Giorgio Brogni]]|other=at [[Feralpisalò]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/atalanta/?action=read&idtmw=1426224</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Riccardo Burgio]]|other=at [[A.C. Renate|Renate]] until 30 June 2021}}<ref>{{Cite web |url=http://www.primativvu.it/ufficiale-riccardo-burgio-passa-al-renate/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-21 |archive-date=2021-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127151035/http://www.primativvu.it/ufficiale-riccardo-burgio-passa-al-renate/ |url-status=dead }}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Nicolò Cambiaghi]]|other=at [[A.C. Reggiana 1919|Reggiana]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-reggiana-colpo-sulla-fascia-dall-atalanta-arriva-cambiaghi-1422216</ref> {{Fs player|no=—|nat=GER|pos=DF|name=[[Lennart Czyborra]]|other=at [[Genoa C.F.C.|Genoa]] until 30 June 2022}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/atalanta/?action=read&idtmw=1430587</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Alessio Girgi]]|other=at [[F.C. Legnago Salus|Legnago]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web|publisher=Tutto Atalanta|url=https://www.tuttoatalanta.com/calciomercato/ta24-mercato-il-terzino-girgi-passa-al-legnago-in-prestito-50234|title=TA24 MERCATO - Il terzino Girgi passa al Legnago in prestito|date=28 August 2020|language=it}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=BRA|pos=DF|name=[[Rodrigo Guth]]|other=at [[Delfino Pescara 1936|Pescara]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-pescara-in-difesa-arriva-il-brasiliano-guth-dall-atalanta-1441916</ref> {{Fs player|no=—|nat=CZE|pos=DF|name=[[David Heidenreich (footballer)|David Heidenreich]]|other=at {{flagicon|CZE}} [[FK Teplice]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-atalanta-heidenreich-fa-ritorno-al-teplice-1416562</ref> {{Fs player|no=—|nat=BRA|pos=DF|name=[[Roger Ibañez]]|other=at [[A.S. Roma|Roma]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web|publisher=[[A.S. Roma|Roma]]|url=https://www.asroma.com/en/news/2020/1/roma-complete-ibanez-addition|title=ROMA COMPLETE IBANEZ ADDITION|date=27 January 2020|access-date=2021-02-21|archive-date=2020-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200316040646/https://www.asroma.com/en/news/2020/1/roma-complete-ibanez-addition|url-status=dead}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=CRO|pos=DF|name=[[Anton Krešić]]|other=at [[Calcio Padova|Padova]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/ufficiale-padova-rinnovato-il-prestito-di-kresic-dall-atalanta-1425330</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Federico Mattiello]]|other=at [[Spezia Calcio|Spezia]] until 30 June 2021}}<ref name="ReferenceA">https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-spezia-doppio-colpo-presi-mattiello-e-piccoli-dall-atalanta-1432656</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Christian Mora]]|other=at [[U.S. Alessandria Calcio 1912|Alessandria]] until 30 June 2022}}<ref>{{cite web|publisher=[[U.S. Alessandria Calcio 1912|Alessandria]]|url=http://www.alessandriacalcio.it/grigi-arriva-christian-mora/|title=GRIGI: ARRIVA CHRISTIAN MORA.|date=24 September 2020|language=it|access-date=2021-02-21|archive-date=2021-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116124603/https://www.alessandriacalcio.it/grigi-arriva-christian-mora/|url-status=dead}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Caleb Okoli]]|other=at [[S.P.A.L.]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.atalanta.it/news/caleb-okoli-alla-spal/</ref> {{Fs player|no=—|nat=POL|pos=DF|name=[[Arkadiusz Reca]]|other=at [[F.C. Crotone|Crotone]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-reca-e-un-nuovo-calciatore-del-crotone-arriva-dall-atalanta-1436995</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Matteo Salvi (footballer)|Matteo Salvi]]|other=at [[U.S. Pistoiese 1921|Pistoiese]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/ufficiale-pistoiese-arriva-matteo-salvi-in-prestito-secco-dall-atalanta-1424945</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Marco Varnier]]|other=at [[A.C. Pisa 1909|Pisa]] until 30 June 2021}}<ref name="ReferenceB">https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-pisa-due-graditi-ritorni-confermati-i-prestiti-di-varnier-e-vido-dall-atalanta-1430901</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Eyob Zambataro]]|other=at [[S.S. Monopoli 1966|Monopoli]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/ufficiale-monopoli-dall-atalanta-arriva-il-laterale-zambataro-in-prestito-1424505</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Enrico Zanoni]]|other=at [[Ravenna F.C.|Ravenna]] until 30 June 2021}}<ref name="tuttomercatoweb.com"/> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Nadir Zortea]]|other=at [[U.S. Cremonese|Cremonese]] until 30 June 2021}}<ref>{{Cite web|url=https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-cremonese-arriva-il-difensore-zortea-dall-atalanta-1274637|title=UFFICIALE: Cremonese, arriva il difensore Zortea dall'Atalanta - TUTTOmercatoWEB.com|website=Tuttomercatoweb.com}}</ref> {{Fs mid}} {{Fs player|no=—|nat=ALB|pos=MF|name=[[Isnik Alimi]]|other=at {{flagicon|CRO}} [[HNK Šibenik|Sibenik]] until 30 June 2021}}<ref>{{Cite web |url=https://www.sibenik.in/nogomet/iz-talijanske-atalante-na-jednogodisnju-posudbu-na-subicevac-stize-isnik-alimi/127335.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-21 |archive-date=2022-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519221914/https://www.sibenik.in/nogomet/iz-talijanske-atalante-na-jednogodisnju-posudbu-na-subicevac-stize-isnik-alimi/127335.html |url-status=dead }}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Thomas Bolis]]|other=at [[Ravenna F.C.|Ravenna]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-casertana-anche-zito-risolve-il-contratto-1438192</ref> {{Fs player|no=—|nat=ECU|pos=MF|name=[[Bryan Cabezas]]|other=at {{flagicon|ECU}} [[Club Sport Emelec|Emelec]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-atalanta-nuovo-prestito-per-cabezas-va-al-club-sport-emelec-1201366|title=UFFICIALE: Atalanta, nuovo prestito per Cabezas: va al Club Sport Emelec - TUTTOmercatoWEB.com}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Marco Carraro]]|other=at [[Frosinone Calcio|Frosinone]] until 30 June 2022}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-frosinone-arriva-il-centrocampista-carraro-dall-atalanta-1441907</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Andrea Colpani]]|other=at [[A.C. Monza|Monza]] until 30 June 2022}}<ref>{{Cite web|title=Nuovo innesto a centrocampo: ecco Andrea Colpani - Associazione Calcio Monza S.p.A.|url=https://www.monzacalcio.com/it/news/1910/|access-date=22 August 2020|website=www.monzacalcio.com|language=it|archive-date=2020-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200822140450/https://www.monzacalcio.com/it/news/1910/|url-status=dead}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Jacopo Da Riva]]|other=at [[Vicenza Calcio|Vicenza]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-vicenza-dall-atalanta-arriva-il-centrocampista-da-riva-1441925</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Enrico Del Prato]]|other=at [[Reggina 1914|Reggina]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-reggina-arriva-in-prestito-delprato-dall-atalanta-1431296</ref> {{Fs player | no= | nat=ITA | pos=MF | name=[[Sebastiano Finardi]]|other=at [[A.S. Giana Erminio|Giana Erminio]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-finardi-alla-giana-per-jelenic-biennale-a-padova-1429507</ref> {{Fs player|no=—|nat=SUI|pos=MF|name=[[Nicolas Haas]]|other=at [[Empoli F.C.|Empoli]] until 30 June 2021}}<ref>{{Cite web |url=https://empolifc.com/nicolas-haas-e-un-nuovo-calciatore-dellempoli/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-21 |archive-date=2020-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125022905/https://empolifc.com/nicolas-haas-e-un-nuovo-calciatore-dellempoli/ |url-status=dead }}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ALB|pos=MF|name=[[Erdis Kraja]]|other=at [[U.S. Grosseto 1912|Grosseto]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-novara-peralta-passa-alla-ternana-1429507</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Alessandro Mallamo]]|other=at [[Pordenone Calcio|Pordenone]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-pordenone-dall-atalanta-arriva-mallamo-in-prestito-1428608</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Filippo Melegoni]]|other=at [[Genoa C.F.C.|Genoa]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-filippo-melegoni-riparte-dal-genoa-depositato-il-contratto-del-classe-99-1433181</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Simone Muratore]]|other=at [[A.C. Reggiana 1919|Reggiana]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-reggiana-arriva-simone-muratore-in-prestito-dall-atalanta-1428051</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Matteo Pedrini]]|other=at [[A.S. Bisceglie Calcio 1913|Bisceglie]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttocalciopuglia.com/bisceglie/ufficiale-bisceglie-dall-atalanta-arriva-il-giovane-pedrini-44780</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Lorenzo Peli]]|other=at [[Como 1907|Como]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-reggina-addio-anticipato-con-peli-il-classe-2000-torna-al-como-1479090</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Luca Valzania]]|other=at [[U.S. Cremonese|Cremonese]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-cremonese-ritorna-valzania-in-prestito-dall-atalanta-1428929|title=UFFICIALE: Cremonese, ritorna Valzania in prestito dall'Atalanta}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=GAM|pos=FW|name=[[Musa Barrow]]|other=at [[Bologna F.C. 1909|Bologna]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.calcioefinanza.it/2020/01/17/musa-barrow-stipendio-bologna/</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=FW|name=[[Christian Capone]]|other=at [[Delfino Pescara 1936|Pescara]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-atalanta-ceduti-in-prestito-al-pescara-i-giovani-bellanova-e-capone-1436538</ref> {{Fs player|no=—|nat=GAM|pos=FW|name=[[Ebrima Colley]]|other=at [[Hellas Verona]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-hellas-verona-preso-ebrima-colley-dall-atalanta-in-prestito-con-diritto-di-riscatto-1436191</ref> {{Fs player|no=—|nat=DEN|pos=FW|name=[[Andreas Cornelius]]|other=at [[Parma Calcio 1913|Parma]] until 30 June 2021}}<ref name="UFFICIALE: Parma, presi Cornelius e">{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-parma-presi-cornelius-e-kulusevski-dall-atalanta-1270279|access-date=18 July 2019|title=UFFICIALE: Parma, presi Cornelius e Kulusevski dall'Atalanta}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=FW|name=[[Salvatore Elia]]|other=at [[A.C. Perugia Calcio|Perugia]] until 30 June 2021}}<ref>{{Cite web |url=https://www.acperugiacalcio.com/elia-e-biancorosso/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-21 |archive-date=2023-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325212453/https://www.acperugiacalcio.com/elia-e-biancorosso/ |url-status=dead }}</ref> {{Fs player|no=—|nat=CIV|pos=FW|name=[[Emmanuel Latte Lath]]|other=at [[Aurora Pro Patria 1919|Pro Patria]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-pro-patria-dall-atalanta-arriva-latte-lath-1429507</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=FW|name=[[Gabriel Lunetta]]|other=at [[A.C. Reggiana 1919|Reggiana]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-reggiana-rinnovato-il-prestito-di-gabriel-lunetta-con-l-atalanta-1426903</ref> {{Fs player|no=|nat=ITA|pos=FW|name=[[Roberto Piccoli]]|other=at [[Spezia Calcio|Spezia]] until 30 June 2021}}<ref name="ReferenceA"/> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=FW|name=[[Marco Tumminello]]|other=at [[S.P.A.L.]] until 30 June 2021}}<ref name=tumminello-spal>{{Cite web|last=|first=|date=2021-01-22|title=Marco Tumminello è un nuovo giocatore della SPAL|trans-title=Marco Tumminello is a new player for SPAL|url=https://www.spalferrara.it/marco-tumminello-e-un-nuovo-giocatore-della-spal/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122121727/https://www.spalferrara.it/marco-tumminello-e-un-nuovo-giocatore-della-spal/|archive-date=2021-01-22|access-date=2021-01-22|website=S.P.A.L. Official Website|language=it-IT}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=FW|name=[[Luca Vido]]|other=at [[A.C. Pisa 1909|Pisa]] until 30 June 2021}}<ref name="ReferenceB"/> {{Fs end}} == ബഹുമതികൾ == === ആഭ്യന്തര ബഹുമതികൾ === * '''കോപ്പ ഇറ്റാലിയ''' : '''വിജയികൾ:''' 1962–63 : ''റണ്ണേഴ്സ് അപ്പ് (3):'' ''1986–87'', ''1995–96'', ''2018–19'' * '''സീരി ബി''' : '''വിജയികൾ (6): <ref>(Italian record shared with [[Genoa C.F.C.]])</ref>''' 1927–28, 1939–40, 1958–59, 1983–84, 2005–06, 2010–11 : ''രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാർ (4):'' ''1936–37'', ''1970–71'', ''1976–77'', ''1999–2000'' * '''സീരി സി 1 നോർത്ത്''' : '''വിജയികൾ:''' 1981–82 === യൂറോപ്പ് === {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !Series!!Years!!Last!!Promotions!!Relegations |- |align=center|'''[[Serie A|A]]''' |'''60'''||[[2020–21 Serie A|2020–21]]|| - ||{{decrease}} 12 ([[1928–29 Divisione Nazionale|1929]], [[1937–38 Serie A|1938]], [[1957–58 Serie A|1958]], [[1968–69 Serie A|1969]], [[1972–73 Serie A|1973]], [[1978–79 Serie A|1979]], [[1986–87 Serie A|1987]], [[1993–94 Serie A|1994]], [[1997–98 Serie A|1998]], [[2002–03 Serie A|2003]], [[2004–05 Serie A|2005]], [[2009–10 Serie A|2010]]) |- |align=center|'''[[Serie B|B]]''' |'''28'''||[[2010–11 Serie B|2010–11]]||{{increase}} 13 ([[1927–28 Prima Divisione|1928]], [[1936–37 Serie B|1937]], [[1939-40 Serie B|1940]], [[1958–59 Serie B|1959]], [[1970–71 Serie B|1971]], [[1976–77 Serie B|1977]], [[1983–84 Serie B|1984]], [[1987–88 Serie B|1988]], [[1994–95 Serie B|1995]], [[1999–2000 Serie B|2000]], [[2003–04 Serie B|2004]], [[2005–06 Serie B|2006]], [[2010–11 Serie B|2011]])||{{decrease}} 1 ([[1980–81 Serie B|1981]]) |- |align=center|'''[[Serie C|C]]''' |'''1'''||[[1981–82 Serie C1|1981–82]]||{{increase}} 1 ([[1981–82 Serie C1|1982]])||never |- !colspan=5|89 years of professional football in Italy since 1929 |} == കിറ്റ് വിതരണക്കാരും ഷർട്ട് സ്പോൺസർമാരും == {| class="wikitable" style="text-align: center" !കാലയളവ് ! കിറ്റ് നിർമ്മാതാവ് ! ഷർട്ട് സ്പോൺസർ |- | 1976–80 | അംബ്രോ | ''ഒന്നുമില്ല'' |- | 1980–81 | ലെ കോക്ക് സ്പോർട്ടിഫ് | മനിഫത്തുറ സെബീന |- | 1981–84 | പ്യൂമ | rowspan="4" | ഇരിക്കുക |- | 1984–86 | NR |- | 1986–87 | N2 |- | 1987–89 | ലതാസ് |- | 1989–91 | NR | rowspan="3" | തമോയിൽ |- | 1991–94 | ലോട്ടോ |- | 1994-95 | rowspan="6" | അസിക്സ് |- | 1995–00 | ചിലത് |- | 2000–02 | ഓർട്ടോബെൽ |- | 2002–05 | പ്രൊമാടെക് |- | 2005–06 | സിറ്റ്-ഇൻ സ്പോർട്ട് - എലെസൈറ്റ് |- | 2006–07 | rowspan="2" | സിറ്റ്-ഇൻ സ്പോർട്ട് - ഡൈഹത്‌സു |- | 2007-10 | rowspan="3" | പിശക് |- | 2010–11 | AXA - ഡൈഹത്‌സു |- | 2011–14 | AXA - കൊണിക്ക മിനോൾട്ട |- | 2014–<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> ഫെബ്രുവരി 2017 | rowspan="2" | നൈക്ക് | സ്യൂസെഗാസ് - കൊണിക്ക മിനോൾട്ട / സ്റ്റോൺ സിറ്റി / മോഡസ് എഫ്എം - എലെട്രോകനാലി (തിരികെ) |- | ഫെബ്രുവരി–<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> ജൂൺ 2017 | ടിഡബ്ല്യുഎസ് - മോഡസ് എഫ്എം - എലെട്രോകനാലി (പിന്നിലേക്ക്) |- | 2017–18 | rowspan="4" | ജോമ | വെരാറ്റൂർ - മോഡസ് എഫ്എം - എലെട്രോകനാലി (പിന്നിൽ) - റാഡിസി ഗ്രൂപ്പ് (യൂറോപ്പ ലീഗ് കിറ്റുകൾ) |- | 2018–19 | റാഡിസി ഗ്രൂപ്പ് - യുപവർ - എലെട്രോകനാലി (പിന്നിൽ) - ഓട്ടോമ (സ്ലീവ്) |- | 2019–20 | റാഡിസി ഗ്രൂപ്പ് - യുപവർ - {{Illm|Gewiss|it}} (പിന്നിലേക്ക്) - ഓട്ടോമ (സ്ലീവ്) |- | 2020– | Plus500 <ref>{{Cite web|url=https://www.atalanta.it/news/plus500-is-atalanta-b-c-main-sponsor/|title=Plus500 is Atalanta's new main sponsor|date=19 August 2020|publisher=atalanta.it}}</ref> - റാഡിസി ഗ്രൂപ്പ് - ഗെവിസ് (പിന്നിലേക്ക്) - ഓട്ടോമ (സ്ലീവ്) |} == അവലംബം == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|http://www.atalanta.it/}} {{In lang|it}} * [http://www.atalantini.online/ Fans ദ്യോഗിക ആരാധക സൈറ്റ്] {{In lang|it}} * [http://www.tuttoatalanta.com/ ''ടുട്ടോ അറ്റലാന്റ'' : അറ്റലാന്റ ന്യൂസും ഗോസിപ്പും] {{In lang|it}} * [http://atalanta-calcio.ru/ റഷ്യൻ ആരാധകരുടെ സൈറ്റ്] {{In lang|ru}} pmr100bww7oifiurwf1r8izcz7zfahl 0 533933 4630898 4630869 2026-06-17T12:47:26Z Meenakshi nandhini 99060 /* പേര് */ 4630898 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുക. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] 4q5hpvq9lld20boi9fxdmpacfyh2ukv 4630899 4630898 2026-06-17T12:48:03Z Meenakshi nandhini 99060 /* ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം */ 4630899 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] 7h0ry66gloob7og1d4knuceif5gvjli 4630901 4630899 2026-06-17T12:58:13Z Meenakshi nandhini 99060 /* ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം */ 4630901 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> == ഭക്ഷണം == മലങ്ക ആഘോഷ സമയത്ത് കഴിക്കുന്ന കുടിയ ഒഴികെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളിൽ സോസേജുകൾ, മാംസം, വരേണിക്കി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref> ഈ ദിവസം പ്രചാരത്തിലുള്ള മറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഖോലോഡെറ്റുകൾ, ഹാം, ഹോളുബ്റ്റ്സി, ബിഗോസ്, ചിക്കൻ അല്ലെങ്കിൽ ടർക്കി, പാൻകേക്കുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref>തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ [[Bublik|ബബ്ലിക്കി] ഈ ദിവസത്തേക്ക് ചുട്ടെടുക്കുകയും ഒരുതരം "വേതനം" എന്ന നിലയിൽ കരോളിങ്ങിന് നൽകുകയും ചെയ്യും.<ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> പൊഡോളിയയിലും പടിഞ്ഞാറൻ കരിങ്കടൽ മേഖലയിലും കാലാച്ച്, പാലിയാനിറ്റ്സിയ, നൈഷ്, പൈസ്, പൈറിഷ്കി, പമ്പുഷ്കി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ധാരാളം ബ്രെഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മലങ്കയ്ക്കായി ചുട്ടെടുക്കും. തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്കയെയും വാസിലിനെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ട് റൊട്ടികൾ ഉത്സവ മേശപ്പുറത്ത് ചണവിത്ത്, ഒരു നാണയം, വെളുത്തുള്ളിയുടെ ഒരു റീത്ത് എന്നിവയുമായി വയ്ക്കുമായിരുന്നു. വിന്നിറ്റ്സിയയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു കുടുംബനാഥൻ അടുത്ത വർഷവും ഇത് സാധ്യമാകുമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് റൊട്ടിയുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ച് തന്റെ കുട്ടികളോട് തന്നെ കാണാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ചോദിക്കും. തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ ഈ ദിവസത്തെ ഒരു ജനപ്രിയ പാനീയം പഴങ്ങളുള്ള പാൽ അടങ്ങിയ [[Kissel|കൈസിൽ]] ആയിരുന്നു.<ref name="ReferenceB"/> == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] bpumkara1w67p6ososf0hni5wczka77 4630902 4630901 2026-06-17T12:59:49Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഭക്ഷണം */ 4630902 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> == ഭക്ഷണം == മലങ്ക ആഘോഷ സമയത്ത് കഴിക്കുന്ന കുടിയ ഒഴികെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളിൽ സോസേജുകൾ, മാംസം, വരേണിക്കി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref> ഈ ദിവസം പ്രചാരത്തിലുള്ള മറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഖോലോഡെറ്റുകൾ, ഹാം, ഹോളുബ്റ്റ്സി, ബിഗോസ്, ചിക്കൻ അല്ലെങ്കിൽ ടർക്കി, പാൻകേക്കുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref>തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ [[Bublik|ബബ്ലിക്കി]] ഈ ദിവസത്തേക്ക് ചുട്ടെടുക്കുകയും ഒരുതരം "വേതനം" എന്ന നിലയിൽ കരോളിങ്ങിന് നൽകുകയും ചെയ്യും.<ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> പൊഡോളിയയിലും പടിഞ്ഞാറൻ കരിങ്കടൽ മേഖലയിലും കാലാച്ച്, പാലിയാനിറ്റ്സിയ, നൈഷ്, പൈസ്, പൈറിഷ്കി, പമ്പുഷ്കി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ധാരാളം ബ്രെഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മലങ്കയ്ക്കായി ചുട്ടെടുക്കും. തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉത്സവ മേശപ്പുറത്ത് മലങ്കയെയും വാസിലിനെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ട് റൊട്ടികൾ, ചണവിത്ത്, ഒരു നാണയം, വെളുത്തുള്ളിയുടെ ഒരു റീത്ത് എന്നിവയുമായി വയ്ക്കുമായിരുന്നു. വിന്നിറ്റ്സിയയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു കുടുംബനാഥൻ അടുത്ത വർഷവും ഇത് സാധ്യമാകുമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് റൊട്ടിയുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ച് തന്റെ കുട്ടികളോട് തന്നെ കാണാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ചോദിക്കും. തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ ഈ ദിവസത്തെ ഒരു ജനപ്രിയ പാനീയം പഴങ്ങളുള്ള പാൽ അടങ്ങിയ [[Kissel|കൈസിൽ]] ആയിരുന്നു.<ref name="ReferenceB"/> == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] tk9lr9eoz8f5ogy0miixodrtliick92 4630912 4630902 2026-06-17T15:06:08Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഭക്ഷണം */ 4630912 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> == ഭക്ഷണം == മലങ്ക ആഘോഷ സമയത്ത് കഴിക്കുന്ന കുടിയ ഒഴികെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളിൽ സോസേജുകൾ, മാംസം, വരേണിക്കി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref> ഈ ദിവസം പ്രചാരത്തിലുള്ള മറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഖോലോഡെറ്റുകൾ, ഹാം, ഹോളുബ്റ്റ്സി, ബിഗോസ്, ചിക്കൻ അല്ലെങ്കിൽ ടർക്കി, പാൻകേക്കുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref>തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ [[Bublik|ബബ്ലിക്കി]] ഈ ദിവസത്തേക്ക് ചുട്ടെടുക്കുകയും ഒരുതരം "വേതനം" എന്ന നിലയിൽ കരോളിങ്ങിന് നൽകുകയും ചെയ്യും.<ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> പൊഡോളിയയിലും പടിഞ്ഞാറൻ കരിങ്കടൽ മേഖലയിലും കാലാച്ച്, പാലിയാനിറ്റ്സിയ, നൈഷ്, പൈസ്, പൈറിഷ്കി, പമ്പുഷ്കി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ധാരാളം ബ്രെഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മലങ്കയ്ക്കായി ചുട്ടെടുക്കും. തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉത്സവ മേശപ്പുറത്ത് മലങ്കയെയും വാസിലിനെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ട് റൊട്ടികൾ, ചണവിത്ത്, ഒരു നാണയം, വെളുത്തുള്ളിയുടെ ഒരു റീത്ത് എന്നിവയുമായി വയ്ക്കുമായിരുന്നു. വിന്നിറ്റ്സിയയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു കുടുംബനാഥൻ അടുത്ത വർഷവും ഇത് സാധ്യമാകുമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് റൊട്ടിയുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ച് തന്റെ കുട്ടികളോട് തന്നെ കാണാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ചോദിക്കും. തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ ഈ ദിവസത്തെ ഒരു ജനപ്രിയ പാനീയം പഴങ്ങളുള്ള പാൽ അടങ്ങിയ [[Kissel|കൈസിൽ]] ആയിരുന്നു.<ref name="ReferenceB"/> വിന്നിറ്റ്സിയ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ചില ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം ആളുകൾ പരമ്പരാഗത ഉത്സവ വിഭവമായ [[Blood sausage|ബ്ലഡ് സോസേജ്]] തയ്യാറാക്കുന്നു. ഇതിനെ "മലങ്ക" എന്നും വിളിക്കുന്നു. "മലങ്ക" എന്നും "വാസിലി" എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ബ്രെഡുകളും അവർ ചുടുന്നു. == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] 1yfaq2s2wlu6mzwb6m4ok16830t50xj 4630913 4630912 2026-06-17T15:06:34Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഭക്ഷണം */ 4630913 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> === ഭക്ഷണം === മലങ്ക ആഘോഷ സമയത്ത് കഴിക്കുന്ന കുടിയ ഒഴികെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളിൽ സോസേജുകൾ, മാംസം, വരേണിക്കി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref> ഈ ദിവസം പ്രചാരത്തിലുള്ള മറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഖോലോഡെറ്റുകൾ, ഹാം, ഹോളുബ്റ്റ്സി, ബിഗോസ്, ചിക്കൻ അല്ലെങ്കിൽ ടർക്കി, പാൻകേക്കുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref>തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ [[Bublik|ബബ്ലിക്കി]] ഈ ദിവസത്തേക്ക് ചുട്ടെടുക്കുകയും ഒരുതരം "വേതനം" എന്ന നിലയിൽ കരോളിങ്ങിന് നൽകുകയും ചെയ്യും.<ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> പൊഡോളിയയിലും പടിഞ്ഞാറൻ കരിങ്കടൽ മേഖലയിലും കാലാച്ച്, പാലിയാനിറ്റ്സിയ, നൈഷ്, പൈസ്, പൈറിഷ്കി, പമ്പുഷ്കി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ധാരാളം ബ്രെഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മലങ്കയ്ക്കായി ചുട്ടെടുക്കും. തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉത്സവ മേശപ്പുറത്ത് മലങ്കയെയും വാസിലിനെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ട് റൊട്ടികൾ, ചണവിത്ത്, ഒരു നാണയം, വെളുത്തുള്ളിയുടെ ഒരു റീത്ത് എന്നിവയുമായി വയ്ക്കുമായിരുന്നു. വിന്നിറ്റ്സിയയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു കുടുംബനാഥൻ അടുത്ത വർഷവും ഇത് സാധ്യമാകുമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് റൊട്ടിയുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ച് തന്റെ കുട്ടികളോട് തന്നെ കാണാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ചോദിക്കും. തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ ഈ ദിവസത്തെ ഒരു ജനപ്രിയ പാനീയം പഴങ്ങളുള്ള പാൽ അടങ്ങിയ [[Kissel|കൈസിൽ]] ആയിരുന്നു.<ref name="ReferenceB"/> വിന്നിറ്റ്സിയ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ചില ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം ആളുകൾ പരമ്പരാഗത ഉത്സവ വിഭവമായ [[Blood sausage|ബ്ലഡ് സോസേജ്]] തയ്യാറാക്കുന്നു. ഇതിനെ "മലങ്ക" എന്നും വിളിക്കുന്നു. "മലങ്ക" എന്നും "വാസിലി" എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ബ്രെഡുകളും അവർ ചുടുന്നു. == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] 74ltlqngjkw7uqefiklkjg6a6ki43li 4630914 4630913 2026-06-17T15:16:43Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഭക്ഷണം */ 4630914 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> === ഭക്ഷണം === മലങ്ക ആഘോഷ സമയത്ത് കഴിക്കുന്ന കുടിയ ഒഴികെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളിൽ സോസേജുകൾ, മാംസം, വരേണിക്കി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref> ഈ ദിവസം പ്രചാരത്തിലുള്ള മറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഖോലോഡെറ്റുകൾ, ഹാം, ഹോളുബ്റ്റ്സി, ബിഗോസ്, ചിക്കൻ അല്ലെങ്കിൽ ടർക്കി, പാൻകേക്കുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref>തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ [[Bublik|ബബ്ലിക്കി]] ഈ ദിവസത്തേക്ക് ചുട്ടെടുക്കുകയും ഒരുതരം "വേതനം" എന്ന നിലയിൽ കരോളിങ്ങിന് നൽകുകയും ചെയ്യും.<ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> പൊഡോളിയയിലും പടിഞ്ഞാറൻ കരിങ്കടൽ മേഖലയിലും കാലാച്ച്, പാലിയാനിറ്റ്സിയ, നൈഷ്, പൈസ്, പൈറിഷ്കി, പമ്പുഷ്കി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ധാരാളം ബ്രെഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മലങ്കയ്ക്കായി ചുട്ടെടുക്കും. തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉത്സവ മേശപ്പുറത്ത് മലങ്കയെയും വാസിലിനെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ട് റൊട്ടികൾ, ചണവിത്ത്, ഒരു നാണയം, വെളുത്തുള്ളിയുടെ ഒരു റീത്ത് എന്നിവയുമായി വയ്ക്കുമായിരുന്നു. വിന്നിറ്റ്സിയയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു കുടുംബനാഥൻ അടുത്ത വർഷവും ഇത് സാധ്യമാകുമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് റൊട്ടിയുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ച് തന്റെ കുട്ടികളോട് തന്നെ കാണാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ചോദിക്കും. തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ ഈ ദിവസത്തെ ഒരു ജനപ്രിയ പാനീയം പഴങ്ങളുള്ള പാൽ അടങ്ങിയ [[Kissel|കൈസിൽ]] ആയിരുന്നു.<ref name="ReferenceB"/> വിന്നിറ്റ്സിയ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ചില ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം ആളുകൾ പരമ്പരാഗത ഉത്സവ വിഭവമായ [[Blood sausage|ബ്ലഡ് സോസേജ്]] തയ്യാറാക്കുന്നു. ഇതിനെ "മലങ്ക" എന്നും വിളിക്കുന്നു. "മലങ്ക" എന്നും "വാസിലി" എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ബ്രെഡുകളും അവർ ചുടുന്നു. മലങ്ക ദിവസം പ്രഭാതത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ ആചാരപരമായ കുടിയ തയ്യാറാക്കുന്നു - "കയ്പുള്ള" കുടിയ. ഇത് സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിലെ (ക്രിസ്മസ് രാവിൽ) "ബഹത" കുടിയയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, നോമ്പുതുറയില്ലാത്ത ചേരുവകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിൽ ചെയ്യുന്നതുപോലെ, കുടിയ പൊകുട്ടിയയിൽ പിച്ചിന് (സ്റ്റൗ) എതിർവശത്ത് മതപരമായ ഐക്കണുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന വീടിന്റെ മൂലയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. കൂടാതെ, സ്ത്രീകൾ മ്ലിന്റ്സി (പാൻകേക്കുകൾ) ചുടുകയും, ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് പൈറികളും ഡംപ്ലിംഗുകളും ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കരോളർമാർക്കും "വിതയ്ക്കുന്നവർക്കും" ഇത് സമ്മാനമായി നൽകുന്നു. == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] a9m4omn8prqj28sdcjxnku2en4i80rg 4630915 4630914 2026-06-17T15:20:59Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഭക്ഷണം */ 4630915 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> === ഭക്ഷണം === മലങ്ക ആഘോഷ സമയത്ത് കഴിക്കുന്ന കുടിയ ഒഴികെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളിൽ സോസേജുകൾ, മാംസം, വരേണിക്കി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref> ഈ ദിവസം പ്രചാരത്തിലുള്ള മറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഖോലോഡെറ്റുകൾ, ഹാം, ഹോളുബ്റ്റ്സി, ബിഗോസ്, ചിക്കൻ അല്ലെങ്കിൽ ടർക്കി, പാൻകേക്കുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref>തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ [[Bublik|ബബ്ലിക്കി]] ഈ ദിവസത്തേക്ക് ചുട്ടെടുക്കുകയും ഒരുതരം "വേതനം" എന്ന നിലയിൽ കരോളിങ്ങിന് നൽകുകയും ചെയ്യും.<ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> പൊഡോളിയയിലും പടിഞ്ഞാറൻ കരിങ്കടൽ മേഖലയിലും കാലാച്ച്, പാലിയാനിറ്റ്സിയ, നൈഷ്, പൈസ്, പൈറിഷ്കി, പമ്പുഷ്കി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ധാരാളം ബ്രെഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മലങ്കയ്ക്കായി ചുട്ടെടുക്കും. തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉത്സവ മേശപ്പുറത്ത് മലങ്കയെയും വാസിലിനെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ട് റൊട്ടികൾ, ചണവിത്ത്, ഒരു നാണയം, വെളുത്തുള്ളിയുടെ ഒരു റീത്ത് എന്നിവയുമായി വയ്ക്കുമായിരുന്നു. വിന്നിറ്റ്സിയയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു കുടുംബനാഥൻ അടുത്ത വർഷവും ഇത് സാധ്യമാകുമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് റൊട്ടിയുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ച് തന്റെ കുട്ടികളോട് തന്നെ കാണാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ചോദിക്കും. തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ ഈ ദിവസത്തെ ഒരു ജനപ്രിയ പാനീയം പഴങ്ങളുള്ള പാൽ അടങ്ങിയ [[Kissel|കൈസിൽ]] ആയിരുന്നു.<ref name="ReferenceB"/> വിന്നിറ്റ്സിയ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ചില ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം ആളുകൾ പരമ്പരാഗത ഉത്സവ വിഭവമായ [[Blood sausage|ബ്ലഡ് സോസേജ്]] തയ്യാറാക്കുന്നു. ഇതിനെ "മലങ്ക" എന്നും വിളിക്കുന്നു. "മലങ്ക" എന്നും "വാസിലി" എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ബ്രെഡുകളും അവർ ചുടുന്നു. മലങ്ക ദിവസം പ്രഭാതത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ ആചാരപരമായ കുടിയ തയ്യാറാക്കുന്നു - "കയ്പുള്ള" കുടിയ. ഇത് സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിലെ (ക്രിസ്മസ് രാവിൽ) "ബഹത" കുടിയയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, നോമ്പുതുറയില്ലാത്ത ചേരുവകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിൽ ചെയ്യുന്നതുപോലെ, കുടിയ പൊകുട്ടിയയിൽ പിച്ചിന് (സ്റ്റൗ) എതിർവശത്ത് മതപരമായ ഐക്കണുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന വീടിന്റെ മൂലയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. കൂടാതെ, സ്ത്രീകൾ മ്ലിന്റ്സി (പാൻകേക്കുകൾ) ചുടുകയും, ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് പൈറികളും ഡംപ്ലിംഗുകളും ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കരോളർമാർക്കും "വിതയ്ക്കുന്നവർക്കും" ഇത് സമ്മാനമായി നൽകുന്നു. മലങ്കയിൽ ഭക്ഷണത്തിന് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ട്: ആ ദിവസം മേശയിൽ കൂടുതൽ വൈവിധ്യം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അടുത്ത വർഷം കൂടുതൽ സമൃദ്ധമായിരിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ, വിഭവങ്ങൾ വളരെ തൃപ്തികരമായിരിക്കണം. ഉദാഹരണത്തിന്, മത്സ്യം പാചകം ചെയ്യുന്നത് ഒരു മോശം അടയാളമാണ്. കാരണം സന്തോഷം വീട്ടിൽ നിന്ന് "ഒഴുകി" പോകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. പന്നിയിറച്ചി വിഭവങ്ങൾ തീർച്ചയായും തയ്യാറാക്കപ്പെടുന്നു. കാരണം ഈ മൃഗം വീട്ടിലെ സമൃദ്ധിയെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി, പന്നിയിറച്ചി ഖോലോഡെറ്റുകൾ (ആസ്പിക് ലെ മാംസം), കിഷ്ക (രക്ത സോസേജ്), പന്നിയിറച്ചി സോസേജ്, വെർഷ്ചാക്കി (ബീറ്റ്റൂട്ട് ക്വാസിൽ വറുത്ത പന്നിയിറച്ചി), സലോ (പന്നിയിറച്ചി കൊഴുപ്പ് ഉണക്കിയ സ്ലാബുകൾ), സ്റ്റഫ് ചെയ്ത മുഴുവൻ പന്നി, എന്നിങ്ങനെ പല രൂപങ്ങളിലാണ് തയ്യാറാക്കുന്നത്. == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] 6osqy0fxkvkxlkdnc4okrwtcphcnxz9 4630916 4630915 2026-06-17T15:23:33Z Meenakshi nandhini 99060 /* ഭക്ഷണം */ 4630916 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> === ഭക്ഷണം === മലങ്ക ആഘോഷ സമയത്ത് കഴിക്കുന്ന കുടിയ ഒഴികെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളിൽ സോസേജുകൾ, മാംസം, വരേണിക്കി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref> ഈ ദിവസം പ്രചാരത്തിലുള്ള മറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഖോലോഡെറ്റുകൾ, ഹാം, ഹോളുബ്റ്റ്സി, ബിഗോസ്, ചിക്കൻ അല്ലെങ്കിൽ ടർക്കി, പാൻകേക്കുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref>തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ [[Bublik|ബബ്ലിക്കി]] ഈ ദിവസത്തേക്ക് ചുട്ടെടുക്കുകയും ഒരുതരം "വേതനം" എന്ന നിലയിൽ കരോളിങ്ങിന് നൽകുകയും ചെയ്യും.<ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> പൊഡോളിയയിലും പടിഞ്ഞാറൻ കരിങ്കടൽ മേഖലയിലും കാലാച്ച്, പാലിയാനിറ്റ്സിയ, നൈഷ്, പൈസ്, പൈറിഷ്കി, പമ്പുഷ്കി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ധാരാളം ബ്രെഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മലങ്കയ്ക്കായി ചുട്ടെടുക്കും. തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉത്സവ മേശപ്പുറത്ത് മലങ്കയെയും വാസിലിനെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ട് റൊട്ടികൾ, ചണവിത്ത്, ഒരു നാണയം, വെളുത്തുള്ളിയുടെ ഒരു റീത്ത് എന്നിവയുമായി വയ്ക്കുമായിരുന്നു. വിന്നിറ്റ്സിയയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു കുടുംബനാഥൻ അടുത്ത വർഷവും ഇത് സാധ്യമാകുമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് റൊട്ടിയുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ച് തന്റെ കുട്ടികളോട് തന്നെ കാണാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ചോദിക്കും. തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ ഈ ദിവസത്തെ ഒരു ജനപ്രിയ പാനീയം പഴങ്ങളുള്ള പാൽ അടങ്ങിയ [[Kissel|കൈസിൽ]] ആയിരുന്നു.<ref name="ReferenceB"/> വിന്നിറ്റ്സിയ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ചില ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം ആളുകൾ പരമ്പരാഗത ഉത്സവ വിഭവമായ [[Blood sausage|ബ്ലഡ് സോസേജ്]] തയ്യാറാക്കുന്നു. ഇതിനെ "മലങ്ക" എന്നും വിളിക്കുന്നു. "മലങ്ക" എന്നും "വാസിലി" എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ബ്രെഡുകളും അവർ ചുടുന്നു. മലങ്ക ദിവസം പ്രഭാതത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ ആചാരപരമായ കുടിയ തയ്യാറാക്കുന്നു - "കയ്പുള്ള" കുടിയ. ഇത് സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിലെ (ക്രിസ്മസ് രാവിൽ) "ബഹത" കുടിയയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, നോമ്പുതുറയില്ലാത്ത ചേരുവകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിൽ ചെയ്യുന്നതുപോലെ, കുടിയ പൊകുട്ടിയയിൽ പിച്ചിന് (സ്റ്റൗ) എതിർവശത്ത് മതപരമായ ഐക്കണുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന വീടിന്റെ മൂലയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. കൂടാതെ, സ്ത്രീകൾ മ്ലിന്റ്സി (പാൻകേക്കുകൾ) ചുടുകയും, ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് പൈറികളും ഡംപ്ലിംഗുകളും ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കരോളർമാർക്കും "വിതയ്ക്കുന്നവർക്കും" ഇത് സമ്മാനമായി നൽകുന്നു. മലങ്കയിൽ ഭക്ഷണത്തിന് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ട്: ആ ദിവസം മേശയിൽ കൂടുതൽ വൈവിധ്യം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അടുത്ത വർഷം കൂടുതൽ സമൃദ്ധമായിരിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ, വിഭവങ്ങൾ വളരെ തൃപ്തികരമായിരിക്കണം. ഉദാഹരണത്തിന്, മത്സ്യം പാചകം ചെയ്യുന്നത് ഒരു മോശം അടയാളമാണ്. കാരണം സന്തോഷം വീട്ടിൽ നിന്ന് "ഒഴുകി" പോകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. പന്നിയിറച്ചി വിഭവങ്ങൾ തീർച്ചയായും തയ്യാറാക്കപ്പെടുന്നു. കാരണം ഈ മൃഗം വീട്ടിലെ സമൃദ്ധിയെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി, പന്നിയിറച്ചി ഖോലോഡെറ്റുകൾ (ആസ്പിക് ലെ മാംസം), കിഷ്ക (രക്ത സോസേജ്), പന്നിയിറച്ചി സോസേജ്, വെർഷ്ചാക്കി (ബീറ്റ്റൂട്ട് ക്വാസിൽ വറുത്ത പന്നിയിറച്ചി), സലോ (പന്നിയിറച്ചി കൊഴുപ്പ് ഉണക്കിയ സ്ലാബുകൾ), സ്റ്റഫ് ചെയ്ത മുഴുവൻ പന്നി, എന്നിങ്ങനെ പല രൂപങ്ങളിലാണ് തയ്യാറാക്കുന്നത്. === ആചാരങ്ങൾ === [[File:Вертеп 2016 групове фото.jpg|thumb|ലിവ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ മലങ്ക നാടകത്തിൽ (വെർട്ടെപ്പ്) പങ്കെടുക്കുന്ന കുട്ടികൾ]] ഒരു പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, മലങ്ക ഘോഷയാത്രയിലെ അംഗങ്ങൾ ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീടിനും മുന്നിൽ പാട്ടുകൾ പാടുകയും അകത്ത് പോയി ഒരു നർമ്മ നാടകം അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബുക്കോവിനയിൽ പുരുഷന്മാർ മാത്രമേ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകളിൽ പങ്കെടുക്കാറുള്ളൂ; ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ അവിവാഹിതരായ പുരുഷന്മാർക്ക് മാത്രമേ പങ്കെടുക്കാൻ അനുവാദമുള്ളൂ. പല സന്ദർഭങ്ങളിലും ഡ്രംസ് മുതൽ കാഹളം വരെ വിവിധ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സംഗീതജ്ഞർ പങ്കെടുക്കുന്നവരെ പിന്തുടരുന്നു. ഘോഷയാത്രയിലെ അംഗങ്ങൾ വഴിയിൽ കണ്ടുമുട്ടുന്ന എല്ലാവർക്കും ആശംസകൾ നേരുന്നു. പക്ഷേ തന്ത്രങ്ങളിലും പ്രതീകാത്മക "മോഷണത്തിലും" ഏർപ്പെടാം. <ref name="localhistory.org.ua"/> == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] 9xsyx7lb19y6rmffsxhyr6yw8j1ukye 4630918 4630916 2026-06-17T15:27:00Z Meenakshi nandhini 99060 /* ആചാരങ്ങൾ */ 4630918 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> === ഭക്ഷണം === മലങ്ക ആഘോഷ സമയത്ത് കഴിക്കുന്ന കുടിയ ഒഴികെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളിൽ സോസേജുകൾ, മാംസം, വരേണിക്കി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref> ഈ ദിവസം പ്രചാരത്തിലുള്ള മറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഖോലോഡെറ്റുകൾ, ഹാം, ഹോളുബ്റ്റ്സി, ബിഗോസ്, ചിക്കൻ അല്ലെങ്കിൽ ടർക്കി, പാൻകേക്കുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref>തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ [[Bublik|ബബ്ലിക്കി]] ഈ ദിവസത്തേക്ക് ചുട്ടെടുക്കുകയും ഒരുതരം "വേതനം" എന്ന നിലയിൽ കരോളിങ്ങിന് നൽകുകയും ചെയ്യും.<ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> പൊഡോളിയയിലും പടിഞ്ഞാറൻ കരിങ്കടൽ മേഖലയിലും കാലാച്ച്, പാലിയാനിറ്റ്സിയ, നൈഷ്, പൈസ്, പൈറിഷ്കി, പമ്പുഷ്കി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ധാരാളം ബ്രെഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മലങ്കയ്ക്കായി ചുട്ടെടുക്കും. തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉത്സവ മേശപ്പുറത്ത് മലങ്കയെയും വാസിലിനെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ട് റൊട്ടികൾ, ചണവിത്ത്, ഒരു നാണയം, വെളുത്തുള്ളിയുടെ ഒരു റീത്ത് എന്നിവയുമായി വയ്ക്കുമായിരുന്നു. വിന്നിറ്റ്സിയയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു കുടുംബനാഥൻ അടുത്ത വർഷവും ഇത് സാധ്യമാകുമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് റൊട്ടിയുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ച് തന്റെ കുട്ടികളോട് തന്നെ കാണാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ചോദിക്കും. തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ ഈ ദിവസത്തെ ഒരു ജനപ്രിയ പാനീയം പഴങ്ങളുള്ള പാൽ അടങ്ങിയ [[Kissel|കൈസിൽ]] ആയിരുന്നു.<ref name="ReferenceB"/> വിന്നിറ്റ്സിയ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ചില ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം ആളുകൾ പരമ്പരാഗത ഉത്സവ വിഭവമായ [[Blood sausage|ബ്ലഡ് സോസേജ്]] തയ്യാറാക്കുന്നു. ഇതിനെ "മലങ്ക" എന്നും വിളിക്കുന്നു. "മലങ്ക" എന്നും "വാസിലി" എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ബ്രെഡുകളും അവർ ചുടുന്നു. മലങ്ക ദിവസം പ്രഭാതത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ ആചാരപരമായ കുടിയ തയ്യാറാക്കുന്നു - "കയ്പുള്ള" കുടിയ. ഇത് സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിലെ (ക്രിസ്മസ് രാവിൽ) "ബഹത" കുടിയയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, നോമ്പുതുറയില്ലാത്ത ചേരുവകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിൽ ചെയ്യുന്നതുപോലെ, കുടിയ പൊകുട്ടിയയിൽ പിച്ചിന് (സ്റ്റൗ) എതിർവശത്ത് മതപരമായ ഐക്കണുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന വീടിന്റെ മൂലയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. കൂടാതെ, സ്ത്രീകൾ മ്ലിന്റ്സി (പാൻകേക്കുകൾ) ചുടുകയും, ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് പൈറികളും ഡംപ്ലിംഗുകളും ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കരോളർമാർക്കും "വിതയ്ക്കുന്നവർക്കും" ഇത് സമ്മാനമായി നൽകുന്നു. മലങ്കയിൽ ഭക്ഷണത്തിന് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ട്: ആ ദിവസം മേശയിൽ കൂടുതൽ വൈവിധ്യം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അടുത്ത വർഷം കൂടുതൽ സമൃദ്ധമായിരിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ, വിഭവങ്ങൾ വളരെ തൃപ്തികരമായിരിക്കണം. ഉദാഹരണത്തിന്, മത്സ്യം പാചകം ചെയ്യുന്നത് ഒരു മോശം അടയാളമാണ്. കാരണം സന്തോഷം വീട്ടിൽ നിന്ന് "ഒഴുകി" പോകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. പന്നിയിറച്ചി വിഭവങ്ങൾ തീർച്ചയായും തയ്യാറാക്കപ്പെടുന്നു. കാരണം ഈ മൃഗം വീട്ടിലെ സമൃദ്ധിയെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി, പന്നിയിറച്ചി ഖോലോഡെറ്റുകൾ (ആസ്പിക് ലെ മാംസം), കിഷ്ക (രക്ത സോസേജ്), പന്നിയിറച്ചി സോസേജ്, വെർഷ്ചാക്കി (ബീറ്റ്റൂട്ട് ക്വാസിൽ വറുത്ത പന്നിയിറച്ചി), സലോ (പന്നിയിറച്ചി കൊഴുപ്പ് ഉണക്കിയ സ്ലാബുകൾ), സ്റ്റഫ് ചെയ്ത മുഴുവൻ പന്നി, എന്നിങ്ങനെ പല രൂപങ്ങളിലാണ് തയ്യാറാക്കുന്നത്. === ആചാരങ്ങൾ === [[File:Вертеп 2016 групове фото.jpg|thumb|ലിവ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ മലങ്ക നാടകത്തിൽ (വെർട്ടെപ്പ്) പങ്കെടുക്കുന്ന കുട്ടികൾ]] ഒരു പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, മലങ്ക ഘോഷയാത്രയിലെ അംഗങ്ങൾ ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീടിനും മുന്നിൽ പാട്ടുകൾ പാടുകയും അകത്ത് പോയി ഒരു നർമ്മ നാടകം അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബുക്കോവിനയിൽ പുരുഷന്മാർ മാത്രമേ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകളിൽ പങ്കെടുക്കാറുള്ളൂ; ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ അവിവാഹിതരായ പുരുഷന്മാർക്ക് മാത്രമേ പങ്കെടുക്കാൻ അനുവാദമുള്ളൂ. പല സന്ദർഭങ്ങളിലും ഡ്രംസ് മുതൽ കാഹളം വരെ വിവിധ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സംഗീതജ്ഞർ പങ്കെടുക്കുന്നവരെ പിന്തുടരുന്നു. ഘോഷയാത്രയിലെ അംഗങ്ങൾ വഴിയിൽ കണ്ടുമുട്ടുന്ന എല്ലാവർക്കും ആശംസകൾ നേരുന്നു. പക്ഷേ തന്ത്രങ്ങളിലും പ്രതീകാത്മക "മോഷണത്തിലും" ഏർപ്പെടാം. <ref name="localhistory.org.ua"/> അവിവാഹിതരായ പെൺകുട്ടികൾക്കിടയിൽ, മലങ്ക പരമ്പരാഗതമായി ദെെവയോഗം പറയുന്ന സമയമായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു: പുതുവത്സരാഘോഷത്തിൽ, ഭാവിയിലെ വിളവെടുപ്പിനെ സ്വാധീനിച്ചേക്കാവുന്ന മഴയും വരൾച്ചയും പ്രവചിക്കാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ട് കർഷകർ ഈ ദിവസം ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> ഫലപ്രദമായ വിളവ് നൽകാത്ത തോട്ടത്തിലെ മരങ്ങൾ, വീട്ടമ്മ ഒരു കോടാലി ചുമന്ന് വെട്ടിമാറ്റുമെന്ന് "ഭീഷണിപ്പെടുത്തും", വീട്ടമ്മ ഭർത്താവിനോട് "കരുണ" യാചിക്കുകയും തടിയിൽ വൈക്കോൽ കൊണ്ട് ബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇത് തടയും. <ref>{{Cite web|title=Сади і виноградники Гетьманщини|date=2025-09-16|url=https://tyzhden.ua/sady-i-vynohradnyky-hetmanshchyny/|access-date=2025-09-17}}</ref>പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിൽ, വീട്ടമ്മ രാത്രിയിൽ ഒരു ഗ്ലാസ് വെള്ളം വച്ചിട്ട്, പുതുവർഷത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രഭാതത്തിൽ അതിന്റെ അളവ് അളക്കുകയും അവളുടെ ആയുസ്സ് പ്രവചിക്കുകയും ചെയ്യും.<ref name="ReferenceC">{{Cite web|title=Який Новий рік, такий буде і цілий рік! Новорічні та йорданські звичаї українців.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/iakii-novii-rik-takii-bude-i-tsilii-rik-novorichni-ta-iordanski-zvichayi-ukrayintsiv/|access-date=2025-04-17}}</ref> == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] j4exgdacu23lc8up9jw9cg65xgl41rz 4630919 4630918 2026-06-17T15:32:18Z Meenakshi nandhini 99060 /* ആചാരങ്ങൾ */ 4630919 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> === ഭക്ഷണം === മലങ്ക ആഘോഷ സമയത്ത് കഴിക്കുന്ന കുടിയ ഒഴികെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളിൽ സോസേജുകൾ, മാംസം, വരേണിക്കി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref> ഈ ദിവസം പ്രചാരത്തിലുള്ള മറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഖോലോഡെറ്റുകൾ, ഹാം, ഹോളുബ്റ്റ്സി, ബിഗോസ്, ചിക്കൻ അല്ലെങ്കിൽ ടർക്കി, പാൻകേക്കുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref>തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ [[Bublik|ബബ്ലിക്കി]] ഈ ദിവസത്തേക്ക് ചുട്ടെടുക്കുകയും ഒരുതരം "വേതനം" എന്ന നിലയിൽ കരോളിങ്ങിന് നൽകുകയും ചെയ്യും.<ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> പൊഡോളിയയിലും പടിഞ്ഞാറൻ കരിങ്കടൽ മേഖലയിലും കാലാച്ച്, പാലിയാനിറ്റ്സിയ, നൈഷ്, പൈസ്, പൈറിഷ്കി, പമ്പുഷ്കി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ധാരാളം ബ്രെഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മലങ്കയ്ക്കായി ചുട്ടെടുക്കും. തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉത്സവ മേശപ്പുറത്ത് മലങ്കയെയും വാസിലിനെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ട് റൊട്ടികൾ, ചണവിത്ത്, ഒരു നാണയം, വെളുത്തുള്ളിയുടെ ഒരു റീത്ത് എന്നിവയുമായി വയ്ക്കുമായിരുന്നു. വിന്നിറ്റ്സിയയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു കുടുംബനാഥൻ അടുത്ത വർഷവും ഇത് സാധ്യമാകുമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് റൊട്ടിയുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ച് തന്റെ കുട്ടികളോട് തന്നെ കാണാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ചോദിക്കും. തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ ഈ ദിവസത്തെ ഒരു ജനപ്രിയ പാനീയം പഴങ്ങളുള്ള പാൽ അടങ്ങിയ [[Kissel|കൈസിൽ]] ആയിരുന്നു.<ref name="ReferenceB"/> വിന്നിറ്റ്സിയ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ചില ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം ആളുകൾ പരമ്പരാഗത ഉത്സവ വിഭവമായ [[Blood sausage|ബ്ലഡ് സോസേജ്]] തയ്യാറാക്കുന്നു. ഇതിനെ "മലങ്ക" എന്നും വിളിക്കുന്നു. "മലങ്ക" എന്നും "വാസിലി" എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ബ്രെഡുകളും അവർ ചുടുന്നു. മലങ്ക ദിവസം പ്രഭാതത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ ആചാരപരമായ കുടിയ തയ്യാറാക്കുന്നു - "കയ്പുള്ള" കുടിയ. ഇത് സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിലെ (ക്രിസ്മസ് രാവിൽ) "ബഹത" കുടിയയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, നോമ്പുതുറയില്ലാത്ത ചേരുവകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിൽ ചെയ്യുന്നതുപോലെ, കുടിയ പൊകുട്ടിയയിൽ പിച്ചിന് (സ്റ്റൗ) എതിർവശത്ത് മതപരമായ ഐക്കണുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന വീടിന്റെ മൂലയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. കൂടാതെ, സ്ത്രീകൾ മ്ലിന്റ്സി (പാൻകേക്കുകൾ) ചുടുകയും, ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് പൈറികളും ഡംപ്ലിംഗുകളും ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കരോളർമാർക്കും "വിതയ്ക്കുന്നവർക്കും" ഇത് സമ്മാനമായി നൽകുന്നു. മലങ്കയിൽ ഭക്ഷണത്തിന് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ട്: ആ ദിവസം മേശയിൽ കൂടുതൽ വൈവിധ്യം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അടുത്ത വർഷം കൂടുതൽ സമൃദ്ധമായിരിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ, വിഭവങ്ങൾ വളരെ തൃപ്തികരമായിരിക്കണം. ഉദാഹരണത്തിന്, മത്സ്യം പാചകം ചെയ്യുന്നത് ഒരു മോശം അടയാളമാണ്. കാരണം സന്തോഷം വീട്ടിൽ നിന്ന് "ഒഴുകി" പോകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. പന്നിയിറച്ചി വിഭവങ്ങൾ തീർച്ചയായും തയ്യാറാക്കപ്പെടുന്നു. കാരണം ഈ മൃഗം വീട്ടിലെ സമൃദ്ധിയെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി, പന്നിയിറച്ചി ഖോലോഡെറ്റുകൾ (ആസ്പിക് ലെ മാംസം), കിഷ്ക (രക്ത സോസേജ്), പന്നിയിറച്ചി സോസേജ്, വെർഷ്ചാക്കി (ബീറ്റ്റൂട്ട് ക്വാസിൽ വറുത്ത പന്നിയിറച്ചി), സലോ (പന്നിയിറച്ചി കൊഴുപ്പ് ഉണക്കിയ സ്ലാബുകൾ), സ്റ്റഫ് ചെയ്ത മുഴുവൻ പന്നി, എന്നിങ്ങനെ പല രൂപങ്ങളിലാണ് തയ്യാറാക്കുന്നത്. === ആചാരങ്ങൾ === [[File:Вертеп 2016 групове фото.jpg|thumb|ലിവ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ മലങ്ക നാടകത്തിൽ (വെർട്ടെപ്പ്) പങ്കെടുക്കുന്ന കുട്ടികൾ]] ഒരു പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, മലങ്ക ഘോഷയാത്രയിലെ അംഗങ്ങൾ ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീടിനും മുന്നിൽ പാട്ടുകൾ പാടുകയും അകത്ത് പോയി ഒരു നർമ്മ നാടകം അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബുക്കോവിനയിൽ പുരുഷന്മാർ മാത്രമേ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകളിൽ പങ്കെടുക്കാറുള്ളൂ; ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ അവിവാഹിതരായ പുരുഷന്മാർക്ക് മാത്രമേ പങ്കെടുക്കാൻ അനുവാദമുള്ളൂ. പല സന്ദർഭങ്ങളിലും ഡ്രംസ് മുതൽ കാഹളം വരെ വിവിധ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സംഗീതജ്ഞർ പങ്കെടുക്കുന്നവരെ പിന്തുടരുന്നു. ഘോഷയാത്രയിലെ അംഗങ്ങൾ വഴിയിൽ കണ്ടുമുട്ടുന്ന എല്ലാവർക്കും ആശംസകൾ നേരുന്നു. പക്ഷേ തന്ത്രങ്ങളിലും പ്രതീകാത്മക "മോഷണത്തിലും" ഏർപ്പെടാം. <ref name="localhistory.org.ua"/> അവിവാഹിതരായ പെൺകുട്ടികൾക്കിടയിൽ, മലങ്ക പരമ്പരാഗതമായി ദെെവയോഗം പറയുന്ന സമയമായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു: പുതുവത്സരാഘോഷത്തിൽ, ഭാവിയിലെ വിളവെടുപ്പിനെ സ്വാധീനിച്ചേക്കാവുന്ന മഴയും വരൾച്ചയും പ്രവചിക്കാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ട് കർഷകർ ഈ ദിവസം ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> ഫലപ്രദമായ വിളവ് നൽകാത്ത തോട്ടത്തിലെ മരങ്ങൾ, വീട്ടമ്മ ഒരു കോടാലി ചുമന്ന് വെട്ടിമാറ്റുമെന്ന് "ഭീഷണിപ്പെടുത്തും", വീട്ടമ്മ ഭർത്താവിനോട് "കരുണ" യാചിക്കുകയും തടിയിൽ വൈക്കോൽ കൊണ്ട് ബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇത് തടയും. <ref>{{Cite web|title=Сади і виноградники Гетьманщини|date=2025-09-16|url=https://tyzhden.ua/sady-i-vynohradnyky-hetmanshchyny/|access-date=2025-09-17}}</ref>പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിൽ, വീട്ടമ്മ രാത്രിയിൽ ഒരു ഗ്ലാസ് വെള്ളം വച്ചിട്ട്, പുതുവർഷത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രഭാതത്തിൽ അതിന്റെ അളവ് അളക്കുകയും അവളുടെ ആയുസ്സ് പ്രവചിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. <ref name="ReferenceC">{{Cite web|title=Який Новий рік, такий буде і цілий рік! Новорічні та йорданські звичаї українців.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/iakii-novii-rik-takii-bude-i-tsilii-rik-novorichni-ta-iordanski-zvichayi-ukrayintsiv/|access-date=2025-04-17}}</ref> അടുത്ത ദിവസം, (സെന്റ് ബേസിൽ ദിനം), യുവാക്കൾ സൂര്യോദയത്തിനു ശേഷം രാവിലെ "ധാന്യം വിതയ്ക്കാൻ" പോകുന്നു. ധാന്യം ഒരു കയ്യുറയിലോ ബാഗിലോ കൊണ്ടുപോകുന്നു. ആദ്യം അവർ തങ്ങളുടെ ഗോഡ് പാരന്റുമാരെയും മറ്റ് ബന്ധുക്കളെയും പ്രിയപ്പെട്ടവരെയും തുടർന്ന് അവരുടെ അയൽക്കാരെയും സന്ദർശിക്കുന്നു. വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ച്, വിതക്കാരൻ ധാന്യം വിതച്ച് എല്ലാവർക്കും പുതുവത്സര ആശംസകൾ നേരുന്നു: <poem> I sow, I sow, I sow, I greet you with the New Year! Good fortune, and good health in the New Year, May your fields bear better this year than last, Rye, wheat and any grains, Hemp piled to the ceiling in large rolls. Be healthy for the New Year and Basil's Day! God grant us this! </poem> == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] rdao609nw4ornnbxquraujl2q3cc3vl 4630920 4630919 2026-06-17T15:34:01Z Meenakshi nandhini 99060 /* ആചാരങ്ങൾ */ 4630920 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malanka}} {{Infobox holiday |holiday_name = Malanka |type = ethnic |image = Wodzenie kozy (101776074).jpg |imagesize = |caption = [[Goat guiding]] |official_name = |nickname = | alt = An elaborate line-drawing of a man presenting a goat surrounded by other men and children |observedby = |litcolor = |longtype = |significance = |begins = |ends = |date = 13 January |scheduling = |duration = 1 day |frequency = annual |celebrations = |observances = |relatedto = }}ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് ഡിസംബർ 31 ന് [[ന്യൂ ഈയേഴ്സ് ഈവ്|പുതുവത്സരാഘോഷമായി]] ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു ഉക്രേനിയൻ നാടോടി അവധി ദിനമാണ് '''മലങ്ക'''. മുമ്പ് ജൂലിയൻ കലണ്ടറിൽ ഡിസംബർ 31 ന് സമാനമായി ജനുവരി 13 നാണ് ഇത് ആഘോഷിച്ചിരുന്നത്. ക്രിസ്തുമതത്തിനു മുമ്പുള്ള ഒരു നാടോടി കഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ട ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കളുടെ വീടുതോറുമുള്ള സന്ദർശനവും പ്രത്യേക ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളുടെ ചരിത്രവും കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു ആഘോഷങ്ങൾ. ആചാരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലം മാറിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ചില ഘടകങ്ങൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == മലങ്ക ഉത്ഭവിച്ച കഥ == കിഴക്കൻ സ്ലാവ്‌ വർഗ്ഗക്കാരുടെ പുതുവത്സരത്തിന് മലങ്ക എന്ന പേര് നേടിയത് വിഗ്രഹാരാധകരുടെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ്. സ്രഷ്ടി ദേവനായ പ്രബോയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ ഒരാൾ പിശാച്, രണ്ടാമത്തെ മകൻ സെന്റ് ജോർജ് (യാർ-യാരിലോ), മൂന്നാമൻ സെന്റ് ജോൺ (റായ്), നാലാമൻ ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവരായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ലഡ ഭൂമിദേവതയാണ്. അവർക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു: ചന്ദ്രൻ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു മകനും "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" എന്ന മകളും, സ്പ്രിംഗ്-മെയ് പിന്നീട് മൈലാങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹവതിയായിരുന്നു. ഭൂമിയുടെ [[അമ്മ ദൈവം]] എന്ന നിലയിൽ പൂക്കൾ വിരിയുന്നതും വസന്തത്തിന്റെ പച്ചപ്പും അവളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമായിരുന്നു. [[ഹേഡിസ്|ഹേഡിസിന്റെയും]] [[പെർസഫനി|പെർസെഫോണിന്റെയും]] കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലാങ്കയുടെ ദുഷ്ടനായ അമ്മാവൻ (പിശാച്) അധോലോകത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിക്കുകയും ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ ഒരു ദിവസം അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവൾ പോയപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ നീരുറവ വറ്റിയില്ലാതെയായി. ഒരിക്കൽ പിശാചിന്റെ ദുഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മൈലാങ്ക മോചിതയായപ്പോൾ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞു തുടങ്ങുകയും പച്ചപ്പ് ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം വസന്തത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന്റെ പ്രതീകമായി [[റഷ്യ]]ക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> പുറജാതീയ ഉത്ഭവത്തിന്റെ ക്രിസ്ത്യൻ നാടോടി കഥയിൽ നിന്നാണ് ഈ ആചാരം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. സ്രഷ്ടാവായ പ്രബോഹിന്റെ മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ കഥ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാല് ആൺമക്കളിൽ വെലെസ് ("പിശാച്" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു), യാരിലോ (സെന്റ് ജോർജ്ജ് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു), റായ് (സെന്റ് ജോൺ), ലാഡ് അല്ലെങ്കിൽ മിർ (സമാധാനം) എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ ലാഡ ഭൂമിമാതാവ് ആയിരുന്നു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൻ ചന്ദ്രനെന്നും മകൾ "സ്പ്രിംഗ്-മെയ്" പിന്നീട് മൈലങ്ക എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു. കാരണം അവൾ സ്നേഹമുള്ളവളായിരുന്നു. ഹേഡീസിന്റെയും പെർസെഫോണിന്റെയും കെട്ടുകഥയുടെ ഒരു പതിപ്പിൽ, മൈലങ്കയുടെ ദുഷ്ട അമ്മാവൻ (പിശാച്) പാതാളത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം ആഗ്രഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം ചന്ദ്രൻ വേട്ടയാടുമ്പോൾ അവളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മൈലങ്ക ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഭൂമിക്ക് വസന്തം ഇല്ലായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ അവൾ പിശാചിന്റെ ദുഷ്പ്രവണതകളിൽ നിന്ന് മോചിതയായി. അതോടെ പൂക്കൾ വിരിയാൻ തുടങ്ങി. ലോകമെമ്പാടും പച്ചപ്പ് വ്യാപിച്ചു. അന്നുമുതൽ വസന്തത്തിന്റെ ആരംഭത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഉക്രേനിയക്കാർ മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name="Malanka">{{cite web |url=http://www.uast.org/malanka.htm |title=Malanka |publisher=Uast.org |date=18 July 2013 |accessdate=3 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140404030811/http://www.uast.org/malanka.htm |archive-date=4 April 2014 |url-status=dead }}</ref> മലങ്ക എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ പേരിനെ സംബന്ധിച്ച മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം അതിനെ ക്രിസ്ത്യൻ സന്യാസിയായ മെലാനിയ ദി യംഗറുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ഡിസംബർ 31 OS (ജനുവരി 13 NS): പുതുവത്സര ദിനം ആണ്.<ref name=":0">{{Cite journal |last=[[Robert Klymasz|Klymasz]] |first=Robert B. |date=Jan 1, 1985 |title='Malanka': Ukrainian Mummery on the Prairies |journal=Canadian Folk Music Journal |publication-place=Calgary |volume=13 |pages=32–36}}</ref> == പേര് == ഉക്രെയ്നിലും ബെലാറസിലും ഈ അവധി ദിനം കൃപയുള്ള സായാഹ്നം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിലെ എപ്പിഫാനി ഈവ് (അല്ലെങ്കിൽ തിയോഫാനി ഈവ്) നും ഈ പേര് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 |title=Щедрий Вечір — "другий Свят-Вечір" |access-date=9 January 2012 |archive-date=12 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101112060911/http://www.bazylianie.pl/?option=com_content&view=article&id=584 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://otokar.com.ua/712.html|title=Щедра кутя (13 січня) – Олександр Токар|website=otokar.com.ua|access-date=2016-09-02|archive-date=10 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610084226/http://otokar.com.ua/712.html}}</ref> കിഴക്കൻ സ്ലാവിക് ഭാഷകളിൽ ക്രിസ്മസ് സീസണിലെ അവധി ദിനങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പരമ്പരാഗത രീതി, ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരപരമായ ഭക്ഷണമായ കുടിയ (ധാന്യങ്ങൾ ചേർത്ത മധുരമുള്ള കഞ്ഞി) യുടെ പാചകക്കുറിപ്പാണ്. ഒരു ലെന്റൻ (പാലുൽപ്പന്ന രഹിത) പതിപ്പ് (ബഹത കുടിയ, 'ആമ്പിൾ' കുട്ടിയ') ക്രിസ്മസ് രാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷെഡ്ര കുടിയ ('ഉദാരമായ' അല്ലെങ്കിൽ 'ഔദാര്യപൂർണ്ണമായ' കുട്ടിയ') പഴയ പുതുവത്സരാഘോഷം അല്ലെങ്കിൽ മലങ്കയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ ലെന്റൻ പതിപ്പ് ("വിശക്കുന്ന കുട്ടിയ") "കൃപയുള്ള സായാഹ്നം", തിയോഫാനി ഈവ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="skurat">''Василь Скуратівський.'' Русалії.&nbsp;— Київ: Довіра, 1996.&nbsp;— С. 532—533. ISBN 966-507-028-2</ref> == ഉക്രേനിയൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ == === ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം === [[File:2022-01-13 Artem Galkin Malanka Ukrainer 03.jpg|thumb|ബെലെലൂയയിലെ ആധുനിക മലങ്ക ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ]] ചരിത്രപരമായി ഏറ്റവും ആഡംബരപൂർണ്ണമായ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ ഉക്രെയ്നിലെ ഹുത്സുൽഷ്ചിന, ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ, ഡൈനിപ്പർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് നടക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളായ ബുക്കോവിന, പൊകുട്ടിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും തെക്കൻ പൊഡോളിയയിലും മലങ്ക ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഏറ്റവും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്ന വംശീയ റൊമാനിയക്കാർക്കും മോൾഡോവക്കാർക്കും ഇടയിൽ മലങ്ക ആഘോഷങ്ങൾ സാധാരണമാണ്. വാഷ്കിവ്സി, ക്രാസ്നോയിൽസ്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകൾ എല്ലാ വർഷവും നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ബെലെലൂയ, ഹൊറോഷോവ, നിഷ്നി ബെറെസിവ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഈ അവധിക്കാലത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ആഘോഷങ്ങളും പ്രശസ്തമാണ്. ചെർനിവ്സിയിൽ എല്ലാ ജനുവരിയിലും വാർഷിക മലങ്ക പരേഡ് നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="localhistory.org.ua">{{Cite web|title=Ведмеді з крилами і цигани з булавами: як українці святкують Маланку|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/vedmedi-z-krilami-i-tsigani-z-bulavami-iak-ukrayintsi-sviatkuiut-malanku/|access-date=2025-04-17}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Переберія на Маланку: фоторепортаж з українського карнавалу|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/pereberiia-na-malanku-fotoreportazh-z-ukrayinskogo-karnavalu/|access-date=2025-04-17}}</ref> === ഭക്ഷണം === മലങ്ക ആഘോഷ സമയത്ത് കഴിക്കുന്ന കുടിയ ഒഴികെയുള്ള പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളിൽ സോസേജുകൾ, മാംസം, വരേണിക്കി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref> ഈ ദിവസം പ്രചാരത്തിലുള്ള മറ്റ് ഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഖോലോഡെറ്റുകൾ, ഹാം, ഹോളുബ്റ്റ്സി, ബിഗോസ്, ചിക്കൻ അല്ലെങ്കിൽ ടർക്കി, പാൻകേക്കുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceB">{{Cite web|title=Як водять Маланку на українському Півдні|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/iak-vodiat-malanku-na-ukrayinskomu-pivdni/|access-date=2025-04-17}}</ref>തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ [[Bublik|ബബ്ലിക്കി]] ഈ ദിവസത്തേക്ക് ചുട്ടെടുക്കുകയും ഒരുതരം "വേതനം" എന്ന നിലയിൽ കരോളിങ്ങിന് നൽകുകയും ചെയ്യും.<ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> പൊഡോളിയയിലും പടിഞ്ഞാറൻ കരിങ്കടൽ മേഖലയിലും കാലാച്ച്, പാലിയാനിറ്റ്സിയ, നൈഷ്, പൈസ്, പൈറിഷ്കി, പമ്പുഷ്കി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ധാരാളം ബ്രെഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മലങ്കയ്ക്കായി ചുട്ടെടുക്കും. തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉത്സവ മേശപ്പുറത്ത് മലങ്കയെയും വാസിലിനെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്ന രണ്ട് റൊട്ടികൾ, ചണവിത്ത്, ഒരു നാണയം, വെളുത്തുള്ളിയുടെ ഒരു റീത്ത് എന്നിവയുമായി വയ്ക്കുമായിരുന്നു. വിന്നിറ്റ്സിയയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു കുടുംബനാഥൻ അടുത്ത വർഷവും ഇത് സാധ്യമാകുമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് റൊട്ടിയുടെ പിന്നിൽ ഒളിച്ച് തന്റെ കുട്ടികളോട് തന്നെ കാണാൻ കഴിയുമോ എന്ന് ചോദിക്കും. തെക്കൻ ഉക്രെയ്നിൽ ഈ ദിവസത്തെ ഒരു ജനപ്രിയ പാനീയം പഴങ്ങളുള്ള പാൽ അടങ്ങിയ [[Kissel|കൈസിൽ]] ആയിരുന്നു.<ref name="ReferenceB"/> വിന്നിറ്റ്സിയ ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ചില ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഈ ദിവസം ആളുകൾ പരമ്പരാഗത ഉത്സവ വിഭവമായ [[Blood sausage|ബ്ലഡ് സോസേജ്]] തയ്യാറാക്കുന്നു. ഇതിനെ "മലങ്ക" എന്നും വിളിക്കുന്നു. "മലങ്ക" എന്നും "വാസിലി" എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക ബ്രെഡുകളും അവർ ചുടുന്നു. മലങ്ക ദിവസം പ്രഭാതത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ ആചാരപരമായ കുടിയ തയ്യാറാക്കുന്നു - "കയ്പുള്ള" കുടിയ. ഇത് സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിലെ (ക്രിസ്മസ് രാവിൽ) "ബഹത" കുടിയയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, നോമ്പുതുറയില്ലാത്ത ചേരുവകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. സ്വിയത്ത് വെച്ചിറിൽ ചെയ്യുന്നതുപോലെ, കുടിയ പൊകുട്ടിയയിൽ പിച്ചിന് (സ്റ്റൗ) എതിർവശത്ത് മതപരമായ ഐക്കണുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന വീടിന്റെ മൂലയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. കൂടാതെ, സ്ത്രീകൾ മ്ലിന്റ്സി (പാൻകേക്കുകൾ) ചുടുകയും, ചീസ് ഉപയോഗിച്ച് പൈറികളും ഡംപ്ലിംഗുകളും ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കരോളർമാർക്കും "വിതയ്ക്കുന്നവർക്കും" ഇത് സമ്മാനമായി നൽകുന്നു. മലങ്കയിൽ ഭക്ഷണത്തിന് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ട്: ആ ദിവസം മേശയിൽ കൂടുതൽ വൈവിധ്യം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അടുത്ത വർഷം കൂടുതൽ സമൃദ്ധമായിരിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ, വിഭവങ്ങൾ വളരെ തൃപ്തികരമായിരിക്കണം. ഉദാഹരണത്തിന്, മത്സ്യം പാചകം ചെയ്യുന്നത് ഒരു മോശം അടയാളമാണ്. കാരണം സന്തോഷം വീട്ടിൽ നിന്ന് "ഒഴുകി" പോകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. പന്നിയിറച്ചി വിഭവങ്ങൾ തീർച്ചയായും തയ്യാറാക്കപ്പെടുന്നു. കാരണം ഈ മൃഗം വീട്ടിലെ സമൃദ്ധിയെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി, പന്നിയിറച്ചി ഖോലോഡെറ്റുകൾ (ആസ്പിക് ലെ മാംസം), കിഷ്ക (രക്ത സോസേജ്), പന്നിയിറച്ചി സോസേജ്, വെർഷ്ചാക്കി (ബീറ്റ്റൂട്ട് ക്വാസിൽ വറുത്ത പന്നിയിറച്ചി), സലോ (പന്നിയിറച്ചി കൊഴുപ്പ് ഉണക്കിയ സ്ലാബുകൾ), സ്റ്റഫ് ചെയ്ത മുഴുവൻ പന്നി, എന്നിങ്ങനെ പല രൂപങ്ങളിലാണ് തയ്യാറാക്കുന്നത്. === ആചാരങ്ങൾ === [[File:Вертеп 2016 групове фото.jpg|thumb|ലിവ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ മലങ്ക നാടകത്തിൽ (വെർട്ടെപ്പ്) പങ്കെടുക്കുന്ന കുട്ടികൾ]] ഒരു പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, മലങ്ക ഘോഷയാത്രയിലെ അംഗങ്ങൾ ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീടിനും മുന്നിൽ പാട്ടുകൾ പാടുകയും അകത്ത് പോയി ഒരു നർമ്മ നാടകം അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബുക്കോവിനയിൽ പുരുഷന്മാർ മാത്രമേ മലങ്ക ഘോഷയാത്രകളിൽ പങ്കെടുക്കാറുള്ളൂ; ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ അവിവാഹിതരായ പുരുഷന്മാർക്ക് മാത്രമേ പങ്കെടുക്കാൻ അനുവാദമുള്ളൂ. പല സന്ദർഭങ്ങളിലും ഡ്രംസ് മുതൽ കാഹളം വരെ വിവിധ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സംഗീതജ്ഞർ പങ്കെടുക്കുന്നവരെ പിന്തുടരുന്നു. ഘോഷയാത്രയിലെ അംഗങ്ങൾ വഴിയിൽ കണ്ടുമുട്ടുന്ന എല്ലാവർക്കും ആശംസകൾ നേരുന്നു. പക്ഷേ തന്ത്രങ്ങളിലും പ്രതീകാത്മക "മോഷണത്തിലും" ഏർപ്പെടാം. <ref name="localhistory.org.ua"/> അവിവാഹിതരായ പെൺകുട്ടികൾക്കിടയിൽ, മലങ്ക പരമ്പരാഗതമായി ദെെവയോഗം പറയുന്ന സമയമായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു: പുതുവത്സരാഘോഷത്തിൽ, ഭാവിയിലെ വിളവെടുപ്പിനെ സ്വാധീനിച്ചേക്കാവുന്ന മഴയും വരൾച്ചയും പ്രവചിക്കാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ട് കർഷകർ ഈ ദിവസം ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|title=Свято Маланки та Василя. Стаття 1945 року.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/oleksandr-stepovii-sviato-malanki-ta-vasilia-stattia-1945-roku/|access-date=2024-04-17}}</ref> ഫലപ്രദമായ വിളവ് നൽകാത്ത തോട്ടത്തിലെ മരങ്ങൾ, വീട്ടമ്മ ഒരു കോടാലി ചുമന്ന് വെട്ടിമാറ്റുമെന്ന് "ഭീഷണിപ്പെടുത്തും", വീട്ടമ്മ ഭർത്താവിനോട് "കരുണ" യാചിക്കുകയും തടിയിൽ വൈക്കോൽ കൊണ്ട് ബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇത് തടയും. <ref>{{Cite web|title=Сади і виноградники Гетьманщини|date=2025-09-16|url=https://tyzhden.ua/sady-i-vynohradnyky-hetmanshchyny/|access-date=2025-09-17}}</ref>പടിഞ്ഞാറൻ ഉക്രെയ്നിൽ, വീട്ടമ്മ രാത്രിയിൽ ഒരു ഗ്ലാസ് വെള്ളം വച്ചിട്ട്, പുതുവർഷത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രഭാതത്തിൽ അതിന്റെ അളവ് അളക്കുകയും അവളുടെ ആയുസ്സ് പ്രവചിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. <ref name="ReferenceC">{{Cite web|title=Який Новий рік, такий буде і цілий рік! Новорічні та йорданські звичаї українців.|url=https://localhistory.org.ua/texts/chitanka/iakii-novii-rik-takii-bude-i-tsilii-rik-novorichni-ta-iordanski-zvichayi-ukrayintsiv/|access-date=2025-04-17}}</ref> അടുത്ത ദിവസം, (സെന്റ് ബേസിൽ ദിനം), യുവാക്കൾ സൂര്യോദയത്തിനു ശേഷം രാവിലെ "ധാന്യം വിതയ്ക്കാൻ" പോകുന്നു. ധാന്യം ഒരു കയ്യുറയിലോ ബാഗിലോ കൊണ്ടുപോകുന്നു. ആദ്യം അവർ തങ്ങളുടെ ഗോഡ് പാരന്റുമാരെയും മറ്റ് ബന്ധുക്കളെയും പ്രിയപ്പെട്ടവരെയും തുടർന്ന് അവരുടെ അയൽക്കാരെയും സന്ദർശിക്കുന്നു. വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ച്, വിതക്കാരൻ ധാന്യം വിതച്ച് എല്ലാവർക്കും പുതുവത്സര ആശംസകൾ നേരുന്നു: <poem> I sow, I sow, I sow, I greet you with the New Year! Good fortune, and good health in the New Year, May your fields bear better this year than last, Rye, wheat and any grains, Hemp piled to the ceiling in large rolls. Be healthy for the New Year and Basil's Day! God grant us this! </poem> പുതുവത്സര ദിനത്തിൽ ആദ്യം സന്ദർശിക്കുന്ന വിതക്കാരൻ വീട്ടിൽ സന്തോഷം കൊണ്ടുവരുന്നു. ഈ പ്രവൃത്തി ചെയ്യുന്ന ഒരാൾക്ക് നന്ദി സൂചകമായി പണമോ മധുരപലഹാരങ്ങളോ ലഭിക്കും. ജനകീയ വിശ്വാസമനുസരിച്ച്, പെൺകുട്ടികൾ സന്തോഷം കൊണ്ടുവരുന്നില്ല, ആൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് സന്തോഷം കൊണ്ടുവരുന്നത്. അതിനാൽ പെൺകുട്ടികൾ "വിതയ്ക്കാൻ" പോകുന്നത് ഉചിതമല്ല. == അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://www.youtube.com/watch?v=at7n-DAYA9k ''Mercer Report'': Ukrainian New Year] * "[https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2015/01/14/the-roots-of-tradition-in-ukraines-folk-holiday-malanka/ The roots of tradition in Ukraine's folk holiday Malanka]" on ''[[The Washington Post]]'' [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ നാടോടിക്കഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ സ്ലാവുകളുടെ നാടോടി കലണ്ടർ]] 3jf7y9upnjb25vg5g187j5jigiwn19w 0 535677 4631065 4592588 2026-06-18T11:24:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631065 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Anne Bradstreet}} {{Infobox writer | name = ആനി ബ്രാഡ്സ്ട്രീറ്റ് | embed = | honorific_prefix = | honorific_suffix = |image=Frontispiece for An Account of Anne Bradstreet The Puritan Poetess, and Kindred Topics, edited by Colonel Luther Caldwell (Boston, 1898) (cropped).jpg |caption=Nineteenth century depiction of Anne Bradstreet by [[Edmund H. Garrett]]. No portrait made during her lifetime exists.<ref>{{Cite journal|last=Pender|first=Patricia|date=2015|title=Constructing a Canonical Colonial Poet: Abram E. Cutter's Bradstreetiana and the 1867 Works|journal=The Papers of the Bibliographical Society of America|volume=109|issue=2|pages=223–246|doi=10.1086/681959|issn=0006-128X|jstor=10.1086/681959|s2cid=190658208}}</ref> | image_size = | image_upright = | alt = | native_name = | native_name_lang = | pseudonym = | birth_name = ആൻ ഡഡ്‌ലി | birth_date = {{birth date|1612|3|20}} | birth_place = [[നോർത്താംപ്ടൺ]], ഇംഗ്ലണ്ട് | death_date = {{Death date and age|1672|9|16|1612|3|20|mf=y}} | death_place = [[നോർത്ത് ആൻഡോവർ, മസാച്യുസെറ്റ്സ്]] | resting_place = | occupation = കവി | language = ഇംഗ്ലീഷ് | nationality = ബ്രിട്ടീഷ് | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = {{marriage|[[Simon Bradstreet|സൈമൺ ബ്രാഡ്‌സ്ട്രീറ്റ്]]|1628}} | relations = | children = | years_active = | module = | website = <!-- {{URL|example.org}} --> | portaldisp = <!-- "on", "yes", "true", etc; or omit --> | signature = }} [[വടക്കേ അമേരിക്ക]]യിലെ ആദ്യകാല ഇംഗ്ലീഷ് കവയിത്രികളിൽ ഏറ്റവും പ്രമുഖയും [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] വടക്കേ അമേരിക്കൻ കോളനികളിലെ ആദ്യ എഴുത്തുകാരിയുമായിരുന്നു '''ആനി ബ്രാഡ്‌സ്ട്രീറ്റ്''' (മുമ്പ്, ഡഡ്‌ലി; മാർച്ച് 20, 1612 - സെപ്റ്റംബർ 16, 1672). അമേരിക്കൻ സാഹിത്യത്തിലെ ആദ്യത്തെ പ്യൂരിറ്റൻ വ്യക്തിത്വവും കവിതയുടെ വലിയൊരു ഗ്രന്ഥസമൂഹവും, മരണാനന്തരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച അവരുടെ വ്യക്തിഗത രചനകളും ശ്രദ്ധേയമാണ്. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] നോർത്താംപ്ടണിൽ ഒരു സമ്പന്ന പ്യൂരിറ്റൻ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ബ്രാഡ്‌സ്ട്രീറ്റ് പ്രത്യേകിച്ച് [[Guillaume de Salluste Du Bartas|ഡു ബാർട്ടാസിന്റെ]] കൃതികളെ നന്നായി വായിച്ചിരുന്ന ഒരു പണ്ഡിതയായിരുന്നു. പതിനാറാമത്തെ വയസ്സിൽ അവർ വിവാഹിതയായി. 1630 ൽ [[Massachusetts Bay Colony|മസാച്ചുസെറ്റ്സ് ബേ കോളനി]] സ്ഥാപിതമായ സമയത്ത് അവരുടെ മാതാപിതാക്കളും യുവകുടുംബവും കുടിയേറി. എട്ട് മക്കളുടെ അമ്മയും ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ പൊതു ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഭാര്യയും മകളുമായ ബ്രാഡ്‌സ്ട്രീറ്റ് മറ്റ് ചുമതലകൾക്കു പുറമേ കവിതയെഴുതി. അവരുടെ ആദ്യകാല കൃതികൾ ഡു ബർട്ടാസിന്റെ ശൈലിയിൽ വായിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും അവരുടെ പിന്നീടുള്ള രചനകൾ അവരുടെ അതുല്യമായ കവിതാരീതിയിലേക്ക് വികസിക്കുന്നു. അത് ഒരു അമ്മയെന്ന നിലയിൽ അവരുടെ പങ്ക്, ജീവിതത്തിലെ കഷ്ടപ്പാടുകളുമായുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾ, പ്യൂരിറ്റൻ വിശ്വാസം എന്നിവ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. അവരുടെ ആദ്യ ശേഖരം [[The Tenth Muse Lately Sprung Up in America|ദ ടെന്ത് മ്യൂസ് ലേറ്റ്ലി സ്പ്രിംഗ് അപ്പ് ഇൻ അമേരിക്ക]] [[അമേരിക്ക]]യിലും ഇംഗ്ലണ്ടിലും വ്യാപകമായി വായിക്കപ്പെട്ടു. == പശ്ചാത്തലം == പിൽക്കാലത്തെ അവരുടെ കവിതകളിലൂടെ വരച്ച ഒരു ഛായാചിത്രത്തിൽ ബ്രാഡ്‌സ്ട്രീറ്റിനെ 'വിദ്യാസമ്പന്നനായ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് സ്ത്രീ, ദയയും സ്നേഹവുമുള്ള ഭാര്യ, അർപ്പണബോധമുള്ള അമ്മ, മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ എംപ്രസ് കൺസോർട്ട്, അന്വേഷകയായ പ്യൂരിറ്റൻ, ലോലമായ മനസ്സുള്ള കവി' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref>Langlin, Rosemary .M ' Anne Bradstreet:Poet in search of a Form ' American Literature vol 42 no. 1 Duke University Press Mer1970</ref> ബ്രാഡ്‌സ്ട്രീറ്റിന്റെ ആദ്യ കവിതാസമാഹാരം 1650-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ദ ടെന്ത് മ്യൂസ് ലേറ്റ്ലി സ്പ്രിംഗ് അപ്പ് ഇൻ അമേരിക്ക ആയിരുന്നു. പഴയ ലോകത്തും പുതിയ ലോകത്തും ഇതിന് നല്ല സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചു.<ref>De Grave, Kathleen. "Anne Bradstreet". The Literary Encyclopedia. First published 31 May 2006 [http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=539, accessed 29 April 2012.]</ref><ref>Nichols, Heidi, ''Anne Bradstreet'' P&R Publishing, Philipsburg, 2006 {{ISBN|978-0-87552-610-2}}</ref> == ജീവിതം == 1612-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ നോർത്താംപ്ടണിലാണ് ആനി ജനിച്ചത്. ലിങ്കൺ പ്രഭുവിന്റെയും ഡൊറോത്തി യോർക്കിന്റെയും കാര്യസ്ഥനായ തോമസ് ഡഡ്‌ലിയുടെ മകളായി 1612-ൽ ജനിച്ചു. അവളുടെ കുടുംബത്തിന്റെ സ്ഥാനം കാരണം അവർ സംസ്‌കാരമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ വളർന്നു, ചരിത്രത്തിലും നിരവധി ഭാഷകളിലും സാഹിത്യത്തിലും അദ്ധ്യാപനം നേടിയ ഒരു നല്ല വിദ്യാഭ്യാസമുള്ള സ്ത്രീയായിരുന്നു അവർ. പതിനാറാം വയസ്സിൽ അവർ സൈമൺ ബ്രാഡ്‌സ്ട്രീറ്റിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ആനിന്റെ അച്ഛനും ഭർത്താവും പിന്നീട് മസാച്ചുസെറ്റ്സ് ബേ കോളനിയുടെ ഗവർണർമാരായി സേവിക്കുകയായിരുന്നു. 1630-ൽ പ്യൂരിറ്റൻ എമിഗ്രന്റ്‌സിന്റെ വിൻത്രോപ്പ് ഫ്ലീറ്റിന്റെ ഭാഗമായി ആനിയും സൈമണും ആനിന്റെ മാതാപിതാക്കളോടൊപ്പം അർബെല്ല എന്ന കപ്പലിൽ അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി. ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കുള്ള പ്യൂരിറ്റൻ കുടിയേറ്റത്തിന്റെ (1620-1640) ഭാഗമായി സൈമൺ, അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ, മറ്റ് യാത്രക്കാർ എന്നിവരോടൊപ്പം ഇപ്പോൾ പയനിയർ വില്ലേജിൽ (സേലം, മസാച്യുസെറ്റ്സ്) 1630 ജൂൺ 14-ന് അമേരിക്കൻ മണ്ണിൽ അവർ ആദ്യമായി നിന്നു. ഗവർണർ ജോൺ എൻഡെക്കോട്ടിന്റെയും മറ്റ് ഗ്രാമവാസികളുടെയും അസുഖവും പട്ടിണിയും കാരണം, അവരുടെ താമസം വളരെ ഹ്രസ്വമായിരുന്നു. മസാച്യുസെറ്റ്‌സിലെ ചാൾസ്‌ടൗണിലേക്ക് തീരത്ത് തെക്കോട്ട് നീങ്ങി. ചാൾസ് നദിയിലൂടെ തെക്കോട്ട് നീങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ്, മസാച്യുസെറ്റ്‌സിലെ ബോസ്റ്റണിലെ "ഹിൽ ഓൺ ദി സിറ്റി" കണ്ടെത്തി. ബ്രാഡ്‌സ്ട്രീറ്റ് കുടുംബം താമസിയാതെ ഇത്തവണ വീണ്ടും മസാച്യുസെറ്റ്‌സിലെ കേംബ്രിഡ്ജിലേക്ക് താമസം മാറ്റി. 1632-ൽ, ആനിക്ക് തന്റെ ആദ്യത്തെ കുട്ടി സാമുവൽ ജനിച്ചു. അത് അന്ന് "ന്യൂ ടൗൺ", എന്നു വിളിച്ചിരുന്നു. മോശമായ ആരോഗ്യം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അവൾക്ക് എട്ട് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു. ഒപ്പം സുഖപ്രദമായ സാമൂഹിക നില കൈവരിക്കുകയും ചെയ്തു. മുമ്പ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ കൗമാരപ്രായത്തിൽ വസൂരി ബാധിച്ചിരുന്നു, പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങളിൽ പക്ഷാഘാതം അവളുടെ സന്ധികളെ ബാധിച്ചതിനാൽ ആനി വീണ്ടും രോഗത്തിന് ഇരയായിരുന്നു. 1640-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, സൈമൺ തന്റെ ആറാമത്തെ കുഞ്ഞിനെ ഗർഭിണിയായ തന്റെ ഭാര്യയെ ആറാം തവണയും മസാച്യുസെറ്റ്‌സിലെ ഇപ്‌സ്‌വിച്ചിൽ നിന്ന് ആൻഡോവർ പാരിഷിലേക്ക് മാറാൻ നിർബന്ധിച്ചു. സ്റ്റീവൻസ്, ഓസ്‌ഗുഡ്, ജോൺസൺ, ഫാർനം, ബാർക്കർ, ബ്രാഡ്‌സ്ട്രീറ്റ് കുടുംബങ്ങൾ 1646-ൽ സ്ഥാപിച്ച യഥാർത്ഥ നഗരമാണ് നോർത്ത് ആൻഡോവർ. മസാച്ചുസെറ്റ്‌സിലെ നോർത്ത് ആൻഡോവറിലെ ഓൾഡ് സെന്ററിലാണ് ആനിയും കുടുംബവും താമസിച്ചിരുന്നത്. ഇപ്പോൾ തെക്ക് "ആൻഡോവർ" എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത് അവർ ഒരിക്കലും താമസിച്ചിരുന്നില്ല. 1636-ൽ ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ആനിന്റെ പിതാവും ഭർത്താവും നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. അവളുടെ രണ്ട് ആൺമക്കൾ ബിരുദധാരികളായിരുന്നു. സാമുവൽ (ക്ലാസ് ഓഫ് 1653), സൈമൺ (ക്ലാസ് ഓഫ് 1660). 1997 ഒക്ടോബറിൽ, അമേരിക്കയിലെ ആദ്യത്തെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കവി എന്ന നിലയിൽ ഹാർവാർഡ് കമ്മ്യൂണിറ്റി അവളുടെ സ്മരണയ്ക്കായി ഒരു ഗേറ്റ് സമർപ്പിച്ചു . ഹാർവാർഡ് യാർഡിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ഡോർമിറ്ററിയായ കാനഡേ ഹാളിന് അടുത്താണ് ബ്രാഡ്‌സ്ട്രീറ്റ് ഗേറ്റ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ==അവലംബം== {{reflist}}''Homage to Mistress Bradstreet'', John Berryman, Faber and Faber, 1959 ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * Cook, Faith, ''Anne Bradstreet Pilgrim and Poet'', EP Books, Darlington 2010 {{ISBN|978-0-85234-714-0}} *[[Charlotte Gordon|Gordon, Charlotte]], ''Mistress Bradstreet: The Untold Life of America's First Poet'', Little, Brown, New York 2005 {{ISBN|0-316-16904-8}} *Engberg, Kathrynn Seidler, ''The Right to Write: The Literary Politics of Anne Bradstreet and Phillis Wheatley.'' University Press of America, Washington D.C., 2009. {{ISBN|978-0761846093}} *Nichol, Heidi, Anne Bradstreet, A Guided Tour of the Life and Thought of a Puritan Poet, P&R Publishing, New Jersey 2006 ==പുറംകണ്ണികൾ== {{Library resources box|by=yes|onlinebooks=yes|viaf=34473490}} {{Wikisource author}} {{wikiquote}} * {{Internet Archive author |sname=Anne Bradstreet}} * {{Librivox author |id=459}} * [http://xroads.virginia.edu/~HYPER%5CBradstreet%5Ccover.html Selected Works of Anne Bradstreet]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060831032643/http://xroads.virginia.edu/~HYPER%5CBradstreet%5Ccover.html |date=2006-08-31 }} hypertext from American Studies at the University of Virginia. * [http://digital.library.upenn.edu/women/bradstreet/1678/1678.html ''Several Poems Compiled with Great Variety of Wit and Learning''] by Anne Dudley Bradstreet, Boston: Printed by John Foster, 1678, at [http://digital.library.upenn.edu/women/ A Celebration of Women Writers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140528131015/http://digital.library.upenn.edu/women/ |date=2014-05-28 }} * [http://www.wsu.edu/~campbelld/amlit/bradstreet.htm Full Text Links] from the William Dean Howell Society * [https://web.archive.org/web/20081208134959/http://www.familysearch.org/Eng/search/AF/individual_record.asp?recid=6883751&frompage=99 Genealogical Record] * Audio: [https://web.archive.org/web/20111007002654/http://poemsoutloud.net/blog/archive/americas_first_poet_anne_bradstreet/ Robert Pinsky reads "To My Dear and Loving Husband"] by Anne Bradstreet (via [https://web.archive.org/web/20090405173256/http://poemsoutloud.net/ poemsoutloud.net]) * [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=4616663 Audio:] [[Charlotte Gordon]] discusses the life of Anne Bradstreet. * [https://web.archive.org/web/20110708061310/http://quaternionpoetry.blogspot.com/ Examples of Anne Bradstreet's quaternions] * [http://www.annebradstreet.org A site celebrating Anne Bradstreet's 400th birth anniversary] {{Metaphysical poetry}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1612-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1672-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് കവയിത്രികൾ]] b1y5vdrf6p7ulqkfcmd71oqhtjmvxr5 0 536210 4631052 3538890 2026-06-18T10:00:36Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631052 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | native_name = أحمد زكي يماني | native_name_lang = ar | image = Zaki.jpg | caption = Yamani (left), with [[Ali Akbar Abdolrashidi]], 2004 | nationality = Saudi Arabian | order = [[Ministry of Petroleum and Mineral Resources of Saudi Arabia|Minister of Petroleum and Mineral Resources]] | termstart = 9 March 1962 | termend = 5 October 1986 | predecessor = [[Abdullah Tariki]] | successor = [[Hisham Nazer]] | birth_date = {{birth date|1930|6|30|df=y}} | birth_place = [[മക്ക]], [[സൗദി അറേബ്യ]] | death_date = {{death date and age|2021|2|23|1930|6|30|df=y}} | death_place = [[ലണ്ടൻ]], യു.കെ | alma_mater = [[Cairo University]]<br />[[New York University]]<br />[[Harvard Law School]]<br />[[University of Exeter]] }} സൗദി അറേബ്യയിലെ പെട്രോളിയം, ധാതുവിഭവ മന്ത്രി, 25 വർഷത്തോളം പെട്രോളിയം കയറ്റുമതി രാജ്യങ്ങളുടെ ഓർഗനൈസേഷനിൽ (ഒപെക്) മന്ത്രി എന്നീ നിലകളിൽ '''അഹമ്മദ് സാകി യമാനി''' ( {{Lang-ar|أحمد زكي يماني}} ; 30 ജൂൺ 1930 - 23 ഫെബ്രുവരി 2021) പ്രസിദ്ധനാണ്. ന്യൂയോർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കൂൾ ഓഫ് ലോ, ഹാർവാർഡ് ലോ സ്കൂൾ , എക്സീറ്റർ സർവകലാശാല തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ<ref name="NYT obit">{{cite news|title=Ahmed Zaki Yamani, Former Saudi Oil Minister, Dies at 90|url=https://www.nytimes.com/2021/02/23/business/ahmed-zaki-yamani-dead.html|first=Robert D.|last=McFadden|date=23 February 2021|newspaper=The New York Times|archive-date=23 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210223070959/https://www.nytimes.com/2021/02/23/business/ahmed-zaki-yamani-dead.html|url-status=live}}</ref> യമാനി, 1958 ൽ സൗദി സർക്കാറിന്റെ ഉപദേശകനായി<ref name="cges">{{cite web|url=http://www.cges.co.uk/aboutus/sheikh-ahmed-yamani|title=His Excellency Sheikh Ahmed Zaki Yamani|access-date=25 October 2012|publisher=CGES|archive-url=https://web.archive.org/web/20110416092459/http://www.cges.co.uk/aboutus/sheikh-ahmed-yamani|archive-date=16 April 2011|url-status=dead}}</ref>. 1962 ൽ എണ്ണ മന്ത്രിയായ അദ്ദേഹം 1973-ലെ എണ്ണ പ്രതിസന്ധിയോടെ എണ്ണവില നാലിരട്ടിയാകുന്നതിൽ മുഖ്യപങ്ക് വഹിക്കുകയുണ്ടായി. [[ഓസ്ട്രിയ|ഓസ്ട്രിയയിലെ]] [[വിയന്ന|വിയന്നയിൽ]] 1975 ഡിസംബറിൽ യമാനിയെയും മറ്റ് ഒപെക് മന്ത്രിമാരെയും [[കാർലോസ് ദി ജക്കാൾ|കാർലോസും (ജാക്കൽ)]] സംഘവും ബന്ദികളാക്കി . വധിച്ചുകളയാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടും<ref name="jackal">{{cite web|url=http://www.trutv.com/library/crime/terrorists_spies/terrorists/jackal/12.html|title=Carlos the Jackal: Trail of Terror|access-date=15 December 2015|publisher=truTV|archive-url=https://web.archive.org/web/20120107125703/http://www.trutv.com/library/crime/terrorists_spies/terrorists/jackal/12.html|archive-date=7 January 2012|author=Patrick Bellamy|url-status=dead}}</ref> വടക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലുടനീളം രണ്ട് ദിവസം വിമാനത്തിൽ കൊണ്ടുനടന്ന ശേഷം ബന്ദികളെ വിട്ടയക്കുകയായിരുന്നു<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=3t5jtM2faD8C&pg=PA102|title=Jackal: The Complete Story of the Legendary Terrorist, Carlos the Jackal|author=John Follain|publisher=Arcade Publishing|year=1998|isbn=978-1559704663|page=102|archive-url=https://web.archive.org/web/20160503194550/https://books.google.com/books?id=3t5jtM2faD8C&pg=PA102|archive-date=3 May 2016|url-status=live}}</ref>. 1986 ഒക്റ്റോബറിൽ ഫഹദ് രാജാവ് പുറത്താക്കുന്നത് വരെ യമാനി മന്ത്രിയായി തുടർന്നു.<ref name="gnews">{{cite news|last=Kechichian|first=Joseph A.|title=King Faisal's lieutenant on world stage|url=http://gulfnews.com/life-style/people/king-faisal-s-lieutenant-on-world-stage-1.608690|access-date=25 October 2012|newspaper=Gulf News|date=9 April 2012|archive-date=28 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141128122325/http://gulfnews.com/life-style/people/king-faisal-s-lieutenant-on-world-stage-1.608690|url-status=live}}</ref> 2021 ഫെബ്രുവരി 23 ന് തന്റെ 90-ആം വയസ്സിൽ അഹ്‌മദ് സകീ യമാനി അന്തരിച്ചു, പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മനാടായ മക്കയിൽ സംസ്‌കരിച്ചു. <ref>{{Cite journal|last=Issawi|first=Charles|date=1978|title=The 1973 Oil Crisis and After|url=https://www.jstor.org/stable/4537467|journal=Journal of Post Keynesian Economics|volume=1|issue=2|pages=3–26|doi=10.1080/01603477.1978.11489099|jstor=4537467|issn=0160-3477|archive-date=23 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623174316/https://www.jstor.org/stable/4537467|url-status=live}}</ref> == അവലംബം ==  {{RL}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * Aburish, Saïd K. 1994: ''The Rise, Corruption and Coming Fall of the House of Saud''. London: Bloomsbury. {{ISBN|0-7475-2040-2}}[[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/0-7475-2040-2|0-7475-2040-2]] p.&nbsp;7 "Oil Minister Yamani, whose moderate oil-pricing policies made him the most unpopular man in his country..." * Robinson, Jeffrey. 1989: ''Yamani The Inside Story''. London: Fontana Press. {{ISBN|0-00-637408-5}}[[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/0-00-637408-5|0-00-637408-5]] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3055760.stm BBC News, Defining moments: Sheikh Yamani] * [http://www.country-studies.com/saudi-arabia/oil-industry.html Country Studies. Oil Industry, Saudi Arabia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210417054515/https://www.country-studies.com/saudi-arabia/oil-industry.html |date=2021-04-17 }} * [https://web.archive.org/web/20051029053708/http://www.timezone.com/library/cjrml/cjrml0031 Perez, Carlos. The Decay of the Angel (Vacheron & Constantin)] [[വർഗ്ഗം:2021-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]] nxew3wacoinuk4fwod8ecwa8uwfdx5h 0 536439 4630961 3971507 2026-06-17T21:06:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630961 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Helena Swanwick}} {{Infobox person | name = ഹെലീന മരിയ ലൂസി സ്വാൻവിക്<br><small>[[Order of the Companions of Honour|CH]]</small> | image = Helena Swanwick (cropped).jpg | alt = | caption = Helena Swanwick, taken at a debate between suffragists and anti-suffragists in October 1909 | birth_name = ഹെലീന മരിയ ലൂസി സിക്കർട്ട് | birth_date = {{Birth date |df=y|1864|01|30}} | birth_place = [[മ്യൂണിച്ച്]] | death_date = {{Death date and age |df=y|1939|11|16|1864|01|30}} | death_place = [[മെയ്ഡൻഹെഡ്]], [[ബെർക്‌ഷയർ]] | nationality = | alma_mater = [[ഗിർട്ടൺ കോളേജ്, കേംബ്രിഡ്ജ്]] | other_names = ഹെലീന സിക്കർട്ട് | occupation = | known_for = Suffragist and Pacifist }} [[ബ്രിട്ടീഷ്]] ഫെമിനിസ്റ്റും സമാധാനവാദിയുമായിരുന്നു '''ഹെലീന മരിയ ലൂസി സ്വാൻവിക്''' സിഎച്ച് (മുമ്പ്, '''സിക്കർട്ട്'''; ജീവിതകാലം, 30 ജനുവരി 1864 - 16 നവംബർ 1939). അവരുടെ [[ആത്മകഥ|ആത്മകഥയായ]] ഐ ഹാവ് ബീൻ യംഗ് (1935), യു.കെ.യിലെ തീവ്രവാദികളല്ലാത്ത സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശ പ്രചാരണത്തെക്കുറിച്ചും [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്]] യുദ്ധവിരുദ്ധ പ്രചാരണത്തെക്കുറിച്ചും [[അഹിംസ|അഹിംസയെക്കുറിച്ചുള്ള]] ദാർശനിക ചർച്ചകളെക്കുറിച്ചും ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു വിവരണം നൽകുന്നു. സ്വാൻ‌വിക്കിന്റെ പേരും ചിത്രവും അതിനോടൊപ്പം മറ്റ് 58 വനിതാ വോട്ടവകാശ അനുയായികളുടെ പേരും ചിത്രവും ലണ്ടനിലെ പാർലമെന്റ് സ്‌ക്വയറിലെ മില്ലിസെന്റ് ഫോസെറ്റിന്റെ പ്രതിമയുടെ സ്തംഭത്തിൽ 2018 ഏപ്രിലിൽ അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു.<ref name=gov>{{cite web|url=https://www.gov.uk/government/news/historic-statue-of-suffragist-leader-millicent-fawcett-unveiled-in-parliament-square|title=Historic statue of suffragist leader Millicent Fawcett unveiled in Parliament Square|publisher=Gov.uk|accessdate=24 April 2018|date=24 April 2018}}</ref><ref>{{cite news|last=Topping|first=Alexandra|url=https://www.theguardian.com/politics/2018/apr/24/first-statue-of-a-woman-in-parliament-square-millicent-fawcett|title=First statue of a woman in Parliament Square unveiled|work=The Guardian|date=24 April 2018|accessdate=24 April 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://inews.co.uk/inews-lifestyle/women/millicent-fawcett-statue-parliament-square-london-caroline-criado-perez/ |title=Millicent Fawcett statue unveiling: the women and men whose names will be on the plinth |publisher=iNews |date= |accessdate=2018-04-25}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == മ്യൂണിക്കിൽ ജനിച്ച സ്വാൻ‌വിക്ക് എലനോർ ലൂയിസ ഹെൻ‌റിയുടെയും ചിത്രകാരൻ ഓസ്വാൾഡ് സിക്കർട്ടിന്റെയും ഏക മകളായിരുന്നു (സാങ്കേതികമായി ഡാനിഷ് ഭാഷ സംസാരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും സ്വയം ജർമ്മൻ ആണെന്ന് കരുതി). പ്രശസ്ത ചിത്രകാരനായ വാൾട്ടർ സിക്കർട്ടായിരുന്നു സ്വാൻവിക്കിന്റെ സഹോദരൻ. അവരുടെ മാതൃവഴിയിലുള്ള അമ്മൂമ്മ കേംബ്രിഡ്ജിലെ ട്രിനിറ്റി കോളേജിലെ ഫെലോ ആയ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[Richard Sheepshanks|റിച്ചാർഡ് ഷീപ്‌ഷാങ്ക്സ്]] ഗർഭിണിയാക്കിയ ഒരു ഐറിഷ് നർത്തകിയായിരുന്നു. ജോൺ സ്റ്റുവർട്ട് മില്ലിന്റെ ദി സബ്ജക്ഷൻ ഓഫ് വിമൻ (1869) വായിച്ചത് സ്വാൻവിക്കിനെ ഫെമിനിസ്റ്റാകാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. കേംബ്രിഡ്ജിലെ ഗിർട്ടൺ കോളേജിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം നേടി <ref>{{Cite web |url=http://venn.lib.cam.ac.uk/cgi-bin/search.pl?sur=sickert&suro=c&fir=helena&firo=c&cit=&cito=c&c=all&tex=&sye=&eye=&col=all&maxcount=50 |title=Sickert, Helena Maria Lucy |access-date=2021-03-25 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006064011/http://venn.lib.cam.ac.uk/cgi-bin/search.pl?sur=sickert&suro=c&fir=helena&firo=c&cit=&cito=c&c=all&tex=&sye=&eye=&col=all&maxcount=50 |url-status=dead }}</ref> തുടർന്ന് 1885 ൽ വെസ്റ്റ്ഫീൽഡ് കോളേജിൽ മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ ലക്ചററായി നിയമിതയായി. <ref name="odnb">{{Cite ODNB| last1 = Harris| first1 = Jose| last2 = Curthoys| first2 = M. C.| title = Swanwick [née Sickert], Helena Maria Lucy (1864–1939)| year = 2006| location = Oxford| url =http://www.oxforddnb.com/view/article/38040| doi = 10.1093/ref:odnb/48441|accessdate = 29 September 2018}}</ref> 1888 ൽ മാഞ്ചസ്റ്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ലക്ചറർ ഫ്രെഡറിക് സ്വാൻവിക്കിനെ അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു. == കരിയർ == സ്വാൻ‌വിക്ക് ഒരു പത്രപ്രവർത്തകയായി പ്രവർത്തിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ സി.പി. സ്കോട്ടിന്റെ ഒരുതരം രക്ഷാധികാരിയായി മാഞ്ചസ്റ്റർ ഗാർഡിയനിൽ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതി. 1906-ൽ അവർ അഹിംസയിൽ വിശ്വസിച്ചതിനാൽ വിമൻസ് സോഷ്യൽ ആൻഡ് പൊളിറ്റിക്കൽ യൂണിയന് (സഫ്രഗറ്റുകൾ) മുൻഗണന നൽകി നാഷണൽ യൂണിയൻ ഓഫ് വിമൻസ് സഫ്രേജ് സൊസൈറ്റീസിൽ (NUWSS) ചേർന്നു. NUWSS-നുള്ളിൽ പെട്ടെന്ന് തന്നെ പ്രമുഖയായി. അവൾ 1909 മുതൽ 1912 വരെ അതിന്റെ പ്രതിവാര ജേണലായ ദി കോമൺ കോസിന്റെ എഡിറ്ററായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref>{{Cite news|year=1912|title=Resignation of the Editor|page=439|work=Common Cause|publication-date=3 October 1912}}</ref>അവരുടെ സമാധാനപരമായ വീക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, 1910 നവംബറിൽ അവർ മാഞ്ചസ്റ്റർ ഗാർഡിയന് വേണ്ടി എഴുതി. NUWSS, ഡൗണിംഗ് സ്ട്രീറ്റ് യുദ്ധത്തിൽ അറസ്റ്റിലായ വോട്ടർമാരുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി. സമ്മതിദായകരുടെ അക്രമത്തിൽ ഖേദിക്കുന്ന സമയത്ത്, സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രി എച്ച്. എച്ച്. അസ്‌ക്വിത്തിന്റെ "തുടർച്ചയായ ഒഴിഞ്ഞുമാറലുകൾ" കാരണമാണ് ഏറ്റുമുട്ടലുണ്ടായതെന്ന് അവർ കുറ്റപ്പെടുത്തി. അദ്ദേഹത്തെ "ഒഴിവാക്കലിലെ മുൻ വിദഗ്ധൻ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.<ref>Swanwick, H. M. "Correspondence: Mr. Asquith and Women's Suffrage". ''The Manchester Guardian''. 24 November 1910, 3.</ref> അവർ 1915 വരെ NUWSS എക്‌സിക്യൂട്ടീവിൽ തുടർന്നു. ലേബർ പാർട്ടിയിലും അവർ അംഗമായിരുന്നു. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, സ്വാൻവിക്ക് ഒരു ചർച്ചാ സമാധാനത്തിനായി പ്രചാരണം ആരംഭിച്ചു. 1914 മുതൽ അവർ യൂണിയൻ ഓഫ് ഡെമോക്രാറ്റിക് കൺട്രോളിൽ സജീവമായിരുന്നു. 1915-ൽ, കാതറിൻ മാർഷൽ, ആഗ്നസ് മൗഡ് റോയ്ഡൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ വോട്ടർമാരോടൊപ്പം, ഹേഗിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാ കോൺഗ്രസിലേക്ക് പ്രതിനിധികളെ അയയ്ക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതിന് അവർ NUWSS-ൽ നിന്ന് രാജിവച്ചു. സമാധാനത്തിനും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള വിമൻസ് ഇന്റർനാഷണൽ ലീഗിന്റെ സ്ഥാപക അംഗങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ.[അവലംബം ആവശ്യമാണ്] 1916 സെപ്തംബർ 2 ലെ ഇലസ്ട്രേറ്റഡ് ലണ്ടൻ ന്യൂസിന്റെ ലക്കത്തിൽ ജി.കെ. ചെസ്റ്റർട്ടൺ അവളുടെ സമാധാനവാദത്തെ വിമർശിച്ചു: "മിസ്സിസ് സ്വാൻവിക്ക് ... ഉത്തരവാദിയായ പ്രഷ്യന് ഒരു ശിക്ഷയും നൽകേണ്ടതില്ലെന്ന് ഈയിടെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവർക്ക് വാഗ്ദത്തം ചെയ്യപ്പെട്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവൾ അത് പ്രത്യേകം പറയുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ലോകം മുഴുവൻ കീഴടക്കുമെന്ന് അവർ സ്വയം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു, അവർക്ക് അത് ലഭിച്ചില്ല, ഇത് മതിയായ ശിക്ഷയായിരിക്കുമെന്ന് അവൾ പറയുന്നു. പസിഫിസ്റ്റ് പ്രചാരണത്തിന് പ്രചോദനം നൽകുന്ന സംഘത്തോട്, ഒരു മനുഷ്യൻ മോഷണം നടത്തിയെന്ന് ഞാൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയാണെങ്കിൽ അവരുടെ ശക്തമായ പെട്ടികളോ കവർച്ച ചെയ്ത അവരുടെ ചെറിയ പണമോ പണം നേടുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്നതിന് അപ്പുറം ഒരു ശിക്ഷയും അനുഭവിക്കേണ്ടതില്ല, ഞാൻ ഒരു അരാജകവാദിയാണോ എന്ന് അവർ വളരെ യുക്തിസഹമായി എന്നോട് ചോദിക്കും." ==അവലംബം== {{reflist}} ==കുറിപ്പുകൾ== {{reflist|group=note}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [http://www.spartacus-educational.com/Wswanwick.htm Helena Swanwick<!-- bot-generated title -->] at www.spartacus-educational.com * [http://www.marxists.org/archive/montefiore/1921/12/10.htm Mrs. Swanwick on Women'', [[Dora Montefiore]] (1921)] * [https://web.archive.org/web/20110514185021/http://www.triangle.co.uk/pdf/viewpdf.asp?j=whr&vol=1&issue=1&year=1992&article=1-1-SH The Suffragist and the 'Average Woman'] Sandra Stanley Holton, University of Adelaide * {{librivox author | id=13191}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1864-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ മരിച്ചവർ]] ajwo7p16vsgaxpbymtq7etrwblvxuo0 0 538844 4630960 3793410 2026-06-17T21:05:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630960 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Helena Gualinga}} {{Infobox person | name = ഹെലീന ഗ്വാവലിംഗ | birth_name = സുമക് ഹെലീന സിറോൺ ഗ്വാവലിംഗ | birth_date = {{birthdate and age|2002|02|27}} | birth_place = [[Sarayaku|സരയകു]], [[Pastaza Province|പാസ്താസ]], ഇക്വഡോർ | occupation = പരിസ്ഥിതി മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തക | image = Helena Gualinga.jpg | caption = Gualinga in 2020. | years_active = 2019–present | website = {{unbulleted list|{{Official website|url=https://twitter.com/sumakhelena |name=Twitter}}|{{Official website|url=https://www.instagram.com/helenagualinga/|name=Instagram}}}} | nationality = | other_names = | siglum = | citizenship = | education = | alma_mater = | organization = | family = }} [[ഇക്വഡോർ|ഇക്വഡോറിലെ]] പാസ്താസയിലെ കിച്ച്വ സാരയാക്കു കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു തദ്ദേശീയ പരിസ്ഥിതി മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയാണ് '''സുമാക് ഹെലീന സിറോൺ ഗ്വാലിംഗ'''(ജനനം: ഫെബ്രുവരി 27, 2002)<ref name="ElUniverso2019">{{Cite news |date=2019-12-11 |title=Helena Gualinga, la adolescente que desde Ecuador eleva su voz por el clima |url=https://www.eluniverso.com/noticias/2019/12/11/nota/7641980/helena-gualinga-adolescente-ecuador-que-eleva-su-voz-clima |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212090152/https://www.eluniverso.com/noticias/2019/12/11/nota/7641980/helena-gualinga-adolescente-ecuador-que-eleva-su-voz-clima |archive-date=12 December 2019 |access-date=2019-12-12 |website=El Universo |language=es}}</ref> == മുൻകാലജീവിതം == ഇക്വഡോറിലെ പാസ്താസയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തദ്ദേശീയ കിച്ച്വ സാരയാക്കു കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലാണ് 2002 ഫെബ്രുവരി 27 ന് ഹെലീന ഗ്വാവലിംഗ ജനിച്ചത്. തദ്ദേശീയ ഇക്വഡോറിയൻ അമ്മ നോയി ഗ്വാലിംഗ കിച്ച്വ വിമൻസ് അസോസിയേഷന്റെ മുൻ പ്രസിഡന്റാണ്. <ref name="ElUniverso2019" />അവരുടെ മൂത്ത സഹോദരി ആക്ടിവിസ്റ്റ് നീന ഗ്വാവലിംഗയാണ്. അവരുടെ അമ്മായി പട്രീഷ്യ ഗ്വാലിംഗയും<ref name="Castro2020">{{Cite news |last=Castro |first=Mayuri |date=2020-12-13 |title='She goes and helps': Noemí Gualinga, Ecuador's mother of the jungle |language=en-US |work=Mongabay |url=https://news.mongabay.com/2020/12/she-goes-and-helps-noemi-gualinga-ecuadors-mother-of-the-jungle/ |url-status=live |access-date=2021-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126035459/https://news.mongabay.com/2020/12/she-goes-and-helps-noemi-gualinga-ecuadors-mother-of-the-jungle/ |archive-date=2021-01-26}}</ref> മുത്തശ്ശി ക്രിസ്റ്റീന ഗ്വാവലിംഗയും ആമസോണിലെ തദ്ദേശീയ സ്ത്രീകളുടെ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളുടെയും പരിസ്ഥിതി കാരണങ്ങളുടെയും സംരക്ഷകരാണ്. <ref name="Ecoheroes">{{Cite book |last=Carlos Fresneda |first=Puerto |title=Ecohéroes: 100 voces por la salud del planeta |publisher=RBA Libros |year=2020 |isbn=9788491877172 |quote=En la Amazonia, las guardianas de la Pachamama (Madre Tierra) han sido secularmente las mujeres. Nina Gualinga (nacida en 1994) es la heredera de una largea tradición que viene de su abuela Cristina, de su madre Noemí y de su tía Patricia, amenazada de muerte por defender su tierra frente al hostigamiento de las grandes corporaciones petroleras, mineras or madereras.}}</ref>അവരുടെ പിതാവ് ആൻഡേഴ്‌സ് സിറോൺ, തുർക്കു സർവകലാശാലയിലെ<ref name="EcuadorTimes2019">{{Cite news |date=13 December 2019 |title=Helena Gualinga: Who is the young voice against climate change? |language=en-US |work=Ecuador Times |url=https://www.ecuadortimes.net/helena-gualinga-who-is-the-young-voice-against-climate-change/ |url-status=live |access-date=2021-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115211755/https://www.ecuadortimes.net/helena-gualinga-who-is-the-young-voice-against-climate-change/ |archive-date=15 January 2021}}</ref> ഭൂമിശാസ്ത്ര വിഭാഗത്തിൽ ഫിന്നിഷ് ബയോളജി പ്രൊഫസറാണ് <ref name="Castro2020" />. ഇക്വഡോറിലെ പാസ്താസയിലെ സരയാക്കു പ്രദേശത്താണ് ഗ്വാലിംഗ ജനിച്ചത്. കൗമാരപ്രായത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും പാർഗാസിലും പിന്നീട് ഫിൻ‌ലാൻഡിലെ തുർക്കുവിലുമായിരുന്നു. അവർ എബോയിലെ കത്തീഡ്രൽ സ്കൂളിൽ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്നു.<ref name="Koutonen2019">{{Cite news |last=Koutonen |first=Jouni |date=11 October 2019 |title=Helena Sirén Gualinga, 17, taistelee ilmastonmuutosta vastaan Greta Thunbergin taustalla: "Tämä ei ollut valinta, synnyin tämän keskelle" |url=https://yle.fi/uutiset/3-11014920 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191106130041/https://yle.fi/uutiset/3-11014920 |archive-date=6 November 2019 |access-date=2019-12-12 |website=Yle Uutiset |language=fi}}</ref> ചെറുപ്പം മുതലേ, വൻകിട എണ്ണക്കമ്പനികളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കും തദ്ദേശീയ ഭൂമിയിൽ അവയുടെ പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതത്തിനും എതിരായി നിലകൊണ്ടതിന്റെ പേരിൽ തന്റെ കുടുംബം അനുഭവിക്കേണ്ടിവന്ന പീഡനത്തിന് ഗുവാലിംഗ സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="ElUniverso2019" /><ref name="Koutonen2019" /> ഗവൺമെന്റിനും കോർപ്പറേഷനുകൾക്കുമെതിരായ അക്രമാസക്തമായ സംഘട്ടനങ്ങളിൽ അവളുടെ സമുദായത്തിലെ നിരവധി നേതാക്കൾക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടു. അത്തരം പ്രക്ഷുബ്ധമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ സ്വമേധയാ വളർത്തിയെടുക്കുന്നത് ഒരു അവസരമായി കാണുന്നുവെന്ന് അവർ Yle നായി പ്രസ്താവിച്ചു.<ref name="Koutonen2019" /> == ആക്ടിവിസം == സരയാകു തദ്ദേശീയ സമൂഹത്തിന്റെ വക്താവായി ഗുവാലിംഗ മാറി. ഇക്വഡോറിലെ പ്രാദേശിക സ്‌കൂളുകളിലെ യുവാക്കൾക്കിടയിൽ ശാക്തീകരണ സന്ദേശം നൽകിക്കൊണ്ട് അവളുടെ സമൂഹവും എണ്ണക്കമ്പനികളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം തുറന്നുകാട്ടുന്നത് അവരുടെ ആക്ടിവിസത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Koutonen2019" /> നയരൂപീകരണക്കാരിൽ എത്തുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ അവർ ഈ സന്ദേശം അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ സജീവമായി തുറന്നുകാട്ടുന്നു.<ref name="Foggin2020" />[[File:Sugarcane Deforestation, Bolivia, 2016-06-15 by Planet Labs.jpg|thumb|left|Deforestation in [[Bolivia]], 2016]] അവരും അവരുടെ കുടുംബവും ആമസോണിലെ തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങളിലെ അംഗങ്ങൾ എന്ന നിലയിൽ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം അനുഭവിച്ച നിരവധി വഴികൾ വിവരിക്കുന്നു. കാട്ടുതീ, മരുഭൂകരണം, നേരിട്ടുള്ള നാശം, വെള്ളപ്പൊക്കത്താൽ പടരുന്ന രോഗങ്ങൾ, പർവതശിഖരങ്ങളിൽ മഞ്ഞ് വേഗത്തിൽ ഉരുകുന്നത് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ ഇഫക്റ്റുകൾ, സമൂഹത്തിലെ മുതിർന്നവരുടെ ജീവിതകാലത്ത് നേരിട്ട് ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടതായി അവർ പറയുന്നു. ശാസ്ത്രീയ പശ്ചാത്തലത്തിന്റെ അഭാവം പരിഗണിക്കാതെ തന്നെ ആ മൂപ്പന്മാർ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ച് ബോധവാന്മാരായിരുന്നുവെന്ന് ഗുവാലിംഗ വിവരിക്കുന്നു.<ref name="Koutonen2019" /> ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലെ യുഎൻ ആസ്ഥാനത്തിന് പുറത്ത് 2019 ലെ 2019 യുഎൻ കാലാവസ്ഥാ ആക്ഷൻ ഉച്ചകോടി പ്രവർത്തനത്തിനിടെ നൂറുകണക്കിന് യുവ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരുമായി നടത്തിയ പ്രകടനത്തിൽ "സാംഗ്രെ ഇൻഡിജെന, നി ഉന സോല ഗോട്ട മാസ്" (സ്വദേശി രക്തം, ഒരു തുള്ളി കൂടി അല്ല) എന്ന് എഴുതിയ ഒരു ബോർഡ് ഗ്വാലിംഗ പിടിച്ചു. <ref name="Koutonen2019" /><ref name="ElComercio2019">{{Cite web |date=11 December 2019 |title=La adolescente Helena Gualinga, activista del pueblo Sarayaku, arremetió contra el Gobierno de Ecuador en la COP25 de Madrid |url=https://www.elcomercio.com/tendencias/helena-gualinga-sarayaku-ecuador-cop25.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212103032/https://www.elcomercio.com/tendencias/helena-gualinga-sarayaku-ecuador-cop25.html |archive-date=12 December 2019 |access-date=2019-12-12 |website=El Comercio}}</ref> സ്പെയിനിലെ മാഡ്രിഡിൽ നടന്ന COP25 ൽ ഹെലീന ഗ്വാലിംഗ പങ്കെടുത്തു. ഇക്വഡോർ ഗവൺമെന്റ് തദ്ദേശീയ ഭൂമിയിൽ എണ്ണ ഖനനത്തിന് അനുമതി നൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ ആശങ്കയെക്കുറിച്ച് അവർ സംസാരിച്ചു. അവർ പറഞ്ഞു: "നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ സർക്കാർ ഇപ്പോഴും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന് ഉത്തരവാദികളായ കോർപ്പറേഷനുകൾക്ക് നമ്മുടെ പ്രദേശങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. ഇത് കുറ്റകരമാണ്." 2019 ലെ ഇക്വഡോറിയൻ പ്രതിഷേധത്തിനിടെ ഗവൺമെന്റിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന തദ്ദേശീയമായ ആമസോൺ സ്ത്രീകളുടെ ആവശ്യങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിന് പകരം കോൺഫറൻസിൽ ആമസോണിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ താൽപ്പര്യം അവകാശപ്പെടുന്ന ഇക്വഡോറിയൻ ഗവൺമെന്റിനെ അവർ വിമർശിച്ചു.<ref name="ElComercio2019" /> കോൺഫറൻസിൽ തദ്ദേശീയർ കൊണ്ടുവന്ന വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാൻ ലോക നേതാക്കളുടെ താൽപര്യമില്ലായ്മയിൽ അവർ നിരാശ പ്രകടിപ്പിച്ചു.<ref name="ElComercio2019" /> ഫോസിൽ ഇന്ധന വ്യവസായങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇസബെല്ല ഫല്ലാഹി, ആയിഷ സിദ്ദിഖ എന്നിവർക്കൊപ്പം ഗുവാലിംഗ പൊല്യൂട്ടേഴ്‌സ് ഔട്ട് സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web |last=Chan |first=Emily |date=2020-04-21 |title=Climate Activists Are Holding Virtual Protests Now, Here’s How You Can Join Them |url=https://www.vogue.co.uk/news/article/climate-activists-virtual-protests |access-date=2022-04-20 |website=British Vogue |language=en-GB}}</ref> COP25 ന്റെ പരാജയത്തോടുള്ള പ്രതികരണമായാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചത്.<ref name="Foggin2020">{{Cite web |last=Foggin |first=Sophie |date=2020-01-31 |title=Helena Gualinga is a voice for indigenous communities in the fight against climate change |url=https://latinamericareports.com/helena-gualinga-voice-indigenous-communities-fight-climate-change/4192/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210311153820/https://latinamericareports.com/helena-gualinga-voice-indigenous-communities-fight-climate-change/4192/ |archive-date=2021-03-11 |access-date=2020-05-06 |website=Latin America Reports |language=en-US}}</ref> പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നിവേദനം ഇതാണ്: "യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് ഫ്രെയിംവർക്ക് കൺവെൻഷൻ ഓൺ ക്ലൈമറ്റ് ചേഞ്ച് (UNFCCC) എക്സിക്യൂട്ടീവ് സെക്രട്ടറി [[പട്രീഷ്യ എസ്പിനോസ]], COP26 ന് ഫോസിൽ ഇന്ധന കോർപ്പറേഷനുകളിൽ നിന്നുള്ള ധനസഹായം നിരസിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുക!".<ref name=":3">{{Cite web|title=Our Petition|url=https://pollutersout.org/our-petition|website=Polluters Out|language=en-US|access-date=2020-05-06|archive-date=4 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200504153240/https://pollutersout.org/our-petition|url-status=live}}</ref> == ജനപ്രിയ മാധ്യമങ്ങളിൽ == സരയാകു ജീവിതരീതികൾ പഠിപ്പിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവളുടെ ജീവിതവും ആക്ടിവിസവും രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഡോക്യുമെന്ററി "ഹെലേന സരയാകു മന്ത" (ഹെലേന ഓഫ് സരയാകു) യിലെ നായികയാണ് ഹെലീന ഗുവാലിംഗ. ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത് എറിബർട്ടോ ഗ്വാലിംഗയാണ്. 2022 മാർച്ച് 18-ന് നേഷൻസ് ക്യാപിറ്റലിൽ നടന്ന പരിസ്ഥിതി ചലച്ചിത്രമേളയിൽ ഈ ചിത്രം പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web |date= |title=Helena Sarayaku Manta (Helena of Sarayaku) |url=https://dceff30.eventive.org/films/helena-sarayaku-manta-helena-of-sarayaku-6202e2a29f380800a48366fb |archive-url=https://archive.today/20220409063601/https://dceff30.eventive.org/films/helena-sarayaku-manta-helena-of-sarayaku-6202e2a29f380800a48366fb |archive-date=2022-04-09 |access-date=April 1, 2022 |website=The 30th Anniversary Environmental Film Festival in the Nation's Capital |url-status=live }}</ref> 2022 ഏപ്രിൽ 4-ന് ഹെലീന ഗ്വാലിംഗയും അവരുടെ സഹോദരി നീന ഗ്വാലിംഗയും റെവിസ്റ്റ ഹോഗർ മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |title=La Amazonía tiene voz de mujer: Nina y Helena Gualinga |url=https://www.vistazo.com/hogar/la-amazonia-tiene-voz-de-mujer-nina-y-helena-gualinga-MD1544187 |access-date=2022-04-26 |website=www.vistazo.com |language=es-EC}}</ref> അവരുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ മാസികയുടെ 691-ാമത് ലക്കത്തിന്റെ കവറിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഹെലീനയുടെ സോഷ്യൽ മീഡിയ അനുസരിച്ച്, തദ്ദേശീയരായ സ്ത്രീകൾ മാസികയുടെ കവറിൽ വരുന്നത് ഇത് ആദ്യമായാണ്. 2022 ഏപ്രിൽ 22-ന് വോഗ് മാസികയിൽ അറ്റേനിയ മൊറാലെസ് ഡി ലാ ക്രൂസ് എഴുതിയ പരമ്പരാഗത കിച്ച്വ സരയാകു മുഖചിത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ലേഖനത്തിൽ ഹെലീന ഗുവാലിംഗയെ ചിത്രീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |date=2022-04-22 |title=In the Ecuadorian Amazon, Wituk Face-Painting Is an Act of Resistance |url=https://www.vogue.com/article/kichwa-women-sarayaku-amazon-wituk-face-painting |access-date=2022-04-26 |website=Vogue |language=en-US}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://pollutersout.org/ Polluters Out],{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210421201844/https://pollutersout.org/ |date=2021-04-21 }} {{School strike for climate}} [[വർഗ്ഗം:2002-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ]] dc8rzqlsef5b99w2evz99k06qbhaibt 0 543853 4631019 4564204 2026-06-18T07:17:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631019 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = അമൃത് കൗർ തിവാരി<br>Amrit Kaur Tewari | image = | image_size = | caption = | other_names = Amrit Kaur Tewari | birth_date = {{birth date|1938|09|05}} | birth_place = [[Chandigarh]], India | death_date = {{death date and age|2018|01|13|1938|09|05}} | death_place = [[Chandigarh]], India | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = Pediatric Dentist | years_active = | known_for = Dentistry<br>Dental academics | spouse = V. N. Tewari | partner = | children = [[Manish Tewari]] and daughter | awards = [[Padma Shri]]<br>Pierre Fauchard Academy Certificate of Merit | website = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ ദന്തഡോക്ടറും [[ചണ്ഡീഗഢ്|ചണ്ഡിഗഡിലെ]] [[പോസ്റ്റ്ഗ്രാജുവേറ്റ്ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ചിന്റെ]] (പിജിഐഎംആർ) മുൻ ഡീനും ആയിരുന്നു '''അമൃത് കൗർ തിവാരി'''.<ref name="Support Manish Tewari">{{Cite web|url=http://www.jassikhangura.com/press-releases-english/196-jassi-khangura-mla-requests-your-support-for-mr-manish-tewari-15042009|title=Support Manish Tewari|access-date=15 October 2015|date=15 April 2009|publisher=Jassikangura|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304072959/http://www.jassikhangura.com/press-releases-english/196-jassi-khangura-mla-requests-your-support-for-mr-manish-tewari-15042009|url-status=dead}}</ref><ref name="PGI starts dental treatment for young children">{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/chandigarh/pgi-starts-dental-treatment-for-young-children/story-2KfFhml5okI9yR3dYLtsAJ.html|title=PGI starts dental treatment for young children|access-date=15 October 2015|date=6 February 2014}}</ref> ഓറൽ ഹെൽത്ത് സയൻസസ് സെന്റർ, പിജിഐ ഹെഡ് എന്നീ നിലകളിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/prof-amrit-tewari-former-pgi-dean-passes-away-at-80-528752|title=Prof Amrit Tewari, former PGI Dean, passes away at 80|access-date=2020-04-02|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=en}}</ref> പഴയ പട്യാല രാജ്യത്തെ മന്ത്രിയായിരുന്ന സർദാർ തീർത്ഥ് സിംഗ് ഗുരുവിന്റെ മകളായിരുന്നു അമൃത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.isppd.org.in/obituary.aspx|title=obituary|access-date=2020-04-02|website=www.isppd.org.in}}</ref> ഇന്ത്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് പെഡോഡോണ്ടിക്സ് ആൻഡ് പ്രിവന്റീവ് ഡെന്റിസ്ട്രി (ISPPD) <ref name="Life member of ISPPD">{{Cite web|url=http://www.isppd.org/images/248/Life%20Members_Website.pdf|title=Life member of ISPPD|access-date=15 October 2015|date=2015|publisher=Indian Society of Pedodontics and Preventive Dentistry|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305092347/http://www.isppd.org/images/248/Life%20Members_Website.pdf|archive-date=5 March 2016}}</ref> ന്റെ ലൈഫ് അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യ വ്യക്തിയായിരുന്നു അവർ. കൂടാതെ ഇന്ത്യൻ ഡെന്റൽ അസോസിയേഷന്റെയും<ref name="Fellow of Indian Dental Association">{{Cite web|url=http://www.dentalindia.com/finA.html|title=Fellow of Indian Dental Association|access-date=15 October 2015|date=2015|publisher=Indian Dental Association|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305030235/http://www.dentalindia.com/finA.html|url-status=dead}}</ref> [[നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്|നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിന്റെയും]] ഫെലോ ആണ്.<ref name="List of Fellows - NAMS">{{Cite web|url=http://www.nams-india.in/downloads/fellowsmembers/ZZ.pdf|title=List of Fellows - NAMS|access-date=19 March 2016|date=2016|publisher=National Academy of Medical Sciences}}</ref> ചണ്ഡിഗഡ് മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ മുൻ അംഗവുമായിരുന്നു. <ref name="Congress leaders' kin in house">{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/Congress-leadersamp39-kin-in-house/articleshow/11198463.cms?|title=Congress leaders' kin in house|access-date=15 October 2015|date=22 December 2011|publisher=TImes of India}}</ref> <ref name="MINUTES OF THE 211 th MEETING">{{Cite web|url=http://mcchandigarh.nic.in/Meetings%5CGeneral%20House%5CMinutes%5C211th_MG.pdf|title=MINUTES OF THE 211 th MEETING|access-date=15 October 2015|publisher=Chandigarh Municipal Corporation|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803070432/http://mcchandigarh.nic.in/Meetings/General%20House/Minutes/211th_MG.pdf|archive-date=3 August 2016}}</ref> പി‌ജി‌ഐ‌എമ്മറിൽ നിന്നുള്ള മേൽ‌നോട്ടത്തിനുശേഷം അവരെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ പ്രൊഫസർ എമെറിറ്റസ് ആക്കി. <ref name="List of Emeritus Professors of the Institute">{{Cite web|url=http://pgimer.edu.in/PGIMER_PORTAL/PGIMERPORTAL/GlobalPages/JSP/Page_Data.jsp?dep_id=526|title=List of Emeritus Professors of the Institute|access-date=15 October 2015|date=2015|publisher=Post Graduate Institute of Medical Education and Research}}</ref> പിയർ റിവ്യൂഡ് ജേണലുകളിൽ അവർ നിരവധി മെഡിക്കൽ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട് <ref name="WorldCat identity">{{Cite book|url=http://www.worldcat.org/search?q=au%3ATewari%2C+Amrit.&qt=hot_author|title=WorldCat identity|publisher=WorldCat}}</ref> <ref name="A study of clinical signs and symptoms of temporomandibular dysfunction in subjects with normal occlusion, untreated, and treated malocclusions">{{Cite journal|url=http://www.ajodo.org/article/0889-5406(93)70105-W/abstract|title=A study of clinical signs and symptoms of temporomandibular dysfunction in subjects with normal occlusion, untreated, and treated malocclusions|last=Lotika Wadhwa|last2=Ashok Utreja|last3=Amrit Tewari1c|year=January 1993|volume=103|issue=1|pages=54–61|doi=10.1016/0889-5406(93)70105-W}}</ref> ''കൂടാതെ ഫ്ലൂറൈഡുകളും ഡെന്റൽ കാരീസും: ഒരു സമാഹാരം എന്ന'' പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു.<ref name="Fluorides and dental caries : a compendium">{{Cite book|url=http://www.worldcat.org/title/fluorides-and-dental-caries-a-compendium/oclc/19399893|title=Fluorides and dental caries : a compendium|publisher=Indian Dental Association|others=Amrit Tewari (Principal contributor)|year=1986|editor-last=Ved Prakash Jalili|pages=114|oclc=19399893}}</ref> 1992 ൽ ഇന്ത്യ സർക്കാർ അവർക്ക് [[പത്മശ്രീ]] നൽകി.<ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=21 July 2015|date=2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 November 2014}}</ref> പിയറി ഫൗച്ചാർഡ് അക്കാദമിയുടെ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഓഫ് മെറിറ്റ് സ്വീകർത്താവായ തിവാരി, <ref name="Pierre Fauchard Academy certificate of Merit">{{Cite web|url=http://www.pfaindia.org/AWARD.htm|title=Pierre Fauchard Academy Certificate of Merit|access-date=15 October 2015|date=2015|publisher=Pierre Fauchard Academy|archive-date=2015-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20150711224041/http://www.pfaindia.org/AWARD.htm|url-status=dead}}</ref> പഞ്ചാബ് സർവകലാശാലയിലെ എഴുത്തുകാരനും പ്രൊഫസറുമായ വിഎൻ തിവാരിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു, ഒരു മകനുണ്ട്, ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും മുൻ വാർത്താവിതരണപ്രക്ഷേപണ മന്ത്രിയായ [[മനീഷ് തിവാരി]]. 1984 ൽ [[പഞ്ചാബ് സായുധകലാപം|പഞ്ചാബ് കലാപത്തിൽ]] തീവ്രവാദികളുടെ വെടിയേറ്റ് വിഎൻ തിവാരി കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref name="MANISH TEWARI- Biography">{{Cite web|url=http://www.nriinternet.com/NRIcongressparty/Indian_Leaders/A_Z/T/Manish_Tewari/BIO/index.htm|title=MANISH TEWARI- Biography|access-date=15 October 2015|date=2015|publisher=NRI Internet}}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[Manish Tewari|മനീഷ് തിവാരി]] == അവലംബം  == {{reflist}} {{Padma Shri Award Recipients in Medicine}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:1938-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ വനിതാ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ ഭിഷഗ്വരർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] sack9qp3w3gsggod0h0c4oxe1lhva88 0 555927 4630944 4134832 2026-06-17T19:19:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630944 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hadiza Aliyu}} {{Infobox person | name = Hadiza Aliyu Gabon | image = Hadiza Gabon Kannywood actress.jpg | caption = | birth_name = Hadiza Aliyu | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1989|6|1|df=y}} | birth_place = [[Libreville, Gabon]] | nationality = [[Nigeria]]n. | networth = | education = | alma mater = | years_active = 2009–present | occupation = [[Actress]], [[film maker]] | credits = Best known for her appearance in ''Ali Yaga Ali'' | spouse = | relations = | children = | awards = [[#Awards|See below]] | website = {{url|hadizaaliyu.com}} }} നൈജീരിയൻ പ്രൊഫഷണൽ നടിയും സിനിമാ നിർമ്മാതാവുമാണ് '''ഹദീസ ഗാബൺ''' (ജനനം 1 ജൂൺ 1989), <ref>{{cite web|title=Hadiza Aliyu|url=http://www.hadizaaliyu.com/about/}}</ref> ഹദീസ അലിയു എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഗാബോണിലെ ലിബ്രെവില്ലിൽ ജനിച്ച അവർ [[ഹൗസ ഭാഷ|ഹൗസ]], ഇംഗ്ലീഷ് എന്നീ ഭാഷാ സിനിമയിലും അഭിനയിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|date=2019-11-30|title=10 Kannywood beauties rocking the movie screens|url=https://www.vanguardngr.com/2019/11/10-kannywood-beauties-rocking-the-movie-screens/|access-date=2021-03-09|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref> MTN നൈജീരിയയുടെയും ഇൻഡോമി നൂഡിൽസ് കമ്പനിയുടെയും അംബാസഡറായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഹദീസ 2013 ലെ ബെസ്റ്റ് ഓഫ് നോളിവുഡ് അവാർഡുകളിൽ മികച്ച നടിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2014 -ൽ 2 -ാമത് കന്നിവുഡ്/MTN അവാർഡുകളും നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ HAG ഫൗണ്ടേഷന്റെ സ്ഥാപകയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == ആദ്യകാല ജീവിതവും കുടുംബവും == ഗാബോൺ റിപ്പബ്ലിക്കിലെ ലിബ്രെവില്ലെയിലാണ് ഹദീസ അലിയു ജനിച്ചത്. <ref>{{cite web |url=http://allafrica.com/stories/201312300834.html |title=Nigeria: I Had to Learn Hausa to Feature in Kannywood - Hadiza Gabon |author =All Africa |publisher=Amina Alhassan and Mulikat Mukaila |accessdate=28 December 2013}}</ref> ഹദീസ അലിയു ഒരു മുതിർന്ന രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞനായ മലാം അലിയുവിന്റെ മകളാണ്. അവരുടെ പിതാവിന്റെ ഭാഗത്ത്, ഹദീസ അലിയു ഗബോണീസ് വംശജയാണ്. അവരുടെ അമ്മയുടെ ഭാഗത്ത്, നൈജീരിയയിലെ അഡമാവ സ്റ്റേറ്റിൽ നിന്നുള്ള ഫുലാനി വംശജയാണ്. <ref>{{cite web|title=I want to settle down – Gabon - Blueprint|url=http://www.blueprint.ng/2014/10/06/i-want-to-settle-down-gabon/|access-date=2015-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402131520/http://www.blueprint.ng/2014/10/06/i-want-to-settle-down-gabon/|archive-date=2015-04-02|url-status=dead}}</ref> ഹദീസ അലിയു ജന്മനാട്ടിലെ പ്രൈമറി, സെക്കൻഡറി സ്കൂളുകളിൽ പഠിച്ചു. <ref>{{cite web|url=http://www.gabonofficial.com/|title=Gabon Official|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/biography/|archive-date=2015-03-24|url-status=bot: unknown}}</ref> അവിടെ ഒരു അഭിഭാഷകയാകാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവർ എ-ലെവൽ പരീക്ഷ എഴുതി. പിന്നീട് അവരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട ഡിഗ്രി കോഴ്സായി നിയമത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയായി അവർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി വർഷം ആരംഭിച്ചു. പക്ഷേ ചില പ്രശ്നങ്ങൾ കാരണം അവർക്ക് പഠനം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവന്നു. ഹദീസ വിദ്യാഭ്യാസം അന്ന് നിർത്തിവച്ചു. അത് അവർക്ക് ഫ്രഞ്ച് ഭാഷയിലെ ഡിപ്ലോമ പ്രോഗ്രാമിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള അവസരം നൽകി. പിന്നീട് അവർ ഒരു സ്വകാര്യ സ്കൂളിൽ ഫ്രഞ്ച് ഭാഷാധ്യാപികയായി. == അഭിനയ ജീവിതം == ഗാബോണിൽ നിന്ന് നൈജീരിയയിലെ അഡമാവ സ്റ്റേറ്റിൽ എത്തി അധികം താമസിയാതെ ഹദീസ അലിയു കന്നിവുഡിൽ ചേർന്നു. കന്നിവുഡ് ഫിലിം ഇൻഡസ്ട്രിയിൽ ചേരാനുള്ള താൽപര്യം വളർന്നതോടെ അവർ അഡമാവയിൽ നിന്ന് കടുനയിലേക്ക് മാറി. ഹദീസ അലിയുവിന് [[Ali Nuhu|അലി നുഹു]]വുമായി കൂടിക്കാഴ്‌ചയ്ക്ക് അവസരമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു നടിയെന്ന നിലയിൽ ആരംഭിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹായം തേടുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite web |last1=Husseini |first1=Shuaibu |title=Gold for Kannywood’s shinning star, Hadiza Gabon, from Queensland |url=https://m.guardian.ng/saturday-magazine/gold-for-kannywoods-shinning-star-hadiza-gabon-from-queensland/ |website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News |accessdate=24 October 2019 |date=12 November 2016 |archive-date=2019-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191024225403/https://m.guardian.ng/saturday-magazine/gold-for-kannywoods-shinning-star-hadiza-gabon-from-queensland/ |url-status=dead }}</ref> 2009 ൽ ഹാദീസ അർതബുവിൽ അഭിനയിച്ചു കൊണ്ട് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. അലി നുഹുവിന്റെയും പിന്നീട് [[Aminu Shariff|അമിനു ഷരീഫിന്റെയും]] സഹായവും മാർഗനിർദേശവും കൊണ്ട് മുൻനിര വനിതാ താരങ്ങളിൽ ഒരാളായി അവർ കന്നിവുഡ് ചലച്ചിത്ര വ്യവസായത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.<ref>{{cite web|title=Hadiza Gabon - HausaFilms.tv|url=http://www.hausafilms.tv/actress/hadiza_gabon/}}</ref> അലി നുഹു, സാനി മൂസ ദഞ്ജ, യാകുബു മുഹമ്മദ്, മറിയം ബൂത്ത്, റഹാമ സദൗ എന്നിവരുടെ പാത പിന്തുടർന്ന് 2017 ൽ ഹദീസ അലിയു നോളിവുഡിൽ ചേരാൻ തീരുമാനിച്ചു. <ref>{{cite web |last1=Lere |first1=Muhammad |title=Kannywood: Hadiza Gabon features in first Nollywood movie - Premium Times Nigeria |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/kannywood/243849-kannywood-hadiza-gabon-features-first-nollywood-movie.html |website=Premiumtimenews |accessdate=24 October 2019 |date=21 September 2017}}</ref> ലാഗോസ് റിയൽ ഫേക്ക് ലൈഫ് എന്ന പേരിൽ മൈക്ക് എസുരോണെ, മൈക്ക് എയ്ഞ്ചൽ, ഇമ്മാനുഎല്ല എന്നിവർക്കൊപ്പം അവരുടെ ആദ്യ നൊളിവുഡ് സിനിമയിൽ അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. [9] <ref>{{cite web |last1=Elites |first1=The |title=Famous Kannywood Actress Hadiza Aliyu Gabon, Debuts In Nollywood Movie |url=http://www.theelitesng.com/famous-kannywood-actress-hadiza-aliyu-gabon-febuts-in-nollywood-movie/ |website=The Elites Nigeria |accessdate=24 October 2019 |date=21 September 2017 |archive-date=2019-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191024225402/http://www.theelitesng.com/famous-kannywood-actress-hadiza-aliyu-gabon-febuts-in-nollywood-movie/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=The trailer for Mike Ezuruonye's new movie ‘Lagos Real Fake Life’ isn't quite there yet » YNaija |url=https://ynaija.com/the-trailer-for-mike-ezuruonyes-new-movie-lagos-real-fake-life-isnt-quite-there-yet/ |website=YNaija |accessdate=24 October 2019 |date=10 October 2018}}</ref> ==ബഹുമതികളും അവാർഡുകളും== 2013 ലെ ബെസ്റ്റ് ഓഫ് നോളിവുഡ് അവാർഡുകളും 2014 ലെ രണ്ടാമത്തെ കന്നിവുഡ്/എംടിഎൻ അവാർഡുകളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകളും ബഹുമതികളും ഹദീസ അലിയുവിന് ലഭിച്ചു. ഒരു അഭിനേത്രിയെന്ന നിലയിൽ അവരുടെ വിശിഷ്ടമായ കരിയറിന് അംഗീകാരമായി ഹദീസ അലിയുവിന് 2013 ൽ കാനോ സംസ്ഥാനത്തെ മുൻ ഗവർണർ [[Rabiu Kwankwaso|ഡോ. റാബിയു മൂസ ക്വാങ്ക്വാസോ]] ഒരു ബഹുമതി നൽകി. മികച്ച നടിയായി ആഫ്രിക്കൻ ഹോളിവുഡ് അവാർഡുകളും അവർക്ക് ലഭിച്ചു <ref>{{cite web |url=http://www.paxnigerian.com/hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-at-african-hollywood-awards-best-nigeria-news/ |title=Hadiza Gabon, Usman Uzee honoured at African Hollywood Awards – Best Nigeria News |author=Pax Nigerian |publisher=Pax Nigerian |accessdate=6 November 2016 |archive-date=2018-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180723122523/http://www.paxnigerian.com/hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-at-african-hollywood-awards-best-nigeria-news/ |url-status=dead }}</ref> ===അവാർഡുകൾ=== List of awards received by Hadiza Aliyu<ref>{{cite web|url=http://www.gabonofficial.com/|title=Gabon Official|archive-url=https://web.archive.org/web/20150324024235/http://www.gabonofficial.com/#!/awards-and-projects/|archive-date=2015-03-24|url-status=bot: unknown}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! Year ! Award ! Category ! Film ! Result |- ! scope="row" | 2013 | Kwankwasiyya Award | Recognition Award |[[Kwankwasiyya Award]] | {{won}} |- ! scope="row" | 2013 | [[2013 Best of Nollywood Awards]] | Best Actress (Hausa) | ''Babban Zaure'' | {{won}} |- ! scope="row" | 2014 | [[City People Entertainment Awards]] | ''Best Actress (Hausa)''<ref>{{cite web |title=Kannywood at the 2014 City People Entertainment Awards - Winners and Nominees [HausaFilms.TV - Kannywood, Fina-finai, Hausa Movies, TV and Celebrities] |url=http://hausafilms.tv/awards/city-people-entertainment-awards-june-2014 |website=hausafilms.tv |accessdate=24 October 2019}}</ref> | ''Babban Zaure'' | {{Nom}} |- ! scope="row" | 2014 | [[Kannywood Awards|2nd Kannywood/MTN Awards]]<ref>{{cite web|title=Linda Ikeji's Blog|url=http://lindaikeji.blogspot.com/2015/02/kannywood-awards-when-mtn-celebrates.html}}</ref> | Best Actress of the Year(Jury Choice)<ref>{{cite web|title=Premium Times Nigeria|url=http://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/176070-late-ibro-honoured-mtn-kannywood-awards-2015.html}}</ref> | ''Daga Ni Sai Ke'' | {{won}} |- ! scope="row" | 2015 | Kannywood AWA 24 Film & Merit Award | Best Supporting Actress | ''Ali Yaga Ali'' | {{won}} |- ! scope="row" | 2016 | African Hollywood Awards | Best Actress<ref>{{cite web |url=https://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/hausa-movies-arts-entertainment/214643-hadiza-gabon-usman-uzee-honoured-african-hollywood-awards.html |title=Hadiza Gabon, Usman Uzee honoured at African Hollywood Awards |work =Premium Times Nigeria |publisher=Mohammed Lere |accessdate=6 November 2016}}</ref> | ''African Films in Hausa Language'' | {{won}} |- ! scope="row" | 2017 | Arewa Night Award | Recognition Award | | {{won}} |- ! scope="row" | 2017 | 2017 Best of Kannywood Award | Best Actress (Hausa)<ref>{{cite web |last1=Agbon |first1=Ehis |title=2017 CITY PEOPLE MOVIE AWARDS (NOMINEES FOR KANNYWOOD) |url=https://procyonnews.com/2017-city-people-movie-awards-nominees-for-kannywood/ |website=Procyon News |accessdate=24 October 2019 |date=16 September 2017 |archive-date=2019-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191018124155/https://procyonnews.com/2017-city-people-movie-awards-nominees-for-kannywood/ |url-status=dead }}</ref> | | {{Nom}} |- |} ===ബഹുമതികൾ=== List of honors received by Hadiza Aliyu; {| class="wikitable sortable" |- ! Year ! Honor ! Category ! Section |- ! scope="row" | 2016 | Kano State Senior Secondary Schools Management Board | Certificate of Appreciation<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/BNwVKYBhVtd/ |title=Hadiza Aliyu Gabon on Instagram: Alhamdulillah ✌🏼️👌👌🏻 |work =Instagram |publisher=Hadiza Aliyu Gabon |accessdate=10 December 2016}}</ref> | ''Educational Support'' |- ! scope="row" | 2016 | Statup Kano | Certificate of Appreciation<ref>{{cite web |url=https://twitter.com/AdizatouGabon/status/809842395844149252 |title=Was honored to be part of Startup Kano Women Conference.. Women empowerment gives me so much joy. Alhamdulillah. |work=Twitter |publisher=Hadiza Aliyu |accessdate=16 December 2016}}</ref> | ''Empowerment Support'' |- ! scope="row" | 2016 | Billycares Charity Foundation | Recognition Award | '' Philanthropy'' |- ! scope="row" | 2019 | Hausa Students Association of Nigeria (BUK) | Recognition Award | ''Educational Support'' |- |} ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * {{official website|http://www.hadizaaliyu.com}} * [http://www.hagfoundation.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202010123/http://www.hagfoundation.com/ |date=2017-02-02 }} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1989-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നൈജീരിയൻ ചലച്ചിത്രനടികൾ]] qbu6tfwyn98zoxga5rsb0gde1p7t989 0 556973 4630965 4550636 2026-06-17T21:59:33Z Jmabel 75527 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Hoboken NJ photo D Ramey Logan.jpg]] → [[File:Hoboken NJ photo Don Ramey Logan.jpg]] [[c:Special:PermanentLink/1232765674#Mass_rename_requested]] 4630965 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ഹൊബോകെൻ, ന്യൂ ജഴ്സി | population_footnotes = <ref name=Census2010>[http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/DEC/10_DP/DPDP1/0600000US3401732250 DP-1: Profile of General Population and Housing Characteristics: 2010 for Hoboken city, Hudson County, New Jersey] {{Webarchive|url=https://archive.today/20200212104746/http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/DEC/10_DP/DPDP1/0600000US3401732250 |date=February 12, 2020 }}, [[United States Census Bureau]]. Accessed February 1, 2012.</ref><ref name=Districts2011/><ref name=LWD2010>[http://lwd.dol.state.nj.us/labor/lpa/census/2010/dp/dp1_hud/hoboken1.pdf Table DP-1. Profile of General Demographic Characteristics: 2010 for Hoboken city] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520202505/http://lwd.dol.state.nj.us/labor/lpa/census/2010/dp/dp1_hud/hoboken1.pdf |date=May 20, 2013 }}, [[New Jersey Department of Labor and Workforce Development]]. Accessed February 1, 2012.</ref><ref>[http://www.prnewswire.com/news-releases/us-census-bureau-delivers-new-jerseys-2010-census-population-totals-including-first-look-at-race-and-hispanic-origin-data-for-legislative-redistricting-115211649.html "U.S. Census Bureau Delivers New Jersey's 2010 Census Population Totals, Including First Look at Race and Hispanic Origin Data for Legislative Redistricting"], [[PR Newswire]], February 3, 2011</ref> | population_est = 60419 | population_density_rank = 4th of 566 in state<br>4th of 12 in county<ref name=GCTPH1NJ2010/> | population_density_sq_mi = 39212.0 | population_density_km2 = 15139.8 | population_rank = [[List of United States cities by population|745th]] in country (as of 2019)<ref name=ANNRNK>[https://www2.census.gov/programs-surveys/popest/tables/2010-2019/cities/totals/SUB-IP-EST2019-ANNRNK.xlsx Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places of 50,000 or More, Ranked by July 1, 2019 Population: April 1, 2010 to July 1, 2019], [[United States Census Bureau]]. Accessed December 1, 2020. Note that townships (including Edison, Lakewood and Woodbridge, all of which have larger populations) are excluded from these rankings.</ref><br>34th of 566 in state<br>5th of 12 in county<ref name=GCTPH1NJ2010>[http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/DEC/10_SF1/GCTPH1.ST16/0400000US34 GCT-PH1 Population, Housing Units, Area, and Density: 2010 - State -- County Subdivision from the 2010 Census Summary File 1 for New Jersey] {{Webarchive|url=https://archive.today/20200212202329/http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/DEC/10_SF1/GCTPH1.ST16/0400000US34 |date=February 12, 2020 }}, [[United States Census Bureau]]. Accessed July 31, 2013.</ref> | population_total = 50005 | population_as_of = [[2010 United States Census|2010 Census]] | pop_est_footnotes = <ref name=PopEst/> <!-- General information -->| area_rank = 413th of 565 in state<br>6th of 12 in county<ref name=CensusArea/> <!-- Population -->| area_water_percent = 37.50 | area_water_sq_mi = 0.75 | area_land_sq_mi = 1.25 | area_total_sq_mi = 2.00 | area_water_km2 = 1.94 | area_land_km2 = 3.24 | pop_est_as_of = 2020 | timezone = [[Eastern Time Zone|Eastern (EST)]] | area_magnitude = | postal_code = 07030<ref name=USPS>[http://tools.usps.com/go/ZipLookupResultsAction!input.action?resultMode=0&city=hoboken&state=NJ Look Up a ZIP Code], [[United States Postal Service]]. Accessed November 27, 2011.</ref> | website = {{URL|http://www.hobokennj.gov}} | blank1_info = 0885257<ref name=CensusArea/><ref name="GR3">[http://geonames.usgs.govUS Board on Geographic Names], [[United States Geological Survey]], January 31, 2008.</ref> | blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID | blank_info = 3401732250<ref name=CensusArea/><ref name="GR2">[https://www.census.gov U.S. Census website] , [[United States Census Bureau]]. Accessed January 31, 2008.</ref><ref>[https://census.missouri.edu/geocodes/?state=34 Geographic codes for New Jersey], Missouri Census Data Center. Accessed November 13, 2019.</ref> | blank_name = [[Federal Information Processing Standards|FIPS code]] | area_code = [[Area code 201|201]]<ref>[http://www.area-codes.com/search.asp?frmNPA=&frmNXX=&frmState=NJ&frmCounty=Hudson&frmCity=Hoboken Area Code Lookup - NPA NXX for Hoboken, NJ], Area-Codes.com. Accessed December 30, 2014.</ref> | postal_code_type = [[ZIP Code]] | utc_offset = −05:00 | coordinates = {{coord|40.745251|-74.027926|region:US-NJ_type:city|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = <ref name=CensusArea/><ref name="GR1">[https://www.census.gov/geographies/reference-files/time-series/geo/gazetteer-files.html US Gazetteer files: 2010, 2000, and 1990], [[United States Census Bureau]]. Accessed April 23, 2011.</ref> | elevation_ft = 26 | elevation_m = | elevation_footnotes = <ref>{{Cite GNIS|id=885257|name=City of Hoboken|access-date=March 5, 2013}}</ref> | utc_offset_DST = −04:00 | timezone_DST = [[Eastern Daylight Time|Eastern (EDT)]] | area_total_km2 = 5.18 | area_footnotes = <ref name=CensusArea>[https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2019_Gazetteer/2019_gaz_cousubs_34.txt 2019 Census Gazetteer Files: New Jersey Places], [[United States Census Bureau]]. Accessed July 1, 2020.</ref> | settlement_type = [[City (New Jersey)|City]] | image_map = Hudson County New Jersey Incorporated and Unincorporated areas Hoboken Highlighted.svg | pushpin_map = USA New Jersey Hudson County#USA New Jersey#USA | map_caption1 = Census Bureau map of Hoboken, New Jersey {{maplink|frame=yes|zoom=8|id=Q138578|type=shape|text=Interactive map of Hoboken, New Jersey}} | mapsize1 = 250x200px | image_map1 = Census Bureau map of Hoboken, New Jersey.gif | map_caption = Location of Hoboken within Hudson County and the state of New Jersey | mapsize = 250px | image_seal = File:Seal of Hoboken, New Jersey.png <!-- Maps -->| pushpin_map_caption = Location in Hudson County##Location in New Jersey##Location in the United States | image_flag = | image_caption = An aerial view of Hoboken from above the [[Hudson River]] | imagesize = 250x200px | image_skyline = Hoboken NJ photo Don Ramey Logan.jpg | motto = <!-- Images --> | nickname = The Mile Square City<ref name=MileSquare>Rodas, Steven. [http://hudsonreporter.com/view/full_story/27047003/article-Is-Hoboken-officially-the--Mile-Square-City---Delving-into-the-longstanding-nickname-? "Is Hoboken officially the 'Mile Square City'? Delving into the longstanding nickname"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107014424/http://hudsonreporter.com/view/full_story/27047003/article-Is-Hoboken-officially-the--Mile-Square-City---Delving-into-the-longstanding-nickname- |date=November 7, 2017 }}, ''[[The Hudson Reporter]]'', January 17, 2016. Accessed June 2, 2016. "The same way New Yorkers call their city The Big Apple, many people refer to Hoboken as the 'Mile-Square City' or 'Mile Square City'. Despite the fact that the city covers 1.27 square miles on land (close to 2 if you count the water), the nickname has stuck through the years and made it into the appellations of local businesses, a bar, and a theater company."</ref> | official_name = City of Hoboken | pushpin_label = ഹൊബോകെൻ | pushpin_relief = yes <!-- Location -->| unit_pref = Imperial | leader_title = [[Mayor]] | established_date = April 9, 1849 <!-- Area -->| established_title = [[Municipal corporation|Incorporated]] | leader_name2 = James J. Farina<ref>[https://www.hobokennj.gov/departments/city-clerk City Clerk], City of Hoboken. Accessed April 1, 2020.</ref> | leader_title2 = [[Municipal clerk]] | leader_name1 = Jason Freeman<ref>[https://www.hobokennj.gov/departments/administration Department of Administration], City of Hoboken. Accessed April 1, 2020.</ref> | leader_title1 = [[City manager|Administrator]] | leader_name = [[Ravinder Bhalla]] (term ends December 31, 2021)<ref name=Mayor/><ref>[https://www.state.nj.us/dca/home/2020mayors.pdf 2020 New Jersey Mayors Directory], [[New Jersey Department of Community Affairs]]. Accessed February 1, 2020.</ref> | governing_body = City Council | subdivision_type = Country | government_type = [[Faulkner Act (mayor–council)]] | government_footnotes = <ref name=DataBook/> | subdivision_name2 = [[Hudson County, New Jersey|Hudson]] | subdivision_type2 = [[List of counties in New Jersey|County]] | subdivision_name1 = {{flag|New Jersey}} | subdivision_name = {{US}} | subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] | footnotes = }} '''ഹൊബോകെൻ''' ({{IPAc-en|ˈ|h|oʊ|b|oʊ|k|ən}} {{respell|HOH|boh|kən}}; [[:en:Unami_language|Unami]]: ''{{lang|unm|Hupokàn}}''<ref>[http://www.talk-lenape.org/detail.php?id=1474 Hoboken] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160616173751/http://www.talk-lenape.org/detail.php?id=1474|date=June 16, 2016}}, Lenape Talking Dictionary. Accessed June 2, 2016.</ref>) [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ]] ഹഡ്‌സൺ കൗണ്ടിയിലെ ഒരു നഗരമാണ്. 2010  യു.എസ്. സെൻസസ് പ്രകാരം, നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ 50,005 ആയിരുന്നു. സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ ജനസംഖ്യാ കണക്കെടുപ്പ് പരിപാടി 2019 ൽ<ref name="PopEst">[https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/hobokencitynewjersey,hudsoncountynewjersey,NJ/PST045219 QuickFacts for Hoboken city, New Jersey; Hudson County, New Jersey; New Jersey from Population estimates, July 1, 2019, (V2019)], [[United States Census Bureau]]. Accessed May 21, 2020.</ref> നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ 52,677 ആണെന്ന് കണക്കാക്കുകയും രാജ്യത്തെ 745-ആമത്തെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരമായി ഇത് മാറുകയും ചെയ്തു. 50,000-ൽ കൂടുതൽ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരങ്ങളിൽ, ഒരു ചതുരശ്ര മൈലിൽ 42,400-ലധികം ആളുകളുള്ള അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും ജനസാന്ദ്രതയുള്ള മൂന്നാമത്തെ നഗരസഭയായി ഹോബോകെൻ സ്ഥാനം നേടി. ന്യൂയോർക്ക് മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാഗമായ ഹൊബോകെൻ, ട്രൈ-സ്റ്റേറ്റ് മേഖലയിലെ പ്രധാന ഗതാഗത കേന്ദ്രമായ ഹോബോകെൻ ടെർമിനൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലമാണ്. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ന്യൂ നെതർലാൻഡ് കോളനിയായ പാവോണിയയുടെ ഭാഗമായാണ് ഹോബോകെൻ ആദ്യ സ്ഥിരതാമസ കേന്ദ്രമായത്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ കേണൽ ജോൺ സ്റ്റീവൻസാണ് ആദ്യം ഒരു റിസോർട്ടായും പിന്നീട് താമസസ്ഥലമായും നഗരം വികസിപ്പിച്ചത്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ബെർഗൻ ടൗൺഷിപ്പിന്റെയും പിന്നീട് നോർത്ത് ബെർഗൻ ടൗൺഷിപ്പിന്റെയും ഭാഗമായിരുന്ന ഇത് 1849 -ൽ ഒരു പ്രത്യേക ടൗൺഷിപ്പായി മാറുകയും 1855 -ൽ ഒരു നഗരമായി സംയോജിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളഇലെ ഏറ്റവും പഴയ സാങ്കേതിക സർവകലാശാലകളിലൊന്നായ  സ്റ്റീവൻസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയുടെ ആസ്ഥാനമാണ് ഹോബോക്കൺ. [[ഫ്രാങ്ക് സിനാട്ര|ഫ്രാങ്ക് സിനാട്രയുടെ]] ജന്മസ്ഥലവും സ്വദേശവുമായി അറിയപ്പെടുന്ന ഈ നഗരത്തിലെ വിവിധ തെരുവുകൾക്കും പാർക്കുകൾക്കും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. == അവലംബം == 294hlnhqn65cfjsfgwwloe6vrdtgokf 0 561155 4631056 4612039 2026-06-18T10:19:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631056 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Arbaʽeen}} {{Infobox holiday |holiday_name = Arbaʽein |image = Kerbela Hussein Moschee.jpg |caption = Millions of Muslims gather around the [[Imam Husayn Shrine|Husayn Mosque]] in [[Karbala]] after making a pilgrimage on foot during Arbaʽein. |official_name = {{lang|ar|الأربعين}} ''{{transl|ar|ALA|al-Arba‘īn}}'' {{in lang|ar}} |nickname = {{plainlist| *{{lang-az|İmamın Qırxı}} *{{lang-bn|চল্লিশা|Chollishā}} *{{lang-ku|Çilroj}} *{{lang-fa|چهلم|Chehelom}} *{{lang-sd|چاليهو|Chālīho}} *{{lang-tr|Erbain}} *{{lang-ur|چالیسواں|Chālīsvān}} }} |duration = 1 day |frequency = once every [[Islamic year]] |observedby = [[Shia]] Sufi |date = 20 [[Safar]] 8 October |date2018 = 30 October |date2019 = 19 October<ref>{{cite web|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2019/10/iraq-protests-arbaeen.html|title=Will Arbaein observance bring peace or protests in Iraq?|last1=Saadoun|first1=Mustafa|website=Al Monitor|date=17 October 2019}}</ref> |date2020 = 8 October<ref>{{cite web |url=https://www.tehrantimes.com/news/452337/Iran-Iraq-mulling-to-hold-Arbaeen-rituals-online |work=[[Tehran Times]] |access-date=5 October 2020 |date=12 September 2020 |title=Iran, Iraq mulling to hold Arbaein rituals online |archive-date=2021-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211212052431/https://www.tehrantimes.com/news/452337/Iran-Iraq-mulling-to-hold-Arbaeen-rituals-online |url-status=dead }}</ref> |date2021 = 28 September |date2022 = 17 September |observances = Visiting the [[Imam Husayn Shrine]], [[Karbala]] |type = [[Shia]], [[Alevi]], [[Sufi]] |significance = 40 days after [[Ashura]]|alt=|litcolor=|celebrations=|begins=|ends=|weekday=|month=|scheduling=|firsttime=|startedby=|relatedto=}}{{Husayn}}{{Islamic Culture}} [[ആശൂറ]] ദിനത്തിന് നാൽപ്പത് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം നടക്കുന്ന ഒരു ഷിയാ മതപരമായ ആചരണമാണ് '''അർബൈൻ''' (അറബിക്: الأربعين, റോമനൈസ്ഡ്: അൽ-അർബാ‘ഇൻ, ലിറ്റ്. 'ഫോർട്ടി'), ചെഹല്ലോം (പേർഷ്യൻ: چهلم, "നാൽപ്പതാം ദിവസം") . മുഹറം മാസത്തിലെ പത്താം ദിവസം രക്തസാക്ഷിയായ മുഹമ്മദിന്റെ ചെറുമകനായ [[അൽ-ഹുസൈൻ ഇബ്‌ൻ അലി]]യുടെ രക്തസാക്ഷിത്വത്തെ ഇത് അനുസ്മരിക്കുന്നു. അൽ-ഹുസൈൻ ഇബ്‌നു അലിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ 71 കൂട്ടാളികളും ഹിജ്‌റ 61-ൽ (ക്രി. 680) [[കർബല യുദ്ധം|കർബല യുദ്ധത്തിൽ]] [[Ubayd Allah ibn Ziyad|ഉബൈദ് അള്ളാ ഇബ്‌നു സിയാദിന്റെ]] സൈന്യത്താൽ രക്തസാക്ഷികളായി. പല മുസ്ലീം പാരമ്പര്യങ്ങളിലും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയോ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെയോ മരണത്തിന് ശേഷമുള്ള വിലാപത്തിന്റെ സാധാരണ ദൈർഘ്യം കൂടിയാണ് അർബെയിൻ അല്ലെങ്കിൽ നാൽപ്പത് ദിവസം. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാർഷിക തീർത്ഥാടനമാണ് അർബയിൻ. ഇതിൽ 45 ദശലക്ഷം ആളുകൾ ഇറാഖിലെ കർബല നഗരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://elpasoinc.com/readArticleNYT.aspx?guid=04734d5d-49a1-edce-78a3-89dd4b6ccada |title=El Paso Inc |publisher=El Paso Inc. |access-date=30 June 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110710184413/http://elpasoinc.com/readArticleNYT.aspx?guid=04734d5d-49a1-edce-78a3-89dd4b6ccada |archive-date=10 July 2011 }}</ref><ref>{{cite web|author=uberVU – social comments |url=http://original.antiwar.com/updates/2010/02/05/friday-46-iraqis-1-syrian-killed-168-iraqis-wounded/ |title=Friday: 46 Iraqis, 1 Syrian Killed; 169 Iraqis Wounded - Antiwar.com |publisher=Original.antiwar.com |date=5 February 2010 |access-date=30 June 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www1.voanews.com/english/news/middle-east/Blast-Kills-27-in-Iraqi-Shiite-City-of-Karbala-83628687.html |title=Powerful Explosions Kill More Than 40 Shi'ite Pilgrims in Karbala &#124; Middle East &#124; English |publisher=.voanews.com |date=5 February 2010 |access-date=30 June 2010 |archive-date=2010-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100504180339/http://www1.voanews.com/english/news/middle-east/Blast-Kills-27-in-Iraqi-Shiite-City-of-Karbala-83628687.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.smh.com.au/breaking-news-world/blast-in-crowd-kills-41-shiite-pilgrims-in-iraq-20100205-nivg.html |title=Blast in crowd kills 41 Shiite pilgrims in Iraq |publisher=News.smh.com.au |date=5 February 2010 |access-date=30 June 2010 | first=Abdelamir | last=Hanun}}</ref> == പശ്ചാത്തലം == പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, ഇസ്‌ലാമിക കലണ്ടറിലെ ഹിജ്റ 61 വർഷം മുതൽ (10 ഒക്ടോബർ 680) കർബല യുദ്ധത്തിന് ശേഷമോ അടുത്ത വർഷം മുതൽ അർബയീൻ തീർഥാടനം നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, ഒരു സഹാബായും ആദ്യത്തെ അർബയിൻ തീർത്ഥാടകനുമായ ജാബിർ ഇബ്നു അബ്ദുൾ അല്ലാഹു ഹുസൈന്റെ ശ്മശാനസ്ഥലത്തേക്ക് ഒരു തീർത്ഥാടനം നടത്തിയപ്പോഴാണ് ഇത്തരമൊരു സമ്മേളനം നടന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://rch.ac.ir/article/Details/10164 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-12-12 |archive-date=2016-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160406000243/http://rch.ac.ir/article/Details/10164 |url-status=dead }}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ വൈകല്യവും അന്ധതയും കാരണം അതിയ്യ ഇബ്‌നു സഅദും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദർശനം മുഹമ്മദിന്റെ കുടുംബത്തിലെ അവശേഷിക്കുന്ന സ്ത്രീകളുമായും ഹുസൈന്റെ മകനും അനന്തരാവകാശിയുമായ ഇമാം അലി ഇബ്ൻ ഹുസൈൻ സൈൻ അൽ-ആബിദീന്റെയും (സൈൻ-ഉൽ-ആബിദീൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) സന്ദർശനത്തോടൊപ്പമായിരുന്നു. [[Yazid I|യാസിദ് ഒന്നാമൻ]], [[ഉമവി ഖിലാഫത്ത്|ഉമയ്യദ് ഖലീഫ]] ഡമാസ്കസിൽ എല്ലാവരെയും തടവിലാക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite book|last=Jafarian|first=Rasul|title=[[Reflection on the Ashura movement]]}}</ref> സെയ്ൻ അൽ-ആബിദീൻ കർബല യുദ്ധത്തെ അതിജീവിക്കുകയും അഗാധമായ ദുഃഖത്തിൽ ഏകാന്ത ജീവിതം നയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഉമയ്യദ് ഖിലാഫത്ത് ഏർപ്പെടുത്തിയ സമ്മർദ്ദത്തിലും കർശനമായ നിരീക്ഷണത്തിലും അദ്ദേഹം ജീവിച്ചു.<ref>{{Cite book|url=http://ghbook.ir/index.php?option=com_mtree&task=viewlink&link_id=11952&lang=fa|script-title=fa:حیات فکری و سیاسی امامان شیعه علیهم السلام|last=جعفریان|first=رسول|publisher=موسسه انصاریان|year=2008|edition=11th|location=قم|page=273|language=fa|trans-title=Hayat fekri va siysi aemeh}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, ഇരുപത് വർഷക്കാലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുമ്പിൽ വെള്ളം വയ്ക്കുമ്പോഴെല്ലാം അദ്ദേഹം കരയുമായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം ഒരു ഭൃത്യൻ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതന്റെ മകനേ! നിങ്ങളുടെ ദുഃഖം അവസാനിക്കാൻ സമയമായില്ലേ?’ അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു, ‘നിനക്ക് കഷ്ടം! പ്രവാചകനായ യാക്കോബിന് പന്ത്രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ടായിരുന്നു, അവരിൽ ഒരാളെ അല്ലാഹു അപ്രത്യക്ഷമാക്കി. നിരന്തര കരച്ചിൽ മൂലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ വെളുത്തു, ദുഃഖത്താൽ അവന്റെ തല നരച്ചു, അവന്റെ മകൻ ഈ ലോകത്ത് ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അവന്റെ മുതുക് ഇരുട്ടിൽ കുനിഞ്ഞു {{efn|[http://tanzil.net/#12:84 Quran, 12:84]}} . പക്ഷേ, എന്റെ അച്ഛനും സഹോദരനും അമ്മാവനും എന്റെ കുടുംബത്തിലെ പതിനേഴുപേരും എന്റെ ചുറ്റും അറുക്കപ്പെടുന്നത് ഞാൻ നോക്കിനിന്നു. എന്റെ ദുഃഖം എങ്ങനെ അവസാനിക്കണം? {{efn|From Shaykh as-Sadooq, al-Khisal; quoted in al-Ameen, A’yan, IV, 195. The same is quoted from Bin Shahraashoob’s Manaqib in Bih’ar al-Anwar, XLVI, 108; Cf. similar accounts, Ibid, pp. 108–10}}<ref name="sharif al-qarashi">{{cite book|last=Sharif al-Qarashi|first= Bāqir|year=2000|title=The Life of Imām Zayn al-Abidin (as)|translator=Jāsim al-Rasheed|location=Iraq|publisher=Ansariyan Publications, n.d. Print}}</ref><ref>{{cite book|author=Imam Ali ibn al-Hussain|title=Al-Saheefah Al-Sajjadiyyah Al-Kaamelah|year=2009|others= Translated with an Introduction and annotation by Willian C. Chittick With a foreword by S. H. M. Jafri|publisher=Ansariyan Publications|location=Qum, The Islamic Republic of Iran}}</ref> ചില കാലഘട്ടങ്ങളിൽ അർബയ്‌നിന്റെ അനുഷ്ഠാനം നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിൽ അവസാനത്തേത് ഇറാഖിന്റെ പ്രസിഡണ്ടായിരുന്ന സദ്ദാം ഹുസൈന്റെ (അറബ് ദേശീയവാദിയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ഒരു സുന്നി, ഇസ്ലാമിക നവോത്ഥാനവുമായി ഏറ്റുമുട്ടി)കാലമായിരുന്നു. സദ്ദാമിന്റെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ ഏകദേശം 30 വർഷക്കാലം, ഇറാഖിൽ അർബയിൻ പരസ്യമായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത് നിരോധിച്ചിരുന്നു. 2003-ലെ ഇറാഖ് അധിനിവേശത്തെത്തുടർന്ന് 2003 ഏപ്രിലിലെ ആചരണം ലോകമെമ്പാടും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു.<ref>Vali Nasr, ''The Shia Revival''. New York: Norton, 2006; pp 18–19.</ref> == ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ== <gallery> File:پیاده روی اربعین.jpg|pilgrimage on foot during Arbaʽein File:پیاده روی اربعین 11.jpg|pilgrimage on foot during Arbaʽein File:پیاده روی اربعین 32.jpg|pilgrimage on foot during Arbaʽein File:پیاده روی اربعین 46.jpg|pilgrimage on foot during Arbaʽein File:پیاده روی اربعین حسینی.jpg|pilgrimage on foot during Arbaʽein File:The clergymen on the arbane hike روحانیت در پیاده روی اربعین 13.jpg|pilgrimage on foot during Arbaʽein </gallery> ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} ==അവലംബം== {{reflist|30em}} {{Muslimholidays}} [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികം]] pqkc8hiz6m1ugczqpdsflaggtyo29uh 0 569760 4630953 4615848 2026-06-17T20:31:05Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630953 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hilaria Supa}}{{Infobox officeholder | name = Hilaria Supa | image = Hilaria Supa Huamán.jpg | office = Peruvian Representative to the [[Andean Parliament]] | term_start = 2011 | term_end = 2016 | constituency = | office2 = [[Congress of the Republic of Peru|Member of the Congress]] | term_start2 = July 26, 2006 | term_end2 = July 26, 2011 | constituency2 = [[Cusco Region|Cusco]] | birth_date = {{birth date and age|1957|12|28|df=y}} | birth_place = [[Anta Province|Anta]], [[Cusco Region|Cusco]], Peru | death_date = | death_place = | nationality = Peruvian | party = [[Peruvian Nationalist Party|Partido Nacionalista Peruano]] | otherparty = | spouse = | alma_mater = | religion = | website = }}ഒരു [[പെറു]]വിയൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയും പെറുവിലും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നിരവധി തദ്ദേശീയ വനിതാ സംഘടനകളിലെ സജീവ അംഗവുമാണ് '''ഹിലാരിയ സൂപ ഹുവമാൻ''' (ജനനം: ഡിസംബർ 28, 1957). 2006-2011 കാലഘട്ടത്തിൽ കുസ്‌കോയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു കോൺഗ്രസ്സ് വുമണായിരുന്നു അവർ. ഒല്ലാന്റാ ഹുമാലയുടെ പാർടിഡോ നാഷനലിസ്റ്റ പെറുവാനോ പാർട്ടിയിലെ അംഗമായിരുന്നു. == ആദ്യകാല ജീവിതം == സമ്പന്ന കുടുംബങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഒരു വലിയ ഫാമിലെ കർഷകരായിരുന്ന അമ്മ ഹെലീന ഹുവാമന്റെ അരികിൽ അവരുടെ മുത്തശ്ശിമാരാണ് ഹിലാരിയ സൂപയെ വളർത്തിയത്. അവരുടെ കുട്ടിക്കാലത്ത്, ഹസെൻഡഡോ (ഫാം ഉടമ) തന്റെ മുത്തച്ഛനോട് മോശമായി പെരുമാറുന്നതും പ്രാദേശിക സ്ത്രീകളെ ബലാത്സംഗം ചെയ്യുന്നതും അവർ കണ്ടു. അത് അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തി. കർഷകരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാടിയ അവരുടെ മുത്തച്ഛൻ 1965 ൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. അവൾക്ക് ആറു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, അവൾക്ക് അരെക്വിപയിലേക്ക് പോകേണ്ടിവന്നു. അവിടെ അവർ ഒരു വേലക്കാരിയായി ജോലി ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതയായി. തന്നെ തിരികെ കസ്‌കോയിൽ എത്തിക്കാൻ ബന്ധുക്കളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോഴാണ് മുത്തശ്ശിയും മരിച്ച വിവരം അറിഞ്ഞത്. പിന്നീട് ഹിലാരിയ സൂപ കുസ്കോ, അരെക്വിപ, ലിമ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വീട്ടുവേലക്കാരിയായി ജോലി ചെയ്തു. ലിമയിലെ സമ്പന്ന കുടുംബങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതിനിടെയാണ് 14-ാം വയസ്സിൽ ബലാത്സംഗത്തിനിരയായത്. അവരുടെ പങ്കാളിയും അവരുടെ കുട്ടികളുടെ പിതാവും അവൾക്ക് 22 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഒരു അപകടത്തിൽ മരിച്ചു. കുട്ടിക്കാലത്ത് ശാരീരിക പീഡനത്തിന്റെയും നിർബന്ധിത ജോലിയുടെയും ഫലമായി, അവൾ പൊതുവായ ശരീര സന്ധിവാതം അനുഭവിക്കുന്നു. അവർ തന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ത്രെഡ്‌സ് ഓഫ് മൈ ലൈഫ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പുസ്തകം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് സ്പാനിഷ്, ഇംഗ്ലീഷ്, ജർമ്മൻ ഭാഷകളിലും ഉടൻ തന്നെ ക്വെച്ചുവയിലും ലഭ്യമാണ്. ഈ പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിച്ച് താൻ എങ്ങനെ ശക്തയായെന്ന് അവർ എഴുതുന്നു. == ആക്ടിവിസം == 1980-കളിൽ, പാവപ്പെട്ട കുട്ടികൾക്ക് സൗജന്യ ഭക്ഷണം നൽകുന്ന ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിൽ അവർ മറ്റ് തദ്ദേശീയ സ്ത്രീകളുമായി ഇടപെട്ടു. കുസ്‌കോയിലെ ആന്റയിലെ മൈക്കേല ബസ്തിദാസ് കമ്മിറ്റിയുടെ നേതാവായി അവർ ഭൂമിയുടെ അവകാശത്തിനായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. ഭൂമി അവകാശ പ്രസ്ഥാനം ഒടുവിൽ ജുവാൻ വെലാസ്കോ അൽവാറാഡോയുടെ സർക്കാരിന് കീഴിൽ ഭൂപരിഷ്കരണ നിയമത്തിൽ കലാശിച്ചു. കുസ്‌കോയിലെ കോൺഫെഡറേഷൻ കാംപെസിന ഡെൽ പെറുവിന്റെ റീജിയണൽ ഓർഗനൈസേഷനായ ഫെഡറേഷൻ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റൽ ഡി കാംപെസിനോസ് ഡെൽ കുസ്‌കോയുടെ നേതാവ് കൂടിയായിരുന്നു അവർ. 1991-ൽ, പുതുതായി സ്ഥാപിതമായ വിമൻസ് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ആന്റയുടെ (ഫെഡറേഷ്യൻ ഡി മുജറെസ് ഡി ആന്റ ഫെംക) ഓർഗനൈസേഷണൽ സെക്രട്ടറിയായി. അവിടെ അക്ഷരമാല പ്രോഗ്രാമുകൾ, പരമ്പരാഗത വൈദ്യശാസ്ത്ര സംരക്ഷണം, കീടനാശിനി പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് അവർ ഉത്തരവാദിയായിരുന്നു. ഹിലേറിയ സൂപ നിരവധി അന്തർദേശീയ വനിതാ അവകാശ യോഗങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. അവിടെ അവർ തന്റെ പ്രാദേശിക ക്വെച്ചുവ ഭാഷ സജീവമായി ഉപയോഗിക്കുകയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 1995-ൽ, ആരോഗ്യമന്ത്രി അലജാൻഡ്രോ അഗ്വിനാഗയുമായി ചേർന്ന് ആൽബെർട്ടോ ഫുജിമോറി സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തിൻ കീഴിൽ നടത്തിയ സ്ത്രീകളുടെയും പുരുഷന്മാരുടെയും നിർബന്ധിത വന്ധ്യംകരണത്തിനെതിരെ അവർ ഒരു പ്രതിഷേധത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി. ഈ വംശീയ ആരോഗ്യ നയം 272,000 സ്വദേശി സ്ത്രീകളെയും 22,000-ത്തിലധികം പുരുഷന്മാരെയും നിർബന്ധിത വന്ധ്യംകരണത്തിന് കാരണമായി.<ref>{{cite news |last1=Lizarzaburu |first1=Javier |title=Forced sterilisation haunts Peruvian women decades on |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-34855804 |agency=BBC |date=December 2, 2015}}</ref><ref>{{cite news |last1=Miller |first1=Leila |title=Tied down and sterilized: Peru’s dark history of family planning |url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2019-10-29/peru-forced-sterilization-alberto-fujimori |agency=LA Times |date=October 29, 2019}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഹിലാരിയ സൂപ 2006-ൽ അവരുടെ സഹ കോൺഗ്രസ്സ് വുമൺ മരിയ സുമിരെയെ പിന്തുടർന്ന് പെറുവിയൻ കോൺഗ്രസിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ക്വെച്ചുവയിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. പെറുവിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ഏതെങ്കിലും തദ്ദേശീയ ഭാഷയിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്ന ആദ്യ പാർലമെന്റേറിയൻ ആയി അവർ മാറി. ഇരുവരെയും കോൺഗ്രസ് വുമൺ മാർത്ത ഹിൽഡെബ്രാൻഡും മറ്റ് ചില കോൺഗ്രസ് അംഗങ്ങളും നിശിതമായി വിമർശിച്ചു.<ref>[https://web.archive.org/web/20120308035357/http://www.iglesiametodista.org.pe/index.php?option=com_content&view=article&id=50%3A-lengua-quechua-del-miedo-y-desprecio-al-respeto-y-visibilizaci&catid=47%3Anacionales&Itemid=70 Dina Ludeña Cebrián: Lengua quechua - del miedo y desprecio al respeto y visibilización.]</ref><ref>[http://elcomercio.pe/EdicionImpresa/Html/2006-09-01/ImEcCronicas0569327.html Mayra Castillo: En el nombre del quechua. El Comercio, 31 de marzo de 2007] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120509201711/http://elcomercio.pe/EdicionImpresa/Html/2006-09-01/ImEcCronicas0569327.html |date=9 May 2012 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://peru21.pe/noticia/635877/hildebrandt-burla-que-supa-presida-comision-educacion |title=Archived copy |access-date=2010-09-08 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100911225433/http://peru21.pe/noticia/635877/hildebrandt-burla-que-supa-presida-comision-educacion |archive-date=11 September 2010 |df=dmy }}</ref> അമേരിക്കൻ ഗവൺമെന്റുമായി സഹകരിച്ചുകൊണ്ട് അലൻ ഗാർസിയ ഭരണകൂടം സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര നയങ്ങളും ദുരുപയോഗ ഉത്തരവുകളും പാസാക്കിയതിന് ശേഷം, തന്റെ സമൂഹം അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന പ്രതിസന്ധിയെ അവർ അപലപിച്ചു. മച്ചു പിച്ചുവിനെയും മറ്റ് പ്രാദേശിക സൈറ്റുകളെയും രക്ഷപ്പെടുത്താനും അവരെ കുസ്കോയിലെ തദ്ദേശവാസികളുടെ മാനേജ്മെന്റിന് തിരികെ നൽകാനും അവർ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2010 ഓഗസ്റ്റിൽ, പെറുവിയൻ കോൺഗ്രസിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ കമ്മീഷന്റെ പ്രസിഡന്റായി ഹിലരിയ സൂപ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അമേരിക്കൻ പോപ്പുലർ റെവല്യൂഷണറി അലയൻസ് (APRA) യിലെയും ഫുജിമോറി പാർട്ടികളിലെയും കോൺഗ്രസ് അംഗങ്ങൾ ഇതിനെ വിമർശിക്കുമ്പോൾ, പെറുവിയൻ വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധരുടെ പിന്തുണ അവർക്ക് ലഭിച്ചു.<ref>D. Raise: [http://www.infoamazonas.de/2010/08/10/premiere-im-peruanischen-parlament-quechua-muttersprachlerin-leitet-bildungs-kommission.html Premiere im peruanischen Parlament: Quechua-Muttersprachlerin wird Bildungs-Kommission leiten.] Info Amazonas, 10. August 2010.</ref><ref>[http://www.fatida.com/index.php?option=com_content&view=article&id=199:peru-parlamentaria-quechua-hilaria-supa-preside-comision-de-educacion-del-congreso-&catid=62:noticias&Itemid=78 Perú: Parlamentaria quechua Hilaria Supa preside Comisión de Educación del Congreso.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170125211028/http://www.fatida.com/index.php?option=com_content&view=article&id=199:peru-parlamentaria-quechua-hilaria-supa-preside-comision-de-educacion-del-congreso-&catid=62:noticias&Itemid=78 |date=2017-01-25 }} FATIDA, 10. August 2010.</ref><ref>[http://elcomercio.pe/politica/619410/noticia-designacion-hilaria-supa-como-titular-comision-educacion-congreso-fue-saludada-educadores Propuesta de Hilaria Supa como titular de Comisión de Educación del Congreso fue saludada por educadores]. El Comercio, 6 August 2010.</ref> 2011 ഏപ്രിലിൽ, ആൻഡിയൻ പാർലമെന്റിലേക്ക് ഗണ പെറുവിന്റെ പ്രതിനിധിയായി ഹിലാരിയ സൂപ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>ONPE finalizó conteo de votos para el Parlamento AndinoRafael Rey Rey, Luis Alberto Adrianzen Merino, Javier Reategui Rosello, Hilaria Supa Huamán y Hildebrando Tapia son los virtualmente electos. tuteve.tv, 7 May 2011</ref> == Works == *Hilos de mi vida – el testimonio de Hilaria Supa Huamán, una campesina Quechua. Willkamayu Editores, Lima 2002 (Spanish). *Threads of My Life - The Story of Hilaria Supa Huaman, A Rural Quechua Woman. Theytus Books, B.C., Canada. 2008. == അവലംബം== <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == {{Commons category|Hilaria Supa Huamán}} * [http://www.congreso.gob.pe/congresista/2006/hsupa/_hoja-vida.htm Hilaria Supa Huamán - cv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100829014232/http://www.congreso.gob.pe/congresista/2006/hsupa/_hoja-vida.htm |date=2010-08-29 }} (in Spanish) * [https://web.archive.org/web/20210309173402/http://www2.congreso.gob.pe/Sicr/Congresistas/2006/20060448.nsf/_v09 Congresswoman Hilaria Supa Huamán] (in Spanish) * [http://www.servindi.org/actualidad/entrevistas/868 Entrevista a Hilaria Supa. Peru: Sé que va a haber discriminación.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220926220611/https://www.servindi.org/actualidad/entrevistas/868 |date=2022-09-26 }} (in Spanish) {{Current Peruvian Congress}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]] 5afaelw53j21g21h5thny6n95pdsylw 0 569907 4630986 4500220 2026-06-18T04:07:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630986 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Adriane Carr}}{{Infobox officeholder | image = Adriane Carr.jpg | name = Adriane Carr | birth_date = {{birth year and age|1952}} | birth_place = Vancouver | residence = Vancouver | office = Vancouver City Councillor | term_start1 = December 2011 | term_end1 = | office2 = Deputy Leader Green Party of Canada | leader2 = [[Elizabeth May]] | term_start2 = 2006 | term_end2 = January 22, 2014<ref>{{cite web|url=https://www.greenparty.ca/en/media-release/2014-01-22/adriane-carr-stepping-down-deputy-leader-green-party-canada|title=Adriane Carr stepping down as Deputy Leader of the Green Party of Canada|date=January 22, 2014|publisher=Green Party of Canada|accessdate=September 16, 2018|archive-date=2022-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602051406/https://www.greenparty.ca/en/media-release/2014-01-22/adriane-carr-stepping-down-deputy-leader-green-party-canada|url-status=dead}}</ref> | alongside2 = [[Georges Laraque]] | office3 = [[Green Party of British Columbia|Leader of the Green Party of British Columbia]] | term_start3 = 2000 | term_end3 = 2005 | term_start4 = 1983 | term_end4 = 1985 | predecessor3= [[Stuart Parker (politician)|Stuart Parker]]<br />Tom Hetherington (interim) | successor3 = [[Jane Sterk]]<br />Christopher Bennett (interim) | predecessor4= ''none'' | successor4 = ''none'' | party = [[Green Party of Canada]] }} ഒരു [[കനേഡിയ]]ൻ അക്കാദമിക്, ആക്ടിവിസ്റ്റ്, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ, കാനഡ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഗ്രീൻ പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയക്കാരിയാണ് '''അഡ്രിയാൻ കാർ''' (ജനനം 1952) .<ref name="green party">{{cite web |url=http://vancouvercentregreens.ca/about-adriane-carr |title=About Adriane Carr |publisher=Vancouver Centre Federal Green Party Electoral District Association |accessdate=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110907020703/http://vancouvercentregreens.ca/about-adriane-carr |archive-date=7 September 2011 |url-status=dead }}</ref> അവർ വാൻകൂവർ സിറ്റി കൗൺസിലിലെ ഒരു കൗൺസിലർ കൂടിയാണ്.<ref name="VO1">{{cite web |url=http://www.vancouverobserver.com/politics/2011/11/19/carr-takes-surprise-council-seat-final-poll-goes-green |title=Carr takes surprise council seat as final poll goes Green |last=Montgomery |first=Christina |date=19 November 2011 |publisher=Vancouver Observer |accessdate=20 November 2011 |location=Vancouver, British Columbia |archive-url=https://web.archive.org/web/20111122040030/http://www.vancouverobserver.com/politics/2011/11/19/carr-takes-surprise-council-seat-final-poll-goes-green |archive-date=22 November 2011 |url-status=live }}</ref><ref name="GS1">{{cite web|url=https://www.straight.com/article-544211/vancouver/greens-adriane-carr-elected-vancouver-city-council |title=Greens' Adriane Carr elected to Vancouver city council |last=Hui |first=Stephen |date=19 November 2011 |publisher=[[The Georgia Straight]] |accessdate=20 November 2011 |location=Vancouver, British Columbia |archive-url=https://web.archive.org/web/20111121165126/http://www.straight.com/article-544211/vancouver/greens-adriane-carr-elected-vancouver-city-council |archive-date=21 November 2011 |url-status=dead }}</ref>അവർ 1983 മുതൽ 1985 വരെ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ ഗ്രീൻ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക അംഗവും ആദ്യ വക്താവും (നേതാവ്) ആയിരുന്നു. 1993 ൽ പാർട്ടി ഔദ്യോഗികമായി "നേതാവ്" സ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു. 2000-ൽ അവർ വീണ്ടും പാർട്ടിയുടെ നേതാവായി.<ref name="green party" /> 2005-ലെ പ്രവിശ്യാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, പവൽ റിവർ-സൺഷൈൻ കോസ്റ്റിലെ അവരുടെ ഹോം റൈഡിംഗിൽ അവർക്ക് 25% വോട്ടുകൾ ലഭിച്ചു. 2006 സെപ്റ്റംബറിൽ ഫെഡറൽ ഗ്രീൻ പാർട്ടി നേതാവ് എലിസബത്ത് മേ അവളെ ഗ്രീൻ പാർട്ടി ഓഫ് കാനഡയുടെ രണ്ട് ഡെപ്യൂട്ടി നേതാക്കളിൽ ഒരാളായി നിയമിച്ചപ്പോൾ അവർ തന്റെ സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. നേരത്തെ 2006-ൽ, തന്റെ രാഷ്ട്രീയ സഖ്യകക്ഷിയും ദീർഘകാല സുഹൃത്തുമായ എലിസബത്ത് മേയെ നേതാവായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനുള്ള വിജയകരമായ കാമ്പെയ്‌നിൽ കാർ സഹ-അധ്യക്ഷനായിരുന്നു. വാൻകൂവർ സെന്ററിൽ (2008, 2011) ഫെഡറൽ സ്ഥാനാർത്ഥി എന്ന നിലയിൽ രണ്ട് തോൽവികൾക്ക് ശേഷം, കാർ 2011 നവംബറിൽ വാൻകൂവർ സിറ്റി കൗൺസിലിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. വാൻകൂവറിലെ ഗ്രീൻ പാർട്ടിയുടെ 2011 നവംബറിൽ മുനിസിപ്പൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഏക സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്നു അവർ. എട്ട് ശ്രമങ്ങളിലെ അവരുടെ ആദ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയമാണിത്. ഗ്രീൻ പാർട്ടി ബാനറിന് കീഴിൽ ഒരു പ്രധാന കനേഡിയൻ സിറ്റി കൗൺസിലിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ വ്യക്തിയാണ് അവർ.<ref name="VO1" /> അവർ ഗ്രീൻ പാർട്ടി ഓഫ് ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയെയും ഗ്രീൻ പാർട്ടി ഓഫ് കാനഡയെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് തുടരുന്നു. കാർ വാൻകൂവറിൽ ജനിച്ചു. ലോവർ മെയിൻലാന്റിലും കൂറ്റെനൈസിലും വളർന്നു. 1980-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് അർബൻ ജിയോഗ്രഫിയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ അവർ ലംഗാര കോളേജിൽ അധ്യാപന ജീവിതത്തിലേക്ക് പോയി.<ref name="green party" /> == പരിസ്ഥിതിവാദം == [[വടക്കേ അമേരിക്ക]]യിലെ ആദ്യത്തെ ഗ്രീൻ പാർട്ടിയായ ഗ്രീൻ പാർട്ടി ഓഫ് ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ 1983 ഫെബ്രുവരിയിൽ സഹസ്ഥാപകയായിരുന്നു കാർ. 1983 മുതൽ 1985 വരെ അതിന്റെ പ്രതിഫലം പറ്റാത്ത വക്താവായി (നേതാവ്) പ്രവർത്തിച്ചു. വെസ്റ്റേൺ കാനഡ വൈൽഡർനസ് കമ്മിറ്റിയിൽ മുഴുവൻ സമയവും ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി 1989-ൽ ലംഗാര കോളേജിലെ അദ്ധ്യാപനം ഉപേക്ഷിച്ചു. അവളുടെ പിൽക്കാലത്തെ ഭർത്താവായ പോൾ ജോർജും റിച്ചാർഡ് ക്രീഗറും ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ചാരിറ്റബിൾ സൊസൈറ്റിയുടെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകയായിരുന്നു. WCWC-യ്‌ക്ക് വേണ്ടി ജോലി ചെയ്യുന്ന സമയത്ത്, കാർ ഓർഗനൈസേഷന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര കാമ്പെയ്‌നുകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും ക്ലേയോക്വോട്ടിൽ യുനെസ്കോ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള വിജയകരമായ കാമ്പെയ്‌നിൽ ഫസ്റ്റ് നേഷൻസ്, പരിസ്ഥിതി ഗ്രൂപ്പുകൾ, ലോഗിംഗ് കമ്പനികൾ, ഗവൺമെന്റിന്റെ എല്ലാ തലങ്ങളെയും ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുകയും ചെയ്തു. 1992 മുതൽ 2000 വരെ, കാർ, അവരുടെ ഭർത്താവ് പോൾ ജോർജ്, ആക്ടിവിസ്റ്റ് ജോ ഫോയ്, ഓർഗനൈസേഷന്റെ ചീഫ് ഫിനാൻഷ്യൽ ഓഫീസർ എന്നിവരടങ്ങുന്ന ശമ്പളമുള്ള ജീവനക്കാരുടെ നാലംഗ സമിതിയാണ് WCWC (ഇപ്പോൾ വൈൽഡർനെസ് കമ്മിറ്റി എന്ന് വിളിക്കുന്നത്) നയിച്ചത്. ഗ്രീൻ പാർട്ടി ഓഫ് ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയുടെ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് മത്സരിക്കാൻ 2000-ൽ കാർ സംഘടന വിട്ടു. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== {{Portal|Biography}} * [https://web.archive.org/web/20080926011901/http://ridings.greenparty.ca/index.php?module=article&view=298 Green Party of Canada – Vancouver Centre Electoral District Association] {{Vancouver City Council}} {{GPC}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:കനേഡിയൻ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1952-ൽ ജനിച്ചവർ]] ob00osaobeskjc49td7le03q5njnocn 0 588132 4630988 3847289 2026-06-18T04:15:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630988 wikitext text/x-wiki {{PU|Adelaide Estrada}} {{Infobox person | name = അഡ്‌ലെയ്ഡ് എസ്ട്രാഡ | image = File:Adelaide Estrada1.png | caption = | other_names = | birth_name = Adelaide Augusta Fernandes Estrada | birth_date = 29 September 1898 | birth_place = [[Porto]], [[Portugal]] | death_date = 18 October 1979 (Aged 81) | death_place = Porto | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = Medical researcher | years_active = | known_for = Second woman in Portugal to obtain PhD in biology; collaboration with [[Abel Salazar (scientist)|Abel Salazar]] | notable_works = | spouse = | partner = <!-- (unmarried long-term partner) --> | children = | parents = | awards = | website = }} '''അഡ്‌ലെയ്ഡ് എസ്ട്രാഡ''' (1898 - 1979) ഒരു [[പോർച്ചുഗൽ|പോർച്ചുഗൽ]] സ്വദേശിയായ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറും ഗവേഷകയുമായിരുന്നു. ബയോളജിക്കൽ സയൻസസിൽ പി.എച്ച്.ഡി. നേടി 1928 മാർച്ചിൽ പ്രവേശനം നേടിക്കൊണ്ട് പോർച്ചുഗീസ് ബയോളജി സൊസൈറ്റിയിൽ ചേർന്ന രണ്ടാമത്തെ പോർച്ചുഗീസ് വനിതയായിരുന്നു അവർ. == ആദ്യകാലജീവിതം == അഡ്‌ലെയ്ഡ് അഗസ്റ്റ ഫെർണാണ്ടസ് എസ്ട്രാഡ 1898 സെപ്റ്റംബർ 29-ന് വിറ്റോറിയയിലെ പോർട്ടോ പാരീഷിൽ ജനിച്ചു. അവൾ പോർട്ടോയിലെ ലിസിയു അലക്സാണ്ട്രെ ഹെർക്കുലാനോ സ്കൂളിൽ പഠനം നടത്തി. 1913-ൽ പിതാവിന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനായി അവർ ഒരു ആശുപത്രിയിൽ പാർട്ട് ടൈം ജോലി ചെയ്തു. 1921 ഒക്ടോബറിൽ, പോർട്ടോ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ (FMUP) ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് മെഡിസിനിൽ ഒരു മെഡിക്കൽ കോഴ്‌സിനുചേർന്ന അവൾ പിൽക്കാലത്ത് അവിടെ ഒരു ലക്ചററായി. എസ്ട്രാഡ 1927-ൽ തന്റെ ആദ്യ ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കി. ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കെ, 1922-ൽ FMUPയുടെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹിസ്റ്റോളജി ആൻഡ് എംബ്രിയോളജിയിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ അവളെ ക്ഷണിച്ചു. അവിടെ അവർ ആബേൽ സലാസറിനെ കണ്ടുമുട്ടിയതിനേത്തുടർന്ന് വിവിധ ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സഹകരിക്കുകയും അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കളാകുകയും ചെയ്തു. ഒരു കലാകാരൻ കൂടിയായിരുന്നു സലാസർ, എസ്ട്രാഡയുടെ നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചിരുന്നു.<ref name="Sigarra3">{{cite web|url=https://sigarra.up.pt/up/pt/web_base.gera_pagina?p_pagina=antigos%20estudantes%20ilustres%20da%20u.porto:%20adelaide%20augusta%20fernandes%20estrada|title=Adelaide Augusta Fernandes Estrada|access-date=16 June 2021|website=Antigos Estudantes Ilustres da Universidade do Porto}}</ref><ref name="CMAS3">{{cite journal|title=ADELAIDE ESTRADA Para além da Ciência|journal=CMAS Boletim|date=2019|issue=4|pages=2-3|url=https://www.uf-smish.pt/wp-content/uploads/2019/11/CMAS-Boletim-04-2019.pdf|access-date=16 June 2021}}</ref><ref name="Etc3">{{cite web|url=https://etcetaljornal.pt/j/2019/01/adelaide-estrada/|title=Adelaide Estrada|access-date=16 June 2021|website=ETCeTAL|archive-date=2023-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230128053212/https://etcetaljornal.pt/j/2019/01/adelaide-estrada/|url-status=dead}}</ref> == മെഡിക്കൽ ജീവിതം == 1923-ൽ അവൾ ഹിസ്റ്റോളജി അസിസ്റ്റന്റായി നിയമിതയായ അവർ, മൂന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം FMUP യുടെ ക്ലിനിക്കൽ അനാലിസിസ് ലബോറട്ടറി സജ്ജമാക്കുന്ന ജോലിയിലേയ്ക്ക് നിയമിക്കപ്പെട്ടു. 1932-ൽ FMUPയിലെ സാംക്രമിക രോഗ ക്ലിനിക്കിൽ സഹായിയായി ചേർന്നു. 1941-ൽ അവൾ പോർട്ടോ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ സെന്റർ ഫോർ മൈക്രോസ്കോപ്പിക് സ്റ്റഡീസിൽ ഇന്റേൺഷിപ്പ് ആരംഭിച്ചു. എസ്റ്റാഡോ നോവോ ഭരണത്തോടുള്ള എതിർപ്പ് കാരണം 1935-ൽ തന്റെ മുൻ തസ്തികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രൊഫസറായ ആബേൽ സലാസറിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായാണ് ഈ കേന്ദ്രം സൃഷ്ടിച്ചത്. 1946-ൽ സലാസറിന്റെ മരണശേഷം സെന്റർ അടച്ചുപൂട്ടുന്നത് വരെയുള്ള കാലത്ത് അവൾ അവിടെ തങ്ങി. FMUയിലും സെന്റർ ഫോർ മൈക്രോസ്കോപ്പിക് സ്റ്റഡീസിലും നടത്തിയ ഗവേഷണം "മെനിഞ്ചിയൽ സിൻഡ്രോംസ് ആൻഡ് അബ്നോർമൽ അക്യൂട്ട് മെനിഞ്ചൈറ്റിസ്", "ക്വസ്റ്റ്യൻസ് ഓഫ് ഹെമറ്റോളജിക്കൽ നോമെൻക്ലേച്ചർ" "ദ ഹെമറ്റോളജിക്കൽ ഇൻഡക്സസ് ഹാവ് നോ ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് വാല്യു" എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഒരു വലിയ ജേർണൽ ലേഖനങ്ങളിലേ രചനയിലേയ്ക്ക്ക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Sigarra">{{cite web|url=https://sigarra.up.pt/up/pt/web_base.gera_pagina?p_pagina=antigos%20estudantes%20ilustres%20da%20u.porto:%20adelaide%20augusta%20fernandes%20estrada|title=Adelaide Augusta Fernandes Estrada|access-date=16 June 2021|website=Antigos Estudantes Ilustres da Universidade do Porto}}</ref><ref name="CMAS">{{cite journal|title=ADELAIDE ESTRADA Para além da Ciência|journal=CMAS Boletim|date=2019|issue=4|pages=2-3|url=https://www.uf-smish.pt/wp-content/uploads/2019/11/CMAS-Boletim-04-2019.pdf|access-date=16 June 2021}}</ref><ref name="Etc">{{cite web|url=https://etcetaljornal.pt/j/2019/01/adelaide-estrada/|title=Adelaide Estrada|access-date=16 June 2021|website=ETCeTAL|archive-date=2023-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230128053212/https://etcetaljornal.pt/j/2019/01/adelaide-estrada/|url-status=dead}}</ref><ref name="UP">{{cite web|url=https://noticias.up.pt/adelaide-estrada-uma-mulher-para-alem-da-ciencia/|title=Adelaide Estrada: Uma mulher para além da Ciência|access-date=16 June 2021|website=University of Porto}}</ref> == അവലംബം == 9zcv9c6u3fiay1k5eodhueh87il3ltn 0 596827 4631017 3918445 2026-06-18T07:13:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631017 wikitext text/x-wiki 2022 ലെ [[കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി]] സംസ്ഥാന ദൃശ്യകലാപുരസ്‌ക്കാരത്തിനർഹനായ ചിത്രകാരനാണ് അമീൻ ഖലീൽ.(ജനനം 1975) 'ബാലൻസിങ് ഓൺ അൺറീൽ സർഫെയ്‌സ്' - (ഇല്ലോജിക്കൽ തീയറ്റർ സീരീസ്) എന്ന ചിത്രത്തിനായിരുന്നു പുരസ്കാരം. ==ജീവിതരേഖ== 1975ൽ കേരളത്തിൽ ജനിച്ച അമീൻ ഖലീൽ [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിൽ]] താമസിച്ചാണ് കലാപ്രവർത്തനം നടത്തുന്നത്. വിദേശത്തും ഇന്ത്യയിലും കേരളത്തിലെ നിരവധി ഗ്യാലറികളിലും അമീൻ ഖലീലിന്റെ കലാസൃഷ്ടികൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2014-ൽ [[ഫിൻലാന്റ്|ഫിൻലന്റിലെ]] ജൂട്ടാർസ് റസിഡൻസി പ്രോഗ്രാം ലഭിച്ചിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[ഇറ്റലി]], [[നോർവെ]], [[ഫ്രാൻസ്]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെട്ട പ്രദർശനങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയങ്ങളായിരുന്നു. [[കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി|അക്കാദമിയുടെ]] ഇന്ത്യാ-ബംഗ്ലാദേശ് കൾച്ചറൽ എക്‌ചേഞ്ച് പ്രോഗ്രമിൽ പങ്കെടുത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ആലപ്പുഴയിൽ നടന്ന പ്രശസ്തമായ '[[ലോകമേ തറവാട് (കലാ പ്രദർശനം)|ലോകമെ തറവാട്]]' എക്‌സിബിഷനിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. [[ചോളമണ്ഡലം കലാഗ്രാമം|ചോളമണ്ഡൽ ആർട്ടിസ്റ്റ്‌സ് വില്ലേജിൽ]] നിരവധി വർഷം താമസിച്ച് കലാപ്രവർത്തനം നടത്തിയിട്ടുള്ള അമീൻ ഖലീൽ ഫിൻലന്റിൽ നടന്ന ബ്രോൺസ് സ്‌കൾപ്‌റ്റേഴ്‌സ് ക്യാമ്പിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി സംഘടിപ്പിച്ച നിരവധി കലാക്യാമ്പുകളിൽ അമീൻ ഖലീൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=https://lalithkala.org/news/art%20and%20award |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2023-05-04 |archive-date=2023-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504012920/https://lalithkala.org/news/art%20and%20award |url-status=dead }}</ref> ==അവലംബം== <References/> [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ചിത്രകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി പുരസ്കാരം നേടിയവർ]] fje0atmokyj5nn21c3co1pyybvj3ozw 0 605793 4631063 4620043 2026-06-18T11:20:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631063 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര<br>Anand Gopal Mahindra | image = Anand Mahindra (1).jpg | caption = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1955|05|1}} | birth_place = [[Bombay|മുംബൈ]], [[Bombay State|മുംബൈ സംസ്ഥാനം]], ഇന്ത്യ | alma_mater = [[Harvard University|ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാല]] {{small|([[Bachelor of Arts|BA]], [[Master of Business Administration|MBA]])}}<ref>{{cite news|last=Bellman |first=Eric |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703735804575535622456801034 |title=Mahindra Donates $10 Million to Harvard - WSJ.com |publisher=Online.wsj |date=6 October 2010 |access-date=24 January 2011}}</ref><ref name=AM-E-00>[http://news.harvard.edu/gazette/story/2010/10/harvard-humanities-2-0/ Anand Mahindra – Harvard Humanities 2.0]</ref><br> | occupation = Businessman | title = [[Mahindra Group|മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിന്റെ]] ചെയർമാൻ | spouse = അനുരാധ മഹീന്ദ്ര | children = 2 പെൺമക്കൾ | website = {{URL|www.mahindra.com}} }} [[Category:Articles with hCards]] ശതകോടീശ്വരനായ ഒരു ഇന്ത്യൻ വ്യവസായിയും മുംബൈ ആസ്ഥാനമായുള്ള ബിസിനസ്സ് കമ്പനിയായ [[മഹീന്ദ്ര & മഹീന്ദ്ര ലിമിറ്റഡ്|മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിന്റെ]] ചെയർമാനുമാണ് '''ആനന്ദ് ഗോപാൽ മഹീന്ദ്ര''' (ജനനം 1 മെയ് 1955).<ref name="leadership">{{Cite web|url=http://www.mahindra.com/Who-We-Are/Our-Leadership/Anand-Mahindra|title=Who We Are: Leadership {{ndash}} Anand Mahindra|access-date=2 July 2014|website=Mahindra|archive-url=https://web.archive.org/web/20140710153544/http://www.mahindra.com/Who-We-Are/Our-Leadership/Anand-Mahindra|archive-date=10 July 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.entrepreneurssolutions.com/top-10-entrepreneurs-in-india-1-penchal-reddy-born13th-march-1990residencesingapore-nationalityindianyears-active-years-active-2012-to-presentqualificati/|title=Top 10 Entrepreneurs of India|last=Bhupathi Reddy|date=30 August 2015|publisher=EntrepreneurSolutions.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160126161619/https://www.entrepreneurssolutions.com/top-10-entrepreneurs-in-india-1-penchal-reddy-born13th-march-1990residencesingapore-nationalityindianyears-active-years-active-2012-to-presentqualificati/|archive-date=26 January 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://mybtechlife.com/the-list-of-great-entrepreneurs-in-india-2015/|title=The List of Great Entrepreneurs of India in 2015|last=Srikar Muthyala|date=29 September 2015|publisher=MyBTechLife|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114000446/http://mybtechlife.com/the-list-of-great-entrepreneurs-in-india-2015/|archive-date=14 January 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.livemint.com/Companies/cC7EUvGzILDU0KpYF0adyK/Mahindra-appoints-Anand-Mahindra-as-executive-chairman-Q2-p.html|title=Pawan Goenka named MD of Mahindra; Anand Mahindra to be executive chairman|date=11 November 2016|website=Livemint|access-date=2023-09-27|archive-date=2023-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20230104204511/https://www.livemint.com/Companies/cC7EUvGzILDU0KpYF0adyK/Mahindra-appoints-Anand-Mahindra-as-executive-chairman-Q2-p.html|url-status=dead}}</ref> എയ്‌റോസ്‌പേസ്, അഗ്രിബിസിനസ്, ആഫ്റ്റർ മാർക്കറ്റ്, ഓട്ടോമോട്ടീവ്, യന്ത്രഘടകങ്ങൾ, നിർമാണ ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രതിരോധം, ഊർജം, കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ, ധനകാര്യം, ഇൻഷുറൻസ്, വ്യാവസായിക ഉപകരണങ്ങൾ, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, വിനോദം, ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി, ലോജിസ്റ്റിക്‌സ്, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്, റീട്ടെയിൽ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പാണ് മഹീന്ദ്ര. [[മഹീന്ദ്ര & മഹീന്ദ്ര ലിമിറ്റഡ്|മഹീന്ദ്ര ആൻഡ് മഹീന്ദ്രയുടെ]] സഹസ്ഥാപകനായ ജഗദീഷ് ചന്ദ്ര മഹീന്ദ്രയുടെ ചെറുമകനാണ് ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര. 2023 ലെ [[ഫോബ്സ്|ഫോർബ്സ്]] കണക്കുപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആസ്തി 2.1 ബില്യൺ ഡോളറാണ്. <ref name="forbes">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/anand-mahindra/|title=Forbes profile: Anand Mahindra|access-date=29 April 2021|website=www.forbes.com}}</ref> [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെയും]] ഹാർവാർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂളിലെയും പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥിയാണ് അദ്ദേഹം. <ref name="alumni">{{Cite web|url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=1994|title=ANAND G. MAHINDRA, MBA 1981|date=1 January 2008|website=Alumni}}</ref> 1996-ൽ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയിലെ അധഃസ്ഥിതരായ പെൺകുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു സർക്കാരിതര സംഘടനയായ ''നാൻഹി കാലി'' സ്ഥാപിച്ചു. <ref name="nanhi">{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/et-awards-mahindra-mahindra-wins-corporate-citizen-award-for-empowering-the-girl-child/articleshow/60369125.cms|title=ET Awards: Mahindra & Mahindra wins Corporate Citizen award for empowering the girl child|date=5 September 2017|publisher=Economic Times}}</ref> [[ഫോർച്ചുൺ|ഫോർച്യൂൺ മാഗസിൻ]] ''ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച 50 നേതാക്കളിൽ'' <ref>{{Cite web|url=https://money.cnn.com/gallery/leadership/2014/03/20/worlds-best-leaders.fortune/40.html|title=Fortune ranks the World's 50 Greatest Leaders|access-date=2 July 2014|publisher=CNN Money|archive-date=2014-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323130713/http://money.cnn.com/gallery/leadership/2014/03/20/worlds-best-leaders.fortune/40.html|url-status=dead}}</ref> ആനന്ദ് മഹീന്ദ്രയെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ 25 വ്യവസായികളുടെ മാസികയുടെ 2011 ലിസ്റ്റിംഗിലും അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://money.cnn.com/galleries/2011/news/international/1104/gallery.asia_most_powerful.fortune/25.html|title=25 most powerful businesspeople in Asia|access-date=2 July 2014|publisher=CNN Money|archive-date=2014-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20140318092808/http://money.cnn.com/galleries/2011/news/international/1104/gallery.asia_most_powerful.fortune/25.html|url-status=dead}}</ref> ഫോർബ്‌സ് (ഇന്ത്യ) അവരുടെ 2013-ലെ മികച്ച സംരംഭകനായി ആനന്ദിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു <ref>{{Cite web|url=http://forbesindia.com/article/special/anand-mahindra-is-forbes-india-entrepreneur-for-the-year-2013/36323/1|title=anand mahindra is forbes india entrepreneur for the year|access-date=2 July 2014|publisher=CNN Money|archive-url=https://web.archive.org/web/20140917175424/http://forbesindia.com/article/special/anand-mahindra-is-forbes-india-entrepreneur-for-the-year-2013/36323/1|archive-date=17 September 2014}}</ref> 2020 ജനുവരിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മഭൂഷൺ]] അവാർഡ് ലഭിച്ചു <ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/anand-mahindra-venu-srinivasan-to-be-honoured-with-padma-bhushan-naukri-com-founder-to-get-padma-shri/articleshow/73628195.cms|title=Anand Mahindra, Venu Srinivasan to be honoured with Padma Bhushan; Naukri.com founder to get Padma Shri|access-date=26 January 2020|date=26 January 2020|publisher=[[The Economic Times]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://padmaawards.gov.in/PDFS/2020AwardeesList.pdf|title=MINISTRY OF HOME AFFAIRS|access-date=25 January 2020|website=padmaawards.gov.in}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == അന്തരിച്ച വ്യവസായി ഹരീഷ് മഹീന്ദ്രയുടെയും ഇന്ദിര മഹീന്ദ്രയുടെയും മകനായി 1955 മെയ് 1 ന് ബോംബെയിലാണ് ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/anand-mahindra.html|title=Anand Mahindra|access-date=16 October 2017|website=iloveindia.com|archive-date=2017-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171016225846/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/anand-mahindra.html|url-status=dead}}</ref> ആനന്ദിന് രണ്ട് സഹോദരിമാരുണ്ട്; അനുജ ശർമ്മയും രാധിക നാഥും.<ref>{{Cite web|url=http://harvardmagazine.com/2011/04/to-think-and-to-question|title=To Think and to Question|date=27 April 2011|website=harvardmagazine.com}}</ref> ലവ്‌ഡെയ്‌ലിലെ ലോറൻസ് [[ലോറൻസ് സ്കൂൾ, ലവ്ഡേൽ|സ്‌കൂളിൽ]] നിന്ന് തന്റെ ആദ്യകാല സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം <ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/kabaddi-deserves-a-league-of-its-own-anand-mahindra/articleshow/33536965.cms|title=Kabaddi deserves a league of its own: Anand Mahindra|date=10 April 2014|website=Economic Times}}</ref> തുടർന്ന് [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ]] നിന്ന് ഫിലിം മേക്കിംഗും ആർക്കിടെക്ചറും പഠിച്ചു, അവിടെ 1977-ൽ മാഗ്ന കം ലോഡ് ബിരുദം നേടി. 1981-ൽ അദ്ദേഹം ഹാർവാർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂളിൽ നിന്ന് എംബിഎ പൂർത്തിയാക്കി. <ref name="alumni"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.businesstoday.in/magazine/cover-story/anand-mahindra-mandm-company-acquisitions/story/18656.html|title=Top gun|date=2 October 2011|website=Business Today}}</ref> == കരിയർ == 1981-ൽ മഹീന്ദ്ര യുജിൻ സ്റ്റീൽ കമ്പനി ലിമിറ്റഡിൽ (മസ്‌കോ) ഫിനാൻസ് ഡയറക്ടറുടെ എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് അസിസ്റ്റന്റായി ആനന്ദ് ചേർന്നു.  1989-ൽ അദ്ദേഹം മുസ്‌കോയുടെ പ്രസിഡന്റും ഡെപ്യൂട്ടി മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുമായി നിയമിതനായി. റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് വികസനത്തിന്റെയും ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി മാനേജ്മെന്റിന്റെയും പുതിയ ബിസിനസ് മേഖലകളിലേക്ക് മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിന്റെ വൈവിധ്യവൽക്കരണത്തിന് അദ്ദേഹം തുടക്കമിട്ടു. <ref>{{Cite web|url=http://www.moneycontrol.com/elite/profile/anand-mahindra-827.html|title=Anand Mahindra|access-date=24 October 2017|publisher=Money Control}}</ref> 1991 ഏപ്രിൽ 4-ന്, ഇന്ത്യയിലെ ഓഫ്-റോഡ് വാഹനങ്ങളുടെയും കാർഷിക ട്രാക്ടറുകളുടെയും നിർമ്മാതാവായ [[മഹീന്ദ്ര & മഹീന്ദ്ര ലിമിറ്റഡ്|മഹീന്ദ്ര ആൻഡ് മഹീന്ദ്ര]] ലിമിറ്റഡിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹം ചുമതലയേറ്റു. 1997 ഏപ്രിലിൽ ആനന്ദ് മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായും തുടർന്ന് 2001ൽ മഹീന്ദ്ര ആൻഡ് മഹീന്ദ്ര ലിമിറ്റഡിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനായും നിയമിതനായി <ref name="stocks">{{Cite web|url=https://www.reuters.com/finance/stocks/company-officers/MAHM.BO|title=Mahindra and Mahindra Ltd (MAHM.BO)|access-date=24 October 2017|publisher=Reuters}}</ref> 2012 ഓഗസ്റ്റിൽ, അമ്മാവനായ കേശുബ് മഹീന്ദ്രയിൽ നിന്ന് മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിന്റെ ബോർഡ് ചെയർമാനും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുമായി അദ്ദേഹം ചുമതലയേറ്റു. <ref>{{Cite web|url=https://finapp.co.in/anand-mahindra-net-worth/|title=Anand Mahindra Net Worth (House Cars Salary Income 2017)|access-date=24 October 2017|publisher=finapp}}</ref> <ref name="stocks"/> 2016 നവംബറിൽ ആനന്ദിനെ മഹീന്ദ്ര ആൻഡ് മഹീന്ദ്ര ലിമിറ്റഡിന്റെ എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് ചെയർമാനായി വീണ്ടും നിയമിക്കപ്പെടുകയും മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിന്റെ ചെയർമാനായി തുടരുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=http://www.livemint.com/Companies/cC7EUvGzILDU0KpYF0adyK/Mahindra-appoints-Anand-Mahindra-as-executive-chairman-Q2-p.html|title=Pawan Goenka named MD of Mahindra; Anand Mahindra to be executive chairman|date=11 November 2016|publisher=Livemint|access-date=2023-09-27|archive-date=2023-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20230104204511/https://www.livemint.com/Companies/cC7EUvGzILDU0KpYF0adyK/Mahindra-appoints-Anand-Mahindra-as-executive-chairman-Q2-p.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://auto.ndtv.com/news/what-anand-mahindra-had-to-say-about-tata-motors-10-000-electric-car-order-1757094|title=What Anand Mahindra Had To Say About Tata Motors' 10,000 Electric Car Order|date=30 September 2017|publisher=NDTV Auto}}</ref> [[കൊട്ടക് മഹീന്ദ്ര ബാങ്ക്|കൊട്ടക് മഹീന്ദ്ര ബാങ്കിന്റെ]] (ഔപചാരികമായി കൊട്ടക് മഹീന്ദ്ര ഫിനാൻസ് ലിമിറ്റഡ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) സഹ പ്രൊമോട്ടർ ആയിരുന്നു ആനന്ദ് . 2013-ൽ അദ്ദേഹം പ്രൊമോട്ടർ സ്ഥാനം അവസാനിപ്പിക്കുകയും നോൺ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടറായി തുടരുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=http://profit.ndtv.com/news/corporates/article-1-lakh-investment-turned-into-1400-crores-in-32-years-this-is-for-real-1677458|title=1 Lakh Investment Turned Into 1,400 Crores In 32 Years. This Is For Real|date=8 April 2017|publisher=NDTV Profit}}</ref> ഇന്ന്, മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പ് 19 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ ആസ്തിയുള്ള സ്ഥാപനമാണെന്നു മാത്രമല്ല ഇന്ത്യയിലെ മികച്ച 10 വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഒന്നുമാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/big-bet/mahindra-group-primed-for-a-digital-leap/48075/1|title=Mahindra Group: Primed for a digital leap|access-date=11 September 2017|website=Forbes India}}</ref> ഇന്ത്യൻ മുതലാളിത്തത്തിന്റെ മുഖമായാണ് ആനന്ദ് മഹീന്ദ്രയെ [[ദ ഇക്കണോമിസ്റ്റ്]] വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഫോബ്‌സ് ഇന്ത്യ മാഗസിൻ 2013-ലെ അവരുടെ ''ഈ വർഷത്തെ സംരംഭകൻ'' ആയി അദ്ദേഹത്തെ തെരഞ്ഞെടുത്തു<ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/special/anand-mahindra-is-forbes-india-entrepreneur-for-the-year-2013/36323/1|title=Anand Mahindra Is Forbes India "Entrepreneur For The Year 2013"|website=Forbes India|language=en}}</ref> === മഹീന്ദ്രയ്ക്ക് ശേഷം === 2014 ഏപ്രിലിൽ ആനന്ദ് യുഎസ്-ഇന്ത്യ ബിസിനസ് കൗൺസിലിന്റെ (USIBC) ബോർഡിൽ അംഗമായി. യു‌എസ്‌ഐ‌ബി‌സിയുടെ നയങ്ങളുടെ മുൻഗണനകൾ വിലയിരുത്താൻ അദ്ദേഹം സഹായിക്കുകയും അംഗങ്ങളെയും മുതിർന്ന യു‌എസ്‌ഐ‌ബി‌സി സ്റ്റാഫിനെയും ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.firstpost.com/business/corporate-business/anand-mahindra-is-now-a-director-at-us-india-business-council-1968089.html|title=Anand Mahindra is now a director at US India Business Council|date=18 April 2014|publisher=FirstPost}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/economy/anand-mahindra-on-usindia-business-council-board/article5956996.ece|title=AAnand Mahindra on US-India Business Council board|date=28 April 2014|publisher=Hindu Business Line}}</ref> 2011-ൽ, സിംഗപ്പൂരിന്റെ സാമ്പത്തിക വികസന ബോർഡിന്റെ ഇന്റർനാഷണൽ അഡ്വൈസറി കൗൺസിലിൽ ചേരാൻ ആനന്ദിനെ ക്ഷണിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.rushlane.com/anand-mahindra-joins-international-advisory-council-iac-of-economic-development-board-edb-of-singapore-1218361.html|title=Anand Mahindra joins International Advisory Council (IAC) of Economic Development Board (EDB) of Singapore|date=31 July 2011|website=rushlane.com}}</ref> [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്കിലെ]] ലിങ്കൺ സെന്ററിലെ ഇന്ത്യ അഡൈ്വസറി കൗൺസിൽ ചെയർമാനാണ് അദ്ദേഹം. <ref>{{Cite web|url=http://supportportal.lincolncenter.org/engage/advisory-councils|title=Advisory Councils|publisher=Support Lincoln Center}}</ref> 2015 ജനുവരിയിൽ, ലണ്ടനിലെ [[നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം, ലണ്ടൻ|നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയത്തിന്റെ]] ട്രസ്റ്റിയായി നാല് വർഷത്തെ ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/mahindra-group-chairman-anand-mahindra-named-trustee-for-londons-natural-history-museum/articleshow/45523989.cms|title=Mahindra Group Chairman Anand Mahindra named trustee for London's Natural History Museum|date=15 December 2014|publisher=Economic Times}}</ref> ''മാനുഷിക സന്തോഷത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള ഡിസൈൻ'' ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ തീവ്രമായി വാദിക്കുന്ന <ref>{{Cite web|url=http://deshgujarat.com/2013/12/17/anand-mahindra-on-design-for-human-happiness-at-nid-ahmedabadvideo/|title=Anand Mahindra on 'Design for human happiness' at NID Ahmedabad(Video)|date=17 December 2013|website=deshgujarat.com}}</ref>, ഗവേണിംഗ് കൗൺസിൽ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡിസൈൻ ചെയർമാനും ഇന്ത്യ ഡിസൈൻ കൗൺസിൽ പ്രസിഡന്റുമാണ് ആനന്ദ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.nid.edu/people/management/anand-mahindra.html|title=Anand Mahindra|access-date=13 November 2017|publisher=National Institute of Design|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113165525/http://www.nid.edu/people/management/anand-mahindra.html|archive-date=13 November 2017}}</ref> 2014-ൽ ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര തന്റെ ഭാര്യാസഹോദരനും സ്‌പോർട്‌സ് കമന്റേറ്ററുമായ ചാരു ശർമ്മയുമായി ചേർന്ന് ഇന്ത്യയിൽ പ്രൊഫഷണൽ ലെവൽ [[കബഡി]] ലീഗായ [[പ്രോ കബഡി ലീഗ്|പ്രോ കബഡി]] ലീഗ് ആരംഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/lifestyle/report-charu-sharma-and-anand-mahindra-come-together-for-an-ipl-style-pro-kabbadi-league-1971710|title=Charu Sharma and Anand Mahindra come together for an IPL-style Pro Kabbadi league|date=24 March 2014|publisher=DNA India}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/kabaddi-deserves-a-league-of-its-own-anand-mahindra/articleshow/33536965.cms|title=Kabaddi deserves a league of its own: Anand Mahindra|date=10 April 2014|publisher=Economic Times}}</ref> 2014 ൽ ആനന്ദ്, [[മുകേഷ് അംബാനി]], മഹേഷ് സമത് എന്നിവരോടൊപ്പം ഹിന്ദി ഉള്ളടക്കം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ ചാനലായ EPIC ന്റെ സഹസ്ഥാപകനായിരുന്നു. 2016 ൽ, രണ്ട് സഹസ്ഥാപകരും തങ്ങളുടെ ഓഹരികൾ മഹീന്ദ്രയ്ക്ക് വിറ്റതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ആ കമ്പനിയുടെ ഏക ഉടമയായി. <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2014/tv/asia/mukesh-ambani-backed-epic-channel-finally-gets-india-tv-launch-1201350602/|title=Mukesh Ambani-Backed Epic Channel Finally Gets India TV Launch|date=10 April 2014|publisher=Variety}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.vccircle.com/anand-mahindra-becomes-sole-owner-epic-tv-mukesh-ambani-exits/|title=Anand Mahindra becomes sole owner of Epic TV as Mukesh Ambani exits|date=24 November 2016|website=vccircle.com|access-date=2023-09-27|archive-date=2017-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113165431/https://www.vccircle.com/anand-mahindra-becomes-sole-owner-epic-tv-mukesh-ambani-exits/|url-status=dead}}</ref> 2014ൽ ഫോർച്യൂൺ മാഗസിന്റെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച 50 നേതാക്കളുടെ പട്ടികയിലും 2011ൽ ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ 25 ബിസിനസ്സ് ആളുകളുടെ പട്ടികയിലും ആനന്ദ് ഇടംനേടി <ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/business/slide-show/slide-show-1-the-25-most-powerful-asian-executives/20110429.htm#23|title=The 25 most powerful Asian executives; 6 Indians in list|access-date=2 July 2014|publisher=rediff}}</ref> 2009-ൽ വേൾഡ് ഇക്കണോമിക് ഫോറം കോ-ചെയർമാനായിരുന്നു <ref>{{Cite web|url=http://www.weforum.org/contributors/anand-mahindra|title=Anand Mahindra|access-date=2 July 2014|publisher=weforum}}</ref> മക്കിൻസി ആൻഡ് കമ്പനി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''റീമാജിനിംഗ് ഇന്ത്യ'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ലേഖനം എഴുതിയ ആൾക്കാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. <ref>{{Cite web|url=http://www.mckinsey.com/insights/asia-pacific/toward_a_uniquely_indian_growth_model|title=Toward a uniquely Indian growth model|access-date=2 July 2014|publisher=mckinsey|archive-url=https://web.archive.org/web/20150909202351/http://www.mckinsey.com/insights/asia-pacific/toward_a_uniquely_indian_growth_model|archive-date=9 September 2015}}</ref> 2003-ൽ കോൺഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ഇൻഡസ്ട്രിയുടെ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/money/2003/apr/29cii.htm|title=Anand Mahindra takes over as CII president|access-date=9 November 2020|publisher=Rediff}}</ref> === മറ്റ് ബോർഡുകളും കമ്മിറ്റികളും === ആനന്ദ് സേവനം ചെയ്യുന്ന മറ്റു സംഘടനകൾ: <ref name="leadership"/> * ഹാർവാർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂൾ - ഏഷ്യ-പസഫിക് ഉപദേശക ബോർഡ് * ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഏഷ്യ സെന്റർ - ഉപദേശക സമിതി * ഹാർവാർഡ് ഗ്ലോബൽ അഡ്വൈസറി കൗൺസിൽ * ഏഷ്യാ ബിസിനസ് കൗൺസിൽ * ഫോറിൻ റിലേഷൻസ് കൗൺസിലിന്റെ ഗ്ലോബൽ ബോർഡ് ഓഫ് അഡ്വൈസേഴ്സ് * ലോകബാങ്ക് ഗ്രൂപ്പിന്റെ ബിസിനസ്സ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉപദേശക ബോർഡ് * മുംബൈ അക്കാദമി ഓഫ് മൂവിംഗ് ഇമേജിന്റെ ബോർഡ് അംഗം <ref>{{Cite web|url=https://www.mumbaifilmfestival.com/festival/trustees|title=Mumbai Academy of Moving Image - Trustees Site|website=www.mumbaifilmfestival.com}}</ref> == ബഹുമതികളും പുരസ്കാരങ്ങളും == പല കാലങ്ങളിലായി ആനന്ദിന് നിരവധി അംഗീകാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്: * ബിസിനസ് രംഗത്തെ മികച്ച സംഭാവനയ്ക്കുള്ള രാജീവ് ഗാന്ധി അവാർഡ് - 2004 <ref>{{Cite web|url=https://www.prnewswire.com/news-releases/anand-mahindra-appointed-chairman-of-the-mahindra-group-165543276.html|title=Anand Mahindra Appointed Chairman of the Mahindra Group|access-date=2018-01-03|date=2012-08-09|website=www.prnewswire.com|language=en}}</ref> {{Primary source inline|date=June 2021}} * ഫ്രഞ്ച് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പ്രസിഡന്റിന്റെ നൈറ്റ് ഓഫ് ദി ഓർഡർ ഓഫ് മെറിറ്റ് - 2004 <ref>{{Cite web|url=https://in.ambafrance.org/Highest-French-Distinction-Knight-of-the-Legion-of-Honour-conferred-on-Anand-13630|title=Highest French Distinction "Knight of the Legion of Honour" conferred on Anand Mahindra|access-date=2018-01-03|date=2016-03-05|website=France in India|language=en}}</ref> * ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ് – അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യ ഫൗണ്ടേഷൻ – 2005 * ബിസിനസ് ലീഡർ അവാർഡ് അവാർഡ് - CNBC ഏഷ്യ - 2006 <ref>{{Cite web|url=https://www.ibef.org/news/13862|title=Anand Mahindra wins Asia Business Leader Award for '05|access-date=2018-01-03|date=2006-10-27|website=www.ibef.org}}</ref> * ഹാർവാർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂൾ അലുംനി അച്ചീവ്മെന്റ് അവാർഡ് - 2008 <ref>{{Cite web|url=http://www.hbs.edu/news/releases/Pages/alumniachievement2008.aspx|title=Harvard Business School Confers Alumni Achievement Awards - News - Harvard Business School|access-date=2018-01-03|date=2008-10-13|website=www.hbs.edu|language=en-us}}</ref> * ഏണസ്റ്റ് & യംഗ് എന്റർപ്രണർ ഓഫ് ദി ഇയർ ഇന്ത്യ അവാർഡ് - 2009 * ബിസിനസ് ഇന്ത്യ ബിസിനസ്മാൻ ഓഫ് ദ ഇയർ അവാർഡ് - 2007 * ബിസിനസ് ലീഡർ ഓഫ് ദ ഇയർ – ദി ഏഷ്യൻ അവാർഡുകൾ – 2011 <ref>{{Cite web|url=https://www.prnewswire.com/news-releases/global-stars-including-freddie-mercury-jay-sean-ravi-shankar-asha-bhosle-anand-mahindra-meera-syal-and-amir-khan-honoured-at-the-ultimate-celebration-of-asian-excellence-132127758.html|title=Global Stars Including Freddie Mercury, Jay Sean, Ravi Shankar, Asha Bhosle, Anand Mahindra, Meera Syal and Amir Khan Honoured at the Ultimate Celebration of Asian Excellence|access-date=2018-01-03|date=2011-10-19|website=www.prnewswire.com|language=en}}</ref> * ഗ്ലോബൽ ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ് – യുഎസ്-ഇന്ത്യ ബിസിനസ് കൗൺസിൽ – 2012 <ref>{{Cite web|url=http://www.businesstoday.in/management/leadership/anand-mahindra-gets-global-award-for-boosting-indo-us-ties/story/185405.html|title=Anand Mahindra gets global leadership award for contribution to US-India business growth|access-date=2018-01-03|date=2012-06-13|website=www.businesstoday.in}}</ref> * മികച്ച ട്രാൻസ്ഫോർമേഷൻ ലീഡർ അവാർഡ് – ഏഷ്യൻ സെന്റർ ഫോർ കോർപ്പറേറ്റ് ഗവേണൻസ് & സസ്റ്റൈനബിലിറ്റി – 2012 <ref>{{Cite web|url=http://asiancentre.org/newsite/12th-intl-conf/awards.html|title=AWARD WINNERS|access-date=2018-01-03|website=asiancentre.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625171811/http://asiancentre.org/newsite/12th-intl-conf/awards.html|archive-date=25 June 2021}}</ref> * ഈ വർഷത്തെ സംരംഭകൻ - ഫോർബ്‌സ് ഇന്ത്യ ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡുകൾ - 2013 <ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/special/anand-mahindra-is-forbes-india-entrepreneur-for-the-year-2013/36323/1|title=Anand Mahindra is Forbes India "Entrepreneur for the Year 2013" {{!}} Forbes India|access-date=2018-01-03|date=2013-10-16|website=Forbes India|language=en-US}}</ref> {{Primary source inline|date=June 2021}} * സുസ്ഥിര വികസന ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ് - എനർജി ആൻഡ് റിസോഴ്സസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (TERI) - 2014 * ബിസിനസ് ടുഡേ സിഇഒ ഓഫ് ദ ഇയർ - 2014 <ref>{{Cite web|url=http://www.businesstoday.in/best-ceo/2014/|title=Best CEOs of India 2014 Business Today Ranking|access-date=2018-01-03|website=www.businesstoday.in}}</ref> * ഇന്റർനെറ്റ് ആൻഡ് മൊബൈൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ 'സോഷ്യൽ മീഡിയ പേഴ്‌സൺ ഓഫ് ദ ഇയർ' - 2016 * ബ്ലൂംബെർഗ് ടിവി ഇന്ത്യയുടെ 'ഡിസ്റപ്റ്റർ പേഴ്സണാലിറ്റി ഓഫ് ദ ഇയർ അവാർഡ്' - 2016 * ഹാർവാർഡ് മെഡൽ - ഹാർവാർഡ് അലുമ്‌നി അസോസിയേഷൻ - 2014 * ഷെവലിയർ ഡി എൽ'ഓർഡ്രെ നാഷണൽ ലാ ലെജിയോൺ ഡി ഹോണൂർ - ഫ്രഞ്ച് റിപ്പബ്ലിക് - 2016 * ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മികച്ച 30 സിഇഒമാർ - ബാരൺസ് ലിസ്റ്റ് - 2016 * പത്മഭൂഷൺ അവാർഡ് - 2020 <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/auto/car-news/anand-mahindra-receives-padma-bhushan-award/2366422/|title=Anand Mahindra receives Padma Bhushan award.|access-date=March 7, 2023|last=Bhardwaj|first=Mohit|website=Financialexpress}}</ref> * USISPF ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ് - 2020 <ref>{{Cite web|url=https://www.mahindrauniversity.edu.in/us-india-strategic-partnership-forum-honours-mahindra-group-chairman-anand-mahindra|title=U.S.-India Strategic Partnership Forum Honours Mahindra Group Chairman Anand Mahindra|access-date=March 7, 2023|website=Mahindrauniversity|archive-date=2023-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307163314/https://www.mahindrauniversity.edu.in/us-india-strategic-partnership-forum-honours-mahindra-group-chairman-anand-mahindra|url-status=dead}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == പത്രപ്രവർത്തകയായിരുന്ന അനുരാധയെ ആനന്ദ് വിവാഹം കഴിക്കുകയും പിന്നീട് വെർവ് എന്ന മാസിക പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു. അവർ നിലവിൽ വെർവ്, മാൻസ് വേൾഡ് എന്നീ മാസികകളുടെ എഡിറ്ററാണ്. ഇവർക്ക് ദിവ്യ, ആലിക എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.shaadi.com/anand-mahindra-anuradha-weddinganniversary|title=Anuradha & Anand Mahindra's Wedding Anniversary|website=Shaadi.com}}</ref> ഹാർവാർഡിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദധാരിയായി പഠിച്ചിരുന്ന ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണത്തിൽ ആനന്ദിന് അതീവ താല്പര്യമുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.drivespark.com/off-beat/11-facts-about-anand-mahindra-012331.html|title=11 Things You Didn't Know About Anand Mahindra|date=3 November 2015|website=drivespark.com}}</ref> സിനിമകളോട് കടുത്ത താൽപ്പര്യമുള്ള അദ്ദേഹം ഒരു മികച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫറാണ്. ബ്ലൂസ് കേൾക്കുന്നത് ആസ്വദിക്കുന്ന അദ്ദേഹം 2011 മുതൽ [[മുംബൈ|മുംബൈയിൽ]] എല്ലാ വർഷവും മഹീന്ദ്ര ബ്ലൂസ് ഉൽസവം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു <ref>{{Cite web|url=http://www.indiatvnews.com/business/india/10-interesting-facts-about-anand-mahindra-6822.html?page=2|title=10 interesting facts about Anand Mahindra|date=3 November 2015|website=indiatvnews.com}}</ref> തിയറ്റർ അവാർഡുകൾക്കായി മഹീന്ദ്ര എക്‌സലൻസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു അവാർഡ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോം രൂപീകരിച്ച അദ്ദേഹം കലയും സംസ്‌കാരവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും <ref>{{Cite web|url=http://www.firstpost.com/entertainment/mahindra-blues-festival-2017-with-a-stellar-line-up-lively-entertainments-guaranteed-3278006.html|title=Mahindra Blues Festival 2017: With a stellar line-up, lively entertainment's guaranteed|date=11 February 2017|website=firstpost.com}}</ref> ചെയ്യുന്ന അദ്ദേഹം [[ലഖ്‌നൗ|ലക്‌നൗവിൽ]] വർഷം തോറും മഹീന്ദ്ര സനത്‌കട ലഖ്‌നൗ ഫെസ്റ്റിവലും കരകൗശല പ്രദർശനവും കലാപരിപാടികളും സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://lucknowbytes.com/walk-lucknow-mahindra-sanatkada/|title=A walk-through Lucknow ki Reha'ish|access-date=9 November 2017|website=lucknowbytes.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ചാരിറ്റി === [[ഹ്യുമാനിറ്റീസ്]] പഠനത്തിന്റെ വക്താവാണ് ആനന്ദ്, കാരണം പരസ്പരാശ്രിതത്വം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ലോകത്തിലെ വിവിധ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു. ഹാർവാർഡ് ഹ്യുമാനിറ്റീസ് സെന്ററിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം 10 മില്യൺ ഡോളർ സംഭാവന നൽകി. ഈ സംഭാവനയ്ക്കുള്ള അംഗീകാരമായി, കേന്ദ്രത്തിന്റെ പേര് ഹാർവാർഡിലെ മഹീന്ദ്ര ഹ്യുമാനിറ്റീസ് സെന്റർ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2010/10/anand-mahindra-gives-10m-for-humanities-center/|title=Mahindra gives $10M for Humanities Center|date=4 October 2010|website=harvard.edu}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/opinion/interviews/education-is-most-privatisable-of-all-social-institutions-anand-mahindra/articleshow/17381495.cms|title=Education is most privatisable of all social institutions: Anand Mahindra|date=27 November 2012|publisher=Economic Times}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ അധഃസ്ഥിതരായ പെൺകുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നൽകാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന നൻഹി കലി എന്ന പദ്ധതിയുടെ സ്ഥാപകനാണ് അദ്ദേഹം. 2017 സെപ്തംബർ വരെ, ഈ പദ്ധതി 130,000 നിരാലംബരായ പെൺകുട്ടികളെ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name="nanhi"/> ഇന്ത്യയുടെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റായ നന്ദി ഫൗണ്ടേഷന്റെ ആജീവനാന്ത ചെയർമാനും ഡയറക്ടർ ബോർഡിൽ ഒരാളുമാണ് ആനന്ദ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/philanthropy-awards-2014/the-impact-of-anand-mahindras-nanhi-kali-project/39315/1|title=The Impact of Anand Mahindra's Nanhi Kali project|date=8 January 2015|website=forbesindia.com}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons category|Anand Mahindra}} * [http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/06/10/ta.mahindra/index.html ആനന്ദിനെക്കുറിച്ചുള്ള സി.എൻ.എൻ] * [http://www.financialexpress.com/news/Business-India-crowns-Anand-Mahindra/263873/ ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര ബിസിനസ് ഇന്ത്യയുടെ 2007ലെ ബിസിനസ് മാൻ ഓഫ് ദ ഇയർ] * [https://web.archive.org/web/20130816220808/http://www.cnnasiapacific.com/press/en/content/352/ സിഎൻഎൻ ടോക്ക് ഏഷ്യയിൽ ആനന്ദ്] * [http://www.nsc.org.in/texts/About%20Chairman.htm NSC ചെയർമാൻ പ്രൊഫൈൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070024/http://www.nsc.org.in/texts/About%20Chairman.htm|date=3 February 2020}}</link> * [http://www.nasscom.in/Nasscom/templates/NormalPage.aspx?id=53678 വളർച്ചയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു നോളജ് എക്കണോമി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081030055533/http://www.nasscom.in/Nasscom/templates/NormalPage.aspx?id=53678|date=30 October 2008}} ആർക്കൈവ് ചെയ്തു</link> {{Mahindra Group}} {{PadmaBhushanAwardRecipients 2020–2029}} [[Category:Recipients of the Padma Bhushan in trade and industry]] [[വർഗ്ഗം:ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ശതകോടീശ്വരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1955-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] 36rgufzlxqe57ag3mjsp7a32t70bw9l 0 630286 4630980 4618780 2026-06-18T03:20:33Z Fotokannan 14472 /* വിവേകാനന്ദ വിലാസം ഗ്രന്ഥശാല */ 4630980 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vilayathu Krishnanasan}} {{Infobox person | name = വിളയത്തു കൃഷ്ണനാശാൻ | image = വിളയത്ത് കൃഷ്ണനാശാൻ.png | alt = | caption = വിളയത്തു കൃഷ്ണനാശാൻ | birth_date = {{Birth date|1875|09|23}} | birth_place =പെരിനാട് [[കൊല്ലം]], [[കേരളം]] | death_date = {{Death date |1934|10|26}} | death_place =[[കൊല്ലം]] | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | known_for = | spouse = കുഞ്ഞുകുഞ്ഞമ്മ</br>കാർത്ത്യായനി | children = ഗോപാലൻ</br> വാസു</br>ഭാരതി</br>ദേവകി</br>ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി</br>വി.കെ. കേശവൻ</br>വി.കെ. ശാരദ | occupation = അദ്ധ്യാപകൻ, സാഹിത്യകാരൻ }} കേരളീയനായ ഒരു സംസ്കൃത പണ്ഡിതനും മാസികാ പത്രാധിപരും [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിന്റെയും]] [[കുമാരനാശാൻ|കുമാരനാശാന്റെയും]] ആദ്യകാല കവിതകൾ പ്രസിദ്ധം ചെയ്ത 'വിദ്യാവിലാസിനി' മാസികയുടെ പത്രാധിപരുമായിരുന്നു '''വിളയത്തു സി. കൃഷ്ണനാശാൻ'''. കേരള കൗമുദി സ്ഥാപന കാലത്ത് ഡയറക്ടർ ബോർഡംഗമായും വിവേകോദയം പ്രചാരകനായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name=":2">{{Cite book|title=ശ്രീനാരായണഗുരുദേവനും ഗൃഹസ്ഥശിഷ്യന്മാരും(രണ്ടാം ഭാഗം)|last=റ്റി.ഡി. സദാശിവൻ|publisher=എൻ.ബി.എസ്|year=2018|isbn=978-93-88163-95-8|location=കോട്ടയം|pages=303 - 310}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== കൊല്ലം പ്രാക്കുളം സ്വദേശിയായിരുന്നു '''കൃഷ്ണനാശാൻ'''. കരുവ കൃഷ്ണനാശാനുമൊത്ത് [[വിദ്യാവിലാസിനി |വിദ്യാവിലാസിനി മാസികയിലൂടെ]] സാഹിത്യ പ്രവർത്തനം നടത്തി. മാസികയുടെ പത്രാധിപരായിരുന്നു ആശാൻ. 1076 മുതൽ 1079 അവസാനം വരെ [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ഗുരുവിനോടൊപ്പം]] അരുവിപ്പുറത്തു താമസിച്ചു. ഈ സമയത്ത് ആശാൻ ഗുരുദേവന്റെയും [[കുമാരനാശാൻ|ആശാന്റെയും]] രചനകളെല്ലാം എഴുതി സൂക്ഷിച്ച സ്വാമിയുടെ ഉറ്റമിത്രവും ഗൃഹസ്ഥശിഷ്യനുമായിരുന്നു. സ്വാമികളെ സംബന്ധിക്കുന്ന വിലപ്പെട്ട വളരെയധികം വിവരങ്ങൾ വിളയത്താശാന്റെ നോട്ടു പുസ്തകങ്ങളിലുണ്ട്. <ref name=":0">ശ്രീനാരായണഗുരു സുവർണ്ണ രേഖകൾ ജി. പ്രിയദർശനൻ</ref>കുമാരനാശാന്റെ ലേഖനങ്ങളടങ്ങിയ മാസികകളെല്ലാം കൃഷ്ണനാശാൻ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. ആശാന്റെ ഗ്രന്ഥശാലയിൽ നിന്ന് കുമാരനാശാന്റെ പല അപ്രകാശിത രചനകളും പിന്നീട് കണ്ടെടുത്ത് ഗവേഷകർ പ്രകാശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name=":0" /> കുമാരനാശാന്റെആദ്യ കാല കൃതികളായ കുമാരകരുണാമൃതം, ഭാഷാസൗന്ദര്യ ലഹരി തുടങ്ങിയ പല കൃതികളും ആദ്യമായി വെളിച്ചം കണ്ടത് വിദ്യാവിലാസിനിയിലൂടെയാണ്.<ref name=":1">{{Cite book|title=തിരുവിതാംകൂർ ചരിത്രത്തിൽ തൃക്കരുവായുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകം|last=ടി.ഡി. സദാശിവൻ|publisher=ഭരത പബ്ളിക്കേഷൻസ്|location=കൊല്ലം|pages=364 - 366}}</ref> == വിവേകാനന്ദ വിലാസം ഗ്രന്ഥശാല== [[File:Vilayathu veedu Kollam 3.jpg|thumb|വിളയത്തു വീട്]] [[തൃക്കരുവ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൃക്കരുവയിലെ]] തന്റെ വിളയത്തു വീട്ടിൽ വിവേകാനന്ദ വിലാസം എന്ന പേരിൽ ഒരു ഗ്രന്ഥശാല ആശാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ധാരാളം സംസ്കൃത, മലയാളം പുസ്തകങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. കുമാരനാശാന്റെ പല കൃതികളുടെയും കൈയെഴുത്തു പ്രതികൾ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=സി ഒ കേശവൻ ബി എ |title=മഹാകവി കുമാരനാശാൻ |publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |year=2020 |isbn=9789390520374 |location=തിരുവനന്തപുരം |language=മലയാളം}}</ref> കുമാരനാശാന്റെ മരണശേഷം കരുവാ കൃഷണനാശാൻ ' കുമാരനാശാന്റെ ബാല്യകൃതികൾ' എന്ന ചെറുപുസ്തകം ഇറക്കി. വിളയത്ത് കൃഷ്ണനാശാന്റെ നോട്ടുബുക്കിൽ നിന്നാണ് ആ കവിതകൾ പകർത്തിയത്.<ref name=":2" /> 'പ്രബോധചന്ദ്രോദയം' തർജമ യിൽനിന്നും ആ ശ്ലോകം മാത്രമായി എടുത്ത് അതിൽ ചേർത്തിരുന്നു. പെരിനാടിന്റെ ചരിത്രം എന്നൊരു അപ്രകാശിത ഗ്രന്ഥം വിളയത്ത് ആശാൻ എഴുതി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു.<ref name=":1" /> ==ഗുരുവുമായുള്ള സംഭാഷണം== ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവുമായുള്ള ആശാന്റെ ഒരു സംഭാഷണം മൂർക്കോത്തുകുമാരൻ, ശ്രീനാരായണഗുരുസ്വാമികളുടെ ജീവചരിത്രം, എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ എടുത്തു ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book|title=ശ്രീനാരായണഗുരുസ്വാമികളുടെ ജീവചരിത്രം|last=മൂർക്കോത്തുകുമാരൻ|publisher=പി. കെ. ബ്രദേഴ്സ്|year=1971|location=കോഴിക്കോട്|pages=157-158}}</ref> ഗുരു: ഈ (ദേവ)ആരാധനകളെല്ലാം ഒരിക്കൽ വേണ്ടാതെ വന്നേക്കാം. കൃഷ്ണനാശാൻ: അങ്ങനെവരാൻ ഇടയില്ല. ഗുരു: വിദ്വാന്മാർക്കു് ഇത് ഹിതമല്ലാതെ വരും. അവിദ്വാന്മാരും ഗതാനുഗതികന്യായേന വേണ്ടെന്നുവെയ്ക്കും, അല്ലേ? കൃഷ്ണനാശാൻ: അങ്ങനെവരാൻ ഇടയില്ല. ഗുരു: അങ്ങനെ വരുമ്പോൾ ഈ കെട്ടിടങ്ങളെല്ലാം അവർക്കു മറ്റാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാമല്ലോ. ആഹാരംപോലെ കെട്ടിടങ്ങളും ആവശ്യമുള്ളവതന്നെ. ആഹാരം ഒരു ദിവസം രണ്ടോമൂന്നോ പ്രാവശ്യം മതിയാവും, ശീതോഷ്ണാദി ബാധകളിൽനിന്നു രക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ വേണ്ടാത്ത സമയമില്ലല്ലോ. ആഹാരം സൗജന്യമായി പലരിൽനിന്നും ലഭിക്കാവുന്നതുമാണ്; കെട്ടിടങ്ങൾ അങ്ങനെ ലഭിക്കുകയില്ലല്ലോ. ഒരു ഭിക്ഷു വീട്ടിൽ ച്ചെന്നു ഭിക്ഷവാങ്ങിയാൽപ്പിന്നെ ആ മുറ്റത്തു നില്ക്കുന്നതുതന്നെ വിഹിതമാകയില്ലല്ലോ. അതുകൊണ്ട് കെട്ടിടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിടുന്നതും ഒരു ധാർമ്മികപ്രവർത്തിതന്നെയാണ്. എന്നാലും നാം ജനങ്ങളുടെ പണം പാഴിൽക്കളഞ്ഞിട്ടില്ല, അല്ലേ? ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:സംസ്കൃതപണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്രാധിപർ]] [[വർഗ്ഗം:കുമാരനാശാൻ]] [[വർഗ്ഗം:ശ്രീനാരായണഗുരു]] [[വർഗ്ഗം:1875-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1934-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 26-ന് മരിച്ചവർ]] pedq3sueqg1zcs5zudih1vyo53tkd0q 828 631851 4630951 4621853 2026-06-17T20:27:39Z Grufo 182072 Upstream updates 4630951 Scribunto text/plain require[[strict]] --- --- --- LOCAL ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ Abstract utilities ]]-- ---------------------------- -- Helper function for `string.gsub()` (for managing zero-padded numbers) local function zero_padded (str) return ('%03d%s'):format(#str, str) end -- Helper function for `table.sort()` (for natural sorting) local function natural_sort (var1, var2) return var1:gsub('%d+', zero_padded) < var2:gsub('%d+', zero_padded) end -- Parse a parameter name string and return it as a string or a number local function get_parameter_name (par_str) local ret = par_str:match'^%s*(.-)%s*$' if ret ~= '0' and ret:find'^%-?[1-9]%d*$' == nil then return ret end return tonumber(ret) end -- Return a copy or a reference to a table local function copy_or_ref_table (src, refonly) if refonly then return src end local newtab = {} for key, val in pairs(src) do newtab[key] = val end return newtab end -- Remove some numeric elements from a table, shifting everything to the left local function remove_numeric_keys (tbl, idx, len) local cache, tmp = {}, idx + len - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key >= idx then if key > tmp then cache[key - len] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Make a reduced copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_reduced (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = 1 - idx for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - tmp] = val elseif key < idx then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val elseif key < idx then ret[key + len] = val end end end return ret end -- Make an expanded copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_expanded (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val else ret[key + len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = idx - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > 0 then ret[key + tmp] = val elseif key < 1 then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val else ret[key - len] = val end end end return ret end -- Move a key from a table to another, but only if under a different name and -- always parsing numeric strings as numbers local function steal_if_renamed (val, src, skey, dest, dkey) local realkey = get_parameter_name(dkey) if skey ~= realkey then dest[realkey] = val src[skey] = nil end end -- Given a table, create two new tables containing the sorted list of keys local function get_key_list_sorted (tbl, sort_fn) local nums, words, nn, nw = {}, {}, 0, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then nn = nn + 1 nums[nn] = key else nw = nw + 1 words[nw] = key end end table.sort(nums) table.sort(words, sort_fn) return nums, words, nn, nw end --[[ Public strings ]]-- ------------------------ -- Special match keywords (functions and modifiers MUST avoid these names) local mkeywords = { ['or'] = 0, pattern = 1, plain = 2, strict = 3 } -- Sort functions (functions and modifiers MUST avoid these names) local sortfunctions = { alphabetically = false, naturally = natural_sort } -- Callback styles for the `mapping_*` and `renaming_*` class of modifiers -- (functions and modifiers MUST avoid these names) --[[ Meanings of the columns: col[1] = Loop type (0-3) col[2] = Number of module arguments that the style requires (1-3) col[3] = Minimum number of sequential parameters passed to the callback col[4] = Name of the callback parameter where to place each parameter name col[5] = Name of the callback parameter where to place each parameter value col[6] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[4]` col[7] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[5]` A value of `-1` indicates that no meaningful value is stored (i.e. `nil`) ]]-- local mapping_styles = { names_and_values = { 3, 2, 2, 1, 2, -1, -1 }, values_and_names = { 3, 2, 2, 2, 1, -1, -1 }, values_only = { 1, 2, 1, -1, 1, -1, -1 }, names_only = { 2, 2, 1, 1, -1, -1, -1 }, names_and_values_as = { 3, 4, 0, -1, -1, 2, 3 }, names_only_as = { 2, 3, 0, -1, -1, 2, -1 }, values_only_as = { 1, 3, 0, -1, -1, -1, 2 }, blindly = { 0, 2, 0, -1, -1, -1, -1 } } -- Memory slots (functions and modifiers MUST avoid these names) local memoryslots = { h = 'header', f = 'footer', i = 'itersep', l = 'lastsep', n = 'ifngiven', p = 'pairsep', s = 'oxfordsep' } -- Possible trimming modes for the `parsing` modifier local trim_parse_opts = { trim_none = { false, false }, trim_positional = { false, true }, trim_named = { true, false }, trim_all = { true, true } } -- Possible string modes for the iteration separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local isep_parse_opts = { splitter_pattern = false, splitter_string = true } -- Possible string modes for the key-value separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local psep_parse_opts = { setter_pattern = false, setter_string = true } -- Possible position references for the `splicing` modifier local position_references = { add_nothing = 0, add_smallest_number = 1, add_last_of_sequence = 2, add_largest_number = 3 } -- Functions and modifiers MUST avoid these names too: `let` --[[ Module's private environment ]]-- -------------------------------------- -- Hard-coded name of the module (to avoid going through `frame:getTitle()`) local modulename = 'Module:Params' -- The functions listed here declare that they don't need the `frame.args` -- metatable to be copied into a regular table; if they are modifiers they also -- guarantee that they will make their own (modified) copy available local refpipe = { call_for_each_group = true, --coins = true, count = true, evaluating = true, for_each = true, list = true, list_values = true, list_maybe_with_names = true, value_of = true } -- The functions listed here declare that they don't need the -- `frame:getParent().args` metatable to be copied into a regular table; if -- they are modifiers they also guarantee that they will make their own -- (modified) copy available local refparams = { call_for_each_group = true, combining = true, combining_by_calling = true, combining_values = true, concat_and_call = true, concat_and_invoke = true, concat_and_magic = true, count = true, grouping_by_calling = true, mixing_names_and_values = true, renaming_by_mixing = true, renaming_to_sequence = true, renaming_to_uppercase = true, renaming_to_lowercase = true, --renaming_to_values = true, shifting = true, splicing = true, --swapping_names_and_values = true, value_of = true, with_name_matching = true } -- Maximum number of numeric parameters that can be filled, if missing (we -- chose an arbitrary number for this constant; you can discuss about its -- optimal value at Module talk:Params) local maxfill = 1024 -- The private table of functions local library = {} -- Functions and modifiers that can only be invoked in first position local static_iface = {} -- Create a new context local function context_new (child_frame) local ctx = {} ctx.frame = child_frame:getParent() ctx.opipe = child_frame.args ctx.oparams = ctx.frame.args ctx.firstposonly = static_iface ctx.iterfunc = pairs ctx.sorttype = 0 ctx.n_parents = 0 ctx.n_children = 0 ctx.n_available = maxfill return ctx end -- Move to the next action within the user-given list local function context_iterate (ctx, n_forward) local nextfn if ctx.pipe[n_forward] ~= nil then nextfn = ctx.pipe[n_forward]:match'^%s*(.*%S)' end if nextfn == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end if library[nextfn] == nil then if ctx.firstposonly[nextfn] == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. nextfn .. '’ does not exist', 0) else error(modulename .. ': The ‘' .. nextfn .. '’ directive can only appear in first position', 0) end end remove_numeric_keys(ctx.pipe, 1, n_forward) return library[nextfn] end -- Main loop local function main_loop (ctx, start_with) local fn = start_with repeat fn = fn(ctx) until not fn if ctx.n_parents > 0 then error(modulename .. ': One or more ‘merging_substack’ directives are missing', 0) end if ctx.n_children > 0 then error(modulename .. ', For some of the snapshots either the ‘flushing’ directive is missing or a group has not been properly closed with ‘merging_substack’', 0) end end -- Load a `setting`-like directive string into the `dest` table local function set_strings (dest, opts, start_from) local cmd if opts[start_from] == nil then return start_from - 1 end cmd = opts[start_from]:gsub('%s+', ''):gsub('/+', '/') :match'^/*(.*[^/])' if cmd == nil then return start_from end local amap, sep, argc = {}, string.byte('/'), start_from + 1 local vname local chr for idx = 1, #cmd do chr = cmd:byte(idx) if chr == sep then for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] amap[key] = nil end argc = argc + 1 else vname = memoryslots[string.char(chr)] if vname == nil then error(modulename .. ', ‘setting’: Unknown slot ‘' .. string.char(chr) .. '’', 0) end table.insert(amap, vname) end end for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] end return argc end -- Add a new stack of parameters to `ctx.children` local function push_cloned_stack (ctx, tbl) local newparams = {} local currsnap = ctx.n_children + 1 if ctx.children == nil then ctx.children = { newparams } else ctx.children[currsnap] = newparams end for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end ctx.n_children = currsnap end -- Parse a raw argument containing a `sortfunctions` directive, or -- `'without_sorting'`, or `nil` local function load_sort_opt (raw_arg) if raw_arg == nil then return nil, 1, false end local tmp = raw_arg:match'^%s*(.-)%s*$' if tmp == 'without_sorting' then return nil, 2, false end tmp = sortfunctions[tmp] if tmp == nil then return nil, 1, false end return tmp or nil, 2, true end -- Parse optional user arguments of type `...|[let]|[...][number of additional -- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]` local function load_child_opts (src, start_from, append_after) local tbl, pin = {}, start_from local names if src[pin] ~= nil and src[pin]:match'^%s*let%s*$' and src[pin + 1] ~= nil and src[pin + 2] ~= nil then names = {} repeat names[get_parameter_name(src[pin + 1])] = src[pin + 2] pin = pin + 3 until src[pin] == nil or not src[pin]:match'^%s*let%s*$' or src[pin + 1] == nil or src[pin + 2] == nil end local tmp = tonumber(src[pin]) if tmp ~= nil and math.floor(tmp) == tmp then if tmp < 0 then tmp = -1 end local shf = append_after - pin for idx = pin + 1, pin + tmp do tbl[idx + shf] = src[idx] end pin = pin + tmp + 1 end if names ~= nil then for key, val in pairs(names) do tbl[key] = val end end return tbl, pin end -- Load the optional arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` -- class of modifiers local function load_callback_opts (src, n_skip, default_style) local style local shf local tmp = src[n_skip + 1] if tmp ~= nil then style = mapping_styles[tmp:match'^%s*(.-)%s*$'] end if style == nil then style, shf = default_style, n_skip - 1 else shf = n_skip end local n_exist, karg, varg = style[3], style[4], style[5] tmp = style[6] if tmp > -1 then karg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if karg == '0' or karg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then karg = tonumber(karg) n_exist = math.max(n_exist, karg) end end tmp = style[7] if tmp > -1 then varg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if varg == '0' or varg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then varg = tonumber(varg) n_exist = math.max(n_exist, varg) end end local dest, nargs = load_child_opts(src, style[2] + shf, n_exist) tmp = style[1] if (tmp == 3 or tmp == 2) and dest[karg] ~= nil then tmp = tmp - 2 end if (tmp == 3 or tmp == 1) and dest[varg] ~= nil then tmp = tmp - 1 end return dest, nargs, tmp, karg, varg end -- Parse the arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` class of -- modifiers local function load_replace_args (opts, whoami) if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern string was given', 0) end if opts[2] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No replacement string was given', 0) end local ptn, repl, nmax, argc = opts[1], opts[2], tonumber(opts[3]), 3 if nmax ~= nil or (opts[3] or ''):match'^%s*$' ~= nil then argc = 4 end local flg = opts[argc] if flg ~= nil then flg = mkeywords[flg:match'^%s*(.-)%s*$'] end if flg == 0 then flg = nil elseif flg ~= nil then argc = argc + 1 end return ptn, repl, nmax, flg, argc, (nmax ~= nil and nmax < 1) or (flg == 3 and ptn == repl) end -- Parse the arguments of the `with_*_matching` class of modifiers local function load_pattern_args (opts, whoami) local ptns, state, nptns, cnt = {}, 0, 0, 1 local keyw for _, val in ipairs(opts) do if state == 0 then nptns, state = nptns + 1, -1 ptns[nptns] = { val, false, false } else keyw = val:match'^%s*(.*%S)' if keyw == nil or mkeywords[keyw] == nil or ( state > 0 and mkeywords[keyw] > 0 ) then break else state = mkeywords[keyw] if state > 1 then ptns[nptns][2] = true end if state == 3 then ptns[nptns][3] = true end end end cnt = cnt + 1 end if state == 0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern was given', 0) end return ptns, nptns, cnt end -- Load the optional arguments of the `parsing` and `reinterpreting` modifiers local function load_parse_opts (opts, start_from, isp, psp) local tmp local optslots, noptslots, argc = { true, true, true }, 3, start_from local trimn, trimu, iplain, pplain = true, false, true, true repeat noptslots, tmp = noptslots - 1, opts[argc] if tmp == nil then break end tmp = tmp:match'^%s*(.-)%s*$' if optslots[1] ~= nil and trim_parse_opts[tmp] ~= nil then tmp = trim_parse_opts[tmp] trimn, trimu = tmp[1], tmp[2] optslots[1] = nil elseif optslots[2] ~= nil and isep_parse_opts[tmp] ~= nil then argc = argc + 1 iplain, isp = isep_parse_opts[tmp], opts[argc] optslots[2] = nil elseif optslots[3] ~= nil and psep_parse_opts[tmp] ~= nil then argc = argc + 1 pplain, psp = psep_parse_opts[tmp], opts[argc] optslots[3] = nil else break end argc = argc + 1 until noptslots < 1 return isp, iplain, psp, pplain, trimn, trimu, argc end -- Map parameters' values using a custom callback and a referenced table local value_maps = { [0] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do tbl[key] = fn() end end, [1] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[varg] = val tbl[key] = fn() end end, [2] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do margs[karg] = key tbl[key] = fn() end end, [3] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[karg] = key margs[varg] = val tbl[key] = fn() end end } -- Private table for `map_names()` local name_thieves = { [0] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [1] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[varg] = val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [2] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg] = key steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [3] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg] = key rargs[varg] = val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end } -- Map parameters' names using a custom callback and a referenced table local function map_names (tbl, rargs, karg, varg, looptype, fn) local cache = {} name_thieves[looptype](cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Return a new table that contains `src` regrouped according to the numeric -- suffixes in its keys local function make_groups (src) -- NOTE: `src` might be the original metatable! local prefix local gid local groups = {} for key, val in pairs(src) do -- `key` must only be a string or a number... if type(key) == 'string' then prefix, gid = key:match'^%s*(.-)%s*(%-?%d*)%s*$' gid = tonumber(gid) or '' else prefix = '' gid = key end if groups[gid] == nil then groups[gid] = {} end if prefix == '0' or prefix:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then prefix = tonumber(prefix) if prefix < 1 then prefix = prefix - 1 end end groups[gid][prefix] = val end return groups end -- Split into parts a string containing the `$#` and `$@` placeholders and -- return the information as a skeleton table, a canvas table and a length local function parse_placeholder_string (target) local skel = {} local canvas = {} local idx = 1 local s_pos = 1 local e_pos = string.find(target, '%$[@#]', 1, false) while e_pos ~= nil do canvas[idx] = target:sub(s_pos, e_pos - 1) skel[idx + 1] = target:sub(e_pos, e_pos + 1) == '$@' idx = idx + 2 s_pos = e_pos + 2 e_pos = string.find(target, '%$[@#]', s_pos, false) end if (s_pos > target:len()) then idx = idx - 1 else canvas[idx] = target:sub(s_pos) end return skel, canvas, idx end -- Populate a table by parsing a parameter string local function parse_parameter_string (tbl, str, isp, ipl, psp, ppl, trn, tru) local key local val local spos1 local spos2 local pos1 local pos2 local pos3 = 0 local idx = 1 local lenplone = #str + 1 if isp == nil or isp == '' then if psp == nil or psp == '' then if tru then tbl[idx] = str:match'^%s*(.-)%s*$' else tbl[idx] = str end return idx end spos1, spos2 = str:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = str:match'^%s*(.-)%s*$' else val = str end idx = idx + 1 else key = get_parameter_name(str:sub(1, spos1 - 1)) val = str:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val return idx end if psp == nil or psp == '' then repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end tbl[idx] = val idx = idx + 1 until pos2 == nil return idx end repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) spos1, spos2 = val:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end idx = idx + 1 else key = get_parameter_name(val:sub(1, spos1 - 1)) val = val:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val until pos2 == nil return idx end -- Heavy lifting for `combining` and `combining_values` local function combine_parameters (ctx, keyval_fn, whoami) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! This function -- MUST create a copy of it before returning local opts = ctx.pipe if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No parameter name was provided', 0) end local tbl = ctx.params local vars = {} local sortfn, tmp, do_sort = load_sort_opt(opts[2]) local argc = set_strings(vars, opts, tmp + 1) if argc < tmp then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No setting directive was given', 0) end tmp = true for _ in pairs(tbl) do tmp = false break end if tmp then if vars.ifngiven ~= nil then ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = vars.ifngiven } elseif tbl == ctx.oparams then ctx.params = {} end return argc end local cache local len if do_sort then local words cache, words, len, tmp = get_key_list_sorted(tbl, sortfn) for idx = 1, tmp do cache[len + idx] = words[idx] end len = len + tmp else cache = {} len = 0 for key in pairs(tbl) do len = len + 1 cache[len] = key end end local pmap, nss, kvs, pps = {}, 0, vars.pairsep or '', vars.itersep or '' for idx = 1, len do tmp = cache[idx] pmap[nss + 1] = pps pmap[nss + 2] = keyval_fn(tmp, tbl[tmp], kvs) nss = nss + 2 end tmp = vars.oxfordsep or vars.lastsep if tmp ~= nil and nss > 4 then pmap[nss - 1] = tmp elseif nss > 2 and vars.lastsep ~= nil then pmap[nss - 1] = vars.lastsep end pmap[1] = vars.header or '' if vars.footer ~= nil then pmap[nss + 1] = vars.footer end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = table.concat(pmap) } return argc end -- Concatenate the numeric keys from the table of parameters to the numeric -- keys from the table of options; non-numeric keys from the table of options -- will prevail over colliding non-numeric keys from the table of parameters local function concat_params (ctx) local retval, tbl, nmax = {}, ctx.params, table.maxn(ctx.pipe) if ctx.subset == 1 then -- We need only the sequence for key, val in ipairs(tbl) do retval[key + nmax] = val end else if ctx.subset == -1 then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then retval[key + nmax] = val else retval[key] = val end end end for key, val in pairs(ctx.pipe) do retval[key] = val end return retval end -- Flush the parameters by calling a custom function for each value (after this -- function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function flush_params (ctx, fn) local tbl = ctx.params if ctx.subset == 1 then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) end return end if ctx.subset == -1 then for key, val in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end end if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort) if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end return end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end return end if ctx.subset ~= -1 then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do fn(key, val) end end -- Flush the parameters by calling one of two custom functions for each value -- (after this function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function mixed_flush_params (ctx, fn_seq, fn_oth) if ctx.subset == 1 then for key, val in ipairs(ctx.params) do fn_seq(key, val) end return end if ctx.subset == -1 then flush_params(ctx, fn_oth) return end local tbl = ctx.params if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort) local sequence = {} for key, val in ipairs(tbl) do sequence[key] = val end if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end for idx = 1, nn do if sequence[nums[idx]] then fn_seq(nums[idx], sequence[nums[idx]]) else fn_oth(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end end if ctx.sorttype ~= 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end return end for key, val in ipairs(tbl) do fn_seq(key, val) tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end end -- Finalize and return a concatenated list local function finalize_and_return_concatenated_list (ctx, lst, len, modsize) if len > 0 then local tmp = ctx.oxfordsep or ctx.lastsep if tmp ~= nil and len > modsize * 2 then lst[len - modsize + 1] = tmp elseif len > modsize and ctx.lastsep ~= nil then lst[len - modsize + 1] = ctx.lastsep end lst[1] = ctx.header or '' if ctx.footer ~= nil then lst[len + 1] = ctx.footer end ctx.text = table.concat(lst) else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end --[[ Modifiers ]]-- ----------------------------- -- Syntax: #invoke:params|sequential|pipe to library.sequential = function (ctx) if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The two directives ‘non-sequential’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end if ctx.sorttype > 0 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ and ‘reassorted’ directives are redundant when followed by ‘sequential’', 0) end ctx.iterfunc = ipairs ctx.subset = 1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|non-sequential|pipe to library['non-sequential'] = function (ctx) if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The ‘non-sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘non-sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.iterfunc = pairs ctx.subset = -1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|all_sorted|pipe to library.all_sorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The two directives ‘reassorted’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|reassorted|pipe to library.reassorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘reassorted’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 2 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|setting|directives|...|pipe to library.setting = function (ctx) local argc = set_strings(ctx, ctx.pipe, 1) if argc < 2 then error(modulename .. ', ‘setting’: No directive was given', 0) end return context_iterate(ctx, argc + 1) end -- Syntax: #invoke:params|scoring|new parameter name|pipe to library.scoring = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘scoring’: No parameter name was provided', 0) end local retval = 0 for _ in pairs(ctx.params) do retval = retval + 1 end ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = tostring(retval) return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|squeezing|pipe to library.squeezing = function (ctx) local store, indices, tbl, newlen = {}, {}, ctx.params, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then newlen = newlen + 1 indices[newlen] = key store[key] = val tbl[key] = nil end end table.sort(indices) for idx = 1, newlen do tbl[idx] = store[indices[idx]] end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|filling_the_gaps|pipe to library.filling_the_gaps = function (ctx) local tbl, tmp, nmin, nmax, nnums = ctx.params, {}, 1, nil, -1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmax == nil then if key < nmin then nmin = key end nmax = key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end nnums = nnums + 1 tmp[key] = val end end if nmax ~= nil and nmax - nmin > nnums then ctx.n_available = ctx.n_available + nmin + nnums - nmax if ctx.n_available < 0 then error(modulename .. ', ‘filling_the_gaps’: It is possible to fill at most ' .. tostring(maxfill) .. ' parameters', 0) end for idx = nmin, nmax, 1 do tbl[idx] = '' end for key, val in pairs(tmp) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|clearing|pipe to library.clearing = function (ctx) local tbl = ctx.params local numerics = {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key] = val tbl[key] = nil end end for key, val in ipairs(numerics) do tbl[key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|cutting|left cut|right cut|pipe to library.cutting = function (ctx) local lcut = tonumber(ctx.pipe[1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Left cut must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(ctx.pipe[2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Right cut must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local len = #tbl if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end local tot = lcut + rcut if tot > 0 then local cache = {} if tot >= len then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end tot = len else for idx = len - rcut + 1, len, 1 do tbl[idx] = nil end for idx = 1, lcut, 1 do tbl[idx] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then if key > len then cache[key - tot] = val else cache[key - lcut] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe to library.cropping = function (ctx) local lcut = tonumber(ctx.pipe[1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Left crop must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(ctx.pipe[2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Right crop must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local nmin local nmax for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmin == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end if nmin ~= nil then local len = nmax - nmin + 1 if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end if lcut + rcut - len > -1 then for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tbl[key] = nil end end elseif lcut + rcut > 0 then for idx = nmax - rcut + 1, nmax do tbl[idx] = nil end for idx = nmin, nmin + lcut - 1 do tbl[idx] = nil end local lshift = nmin + lcut - 1 if lshift > 0 then for idx = lshift + 1, nmax, 1 do tbl[idx - lshift] = tbl[idx] tbl[idx] = nil end end end end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|purging|start offset|length|pipe to library.purging = function (ctx) local idx = tonumber(ctx.pipe[1]) if idx == nil or math.floor(idx) ~= idx then error(modulename .. ', ‘purging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(ctx.pipe[2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘purging’: Length must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params if len < 1 then len = len + table.maxn(tbl) if idx > len then return context_iterate(ctx, 3) end len = len - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(tbl, idx, len) return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe to library.backpurging = function (ctx) local last = tonumber(ctx.pipe[1]) if last == nil or math.floor(last) ~= last then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(ctx.pipe[2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Length must be an integer number', 0) end local idx local tbl = ctx.params if len > 0 then idx = last - len + 1 else for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and (idx == nil or key < idx) then idx = key end end if idx == nil then return context_iterate(ctx, 3) end idx = idx - len if last < idx then return context_iterate(ctx, 3) end len = last - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(ctx.params, idx, len) return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|shifting|addend|pipe to library.shifting = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local nshift = tonumber(ctx.pipe[1]) if nshift == nil or nshift == 0 or math.floor(nshift) ~= nshift then error(modulename .. ', ‘shifting’: A non-zero integer number must be provided', 0) end local tbl = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'number' then tbl[key + nshift] = val else tbl[key] = val end end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|reversing_numeric_names|pipe to library.reversing_numeric_names = function (ctx) local tbl, numerics, nmax = ctx.params, {}, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key] = val tbl[key] = nil if key > nmax then nmax = key end end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax - key + 1] = val end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|pivoting_numeric_names|pipe to --[[ library.pivoting_numeric_names = function (ctx) local tbl = ctx.params local shift = #tbl + 1 if shift < 2 then return library.reversing_numeric_names(ctx) end local numerics = {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key] = val tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[shift - key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|mirroring_numeric_names|pipe to --[[ library.mirroring_numeric_names = function (ctx) local tbl, numerics = ctx.params, {} local nmax local nmin for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key] = val tbl[key] = nil if nmax == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax + nmin - key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|swapping_numeric_names|pipe to --[[ library.swapping_numeric_names = function (ctx) local tbl, cache, nsize = ctx.params, {}, 0 local tmp for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then nsize = nsize + 1 cache[nsize] = key end end table.sort(cache) for idx = math.floor(nsize / 2), 1, -1 do tmp = tbl[cache[idx] ] tbl[cache[idx] ] = tbl[cache[nsize - idx + 1] ] tbl[cache[nsize - idx + 1] ] = tmp end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe to library.sorting_sequential_values = function (ctx) local sortfn if ctx.pipe[1] ~= nil then sortfn = sortfunctions[ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$'] end if sortfn then table.sort(ctx.params, sortfn) else table.sort(ctx.params) end -- i.e. either `false` or `nil` if sortfn == nil then return context_iterate(ctx, 1) end return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|splicing|[add to position]|position|increment| -- [number of elements to write]|...|pipe to library.splicing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params local tmp1 = opts[1] local tmp2 local argc local pos local refp if tmp1 ~= nil then tmp2 = tonumber(tmp1) if tmp2 == nil or math.floor(tmp2) ~= tmp2 then pos, argc, tmp2 = tonumber(opts[2]), 4, tmp1:match'^%s*(.*%S)' if tmp2 ~= nil then refp = position_references[tmp2] if refp == nil then error(modulename .. ', ‘splicing’: ‘' .. tostring(tmp2) .. '’ is not a valid first argument', 0) end else refp = 0 end else pos, argc, refp = tmp2, 3, 0 end else pos, argc, refp = tonumber(opts[2]), 4, 0 end if pos == nil or math.floor(pos) ~= pos then error(modulename .. ', ‘splicing’: The position must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[argc - 1]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘splicing’: The increment must be an integer number', 0) end if refp == 2 then for _ in ipairs(tbl) do pos = pos + 1 end refp = 0 end tmp1, tmp2 = nil, nil if refp ~= 0 or len ~= 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if tmp1 == nil then tmp1, tmp2 = key, key elseif key < tmp1 then tmp1 = key elseif key > tmp2 then tmp2 = key end end end end if tmp2 == nil then len = 0 elseif refp == 3 then pos = pos + tmp2 elseif refp == 1 then pos = pos + tmp1 end if len > 0 and pos + len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_expanded(tbl, pos, len) elseif len < 0 and pos - len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_reduced(tbl, pos, -len) else tbl = copy_or_ref_table(tbl, tbl ~= ctx.oparams) end ctx.params = tbl tmp1 = tonumber(opts[argc]) if len == 0 and (tmp1 == nil or tmp1 < 1) then error(modulename .. ', ‘splicing’: When the increment is zero the number of elements to add cannot be zero', 0) end if tmp1 == nil or tmp1 < 0 or math.floor(tmp1) ~= tmp1 then return context_iterate(ctx, argc) end tmp2 = argc - pos + 1 for key = pos, pos + tmp1 - 1 do tbl[key] = opts[key + tmp2] end return context_iterate(ctx, argc + tmp1 + 1) end -- Syntax: #invoke:params|imposing|name|value|pipe to library.imposing = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘imposing’: Missing parameter name to impose', 0) end ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = ctx.pipe[2] return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|providing|name|value|pipe to library.providing = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘providing’: Missing parameter name to provide', 0) end local key = get_parameter_name(ctx.pipe[1]) if ctx.params[key] == nil then ctx.params[key] = ctx.pipe[2] end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe to library.discarding = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘discarding’: Missing parameter name to discard', 0) end local len = tonumber(ctx.pipe[2]) if len == nil then ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = nil return context_iterate(ctx, 2) end local key = tonumber(ctx.pipe[1]) if key == nil or math.floor(key) ~= key then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range was provided, but the initial parameter name is not an integer number', 0) end if len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range can only be an integer number greater than zero', 0) end for idx = key, key + len - 1 do ctx.params[idx] = nil end return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_non-numeric_names|pipe to library['excluding_non-numeric_names'] = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) ~= 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_numeric_names|pipe to library.excluding_numeric_names = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or] -- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_name_matching = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_name_matching') local tmp local ptn local tbl = ctx.params local newparams = {} for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then tmp = ptn[1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tmp = tonumber(tmp) end newparams[tmp] = tbl[tmp] else for key, val in pairs(tbl) do if tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then newparams[key] = val end end end end ctx.params = newparams return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1] -- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_name_not_matching = function (ctx) local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_name_not_matching') local tbl = ctx.params if nptns == 1 and targets[1][3] then local tmp = targets[1][1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tbl[tonumber(tmp)] = nil else tbl[tmp] = nil end return context_iterate(ctx, argc) end local yesmatch local ptn for key in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if tostring(key) ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or] -- |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_value_matching = function (ctx) local tbl = ctx.params local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_value_matching') local nomatch local ptn for key, val in pairs(tbl) do nomatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val == ptn[1] then nomatch = false break end elseif val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then nomatch = false break end end if nomatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1] -- |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_value_not_matching = function (ctx) local tbl = ctx.params local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe, 'with_value_not_matching') local yesmatch local ptn for key, val in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|trimming_values|pipe to library.trimming_values = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:match'^%s*(.-)%s*$' end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_lowercase|pipe to library.mapping_to_lowercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:lower() end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_uppercase|pipe to library.mapping_to_uppercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:upper() end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call -- style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter -- 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.mapping_by_calling = function (ctx) local opts = ctx.pipe local tname if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.values_only) local model = { title = tname, args = margs } value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function -- name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_invoking = function (ctx) local opts = ctx.pipe local mname local fname if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2, mapping_styles.values_only) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = margs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call -- style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument -- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_magic = function (ctx) local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.values_only) value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, margs) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.mapping_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die = load_replace_args(ctx.pipe, 'mapping_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then for key, val in pairs(tbl) do if val == ptn then tbl[key] = repl end end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:gsub(ptn, repl, nmax) end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_mixing|mixing string|pipe to library.mapping_by_mixing = function (ctx) if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local mix = ctx.pipe[1] local tbl = ctx.params if mix == '$#' then for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end return context_iterate(ctx, 2) end local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(tbl) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end tbl[key] = table.concat(cnv) end return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_names|pipe to --[[ library.mapping_to_names = function (ctx) local tbl = ctx.params for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_lowercase|pipe to library.renaming_to_lowercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:lower()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_uppercase|pipe to library.renaming_to_uppercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:upper()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_sequence|[sort order]|pipe to library.renaming_to_sequence = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tbl = ctx.params local sortfn, argc, do_sort = load_sort_opt(ctx.pipe[1]) local cache local len if do_sort then local words local wl cache, words, len, wl = get_key_list_sorted(tbl, sortfn) for idx = 1, len do cache[idx] = tbl[cache[idx]] end for idx = 1, wl do cache[len + idx] = tbl[words[idx]] end else cache = {} len = 0 for _, val in pairs(tbl) do len = len + 1 cache[len] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call -- style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter -- 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.renaming_by_calling = function (ctx) local opts = ctx.pipe local tname if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_calling’: No template name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.names_only) local model = { title = tname, args = rargs } map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function -- name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.renaming_by_invoking = function (ctx) local opts = ctx.pipe local mname local fname if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2, mapping_styles.names_only) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = rargs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call -- style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument -- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.renaming_by_magic = function (ctx) local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1, mapping_styles.names_only) map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, rargs) end) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.renaming_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die = load_replace_args(ctx.pipe, 'renaming_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then ptn = get_parameter_name(ptn) local val = tbl[ptn] if val ~= nil then tbl[ptn] = nil tbl[get_parameter_name(repl)] = val end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end local cache = {} for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, tostring(key):gsub(ptn, repl, nmax)) end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_mixing|mixing string|pipe to library.renaming_by_mixing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local mix = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$' local cache = {} local tmp if mix == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_parameter_name(val)] = val end else local skel, canvas, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(ctx.params) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then canvas[idx] = val else canvas[idx] = tostring(key) end end cache[get_parameter_name(table.concat(canvas))] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_values|pipe to --[[ library.renaming_to_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for _, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = val end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|grouping_by_calling|template -- name|[let]|[...]|[number of additional arguments]|[argument -- 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.grouping_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts = ctx.pipe local tmp if opts[1] ~= nil then tmp = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘grouping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local tmp, argc = load_child_opts(opts, 2, 0) local gargs = {} for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' and key < 1 then gargs[key - 1] = val else gargs[key] = val end end local groups = make_groups(ctx.params) for gid, group in pairs(groups) do for key, val in pairs(gargs) do group[key] = val end group[0] = gid model.args = group groups[gid] = ctx.frame:expandTemplate(model) end ctx.params = groups return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.parsing = function (ctx) local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘parsing’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc = load_parse_opts(opts, 2, '|', '=') parse_parameter_string(ctx.params, opts[1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|reinterpreting|parameter to reinterpret|[trim -- flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter -- setter]|[...]|pipe to library.reinterpreting = function (ctx) local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘reinterpreting’: No parameter to reinterpret was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc = load_parse_opts(opts, 2, '|', '=') local tbl, tmp = ctx.params, get_parameter_name(opts[1]) local str = tbl[tmp] if str ~= nil then tbl[tmp] = nil parse_parameter_string(tbl, str, isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|evaluating|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.evaluating = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘evaluating’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc = load_parse_opts(opts, 2, '!', ':') if opts[1]:match'^%s*(.*%S)' == nil then ctx.pipe = copy_or_ref_table(opts, opts ~= ctx.opipe) return context_iterate(ctx, argc) end local new_opts, cache = {}, {} local shift = parse_parameter_string(cache, opts[1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) - argc for key, val in pairs(opts) do if type(key) ~= 'number' or key < 1 then new_opts[key] = val elseif key >= argc then new_opts[key + shift] = val end end for key, val in pairs(cache) do new_opts[key] = val end ctx.pipe = new_opts return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|mixing_names_and_values|mixing string|pipe to library.mixing_names_and_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter names', 0) end if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter values', 0) end local cache = {} local mix_k, mix_v = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$', ctx.pipe[2] local tmp if mix_k == '$@' and mix_v == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_parameter_name(val)] = val end elseif mix_k == '$@' and mix_v == '$#' then for key, val in pairs(ctx.params) do cache[get_parameter_name(val)] = tostring(key) end elseif mix_k == '$#' and mix_v == '$#' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[key] = tostring(key) end else local skel_k, cnv_k, n_parts_k = parse_placeholder_string(mix_k) local skel_v, cnv_v, n_parts_v = parse_placeholder_string(mix_v) for key, val in pairs(ctx.params) do tmp = tostring(key) for idx = 2, n_parts_k, 2 do if skel_k[idx] then cnv_k[idx] = val else cnv_k[idx] = tmp end end for idx = 2, n_parts_v, 2 do if skel_v[idx] then cnv_v[idx] = val else cnv_v[idx] = tmp end end cache[get_parameter_name(table.concat(cnv_k))] = table.concat(cnv_v) end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|swapping_names_and_values|pipe to --[[ library.swapping_names_and_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = key end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|combining|new parameter name|[sort order]|setting -- directives|...|pipe to library.combining = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return key .. kvs .. val end, 'combining' ) + 1) end -- Syntax: #invoke:params|combining_values|new parameter name|[sort -- order]|setting directives|...|pipe to library.combining_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return val end, 'combining_values' ) + 1) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tname = ctx.pipe[1] if tname ~= nil then tname = tname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No template name was provided', 0) end if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[2])] = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = ctx.params } } return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_invoking|module name|function name|new -- parameter name|pipe to library.combining_by_invoking = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local mname = ctx.pipe[1] if mname ~= nil then mname = mname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No module name was provided', 0) end local fname = ctx.pipe[2] if fname ~= nil then fname = fname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No function name was provided', 0) end if ctx.pipe[3] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No parameter name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = ctx.params } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[3])] = tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) } return context_iterate(ctx, 4) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_magic|parser function|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local magic = ctx.pipe[1] if magic ~= nil then magic = magic:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parser function was provided', 0) end if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[2])] = ctx.frame:callParserFunction(magic, ctx.params) } return context_iterate(ctx, 3) end -- Syntax: #invoke:params|snapshotting|pipe to library.snapshotting = function (ctx) push_cloned_stack(ctx, ctx.params) return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|remembering|pipe to library.remembering = function (ctx) push_cloned_stack(ctx, ctx.oparams) return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|entering_substack|[new]|pipe to library.entering_substack = function (ctx) local tbl = ctx.params local ncurrparent = ctx.n_parents + 1 if ctx.parents == nil then ctx.parents = { tbl } else ctx.parents[ncurrparent] = tbl end ctx.n_parents = ncurrparent if ctx.pipe[1] ~= nil and ctx.pipe[1]:match'^%s*new%s*$' then ctx.params = {} return context_iterate(ctx, 2) end local currsnap = ctx.n_children if currsnap > 0 then ctx.params = ctx.children[currsnap] ctx.children[currsnap] = nil ctx.n_children = currsnap - 1 else local newparams = {} for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end ctx.params = newparams end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|pulling|parameter name|pipe to library.pulling = function (ctx) local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘pulling’: No parameter to pull was provided', 0) end local parent local tmp = ctx.n_parents if tmp < 1 then parent = ctx.oparams else parent = ctx.parents[tmp] end tmp = get_parameter_name(opts[1]) if parent[tmp] ~= nil then ctx.params[tmp] = parent[tmp] end return context_iterate(ctx, 2) end -- Syntax: #invoke:params|detaching_substack|pipe to library.detaching_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘detaching_substack’: No substack has been created', 0) end local parent = ctx.parents[ncurrparent] for key in pairs(ctx.params) do parent[key] = nil end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|dropping_substack|pipe to library.dropping_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘dropping_substack’: No substack has been created', 0) end ctx.params = ctx.parents[ncurrparent] ctx.parents[ncurrparent] = nil ctx.n_parents = ncurrparent - 1 return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|leaving_substack|pipe to library.leaving_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘leaving_substack’: No substack has been created', 0) end local currsnap = ctx.n_children + 1 if ctx.children == nil then ctx.children = { ctx.params } else ctx.children[currsnap] = ctx.params end ctx.params = ctx.parents[ncurrparent] ctx.parents[ncurrparent] = nil ctx.n_parents = ncurrparent - 1 ctx.n_children = currsnap return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|merging_substack|pipe to library.merging_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘merging_substack’: No substack has been created', 0) end local parent = ctx.parents[ncurrparent] local child = ctx.params ctx.params = parent ctx.parents[ncurrparent] = nil ctx.n_parents = ncurrparent - 1 for key, val in pairs(child) do parent[key] = val end return context_iterate(ctx, 1) end -- Syntax: #invoke:params|flushing|pipe to library.flushing = function (ctx) if ctx.n_children < 1 then error(modulename .. ', ‘flushing’: There are no substacks to flush', 0) end local parent = ctx.params local currsnap = ctx.n_children for key, val in pairs(ctx.children[currsnap]) do parent[key] = val end ctx.children[currsnap] = nil ctx.n_children = currsnap - 1 return context_iterate(ctx, 1) end --[[ Functions ]]-- ----------------------------- -- Syntax: #invoke:params|count library.count = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables! local retval = 0 for _ in ctx.iterfunc(ctx.params) do retval = retval + 1 end if ctx.subset == -1 then retval = retval - #ctx.params end ctx.text = retval return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2] -- |[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value -- n]|[...] library.concat_and_call = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts = ctx.pipe local tname if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_call’: No template name was provided', 0) end remove_numeric_keys(opts, 1, 1) ctx.text = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = concat_params(ctx) } return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend -- 1]|[prepend 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named -- item n=value n]|[...] library.concat_and_invoke = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts = ctx.pipe local mname local fname if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No function name was provided', 0) end remove_numeric_keys(opts, 1, 2) local mfunc = require('Module:' .. mname)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.text = mfunc(ctx.frame:newChild{ title = 'Module:' .. mname, args = concat_params(ctx) }) return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend -- 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n= -- value n]|[...] library.concat_and_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_magic’: No parser function was provided', 0) end remove_numeric_keys(opts, 1, 1) ctx.text = ctx.frame:callParserFunction(magic, concat_params(ctx)) return false end -- Syntax: #invoke:params|value_of|parameter name library.value_of = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables! local opts = ctx.pipe if opts[1] == nil then error(modulename .. ', ‘value_of’: No parameter name was provided', 0) end local val local key = opts[1]:match'^%s*(.-)%s*$' if key == '0' or key:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then key = tonumber(key) val = ctx.params[key] -- No worries: #ctx.params is unused when the modifier is in -- first position (and therefore `ctx.params` is a metatable) if val ~= nil and ( ctx.subset ~= -1 or key > #ctx.params or key < 1 ) and ( ctx.subset ~= 1 or (key <= #ctx.params and key > 0) ) then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end else val = ctx.params[key] if ctx.subset ~= 1 and val ~= nil then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end return false end -- Syntax: #invoke:params|list library.list = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' flush_params( ctx, function (key, val) ret[nss + 1] = pps ret[nss + 2] = key ret[nss + 3] = kvs ret[nss + 4] = val nss = nss + 4 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_values library.list_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! -- NOTE: `library.coins()` and `library.unique_coins()` rely on us local ret, nss, pps = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params( ctx, function (key, val) ret[nss + 1] = pps ret[nss + 2] = val nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_maybe_with_names library.list_maybe_with_names = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' mixed_flush_params( ctx, function (key, val) ret[nss + 1] = pps ret[nss + 2] = '' ret[nss + 3] = '' ret[nss + 4] = val nss = nss + 4 end, function (key, val) ret[nss + 1] = pps ret[nss + 2] = key ret[nss + 3] = kvs ret[nss + 4] = val nss = nss + 4 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|coins|[first coin = value 1]|[second coin = value -- 2]|[...]|[last coin = value N] --[[ library.coins = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = opts[get_parameter_name(val)] end return library.list_values(ctx) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|unique_coins|[first coin = value 1]|[second coin = -- value 2]|[...]|[last coin = value N] library.unique_coins = function (ctx) local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params local tmp for key, val in pairs(tbl) do tmp = get_parameter_name(val) tbl[key] = opts[tmp] opts[tmp] = nil end return library.list_values(ctx) end -- Syntax: #invoke:params|for_each|wikitext library.for_each = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! local ret, nss, pps, txt = {}, 0, ctx.itersep or '', ctx.pipe[1] or '' local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(txt) flush_params( ctx, function (key, val) for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end ret[nss + 1] = pps ret[nss + 2] = table.concat(cnv) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2] -- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each = function (ctx) local opts = ctx.pipe local tname if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tname, args = opts } local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' table.insert(opts, 1, true) flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = key opts[2] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append -- 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...] -- |[named param n=value n]|[...] library.invoke_for_each = function (ctx) local opts = ctx.pipe local mname local fname if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No function name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts } local mfunc = require(model.title)[fname] local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = key opts[2] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append 2] -- |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.magic_for_each = function (ctx) local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each’: No parser function was provided', 0) end local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' table.insert(opts, 1, true) flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = key opts[2] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_value = function (ctx) local opts = ctx.pipe local tname if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_value’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tname, args = opts } local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each_value|module name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.invoke_for_each_value = function (ctx) local opts = ctx.pipe local mname local fname if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No module name was provided', 0) end if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No function name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts } local mfunc = require(model.title)[fname] local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' remove_numeric_keys(opts, 1, 1) flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1] -- |[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named -- param n=value n]|[...] library.magic_for_each_value = function (ctx) local opts = ctx.pipe local magic if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each_value’: No parser function was provided', 0) end local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params( ctx, function (key, val) opts[1] = val ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_group = function (ctx) -- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables! local opts = ctx.pipe local tmp if opts[1] ~= nil then tmp = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_group’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local opts, ret, nss, ccs = {}, {}, 0, ctx.itersep or '' for key, val in pairs(ctx.pipe) do if type(key) == 'number' then opts[key - 1] = val else opts[key] = val end end ctx.pipe = opts ctx.params = make_groups(ctx.params) flush_params( ctx, function (gid, group) for key, val in pairs(opts) do group[key] = val end group[0] = gid model.args = group ret[nss + 1] = ccs ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model) nss = nss + 2 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end --- --- --- PUBLIC ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ First-position-only modifiers ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|new|pipe to static_iface.new = function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame) ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, false) ctx.params = {} main_loop(ctx, context_iterate(ctx, 1)) return ctx.text end --[[ First-position-only functions ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|self static_iface.self = function (frame) return frame:getParent():getTitle() end --[[ Public metatable of functions ]]-- --------------------------------------- return setmetatable({}, { __index = function (_, query) local fname = query:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end local func = static_iface[fname] if func ~= nil then return func end func = library[fname] if func == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end return function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame) ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, refpipe[fname]) ctx.params = copy_or_ref_table(ctx.oparams, refparams[fname]) main_loop(ctx, func) return ctx.text end end }) km4whdg21r02vb25s045d3k1i72yr6b 0 651102 4630903 4610891 2026-06-17T13:08:19Z Sahanir 54859 /* കൃതികൾ */ 4630903 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|A. Chandrasekhar}} [[File:A Chandrasekhar.jpg|thumb|എ. ചന്ദ്രശേഖർ]] മലയാള മാധ്യമ പ്രവർത്തകനാണ് '''എ. ചന്ദ്രശേഖർ'''. സിനിമയെ സംബന്ധിച്ച നിരവധി പുസ്തകങ്ങൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://keralabookstore.com/about-author/%E0%B4%8E-%E0%B4%9A%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B6%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E2%80%8C/377/</ref> 2022ലെ ഗോവ രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രമേളയുടെ (ഐഎഫ് എഫ് ഐ) ഇന്ത്യൻ പനോരമ നോൺ ഫീച്ചർ ജൂറിയംഗം, 2024ലെ അമ്പത്തിയഞ്ചാം ഗോവ രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രമേളയിൽ വെബ് സീരീസ്-ഒടിടി പ്രിവ്യൂ ജൂറിയംഗം എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. പദ്മരാജൻ ട്രസ്റ്റ്‌ , കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയുടെ സെക്രട്ടറിയാണ്. ==ജീവിതരേഖ== കെ. അച്ച്യുതൻ നായരുടെയും പത്മാവതിയമ്മയുടെയും മകനാണ്. ഇംഗ്ലീഷിലും പത്രപ്രവർത്തനത്തിലും ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. മുപ്പതു വർഷത്തിലധികമായി മാധ്യമരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ആകാശവാണി പ്രഭാതഭേരിയിൽ കാഷ്വൽ റിപ്പോർട്ടറായി തുടക്കം. മലയാള മനോരമ, ദീപിക, വെബ്‌ലോകം ഡോട്ട് കോം, ഇന്ത്യവിഷൻ പത്രാധിപസമിതി അംഗം, രാഷ്ട്രദീപിക സിനിമ പത്രാധിപർ, അമൃത ടിവി സീനിയർ ന്യൂസ് എഡിറ്റർ, കന്യക ദ്വൈവാരിക എഡിറ്റർ ഇൻ ചാർജ്, മീഡിയമംഗളം ഡോട്ട് കോം, മംഗളം പ്‌ളസ് എന്നിവയുടെ ചീഫ് എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് എഡിറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. ഐ. എഫ്.എഫ്.കെ2001 ഫെസ്റ്റിവൽ ബുക്ക് എഡിറ്റർ, മീഡിയ ലെയ്‌സൺ ഓഫീസർ എന്നീ ചുമതലകൾ വഹിച്ചു. 2024 ഗോവ രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രമേളയുടെ ഫെസറ്റിവൽ കാറ്റലോഗിലെ ഇന്ത്യൻ സിനിമാവിഭാഗം എഡിറ്റ് ചെയ്തു. കോട്ടയത്തെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ദക്ഷിണമേഖല ക്യാംപസിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായിരുന്നു. 1999ൽ സംസ്ഥാന ടിവി അവാർഡ് ജൂറിയിലും 2015ലെ ഐ.എഫ്.എഫ്.കെ. മലയാളവിഭാഗം പ്രിവ്യൂജൂറിയിലും അംഗം. 2017ലെ സംസ്ഥാന ടിവി രചനാവിഭാഗം അവാർഡ് ജൂറി ചെയർമാൻ, 2022ലെ ഗോവ രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രമേളയുടെ (ഐഎഫ് എഫ് ഐ) ഇന്ത്യൻ പനോരമ നോൺ ഫീച്ചർ ജൂറിയംഗം, 2024ലെ അമ്പത്തിയഞ്ചാം ഗോവ രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രമേളയിൽ വെബ് സീരീസ്-ഒടിടി പ്രിവ്യൂ ജൂറിയംഗം എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. പദ്മരാജൻ ട്രസ്റ്റ്‌ , കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയുടെ സെക്രട്ടറിയാണ്. ഭാര്യ:അമ്പിളി മകൾ: ഡോ.അപർണ. ==കൃതികൾ== * പി. എൻ.മേനോൻ: കാഴ്ചയെ പ്രണയിച്ച കലാപം * ബോധതീരങ്ങളിൽ കാലം മിടിക്കുമ്പോൾ * മോഹൻലാൽ ഒരു മലയാളിയുടെ ജീവിതം * കാഴ്ചപ്പകർച്ച * സിനിമ: കറുത്ത യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുടെ ദൃശ്യകാമനകൾ * സിനിമ: അതിമാധ്യമ ത്തിന്റെ ദൃശ്യലാവണ്യം * വിഹ്വലതയുടെ ആത്മയാനങ്ങൾ * ഡി.ഡബ്ല്യൂ ഗ്രിഫിത്ത് * ഹരിതസിനിമ * പറവൂർ ഭരതൻ * മായുന്ന കാഴ്ച മായാത്ത കാഴ്ച * മോഹനരാഗങ്ങൾ * രാമു കാര്യാട്ട് * ശ്യാമയനം: ശ്യാമപ്രസാദിന്റെ സിനിമാലോകം * മലയാള സിനിമയിലെ അടുക്കള * ചലച്ചിത്രപത്രപ്രവർത്തനം മലയാളത്തിൽ * പോസ്റ്റ് ട്രൂത്ത് സിനിമ ===എഡിറ്റ് ചെയ്തവ=== * എ ക്ലൗഡ് ക്യാപ്ഡ് സ്റ്റാർ * കേരള ടാക്കീസ് (ഇംഗ്‌ളീഷ്) * വ്യാജവാർത്തയും ജനാധിപത്യവും * സ്വയംവരം: അടൂരിന്റെയും അനുവാചകന്റെയും * നവഭാവുകത്വ മലയാള സിനിമ ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * [[ബോധതീരങ്ങളിൽ കാലം മിടിക്കുമ്പോൾ (ചലച്ചിത്ര ഗ്രന്ഥം)|ബോധതീരങ്ങളിൽ കാലം മിടിക്കുമ്പോൾ]] എന്ന പുസ്തകത്തിനു സംസ്ഥാന അവാർഡും, ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാർഡും, അല അവാർഡും(2008). * [[ഹരിതസിനിമ (ചലച്ചിത്ര ഗ്രന്ഥം)|ഹരിതസിനിമയ്ക്ക്]] സംസ്ഥാന ജൂറിയുടെ പ്രത്യേക പരാമർശം(2016). * റിയാലിറ്റിയുടെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾക്ക് ചലച്ചിത്ര ലേഖനത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് (2017). * 2010, 2011 വർഷങ്ങളിൽ മികച്ച ടി വി വിമർശനത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ്. * 1988ൽ നിറഭേദങ്ങളിൽ സ്വപ്നം നെയ്യുന്നവർ എന്ന പുസ്തകത്തിനും, 2003, 2012 വർഷങ്ങളിൽ ചലച്ചിത്ര ലേഖനത്തിനും കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാർഡ്. * 1999ൽ മാധ്യമ പഠനകേന്ദ്രം അവാർഡ്. സ്വയംവരം അടൂരിന്റെയും അനുവാചകന്റെയും എന്ന പുസ്തകത്തിന് മികച്ച ഗവേഷണത്തിനുള്ള തിക്കുറിശ്ശി ശതാബ്ദി പുരസ്‌കാരം(2024) എന്നീ പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. * [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി|ചലച്ചിത്ര അക്കാദമിയുടെ]] ആദ്യ ഫെലോഷിപ്പു നേടി. മലയാളസിനിമയുടെ നവതിക്ക് 2018ൽ അക്കാദമി ഏർപ്പെടുത്തിയ ഗവേഷണഫെലോഷിപ്പ് മലയാള സിനിമയിലെ അടുക്കളജീവിതം എന്ന വിഷയത്തിനു ലഭിച്ചു. * [[പോസ്റ്റ് ട്രൂത്ത് സിനിമ (ചലച്ചിത്ര നിരൂപണ ഗ്രന്ഥം)|പോസ്റ്റ് ട്രൂത്ത് സിനിമയ്ക്ക്]] തനിമ കലാസാഹിത്യവേദിയുടെ പതിനേഴാം തനിമ പുരസ്കാരം (2026). ==പുറം കണ്ണികൾ== * [https://www.chandrasekharonline.in/ എ. ചന്ദ്രശേഖറിന്റെ വെബ്‍സൈറ്റ്] * https://en.wikipedia.org/wiki/Kerala_State_Film_Award_for_Best_Book_on_Cinema * https://www.manoramaonline.com/literature/bookreview/2022/04/27/marunna-kazhcha-mayatha-kazhcha-book-written-by-a-chandrasekhar.html * https://fipresci-india.org/wp-content/uploads/2025/01/10.-Article-A-Chandrasekhar-Survival-Movies.pdf * https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1878226 * https://www.youtube.com/watch?v=frbL6MsVFOI&t=52s * https://www.facebook.com/watch/?v=1167869288106075 * https://web.archive.org/web/20160305021732/http://www.prd.kerala.gov.in/stateawards4.htm * https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2022/02/05/transition-of-language-in-malayalam-cinema.html ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:മാധ്യമ പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ചലച്ചിത്രഗ്രന്ഥത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം നേടിയവർ]] r5hb7bi4mt977rsby2ja4iyfw17i53k 0 655184 4631010 4630864 2026-06-18T06:54:36Z Sneha Forestry 184179 4631010 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency|type=Ministry|seal=Government of India logo.svg|seal_width=100px|seal_caption=Branch of Government of India|jurisdiction=[[Government of India]]|headquarters=കർതവ്യ ഭവൻ-02<br/> ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് റോഡ്, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]|minister1_name=[[ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ]]|minister1_pfo=കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി|child1_agency=Department of School Education and Literacy|child2_agency=[[Department of Higher Education (India)|Department of Higher Education]]|child3_agency=[[Raja Rammohun Roy National Agency for ISBN]]|website={{URL|https://www.education.gov.in|education.gov.in}}|logo=Ministry of Education India.svg|logo_caption=വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം|formed={{Start date and age|1947|08|15|df=yes}}|budget={{INRConvert|139289|c|lk=on|year=2025}} {{small|(2026–27)}}<ref>{{Cite news |date=1 Feb 2025 |title=TOTAL BUDGET ALLOCATION FOR MINISTRY OF EDUCATION HAS REACHED ₹128,650 CRORE |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2098805 |access-date=1 Feb 2025 |work=[[Press Information Bureau]] 01 FEB 2025 9:15PM |location=[[New Delhi]]}}</ref>|chief1_name=[[Vineet Joshi]],<ref>{{Cite web |date=2024-12-25 |title=Government reshuffles senior IAS officers; Key changes in finance, textiles, education - CNBC TV18 |url=https://www.cnbctv18.com/india/government-reshuffles-senior-ias-officers-key-changes-in-finance-textiles-education-19529624.htm |access-date=2024-12-26 |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> [[Indian Administrative Service|IAS]]|chief2_name=Sanjay Kumar,[[Indian Administrative Service|IAS]]}}<templatestyles src="Hlist/styles.css" />[[ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റ്|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ]] കീഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും ചുമതലപ്പെട്ട മന്ത്രാലയമാണ് '''വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം '''<ref>{{Cite journal |date=2025-10-29 |title=Buchwald, Jed on 2020 July 29. |url=https://doi.org/10.1063/nbla.bbib.gjsx |doi=10.1063/nbla.bbib.gjsx}}</ref> ഇപ്പോഴത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി [[ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ]] ആണ്, അദ്ദേഹം [[കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ|കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭയിലെ]] അംഗമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.education.gov.in/whos-who|title=Who's Who &#124; Government of India, Ministry of Education|access-date=2023-06-01|website=www.education.gov.in}}</ref> 1947-ൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതുമുതൽ ഇന്ത്യയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം നിലവിലുണ്ട്. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി [[അബുൽ_കലാം_ആസാദ്|മൗലാന അബുൽ കലാം ആസാദ്]] ആയിരുന്നു.[[1985]] [[സെപ്റ്റംബർ 26]]-ന് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി]]<nowiki/>യുടെ കാലത്ത് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പേര് 'മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം' (MHRD) എന്നാക്കി മാറ്റി, [[പി.വി. നരസിംഹ റാവു|പി. വി. നരസിംഹറാവു]] ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രി. [[2020]] ഓഗസ്റ്റിൽ, [[നരേന്ദ്ര മോദി]] സർക്കാരിന്റെ പുതിയ [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം]] (NEP 2020) അംഗീകരിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പേര് വീണ്ടും പഴയതുപോലെ 'വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം' എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-hrd-ministry-and-ministry-of-education-6531694/|title=How India's Education Ministry became 'HRD Ministry', and then returned to embrace Education|access-date=2020-08-22|last=Yadav|first=Shyamlal|date=31 July 2020|website=[[The Indian Express]]}}</ref> == നയം == 2020 ജൂലൈ 29-ന് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ പുതിയ [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020]] (NEP 2020) പാസ്സാക്കി. നേരത്തെയുണ്ടായിരുന്ന [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം|1986-ലെ ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തിന്]] പകരമായാണ് എൻ.ഇ.പി 2020 നിലവിൽ വന്നത്. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1642049|title=Cabinet Approves National Education Policy 2020, paving way for transformational reforms in school and higher education systems in the country|access-date=2020-07-30|date=29 July 2020|website=pib.gov.in}}</ref> NEP 2020 പ്രകാരം, മാനവ വിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (MHRD) പേര് മാറ്റി വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം (MoE) എന്നാക്കി. NEP 2020 കീഴിൽ അനവധി പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും, സമിതികൾക്കും, ആശയങ്ങൾക്കും നിയമസാധുത നൽകി. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/education/major-reforms-announced-union-cabinet-approves-national-education-policy-2019|title=Union Cabinet Approves New National Education Policy|access-date=2020-07-29|date=29 July 2020|website=NDTV|language=en}}</ref> == സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ, സാക്ഷരതാ വകുപ്പ് == രാജ്യത്തെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സാക്ഷരതയുടെയും വികസനത്തിന്റെ ചുമതല സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ - സാക്ഷരതാ വകുപ്പിനാണ്. * [[സെൻട്രൽ ബോർഡ്‌ ഓഫ് സെക്കന്ററി എജ്യുക്കേഷൻ|സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് സെക്കൻഡറി എജ്യുക്കേഷൻ]] (സിബിഎസ്ഇ) * സെൻട്രൽ ടിബറ്റൻ സ്കൂൾ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (സിടിഎസ്എ) * [[കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയം|കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ സംഗതൻ]] (കെവിഎസ്) * [[നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആന്റ് ട്രെയിനിങ്|നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആൻഡ് ട്രെയിനിംഗ്]] (NCERT) * [[അധ്യാപക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ദേശീയ സമിതി|നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ ടീച്ചർ എഡ്യൂക്കേഷൻ]] (എൻ.സി.ടി.ഇ) * നാഷണൽ ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ ടീച്ചേഴ്‌സ് വെൽഫെയർ * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS) * [[ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ|നവോദയ വിദ്യാലയ സമിതി]] (എൻവിഎസ്) * ഏകലവ്യ മോഡൽ റെസിഡൻഷ്യൽ സ്കൂൾ (EMRS) * ഭാരതീയ ശിക്ഷാ ബോർഡ് (ബി.എസ്.ബി) == ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് == ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിനാണ് സെക്കൻഡറി, പോസ്റ്റ്-സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ചുമതല. 1956 ലെ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മിഷൻ ആക്റ്റ്, 1956|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ (യുജിസി) നിയമത്തിലെ]] സെക്ഷൻ 3 പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിലെ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷന്റെ (യുജിസി)]] ഉപദേശപ്രകാരം വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് [[കൽപിത സർവ്വകലാശാല|ഡീംഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] പദവി നൽകാൻ ഈ വകുപ്പിന് അധികാരമുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/upload_document/ugc_act.pdf|title=UGC Act-1956|access-date=1 February 2016|website=mhrd.gov.in/|publisher=Secretary, University Grants Commission}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=40292|title=Indian Institute of Space Science and Technology (IISST) Thiruvananthapuram Declared as Deemed to be University|date=14 July 2008|publisher=Ministry of Human Resource Development (India), Press Information Bureau}}</ref> അമേരിക്കയ്ക്കും ചൈനയ്ക്കും തൊട്ടുപിന്നാലെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനങ്ങളിലൊന്നാണ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് . ഇന്ത്യയിൽ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഗവേഷണത്തിനുമായി ലോകോത്തര അവസരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് വകുപ്പ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതിനായി, ആഗോള വീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നതിനായി സർക്കാർ സംയുക്ത സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ധാരണാപത്രങ്ങളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. രാജ്യത്തെ സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി തരംതിരിക്കാം - കേന്ദ്ര സർക്കാർ ധനസഹായം നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ, സംസ്ഥാന സർക്കാർ/സംസ്ഥാന ധനസഹായമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്വാശ്രയ സ്ഥാപനങ്ങൾ. സാങ്കേതിക, ശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായുള്ള കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന 122 സ്ഥാപനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാങ്കേതിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക: IIIT-കൾ (26), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി|IIT-കൾ]] (23), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്|IIM-കൾ]] (20), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്|IISc ബാംഗ്ലൂർ]], [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|IISER-കൾ]] (7), [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി|NIT-കൾ]] (31), NITTTR-കൾ (4), കൂടാതെ മറ്റ് 9 സ്ഥാപനങ്ങൾ ( SPA, ISMU, NERIST, SLIET, IIEST, NITIE & NIFFT, CIT). <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/funded_technical_inst_hindi|title=MHRD Funded Technical Institutions &#124;|access-date=2014-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701154313/http://mhrd.gov.in/funded_technical_inst_hindi|archive-date=1 July 2014}}</ref> === സംഘടനാ ഘടന === വകുപ്പിനെ എട്ട് ബ്യൂറോകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, കൂടാതെ വകുപ്പിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രവർത്തനങ്ങളും ഈ ബ്യൂറോകൾക്ക് കീഴിലുള്ള നൂറിലധികം സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെയാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ==== സർവകലാശാലകളും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവും ; ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസം ==== * [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ]] (യുജിസി) * യുജിസിയുടെ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായ ഇന്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആക്സിലറേറ്റർ സെന്റർ * യുജിസിയുടെ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായ ഇന്റർ-യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെന്റർ ഫോർ ആസ്ട്രോണമി ആൻഡ് ആസ്ട്രോഫിസിക്സ് * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് റിസർച്ച് (ICSSR) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ റിസർച്ച് (ICHR) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഫിലോസഫിക്കൽ റിസർച്ച് (ICPR) * വിദ്യാഭ്യാസ ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള കൺസോർഷ്യം * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ പുറപ്പെടുവിച്ച 11.09.2021 ലെ പട്ടിക പ്രകാരം 56 [[ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകൾ|കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾ (ഇന്ത്യ)]] ==== സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം ==== * [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ]] ടെക്നിക്ക[[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ൽ]] എജ്യൂക്കേഷ[[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|ൻ]] (എ.ഐ.സി.ടി.ഇ) <ref>[http://www.education.nic.in/tech/tech_overview.asp Technical Education Overview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005200745/http://www.education.nic.in/tech/tech_overview.asp|date=5 October 2011}} Dept of Ed.</ref> <ref>[http://www.education.nic.in/tech/tech_if-nlc.asp National Level Councils] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100201175923/http://education.nic.in/tech/tech_if-nlc.asp|date=1 February 2010}} Tech Ed.</ref> * കൗൺസിൽ ഓഫ് ആർക്കിടെക്ചർ (COA) * 23 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] (ഐഐടികൾ) * 31 [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] (എൻഐടി) * 26 ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി (ഐഐഐടി) * ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി, ഷിബ്പൂർ (IIEST) * * 21 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്]] (ഐഐഎം) <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/technical-education-3|title=Technical Education – Government of India, Ministry of Human Resource Development}}</ref> * [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്]] (ഐഐഎസ്‌സി) * ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ സയൻസ് ഇന്നൊവേഷൻ ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ്, ഐഐഎസ്‌സി, 2013 ലെ കമ്പനീസ് ആക്റ്റ് പ്രകാരം സെക്ഷൻ 8 ൽ ഉൾപ്പെട്ട കമ്പനിയാണ്. * 7 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്]] [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|എജ്യൂക്കേഷൻ]] ആൻഡ് റിസർച്ച് (IISERs) * * നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി (NERIST) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് മാനുഫാക്ചറിംഗ് ടെക്നോളജി (NIAFT) * 4 നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ ടീച്ചേഴ്‌സ് ട്രെയിനിംഗ് & റിസർച്ച് (NITTTRs) <ref>{{Cite web|url=http://www.aicte-india.org/education/institutions/NITTTRs|title=NITTTRs &#124; Government of India, All India Council for Technical Education|website=www.aicte-india.org}}</ref> (ഭോപ്പാൽ, ചണ്ഡീഗഡ്, ചെന്നൈ, കൊൽക്കത്ത ) * 4 റീജിയണൽ ബോർഡുകൾ ഓഫ് അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് / പ്രായോഗിക പരിശീലനം * 3 സ്കൂൾ ഓഫ് പ്ലാനിംഗ് ആൻഡ് ആർക്കിടെക്ചർ (SPA) ==== ഭരണവും ഭാഷകളും ==== ===== [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] മേഖലയിലെ മൂന്ന് കല്പിത സർവകലാശാലകൾ. ===== * ന്യൂഡൽഹിയിലെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്‌കൃത സൻസ്ഥാൻ (RSkS), * ശ്രീ ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി രാഷ്ട്രീയ സംസ്കൃത വിദ്യാപീഠം (SLBSRSV) ന്യൂഡൽഹി, * രാഷ്ട്രീയ സംസ്കൃത വിദ്യാപീഠം (RSV) തിരുപ്പതി === പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം === * എഡ്‌സിഐഎൽ (ഇന്ത്യ) ലിമിറ്റഡ് === മറ്റ് ഏജൻസികൾ === * കേന്ദ്രീയ ഹിന്ദി സൻസ്ഥാൻ (കെഎച്ച്എസ്), ആഗ്ര * [[ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ്‌ ഫോറിൻ ലാന്ഗ്വെജസ് യുണിവേഴ്സിറ്റി|ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫോറിൻ ലാംഗ്വേജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (ഇഎഫ്എൽയു), [[ഹൈദരാബാദ്]] * നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ പ്രമോഷൻ ഓഫ് ഉറുദു ലാംഗ്വേജ് (NCPUL) * [[ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകൾ|ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾ]] * [[ഗാന്ധിഗ്രാം കല്പിത സർവ്വകലാശാല|ഗാന്ധിഗ്രാം റൂറൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (GRI) * നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ പ്രൊമോഷൻ ഓഫ് സിന്ധി ലാംഗ്വേജ് (എൻ‌സി‌പി‌എസ്‌എൽ) * മൂന്ന് കീഴ് ഓഫീസുകൾ: സെൻട്രൽ ഹിന്ദി ഡയറക്ടറേറ്റ് (CHD), ന്യൂഡൽഹി; കമ്മീഷൻ ഫോർ സയന്റിഫിക് & ടെക്നോളജിക്കൽ ടെർമിനോളജി (CSTT), ന്യൂഡൽഹി; സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലാംഗ്വേജസ് (CIIL), മൈസൂർ * വിദൂര വിദ്യാഭ്യാസവും സ്കോളർഷിപ്പുകളും ** [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂനിവേഴ്സിറ്റി|ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (ഇഗ്നോ) * യുനെസ്കോ, അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം, പുസ്തക പ്രമോഷനും പകർപ്പവകാശവും, വിദ്യാഭ്യാസ നയം, ആസൂത്രണവും നിരീക്ഷണവും * ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ഫിനാൻസ് ഡിവിഷൻ. * സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ, വാർഷിക പദ്ധതി, സിഎംഐഎസ് * ഭരണ പരിഷ്കാരം, വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖല, എസ്‌സി/എസ്ടി/ഒബിസി * നാഷണൽ ടെസ്റ്റിംഗ് ഏജൻസി (NTA) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ പ്ലാനിംഗ് ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (NIEPA) <ref>{{Cite web|url=http://www.nuepa.org/|title=National University of Educational Planning and Administration|access-date=21 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20110703072553/http://www.nuepa.org/|archive-date=3 July 2011}}</ref> * [[നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ്, ഇന്ത്യ|നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ്]] (NBT) * നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് അക്രഡിറ്റേഷൻ (NBA) * ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപന കമ്മീഷൻ (NCMEI) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS) * ഇന്ത്യൻ നോളജ് സിസ്റ്റംസ് (ഐ.കെ.എസ്) * നാഷണൽ അക്കാദമിക് ഡിപോസിറ്ററി (NAD) * നാഷണൽ ബാല ഭവൻ * ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് ലൈബ്രറി നെറ്റ്‌വർക്ക് സെന്റർ ( [[ഇൻഫ്ലിബ്‌നെറ്റ് സെൻ്റർ|INFLIBNET സെന്റർ]] ) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് റിസർച്ചിന്റെ പിന്തുണയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്വയംഭരണ ഗവേഷണ സ്ഥാപനമായ [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിലെ]] സെന്റർ ഫോർ വിമൻസ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് === ലക്ഷ്യങ്ങൾ === മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്: * കാര്യക്ഷമവും സുതാര്യവും അന്താരാഷ്ട്ര മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതുമായ വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നതിന്. പ്രവേശനത്തിനും നിയമനത്തിനുമുള്ള ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ വിലയിരുത്തുന്നതിന് ഈ വിലയിരുത്തലുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. * ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം രൂപീകരിക്കുകയും അത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുക. * ജനങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ, രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവേശനം വിപുലീകരിക്കുന്നതും ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആസൂത്രിത വികസനം. * ദരിദ്രർ, സ്ത്രീകൾ, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകുക. * സമൂഹത്തിലെ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അർഹരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകൾ, വായ്പ സബ്സിഡികൾ മുതലായവയുടെ രൂപത്തിൽ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുക. * രാജ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ അവസരങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി യുനെസ്കോയുമായും വിദേശ ഗവൺമെന്റുകളുമായും സർവകലാശാലകളുമായും അടുത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക. == MoE യുടെ ഇന്നൊവേഷൻ സെൽ (MIC) == ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പ്രധാന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും നൂതനാശയങ്ങൾ (innovation), സംരംഭകത്വം, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ എന്നിവയുടെ സംസ്കാരം ചിട്ടയായ രീതിയിൽ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിനായി 2018 ഓഗസ്റ്റിൽ മന്ത്രാലയം [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷനിൽ]] (എഐസിടിഇ) [https://mic.gov.in/ MoE യുടെ ഇന്നൊവേഷൻ സെൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250519040631/https://mic.gov.in/ |date=2025-05-19 }} സ്ഥാപിച്ചു <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/221118/innovation-cell-at-aicte-formed.html|title=Innovation cell at AICTE formed|access-date=2020-05-13|date=2018-11-22|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> . <ref>{{Cite web|url=https://www.mic.gov.in/About_MHRDnnovation.php|title=About MHRD'S Innovation Cell {{!}} MHRD|access-date=2020-05-13|website=www.mic.gov.in|archive-date=2020-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200504095340/https://www.mic.gov.in/About_MHRDnnovation.php|url-status=dead}}</ref> ആദ്യത്തെ ചീഫ് ഇന്നൊവേഷൻ ഓഫീസറായി അഭയ് ജെറെയെ നിയമിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/pune-news/next-generation-should-be-problem-solvers-says-abhay-jere-chief-innovation-officer/story-4z8kB5R6bbGooaahsaPbWO.html|title=Next generation should be problem solvers, says Abhay Jere, chief innovation officer|access-date=2020-05-13|date=2019-08-02|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/education/aicte-mhrds-innovation-cell-conducted-innovation-day-on-october-15-2127043|title=First Innovation Day Witnessed Huge Participation|access-date=2020-05-13|website=NDTV.com}}</ref> === എംഐസിയുടെ പ്രധാന സംരംഭങ്ങൾ === # സ്മാർട്ട് ഇന്ത്യ ഹാക്കത്തോൺ (SIH) <ref>{{Cite web|url=https://www.sih.gov.in/about|title=SIH|access-date=2020-05-13|website=www.sih.gov.in|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814201626/https://www.sih.gov.in/about|url-status=dead}}</ref> # അടൽ റാങ്കിംഗ് ഓഫ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് ഓൺ ഇന്നൊവേഷൻ അച്ചീവ്മെന്റ്സ് (ARIIA) <ref>{{Cite web|url=https://www.ariia.gov.in/|title=ARIIA {{!}} Atal Ranking of Institutions on Innovation Achievements|access-date=2020-05-13|website=www.ariia.gov.in|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144326/http://www.ariia.gov.in/|url-status=dead}}</ref> # ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് ഇന്നൊവേഷൻ കൗൺസിൽ (ഐഐസികൾ) <ref>{{Cite web|url=https://iic.mic.gov.in/|title=Institution's Innovation Council- An Initiative of Ministry of HRD|website=Institution's Innovation Council}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഫാക്കൽറ്റികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ദേശീയ ഇന്നൊവേഷൻ, സ്റ്റാർട്ടപ്പ് നയം (NISP) <ref>{{Cite web|url=https://nisp.mic.gov.in/|title=MOE &#124; MOE's Innovation Cell|website=nisp.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724121821/https://nisp.mic.gov.in/|url-status=dead}}</ref> # ഇന്നൊവേഷൻ അംബാസഡേഴ്‌സ് പ്രോഗ്രാം <ref>{{Cite web|url=https://iic.mic.gov.in/iic-innovation-ambassador2021|title=MoE Innovation Cell|website=iic.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609111111/https://iic.mic.gov.in/iic-innovation-ambassador2021|url-status=dead}}</ref> # ഇന്നൊവേഷൻ, എന്റർപ്രണർഷിപ്പ്, വെഞ്ച്വർ ഡെവലപ്‌മെന്റ് (IEV) എന്നിവയിൽ MBA/PGDM പ്രോഗ്രാം <ref>{{Cite web|url=https://iev.mic.gov.in/|title=MoE &#124; MoE's Innovation Cell|website=iev.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609111111/https://iev.mic.gov.in/|url-status=dead}}</ref> == നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക് (NIRF) == 2016 ഏപ്രിലിൽ, നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്കിന് (National Institutional Ranking Framework - NIRF) കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യൻ കോളേജുകളുടെ ആദ്യത്തെ റാങ്കിംഗ് പട്ടിക മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. <ref name="Rankings_NIRFMGMT">{{Cite web|url=https://www.nirfindia.org/mgmt|title=National Institutional Ranking Framework 2016|access-date=6 August 2016|date=2016|publisher=MHRD|archive-date=2016-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160722092026/https://www.nirfindia.org/mgmt|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/education/hrd-ministry-announces-universities-ranking-iit-madras-and-iim-bangalore-top-the-list/|title=HRD Ministry announces universities ranking, JNU, HCU, IIT M, IIM B top the list|date=5 April 2016}}</ref> എൻ.ബി.എ (NBA), [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ (AICTE)]], [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ|യു.ജി.സി (UGC)]], തോംസൺ റോയിട്ടേഴ്സ് (Thomson Reuters), എൽസെവിയർ (Elsevier), ഇൻഫ്ലിബ്നെറ്റ് സെന്റർ (INFLIBNET - Information & Library Network centre) എന്നിവ ഈ മുഴുവൻ റാങ്കിംഗ് പ്രക്രിയയിലും പങ്കാളികളായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/article8434246.ece|title=Claims of institutions not cross-checked|last=Samarth Bansal|website=The Hindu}}</ref> 2015 സെപ്റ്റംബറിലാണ് ഈ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക് ആരംഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/v22sgUZQjk7F1LqExZuwsJ/IISc-ranked-Indias-best-university-IIMB-tops-BSchool-lis.html|title=IISc ranked India's best university; IIM-B tops B-School list|last=Staff Writer|date=4 April 2016|website=Livemint}}</ref> എല്ലാ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകളും ഐ.ഐ.ടി-കളും (IITs), ഐ.ഐ.എം-കളും (IIMs) ഉൾപ്പെടെ കേന്ദ്ര ധനസഹായമുള്ള മുഴുവൻ 122 സ്ഥാപനങ്ങളും ആദ്യ ഘട്ട റാങ്കിംഗിൽ പങ്കെടുത്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/indian-universities-ranking-316228-2016-04-04|title=Is your institute one of India's best? Check out the best-ranked universities in India!}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.iimb.ernet.in/node/8987|title=IIMB ranked No 1 in the India Rankings 2016 in the Management Education category – Indian Institute of Management Bangalore|access-date=2026-06-14|archive-date=2017-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505140745/http://www.iimb.ernet.in/node/8987|url-status=dead}}</ref> == ഇതും കാണുക == * ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസം * വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി (ഇന്ത്യ) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ ടീച്ചേഴ്‌സ് ട്രെയിനിംഗ് ആൻഡ് റിസർച്ച്, ചെന്നൈ * ഭാഷാ ആസൂത്രണ-നിർവ്വഹണ ഡയറക്ടറേറ്റ് * യു-ഡിസ്ഇ * ദേശീയ നേട്ട സർവേ ==അവലംബം== {{Reflist|2}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [http://mhrd.gov.in/ Official website] {{Union ministries of India}} {{Education in India}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഭാരതസർക്കാരിന്റെ മന്ത്രാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാനവ വിഭവശേഷി മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)]] qxvyq64xxc243hfu3cabiplxav3y044 4631011 4631010 2026-06-18T06:55:40Z Sneha Forestry 184179 4631011 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency|type=Ministry|seal=Government of India logo.svg|seal_width=100px|seal_caption=Branch of Government of India|jurisdiction=[[Government of India]]|headquarters=കർതവ്യ ഭവൻ-02<br/> ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് റോഡ്, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]|minister1_name=[[ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ]]|minister1_pfo=കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി|child1_agency=Department of School Education and Literacy|child2_agency=[[Department of Higher Education (India)|Department of Higher Education]]|child3_agency=[[Raja Rammohun Roy National Agency for ISBN]]|website={{URL|https://www.education.gov.in|education.gov.in}}|logo=Ministry of Education India.svg|logo_caption=വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം|formed={{Start date and age|1947|08|15|df=yes}}|budget={{INRConvert|139289|c|lk=on|year=2025}} {{small|(2026–27)}}<ref>{{Cite news |date=1 Feb 2025 |title=TOTAL BUDGET ALLOCATION FOR MINISTRY OF EDUCATION HAS REACHED ₹128,650 CRORE |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2098805 |access-date=1 Feb 2025 |work=[[Press Information Bureau]] 01 FEB 2025 9:15PM |location=[[New Delhi]]}}</ref>|chief1_name=[[Vineet Joshi]],<ref>{{Cite web |date=2024-12-25 |title=Government reshuffles senior IAS officers; Key changes in finance, textiles, education - CNBC TV18 |url=https://www.cnbctv18.com/india/government-reshuffles-senior-ias-officers-key-changes-in-finance-textiles-education-19529624.htm |access-date=2024-12-26 |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> [[Indian Administrative Service|IAS]]|chief2_name=Sanjay Kumar,[[Indian Administrative Service|IAS]]}}<templatestyles src="Hlist/styles.css" />[[ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റ്|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ]] കീഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും ചുമതലപ്പെട്ട മന്ത്രാലയമാണ് ['''വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം] '''<ref>{{Cite journal |date=2025-10-29 |title=Buchwald, Jed on 2020 July 29. |url=https://doi.org/10.1063/nbla.bbib.gjsx |doi=10.1063/nbla.bbib.gjsx}}</ref> ഇപ്പോഴത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി [[ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ]] ആണ്, അദ്ദേഹം [[കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ|കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭയിലെ]] അംഗമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.education.gov.in/whos-who|title=Who's Who &#124; Government of India, Ministry of Education|access-date=2023-06-01|website=www.education.gov.in}}</ref> 1947-ൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതുമുതൽ ഇന്ത്യയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം നിലവിലുണ്ട്. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി [[അബുൽ_കലാം_ആസാദ്|മൗലാന അബുൽ കലാം ആസാദ്]] ആയിരുന്നു.[[1985]] [[സെപ്റ്റംബർ 26]]-ന് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി]]<nowiki/>യുടെ കാലത്ത് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പേര് 'മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം' (MHRD) എന്നാക്കി മാറ്റി, [[പി.വി. നരസിംഹ റാവു|പി. വി. നരസിംഹറാവു]] ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രി. [[2020]] ഓഗസ്റ്റിൽ, [[നരേന്ദ്ര മോദി]] സർക്കാരിന്റെ പുതിയ [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം]] (NEP 2020) അംഗീകരിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പേര് വീണ്ടും പഴയതുപോലെ 'വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം' എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-hrd-ministry-and-ministry-of-education-6531694/|title=How India's Education Ministry became 'HRD Ministry', and then returned to embrace Education|access-date=2020-08-22|last=Yadav|first=Shyamlal|date=31 July 2020|website=[[The Indian Express]]}}</ref> == നയം == 2020 ജൂലൈ 29-ന് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ പുതിയ [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020]] (NEP 2020) പാസ്സാക്കി. നേരത്തെയുണ്ടായിരുന്ന [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം|1986-ലെ ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തിന്]] പകരമായാണ് എൻ.ഇ.പി 2020 നിലവിൽ വന്നത്. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1642049|title=Cabinet Approves National Education Policy 2020, paving way for transformational reforms in school and higher education systems in the country|access-date=2020-07-30|date=29 July 2020|website=pib.gov.in}}</ref> NEP 2020 പ്രകാരം, മാനവ വിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (MHRD) പേര് മാറ്റി വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം (MoE) എന്നാക്കി. NEP 2020 കീഴിൽ അനവധി പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും, സമിതികൾക്കും, ആശയങ്ങൾക്കും നിയമസാധുത നൽകി. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/education/major-reforms-announced-union-cabinet-approves-national-education-policy-2019|title=Union Cabinet Approves New National Education Policy|access-date=2020-07-29|date=29 July 2020|website=NDTV|language=en}}</ref> == സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ, സാക്ഷരതാ വകുപ്പ് == രാജ്യത്തെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സാക്ഷരതയുടെയും വികസനത്തിന്റെ ചുമതല സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ - സാക്ഷരതാ വകുപ്പിനാണ്. * [[സെൻട്രൽ ബോർഡ്‌ ഓഫ് സെക്കന്ററി എജ്യുക്കേഷൻ|സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് സെക്കൻഡറി എജ്യുക്കേഷൻ]] (സിബിഎസ്ഇ) * സെൻട്രൽ ടിബറ്റൻ സ്കൂൾ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (സിടിഎസ്എ) * [[കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയം|കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ സംഗതൻ]] (കെവിഎസ്) * [[നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആന്റ് ട്രെയിനിങ്|നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആൻഡ് ട്രെയിനിംഗ്]] (NCERT) * [[അധ്യാപക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ദേശീയ സമിതി|നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ ടീച്ചർ എഡ്യൂക്കേഷൻ]] (എൻ.സി.ടി.ഇ) * നാഷണൽ ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ ടീച്ചേഴ്‌സ് വെൽഫെയർ * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS) * [[ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ|നവോദയ വിദ്യാലയ സമിതി]] (എൻവിഎസ്) * ഏകലവ്യ മോഡൽ റെസിഡൻഷ്യൽ സ്കൂൾ (EMRS) * ഭാരതീയ ശിക്ഷാ ബോർഡ് (ബി.എസ്.ബി) == ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് == ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിനാണ് സെക്കൻഡറി, പോസ്റ്റ്-സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ചുമതല. 1956 ലെ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മിഷൻ ആക്റ്റ്, 1956|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ (യുജിസി) നിയമത്തിലെ]] സെക്ഷൻ 3 പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിലെ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷന്റെ (യുജിസി)]] ഉപദേശപ്രകാരം വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് [[കൽപിത സർവ്വകലാശാല|ഡീംഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] പദവി നൽകാൻ ഈ വകുപ്പിന് അധികാരമുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/upload_document/ugc_act.pdf|title=UGC Act-1956|access-date=1 February 2016|website=mhrd.gov.in/|publisher=Secretary, University Grants Commission}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=40292|title=Indian Institute of Space Science and Technology (IISST) Thiruvananthapuram Declared as Deemed to be University|date=14 July 2008|publisher=Ministry of Human Resource Development (India), Press Information Bureau}}</ref> അമേരിക്കയ്ക്കും ചൈനയ്ക്കും തൊട്ടുപിന്നാലെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനങ്ങളിലൊന്നാണ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് . ഇന്ത്യയിൽ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഗവേഷണത്തിനുമായി ലോകോത്തര അവസരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് വകുപ്പ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതിനായി, ആഗോള വീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നതിനായി സർക്കാർ സംയുക്ത സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ധാരണാപത്രങ്ങളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. രാജ്യത്തെ സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി തരംതിരിക്കാം - കേന്ദ്ര സർക്കാർ ധനസഹായം നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ, സംസ്ഥാന സർക്കാർ/സംസ്ഥാന ധനസഹായമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്വാശ്രയ സ്ഥാപനങ്ങൾ. സാങ്കേതിക, ശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായുള്ള കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന 122 സ്ഥാപനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാങ്കേതിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക: IIIT-കൾ (26), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി|IIT-കൾ]] (23), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്|IIM-കൾ]] (20), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്|IISc ബാംഗ്ലൂർ]], [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|IISER-കൾ]] (7), [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി|NIT-കൾ]] (31), NITTTR-കൾ (4), കൂടാതെ മറ്റ് 9 സ്ഥാപനങ്ങൾ ( SPA, ISMU, NERIST, SLIET, IIEST, NITIE & NIFFT, CIT). <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/funded_technical_inst_hindi|title=MHRD Funded Technical Institutions &#124;|access-date=2014-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701154313/http://mhrd.gov.in/funded_technical_inst_hindi|archive-date=1 July 2014}}</ref> === സംഘടനാ ഘടന === വകുപ്പിനെ എട്ട് ബ്യൂറോകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, കൂടാതെ വകുപ്പിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രവർത്തനങ്ങളും ഈ ബ്യൂറോകൾക്ക് കീഴിലുള്ള നൂറിലധികം സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെയാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ==== സർവകലാശാലകളും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവും ; ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസം ==== * [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ]] (യുജിസി) * യുജിസിയുടെ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായ ഇന്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആക്സിലറേറ്റർ സെന്റർ * യുജിസിയുടെ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായ ഇന്റർ-യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെന്റർ ഫോർ ആസ്ട്രോണമി ആൻഡ് ആസ്ട്രോഫിസിക്സ് * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് റിസർച്ച് (ICSSR) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ റിസർച്ച് (ICHR) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഫിലോസഫിക്കൽ റിസർച്ച് (ICPR) * വിദ്യാഭ്യാസ ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള കൺസോർഷ്യം * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ പുറപ്പെടുവിച്ച 11.09.2021 ലെ പട്ടിക പ്രകാരം 56 [[ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകൾ|കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾ (ഇന്ത്യ)]] ==== സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം ==== * [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ]] ടെക്നിക്ക[[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ൽ]] എജ്യൂക്കേഷ[[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|ൻ]] (എ.ഐ.സി.ടി.ഇ) <ref>[http://www.education.nic.in/tech/tech_overview.asp Technical Education Overview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005200745/http://www.education.nic.in/tech/tech_overview.asp|date=5 October 2011}} Dept of Ed.</ref> <ref>[http://www.education.nic.in/tech/tech_if-nlc.asp National Level Councils] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100201175923/http://education.nic.in/tech/tech_if-nlc.asp|date=1 February 2010}} Tech Ed.</ref> * കൗൺസിൽ ഓഫ് ആർക്കിടെക്ചർ (COA) * 23 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] (ഐഐടികൾ) * 31 [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] (എൻഐടി) * 26 ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി (ഐഐഐടി) * ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി, ഷിബ്പൂർ (IIEST) * * 21 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്]] (ഐഐഎം) <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/technical-education-3|title=Technical Education – Government of India, Ministry of Human Resource Development}}</ref> * [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്]] (ഐഐഎസ്‌സി) * ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ സയൻസ് ഇന്നൊവേഷൻ ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ്, ഐഐഎസ്‌സി, 2013 ലെ കമ്പനീസ് ആക്റ്റ് പ്രകാരം സെക്ഷൻ 8 ൽ ഉൾപ്പെട്ട കമ്പനിയാണ്. * 7 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്]] [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|എജ്യൂക്കേഷൻ]] ആൻഡ് റിസർച്ച് (IISERs) * * നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി (NERIST) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് മാനുഫാക്ചറിംഗ് ടെക്നോളജി (NIAFT) * 4 നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ ടീച്ചേഴ്‌സ് ട്രെയിനിംഗ് & റിസർച്ച് (NITTTRs) <ref>{{Cite web|url=http://www.aicte-india.org/education/institutions/NITTTRs|title=NITTTRs &#124; Government of India, All India Council for Technical Education|website=www.aicte-india.org}}</ref> (ഭോപ്പാൽ, ചണ്ഡീഗഡ്, ചെന്നൈ, കൊൽക്കത്ത ) * 4 റീജിയണൽ ബോർഡുകൾ ഓഫ് അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് / പ്രായോഗിക പരിശീലനം * 3 സ്കൂൾ ഓഫ് പ്ലാനിംഗ് ആൻഡ് ആർക്കിടെക്ചർ (SPA) ==== ഭരണവും ഭാഷകളും ==== ===== [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] മേഖലയിലെ മൂന്ന് കല്പിത സർവകലാശാലകൾ. ===== * ന്യൂഡൽഹിയിലെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്‌കൃത സൻസ്ഥാൻ (RSkS), * ശ്രീ ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി രാഷ്ട്രീയ സംസ്കൃത വിദ്യാപീഠം (SLBSRSV) ന്യൂഡൽഹി, * രാഷ്ട്രീയ സംസ്കൃത വിദ്യാപീഠം (RSV) തിരുപ്പതി === പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം === * എഡ്‌സിഐഎൽ (ഇന്ത്യ) ലിമിറ്റഡ് === മറ്റ് ഏജൻസികൾ === * കേന്ദ്രീയ ഹിന്ദി സൻസ്ഥാൻ (കെഎച്ച്എസ്), ആഗ്ര * [[ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ്‌ ഫോറിൻ ലാന്ഗ്വെജസ് യുണിവേഴ്സിറ്റി|ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫോറിൻ ലാംഗ്വേജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (ഇഎഫ്എൽയു), [[ഹൈദരാബാദ്]] * നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ പ്രമോഷൻ ഓഫ് ഉറുദു ലാംഗ്വേജ് (NCPUL) * [[ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകൾ|ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾ]] * [[ഗാന്ധിഗ്രാം കല്പിത സർവ്വകലാശാല|ഗാന്ധിഗ്രാം റൂറൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (GRI) * നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ പ്രൊമോഷൻ ഓഫ് സിന്ധി ലാംഗ്വേജ് (എൻ‌സി‌പി‌എസ്‌എൽ) * മൂന്ന് കീഴ് ഓഫീസുകൾ: സെൻട്രൽ ഹിന്ദി ഡയറക്ടറേറ്റ് (CHD), ന്യൂഡൽഹി; കമ്മീഷൻ ഫോർ സയന്റിഫിക് & ടെക്നോളജിക്കൽ ടെർമിനോളജി (CSTT), ന്യൂഡൽഹി; സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലാംഗ്വേജസ് (CIIL), മൈസൂർ * വിദൂര വിദ്യാഭ്യാസവും സ്കോളർഷിപ്പുകളും ** [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂനിവേഴ്സിറ്റി|ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (ഇഗ്നോ) * യുനെസ്കോ, അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം, പുസ്തക പ്രമോഷനും പകർപ്പവകാശവും, വിദ്യാഭ്യാസ നയം, ആസൂത്രണവും നിരീക്ഷണവും * ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ഫിനാൻസ് ഡിവിഷൻ. * സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ, വാർഷിക പദ്ധതി, സിഎംഐഎസ് * ഭരണ പരിഷ്കാരം, വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖല, എസ്‌സി/എസ്ടി/ഒബിസി * നാഷണൽ ടെസ്റ്റിംഗ് ഏജൻസി (NTA) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ പ്ലാനിംഗ് ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (NIEPA) <ref>{{Cite web|url=http://www.nuepa.org/|title=National University of Educational Planning and Administration|access-date=21 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20110703072553/http://www.nuepa.org/|archive-date=3 July 2011}}</ref> * [[നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ്, ഇന്ത്യ|നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ്]] (NBT) * നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് അക്രഡിറ്റേഷൻ (NBA) * ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപന കമ്മീഷൻ (NCMEI) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS) * ഇന്ത്യൻ നോളജ് സിസ്റ്റംസ് (ഐ.കെ.എസ്) * നാഷണൽ അക്കാദമിക് ഡിപോസിറ്ററി (NAD) * നാഷണൽ ബാല ഭവൻ * ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് ലൈബ്രറി നെറ്റ്‌വർക്ക് സെന്റർ ( [[ഇൻഫ്ലിബ്‌നെറ്റ് സെൻ്റർ|INFLIBNET സെന്റർ]] ) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് റിസർച്ചിന്റെ പിന്തുണയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്വയംഭരണ ഗവേഷണ സ്ഥാപനമായ [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിലെ]] സെന്റർ ഫോർ വിമൻസ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് === ലക്ഷ്യങ്ങൾ === മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്: * കാര്യക്ഷമവും സുതാര്യവും അന്താരാഷ്ട്ര മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതുമായ വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നതിന്. പ്രവേശനത്തിനും നിയമനത്തിനുമുള്ള ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ വിലയിരുത്തുന്നതിന് ഈ വിലയിരുത്തലുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. * ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം രൂപീകരിക്കുകയും അത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുക. * ജനങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ, രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവേശനം വിപുലീകരിക്കുന്നതും ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആസൂത്രിത വികസനം. * ദരിദ്രർ, സ്ത്രീകൾ, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകുക. * സമൂഹത്തിലെ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അർഹരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകൾ, വായ്പ സബ്സിഡികൾ മുതലായവയുടെ രൂപത്തിൽ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുക. * രാജ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ അവസരങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി യുനെസ്കോയുമായും വിദേശ ഗവൺമെന്റുകളുമായും സർവകലാശാലകളുമായും അടുത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക. == MoE യുടെ ഇന്നൊവേഷൻ സെൽ (MIC) == ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പ്രധാന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും നൂതനാശയങ്ങൾ (innovation), സംരംഭകത്വം, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ എന്നിവയുടെ സംസ്കാരം ചിട്ടയായ രീതിയിൽ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിനായി 2018 ഓഗസ്റ്റിൽ മന്ത്രാലയം [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷനിൽ]] (എഐസിടിഇ) [https://mic.gov.in/ MoE യുടെ ഇന്നൊവേഷൻ സെൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250519040631/https://mic.gov.in/ |date=2025-05-19 }} സ്ഥാപിച്ചു <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/221118/innovation-cell-at-aicte-formed.html|title=Innovation cell at AICTE formed|access-date=2020-05-13|date=2018-11-22|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> . <ref>{{Cite web|url=https://www.mic.gov.in/About_MHRDnnovation.php|title=About MHRD'S Innovation Cell {{!}} MHRD|access-date=2020-05-13|website=www.mic.gov.in|archive-date=2020-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200504095340/https://www.mic.gov.in/About_MHRDnnovation.php|url-status=dead}}</ref> ആദ്യത്തെ ചീഫ് ഇന്നൊവേഷൻ ഓഫീസറായി അഭയ് ജെറെയെ നിയമിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/pune-news/next-generation-should-be-problem-solvers-says-abhay-jere-chief-innovation-officer/story-4z8kB5R6bbGooaahsaPbWO.html|title=Next generation should be problem solvers, says Abhay Jere, chief innovation officer|access-date=2020-05-13|date=2019-08-02|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/education/aicte-mhrds-innovation-cell-conducted-innovation-day-on-october-15-2127043|title=First Innovation Day Witnessed Huge Participation|access-date=2020-05-13|website=NDTV.com}}</ref> === എംഐസിയുടെ പ്രധാന സംരംഭങ്ങൾ === # സ്മാർട്ട് ഇന്ത്യ ഹാക്കത്തോൺ (SIH) <ref>{{Cite web|url=https://www.sih.gov.in/about|title=SIH|access-date=2020-05-13|website=www.sih.gov.in|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814201626/https://www.sih.gov.in/about|url-status=dead}}</ref> # അടൽ റാങ്കിംഗ് ഓഫ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് ഓൺ ഇന്നൊവേഷൻ അച്ചീവ്മെന്റ്സ് (ARIIA) <ref>{{Cite web|url=https://www.ariia.gov.in/|title=ARIIA {{!}} Atal Ranking of Institutions on Innovation Achievements|access-date=2020-05-13|website=www.ariia.gov.in|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144326/http://www.ariia.gov.in/|url-status=dead}}</ref> # ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് ഇന്നൊവേഷൻ കൗൺസിൽ (ഐഐസികൾ) <ref>{{Cite web|url=https://iic.mic.gov.in/|title=Institution's Innovation Council- An Initiative of Ministry of HRD|website=Institution's Innovation Council}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഫാക്കൽറ്റികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ദേശീയ ഇന്നൊവേഷൻ, സ്റ്റാർട്ടപ്പ് നയം (NISP) <ref>{{Cite web|url=https://nisp.mic.gov.in/|title=MOE &#124; MOE's Innovation Cell|website=nisp.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724121821/https://nisp.mic.gov.in/|url-status=dead}}</ref> # ഇന്നൊവേഷൻ അംബാസഡേഴ്‌സ് പ്രോഗ്രാം <ref>{{Cite web|url=https://iic.mic.gov.in/iic-innovation-ambassador2021|title=MoE Innovation Cell|website=iic.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609111111/https://iic.mic.gov.in/iic-innovation-ambassador2021|url-status=dead}}</ref> # ഇന്നൊവേഷൻ, എന്റർപ്രണർഷിപ്പ്, വെഞ്ച്വർ ഡെവലപ്‌മെന്റ് (IEV) എന്നിവയിൽ MBA/PGDM പ്രോഗ്രാം <ref>{{Cite web|url=https://iev.mic.gov.in/|title=MoE &#124; MoE's Innovation Cell|website=iev.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609111111/https://iev.mic.gov.in/|url-status=dead}}</ref> == നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക് (NIRF) == 2016 ഏപ്രിലിൽ, നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്കിന് (National Institutional Ranking Framework - NIRF) കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യൻ കോളേജുകളുടെ ആദ്യത്തെ റാങ്കിംഗ് പട്ടിക മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. <ref name="Rankings_NIRFMGMT">{{Cite web|url=https://www.nirfindia.org/mgmt|title=National Institutional Ranking Framework 2016|access-date=6 August 2016|date=2016|publisher=MHRD|archive-date=2016-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160722092026/https://www.nirfindia.org/mgmt|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/education/hrd-ministry-announces-universities-ranking-iit-madras-and-iim-bangalore-top-the-list/|title=HRD Ministry announces universities ranking, JNU, HCU, IIT M, IIM B top the list|date=5 April 2016}}</ref> എൻ.ബി.എ (NBA), [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ (AICTE)]], [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ|യു.ജി.സി (UGC)]], തോംസൺ റോയിട്ടേഴ്സ് (Thomson Reuters), എൽസെവിയർ (Elsevier), ഇൻഫ്ലിബ്നെറ്റ് സെന്റർ (INFLIBNET - Information & Library Network centre) എന്നിവ ഈ മുഴുവൻ റാങ്കിംഗ് പ്രക്രിയയിലും പങ്കാളികളായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/article8434246.ece|title=Claims of institutions not cross-checked|last=Samarth Bansal|website=The Hindu}}</ref> 2015 സെപ്റ്റംബറിലാണ് ഈ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക് ആരംഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/v22sgUZQjk7F1LqExZuwsJ/IISc-ranked-Indias-best-university-IIMB-tops-BSchool-lis.html|title=IISc ranked India's best university; IIM-B tops B-School list|last=Staff Writer|date=4 April 2016|website=Livemint}}</ref> എല്ലാ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകളും ഐ.ഐ.ടി-കളും (IITs), ഐ.ഐ.എം-കളും (IIMs) ഉൾപ്പെടെ കേന്ദ്ര ധനസഹായമുള്ള മുഴുവൻ 122 സ്ഥാപനങ്ങളും ആദ്യ ഘട്ട റാങ്കിംഗിൽ പങ്കെടുത്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/indian-universities-ranking-316228-2016-04-04|title=Is your institute one of India's best? Check out the best-ranked universities in India!}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.iimb.ernet.in/node/8987|title=IIMB ranked No 1 in the India Rankings 2016 in the Management Education category – Indian Institute of Management Bangalore|access-date=2026-06-14|archive-date=2017-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505140745/http://www.iimb.ernet.in/node/8987|url-status=dead}}</ref> == ഇതും കാണുക == * ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസം * വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി (ഇന്ത്യ) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ ടീച്ചേഴ്‌സ് ട്രെയിനിംഗ് ആൻഡ് റിസർച്ച്, ചെന്നൈ * ഭാഷാ ആസൂത്രണ-നിർവ്വഹണ ഡയറക്ടറേറ്റ് * യു-ഡിസ്ഇ * ദേശീയ നേട്ട സർവേ ==അവലംബം== {{Reflist|2}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [http://mhrd.gov.in/ Official website] {{Union ministries of India}} {{Education in India}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഭാരതസർക്കാരിന്റെ മന്ത്രാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാനവ വിഭവശേഷി മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)]] 08uhpih9vvbheszln9um769zii5nbuz 4631012 4631011 2026-06-18T06:57:26Z Sneha Forestry 184179 4631012 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency|type=Ministry|seal=Government of India logo.svg|seal_width=100px|seal_caption=Branch of Government of India|jurisdiction=[[Government of India]]|headquarters=കർതവ്യ ഭവൻ-02<br/> ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് റോഡ്, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]|minister1_name=[[ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ]]|minister1_pfo=കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി|child1_agency=Department of School Education and Literacy|child2_agency=[[Department of Higher Education (India)|Department of Higher Education]]|child3_agency=[[Raja Rammohun Roy National Agency for ISBN]]|website={{URL|https://www.education.gov.in|education.gov.in}}|logo=Ministry of Education India.svg|logo_caption=വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം|formed={{Start date and age|1947|08|15|df=yes}}|budget={{INRConvert|139289|c|lk=on|year=2025}} {{small|(2026–27)}}<ref>{{Cite news |date=1 Feb 2025 |title=TOTAL BUDGET ALLOCATION FOR MINISTRY OF EDUCATION HAS REACHED ₹128,650 CRORE |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2098805 |access-date=1 Feb 2025 |work=[[Press Information Bureau]] 01 FEB 2025 9:15PM |location=[[New Delhi]]}}</ref>|chief1_name=[[Vineet Joshi]],<ref>{{Cite web |date=2024-12-25 |title=Government reshuffles senior IAS officers; Key changes in finance, textiles, education - CNBC TV18 |url=https://www.cnbctv18.com/india/government-reshuffles-senior-ias-officers-key-changes-in-finance-textiles-education-19529624.htm |access-date=2024-12-26 |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> [[Indian Administrative Service|IAS]]|chief2_name=Sanjay Kumar,[[Indian Administrative Service|IAS]]}}<templatestyles src="Hlist/styles.css" />[[ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റ്|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ]] കീഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും ചുമതലപ്പെട്ട മന്ത്രാലയമാണ് [['''വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം'''<nowiki>]] </nowiki><ref>{{Cite journal |date=2025-10-29 |title=Buchwald, Jed on 2020 July 29. |url=https://doi.org/10.1063/nbla.bbib.gjsx |doi=10.1063/nbla.bbib.gjsx}}</ref> ഇപ്പോഴത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി [[ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ]] ആണ്, അദ്ദേഹം [[കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ|കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭയിലെ]] അംഗമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.education.gov.in/whos-who|title=Who's Who &#124; Government of India, Ministry of Education|access-date=2023-06-01|website=www.education.gov.in}}</ref> 1947-ൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതുമുതൽ ഇന്ത്യയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം നിലവിലുണ്ട്. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി [[അബുൽ_കലാം_ആസാദ്|മൗലാന അബുൽ കലാം ആസാദ്]] ആയിരുന്നു.[[1985]] [[സെപ്റ്റംബർ 26]]-ന് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി]]<nowiki/>യുടെ കാലത്ത് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പേര് 'മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം' (MHRD) എന്നാക്കി മാറ്റി, [[പി.വി. നരസിംഹ റാവു|പി. വി. നരസിംഹറാവു]] ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രി. [[2020]] ഓഗസ്റ്റിൽ, [[നരേന്ദ്ര മോദി]] സർക്കാരിന്റെ പുതിയ [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം]] (NEP 2020) അംഗീകരിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പേര് വീണ്ടും പഴയതുപോലെ 'വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം' എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-hrd-ministry-and-ministry-of-education-6531694/|title=How India's Education Ministry became 'HRD Ministry', and then returned to embrace Education|access-date=2020-08-22|last=Yadav|first=Shyamlal|date=31 July 2020|website=[[The Indian Express]]}}</ref> == നയം == 2020 ജൂലൈ 29-ന് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ പുതിയ [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020]] (NEP 2020) പാസ്സാക്കി. നേരത്തെയുണ്ടായിരുന്ന [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം|1986-ലെ ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തിന്]] പകരമായാണ് എൻ.ഇ.പി 2020 നിലവിൽ വന്നത്. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1642049|title=Cabinet Approves National Education Policy 2020, paving way for transformational reforms in school and higher education systems in the country|access-date=2020-07-30|date=29 July 2020|website=pib.gov.in}}</ref> NEP 2020 പ്രകാരം, മാനവ വിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (MHRD) പേര് മാറ്റി വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം (MoE) എന്നാക്കി. NEP 2020 കീഴിൽ അനവധി പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും, സമിതികൾക്കും, ആശയങ്ങൾക്കും നിയമസാധുത നൽകി. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/education/major-reforms-announced-union-cabinet-approves-national-education-policy-2019|title=Union Cabinet Approves New National Education Policy|access-date=2020-07-29|date=29 July 2020|website=NDTV|language=en}}</ref> == സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ, സാക്ഷരതാ വകുപ്പ് == രാജ്യത്തെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സാക്ഷരതയുടെയും വികസനത്തിന്റെ ചുമതല സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ - സാക്ഷരതാ വകുപ്പിനാണ്. * [[സെൻട്രൽ ബോർഡ്‌ ഓഫ് സെക്കന്ററി എജ്യുക്കേഷൻ|സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് സെക്കൻഡറി എജ്യുക്കേഷൻ]] (സിബിഎസ്ഇ) * സെൻട്രൽ ടിബറ്റൻ സ്കൂൾ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (സിടിഎസ്എ) * [[കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയം|കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ സംഗതൻ]] (കെവിഎസ്) * [[നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആന്റ് ട്രെയിനിങ്|നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആൻഡ് ട്രെയിനിംഗ്]] (NCERT) * [[അധ്യാപക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ദേശീയ സമിതി|നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ ടീച്ചർ എഡ്യൂക്കേഷൻ]] (എൻ.സി.ടി.ഇ) * നാഷണൽ ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ ടീച്ചേഴ്‌സ് വെൽഫെയർ * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS) * [[ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ|നവോദയ വിദ്യാലയ സമിതി]] (എൻവിഎസ്) * ഏകലവ്യ മോഡൽ റെസിഡൻഷ്യൽ സ്കൂൾ (EMRS) * ഭാരതീയ ശിക്ഷാ ബോർഡ് (ബി.എസ്.ബി) == ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് == ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിനാണ് സെക്കൻഡറി, പോസ്റ്റ്-സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ചുമതല. 1956 ലെ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മിഷൻ ആക്റ്റ്, 1956|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ (യുജിസി) നിയമത്തിലെ]] സെക്ഷൻ 3 പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിലെ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷന്റെ (യുജിസി)]] ഉപദേശപ്രകാരം വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് [[കൽപിത സർവ്വകലാശാല|ഡീംഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] പദവി നൽകാൻ ഈ വകുപ്പിന് അധികാരമുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/upload_document/ugc_act.pdf|title=UGC Act-1956|access-date=1 February 2016|website=mhrd.gov.in/|publisher=Secretary, University Grants Commission}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=40292|title=Indian Institute of Space Science and Technology (IISST) Thiruvananthapuram Declared as Deemed to be University|date=14 July 2008|publisher=Ministry of Human Resource Development (India), Press Information Bureau}}</ref> അമേരിക്കയ്ക്കും ചൈനയ്ക്കും തൊട്ടുപിന്നാലെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനങ്ങളിലൊന്നാണ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് . ഇന്ത്യയിൽ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഗവേഷണത്തിനുമായി ലോകോത്തര അവസരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് വകുപ്പ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതിനായി, ആഗോള വീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നതിനായി സർക്കാർ സംയുക്ത സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ധാരണാപത്രങ്ങളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. രാജ്യത്തെ സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി തരംതിരിക്കാം - കേന്ദ്ര സർക്കാർ ധനസഹായം നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ, സംസ്ഥാന സർക്കാർ/സംസ്ഥാന ധനസഹായമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്വാശ്രയ സ്ഥാപനങ്ങൾ. സാങ്കേതിക, ശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായുള്ള കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന 122 സ്ഥാപനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാങ്കേതിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക: IIIT-കൾ (26), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി|IIT-കൾ]] (23), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്|IIM-കൾ]] (20), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്|IISc ബാംഗ്ലൂർ]], [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|IISER-കൾ]] (7), [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി|NIT-കൾ]] (31), NITTTR-കൾ (4), കൂടാതെ മറ്റ് 9 സ്ഥാപനങ്ങൾ ( SPA, ISMU, NERIST, SLIET, IIEST, NITIE & NIFFT, CIT). <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/funded_technical_inst_hindi|title=MHRD Funded Technical Institutions &#124;|access-date=2014-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701154313/http://mhrd.gov.in/funded_technical_inst_hindi|archive-date=1 July 2014}}</ref> === സംഘടനാ ഘടന === വകുപ്പിനെ എട്ട് ബ്യൂറോകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, കൂടാതെ വകുപ്പിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രവർത്തനങ്ങളും ഈ ബ്യൂറോകൾക്ക് കീഴിലുള്ള നൂറിലധികം സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെയാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ==== സർവകലാശാലകളും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവും ; ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസം ==== * [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ]] (യുജിസി) * യുജിസിയുടെ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായ ഇന്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആക്സിലറേറ്റർ സെന്റർ * യുജിസിയുടെ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായ ഇന്റർ-യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെന്റർ ഫോർ ആസ്ട്രോണമി ആൻഡ് ആസ്ട്രോഫിസിക്സ് * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് റിസർച്ച് (ICSSR) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ റിസർച്ച് (ICHR) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഫിലോസഫിക്കൽ റിസർച്ച് (ICPR) * വിദ്യാഭ്യാസ ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള കൺസോർഷ്യം * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ പുറപ്പെടുവിച്ച 11.09.2021 ലെ പട്ടിക പ്രകാരം 56 [[ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകൾ|കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾ (ഇന്ത്യ)]] ==== സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം ==== * [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ]] ടെക്നിക്ക[[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ൽ]] എജ്യൂക്കേഷ[[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|ൻ]] (എ.ഐ.സി.ടി.ഇ) <ref>[http://www.education.nic.in/tech/tech_overview.asp Technical Education Overview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005200745/http://www.education.nic.in/tech/tech_overview.asp|date=5 October 2011}} Dept of Ed.</ref> <ref>[http://www.education.nic.in/tech/tech_if-nlc.asp National Level Councils] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100201175923/http://education.nic.in/tech/tech_if-nlc.asp|date=1 February 2010}} Tech Ed.</ref> * കൗൺസിൽ ഓഫ് ആർക്കിടെക്ചർ (COA) * 23 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] (ഐഐടികൾ) * 31 [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] (എൻഐടി) * 26 ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി (ഐഐഐടി) * ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി, ഷിബ്പൂർ (IIEST) * * 21 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്]] (ഐഐഎം) <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/technical-education-3|title=Technical Education – Government of India, Ministry of Human Resource Development}}</ref> * [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്]] (ഐഐഎസ്‌സി) * ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ സയൻസ് ഇന്നൊവേഷൻ ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ്, ഐഐഎസ്‌സി, 2013 ലെ കമ്പനീസ് ആക്റ്റ് പ്രകാരം സെക്ഷൻ 8 ൽ ഉൾപ്പെട്ട കമ്പനിയാണ്. * 7 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്]] [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|എജ്യൂക്കേഷൻ]] ആൻഡ് റിസർച്ച് (IISERs) * * നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി (NERIST) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് മാനുഫാക്ചറിംഗ് ടെക്നോളജി (NIAFT) * 4 നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ ടീച്ചേഴ്‌സ് ട്രെയിനിംഗ് & റിസർച്ച് (NITTTRs) <ref>{{Cite web|url=http://www.aicte-india.org/education/institutions/NITTTRs|title=NITTTRs &#124; Government of India, All India Council for Technical Education|website=www.aicte-india.org}}</ref> (ഭോപ്പാൽ, ചണ്ഡീഗഡ്, ചെന്നൈ, കൊൽക്കത്ത ) * 4 റീജിയണൽ ബോർഡുകൾ ഓഫ് അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് / പ്രായോഗിക പരിശീലനം * 3 സ്കൂൾ ഓഫ് പ്ലാനിംഗ് ആൻഡ് ആർക്കിടെക്ചർ (SPA) ==== ഭരണവും ഭാഷകളും ==== ===== [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] മേഖലയിലെ മൂന്ന് കല്പിത സർവകലാശാലകൾ. ===== * ന്യൂഡൽഹിയിലെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്‌കൃത സൻസ്ഥാൻ (RSkS), * ശ്രീ ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി രാഷ്ട്രീയ സംസ്കൃത വിദ്യാപീഠം (SLBSRSV) ന്യൂഡൽഹി, * രാഷ്ട്രീയ സംസ്കൃത വിദ്യാപീഠം (RSV) തിരുപ്പതി === പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം === * എഡ്‌സിഐഎൽ (ഇന്ത്യ) ലിമിറ്റഡ് === മറ്റ് ഏജൻസികൾ === * കേന്ദ്രീയ ഹിന്ദി സൻസ്ഥാൻ (കെഎച്ച്എസ്), ആഗ്ര * [[ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ്‌ ഫോറിൻ ലാന്ഗ്വെജസ് യുണിവേഴ്സിറ്റി|ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫോറിൻ ലാംഗ്വേജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (ഇഎഫ്എൽയു), [[ഹൈദരാബാദ്]] * നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ പ്രമോഷൻ ഓഫ് ഉറുദു ലാംഗ്വേജ് (NCPUL) * [[ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകൾ|ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾ]] * [[ഗാന്ധിഗ്രാം കല്പിത സർവ്വകലാശാല|ഗാന്ധിഗ്രാം റൂറൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (GRI) * നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ പ്രൊമോഷൻ ഓഫ് സിന്ധി ലാംഗ്വേജ് (എൻ‌സി‌പി‌എസ്‌എൽ) * മൂന്ന് കീഴ് ഓഫീസുകൾ: സെൻട്രൽ ഹിന്ദി ഡയറക്ടറേറ്റ് (CHD), ന്യൂഡൽഹി; കമ്മീഷൻ ഫോർ സയന്റിഫിക് & ടെക്നോളജിക്കൽ ടെർമിനോളജി (CSTT), ന്യൂഡൽഹി; സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലാംഗ്വേജസ് (CIIL), മൈസൂർ * വിദൂര വിദ്യാഭ്യാസവും സ്കോളർഷിപ്പുകളും ** [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂനിവേഴ്സിറ്റി|ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (ഇഗ്നോ) * യുനെസ്കോ, അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം, പുസ്തക പ്രമോഷനും പകർപ്പവകാശവും, വിദ്യാഭ്യാസ നയം, ആസൂത്രണവും നിരീക്ഷണവും * ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ഫിനാൻസ് ഡിവിഷൻ. * സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ, വാർഷിക പദ്ധതി, സിഎംഐഎസ് * ഭരണ പരിഷ്കാരം, വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖല, എസ്‌സി/എസ്ടി/ഒബിസി * നാഷണൽ ടെസ്റ്റിംഗ് ഏജൻസി (NTA) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ പ്ലാനിംഗ് ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (NIEPA) <ref>{{Cite web|url=http://www.nuepa.org/|title=National University of Educational Planning and Administration|access-date=21 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20110703072553/http://www.nuepa.org/|archive-date=3 July 2011}}</ref> * [[നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ്, ഇന്ത്യ|നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ്]] (NBT) * നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് അക്രഡിറ്റേഷൻ (NBA) * ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപന കമ്മീഷൻ (NCMEI) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS) * ഇന്ത്യൻ നോളജ് സിസ്റ്റംസ് (ഐ.കെ.എസ്) * നാഷണൽ അക്കാദമിക് ഡിപോസിറ്ററി (NAD) * നാഷണൽ ബാല ഭവൻ * ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് ലൈബ്രറി നെറ്റ്‌വർക്ക് സെന്റർ ( [[ഇൻഫ്ലിബ്‌നെറ്റ് സെൻ്റർ|INFLIBNET സെന്റർ]] ) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് റിസർച്ചിന്റെ പിന്തുണയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്വയംഭരണ ഗവേഷണ സ്ഥാപനമായ [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിലെ]] സെന്റർ ഫോർ വിമൻസ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് === ലക്ഷ്യങ്ങൾ === മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്: * കാര്യക്ഷമവും സുതാര്യവും അന്താരാഷ്ട്ര മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതുമായ വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നതിന്. പ്രവേശനത്തിനും നിയമനത്തിനുമുള്ള ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ വിലയിരുത്തുന്നതിന് ഈ വിലയിരുത്തലുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. * ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം രൂപീകരിക്കുകയും അത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുക. * ജനങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ, രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവേശനം വിപുലീകരിക്കുന്നതും ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആസൂത്രിത വികസനം. * ദരിദ്രർ, സ്ത്രീകൾ, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകുക. * സമൂഹത്തിലെ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അർഹരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകൾ, വായ്പ സബ്സിഡികൾ മുതലായവയുടെ രൂപത്തിൽ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുക. * രാജ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ അവസരങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി യുനെസ്കോയുമായും വിദേശ ഗവൺമെന്റുകളുമായും സർവകലാശാലകളുമായും അടുത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക. == MoE യുടെ ഇന്നൊവേഷൻ സെൽ (MIC) == ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പ്രധാന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും നൂതനാശയങ്ങൾ (innovation), സംരംഭകത്വം, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ എന്നിവയുടെ സംസ്കാരം ചിട്ടയായ രീതിയിൽ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിനായി 2018 ഓഗസ്റ്റിൽ മന്ത്രാലയം [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷനിൽ]] (എഐസിടിഇ) [https://mic.gov.in/ MoE യുടെ ഇന്നൊവേഷൻ സെൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250519040631/https://mic.gov.in/ |date=2025-05-19 }} സ്ഥാപിച്ചു <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/221118/innovation-cell-at-aicte-formed.html|title=Innovation cell at AICTE formed|access-date=2020-05-13|date=2018-11-22|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> . <ref>{{Cite web|url=https://www.mic.gov.in/About_MHRDnnovation.php|title=About MHRD'S Innovation Cell {{!}} MHRD|access-date=2020-05-13|website=www.mic.gov.in|archive-date=2020-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200504095340/https://www.mic.gov.in/About_MHRDnnovation.php|url-status=dead}}</ref> ആദ്യത്തെ ചീഫ് ഇന്നൊവേഷൻ ഓഫീസറായി അഭയ് ജെറെയെ നിയമിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/pune-news/next-generation-should-be-problem-solvers-says-abhay-jere-chief-innovation-officer/story-4z8kB5R6bbGooaahsaPbWO.html|title=Next generation should be problem solvers, says Abhay Jere, chief innovation officer|access-date=2020-05-13|date=2019-08-02|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/education/aicte-mhrds-innovation-cell-conducted-innovation-day-on-october-15-2127043|title=First Innovation Day Witnessed Huge Participation|access-date=2020-05-13|website=NDTV.com}}</ref> === എംഐസിയുടെ പ്രധാന സംരംഭങ്ങൾ === # സ്മാർട്ട് ഇന്ത്യ ഹാക്കത്തോൺ (SIH) <ref>{{Cite web|url=https://www.sih.gov.in/about|title=SIH|access-date=2020-05-13|website=www.sih.gov.in|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814201626/https://www.sih.gov.in/about|url-status=dead}}</ref> # അടൽ റാങ്കിംഗ് ഓഫ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് ഓൺ ഇന്നൊവേഷൻ അച്ചീവ്മെന്റ്സ് (ARIIA) <ref>{{Cite web|url=https://www.ariia.gov.in/|title=ARIIA {{!}} Atal Ranking of Institutions on Innovation Achievements|access-date=2020-05-13|website=www.ariia.gov.in|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144326/http://www.ariia.gov.in/|url-status=dead}}</ref> # ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് ഇന്നൊവേഷൻ കൗൺസിൽ (ഐഐസികൾ) <ref>{{Cite web|url=https://iic.mic.gov.in/|title=Institution's Innovation Council- An Initiative of Ministry of HRD|website=Institution's Innovation Council}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഫാക്കൽറ്റികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ദേശീയ ഇന്നൊവേഷൻ, സ്റ്റാർട്ടപ്പ് നയം (NISP) <ref>{{Cite web|url=https://nisp.mic.gov.in/|title=MOE &#124; MOE's Innovation Cell|website=nisp.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724121821/https://nisp.mic.gov.in/|url-status=dead}}</ref> # ഇന്നൊവേഷൻ അംബാസഡേഴ്‌സ് പ്രോഗ്രാം <ref>{{Cite web|url=https://iic.mic.gov.in/iic-innovation-ambassador2021|title=MoE Innovation Cell|website=iic.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609111111/https://iic.mic.gov.in/iic-innovation-ambassador2021|url-status=dead}}</ref> # ഇന്നൊവേഷൻ, എന്റർപ്രണർഷിപ്പ്, വെഞ്ച്വർ ഡെവലപ്‌മെന്റ് (IEV) എന്നിവയിൽ MBA/PGDM പ്രോഗ്രാം <ref>{{Cite web|url=https://iev.mic.gov.in/|title=MoE &#124; MoE's Innovation Cell|website=iev.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609111111/https://iev.mic.gov.in/|url-status=dead}}</ref> == നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക് (NIRF) == 2016 ഏപ്രിലിൽ, നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്കിന് (National Institutional Ranking Framework - NIRF) കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യൻ കോളേജുകളുടെ ആദ്യത്തെ റാങ്കിംഗ് പട്ടിക മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. <ref name="Rankings_NIRFMGMT">{{Cite web|url=https://www.nirfindia.org/mgmt|title=National Institutional Ranking Framework 2016|access-date=6 August 2016|date=2016|publisher=MHRD|archive-date=2016-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160722092026/https://www.nirfindia.org/mgmt|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/education/hrd-ministry-announces-universities-ranking-iit-madras-and-iim-bangalore-top-the-list/|title=HRD Ministry announces universities ranking, JNU, HCU, IIT M, IIM B top the list|date=5 April 2016}}</ref> എൻ.ബി.എ (NBA), [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ (AICTE)]], [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ|യു.ജി.സി (UGC)]], തോംസൺ റോയിട്ടേഴ്സ് (Thomson Reuters), എൽസെവിയർ (Elsevier), ഇൻഫ്ലിബ്നെറ്റ് സെന്റർ (INFLIBNET - Information & Library Network centre) എന്നിവ ഈ മുഴുവൻ റാങ്കിംഗ് പ്രക്രിയയിലും പങ്കാളികളായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/article8434246.ece|title=Claims of institutions not cross-checked|last=Samarth Bansal|website=The Hindu}}</ref> 2015 സെപ്റ്റംബറിലാണ് ഈ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക് ആരംഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/v22sgUZQjk7F1LqExZuwsJ/IISc-ranked-Indias-best-university-IIMB-tops-BSchool-lis.html|title=IISc ranked India's best university; IIM-B tops B-School list|last=Staff Writer|date=4 April 2016|website=Livemint}}</ref> എല്ലാ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകളും ഐ.ഐ.ടി-കളും (IITs), ഐ.ഐ.എം-കളും (IIMs) ഉൾപ്പെടെ കേന്ദ്ര ധനസഹായമുള്ള മുഴുവൻ 122 സ്ഥാപനങ്ങളും ആദ്യ ഘട്ട റാങ്കിംഗിൽ പങ്കെടുത്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/indian-universities-ranking-316228-2016-04-04|title=Is your institute one of India's best? Check out the best-ranked universities in India!}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.iimb.ernet.in/node/8987|title=IIMB ranked No 1 in the India Rankings 2016 in the Management Education category – Indian Institute of Management Bangalore|access-date=2026-06-14|archive-date=2017-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505140745/http://www.iimb.ernet.in/node/8987|url-status=dead}}</ref> == ഇതും കാണുക == * ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസം * വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി (ഇന്ത്യ) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ ടീച്ചേഴ്‌സ് ട്രെയിനിംഗ് ആൻഡ് റിസർച്ച്, ചെന്നൈ * ഭാഷാ ആസൂത്രണ-നിർവ്വഹണ ഡയറക്ടറേറ്റ് * യു-ഡിസ്ഇ * ദേശീയ നേട്ട സർവേ ==അവലംബം== {{Reflist|2}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [http://mhrd.gov.in/ Official website] {{Union ministries of India}} {{Education in India}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഭാരതസർക്കാരിന്റെ മന്ത്രാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാനവ വിഭവശേഷി മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)]] dt0dohe323x251oiaa0aonv9eob4j9q 4631014 4631012 2026-06-18T06:59:28Z Sneha Forestry 184179 [[Special:Contributions/Sneha Forestry|Sneha Forestry]] ([[User talk:Sneha Forestry|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4631012|4631012]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4631014 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency|type=Ministry|seal=Government of India logo.svg|seal_width=100px|seal_caption=Branch of Government of India|jurisdiction=[[Government of India]]|headquarters=കർതവ്യ ഭവൻ-02<br/> ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് റോഡ്, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]|minister1_name=[[ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ]]|minister1_pfo=കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി|child1_agency=Department of School Education and Literacy|child2_agency=[[Department of Higher Education (India)|Department of Higher Education]]|child3_agency=[[Raja Rammohun Roy National Agency for ISBN]]|website={{URL|https://www.education.gov.in|education.gov.in}}|logo=Ministry of Education India.svg|logo_caption=വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം|formed={{Start date and age|1947|08|15|df=yes}}|budget={{INRConvert|139289|c|lk=on|year=2025}} {{small|(2026–27)}}<ref>{{Cite news |date=1 Feb 2025 |title=TOTAL BUDGET ALLOCATION FOR MINISTRY OF EDUCATION HAS REACHED ₹128,650 CRORE |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2098805 |access-date=1 Feb 2025 |work=[[Press Information Bureau]] 01 FEB 2025 9:15PM |location=[[New Delhi]]}}</ref>|chief1_name=[[Vineet Joshi]],<ref>{{Cite web |date=2024-12-25 |title=Government reshuffles senior IAS officers; Key changes in finance, textiles, education - CNBC TV18 |url=https://www.cnbctv18.com/india/government-reshuffles-senior-ias-officers-key-changes-in-finance-textiles-education-19529624.htm |access-date=2024-12-26 |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> [[Indian Administrative Service|IAS]]|chief2_name=Sanjay Kumar,[[Indian Administrative Service|IAS]]}}<templatestyles src="Hlist/styles.css" />[[ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റ്|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ]] കീഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും ചുമതലപ്പെട്ട മന്ത്രാലയമാണ് ['''വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം] '''<ref>{{Cite journal |date=2025-10-29 |title=Buchwald, Jed on 2020 July 29. |url=https://doi.org/10.1063/nbla.bbib.gjsx |doi=10.1063/nbla.bbib.gjsx}}</ref> ഇപ്പോഴത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി [[ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ]] ആണ്, അദ്ദേഹം [[കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ|കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭയിലെ]] അംഗമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.education.gov.in/whos-who|title=Who's Who &#124; Government of India, Ministry of Education|access-date=2023-06-01|website=www.education.gov.in}}</ref> 1947-ൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതുമുതൽ ഇന്ത്യയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം നിലവിലുണ്ട്. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി [[അബുൽ_കലാം_ആസാദ്|മൗലാന അബുൽ കലാം ആസാദ്]] ആയിരുന്നു.[[1985]] [[സെപ്റ്റംബർ 26]]-ന് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി]]<nowiki/>യുടെ കാലത്ത് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പേര് 'മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം' (MHRD) എന്നാക്കി മാറ്റി, [[പി.വി. നരസിംഹ റാവു|പി. വി. നരസിംഹറാവു]] ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രി. [[2020]] ഓഗസ്റ്റിൽ, [[നരേന്ദ്ര മോദി]] സർക്കാരിന്റെ പുതിയ [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം]] (NEP 2020) അംഗീകരിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പേര് വീണ്ടും പഴയതുപോലെ 'വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം' എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-hrd-ministry-and-ministry-of-education-6531694/|title=How India's Education Ministry became 'HRD Ministry', and then returned to embrace Education|access-date=2020-08-22|last=Yadav|first=Shyamlal|date=31 July 2020|website=[[The Indian Express]]}}</ref> == നയം == 2020 ജൂലൈ 29-ന് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ പുതിയ [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020]] (NEP 2020) പാസ്സാക്കി. നേരത്തെയുണ്ടായിരുന്ന [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം|1986-ലെ ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തിന്]] പകരമായാണ് എൻ.ഇ.പി 2020 നിലവിൽ വന്നത്. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1642049|title=Cabinet Approves National Education Policy 2020, paving way for transformational reforms in school and higher education systems in the country|access-date=2020-07-30|date=29 July 2020|website=pib.gov.in}}</ref> NEP 2020 പ്രകാരം, മാനവ വിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (MHRD) പേര് മാറ്റി വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം (MoE) എന്നാക്കി. NEP 2020 കീഴിൽ അനവധി പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും, സമിതികൾക്കും, ആശയങ്ങൾക്കും നിയമസാധുത നൽകി. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/education/major-reforms-announced-union-cabinet-approves-national-education-policy-2019|title=Union Cabinet Approves New National Education Policy|access-date=2020-07-29|date=29 July 2020|website=NDTV|language=en}}</ref> == സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ, സാക്ഷരതാ വകുപ്പ് == രാജ്യത്തെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സാക്ഷരതയുടെയും വികസനത്തിന്റെ ചുമതല സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ - സാക്ഷരതാ വകുപ്പിനാണ്. * [[സെൻട്രൽ ബോർഡ്‌ ഓഫ് സെക്കന്ററി എജ്യുക്കേഷൻ|സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് സെക്കൻഡറി എജ്യുക്കേഷൻ]] (സിബിഎസ്ഇ) * സെൻട്രൽ ടിബറ്റൻ സ്കൂൾ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (സിടിഎസ്എ) * [[കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയം|കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ സംഗതൻ]] (കെവിഎസ്) * [[നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആന്റ് ട്രെയിനിങ്|നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആൻഡ് ട്രെയിനിംഗ്]] (NCERT) * [[അധ്യാപക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ദേശീയ സമിതി|നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ ടീച്ചർ എഡ്യൂക്കേഷൻ]] (എൻ.സി.ടി.ഇ) * നാഷണൽ ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ ടീച്ചേഴ്‌സ് വെൽഫെയർ * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS) * [[ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ|നവോദയ വിദ്യാലയ സമിതി]] (എൻവിഎസ്) * ഏകലവ്യ മോഡൽ റെസിഡൻഷ്യൽ സ്കൂൾ (EMRS) * ഭാരതീയ ശിക്ഷാ ബോർഡ് (ബി.എസ്.ബി) == ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് == ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിനാണ് സെക്കൻഡറി, പോസ്റ്റ്-സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ചുമതല. 1956 ലെ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മിഷൻ ആക്റ്റ്, 1956|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ (യുജിസി) നിയമത്തിലെ]] സെക്ഷൻ 3 പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിലെ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷന്റെ (യുജിസി)]] ഉപദേശപ്രകാരം വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് [[കൽപിത സർവ്വകലാശാല|ഡീംഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] പദവി നൽകാൻ ഈ വകുപ്പിന് അധികാരമുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/upload_document/ugc_act.pdf|title=UGC Act-1956|access-date=1 February 2016|website=mhrd.gov.in/|publisher=Secretary, University Grants Commission}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=40292|title=Indian Institute of Space Science and Technology (IISST) Thiruvananthapuram Declared as Deemed to be University|date=14 July 2008|publisher=Ministry of Human Resource Development (India), Press Information Bureau}}</ref> അമേരിക്കയ്ക്കും ചൈനയ്ക്കും തൊട്ടുപിന്നാലെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനങ്ങളിലൊന്നാണ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് . ഇന്ത്യയിൽ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഗവേഷണത്തിനുമായി ലോകോത്തര അവസരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് വകുപ്പ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതിനായി, ആഗോള വീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നതിനായി സർക്കാർ സംയുക്ത സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ധാരണാപത്രങ്ങളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. രാജ്യത്തെ സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി തരംതിരിക്കാം - കേന്ദ്ര സർക്കാർ ധനസഹായം നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ, സംസ്ഥാന സർക്കാർ/സംസ്ഥാന ധനസഹായമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്വാശ്രയ സ്ഥാപനങ്ങൾ. സാങ്കേതിക, ശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായുള്ള കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന 122 സ്ഥാപനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാങ്കേതിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക: IIIT-കൾ (26), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി|IIT-കൾ]] (23), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്|IIM-കൾ]] (20), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്|IISc ബാംഗ്ലൂർ]], [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|IISER-കൾ]] (7), [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി|NIT-കൾ]] (31), NITTTR-കൾ (4), കൂടാതെ മറ്റ് 9 സ്ഥാപനങ്ങൾ ( SPA, ISMU, NERIST, SLIET, IIEST, NITIE & NIFFT, CIT). <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/funded_technical_inst_hindi|title=MHRD Funded Technical Institutions &#124;|access-date=2014-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701154313/http://mhrd.gov.in/funded_technical_inst_hindi|archive-date=1 July 2014}}</ref> === സംഘടനാ ഘടന === വകുപ്പിനെ എട്ട് ബ്യൂറോകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, കൂടാതെ വകുപ്പിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രവർത്തനങ്ങളും ഈ ബ്യൂറോകൾക്ക് കീഴിലുള്ള നൂറിലധികം സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെയാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ==== സർവകലാശാലകളും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവും ; ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസം ==== * [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ]] (യുജിസി) * യുജിസിയുടെ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായ ഇന്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആക്സിലറേറ്റർ സെന്റർ * യുജിസിയുടെ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായ ഇന്റർ-യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെന്റർ ഫോർ ആസ്ട്രോണമി ആൻഡ് ആസ്ട്രോഫിസിക്സ് * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് റിസർച്ച് (ICSSR) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ റിസർച്ച് (ICHR) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഫിലോസഫിക്കൽ റിസർച്ച് (ICPR) * വിദ്യാഭ്യാസ ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള കൺസോർഷ്യം * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ പുറപ്പെടുവിച്ച 11.09.2021 ലെ പട്ടിക പ്രകാരം 56 [[ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകൾ|കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾ (ഇന്ത്യ)]] ==== സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം ==== * [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ]] ടെക്നിക്ക[[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ൽ]] എജ്യൂക്കേഷ[[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|ൻ]] (എ.ഐ.സി.ടി.ഇ) <ref>[http://www.education.nic.in/tech/tech_overview.asp Technical Education Overview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005200745/http://www.education.nic.in/tech/tech_overview.asp|date=5 October 2011}} Dept of Ed.</ref> <ref>[http://www.education.nic.in/tech/tech_if-nlc.asp National Level Councils] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100201175923/http://education.nic.in/tech/tech_if-nlc.asp|date=1 February 2010}} Tech Ed.</ref> * കൗൺസിൽ ഓഫ് ആർക്കിടെക്ചർ (COA) * 23 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] (ഐഐടികൾ) * 31 [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] (എൻഐടി) * 26 ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി (ഐഐഐടി) * ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി, ഷിബ്പൂർ (IIEST) * * 21 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്]] (ഐഐഎം) <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/technical-education-3|title=Technical Education – Government of India, Ministry of Human Resource Development}}</ref> * [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്]] (ഐഐഎസ്‌സി) * ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ സയൻസ് ഇന്നൊവേഷൻ ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ്, ഐഐഎസ്‌സി, 2013 ലെ കമ്പനീസ് ആക്റ്റ് പ്രകാരം സെക്ഷൻ 8 ൽ ഉൾപ്പെട്ട കമ്പനിയാണ്. * 7 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്]] [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|എജ്യൂക്കേഷൻ]] ആൻഡ് റിസർച്ച് (IISERs) * * നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി (NERIST) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് മാനുഫാക്ചറിംഗ് ടെക്നോളജി (NIAFT) * 4 നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ ടീച്ചേഴ്‌സ് ട്രെയിനിംഗ് & റിസർച്ച് (NITTTRs) <ref>{{Cite web|url=http://www.aicte-india.org/education/institutions/NITTTRs|title=NITTTRs &#124; Government of India, All India Council for Technical Education|website=www.aicte-india.org}}</ref> (ഭോപ്പാൽ, ചണ്ഡീഗഡ്, ചെന്നൈ, കൊൽക്കത്ത ) * 4 റീജിയണൽ ബോർഡുകൾ ഓഫ് അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് / പ്രായോഗിക പരിശീലനം * 3 സ്കൂൾ ഓഫ് പ്ലാനിംഗ് ആൻഡ് ആർക്കിടെക്ചർ (SPA) ==== ഭരണവും ഭാഷകളും ==== ===== [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] മേഖലയിലെ മൂന്ന് കല്പിത സർവകലാശാലകൾ. ===== * ന്യൂഡൽഹിയിലെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്‌കൃത സൻസ്ഥാൻ (RSkS), * ശ്രീ ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി രാഷ്ട്രീയ സംസ്കൃത വിദ്യാപീഠം (SLBSRSV) ന്യൂഡൽഹി, * രാഷ്ട്രീയ സംസ്കൃത വിദ്യാപീഠം (RSV) തിരുപ്പതി === പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം === * എഡ്‌സിഐഎൽ (ഇന്ത്യ) ലിമിറ്റഡ് === മറ്റ് ഏജൻസികൾ === * കേന്ദ്രീയ ഹിന്ദി സൻസ്ഥാൻ (കെഎച്ച്എസ്), ആഗ്ര * [[ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ്‌ ഫോറിൻ ലാന്ഗ്വെജസ് യുണിവേഴ്സിറ്റി|ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫോറിൻ ലാംഗ്വേജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (ഇഎഫ്എൽയു), [[ഹൈദരാബാദ്]] * നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ പ്രമോഷൻ ഓഫ് ഉറുദു ലാംഗ്വേജ് (NCPUL) * [[ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകൾ|ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾ]] * [[ഗാന്ധിഗ്രാം കല്പിത സർവ്വകലാശാല|ഗാന്ധിഗ്രാം റൂറൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (GRI) * നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ പ്രൊമോഷൻ ഓഫ് സിന്ധി ലാംഗ്വേജ് (എൻ‌സി‌പി‌എസ്‌എൽ) * മൂന്ന് കീഴ് ഓഫീസുകൾ: സെൻട്രൽ ഹിന്ദി ഡയറക്ടറേറ്റ് (CHD), ന്യൂഡൽഹി; കമ്മീഷൻ ഫോർ സയന്റിഫിക് & ടെക്നോളജിക്കൽ ടെർമിനോളജി (CSTT), ന്യൂഡൽഹി; സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലാംഗ്വേജസ് (CIIL), മൈസൂർ * വിദൂര വിദ്യാഭ്യാസവും സ്കോളർഷിപ്പുകളും ** [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂനിവേഴ്സിറ്റി|ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (ഇഗ്നോ) * യുനെസ്കോ, അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം, പുസ്തക പ്രമോഷനും പകർപ്പവകാശവും, വിദ്യാഭ്യാസ നയം, ആസൂത്രണവും നിരീക്ഷണവും * ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ഫിനാൻസ് ഡിവിഷൻ. * സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ, വാർഷിക പദ്ധതി, സിഎംഐഎസ് * ഭരണ പരിഷ്കാരം, വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖല, എസ്‌സി/എസ്ടി/ഒബിസി * നാഷണൽ ടെസ്റ്റിംഗ് ഏജൻസി (NTA) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ പ്ലാനിംഗ് ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (NIEPA) <ref>{{Cite web|url=http://www.nuepa.org/|title=National University of Educational Planning and Administration|access-date=21 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20110703072553/http://www.nuepa.org/|archive-date=3 July 2011}}</ref> * [[നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ്, ഇന്ത്യ|നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ്]] (NBT) * നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് അക്രഡിറ്റേഷൻ (NBA) * ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപന കമ്മീഷൻ (NCMEI) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS) * ഇന്ത്യൻ നോളജ് സിസ്റ്റംസ് (ഐ.കെ.എസ്) * നാഷണൽ അക്കാദമിക് ഡിപോസിറ്ററി (NAD) * നാഷണൽ ബാല ഭവൻ * ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് ലൈബ്രറി നെറ്റ്‌വർക്ക് സെന്റർ ( [[ഇൻഫ്ലിബ്‌നെറ്റ് സെൻ്റർ|INFLIBNET സെന്റർ]] ) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് റിസർച്ചിന്റെ പിന്തുണയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്വയംഭരണ ഗവേഷണ സ്ഥാപനമായ [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിലെ]] സെന്റർ ഫോർ വിമൻസ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് === ലക്ഷ്യങ്ങൾ === മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്: * കാര്യക്ഷമവും സുതാര്യവും അന്താരാഷ്ട്ര മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതുമായ വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നതിന്. പ്രവേശനത്തിനും നിയമനത്തിനുമുള്ള ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ വിലയിരുത്തുന്നതിന് ഈ വിലയിരുത്തലുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. * ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം രൂപീകരിക്കുകയും അത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുക. * ജനങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ, രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവേശനം വിപുലീകരിക്കുന്നതും ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആസൂത്രിത വികസനം. * ദരിദ്രർ, സ്ത്രീകൾ, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകുക. * സമൂഹത്തിലെ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അർഹരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകൾ, വായ്പ സബ്സിഡികൾ മുതലായവയുടെ രൂപത്തിൽ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുക. * രാജ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ അവസരങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി യുനെസ്കോയുമായും വിദേശ ഗവൺമെന്റുകളുമായും സർവകലാശാലകളുമായും അടുത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക. == MoE യുടെ ഇന്നൊവേഷൻ സെൽ (MIC) == ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പ്രധാന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും നൂതനാശയങ്ങൾ (innovation), സംരംഭകത്വം, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ എന്നിവയുടെ സംസ്കാരം ചിട്ടയായ രീതിയിൽ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിനായി 2018 ഓഗസ്റ്റിൽ മന്ത്രാലയം [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷനിൽ]] (എഐസിടിഇ) [https://mic.gov.in/ MoE യുടെ ഇന്നൊവേഷൻ സെൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250519040631/https://mic.gov.in/ |date=2025-05-19 }} സ്ഥാപിച്ചു <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/221118/innovation-cell-at-aicte-formed.html|title=Innovation cell at AICTE formed|access-date=2020-05-13|date=2018-11-22|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> . <ref>{{Cite web|url=https://www.mic.gov.in/About_MHRDnnovation.php|title=About MHRD'S Innovation Cell {{!}} MHRD|access-date=2020-05-13|website=www.mic.gov.in|archive-date=2020-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200504095340/https://www.mic.gov.in/About_MHRDnnovation.php|url-status=dead}}</ref> ആദ്യത്തെ ചീഫ് ഇന്നൊവേഷൻ ഓഫീസറായി അഭയ് ജെറെയെ നിയമിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/pune-news/next-generation-should-be-problem-solvers-says-abhay-jere-chief-innovation-officer/story-4z8kB5R6bbGooaahsaPbWO.html|title=Next generation should be problem solvers, says Abhay Jere, chief innovation officer|access-date=2020-05-13|date=2019-08-02|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/education/aicte-mhrds-innovation-cell-conducted-innovation-day-on-october-15-2127043|title=First Innovation Day Witnessed Huge Participation|access-date=2020-05-13|website=NDTV.com}}</ref> === എംഐസിയുടെ പ്രധാന സംരംഭങ്ങൾ === # സ്മാർട്ട് ഇന്ത്യ ഹാക്കത്തോൺ (SIH) <ref>{{Cite web|url=https://www.sih.gov.in/about|title=SIH|access-date=2020-05-13|website=www.sih.gov.in|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814201626/https://www.sih.gov.in/about|url-status=dead}}</ref> # അടൽ റാങ്കിംഗ് ഓഫ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് ഓൺ ഇന്നൊവേഷൻ അച്ചീവ്മെന്റ്സ് (ARIIA) <ref>{{Cite web|url=https://www.ariia.gov.in/|title=ARIIA {{!}} Atal Ranking of Institutions on Innovation Achievements|access-date=2020-05-13|website=www.ariia.gov.in|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144326/http://www.ariia.gov.in/|url-status=dead}}</ref> # ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് ഇന്നൊവേഷൻ കൗൺസിൽ (ഐഐസികൾ) <ref>{{Cite web|url=https://iic.mic.gov.in/|title=Institution's Innovation Council- An Initiative of Ministry of HRD|website=Institution's Innovation Council}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഫാക്കൽറ്റികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ദേശീയ ഇന്നൊവേഷൻ, സ്റ്റാർട്ടപ്പ് നയം (NISP) <ref>{{Cite web|url=https://nisp.mic.gov.in/|title=MOE &#124; MOE's Innovation Cell|website=nisp.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724121821/https://nisp.mic.gov.in/|url-status=dead}}</ref> # ഇന്നൊവേഷൻ അംബാസഡേഴ്‌സ് പ്രോഗ്രാം <ref>{{Cite web|url=https://iic.mic.gov.in/iic-innovation-ambassador2021|title=MoE Innovation Cell|website=iic.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609111111/https://iic.mic.gov.in/iic-innovation-ambassador2021|url-status=dead}}</ref> # ഇന്നൊവേഷൻ, എന്റർപ്രണർഷിപ്പ്, വെഞ്ച്വർ ഡെവലപ്‌മെന്റ് (IEV) എന്നിവയിൽ MBA/PGDM പ്രോഗ്രാം <ref>{{Cite web|url=https://iev.mic.gov.in/|title=MoE &#124; MoE's Innovation Cell|website=iev.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609111111/https://iev.mic.gov.in/|url-status=dead}}</ref> == നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക് (NIRF) == 2016 ഏപ്രിലിൽ, നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്കിന് (National Institutional Ranking Framework - NIRF) കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യൻ കോളേജുകളുടെ ആദ്യത്തെ റാങ്കിംഗ് പട്ടിക മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. <ref name="Rankings_NIRFMGMT">{{Cite web|url=https://www.nirfindia.org/mgmt|title=National Institutional Ranking Framework 2016|access-date=6 August 2016|date=2016|publisher=MHRD|archive-date=2016-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160722092026/https://www.nirfindia.org/mgmt|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/education/hrd-ministry-announces-universities-ranking-iit-madras-and-iim-bangalore-top-the-list/|title=HRD Ministry announces universities ranking, JNU, HCU, IIT M, IIM B top the list|date=5 April 2016}}</ref> എൻ.ബി.എ (NBA), [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ (AICTE)]], [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ|യു.ജി.സി (UGC)]], തോംസൺ റോയിട്ടേഴ്സ് (Thomson Reuters), എൽസെവിയർ (Elsevier), ഇൻഫ്ലിബ്നെറ്റ് സെന്റർ (INFLIBNET - Information & Library Network centre) എന്നിവ ഈ മുഴുവൻ റാങ്കിംഗ് പ്രക്രിയയിലും പങ്കാളികളായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/article8434246.ece|title=Claims of institutions not cross-checked|last=Samarth Bansal|website=The Hindu}}</ref> 2015 സെപ്റ്റംബറിലാണ് ഈ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക് ആരംഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/v22sgUZQjk7F1LqExZuwsJ/IISc-ranked-Indias-best-university-IIMB-tops-BSchool-lis.html|title=IISc ranked India's best university; IIM-B tops B-School list|last=Staff Writer|date=4 April 2016|website=Livemint}}</ref> എല്ലാ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകളും ഐ.ഐ.ടി-കളും (IITs), ഐ.ഐ.എം-കളും (IIMs) ഉൾപ്പെടെ കേന്ദ്ര ധനസഹായമുള്ള മുഴുവൻ 122 സ്ഥാപനങ്ങളും ആദ്യ ഘട്ട റാങ്കിംഗിൽ പങ്കെടുത്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/indian-universities-ranking-316228-2016-04-04|title=Is your institute one of India's best? Check out the best-ranked universities in India!}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.iimb.ernet.in/node/8987|title=IIMB ranked No 1 in the India Rankings 2016 in the Management Education category – Indian Institute of Management Bangalore|access-date=2026-06-14|archive-date=2017-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505140745/http://www.iimb.ernet.in/node/8987|url-status=dead}}</ref> == ഇതും കാണുക == * ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസം * വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി (ഇന്ത്യ) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ ടീച്ചേഴ്‌സ് ട്രെയിനിംഗ് ആൻഡ് റിസർച്ച്, ചെന്നൈ * ഭാഷാ ആസൂത്രണ-നിർവ്വഹണ ഡയറക്ടറേറ്റ് * യു-ഡിസ്ഇ * ദേശീയ നേട്ട സർവേ ==അവലംബം== {{Reflist|2}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [http://mhrd.gov.in/ Official website] {{Union ministries of India}} {{Education in India}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഭാരതസർക്കാരിന്റെ മന്ത്രാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാനവ വിഭവശേഷി മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)]] 08uhpih9vvbheszln9um769zii5nbuz 4631015 4631014 2026-06-18T06:59:54Z Sneha Forestry 184179 [[Special:Contributions/Sneha Forestry|Sneha Forestry]] ([[User talk:Sneha Forestry|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4631011|4631011]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4631015 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency|type=Ministry|seal=Government of India logo.svg|seal_width=100px|seal_caption=Branch of Government of India|jurisdiction=[[Government of India]]|headquarters=കർതവ്യ ഭവൻ-02<br/> ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് റോഡ്, [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]|minister1_name=[[ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ]]|minister1_pfo=കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി|child1_agency=Department of School Education and Literacy|child2_agency=[[Department of Higher Education (India)|Department of Higher Education]]|child3_agency=[[Raja Rammohun Roy National Agency for ISBN]]|website={{URL|https://www.education.gov.in|education.gov.in}}|logo=Ministry of Education India.svg|logo_caption=വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം|formed={{Start date and age|1947|08|15|df=yes}}|budget={{INRConvert|139289|c|lk=on|year=2025}} {{small|(2026–27)}}<ref>{{Cite news |date=1 Feb 2025 |title=TOTAL BUDGET ALLOCATION FOR MINISTRY OF EDUCATION HAS REACHED ₹128,650 CRORE |url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2098805 |access-date=1 Feb 2025 |work=[[Press Information Bureau]] 01 FEB 2025 9:15PM |location=[[New Delhi]]}}</ref>|chief1_name=[[Vineet Joshi]],<ref>{{Cite web |date=2024-12-25 |title=Government reshuffles senior IAS officers; Key changes in finance, textiles, education - CNBC TV18 |url=https://www.cnbctv18.com/india/government-reshuffles-senior-ias-officers-key-changes-in-finance-textiles-education-19529624.htm |access-date=2024-12-26 |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> [[Indian Administrative Service|IAS]]|chief2_name=Sanjay Kumar,[[Indian Administrative Service|IAS]]}}<templatestyles src="Hlist/styles.css" />[[ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റ്|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ]] കീഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും ചുമതലപ്പെട്ട മന്ത്രാലയമാണ് '''വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം '''<ref>{{Cite journal |date=2025-10-29 |title=Buchwald, Jed on 2020 July 29. |url=https://doi.org/10.1063/nbla.bbib.gjsx |doi=10.1063/nbla.bbib.gjsx}}</ref> ഇപ്പോഴത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി [[ധർമ്മേന്ദ്ര പ്രധാൻ]] ആണ്, അദ്ദേഹം [[കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ|കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭയിലെ]] അംഗമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.education.gov.in/whos-who|title=Who's Who &#124; Government of India, Ministry of Education|access-date=2023-06-01|website=www.education.gov.in}}</ref> 1947-ൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതുമുതൽ ഇന്ത്യയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം നിലവിലുണ്ട്. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി [[അബുൽ_കലാം_ആസാദ്|മൗലാന അബുൽ കലാം ആസാദ്]] ആയിരുന്നു.[[1985]] [[സെപ്റ്റംബർ 26]]-ന് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി [[രാജീവ് ഗാന്ധി]]<nowiki/>യുടെ കാലത്ത് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പേര് 'മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം' (MHRD) എന്നാക്കി മാറ്റി, [[പി.വി. നരസിംഹ റാവു|പി. വി. നരസിംഹറാവു]] ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രി. [[2020]] ഓഗസ്റ്റിൽ, [[നരേന്ദ്ര മോദി]] സർക്കാരിന്റെ പുതിയ [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം]] (NEP 2020) അംഗീകരിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പേര് വീണ്ടും പഴയതുപോലെ 'വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം' എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-hrd-ministry-and-ministry-of-education-6531694/|title=How India's Education Ministry became 'HRD Ministry', and then returned to embrace Education|access-date=2020-08-22|last=Yadav|first=Shyamlal|date=31 July 2020|website=[[The Indian Express]]}}</ref> == നയം == 2020 ജൂലൈ 29-ന് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ പുതിയ [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം 2020]] (NEP 2020) പാസ്സാക്കി. നേരത്തെയുണ്ടായിരുന്ന [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം|1986-ലെ ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തിന്]] പകരമായാണ് എൻ.ഇ.പി 2020 നിലവിൽ വന്നത്. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1642049|title=Cabinet Approves National Education Policy 2020, paving way for transformational reforms in school and higher education systems in the country|access-date=2020-07-30|date=29 July 2020|website=pib.gov.in}}</ref> NEP 2020 പ്രകാരം, മാനവ വിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (MHRD) പേര് മാറ്റി വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം (MoE) എന്നാക്കി. NEP 2020 കീഴിൽ അനവധി പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും, സമിതികൾക്കും, ആശയങ്ങൾക്കും നിയമസാധുത നൽകി. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/education/major-reforms-announced-union-cabinet-approves-national-education-policy-2019|title=Union Cabinet Approves New National Education Policy|access-date=2020-07-29|date=29 July 2020|website=NDTV|language=en}}</ref> == സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ, സാക്ഷരതാ വകുപ്പ് == രാജ്യത്തെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും സാക്ഷരതയുടെയും വികസനത്തിന്റെ ചുമതല സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ - സാക്ഷരതാ വകുപ്പിനാണ്. * [[സെൻട്രൽ ബോർഡ്‌ ഓഫ് സെക്കന്ററി എജ്യുക്കേഷൻ|സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് സെക്കൻഡറി എജ്യുക്കേഷൻ]] (സിബിഎസ്ഇ) * സെൻട്രൽ ടിബറ്റൻ സ്കൂൾ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (സിടിഎസ്എ) * [[കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയം|കേന്ദ്രീയ വിദ്യാലയ സംഗതൻ]] (കെവിഎസ്) * [[നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആന്റ് ട്രെയിനിങ്|നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ റിസർച്ച് ആൻഡ് ട്രെയിനിംഗ്]] (NCERT) * [[അധ്യാപക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ദേശീയ സമിതി|നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ ടീച്ചർ എഡ്യൂക്കേഷൻ]] (എൻ.സി.ടി.ഇ) * നാഷണൽ ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ ടീച്ചേഴ്‌സ് വെൽഫെയർ * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS) * [[ജവഹർ നവോദയ വിദ്യാലയ|നവോദയ വിദ്യാലയ സമിതി]] (എൻവിഎസ്) * ഏകലവ്യ മോഡൽ റെസിഡൻഷ്യൽ സ്കൂൾ (EMRS) * ഭാരതീയ ശിക്ഷാ ബോർഡ് (ബി.എസ്.ബി) == ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് == ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിനാണ് സെക്കൻഡറി, പോസ്റ്റ്-സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ചുമതല. 1956 ലെ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മിഷൻ ആക്റ്റ്, 1956|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ (യുജിസി) നിയമത്തിലെ]] സെക്ഷൻ 3 പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിലെ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷന്റെ (യുജിസി)]] ഉപദേശപ്രകാരം വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് [[കൽപിത സർവ്വകലാശാല|ഡീംഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] പദവി നൽകാൻ ഈ വകുപ്പിന് അധികാരമുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/upload_document/ugc_act.pdf|title=UGC Act-1956|access-date=1 February 2016|website=mhrd.gov.in/|publisher=Secretary, University Grants Commission}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=40292|title=Indian Institute of Space Science and Technology (IISST) Thiruvananthapuram Declared as Deemed to be University|date=14 July 2008|publisher=Ministry of Human Resource Development (India), Press Information Bureau}}</ref> അമേരിക്കയ്ക്കും ചൈനയ്ക്കും തൊട്ടുപിന്നാലെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനങ്ങളിലൊന്നാണ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത് . ഇന്ത്യയിൽ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഗവേഷണത്തിനുമായി ലോകോത്തര അവസരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുക എന്നതാണ് വകുപ്പ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതിനായി, ആഗോള വീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നതിനായി സർക്കാർ സംയുക്ത സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ധാരണാപത്രങ്ങളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. രാജ്യത്തെ സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി തരംതിരിക്കാം - കേന്ദ്ര സർക്കാർ ധനസഹായം നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ, സംസ്ഥാന സർക്കാർ/സംസ്ഥാന ധനസഹായമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്വാശ്രയ സ്ഥാപനങ്ങൾ. സാങ്കേതിക, ശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായുള്ള കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന 122 സ്ഥാപനങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: കേന്ദ്ര ധനസഹായത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാങ്കേതിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക: IIIT-കൾ (26), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി|IIT-കൾ]] (23), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്|IIM-കൾ]] (20), [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്|IISc ബാംഗ്ലൂർ]], [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|IISER-കൾ]] (7), [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി|NIT-കൾ]] (31), NITTTR-കൾ (4), കൂടാതെ മറ്റ് 9 സ്ഥാപനങ്ങൾ ( SPA, ISMU, NERIST, SLIET, IIEST, NITIE & NIFFT, CIT). <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/funded_technical_inst_hindi|title=MHRD Funded Technical Institutions &#124;|access-date=2014-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701154313/http://mhrd.gov.in/funded_technical_inst_hindi|archive-date=1 July 2014}}</ref> === സംഘടനാ ഘടന === വകുപ്പിനെ എട്ട് ബ്യൂറോകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു, കൂടാതെ വകുപ്പിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രവർത്തനങ്ങളും ഈ ബ്യൂറോകൾക്ക് കീഴിലുള്ള നൂറിലധികം സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെയാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ==== സർവകലാശാലകളും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവും ; ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസം ==== * [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ]] (യുജിസി) * യുജിസിയുടെ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായ ഇന്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആക്സിലറേറ്റർ സെന്റർ * യുജിസിയുടെ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായ ഇന്റർ-യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെന്റർ ഫോർ ആസ്ട്രോണമി ആൻഡ് ആസ്ട്രോഫിസിക്സ് * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് റിസർച്ച് (ICSSR) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ റിസർച്ച് (ICHR) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഫിലോസഫിക്കൽ റിസർച്ച് (ICPR) * വിദ്യാഭ്യാസ ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള കൺസോർഷ്യം * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ പുറപ്പെടുവിച്ച 11.09.2021 ലെ പട്ടിക പ്രകാരം 56 [[ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകൾ|കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾ (ഇന്ത്യ)]] ==== സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം ==== * [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ]] ടെക്നിക്ക[[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ൽ]] എജ്യൂക്കേഷ[[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|ൻ]] (എ.ഐ.സി.ടി.ഇ) <ref>[http://www.education.nic.in/tech/tech_overview.asp Technical Education Overview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005200745/http://www.education.nic.in/tech/tech_overview.asp|date=5 October 2011}} Dept of Ed.</ref> <ref>[http://www.education.nic.in/tech/tech_if-nlc.asp National Level Councils] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100201175923/http://education.nic.in/tech/tech_if-nlc.asp|date=1 February 2010}} Tech Ed.</ref> * കൗൺസിൽ ഓഫ് ആർക്കിടെക്ചർ (COA) * 23 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] (ഐഐടികൾ) * 31 [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] (എൻഐടി) * 26 ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി (ഐഐഐടി) * ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി, ഷിബ്പൂർ (IIEST) * * 21 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്‌മെന്റ്]] (ഐഐഎം) <ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/technical-education-3|title=Technical Education – Government of India, Ministry of Human Resource Development}}</ref> * [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്]] (ഐഐഎസ്‌സി) * ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ സയൻസ് ഇന്നൊവേഷൻ ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ്, ഐഐഎസ്‌സി, 2013 ലെ കമ്പനീസ് ആക്റ്റ് പ്രകാരം സെക്ഷൻ 8 ൽ ഉൾപ്പെട്ട കമ്പനിയാണ്. * 7 [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്]] [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|എജ്യൂക്കേഷൻ]] ആൻഡ് റിസർച്ച് (IISERs) * * നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി (NERIST) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് മാനുഫാക്ചറിംഗ് ടെക്നോളജി (NIAFT) * 4 നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ ടീച്ചേഴ്‌സ് ട്രെയിനിംഗ് & റിസർച്ച് (NITTTRs) <ref>{{Cite web|url=http://www.aicte-india.org/education/institutions/NITTTRs|title=NITTTRs &#124; Government of India, All India Council for Technical Education|website=www.aicte-india.org}}</ref> (ഭോപ്പാൽ, ചണ്ഡീഗഡ്, ചെന്നൈ, കൊൽക്കത്ത ) * 4 റീജിയണൽ ബോർഡുകൾ ഓഫ് അപ്രന്റീസ്ഷിപ്പ് / പ്രായോഗിക പരിശീലനം * 3 സ്കൂൾ ഓഫ് പ്ലാനിംഗ് ആൻഡ് ആർക്കിടെക്ചർ (SPA) ==== ഭരണവും ഭാഷകളും ==== ===== [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] മേഖലയിലെ മൂന്ന് കല്പിത സർവകലാശാലകൾ. ===== * ന്യൂഡൽഹിയിലെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്‌കൃത സൻസ്ഥാൻ (RSkS), * ശ്രീ ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി രാഷ്ട്രീയ സംസ്കൃത വിദ്യാപീഠം (SLBSRSV) ന്യൂഡൽഹി, * രാഷ്ട്രീയ സംസ്കൃത വിദ്യാപീഠം (RSV) തിരുപ്പതി === പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനം === * എഡ്‌സിഐഎൽ (ഇന്ത്യ) ലിമിറ്റഡ് === മറ്റ് ഏജൻസികൾ === * കേന്ദ്രീയ ഹിന്ദി സൻസ്ഥാൻ (കെഎച്ച്എസ്), ആഗ്ര * [[ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ്‌ ഫോറിൻ ലാന്ഗ്വെജസ് യുണിവേഴ്സിറ്റി|ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫോറിൻ ലാംഗ്വേജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (ഇഎഫ്എൽയു), [[ഹൈദരാബാദ്]] * നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ പ്രമോഷൻ ഓഫ് ഉറുദു ലാംഗ്വേജ് (NCPUL) * [[ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകൾ|ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾ]] * [[ഗാന്ധിഗ്രാം കല്പിത സർവ്വകലാശാല|ഗാന്ധിഗ്രാം റൂറൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (GRI) * നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഫോർ പ്രൊമോഷൻ ഓഫ് സിന്ധി ലാംഗ്വേജ് (എൻ‌സി‌പി‌എസ്‌എൽ) * മൂന്ന് കീഴ് ഓഫീസുകൾ: സെൻട്രൽ ഹിന്ദി ഡയറക്ടറേറ്റ് (CHD), ന്യൂഡൽഹി; കമ്മീഷൻ ഫോർ സയന്റിഫിക് & ടെക്നോളജിക്കൽ ടെർമിനോളജി (CSTT), ന്യൂഡൽഹി; സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ലാംഗ്വേജസ് (CIIL), മൈസൂർ * വിദൂര വിദ്യാഭ്യാസവും സ്കോളർഷിപ്പുകളും ** [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂനിവേഴ്സിറ്റി|ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] (ഇഗ്നോ) * യുനെസ്കോ, അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം, പുസ്തക പ്രമോഷനും പകർപ്പവകാശവും, വിദ്യാഭ്യാസ നയം, ആസൂത്രണവും നിരീക്ഷണവും * ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ഫിനാൻസ് ഡിവിഷൻ. * സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ, വാർഷിക പദ്ധതി, സിഎംഐഎസ് * ഭരണ പരിഷ്കാരം, വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖല, എസ്‌സി/എസ്ടി/ഒബിസി * നാഷണൽ ടെസ്റ്റിംഗ് ഏജൻസി (NTA) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഡ്യൂക്കേഷണൽ പ്ലാനിംഗ് ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (NIEPA) <ref>{{Cite web|url=http://www.nuepa.org/|title=National University of Educational Planning and Administration|access-date=21 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20110703072553/http://www.nuepa.org/|archive-date=3 July 2011}}</ref> * [[നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ്, ഇന്ത്യ|നാഷണൽ ബുക്ക് ട്രസ്റ്റ്]] (NBT) * നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് അക്രഡിറ്റേഷൻ (NBA) * ദേശീയ ന്യൂനപക്ഷ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപന കമ്മീഷൻ (NCMEI) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS) * ഇന്ത്യൻ നോളജ് സിസ്റ്റംസ് (ഐ.കെ.എസ്) * നാഷണൽ അക്കാദമിക് ഡിപോസിറ്ററി (NAD) * നാഷണൽ ബാല ഭവൻ * ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് ലൈബ്രറി നെറ്റ്‌വർക്ക് സെന്റർ ( [[ഇൻഫ്ലിബ്‌നെറ്റ് സെൻ്റർ|INFLIBNET സെന്റർ]] ) * ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസ് റിസർച്ചിന്റെ പിന്തുണയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സ്വയംഭരണ ഗവേഷണ സ്ഥാപനമായ [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിലെ]] സെന്റർ ഫോർ വിമൻസ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് സ്റ്റഡീസ് === ലക്ഷ്യങ്ങൾ === മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഇവയാണ്: * കാര്യക്ഷമവും സുതാര്യവും അന്താരാഷ്ട്ര മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതുമായ വിലയിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നതിന്. പ്രവേശനത്തിനും നിയമനത്തിനുമുള്ള ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ വിലയിരുത്തുന്നതിന് ഈ വിലയിരുത്തലുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. * ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം രൂപീകരിക്കുകയും അത് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുക. * ജനങ്ങൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ, രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവേശനം വിപുലീകരിക്കുന്നതും ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആസൂത്രിത വികസനം. * ദരിദ്രർ, സ്ത്രീകൾ, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകുക. * സമൂഹത്തിലെ പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അർഹരായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകൾ, വായ്പ സബ്സിഡികൾ മുതലായവയുടെ രൂപത്തിൽ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുക. * രാജ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ അവസരങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി യുനെസ്കോയുമായും വിദേശ ഗവൺമെന്റുകളുമായും സർവകലാശാലകളുമായും അടുത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക. == MoE യുടെ ഇന്നൊവേഷൻ സെൽ (MIC) == ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ പ്രധാന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലും നൂതനാശയങ്ങൾ (innovation), സംരംഭകത്വം, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ എന്നിവയുടെ സംസ്കാരം ചിട്ടയായ രീതിയിൽ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിനായി 2018 ഓഗസ്റ്റിൽ മന്ത്രാലയം [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷനിൽ]] (എഐസിടിഇ) [https://mic.gov.in/ MoE യുടെ ഇന്നൊവേഷൻ സെൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250519040631/https://mic.gov.in/ |date=2025-05-19 }} സ്ഥാപിച്ചു <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/221118/innovation-cell-at-aicte-formed.html|title=Innovation cell at AICTE formed|access-date=2020-05-13|date=2018-11-22|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> . <ref>{{Cite web|url=https://www.mic.gov.in/About_MHRDnnovation.php|title=About MHRD'S Innovation Cell {{!}} MHRD|access-date=2020-05-13|website=www.mic.gov.in|archive-date=2020-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200504095340/https://www.mic.gov.in/About_MHRDnnovation.php|url-status=dead}}</ref> ആദ്യത്തെ ചീഫ് ഇന്നൊവേഷൻ ഓഫീസറായി അഭയ് ജെറെയെ നിയമിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/pune-news/next-generation-should-be-problem-solvers-says-abhay-jere-chief-innovation-officer/story-4z8kB5R6bbGooaahsaPbWO.html|title=Next generation should be problem solvers, says Abhay Jere, chief innovation officer|access-date=2020-05-13|date=2019-08-02|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/education/aicte-mhrds-innovation-cell-conducted-innovation-day-on-october-15-2127043|title=First Innovation Day Witnessed Huge Participation|access-date=2020-05-13|website=NDTV.com}}</ref> === എംഐസിയുടെ പ്രധാന സംരംഭങ്ങൾ === # സ്മാർട്ട് ഇന്ത്യ ഹാക്കത്തോൺ (SIH) <ref>{{Cite web|url=https://www.sih.gov.in/about|title=SIH|access-date=2020-05-13|website=www.sih.gov.in|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814201626/https://www.sih.gov.in/about|url-status=dead}}</ref> # അടൽ റാങ്കിംഗ് ഓഫ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് ഓൺ ഇന്നൊവേഷൻ അച്ചീവ്മെന്റ്സ് (ARIIA) <ref>{{Cite web|url=https://www.ariia.gov.in/|title=ARIIA {{!}} Atal Ranking of Institutions on Innovation Achievements|access-date=2020-05-13|website=www.ariia.gov.in|archive-date=2020-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200517144326/http://www.ariia.gov.in/|url-status=dead}}</ref> # ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻസ് ഇന്നൊവേഷൻ കൗൺസിൽ (ഐഐസികൾ) <ref>{{Cite web|url=https://iic.mic.gov.in/|title=Institution's Innovation Council- An Initiative of Ministry of HRD|website=Institution's Innovation Council}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഫാക്കൽറ്റികൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ദേശീയ ഇന്നൊവേഷൻ, സ്റ്റാർട്ടപ്പ് നയം (NISP) <ref>{{Cite web|url=https://nisp.mic.gov.in/|title=MOE &#124; MOE's Innovation Cell|website=nisp.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724121821/https://nisp.mic.gov.in/|url-status=dead}}</ref> # ഇന്നൊവേഷൻ അംബാസഡേഴ്‌സ് പ്രോഗ്രാം <ref>{{Cite web|url=https://iic.mic.gov.in/iic-innovation-ambassador2021|title=MoE Innovation Cell|website=iic.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609111111/https://iic.mic.gov.in/iic-innovation-ambassador2021|url-status=dead}}</ref> # ഇന്നൊവേഷൻ, എന്റർപ്രണർഷിപ്പ്, വെഞ്ച്വർ ഡെവലപ്‌മെന്റ് (IEV) എന്നിവയിൽ MBA/PGDM പ്രോഗ്രാം <ref>{{Cite web|url=https://iev.mic.gov.in/|title=MoE &#124; MoE's Innovation Cell|website=iev.mic.gov.in|access-date=2026-06-14|archive-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230609111111/https://iev.mic.gov.in/|url-status=dead}}</ref> == നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക് (NIRF) == 2016 ഏപ്രിലിൽ, നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്കിന് (National Institutional Ranking Framework - NIRF) കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യൻ കോളേജുകളുടെ ആദ്യത്തെ റാങ്കിംഗ് പട്ടിക മാനവവിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. <ref name="Rankings_NIRFMGMT">{{Cite web|url=https://www.nirfindia.org/mgmt|title=National Institutional Ranking Framework 2016|access-date=6 August 2016|date=2016|publisher=MHRD|archive-date=2016-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160722092026/https://www.nirfindia.org/mgmt|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/education/hrd-ministry-announces-universities-ranking-iit-madras-and-iim-bangalore-top-the-list/|title=HRD Ministry announces universities ranking, JNU, HCU, IIT M, IIM B top the list|date=5 April 2016}}</ref> എൻ.ബി.എ (NBA), [[ആൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യൂക്കേഷൻ|ഓൾ ഇന്ത്യ കൗൺസിൽ ഫോർ ടെക്നിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ (AICTE)]], [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ|യു.ജി.സി (UGC)]], തോംസൺ റോയിട്ടേഴ്സ് (Thomson Reuters), എൽസെവിയർ (Elsevier), ഇൻഫ്ലിബ്നെറ്റ് സെന്റർ (INFLIBNET - Information & Library Network centre) എന്നിവ ഈ മുഴുവൻ റാങ്കിംഗ് പ്രക്രിയയിലും പങ്കാളികളായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/article8434246.ece|title=Claims of institutions not cross-checked|last=Samarth Bansal|website=The Hindu}}</ref> 2015 സെപ്റ്റംബറിലാണ് ഈ റാങ്കിംഗ് ഫ്രെയിംവർക്ക് ആരംഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/v22sgUZQjk7F1LqExZuwsJ/IISc-ranked-Indias-best-university-IIMB-tops-BSchool-lis.html|title=IISc ranked India's best university; IIM-B tops B-School list|last=Staff Writer|date=4 April 2016|website=Livemint}}</ref> എല്ലാ കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലകളും ഐ.ഐ.ടി-കളും (IITs), ഐ.ഐ.എം-കളും (IIMs) ഉൾപ്പെടെ കേന്ദ്ര ധനസഹായമുള്ള മുഴുവൻ 122 സ്ഥാപനങ്ങളും ആദ്യ ഘട്ട റാങ്കിംഗിൽ പങ്കെടുത്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/indian-universities-ranking-316228-2016-04-04|title=Is your institute one of India's best? Check out the best-ranked universities in India!}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.iimb.ernet.in/node/8987|title=IIMB ranked No 1 in the India Rankings 2016 in the Management Education category – Indian Institute of Management Bangalore|access-date=2026-06-14|archive-date=2017-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505140745/http://www.iimb.ernet.in/node/8987|url-status=dead}}</ref> == ഇതും കാണുക == * ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസം * വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി (ഇന്ത്യ) * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ ടീച്ചേഴ്‌സ് ട്രെയിനിംഗ് ആൻഡ് റിസർച്ച്, ചെന്നൈ * ഭാഷാ ആസൂത്രണ-നിർവ്വഹണ ഡയറക്ടറേറ്റ് * യു-ഡിസ്ഇ * ദേശീയ നേട്ട സർവേ ==അവലംബം== {{Reflist|2}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [http://mhrd.gov.in/ Official website] {{Union ministries of India}} {{Education in India}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഭാരതസർക്കാരിന്റെ മന്ത്രാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാനവ വിഭവശേഷി മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ)]] qxvyq64xxc243hfu3cabiplxav3y044 0 656899 4631024 4630114 2026-06-18T07:48:50Z Malikaveedu 16584 4631024 wikitext text/x-wiki {{under construction}}{{prettyurl|Doxing}}[[File:Fictional example of a doxing post on social media.png|thumb|സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ഒരു ഡോക്സിംഗ് പോസ്റ്റിന്റെ സാങ്കൽപ്പിക ഉദാഹരണം. ഇതിൽ, ഇരയുടെ വ്യക്തിഗത പേരും വിലാസവും കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.]]ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സ്ഥാപനത്തെക്കുറിച്ചോ വ്യക്തിപരമായി അവരെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നതായ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി അവരുടെ സമ്മതമില്ലാതെ അവരെ ഉപദ്രവിക്കക അല്ലെങ്കിൽ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ പരസ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പ്രവൃത്തിയാണ് '''ഡോക്സിംഗ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite news|last=S-W|first=C. |date=10 March 2014 |title=What doxxing is, and why it matters|url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2014/03/economist-explains-9|newspaper=[[The Economist]] |access-date=5 January 2016}} * {{cite web | last=Schneier | first=Bruce | title=The Security of Our Election Systems | url=https://www.schneier.com/blog/archives/2016/07/the_security_of_11.html |work=Schneier on Security | date=29 July 2016 | access-date=6 August 2016}} * {{cite magazine |first1=James |last1=Wray |first2=Ulf |last2=Stabe |url=http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |title=The FBI's warning about doxing was too little too late |magazine=The Tech Herald |date=19 December 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121031002418/http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |archive-date=31 October 2012 |url-status=dead }} * {{cite news|last=Zurcher|first=Anthony |date=7 March 2014 |title=Duke freshman reveals porn identity|url=https://www.bbc.co.uk/news/blogs-echochambers-26477417|work=[[BBC News]]|access-date=9 April 2014}} * {{Cite news |url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/aug/16/anti-fascist-protesters-antifa-police-doxing-twitter-mugshots |title=Anti-fascists say police post mugshots on Twitter to 'intimidate and silence' |last=Levin |first=Sam |date=16 August 2018 |work=[[The Guardian]] |access-date=16 August 2018}}</ref><ref name="goodrich">{{cite news|title=What is Doxing?|work=Tech News Daily |first=Ryan |last=Goodrich|url=http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|date=2 April 2013|access-date=24 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20141029095609/http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|archive-date=29 October 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Mengtong |last2=Cheung |first2=Anne |last3=Chan |first3=Ko |date=2019-01-14 |title=Doxing: What Adolescents Look for and Their Intentions |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |language=en |volume=16 |issue=2 |pages=218 |doi=10.3390/ijerph16020218 |issn=1660-4601 |pmc=6352099 |pmid=30646551|doi-access=free }}</ref> പൊതു ഡാറ്റാബേസുകളിൽ നിന്നും സോഷ്യൽ മീഡിയ വെബ്‌സൈറ്റുകളിൽ നിന്നും (ഫേസ്ബുക്ക് പോലുള്ളവ) ഈ വിവരങ്ങളുടെ സംയോജനത്തെയും, ക്രിമിനൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വഞ്ചനാപരമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ([[ഹാക്കിംഗ്]], [[സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)|സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] പോലുള്ളവ) മുമ്പ് ലഭിച്ച സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ചരിത്രപരമായി ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വസ്തുതകളുടെ സമാഹരണവും സേവനങ്ങളും പൊതുവെ നിയമപരമാണ്. എന്നിരുന്നാലും പിന്തുടർന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടിക്കൽ, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾക്ക് അത് വിധേയമായിരിക്കാം.<ref>{{Cite web |last=Lever |first=Rob |date=16 December 2021 |title=What is Doxxing? |url=https://www.usnews.com/360-reviews/privacy/what-is-doxxing |website=www.usnews.com}}</ref> ഓൺലൈൻ വഴിയുള്ള അപമാനിക്കൽ, പിടിച്ചുപറി, നിയമപാലകർക്കുളള ജാഗ്രതാ സഹായം തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ ഡോക്സിംഗ് നടത്താം.<ref>{{cite news|last=Bright |first=Peter |url=https://arstechnica.com/tech-policy/news/2012/03/doxed-how-sabu-was-outed-by-former-anons-long-before-his-arrest.ars |title=Doxed: how Sabu was outed by former Anons long before his arrest |publisher=Ars Technica |date=7 March 2012 |access-date=23 October 2012}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |title=Did LulzSec Trick Police Into Arresting the Wrong Guy? – Technology |last=Clark Estes |first=Adam |publisher=The Atlantic Wire |date=28 July 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193458/http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |url-status=dead }}</ref> == ചരിത്രം == വ്യക്തികളെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, പത്രങ്ങളും ലഘുലേഖകളും പോലുള്ള ഭൗതിക മാധ്യമങ്ങൾ വഴി, ഒരുതരം ജാഗ്രതാ നടപടിയായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന രീതി നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, [[Stamp Act 1765|1765-ലെ സ്റ്റാമ്പ് ആക്ടിനോടുള്ള]] പ്രതികരണമായി അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ പതിമൂന്ന് കോളനികളിൽ, [[Sons of Liberty|സൺസ് ഓഫ് ലിബർട്ടി]] പോലുള്ള വിപ്ലവ പാർട്ടികൾ നികുതി പിരിവുകാരെയും ബ്രിട്ടീഷ് സാധനങ്ങളുടെ ബഹിഷ്കരണം പാലിക്കാത്തവരെയും ലഘുലേഖകളിലും പത്ര ലേഖനങ്ങളിലും പേരുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഉപദ്രവിച്ചു.<ref>{{cite book |title=American History: From Pre-Columbian to the New Millennium |url=https://www.ushistory.org/us/9b.asp |location=Independence Hall Association}}</ref><ref>{{cite web |url=https://research.colonialwilliamsburg.org/foundation/journal/winter12/liberty.cfm |title=Terms of Estrangement: Who Were the Sons of Liberty? |last=Carp |first=Benjamin L. |date=2012 |website=Colonial Williamsburg |publisher=The Colonial Williamsburg Foundation |access-date=July 10, 2023}}</ref> 1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ ഡോക്‌സിംഗിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഹാക്കർ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്ക് പുറത്ത് യൂസ്‌നെറ്റിലെ ഇന്റർനെറ്റ് ചർച്ചാ വേദികളിലാണ് നടന്നത്. പിന്നീട് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന നവ-നാസികളുടെയും <ref name="Tiffany-2022">{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-05-01 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> വംശീയവാദികളുടെയും പട്ടിക പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന വക്രഗതിക്കാർ വരെ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Perry |first=David M. |date=2017-08-17 |title=Why It's Important to Name the Nazis |url=https://psmag.com/social-justice/naming-and-shaming-american-nazis/ |access-date=2025-01-05 |website=Pacific Standard |language=en-US}}</ref> 1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ, ന്യൂറംബർഗ് ഫയൽസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു വെബ്‌സൈറ്റ് ആരംഭിച്ചു. ഗർഭഛിദ്ര ദാതാക്കളുടെ വീട്ടുവിലാസങ്ങളും വെബ്‌സൈറ്റ് സന്ദർശകർ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ആളുകളെ പിന്തുടർന്ന് കൊല്ലണമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന സംസാരവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="Tiffany-2022" /> 2012-ൽ, അന്നത്തെ അമേരിക്കൻ ബ്ലോഗ് [[Gawker|ഗോക്കറിന്റെ]] റിപ്പോർട്ടറായ [[Adrian Chen|അഡ്രിയാൻ ചെൻ]] അമേരിക്കൻ പ്രൊപ്രൈറ്ററി സോഷ്യൽ ന്യൂസ് അഗ്രഗേഷൻ ആയ റെഡ്ഡിറ്റിന്റെ ഇരയായ വയലന്റക്രെസിനെ മൈക്കൽ ബ്രൂട്ട്ഷ് എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, റെഡ്ഡിറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ ചെൻ ബ്രൂട്ട്ഷിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുകയും ഗോക്കറിനെതിരെ "യുദ്ധം" പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 2010-കളുടെ മധ്യത്തിൽ, [[Gamergate|ഗെയിമർഗേറ്റ്]] പീഡന പ്രചാരണത്തിന്റെ സംഭവത്തോടുകൂടി ഈ പദം വ്യാപകമായി പൊതുജന ഉപയോഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. ഗെയിമർഗേറ്റിലെ പങ്കാളികൾ അവരുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സെൻസിറ്റീവ് വിവരങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലും ചിലപ്പോൾ സംശയാസ്പദമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് ശാരീരിക ഉപദ്രവം വരുത്തുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയും പ്രശസ്തരായി. സെന്റർ ഫോർ ഡെമോക്രസി ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിലെ റിസർച്ച് ഫെലോ ആയ കരോലിൻ സിൻഡേഴ്‌സ് "ധാരാളം ആളുകൾക്ക്, നിലവിലുള്ള അഭിപ്രായഗതി വളർത്തുന്നതിന് ഡോക്സിംഗ് എന്താണെന്നതിന്റെ ആമുഖമായിരുന്നു ഗെയിമർഗേറ്റ്" എന്ന് പറയുകയുണ്ടായി.<ref name="Tiffany-2022" /> 2014 മുതൽ 2020 വരെ, [[അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക|അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, "വലിയ അനുയായിയുള്ള വ്യാജനാമമുള്ള ഒരു വ്യക്തിയുടെ മുഖംമൂടി അനാവരണം ചെയ്യുന്നത് അവരുടെ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള അനാവശ്യവും അപകടകരവുമായ കടന്നുകയറ്റമാണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയാണ് ഡോക്സിംഗ് സംഭാഷണത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയത്."<ref>{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-10-24 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> 2014-ൽ, ന്യൂസ് വീക്ക് [[ബിറ്റ്കോയിൻ|ബിറ്റ്കോയിന്റെ]] വ്യാജനാമമുള്ള ഡെവലപ്പറെ തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, [[ക്രിപ്‌റ്റോകറൻസി]] പ്രേമികൾ മാസികയെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു. 2016-ൽ, ഒരു ഇറ്റാലിയൻ പത്രപ്രവർത്തകൻ ഇറ്റാലിയൻ നോവലിസ്റ്റ് എലീന ഫെറാന്റെയുടെ ഐഡന്റിറ്റി തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, പത്രപ്രവർത്തകൻ ലിംഗഭേദപരമായ പീഡനത്തിന് ഇരയായി. വോക്സ് ആ തിരയലിനെ "എലീന ഫെറാന്റെ ഡോക്സിംഗ്" എന്ന് പരാമർശിച്ചു. 2020-ൽ, സ്ലേറ്റ് സ്റ്റാർ കോഡെക്സ് ബ്ലോഗ് നടത്തുന്ന കാലിഫോർണിയയിലെ സൈക്യാട്രിസ്റ്റിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതായി ദി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് സൂചിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ബ്ലോഗിന്റെ ആരാധകർ ടൈംസിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നതായി ആരോപിച്ചു. ബ്ലോഗിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തി ടൈംസ് ന്റെ സുരക്ഷയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് ആരോപിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഒരു "വലിയ അഴിമതി" ആരംഭിച്ചതായും അതിന്റെ ഫലമായി ടൈംസിന് നൂറുകണക്കിന് അല്ലെങ്കിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സബ്‌സ്‌ക്രിപ്‌ഷനുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതായും അവകാശപ്പെട്ടു.<ref name="Tiffany-2022" /> 2022-ൽ, [[BuzzFeed News|ബസ്ഫീഡ് ന്യൂസ്]] റിപ്പോർട്ടർ കാറ്റി നോട്ടോപൗലോസ്, മുമ്പ് ബോർഡ് ആപ്പ് യാച്ച് ക്ലബ്ബിന്റെ വ്യാജപേരുകളിൽ പേരുള്ള സ്ഥാപകരെ തിരിച്ചറിയാൻ പൊതു ബിസിനസ്സ് രേഖകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ക്ലബ്ബിന്റെ സ്ഥാപകരിലൊരാളായ ഗ്രെഗ് സോളാനോ, "[തന്റെ] ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി തന്നെ പുറത്താക്കി" എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു<ref name="Tiffany-2022" />. 2022 ഏപ്രിലിൽ, വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ടർ ടെയ്‌ലർ ലോറൻസ്, ലിബ്സ് ഓഫ് ടിക് ടോക്കിന്റെ ട്വിറ്റർ അക്കൗണ്ടിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തിയുടെ ഐഡന്റിറ്റി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ചായ റൈചിക് ആണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി. ഇതിന്റെ ഫലമായി റൈചിക്കും വലതുപക്ഷക്കാരും ലോറൻസിനെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു.<ref name="Tiffany-2022" /> ഇസ്രായേൽ ഓൺ കാമ്പസ് കോളിഷൻ, കാനറി മിഷൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇസ്രായേൽ അനുകൂല എൻ‌ജി‌ഒകൾ അവരുടെ ആക്ടിവിസം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പൊതു രേഖകൾ പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് പലസ്തീൻ പ്രവർത്തകർക്കെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ചുമത്തിയതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite magazine |last1=Bamford |first1=James |title=Israel's War on American Student Activists |url=https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |website=The Nation |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118003447/https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://forward.com/news/407279/canary-missions-threat-grows-from-us-campuses-to-the-israeli-border/|title=Canary Mission's Threat Grows, From U.S. Campuses To The Israeli Border|last=Nathan-Kazis|first=Josh|date=2 August 2018|website=Forward|access-date=16 September 2018}}</ref>ഗാസ യുദ്ധത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായി . വലതുപക്ഷ അഭിഭാഷക ഗ്രൂപ്പായ അക്യുറസി ഇൻ മീഡിയ യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും ട്രക്കുകൾ അയച്ചു. ഇസ്രായേൽ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പേരുകളും മുഖങ്ങളും ക്യാമ്പസിലെ "പ്രമുഖ യഹൂദ വിരുദ്ധർ" എന്ന് മുദ്രകുത്തി ഒരു ബാനറിന് കീഴിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. <ref>{{cite web |last1=Okutan |first1=Esma |last2=Hernandez |first2=Tristan |title='Doxxing truck' appears on Yale's campus, displays student names and photos |url=https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |website=Yale Daily News |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118020937/https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Bushard |first1=Brian |title='Doxxing Truck' Takes Columbia—Here's What To Know About The Trucks That Post Names Of Students |url=https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2023/10/26/doxxing-truck-takes-columbia-heres-what-to-know-about-the-truck-that-posts-names-of-students/?sh=3f5cabfd1f41 |website=Forbes |access-date=18 November 2023 }}</ref>അതുപോലെ, കാനറി മിഷൻ ഒക്ടോബർ 7 ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു തുറന്ന കത്തിന്റെ പ്രചാരണത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഐഡന്റിറ്റികളും ചിത്രങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അത് "ഇസ്രായേൽ ഭരണകൂടമാണ് എല്ലാ അക്രമങ്ങൾക്കും പൂർണ്ണമായും ഉത്തരവാദി" എന്ന് ആരോപിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |title=Harvard Student Groups Face Intense Backlash for Statement Calling Israel 'Entirely Responsible' for Hamas Attack {{!}} News {{!}} The Harvard Crimson |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/10/10/psc-statement-backlash/ |access-date=2024-01-19 |website=www.thecrimson.com}}</ref><ref>{{cite web |last1=Ray |first1=Owen |title=The Canary Mission's doxxing needs to stop |url=https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |website=Massachusetts Daily Collegian |access-date=18 November 2023 |archive-date=6 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106034859/https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |url-status=live }}</ref> == ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ == ഡോക്സിംഗിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്ക് സമാന്തരമായി സൈബർ സുരക്ഷ, ഇന്റർനെറ്റ് സ്വകാര്യത, ഓൺലൈൻ സ്വകാര്യതാ സഖ്യം, ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ നൽകുന്ന കമ്പനികൾ എന്നിവയുടെ വികാസവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഏറ്റവും സമീപകാലത്ത്, കാലിഫോർണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബെർക്ക്ലി<ref>{{Cite web |title=Protect yourself from "Doxxing" {{!}} Office of Ethics |url=https://ethics.berkeley.edu/privacy/protect-yourself-doxxing |access-date=2022-06-02 |website=ethics.berkeley.edu}}</ref> പോലുള്ള ഉന്നത ഗ്രൂപ്പുകൾ അവരുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ ഡോക്സിംഗിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഓൺലൈൻ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഡോക്സിംഗിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വയേഡ് ഒരു ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു ഇലക്ട്രോണിക് ഫ്രോണ്ടിയർ ഫൗണ്ടേഷനിൽ നിന്നുള്ള ഇവാ ഗാൽപെറിൻ ആളുകളെ ഉപദേശിച്ചു "നിങ്ങൾ സ്വയം ഗൂഗിൾ ചെയ്യുക, സ്വയം ലോക്ക് ചെയ്യുക, നിങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ആക്‌സസ് ചെയ്യുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുക" .<ref>{{Cite magazine |last=Newman |first=Lily Hay |title=What To Do If You've Been Doxed |language=en-US |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |url=https://www.wired.com/story/what-do-to-if-you-are-being-doxed/ |access-date=2022-05-01 |issn=1059-1028}}</ref> == നിയമനിർമ്മാണം == === ഓസ്ട്രേലിയ === 2024-ൽ, ജൂത ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരുടെ ഒരു വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്ന് 600-ലധികം ആളുകളുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന സംഭവത്തെത്തുടർന്ന്, ഡോക്‌സിംഗ് കുറ്റകരമാക്കുന്നതിന് പുതിയ നിയമനിർമ്മാണം കൊണ്ടുവരുമെന്ന് ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന ചില ആളുകൾക്ക് അവരുടെ പ്രശസ്തിക്ക് ഹാനികരമാകുമെന്ന ഭീഷണികളും വധഭീഷണികളും ലഭിച്ചു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref> ഡോക്‌സിംഗ് ജയിൽ ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുന്ന നിയമം ഉൾപ്പെടുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട നിയമനിർമ്മാണത്തിന് പ്രധാനമന്ത്രി ആന്റണി അൽബനീസിന്റെ ഉഭയകക്ഷി പിന്തുണയും ലഭിച്ചു..<ref name=":0" />2024 ഡിസംബർ 10-ന് The Privacy and Other Legislation Amendment Act പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref>1995 ലെ ഫെഡറൽ ക്രിമിനൽ കോഡ് ആക്ടിൽ നിരവധി പുതിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഡോക്‌സിംഗിന് ക്രിമിനൽ ശിക്ഷകൾ ഏർപ്പെടുത്തി .<ref name=":3">{{Cite web |title=Australia: New Privacy Legislation Criminalizes Doxxing |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2024-12-16/australia-new-privacy-legislation-criminalizes-doxxing/ |access-date=2026-02-05 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref> === ഓസ്ട്രിയ === 2006-ൽ ഓസ്ട്രിയ ആന്റി സ്റ്റാക്കിംഗ് നിയമം പാസാക്കി. 2016-ൽ സൈബർ-മോബിംഗ് ഒരു ക്രിമിനൽ കുറ്റമായി മാറി.<ref>{{Cite web |title=Gesetzliche Lage |url=https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615174650/https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-date=2024-06-15 |access-date=2025-01-02 |website=oesterreich.gv.at - Österreichs digitales Amt |language=de-DE}}</ref> 2024 അവസാനത്തോടെ ഡോക്സിംഗ് ഒരു പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യമല്ലെങ്കിലും, പരാമർശിച്ച നിയമങ്ങൾ ഓൺലൈൻ അക്രമ കേസുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=ingrid.brodnig |date=2022-04-27 |title=#brodnig: Ich weiß, wo du wohnst! |url=https://www.profil.at/gesellschaft/brodnig-ueber-datenschutz-auf-facebook-ich-weiss-wo-du-wohnst/401986526 |access-date=2025-01-02 |website=www.profil.at |language=de}}</ref>ഓസ്ട്രിയ ഒരു EU അംഗരാജ്യമായതിനാൽ, EU നിയമം (DSGVO) ബാധകമാണ്.<ref>{{Cite web |title=Was ist Doxing? {{!}} Beispiele und Tipps zum Schutz |url=https://sosafe-awareness.com/de/glossar/doxing/ |access-date=2025-01-02 |website=sosafe-awareness.com |language=de-DE}}</ref> === മെയിൻലാൻഡ് ചൈന === 2020 മാർച്ച് 1 മുതൽ, പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയുടെ "Regulations on the Ecological Governance of Online Information Content" നടപ്പിലാക്കി. ഓൺലൈൻ വിവര ഉള്ളടക്ക സേവനങ്ങളുടെയും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെയും ഉപയോക്താക്കളും നിർമ്മാതാക്കളും ഓൺലൈൻ അക്രമം, ഡോക്സിംഗ്, വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ, ഡാറ്റ തട്ടിപ്പ്, അക്കൗണ്ട് കൃത്രിമത്വം, മറ്റ് നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെടരുതെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.<ref>{{cite news |title=《网络信息内容生态治理规定》明确不得开展人肉搜索、流量造假等违法活动 |url=http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |access-date=2020-02-29 |agency=新华社 |publisher=中国政府网 |date=2019-12-21 |archive-date=2020-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201123193205/http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |url-status=live }}</ref> === ഹോങ്കോങ്ങ് === 2021 മുതൽ, ഹോങ്കോങ്ങിൽ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നത് ക്രിമിനൽ കുറ്റമാണ്. അവിടെ ഡോക്സിംഗ് എന്നാൽ "ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ മാനസിക ഉപദ്രവം ഉണ്ടാക്കൽ" എന്നിവയ്ക്കായി ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യമോ പരസ്യമല്ലാത്തതോ ആയ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിടുന്നതിനെയാണ്. ഈ നിയമപ്രകാരം കുറ്റക്കാരായ വ്യക്തികൾക്ക് 5 വർഷം വരെ തടവും HK$1,000,000 (US$128,324.40) പിഴയും ലഭിക്കും.<ref>{{cite news|title = Hong Kong introduces new legal amendments to outlaw doxxing |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/politics/article/3133087/hong-kong-introduces-new-legal-amendments-outlaw-doxxing|website=www.scmp.com|access-date=2021-07-31}}</ref> === ജർമ്മനി === വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ വ്യാപനത്തെ അപകടപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നു സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് [[ജർമ്മനി]]യിൽ 2021 സെപ്റ്റംബറിൽ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ ഡോക്സിംഗ് ചേർത്തു. അതിനുശേഷം, സ്വതന്ത്രമായി ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്ന ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് രണ്ട് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രമായി ആക്‌സസ് ചെയ്യാനാവാത്ത ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. ഡാറ്റയുടെയും അതിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെയും പ്രചരണം ഉചിതമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയെയോ അവരുമായി അടുപ്പമുള്ള വ്യക്തികളെയോ അവർക്കെതിരെയുള്ള ഒരു കുറ്റകൃത്യത്തിനോ ലിംഗപരമായ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്യ്രം, ശാരീരിക സമഗ്രത, വ്യക്തി സ്വാതന്ത്ര്യം അല്ലെങ്കിൽ കാര്യമായ മൂല്യമുള്ള ഒരു വസ്തുവിനെതിരെയുള്ള മറ്റൊരു നിയമവിരുദ്ധ പ്രവൃത്തിക്കോ വിധേയമാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതുമായിരിക്കണം. ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 പരാമർശിക്കുന്നതിലൂടെ ഭീകര സംഘടനകളുടെ പ്രചരണം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധവും എന്നാൽ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ സാമൂഹികമായി ഉചിതമാണെങ്കിൽ അത് അപകടകരമായ രീതിയിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ശിക്ഷാർഹമല്ല. "ഈ നിയമം പൗര വിദ്യാഭ്യാസം, ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധ ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരായ പ്രതിരോധം, കല അല്ലെങ്കിൽ ശാസ്ത്രം, ഗവേഷണം അല്ലെങ്കിൽ അദ്ധ്യാപനം, നിലവിലെ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചോ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ സമാനമായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ റിപ്പോർട്ടുചെയ്യൽ എന്നിവയെ സഹായിക്കുന്നു" (ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 ഖണ്ഡിക 4) === നെതർലാൻഡ്‌സ് === 2021-ൽ, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഡോക്‌സിംഗ് സംഭവങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത്, ഡച്ച് ആക്ടിവിസ്റ്റുകളും, രാഷ്ട്രീയക്കാരും, പത്രപ്രവർത്തകരും, മറ്റുള്ളവരും ലക്ഷ്യമിട്ട് അന്നത്തെ നീതിന്യായ-സുരക്ഷാ മന്ത്രി ഫെർഡിനാൻഡ് ഗ്രാപ്പർഹൗസ് ഡോക്‌സിംഗിനെതിരെ ഒരു പുതിയ നിയമം നിർദ്ദേശിച്ചു. ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ജോലി തടസ്സപ്പെടുത്തൽ എന്നീ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമാണെന്ന് നിയമം പറയുന്നു. കൂടാതെ ഇതിന് പരമാവധി രണ്ട് വർഷം തടവ് ശിക്ഷയോ €25,750 (US$28,204) പിഴയോ ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ചില പൊതു വ്യക്തികളെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുമ്പോൾ ശിക്ഷ മൂന്നിലൊന്നായി വർദ്ധിപ്പിക്കും.<ref>{{cite news |title=Strafrechtelijke aanpak intimidatie door delen persoonsgegevens |url=https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/07/12/strafrechtelijke-aanpak-intimidatie-door-delen-persoonsgegevens |website=www.rijksoverheid.nl|access-date=2022-03-22}}</ref>നിർദ്ദിഷ്ട നിയമം പാർലമെന്റിന്റെ ഇരുസഭകളും പാസാക്കുകയും 2024ജനുവരി 1 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite news |date=2023-07-11 |title=Dutch Senate votes to make 'doxing' a crime |url=https://www.reuters.com/world/europe/dutch-senate-votes-make-doxing-crime-2023-07-11/ |access-date=2023-10-24 |work=[[Reuters]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-07-11 |title=Doxing wordt binnenkort strafbaar, Eerste Kamer akkoord |url=https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5395711/doxing-strafbaar-nieuwe-wet-persoonlijke-gegevens |access-date=2023-10-24 |website=RTL Nieuws |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |author=[[Ministry of Justice and Security|Ministerie van Justitie en Veiligheid]]|date=2023-07-28 |title=Wet van 12 juli 2023 tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafrecht BES, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafvordering BES in verband met de strafbaarstelling van het zich verschaffen, verspreiden of anderszins ter beschikking stellen van persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden (strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden) |url=https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2023-274.html |access-date=2024-01-04 |website=zoek.officielebekendmakingen.nl |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Eenennaam |first=Joanne van |title=Doxing is a crime ... What does that mean? |url=https://www.wisemen.nl/en/news/doxing-is-a-crime-under-dutch-criminal-law-as-of-january-1-2024-what-does-that-mean-/ |access-date=2025-01-05 |website=WiseMen Advocaten |language=en}}</ref> 2025-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, വാർ ഇൻ കോർട്ട് പ്രോജക്റ്റ് യുദ്ധകാലത്തെ നാസി അനുഭാവികളെന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന അരലക്ഷത്തോളം പേരുകളുടെ ഒരു പട്ടിക ഡിജിറ്റലായി പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |date=2025-01-02 |title=Dutch online archive identifies suspected Second World War Nazi collaborators |url=https://www.ctvnews.ca/world/article/dutch-online-archive-identifies-suspected-second-world-war-nazi-collaborators/ |access-date=2025-01-05 |website=CTVNews |language=en}}</ref> === റഷ്യ === "വ്യക്തിപരമായ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള കടന്നുകയറ്റം" ആർട്ടിക്കിൾ 137 പ്രകാരം, മാധ്യമങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പൊതു പരിപാടികൾ പോലും ഉപയോഗിച്ച് വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ പരസ്യമായി പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ പതിനെട്ട് മാസം വരെയുള്ള വേതനം പിഴയായോ, മുന്നൂറ്റി അറുപത് മണിക്കൂർ വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ, ഒരു വർഷം വരെ തിരുത്തൽ ജോലിയായോ, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് വർഷം വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ ശിക്ഷിക്കപ്പെടും. ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെയോ അല്ലാതെയോ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ, നാല് മാസം വരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ, രണ്ട് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ അനുഭവിക്കുകയോ, ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യാം.<ref name=":1">{{Cite web |date=22 September 2023 |title="Criminal liability for disseminating personal data on the Internet" |url=https://admmozhaysk.ru/article/ugolovnaya-otvetstvennost-za-rasprostranenie-personalnyh-dannyh-v-seti-internet-491819 |access-date=2 May 2024 |website=Official website of the Administration of Mozhaisk Oblast of Russia}}</ref> വിവരങ്ങൾ പകർത്തുന്നതും നിയമവിരുദ്ധമായി സ്വീകരിക്കുന്നതും പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യങ്ങളാണ്.<ref name=":1" /> === ദക്ഷിണ കൊറിയ === ഡോക്‌സിംഗിനെ പ്രത്യേകമായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ക്രിമിനൽ നിയമമുള്ള, ചുരുക്കം ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ദക്ഷിണ കൊറിയ. "വിവര, ആശയവിനിമയ ശൃംഖല ഉപയോഗം, വിവര സംരക്ഷണം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമം" എന്നതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 49, പൂർണ്ണമായ പേര്, ജനനത്തീയതി, വിലാസം, സംഗ്രഹത്തിൽ കാണുമ്പോൾ നിർദ്ദിഷ്ട വ്യക്തിയെ/വ്യക്തികളെ തിരിച്ചറിയാൻ പര്യാപ്തമെന്ന് കരുതുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും വിവരങ്ങൾ, എന്നിവ പോലുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഉദ്ദേശ്യം പരിഗണിക്കാതെ നിയമവിരുദ്ധമായി ശേഖരിക്കുന്നതും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും നിരോധിക്കുന്നു.<ref name=":2">{{Cite web |title=대한민국 영문법령 |url=https://elaw.klri.re.kr/kor_service/lawView.do?hseq=50484&lang=ENG |access-date=1 August 2020 |website=elaw.klri.re.kr}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, പ്രായോഗികമായി, നിയമത്തിലെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ "നിയമവിരുദ്ധമായ ശേഖരണത്തിന്റെ" അവ്യക്തമായ സ്വഭാവം കാരണം, നിയമപരമായ നടപടികൾ പലപ്പോഴും അതേ നിയമത്തിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 44 നെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയെ അപമാനിക്കുന്നതിനായി അശ്ലീലമായതോ ആയ ഭാഷ ഉപയോഗിച്ച് അപമാനിക്കുന്നതും തെറ്റായ വിവരങ്ങളോ പ്രത്യേക വസ്തുതാപരമായ വിവരങ്ങളോ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രശസ്തിയെയോ ബഹുമാനത്തെയോ നശിപ്പിക്കുന്നതും (ഇത് പലപ്പോഴും ഒരു ഡോക്‌സിംഗ് സംഭവത്തിൽ സംഭവിക്കാറുണ്ട്) നിരോധിക്കുന്നു. കൊറിയൻ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ നിലവിലുള്ള "പരമ്പരാഗത" മാനനഷ്ട നിയമത്തേക്കാൾ കഠിനമായ പരമാവധി ശിക്ഷകൾ ഈ പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥ നടപ്പിലാക്കുന്നു. സൈബർ ഭീഷണി മൂലമുള്ള സെലിബ്രിറ്റി ആത്മഹത്യകൾ വർദ്ധിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് ഇത് ഭാഗികമായി ആദ്യം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref name=":2" /> === സ്പെയിൻ === സ്പാനിഷ് ക്രിമിനൽ കോഡ് ആർട്ടിക്കിൾ 197 മുതൽ 201 വരെ രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള ശിക്ഷകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 1 ൽ, "രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനോ മറ്റൊരാളുടെ സ്വകാര്യത ലംഘിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടി, അവരുടെ പേപ്പറുകൾ, കത്തുകൾ, ഇ-മെയിൽ സന്ദേശങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിഗത ഇഫക്റ്റുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയോ, അവരുടെ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷനുകൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയോ, ശബ്ദത്തിന്റെയോ ചിത്രത്തിന്റെയോ മറ്റേതെങ്കിലും ആശയവിനിമയ സിഗ്നലിന്റെയോ ശ്രവണ, പ്രക്ഷേപണ, റെക്കോർഡിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ പുനർനിർമ്മാണത്തിനായി സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഒന്ന് മുതൽ നാല് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും ലഭിക്കും" എന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്നു. ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 2 പ്രകാരം, "കമ്പ്യൂട്ടർ, ഇലക്ട്രോണിക് അല്ലെങ്കിൽ ടെലിമാറ്റിക് ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ മീഡിയ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ പൊതു സ്വകാര്യ രേഖകൾ എന്നിവയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ള മറ്റൊരാളുടെ വ്യക്തിഗത അല്ലെങ്കിൽ കുടുംബ ഡാറ്റ ഒരു മൂന്നാം കക്ഷിക്ക് ദോഷകരമായി കരുതിവച്ചിരിക്കുന്നത് പിടിച്ചെടുക്കുന്നവർക്കോ ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്കോ അല്ലെങ്കിൽ പരിഷ്കരിക്കുന്നവർക്കോ ഇതേ ശിക്ഷ ബാധകമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" /> മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഡാറ്റ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് "പ്രചരിപ്പിക്കുകയോ വെളിപ്പെടുത്തുകയോ കൈമാറുകയോ" ചെയ്യുന്നവർക്ക് രണ്ട് മുതൽ അഞ്ച് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ ലഭിക്കും (ഒന്ന് മുതൽ മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും, കണ്ടെത്തലിൽ അവർ നേരിട്ട് ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും "അതിന്റെ നിയമവിരുദ്ധ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് അറിവുണ്ടെങ്കിൽ"). ബന്ധപ്പെട്ട ഫയലുകൾ, മാധ്യമങ്ങൾ, രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ ആർക്കൈവുകൾ എന്നിവയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള വ്യക്തിയോ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ അനധികൃത ഉപയോഗത്തിലൂടെയോ, ഇരയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം, മതം, വിശ്വാസങ്ങൾ, ആരോഗ്യം, വംശീയ ഉത്ഭവം അല്ലെങ്കിൽ ലൈംഗിക ജീവിതം എന്നിവ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെയോ, ഇര പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാളോ വൈകല്യമുള്ളയാളോ ആണെങ്കിൽ, സാമ്പത്തിക ലാഭത്തിനായി അത് ഉണ്ടാക്കിയതാണെങ്കിൽ ഈ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995">{{Citation |last=Jefatura del Estado |title=Ley Orgánica 10/1995, de 23 de noviembre, del Código Penal |date=1995-11-24 |url=https://www.boe.es/eli/es/lo/1995/11/23/10 |issue=Ley Orgánica 10/1995 |pages=33987–34058 |access-date=2022-08-19}}</ref> 2015-ൽ ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ പരിഷ്കരണം സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ, <ref>{{Cite web |last=Jurídicas |first=Noticias |title=El Tribunal Supremo considera delito difundir imágenes obtenidas con el permiso de la víctima que afectan gravemente a su intimidad · Noticias Jurídicas |url=https://noticias.juridicas.com/actualidad/noticias/14915-el-tribunal-supremo-considera-delito-difundir-imagenes-obtenidas-con-el-permiso-de-la-victima-que-afectan-gravemente-a-su-intimidad/ |access-date=2022-08-19 |website=Noticias Jurídicas |language=es}}</ref> "മൂന്നാം കക്ഷികളുടെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് ഒരു വീട്ടിലോ മറ്റേതെങ്കിലും സ്ഥലത്തോ അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ ലഭിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെയോ ഓഡിയോവിഷ്വൽ റെക്കോർഡിംഗുകളുടെയോ വിവരങ്ങൾ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് കൈമാറുക, വെളിപ്പെടുത്തുക അല്ലെങ്കിൽ കൈമാറുക, മൂന്നാം കക്ഷിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആ വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ സ്വകാര്യതയെ ഗുരുതരമായി ദുർബലപ്പെടുത്തുമ്പോൾ", ബാധിത വ്യക്തിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആർട്ടിക്കിൾ 197 § പ്രകാരം 7 മുതൽ മൂന്ന് മാസം വരെ തടവും ആറ് മുതൽ പന്ത്രണ്ട് മാസം വരെ പിഴയും ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ഇരയെ കുറ്റവാളിയുമായി വിവാഹം വഴിയോ "സമാനമായ വൈകാരിക ബന്ധം", പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തത് അല്ലെങ്കിൽ വൈകല്യം എന്നിവയിലൂടെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ കുറ്റകൃത്യം പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" /> === യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് === യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, ഡോക്സിംഗിന്റെ ഇരകൾക്ക് നിയമപരമായ പരിഹാരങ്ങൾ കുറവാണ്.<ref>{{harvnb|Lindvall|2019|pages=3, 12}}</ref> ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള രണ്ട് ഫെഡറൽ നിയമങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്: ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്.{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} എന്നിരുന്നാലും, ഒരു പണ്ഡിതൻ വാദിച്ചതുപോലെ, "[ആ] നിയമങ്ങൾ ... ഡോക്സിംഗ് തടയാൻ പരിതാപകരമല്ല, കാരണം അവയുടെ നിബന്ധനകൾ ഉൾക്കൊള്ളാത്തതും അവ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} ഉദാഹരണത്തിന്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, "ഒരു വ്യക്തിയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണികളെ മാത്രമേ കുറ്റകരമാക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} എന്നാൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പല സന്ദർഭങ്ങളിലും, ഒരു ഡോക്സർ ഒരിക്കലും തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണി നൽകിയേക്കില്ല. പക്ഷേ ഇരയ്ക്ക് ഇപ്പോഴും ഭയപ്പെടാൻ നല്ല കാരണമുണ്ടാകാം.{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് "അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കൂ. കൂടാതെ ഇത് ഓൺലൈൻ ഉപദ്രവത്തിൽ നിന്നുള്ള പൊള്ളയായ സംരക്ഷണമായി മാത്രമേ വർത്തിക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} [[കാലിഫോർണിയ]], [[കൊളറാഡോ]] തുടങ്ങിയ നിരവധി സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന നിയമപ്രകാരം ഡോക്സിംഗ് നിയമവിരുദ്ധമാണ്.<ref>{{Cite web |date=December 2021 |title=50-state Survey: Doxing - Legal Protections for Public Health Officials: Doxing |url=https://www.networkforphl.org/wp-content/uploads/2022/03/Doxing-50-State-Survey-December-Final.pdf |access-date=April 24, 2025 |website=The Network For Public Health Law |page=2}}</ref> കുറഞ്ഞത് ഒരു കണക്കനുസരിച്ച്, ഓരോ വർഷവും മൂന്ന് ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി പിന്തുടർന്നാലും ആക്രമണകാരികളിൽ ഏകദേശം മൂന്ന് പേർക്കെതിരെ മാത്രമേ ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് പ്രകാരം കുറ്റം ചുമത്തപ്പെടുന്നുള്ളൂ.{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} അതനുസരിച്ച്, " ഫെഡറൽ എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റിന്റെ അഭാവം ഡോക്‌സിംഗ് കുറയ്ക്കണമെങ്കിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഇടപെടണം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്."{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} 2023 അവസാനത്തിലും 2024 ന്റെ തുടക്കത്തിലും, അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയക്കാർക്കെതിരായ പെട്ടെന്നുള്ള ഒരു ആക്രമണത്തിനിടയിൽ, ആക്രമണങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായി ഡോക്‌സിംഗ് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചു. കാരണം യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന് ഡാറ്റാ സ്വകാര്യതയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ദുർബലമായ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ട്. വിവിധ ഡാറ്റാ ബ്രോക്കർമാർ കാരണം പൗരന്മാരുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഓൺലൈനിൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നതാണ്.<ref>{{Cite news |last=Lee |first=Dave |date=2024-01-04 |title=US Must Stop 'Swatting' From Becoming an Election Weapon |url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2024-01-04/us-must-stop-swatting-from-becoming-a-deadly-election-weapon |access-date=2024-01-05 |work=[[Bloomberg News]]}}</ref> == അവലംബം== {{reflist|30em}} === ഉറവിടങ്ങൾ=== {{Refbegin|indent=yes}} * {{Cite journal |last=Lindvall |first=Alexander J. |title=Political Hacktivism: Doxing & the First Amendment |pages=1–15 |journal=Creighton Law Review |date=2019 |volume=53 |issue=1 |url=https://dspace2.creighton.edu/xmlui/bitstream/handle/10504/125944/CLR_53-1.pdf |publisher=Creighton University School of Law |location=Omaha, Nebraska |hdl=10504/125944}} {{Refend}} ==പുറം കണ്ണികൾ== *{{wiktionary-inline|dox}} {{Abuse}} {{Bullying}} {{Internet slang}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:സൈബർ കുറ്റകൃത്യം]] [[വർഗ്ഗം:ഹാക്കിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)]] 5lzcwkgjd9pyydgi9i170slmsvgigc5 4631025 4631024 2026-06-18T07:51:47Z Malikaveedu 16584 4631025 wikitext text/x-wiki {{under construction}}{{prettyurl|Doxing}}[[File:Fictional example of a doxing post on social media.png|thumb|സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ഒരു ഡോക്സിംഗ് പോസ്റ്റിന്റെ സാങ്കൽപ്പിക ഉദാഹരണം. ഇതിൽ, ഇരയുടെ വ്യക്തിഗത പേരും വിലാസവും കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.]]ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സ്ഥാപനത്തെക്കുറിച്ചോ വ്യക്തിപരമായി അവരെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നതായ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി അവരുടെ സമ്മതമില്ലാതെ അവരെ ഉപദ്രവിക്കക അല്ലെങ്കിൽ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ പരസ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പ്രവൃത്തിയാണ് '''ഡോക്സിംഗ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite news|last=S-W|first=C. |date=10 March 2014 |title=What doxxing is, and why it matters|url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2014/03/economist-explains-9|newspaper=[[The Economist]] |access-date=5 January 2016}} * {{cite web | last=Schneier | first=Bruce | title=The Security of Our Election Systems | url=https://www.schneier.com/blog/archives/2016/07/the_security_of_11.html |work=Schneier on Security | date=29 July 2016 | access-date=6 August 2016}} * {{cite magazine |first1=James |last1=Wray |first2=Ulf |last2=Stabe |url=http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |title=The FBI's warning about doxing was too little too late |magazine=The Tech Herald |date=19 December 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121031002418/http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |archive-date=31 October 2012 |url-status=dead }} * {{cite news|last=Zurcher|first=Anthony |date=7 March 2014 |title=Duke freshman reveals porn identity|url=https://www.bbc.co.uk/news/blogs-echochambers-26477417|work=[[BBC News]]|access-date=9 April 2014}} * {{Cite news |url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/aug/16/anti-fascist-protesters-antifa-police-doxing-twitter-mugshots |title=Anti-fascists say police post mugshots on Twitter to 'intimidate and silence' |last=Levin |first=Sam |date=16 August 2018 |work=[[The Guardian]] |access-date=16 August 2018}}</ref><ref name="goodrich">{{cite news|title=What is Doxing?|work=Tech News Daily |first=Ryan |last=Goodrich|url=http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|date=2 April 2013|access-date=24 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20141029095609/http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|archive-date=29 October 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Mengtong |last2=Cheung |first2=Anne |last3=Chan |first3=Ko |date=2019-01-14 |title=Doxing: What Adolescents Look for and Their Intentions |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |language=en |volume=16 |issue=2 |pages=218 |doi=10.3390/ijerph16020218 |issn=1660-4601 |pmc=6352099 |pmid=30646551|doi-access=free }}</ref> പൊതു ഡാറ്റാബേസുകളിൽ നിന്നോ സോഷ്യൽ മീഡിയ വെബ്‌സൈറ്റുകളിൽ നിന്നോ (ഫേസ്ബുക്ക് പോലുള്ളവ) ശേഖരിച്ച ഇത്തരം വിവരങ്ങളുടെ സംയോജനത്തെയും, ക്രിമിനൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വഞ്ചനാപരമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ([[ഹാക്കിംഗ്]], [[സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)|സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] പോലുള്ളവ) മുമ്പ് ശേഖരിച്ച സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ചരിത്രപരമായി ഈ പദം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വസ്തുതകളുടെ സമാഹരണവും സേവനങ്ങളും പൊതുവെ നിയമപരമാണ്. എന്നിരുന്നാലും പിന്തുടർന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടിക്കൽ, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾക്ക് അത് വിധേയമായിരിക്കാം.<ref>{{Cite web |last=Lever |first=Rob |date=16 December 2021 |title=What is Doxxing? |url=https://www.usnews.com/360-reviews/privacy/what-is-doxxing |website=www.usnews.com}}</ref> ഓൺലൈൻ വഴിയുള്ള അപമാനിക്കൽ, പിടിച്ചുപറി, നിയമപാലകർക്കുളള ജാഗ്രതാ സഹായം തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ ഡോക്സിംഗ് നടത്താം.<ref>{{cite news|last=Bright |first=Peter |url=https://arstechnica.com/tech-policy/news/2012/03/doxed-how-sabu-was-outed-by-former-anons-long-before-his-arrest.ars |title=Doxed: how Sabu was outed by former Anons long before his arrest |publisher=Ars Technica |date=7 March 2012 |access-date=23 October 2012}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |title=Did LulzSec Trick Police Into Arresting the Wrong Guy? – Technology |last=Clark Estes |first=Adam |publisher=The Atlantic Wire |date=28 July 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193458/http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |url-status=dead }}</ref> == ചരിത്രം == വ്യക്തികളെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, പത്രങ്ങളും ലഘുലേഖകളും പോലുള്ള ഭൗതിക മാധ്യമങ്ങൾ വഴി, ഒരുതരം ജാഗ്രതാ നടപടിയായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന രീതി നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, [[Stamp Act 1765|1765-ലെ സ്റ്റാമ്പ് ആക്ടിനോടുള്ള]] പ്രതികരണമായി അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ പതിമൂന്ന് കോളനികളിൽ, [[Sons of Liberty|സൺസ് ഓഫ് ലിബർട്ടി]] പോലുള്ള വിപ്ലവ പാർട്ടികൾ നികുതി പിരിവുകാരെയും ബ്രിട്ടീഷ് സാധനങ്ങളുടെ ബഹിഷ്കരണം പാലിക്കാത്തവരെയും ലഘുലേഖകളിലും പത്ര ലേഖനങ്ങളിലും പേരുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഉപദ്രവിച്ചു.<ref>{{cite book |title=American History: From Pre-Columbian to the New Millennium |url=https://www.ushistory.org/us/9b.asp |location=Independence Hall Association}}</ref><ref>{{cite web |url=https://research.colonialwilliamsburg.org/foundation/journal/winter12/liberty.cfm |title=Terms of Estrangement: Who Were the Sons of Liberty? |last=Carp |first=Benjamin L. |date=2012 |website=Colonial Williamsburg |publisher=The Colonial Williamsburg Foundation |access-date=July 10, 2023}}</ref> 1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ ഡോക്‌സിംഗിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഹാക്കർ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്ക് പുറത്ത് യൂസ്‌നെറ്റിലെ ഇന്റർനെറ്റ് ചർച്ചാ വേദികളിലാണ് നടന്നത്. പിന്നീട് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന നവ-നാസികളുടെയും <ref name="Tiffany-2022">{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-05-01 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> വംശീയവാദികളുടെയും പട്ടിക പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന വക്രഗതിക്കാർ വരെ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Perry |first=David M. |date=2017-08-17 |title=Why It's Important to Name the Nazis |url=https://psmag.com/social-justice/naming-and-shaming-american-nazis/ |access-date=2025-01-05 |website=Pacific Standard |language=en-US}}</ref> 1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ, ന്യൂറംബർഗ് ഫയൽസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു വെബ്‌സൈറ്റ് ആരംഭിച്ചു. ഗർഭഛിദ്ര ദാതാക്കളുടെ വീട്ടുവിലാസങ്ങളും വെബ്‌സൈറ്റ് സന്ദർശകർ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ആളുകളെ പിന്തുടർന്ന് കൊല്ലണമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന സംസാരവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="Tiffany-2022" /> 2012-ൽ, അന്നത്തെ അമേരിക്കൻ ബ്ലോഗ് [[Gawker|ഗോക്കറിന്റെ]] റിപ്പോർട്ടറായ [[Adrian Chen|അഡ്രിയാൻ ചെൻ]] അമേരിക്കൻ പ്രൊപ്രൈറ്ററി സോഷ്യൽ ന്യൂസ് അഗ്രഗേഷൻ ആയ റെഡ്ഡിറ്റിന്റെ ഇരയായ വയലന്റക്രെസിനെ മൈക്കൽ ബ്രൂട്ട്ഷ് എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, റെഡ്ഡിറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ ചെൻ ബ്രൂട്ട്ഷിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുകയും ഗോക്കറിനെതിരെ "യുദ്ധം" പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 2010-കളുടെ മധ്യത്തിൽ, [[Gamergate|ഗെയിമർഗേറ്റ്]] പീഡന പ്രചാരണത്തിന്റെ സംഭവത്തോടുകൂടി ഈ പദം വ്യാപകമായി പൊതുജന ഉപയോഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. ഗെയിമർഗേറ്റിലെ പങ്കാളികൾ അവരുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സെൻസിറ്റീവ് വിവരങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലും ചിലപ്പോൾ സംശയാസ്പദമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് ശാരീരിക ഉപദ്രവം വരുത്തുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയും പ്രശസ്തരായി. സെന്റർ ഫോർ ഡെമോക്രസി ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിലെ റിസർച്ച് ഫെലോ ആയ കരോലിൻ സിൻഡേഴ്‌സ് "ധാരാളം ആളുകൾക്ക്, നിലവിലുള്ള അഭിപ്രായഗതി വളർത്തുന്നതിന് ഡോക്സിംഗ് എന്താണെന്നതിന്റെ ആമുഖമായിരുന്നു ഗെയിമർഗേറ്റ്" എന്ന് പറയുകയുണ്ടായി.<ref name="Tiffany-2022" /> 2014 മുതൽ 2020 വരെ, [[അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക|അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, "വലിയ അനുയായിയുള്ള വ്യാജനാമമുള്ള ഒരു വ്യക്തിയുടെ മുഖംമൂടി അനാവരണം ചെയ്യുന്നത് അവരുടെ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള അനാവശ്യവും അപകടകരവുമായ കടന്നുകയറ്റമാണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയാണ് ഡോക്സിംഗ് സംഭാഷണത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയത്."<ref>{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-10-24 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> 2014-ൽ, ന്യൂസ് വീക്ക് [[ബിറ്റ്കോയിൻ|ബിറ്റ്കോയിന്റെ]] വ്യാജനാമമുള്ള ഡെവലപ്പറെ തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, [[ക്രിപ്‌റ്റോകറൻസി]] പ്രേമികൾ മാസികയെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു. 2016-ൽ, ഒരു ഇറ്റാലിയൻ പത്രപ്രവർത്തകൻ ഇറ്റാലിയൻ നോവലിസ്റ്റ് എലീന ഫെറാന്റെയുടെ ഐഡന്റിറ്റി തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, പത്രപ്രവർത്തകൻ ലിംഗഭേദപരമായ പീഡനത്തിന് ഇരയായി. വോക്സ് ആ തിരയലിനെ "എലീന ഫെറാന്റെ ഡോക്സിംഗ്" എന്ന് പരാമർശിച്ചു. 2020-ൽ, സ്ലേറ്റ് സ്റ്റാർ കോഡെക്സ് ബ്ലോഗ് നടത്തുന്ന കാലിഫോർണിയയിലെ സൈക്യാട്രിസ്റ്റിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതായി ദി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് സൂചിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ബ്ലോഗിന്റെ ആരാധകർ ടൈംസിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നതായി ആരോപിച്ചു. ബ്ലോഗിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തി ടൈംസ് ന്റെ സുരക്ഷയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് ആരോപിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഒരു "വലിയ അഴിമതി" ആരംഭിച്ചതായും അതിന്റെ ഫലമായി ടൈംസിന് നൂറുകണക്കിന് അല്ലെങ്കിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സബ്‌സ്‌ക്രിപ്‌ഷനുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതായും അവകാശപ്പെട്ടു.<ref name="Tiffany-2022" /> 2022-ൽ, [[BuzzFeed News|ബസ്ഫീഡ് ന്യൂസ്]] റിപ്പോർട്ടർ കാറ്റി നോട്ടോപൗലോസ്, മുമ്പ് ബോർഡ് ആപ്പ് യാച്ച് ക്ലബ്ബിന്റെ വ്യാജപേരുകളിൽ പേരുള്ള സ്ഥാപകരെ തിരിച്ചറിയാൻ പൊതു ബിസിനസ്സ് രേഖകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ക്ലബ്ബിന്റെ സ്ഥാപകരിലൊരാളായ ഗ്രെഗ് സോളാനോ, "[തന്റെ] ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി തന്നെ പുറത്താക്കി" എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു<ref name="Tiffany-2022" />. 2022 ഏപ്രിലിൽ, വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ടർ ടെയ്‌ലർ ലോറൻസ്, ലിബ്സ് ഓഫ് ടിക് ടോക്കിന്റെ ട്വിറ്റർ അക്കൗണ്ടിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തിയുടെ ഐഡന്റിറ്റി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ചായ റൈചിക് ആണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി. ഇതിന്റെ ഫലമായി റൈചിക്കും വലതുപക്ഷക്കാരും ലോറൻസിനെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു.<ref name="Tiffany-2022" /> ഇസ്രായേൽ ഓൺ കാമ്പസ് കോളിഷൻ, കാനറി മിഷൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇസ്രായേൽ അനുകൂല എൻ‌ജി‌ഒകൾ അവരുടെ ആക്ടിവിസം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പൊതു രേഖകൾ പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് പലസ്തീൻ പ്രവർത്തകർക്കെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ചുമത്തിയതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite magazine |last1=Bamford |first1=James |title=Israel's War on American Student Activists |url=https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |website=The Nation |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118003447/https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://forward.com/news/407279/canary-missions-threat-grows-from-us-campuses-to-the-israeli-border/|title=Canary Mission's Threat Grows, From U.S. Campuses To The Israeli Border|last=Nathan-Kazis|first=Josh|date=2 August 2018|website=Forward|access-date=16 September 2018}}</ref>ഗാസ യുദ്ധത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായി . വലതുപക്ഷ അഭിഭാഷക ഗ്രൂപ്പായ അക്യുറസി ഇൻ മീഡിയ യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും ട്രക്കുകൾ അയച്ചു. ഇസ്രായേൽ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പേരുകളും മുഖങ്ങളും ക്യാമ്പസിലെ "പ്രമുഖ യഹൂദ വിരുദ്ധർ" എന്ന് മുദ്രകുത്തി ഒരു ബാനറിന് കീഴിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. <ref>{{cite web |last1=Okutan |first1=Esma |last2=Hernandez |first2=Tristan |title='Doxxing truck' appears on Yale's campus, displays student names and photos |url=https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |website=Yale Daily News |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118020937/https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Bushard |first1=Brian |title='Doxxing Truck' Takes Columbia—Here's What To Know About The Trucks That Post Names Of Students |url=https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2023/10/26/doxxing-truck-takes-columbia-heres-what-to-know-about-the-truck-that-posts-names-of-students/?sh=3f5cabfd1f41 |website=Forbes |access-date=18 November 2023 }}</ref>അതുപോലെ, കാനറി മിഷൻ ഒക്ടോബർ 7 ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു തുറന്ന കത്തിന്റെ പ്രചാരണത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഐഡന്റിറ്റികളും ചിത്രങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അത് "ഇസ്രായേൽ ഭരണകൂടമാണ് എല്ലാ അക്രമങ്ങൾക്കും പൂർണ്ണമായും ഉത്തരവാദി" എന്ന് ആരോപിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |title=Harvard Student Groups Face Intense Backlash for Statement Calling Israel 'Entirely Responsible' for Hamas Attack {{!}} News {{!}} The Harvard Crimson |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/10/10/psc-statement-backlash/ |access-date=2024-01-19 |website=www.thecrimson.com}}</ref><ref>{{cite web |last1=Ray |first1=Owen |title=The Canary Mission's doxxing needs to stop |url=https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |website=Massachusetts Daily Collegian |access-date=18 November 2023 |archive-date=6 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106034859/https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |url-status=live }}</ref> == ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ == ഡോക്സിംഗിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്ക് സമാന്തരമായി സൈബർ സുരക്ഷ, ഇന്റർനെറ്റ് സ്വകാര്യത, ഓൺലൈൻ സ്വകാര്യതാ സഖ്യം, ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ നൽകുന്ന കമ്പനികൾ എന്നിവയുടെ വികാസവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഏറ്റവും സമീപകാലത്ത്, കാലിഫോർണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബെർക്ക്ലി<ref>{{Cite web |title=Protect yourself from "Doxxing" {{!}} Office of Ethics |url=https://ethics.berkeley.edu/privacy/protect-yourself-doxxing |access-date=2022-06-02 |website=ethics.berkeley.edu}}</ref> പോലുള്ള ഉന്നത ഗ്രൂപ്പുകൾ അവരുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ ഡോക്സിംഗിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഓൺലൈൻ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഡോക്സിംഗിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വയേഡ് ഒരു ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു ഇലക്ട്രോണിക് ഫ്രോണ്ടിയർ ഫൗണ്ടേഷനിൽ നിന്നുള്ള ഇവാ ഗാൽപെറിൻ ആളുകളെ ഉപദേശിച്ചു "നിങ്ങൾ സ്വയം ഗൂഗിൾ ചെയ്യുക, സ്വയം ലോക്ക് ചെയ്യുക, നിങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ആക്‌സസ് ചെയ്യുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുക" .<ref>{{Cite magazine |last=Newman |first=Lily Hay |title=What To Do If You've Been Doxed |language=en-US |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |url=https://www.wired.com/story/what-do-to-if-you-are-being-doxed/ |access-date=2022-05-01 |issn=1059-1028}}</ref> == നിയമനിർമ്മാണം == === ഓസ്ട്രേലിയ === 2024-ൽ, ജൂത ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരുടെ ഒരു വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്ന് 600-ലധികം ആളുകളുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന സംഭവത്തെത്തുടർന്ന്, ഡോക്‌സിംഗ് കുറ്റകരമാക്കുന്നതിന് പുതിയ നിയമനിർമ്മാണം കൊണ്ടുവരുമെന്ന് ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന ചില ആളുകൾക്ക് അവരുടെ പ്രശസ്തിക്ക് ഹാനികരമാകുമെന്ന ഭീഷണികളും വധഭീഷണികളും ലഭിച്ചു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref> ഡോക്‌സിംഗ് ജയിൽ ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുന്ന നിയമം ഉൾപ്പെടുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട നിയമനിർമ്മാണത്തിന് പ്രധാനമന്ത്രി ആന്റണി അൽബനീസിന്റെ ഉഭയകക്ഷി പിന്തുണയും ലഭിച്ചു..<ref name=":0" />2024 ഡിസംബർ 10-ന് The Privacy and Other Legislation Amendment Act പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref>1995 ലെ ഫെഡറൽ ക്രിമിനൽ കോഡ് ആക്ടിൽ നിരവധി പുതിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഡോക്‌സിംഗിന് ക്രിമിനൽ ശിക്ഷകൾ ഏർപ്പെടുത്തി .<ref name=":3">{{Cite web |title=Australia: New Privacy Legislation Criminalizes Doxxing |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2024-12-16/australia-new-privacy-legislation-criminalizes-doxxing/ |access-date=2026-02-05 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref> === ഓസ്ട്രിയ === 2006-ൽ ഓസ്ട്രിയ ആന്റി സ്റ്റാക്കിംഗ് നിയമം പാസാക്കി. 2016-ൽ സൈബർ-മോബിംഗ് ഒരു ക്രിമിനൽ കുറ്റമായി മാറി.<ref>{{Cite web |title=Gesetzliche Lage |url=https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615174650/https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-date=2024-06-15 |access-date=2025-01-02 |website=oesterreich.gv.at - Österreichs digitales Amt |language=de-DE}}</ref> 2024 അവസാനത്തോടെ ഡോക്സിംഗ് ഒരു പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യമല്ലെങ്കിലും, പരാമർശിച്ച നിയമങ്ങൾ ഓൺലൈൻ അക്രമ കേസുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=ingrid.brodnig |date=2022-04-27 |title=#brodnig: Ich weiß, wo du wohnst! |url=https://www.profil.at/gesellschaft/brodnig-ueber-datenschutz-auf-facebook-ich-weiss-wo-du-wohnst/401986526 |access-date=2025-01-02 |website=www.profil.at |language=de}}</ref>ഓസ്ട്രിയ ഒരു EU അംഗരാജ്യമായതിനാൽ, EU നിയമം (DSGVO) ബാധകമാണ്.<ref>{{Cite web |title=Was ist Doxing? {{!}} Beispiele und Tipps zum Schutz |url=https://sosafe-awareness.com/de/glossar/doxing/ |access-date=2025-01-02 |website=sosafe-awareness.com |language=de-DE}}</ref> === മെയിൻലാൻഡ് ചൈന === 2020 മാർച്ച് 1 മുതൽ, പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയുടെ "Regulations on the Ecological Governance of Online Information Content" നടപ്പിലാക്കി. ഓൺലൈൻ വിവര ഉള്ളടക്ക സേവനങ്ങളുടെയും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെയും ഉപയോക്താക്കളും നിർമ്മാതാക്കളും ഓൺലൈൻ അക്രമം, ഡോക്സിംഗ്, വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ, ഡാറ്റ തട്ടിപ്പ്, അക്കൗണ്ട് കൃത്രിമത്വം, മറ്റ് നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെടരുതെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.<ref>{{cite news |title=《网络信息内容生态治理规定》明确不得开展人肉搜索、流量造假等违法活动 |url=http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |access-date=2020-02-29 |agency=新华社 |publisher=中国政府网 |date=2019-12-21 |archive-date=2020-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201123193205/http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |url-status=live }}</ref> === ഹോങ്കോങ്ങ് === 2021 മുതൽ, ഹോങ്കോങ്ങിൽ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നത് ക്രിമിനൽ കുറ്റമാണ്. അവിടെ ഡോക്സിംഗ് എന്നാൽ "ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ മാനസിക ഉപദ്രവം ഉണ്ടാക്കൽ" എന്നിവയ്ക്കായി ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യമോ പരസ്യമല്ലാത്തതോ ആയ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിടുന്നതിനെയാണ്. ഈ നിയമപ്രകാരം കുറ്റക്കാരായ വ്യക്തികൾക്ക് 5 വർഷം വരെ തടവും HK$1,000,000 (US$128,324.40) പിഴയും ലഭിക്കും.<ref>{{cite news|title = Hong Kong introduces new legal amendments to outlaw doxxing |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/politics/article/3133087/hong-kong-introduces-new-legal-amendments-outlaw-doxxing|website=www.scmp.com|access-date=2021-07-31}}</ref> === ജർമ്മനി === വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ വ്യാപനത്തെ അപകടപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നു സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് [[ജർമ്മനി]]യിൽ 2021 സെപ്റ്റംബറിൽ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ ഡോക്സിംഗ് ചേർത്തു. അതിനുശേഷം, സ്വതന്ത്രമായി ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്ന ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് രണ്ട് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രമായി ആക്‌സസ് ചെയ്യാനാവാത്ത ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. ഡാറ്റയുടെയും അതിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെയും പ്രചരണം ഉചിതമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയെയോ അവരുമായി അടുപ്പമുള്ള വ്യക്തികളെയോ അവർക്കെതിരെയുള്ള ഒരു കുറ്റകൃത്യത്തിനോ ലിംഗപരമായ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്യ്രം, ശാരീരിക സമഗ്രത, വ്യക്തി സ്വാതന്ത്ര്യം അല്ലെങ്കിൽ കാര്യമായ മൂല്യമുള്ള ഒരു വസ്തുവിനെതിരെയുള്ള മറ്റൊരു നിയമവിരുദ്ധ പ്രവൃത്തിക്കോ വിധേയമാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതുമായിരിക്കണം. ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 പരാമർശിക്കുന്നതിലൂടെ ഭീകര സംഘടനകളുടെ പ്രചരണം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധവും എന്നാൽ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ സാമൂഹികമായി ഉചിതമാണെങ്കിൽ അത് അപകടകരമായ രീതിയിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ശിക്ഷാർഹമല്ല. "ഈ നിയമം പൗര വിദ്യാഭ്യാസം, ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധ ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരായ പ്രതിരോധം, കല അല്ലെങ്കിൽ ശാസ്ത്രം, ഗവേഷണം അല്ലെങ്കിൽ അദ്ധ്യാപനം, നിലവിലെ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചോ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ സമാനമായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ റിപ്പോർട്ടുചെയ്യൽ എന്നിവയെ സഹായിക്കുന്നു" (ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 ഖണ്ഡിക 4) === നെതർലാൻഡ്‌സ് === 2021-ൽ, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഡോക്‌സിംഗ് സംഭവങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത്, ഡച്ച് ആക്ടിവിസ്റ്റുകളും, രാഷ്ട്രീയക്കാരും, പത്രപ്രവർത്തകരും, മറ്റുള്ളവരും ലക്ഷ്യമിട്ട് അന്നത്തെ നീതിന്യായ-സുരക്ഷാ മന്ത്രി ഫെർഡിനാൻഡ് ഗ്രാപ്പർഹൗസ് ഡോക്‌സിംഗിനെതിരെ ഒരു പുതിയ നിയമം നിർദ്ദേശിച്ചു. ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ജോലി തടസ്സപ്പെടുത്തൽ എന്നീ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമാണെന്ന് നിയമം പറയുന്നു. കൂടാതെ ഇതിന് പരമാവധി രണ്ട് വർഷം തടവ് ശിക്ഷയോ €25,750 (US$28,204) പിഴയോ ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ചില പൊതു വ്യക്തികളെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുമ്പോൾ ശിക്ഷ മൂന്നിലൊന്നായി വർദ്ധിപ്പിക്കും.<ref>{{cite news |title=Strafrechtelijke aanpak intimidatie door delen persoonsgegevens |url=https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/07/12/strafrechtelijke-aanpak-intimidatie-door-delen-persoonsgegevens |website=www.rijksoverheid.nl|access-date=2022-03-22}}</ref>നിർദ്ദിഷ്ട നിയമം പാർലമെന്റിന്റെ ഇരുസഭകളും പാസാക്കുകയും 2024ജനുവരി 1 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite news |date=2023-07-11 |title=Dutch Senate votes to make 'doxing' a crime |url=https://www.reuters.com/world/europe/dutch-senate-votes-make-doxing-crime-2023-07-11/ |access-date=2023-10-24 |work=[[Reuters]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-07-11 |title=Doxing wordt binnenkort strafbaar, Eerste Kamer akkoord |url=https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5395711/doxing-strafbaar-nieuwe-wet-persoonlijke-gegevens |access-date=2023-10-24 |website=RTL Nieuws |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |author=[[Ministry of Justice and Security|Ministerie van Justitie en Veiligheid]]|date=2023-07-28 |title=Wet van 12 juli 2023 tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafrecht BES, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafvordering BES in verband met de strafbaarstelling van het zich verschaffen, verspreiden of anderszins ter beschikking stellen van persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden (strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden) |url=https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2023-274.html |access-date=2024-01-04 |website=zoek.officielebekendmakingen.nl |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Eenennaam |first=Joanne van |title=Doxing is a crime ... What does that mean? |url=https://www.wisemen.nl/en/news/doxing-is-a-crime-under-dutch-criminal-law-as-of-january-1-2024-what-does-that-mean-/ |access-date=2025-01-05 |website=WiseMen Advocaten |language=en}}</ref> 2025-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, വാർ ഇൻ കോർട്ട് പ്രോജക്റ്റ് യുദ്ധകാലത്തെ നാസി അനുഭാവികളെന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന അരലക്ഷത്തോളം പേരുകളുടെ ഒരു പട്ടിക ഡിജിറ്റലായി പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |date=2025-01-02 |title=Dutch online archive identifies suspected Second World War Nazi collaborators |url=https://www.ctvnews.ca/world/article/dutch-online-archive-identifies-suspected-second-world-war-nazi-collaborators/ |access-date=2025-01-05 |website=CTVNews |language=en}}</ref> === റഷ്യ === "വ്യക്തിപരമായ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള കടന്നുകയറ്റം" ആർട്ടിക്കിൾ 137 പ്രകാരം, മാധ്യമങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പൊതു പരിപാടികൾ പോലും ഉപയോഗിച്ച് വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ പരസ്യമായി പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ പതിനെട്ട് മാസം വരെയുള്ള വേതനം പിഴയായോ, മുന്നൂറ്റി അറുപത് മണിക്കൂർ വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ, ഒരു വർഷം വരെ തിരുത്തൽ ജോലിയായോ, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് വർഷം വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ ശിക്ഷിക്കപ്പെടും. ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെയോ അല്ലാതെയോ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ, നാല് മാസം വരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ, രണ്ട് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ അനുഭവിക്കുകയോ, ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യാം.<ref name=":1">{{Cite web |date=22 September 2023 |title="Criminal liability for disseminating personal data on the Internet" |url=https://admmozhaysk.ru/article/ugolovnaya-otvetstvennost-za-rasprostranenie-personalnyh-dannyh-v-seti-internet-491819 |access-date=2 May 2024 |website=Official website of the Administration of Mozhaisk Oblast of Russia}}</ref> വിവരങ്ങൾ പകർത്തുന്നതും നിയമവിരുദ്ധമായി സ്വീകരിക്കുന്നതും പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യങ്ങളാണ്.<ref name=":1" /> === ദക്ഷിണ കൊറിയ === ഡോക്‌സിംഗിനെ പ്രത്യേകമായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ക്രിമിനൽ നിയമമുള്ള, ചുരുക്കം ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ദക്ഷിണ കൊറിയ. "വിവര, ആശയവിനിമയ ശൃംഖല ഉപയോഗം, വിവര സംരക്ഷണം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമം" എന്നതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 49, പൂർണ്ണമായ പേര്, ജനനത്തീയതി, വിലാസം, സംഗ്രഹത്തിൽ കാണുമ്പോൾ നിർദ്ദിഷ്ട വ്യക്തിയെ/വ്യക്തികളെ തിരിച്ചറിയാൻ പര്യാപ്തമെന്ന് കരുതുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും വിവരങ്ങൾ, എന്നിവ പോലുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഉദ്ദേശ്യം പരിഗണിക്കാതെ നിയമവിരുദ്ധമായി ശേഖരിക്കുന്നതും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും നിരോധിക്കുന്നു.<ref name=":2">{{Cite web |title=대한민국 영문법령 |url=https://elaw.klri.re.kr/kor_service/lawView.do?hseq=50484&lang=ENG |access-date=1 August 2020 |website=elaw.klri.re.kr}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, പ്രായോഗികമായി, നിയമത്തിലെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ "നിയമവിരുദ്ധമായ ശേഖരണത്തിന്റെ" അവ്യക്തമായ സ്വഭാവം കാരണം, നിയമപരമായ നടപടികൾ പലപ്പോഴും അതേ നിയമത്തിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 44 നെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയെ അപമാനിക്കുന്നതിനായി അശ്ലീലമായതോ ആയ ഭാഷ ഉപയോഗിച്ച് അപമാനിക്കുന്നതും തെറ്റായ വിവരങ്ങളോ പ്രത്യേക വസ്തുതാപരമായ വിവരങ്ങളോ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രശസ്തിയെയോ ബഹുമാനത്തെയോ നശിപ്പിക്കുന്നതും (ഇത് പലപ്പോഴും ഒരു ഡോക്‌സിംഗ് സംഭവത്തിൽ സംഭവിക്കാറുണ്ട്) നിരോധിക്കുന്നു. കൊറിയൻ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ നിലവിലുള്ള "പരമ്പരാഗത" മാനനഷ്ട നിയമത്തേക്കാൾ കഠിനമായ പരമാവധി ശിക്ഷകൾ ഈ പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥ നടപ്പിലാക്കുന്നു. സൈബർ ഭീഷണി മൂലമുള്ള സെലിബ്രിറ്റി ആത്മഹത്യകൾ വർദ്ധിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് ഇത് ഭാഗികമായി ആദ്യം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref name=":2" /> === സ്പെയിൻ === സ്പാനിഷ് ക്രിമിനൽ കോഡ് ആർട്ടിക്കിൾ 197 മുതൽ 201 വരെ രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള ശിക്ഷകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 1 ൽ, "രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനോ മറ്റൊരാളുടെ സ്വകാര്യത ലംഘിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടി, അവരുടെ പേപ്പറുകൾ, കത്തുകൾ, ഇ-മെയിൽ സന്ദേശങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിഗത ഇഫക്റ്റുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയോ, അവരുടെ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷനുകൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയോ, ശബ്ദത്തിന്റെയോ ചിത്രത്തിന്റെയോ മറ്റേതെങ്കിലും ആശയവിനിമയ സിഗ്നലിന്റെയോ ശ്രവണ, പ്രക്ഷേപണ, റെക്കോർഡിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ പുനർനിർമ്മാണത്തിനായി സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഒന്ന് മുതൽ നാല് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും ലഭിക്കും" എന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്നു. ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 2 പ്രകാരം, "കമ്പ്യൂട്ടർ, ഇലക്ട്രോണിക് അല്ലെങ്കിൽ ടെലിമാറ്റിക് ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ മീഡിയ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ പൊതു സ്വകാര്യ രേഖകൾ എന്നിവയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ള മറ്റൊരാളുടെ വ്യക്തിഗത അല്ലെങ്കിൽ കുടുംബ ഡാറ്റ ഒരു മൂന്നാം കക്ഷിക്ക് ദോഷകരമായി കരുതിവച്ചിരിക്കുന്നത് പിടിച്ചെടുക്കുന്നവർക്കോ ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്കോ അല്ലെങ്കിൽ പരിഷ്കരിക്കുന്നവർക്കോ ഇതേ ശിക്ഷ ബാധകമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" /> മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഡാറ്റ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് "പ്രചരിപ്പിക്കുകയോ വെളിപ്പെടുത്തുകയോ കൈമാറുകയോ" ചെയ്യുന്നവർക്ക് രണ്ട് മുതൽ അഞ്ച് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ ലഭിക്കും (ഒന്ന് മുതൽ മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും, കണ്ടെത്തലിൽ അവർ നേരിട്ട് ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും "അതിന്റെ നിയമവിരുദ്ധ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് അറിവുണ്ടെങ്കിൽ"). ബന്ധപ്പെട്ട ഫയലുകൾ, മാധ്യമങ്ങൾ, രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ ആർക്കൈവുകൾ എന്നിവയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള വ്യക്തിയോ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ അനധികൃത ഉപയോഗത്തിലൂടെയോ, ഇരയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം, മതം, വിശ്വാസങ്ങൾ, ആരോഗ്യം, വംശീയ ഉത്ഭവം അല്ലെങ്കിൽ ലൈംഗിക ജീവിതം എന്നിവ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെയോ, ഇര പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാളോ വൈകല്യമുള്ളയാളോ ആണെങ്കിൽ, സാമ്പത്തിക ലാഭത്തിനായി അത് ഉണ്ടാക്കിയതാണെങ്കിൽ ഈ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995">{{Citation |last=Jefatura del Estado |title=Ley Orgánica 10/1995, de 23 de noviembre, del Código Penal |date=1995-11-24 |url=https://www.boe.es/eli/es/lo/1995/11/23/10 |issue=Ley Orgánica 10/1995 |pages=33987–34058 |access-date=2022-08-19}}</ref> 2015-ൽ ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ പരിഷ്കരണം സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ, <ref>{{Cite web |last=Jurídicas |first=Noticias |title=El Tribunal Supremo considera delito difundir imágenes obtenidas con el permiso de la víctima que afectan gravemente a su intimidad · Noticias Jurídicas |url=https://noticias.juridicas.com/actualidad/noticias/14915-el-tribunal-supremo-considera-delito-difundir-imagenes-obtenidas-con-el-permiso-de-la-victima-que-afectan-gravemente-a-su-intimidad/ |access-date=2022-08-19 |website=Noticias Jurídicas |language=es}}</ref> "മൂന്നാം കക്ഷികളുടെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് ഒരു വീട്ടിലോ മറ്റേതെങ്കിലും സ്ഥലത്തോ അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ ലഭിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെയോ ഓഡിയോവിഷ്വൽ റെക്കോർഡിംഗുകളുടെയോ വിവരങ്ങൾ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് കൈമാറുക, വെളിപ്പെടുത്തുക അല്ലെങ്കിൽ കൈമാറുക, മൂന്നാം കക്ഷിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആ വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ സ്വകാര്യതയെ ഗുരുതരമായി ദുർബലപ്പെടുത്തുമ്പോൾ", ബാധിത വ്യക്തിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആർട്ടിക്കിൾ 197 § പ്രകാരം 7 മുതൽ മൂന്ന് മാസം വരെ തടവും ആറ് മുതൽ പന്ത്രണ്ട് മാസം വരെ പിഴയും ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ഇരയെ കുറ്റവാളിയുമായി വിവാഹം വഴിയോ "സമാനമായ വൈകാരിക ബന്ധം", പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തത് അല്ലെങ്കിൽ വൈകല്യം എന്നിവയിലൂടെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ കുറ്റകൃത്യം പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" /> === യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് === യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, ഡോക്സിംഗിന്റെ ഇരകൾക്ക് നിയമപരമായ പരിഹാരങ്ങൾ കുറവാണ്.<ref>{{harvnb|Lindvall|2019|pages=3, 12}}</ref> ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള രണ്ട് ഫെഡറൽ നിയമങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്: ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്.{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} എന്നിരുന്നാലും, ഒരു പണ്ഡിതൻ വാദിച്ചതുപോലെ, "[ആ] നിയമങ്ങൾ ... ഡോക്സിംഗ് തടയാൻ പരിതാപകരമല്ല, കാരണം അവയുടെ നിബന്ധനകൾ ഉൾക്കൊള്ളാത്തതും അവ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} ഉദാഹരണത്തിന്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, "ഒരു വ്യക്തിയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണികളെ മാത്രമേ കുറ്റകരമാക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} എന്നാൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പല സന്ദർഭങ്ങളിലും, ഒരു ഡോക്സർ ഒരിക്കലും തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണി നൽകിയേക്കില്ല. പക്ഷേ ഇരയ്ക്ക് ഇപ്പോഴും ഭയപ്പെടാൻ നല്ല കാരണമുണ്ടാകാം.{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് "അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കൂ. കൂടാതെ ഇത് ഓൺലൈൻ ഉപദ്രവത്തിൽ നിന്നുള്ള പൊള്ളയായ സംരക്ഷണമായി മാത്രമേ വർത്തിക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} [[കാലിഫോർണിയ]], [[കൊളറാഡോ]] തുടങ്ങിയ നിരവധി സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന നിയമപ്രകാരം ഡോക്സിംഗ് നിയമവിരുദ്ധമാണ്.<ref>{{Cite web |date=December 2021 |title=50-state Survey: Doxing - Legal Protections for Public Health Officials: Doxing |url=https://www.networkforphl.org/wp-content/uploads/2022/03/Doxing-50-State-Survey-December-Final.pdf |access-date=April 24, 2025 |website=The Network For Public Health Law |page=2}}</ref> കുറഞ്ഞത് ഒരു കണക്കനുസരിച്ച്, ഓരോ വർഷവും മൂന്ന് ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി പിന്തുടർന്നാലും ആക്രമണകാരികളിൽ ഏകദേശം മൂന്ന് പേർക്കെതിരെ മാത്രമേ ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് പ്രകാരം കുറ്റം ചുമത്തപ്പെടുന്നുള്ളൂ.{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} അതനുസരിച്ച്, " ഫെഡറൽ എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റിന്റെ അഭാവം ഡോക്‌സിംഗ് കുറയ്ക്കണമെങ്കിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഇടപെടണം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്."{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} 2023 അവസാനത്തിലും 2024 ന്റെ തുടക്കത്തിലും, അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയക്കാർക്കെതിരായ പെട്ടെന്നുള്ള ഒരു ആക്രമണത്തിനിടയിൽ, ആക്രമണങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായി ഡോക്‌സിംഗ് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചു. കാരണം യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന് ഡാറ്റാ സ്വകാര്യതയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ദുർബലമായ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ട്. വിവിധ ഡാറ്റാ ബ്രോക്കർമാർ കാരണം പൗരന്മാരുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഓൺലൈനിൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നതാണ്.<ref>{{Cite news |last=Lee |first=Dave |date=2024-01-04 |title=US Must Stop 'Swatting' From Becoming an Election Weapon |url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2024-01-04/us-must-stop-swatting-from-becoming-a-deadly-election-weapon |access-date=2024-01-05 |work=[[Bloomberg News]]}}</ref> == അവലംബം== {{reflist|30em}} === ഉറവിടങ്ങൾ=== {{Refbegin|indent=yes}} * {{Cite journal |last=Lindvall |first=Alexander J. |title=Political Hacktivism: Doxing & the First Amendment |pages=1–15 |journal=Creighton Law Review |date=2019 |volume=53 |issue=1 |url=https://dspace2.creighton.edu/xmlui/bitstream/handle/10504/125944/CLR_53-1.pdf |publisher=Creighton University School of Law |location=Omaha, Nebraska |hdl=10504/125944}} {{Refend}} ==പുറം കണ്ണികൾ== *{{wiktionary-inline|dox}} {{Abuse}} {{Bullying}} {{Internet slang}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:സൈബർ കുറ്റകൃത്യം]] [[വർഗ്ഗം:ഹാക്കിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)]] g3eobpha2sb5kwy843627ans07nzcd3 4631026 4631025 2026-06-18T07:52:35Z Malikaveedu 16584 4631026 wikitext text/x-wiki {{under construction}}{{prettyurl|Doxing}}[[File:Fictional example of a doxing post on social media.png|thumb|സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ഒരു ഡോക്സിംഗ് പോസ്റ്റിന്റെ സാങ്കൽപ്പിക ഉദാഹരണം. ഇതിൽ, ഇരയുടെ വ്യക്തിഗത പേരും വിലാസവും കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.]]ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സ്ഥാപനത്തെക്കുറിച്ചോ വ്യക്തിപരമായി അവരെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നതായ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി അവരുടെ സമ്മതമില്ലാതെ അവരെ ഉപദ്രവിക്കക അല്ലെങ്കിൽ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ പരസ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പ്രവൃത്തിയാണ് '''ഡോക്സിംഗ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite news|last=S-W|first=C. |date=10 March 2014 |title=What doxxing is, and why it matters|url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2014/03/economist-explains-9|newspaper=[[The Economist]] |access-date=5 January 2016}} * {{cite web | last=Schneier | first=Bruce | title=The Security of Our Election Systems | url=https://www.schneier.com/blog/archives/2016/07/the_security_of_11.html |work=Schneier on Security | date=29 July 2016 | access-date=6 August 2016}} * {{cite magazine |first1=James |last1=Wray |first2=Ulf |last2=Stabe |url=http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |title=The FBI's warning about doxing was too little too late |magazine=The Tech Herald |date=19 December 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121031002418/http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |archive-date=31 October 2012 |url-status=dead }} * {{cite news|last=Zurcher|first=Anthony |date=7 March 2014 |title=Duke freshman reveals porn identity|url=https://www.bbc.co.uk/news/blogs-echochambers-26477417|work=[[BBC News]]|access-date=9 April 2014}} * {{Cite news |url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/aug/16/anti-fascist-protesters-antifa-police-doxing-twitter-mugshots |title=Anti-fascists say police post mugshots on Twitter to 'intimidate and silence' |last=Levin |first=Sam |date=16 August 2018 |work=[[The Guardian]] |access-date=16 August 2018}}</ref><ref name="goodrich">{{cite news|title=What is Doxing?|work=Tech News Daily |first=Ryan |last=Goodrich|url=http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|date=2 April 2013|access-date=24 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20141029095609/http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|archive-date=29 October 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Mengtong |last2=Cheung |first2=Anne |last3=Chan |first3=Ko |date=2019-01-14 |title=Doxing: What Adolescents Look for and Their Intentions |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |language=en |volume=16 |issue=2 |pages=218 |doi=10.3390/ijerph16020218 |issn=1660-4601 |pmc=6352099 |pmid=30646551|doi-access=free }}</ref> പൊതു ഡാറ്റാബേസുകളിൽ നിന്നോ സോഷ്യൽ മീഡിയ വെബ്‌സൈറ്റുകളിൽ നിന്നോ (ഫേസ്ബുക്ക് പോലുള്ളവ) ശേഖരിച്ച ഇത്തരം വിവരങ്ങളുടെ സംയോജനത്തെയും, ക്രിമിനൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വഞ്ചനാപരമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ([[ഹാക്കിംഗ്]], [[സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)|സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] പോലുള്ളവ) മുമ്പ് ശേഖരിച്ച സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ചരിത്രപരമായി ഈ പദം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഇത്തരം വസ്തുതകളുടെ സമാഹരണവും സേവനങ്ങളും പൊതുവെ നിയമപരമാണ്. എന്നിരുന്നാൽക്കൂടി പിന്തുടർന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടിക്കൽ, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾക്ക് അത് വിധേയമായിരിക്കാം.<ref>{{Cite web |last=Lever |first=Rob |date=16 December 2021 |title=What is Doxxing? |url=https://www.usnews.com/360-reviews/privacy/what-is-doxxing |website=www.usnews.com}}</ref> ഓൺലൈൻ വഴിയുള്ള അപമാനിക്കൽ, പിടിച്ചുപറി, നിയമപാലകർക്കുളള ജാഗ്രതാ സഹായം തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ ഡോക്സിംഗ് നടത്താം.<ref>{{cite news|last=Bright |first=Peter |url=https://arstechnica.com/tech-policy/news/2012/03/doxed-how-sabu-was-outed-by-former-anons-long-before-his-arrest.ars |title=Doxed: how Sabu was outed by former Anons long before his arrest |publisher=Ars Technica |date=7 March 2012 |access-date=23 October 2012}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |title=Did LulzSec Trick Police Into Arresting the Wrong Guy? – Technology |last=Clark Estes |first=Adam |publisher=The Atlantic Wire |date=28 July 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193458/http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |url-status=dead }}</ref> == ചരിത്രം == വ്യക്തികളെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, പത്രങ്ങളും ലഘുലേഖകളും പോലുള്ള ഭൗതിക മാധ്യമങ്ങൾ വഴി, ഒരുതരം ജാഗ്രതാ നടപടിയായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന രീതി നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, [[Stamp Act 1765|1765-ലെ സ്റ്റാമ്പ് ആക്ടിനോടുള്ള]] പ്രതികരണമായി അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ പതിമൂന്ന് കോളനികളിൽ, [[Sons of Liberty|സൺസ് ഓഫ് ലിബർട്ടി]] പോലുള്ള വിപ്ലവ പാർട്ടികൾ നികുതി പിരിവുകാരെയും ബ്രിട്ടീഷ് സാധനങ്ങളുടെ ബഹിഷ്കരണം പാലിക്കാത്തവരെയും ലഘുലേഖകളിലും പത്ര ലേഖനങ്ങളിലും പേരുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഉപദ്രവിച്ചു.<ref>{{cite book |title=American History: From Pre-Columbian to the New Millennium |url=https://www.ushistory.org/us/9b.asp |location=Independence Hall Association}}</ref><ref>{{cite web |url=https://research.colonialwilliamsburg.org/foundation/journal/winter12/liberty.cfm |title=Terms of Estrangement: Who Were the Sons of Liberty? |last=Carp |first=Benjamin L. |date=2012 |website=Colonial Williamsburg |publisher=The Colonial Williamsburg Foundation |access-date=July 10, 2023}}</ref> 1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ ഡോക്‌സിംഗിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഹാക്കർ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്ക് പുറത്ത് യൂസ്‌നെറ്റിലെ ഇന്റർനെറ്റ് ചർച്ചാ വേദികളിലാണ് നടന്നത്. പിന്നീട് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന നവ-നാസികളുടെയും <ref name="Tiffany-2022">{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-05-01 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> വംശീയവാദികളുടെയും പട്ടിക പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന വക്രഗതിക്കാർ വരെ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Perry |first=David M. |date=2017-08-17 |title=Why It's Important to Name the Nazis |url=https://psmag.com/social-justice/naming-and-shaming-american-nazis/ |access-date=2025-01-05 |website=Pacific Standard |language=en-US}}</ref> 1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ, ന്യൂറംബർഗ് ഫയൽസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു വെബ്‌സൈറ്റ് ആരംഭിച്ചു. ഗർഭഛിദ്ര ദാതാക്കളുടെ വീട്ടുവിലാസങ്ങളും വെബ്‌സൈറ്റ് സന്ദർശകർ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ആളുകളെ പിന്തുടർന്ന് കൊല്ലണമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന സംസാരവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="Tiffany-2022" /> 2012-ൽ, അന്നത്തെ അമേരിക്കൻ ബ്ലോഗ് [[Gawker|ഗോക്കറിന്റെ]] റിപ്പോർട്ടറായ [[Adrian Chen|അഡ്രിയാൻ ചെൻ]] അമേരിക്കൻ പ്രൊപ്രൈറ്ററി സോഷ്യൽ ന്യൂസ് അഗ്രഗേഷൻ ആയ റെഡ്ഡിറ്റിന്റെ ഇരയായ വയലന്റക്രെസിനെ മൈക്കൽ ബ്രൂട്ട്ഷ് എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, റെഡ്ഡിറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ ചെൻ ബ്രൂട്ട്ഷിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുകയും ഗോക്കറിനെതിരെ "യുദ്ധം" പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 2010-കളുടെ മധ്യത്തിൽ, [[Gamergate|ഗെയിമർഗേറ്റ്]] പീഡന പ്രചാരണത്തിന്റെ സംഭവത്തോടുകൂടി ഈ പദം വ്യാപകമായി പൊതുജന ഉപയോഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. ഗെയിമർഗേറ്റിലെ പങ്കാളികൾ അവരുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സെൻസിറ്റീവ് വിവരങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലും ചിലപ്പോൾ സംശയാസ്പദമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് ശാരീരിക ഉപദ്രവം വരുത്തുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയും പ്രശസ്തരായി. സെന്റർ ഫോർ ഡെമോക്രസി ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിലെ റിസർച്ച് ഫെലോ ആയ കരോലിൻ സിൻഡേഴ്‌സ് "ധാരാളം ആളുകൾക്ക്, നിലവിലുള്ള അഭിപ്രായഗതി വളർത്തുന്നതിന് ഡോക്സിംഗ് എന്താണെന്നതിന്റെ ആമുഖമായിരുന്നു ഗെയിമർഗേറ്റ്" എന്ന് പറയുകയുണ്ടായി.<ref name="Tiffany-2022" /> 2014 മുതൽ 2020 വരെ, [[അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക|അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, "വലിയ അനുയായിയുള്ള വ്യാജനാമമുള്ള ഒരു വ്യക്തിയുടെ മുഖംമൂടി അനാവരണം ചെയ്യുന്നത് അവരുടെ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള അനാവശ്യവും അപകടകരവുമായ കടന്നുകയറ്റമാണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയാണ് ഡോക്സിംഗ് സംഭാഷണത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയത്."<ref>{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-10-24 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> 2014-ൽ, ന്യൂസ് വീക്ക് [[ബിറ്റ്കോയിൻ|ബിറ്റ്കോയിന്റെ]] വ്യാജനാമമുള്ള ഡെവലപ്പറെ തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, [[ക്രിപ്‌റ്റോകറൻസി]] പ്രേമികൾ മാസികയെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു. 2016-ൽ, ഒരു ഇറ്റാലിയൻ പത്രപ്രവർത്തകൻ ഇറ്റാലിയൻ നോവലിസ്റ്റ് എലീന ഫെറാന്റെയുടെ ഐഡന്റിറ്റി തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, പത്രപ്രവർത്തകൻ ലിംഗഭേദപരമായ പീഡനത്തിന് ഇരയായി. വോക്സ് ആ തിരയലിനെ "എലീന ഫെറാന്റെ ഡോക്സിംഗ്" എന്ന് പരാമർശിച്ചു. 2020-ൽ, സ്ലേറ്റ് സ്റ്റാർ കോഡെക്സ് ബ്ലോഗ് നടത്തുന്ന കാലിഫോർണിയയിലെ സൈക്യാട്രിസ്റ്റിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതായി ദി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് സൂചിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ബ്ലോഗിന്റെ ആരാധകർ ടൈംസിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നതായി ആരോപിച്ചു. ബ്ലോഗിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തി ടൈംസ് ന്റെ സുരക്ഷയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് ആരോപിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഒരു "വലിയ അഴിമതി" ആരംഭിച്ചതായും അതിന്റെ ഫലമായി ടൈംസിന് നൂറുകണക്കിന് അല്ലെങ്കിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സബ്‌സ്‌ക്രിപ്‌ഷനുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതായും അവകാശപ്പെട്ടു.<ref name="Tiffany-2022" /> 2022-ൽ, [[BuzzFeed News|ബസ്ഫീഡ് ന്യൂസ്]] റിപ്പോർട്ടർ കാറ്റി നോട്ടോപൗലോസ്, മുമ്പ് ബോർഡ് ആപ്പ് യാച്ച് ക്ലബ്ബിന്റെ വ്യാജപേരുകളിൽ പേരുള്ള സ്ഥാപകരെ തിരിച്ചറിയാൻ പൊതു ബിസിനസ്സ് രേഖകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ക്ലബ്ബിന്റെ സ്ഥാപകരിലൊരാളായ ഗ്രെഗ് സോളാനോ, "[തന്റെ] ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി തന്നെ പുറത്താക്കി" എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു<ref name="Tiffany-2022" />. 2022 ഏപ്രിലിൽ, വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ടർ ടെയ്‌ലർ ലോറൻസ്, ലിബ്സ് ഓഫ് ടിക് ടോക്കിന്റെ ട്വിറ്റർ അക്കൗണ്ടിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തിയുടെ ഐഡന്റിറ്റി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ചായ റൈചിക് ആണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി. ഇതിന്റെ ഫലമായി റൈചിക്കും വലതുപക്ഷക്കാരും ലോറൻസിനെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു.<ref name="Tiffany-2022" /> ഇസ്രായേൽ ഓൺ കാമ്പസ് കോളിഷൻ, കാനറി മിഷൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇസ്രായേൽ അനുകൂല എൻ‌ജി‌ഒകൾ അവരുടെ ആക്ടിവിസം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പൊതു രേഖകൾ പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് പലസ്തീൻ പ്രവർത്തകർക്കെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ചുമത്തിയതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite magazine |last1=Bamford |first1=James |title=Israel's War on American Student Activists |url=https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |website=The Nation |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118003447/https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://forward.com/news/407279/canary-missions-threat-grows-from-us-campuses-to-the-israeli-border/|title=Canary Mission's Threat Grows, From U.S. Campuses To The Israeli Border|last=Nathan-Kazis|first=Josh|date=2 August 2018|website=Forward|access-date=16 September 2018}}</ref>ഗാസ യുദ്ധത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായി . വലതുപക്ഷ അഭിഭാഷക ഗ്രൂപ്പായ അക്യുറസി ഇൻ മീഡിയ യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും ട്രക്കുകൾ അയച്ചു. ഇസ്രായേൽ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പേരുകളും മുഖങ്ങളും ക്യാമ്പസിലെ "പ്രമുഖ യഹൂദ വിരുദ്ധർ" എന്ന് മുദ്രകുത്തി ഒരു ബാനറിന് കീഴിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. <ref>{{cite web |last1=Okutan |first1=Esma |last2=Hernandez |first2=Tristan |title='Doxxing truck' appears on Yale's campus, displays student names and photos |url=https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |website=Yale Daily News |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118020937/https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Bushard |first1=Brian |title='Doxxing Truck' Takes Columbia—Here's What To Know About The Trucks That Post Names Of Students |url=https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2023/10/26/doxxing-truck-takes-columbia-heres-what-to-know-about-the-truck-that-posts-names-of-students/?sh=3f5cabfd1f41 |website=Forbes |access-date=18 November 2023 }}</ref>അതുപോലെ, കാനറി മിഷൻ ഒക്ടോബർ 7 ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു തുറന്ന കത്തിന്റെ പ്രചാരണത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഐഡന്റിറ്റികളും ചിത്രങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അത് "ഇസ്രായേൽ ഭരണകൂടമാണ് എല്ലാ അക്രമങ്ങൾക്കും പൂർണ്ണമായും ഉത്തരവാദി" എന്ന് ആരോപിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |title=Harvard Student Groups Face Intense Backlash for Statement Calling Israel 'Entirely Responsible' for Hamas Attack {{!}} News {{!}} The Harvard Crimson |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/10/10/psc-statement-backlash/ |access-date=2024-01-19 |website=www.thecrimson.com}}</ref><ref>{{cite web |last1=Ray |first1=Owen |title=The Canary Mission's doxxing needs to stop |url=https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |website=Massachusetts Daily Collegian |access-date=18 November 2023 |archive-date=6 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106034859/https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |url-status=live }}</ref> == ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ == ഡോക്സിംഗിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്ക് സമാന്തരമായി സൈബർ സുരക്ഷ, ഇന്റർനെറ്റ് സ്വകാര്യത, ഓൺലൈൻ സ്വകാര്യതാ സഖ്യം, ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ നൽകുന്ന കമ്പനികൾ എന്നിവയുടെ വികാസവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഏറ്റവും സമീപകാലത്ത്, കാലിഫോർണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബെർക്ക്ലി<ref>{{Cite web |title=Protect yourself from "Doxxing" {{!}} Office of Ethics |url=https://ethics.berkeley.edu/privacy/protect-yourself-doxxing |access-date=2022-06-02 |website=ethics.berkeley.edu}}</ref> പോലുള്ള ഉന്നത ഗ്രൂപ്പുകൾ അവരുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ ഡോക്സിംഗിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഓൺലൈൻ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഡോക്സിംഗിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വയേഡ് ഒരു ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു ഇലക്ട്രോണിക് ഫ്രോണ്ടിയർ ഫൗണ്ടേഷനിൽ നിന്നുള്ള ഇവാ ഗാൽപെറിൻ ആളുകളെ ഉപദേശിച്ചു "നിങ്ങൾ സ്വയം ഗൂഗിൾ ചെയ്യുക, സ്വയം ലോക്ക് ചെയ്യുക, നിങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ആക്‌സസ് ചെയ്യുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുക" .<ref>{{Cite magazine |last=Newman |first=Lily Hay |title=What To Do If You've Been Doxed |language=en-US |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |url=https://www.wired.com/story/what-do-to-if-you-are-being-doxed/ |access-date=2022-05-01 |issn=1059-1028}}</ref> == നിയമനിർമ്മാണം == === ഓസ്ട്രേലിയ === 2024-ൽ, ജൂത ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരുടെ ഒരു വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്ന് 600-ലധികം ആളുകളുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന സംഭവത്തെത്തുടർന്ന്, ഡോക്‌സിംഗ് കുറ്റകരമാക്കുന്നതിന് പുതിയ നിയമനിർമ്മാണം കൊണ്ടുവരുമെന്ന് ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന ചില ആളുകൾക്ക് അവരുടെ പ്രശസ്തിക്ക് ഹാനികരമാകുമെന്ന ഭീഷണികളും വധഭീഷണികളും ലഭിച്ചു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref> ഡോക്‌സിംഗ് ജയിൽ ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുന്ന നിയമം ഉൾപ്പെടുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട നിയമനിർമ്മാണത്തിന് പ്രധാനമന്ത്രി ആന്റണി അൽബനീസിന്റെ ഉഭയകക്ഷി പിന്തുണയും ലഭിച്ചു..<ref name=":0" />2024 ഡിസംബർ 10-ന് The Privacy and Other Legislation Amendment Act പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref>1995 ലെ ഫെഡറൽ ക്രിമിനൽ കോഡ് ആക്ടിൽ നിരവധി പുതിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഡോക്‌സിംഗിന് ക്രിമിനൽ ശിക്ഷകൾ ഏർപ്പെടുത്തി .<ref name=":3">{{Cite web |title=Australia: New Privacy Legislation Criminalizes Doxxing |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2024-12-16/australia-new-privacy-legislation-criminalizes-doxxing/ |access-date=2026-02-05 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref> === ഓസ്ട്രിയ === 2006-ൽ ഓസ്ട്രിയ ആന്റി സ്റ്റാക്കിംഗ് നിയമം പാസാക്കി. 2016-ൽ സൈബർ-മോബിംഗ് ഒരു ക്രിമിനൽ കുറ്റമായി മാറി.<ref>{{Cite web |title=Gesetzliche Lage |url=https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615174650/https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-date=2024-06-15 |access-date=2025-01-02 |website=oesterreich.gv.at - Österreichs digitales Amt |language=de-DE}}</ref> 2024 അവസാനത്തോടെ ഡോക്സിംഗ് ഒരു പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യമല്ലെങ്കിലും, പരാമർശിച്ച നിയമങ്ങൾ ഓൺലൈൻ അക്രമ കേസുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=ingrid.brodnig |date=2022-04-27 |title=#brodnig: Ich weiß, wo du wohnst! |url=https://www.profil.at/gesellschaft/brodnig-ueber-datenschutz-auf-facebook-ich-weiss-wo-du-wohnst/401986526 |access-date=2025-01-02 |website=www.profil.at |language=de}}</ref>ഓസ്ട്രിയ ഒരു EU അംഗരാജ്യമായതിനാൽ, EU നിയമം (DSGVO) ബാധകമാണ്.<ref>{{Cite web |title=Was ist Doxing? {{!}} Beispiele und Tipps zum Schutz |url=https://sosafe-awareness.com/de/glossar/doxing/ |access-date=2025-01-02 |website=sosafe-awareness.com |language=de-DE}}</ref> === മെയിൻലാൻഡ് ചൈന === 2020 മാർച്ച് 1 മുതൽ, പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയുടെ "Regulations on the Ecological Governance of Online Information Content" നടപ്പിലാക്കി. ഓൺലൈൻ വിവര ഉള്ളടക്ക സേവനങ്ങളുടെയും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെയും ഉപയോക്താക്കളും നിർമ്മാതാക്കളും ഓൺലൈൻ അക്രമം, ഡോക്സിംഗ്, വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ, ഡാറ്റ തട്ടിപ്പ്, അക്കൗണ്ട് കൃത്രിമത്വം, മറ്റ് നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെടരുതെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.<ref>{{cite news |title=《网络信息内容生态治理规定》明确不得开展人肉搜索、流量造假等违法活动 |url=http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |access-date=2020-02-29 |agency=新华社 |publisher=中国政府网 |date=2019-12-21 |archive-date=2020-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201123193205/http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |url-status=live }}</ref> === ഹോങ്കോങ്ങ് === 2021 മുതൽ, ഹോങ്കോങ്ങിൽ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നത് ക്രിമിനൽ കുറ്റമാണ്. അവിടെ ഡോക്സിംഗ് എന്നാൽ "ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ മാനസിക ഉപദ്രവം ഉണ്ടാക്കൽ" എന്നിവയ്ക്കായി ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യമോ പരസ്യമല്ലാത്തതോ ആയ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിടുന്നതിനെയാണ്. ഈ നിയമപ്രകാരം കുറ്റക്കാരായ വ്യക്തികൾക്ക് 5 വർഷം വരെ തടവും HK$1,000,000 (US$128,324.40) പിഴയും ലഭിക്കും.<ref>{{cite news|title = Hong Kong introduces new legal amendments to outlaw doxxing |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/politics/article/3133087/hong-kong-introduces-new-legal-amendments-outlaw-doxxing|website=www.scmp.com|access-date=2021-07-31}}</ref> === ജർമ്മനി === വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ വ്യാപനത്തെ അപകടപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നു സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് [[ജർമ്മനി]]യിൽ 2021 സെപ്റ്റംബറിൽ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ ഡോക്സിംഗ് ചേർത്തു. അതിനുശേഷം, സ്വതന്ത്രമായി ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്ന ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് രണ്ട് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രമായി ആക്‌സസ് ചെയ്യാനാവാത്ത ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. ഡാറ്റയുടെയും അതിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെയും പ്രചരണം ഉചിതമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയെയോ അവരുമായി അടുപ്പമുള്ള വ്യക്തികളെയോ അവർക്കെതിരെയുള്ള ഒരു കുറ്റകൃത്യത്തിനോ ലിംഗപരമായ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്യ്രം, ശാരീരിക സമഗ്രത, വ്യക്തി സ്വാതന്ത്ര്യം അല്ലെങ്കിൽ കാര്യമായ മൂല്യമുള്ള ഒരു വസ്തുവിനെതിരെയുള്ള മറ്റൊരു നിയമവിരുദ്ധ പ്രവൃത്തിക്കോ വിധേയമാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതുമായിരിക്കണം. ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 പരാമർശിക്കുന്നതിലൂടെ ഭീകര സംഘടനകളുടെ പ്രചരണം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധവും എന്നാൽ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ സാമൂഹികമായി ഉചിതമാണെങ്കിൽ അത് അപകടകരമായ രീതിയിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ശിക്ഷാർഹമല്ല. "ഈ നിയമം പൗര വിദ്യാഭ്യാസം, ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധ ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരായ പ്രതിരോധം, കല അല്ലെങ്കിൽ ശാസ്ത്രം, ഗവേഷണം അല്ലെങ്കിൽ അദ്ധ്യാപനം, നിലവിലെ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചോ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ സമാനമായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ റിപ്പോർട്ടുചെയ്യൽ എന്നിവയെ സഹായിക്കുന്നു" (ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 ഖണ്ഡിക 4) === നെതർലാൻഡ്‌സ് === 2021-ൽ, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഡോക്‌സിംഗ് സംഭവങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത്, ഡച്ച് ആക്ടിവിസ്റ്റുകളും, രാഷ്ട്രീയക്കാരും, പത്രപ്രവർത്തകരും, മറ്റുള്ളവരും ലക്ഷ്യമിട്ട് അന്നത്തെ നീതിന്യായ-സുരക്ഷാ മന്ത്രി ഫെർഡിനാൻഡ് ഗ്രാപ്പർഹൗസ് ഡോക്‌സിംഗിനെതിരെ ഒരു പുതിയ നിയമം നിർദ്ദേശിച്ചു. ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ജോലി തടസ്സപ്പെടുത്തൽ എന്നീ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമാണെന്ന് നിയമം പറയുന്നു. കൂടാതെ ഇതിന് പരമാവധി രണ്ട് വർഷം തടവ് ശിക്ഷയോ €25,750 (US$28,204) പിഴയോ ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ചില പൊതു വ്യക്തികളെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുമ്പോൾ ശിക്ഷ മൂന്നിലൊന്നായി വർദ്ധിപ്പിക്കും.<ref>{{cite news |title=Strafrechtelijke aanpak intimidatie door delen persoonsgegevens |url=https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/07/12/strafrechtelijke-aanpak-intimidatie-door-delen-persoonsgegevens |website=www.rijksoverheid.nl|access-date=2022-03-22}}</ref>നിർദ്ദിഷ്ട നിയമം പാർലമെന്റിന്റെ ഇരുസഭകളും പാസാക്കുകയും 2024ജനുവരി 1 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite news |date=2023-07-11 |title=Dutch Senate votes to make 'doxing' a crime |url=https://www.reuters.com/world/europe/dutch-senate-votes-make-doxing-crime-2023-07-11/ |access-date=2023-10-24 |work=[[Reuters]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-07-11 |title=Doxing wordt binnenkort strafbaar, Eerste Kamer akkoord |url=https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5395711/doxing-strafbaar-nieuwe-wet-persoonlijke-gegevens |access-date=2023-10-24 |website=RTL Nieuws |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |author=[[Ministry of Justice and Security|Ministerie van Justitie en Veiligheid]]|date=2023-07-28 |title=Wet van 12 juli 2023 tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafrecht BES, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafvordering BES in verband met de strafbaarstelling van het zich verschaffen, verspreiden of anderszins ter beschikking stellen van persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden (strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden) |url=https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2023-274.html |access-date=2024-01-04 |website=zoek.officielebekendmakingen.nl |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Eenennaam |first=Joanne van |title=Doxing is a crime ... What does that mean? |url=https://www.wisemen.nl/en/news/doxing-is-a-crime-under-dutch-criminal-law-as-of-january-1-2024-what-does-that-mean-/ |access-date=2025-01-05 |website=WiseMen Advocaten |language=en}}</ref> 2025-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, വാർ ഇൻ കോർട്ട് പ്രോജക്റ്റ് യുദ്ധകാലത്തെ നാസി അനുഭാവികളെന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന അരലക്ഷത്തോളം പേരുകളുടെ ഒരു പട്ടിക ഡിജിറ്റലായി പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |date=2025-01-02 |title=Dutch online archive identifies suspected Second World War Nazi collaborators |url=https://www.ctvnews.ca/world/article/dutch-online-archive-identifies-suspected-second-world-war-nazi-collaborators/ |access-date=2025-01-05 |website=CTVNews |language=en}}</ref> === റഷ്യ === "വ്യക്തിപരമായ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള കടന്നുകയറ്റം" ആർട്ടിക്കിൾ 137 പ്രകാരം, മാധ്യമങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പൊതു പരിപാടികൾ പോലും ഉപയോഗിച്ച് വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ പരസ്യമായി പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ പതിനെട്ട് മാസം വരെയുള്ള വേതനം പിഴയായോ, മുന്നൂറ്റി അറുപത് മണിക്കൂർ വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ, ഒരു വർഷം വരെ തിരുത്തൽ ജോലിയായോ, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് വർഷം വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ ശിക്ഷിക്കപ്പെടും. ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെയോ അല്ലാതെയോ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ, നാല് മാസം വരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ, രണ്ട് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ അനുഭവിക്കുകയോ, ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യാം.<ref name=":1">{{Cite web |date=22 September 2023 |title="Criminal liability for disseminating personal data on the Internet" |url=https://admmozhaysk.ru/article/ugolovnaya-otvetstvennost-za-rasprostranenie-personalnyh-dannyh-v-seti-internet-491819 |access-date=2 May 2024 |website=Official website of the Administration of Mozhaisk Oblast of Russia}}</ref> വിവരങ്ങൾ പകർത്തുന്നതും നിയമവിരുദ്ധമായി സ്വീകരിക്കുന്നതും പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യങ്ങളാണ്.<ref name=":1" /> === ദക്ഷിണ കൊറിയ === ഡോക്‌സിംഗിനെ പ്രത്യേകമായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ക്രിമിനൽ നിയമമുള്ള, ചുരുക്കം ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ദക്ഷിണ കൊറിയ. "വിവര, ആശയവിനിമയ ശൃംഖല ഉപയോഗം, വിവര സംരക്ഷണം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമം" എന്നതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 49, പൂർണ്ണമായ പേര്, ജനനത്തീയതി, വിലാസം, സംഗ്രഹത്തിൽ കാണുമ്പോൾ നിർദ്ദിഷ്ട വ്യക്തിയെ/വ്യക്തികളെ തിരിച്ചറിയാൻ പര്യാപ്തമെന്ന് കരുതുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും വിവരങ്ങൾ, എന്നിവ പോലുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഉദ്ദേശ്യം പരിഗണിക്കാതെ നിയമവിരുദ്ധമായി ശേഖരിക്കുന്നതും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും നിരോധിക്കുന്നു.<ref name=":2">{{Cite web |title=대한민국 영문법령 |url=https://elaw.klri.re.kr/kor_service/lawView.do?hseq=50484&lang=ENG |access-date=1 August 2020 |website=elaw.klri.re.kr}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, പ്രായോഗികമായി, നിയമത്തിലെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ "നിയമവിരുദ്ധമായ ശേഖരണത്തിന്റെ" അവ്യക്തമായ സ്വഭാവം കാരണം, നിയമപരമായ നടപടികൾ പലപ്പോഴും അതേ നിയമത്തിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 44 നെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയെ അപമാനിക്കുന്നതിനായി അശ്ലീലമായതോ ആയ ഭാഷ ഉപയോഗിച്ച് അപമാനിക്കുന്നതും തെറ്റായ വിവരങ്ങളോ പ്രത്യേക വസ്തുതാപരമായ വിവരങ്ങളോ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രശസ്തിയെയോ ബഹുമാനത്തെയോ നശിപ്പിക്കുന്നതും (ഇത് പലപ്പോഴും ഒരു ഡോക്‌സിംഗ് സംഭവത്തിൽ സംഭവിക്കാറുണ്ട്) നിരോധിക്കുന്നു. കൊറിയൻ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ നിലവിലുള്ള "പരമ്പരാഗത" മാനനഷ്ട നിയമത്തേക്കാൾ കഠിനമായ പരമാവധി ശിക്ഷകൾ ഈ പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥ നടപ്പിലാക്കുന്നു. സൈബർ ഭീഷണി മൂലമുള്ള സെലിബ്രിറ്റി ആത്മഹത്യകൾ വർദ്ധിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് ഇത് ഭാഗികമായി ആദ്യം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref name=":2" /> === സ്പെയിൻ === സ്പാനിഷ് ക്രിമിനൽ കോഡ് ആർട്ടിക്കിൾ 197 മുതൽ 201 വരെ രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള ശിക്ഷകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 1 ൽ, "രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനോ മറ്റൊരാളുടെ സ്വകാര്യത ലംഘിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടി, അവരുടെ പേപ്പറുകൾ, കത്തുകൾ, ഇ-മെയിൽ സന്ദേശങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിഗത ഇഫക്റ്റുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയോ, അവരുടെ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷനുകൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയോ, ശബ്ദത്തിന്റെയോ ചിത്രത്തിന്റെയോ മറ്റേതെങ്കിലും ആശയവിനിമയ സിഗ്നലിന്റെയോ ശ്രവണ, പ്രക്ഷേപണ, റെക്കോർഡിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ പുനർനിർമ്മാണത്തിനായി സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഒന്ന് മുതൽ നാല് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും ലഭിക്കും" എന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്നു. ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 2 പ്രകാരം, "കമ്പ്യൂട്ടർ, ഇലക്ട്രോണിക് അല്ലെങ്കിൽ ടെലിമാറ്റിക് ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ മീഡിയ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ പൊതു സ്വകാര്യ രേഖകൾ എന്നിവയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ള മറ്റൊരാളുടെ വ്യക്തിഗത അല്ലെങ്കിൽ കുടുംബ ഡാറ്റ ഒരു മൂന്നാം കക്ഷിക്ക് ദോഷകരമായി കരുതിവച്ചിരിക്കുന്നത് പിടിച്ചെടുക്കുന്നവർക്കോ ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്കോ അല്ലെങ്കിൽ പരിഷ്കരിക്കുന്നവർക്കോ ഇതേ ശിക്ഷ ബാധകമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" /> മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഡാറ്റ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് "പ്രചരിപ്പിക്കുകയോ വെളിപ്പെടുത്തുകയോ കൈമാറുകയോ" ചെയ്യുന്നവർക്ക് രണ്ട് മുതൽ അഞ്ച് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ ലഭിക്കും (ഒന്ന് മുതൽ മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും, കണ്ടെത്തലിൽ അവർ നേരിട്ട് ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും "അതിന്റെ നിയമവിരുദ്ധ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് അറിവുണ്ടെങ്കിൽ"). ബന്ധപ്പെട്ട ഫയലുകൾ, മാധ്യമങ്ങൾ, രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ ആർക്കൈവുകൾ എന്നിവയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള വ്യക്തിയോ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ അനധികൃത ഉപയോഗത്തിലൂടെയോ, ഇരയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം, മതം, വിശ്വാസങ്ങൾ, ആരോഗ്യം, വംശീയ ഉത്ഭവം അല്ലെങ്കിൽ ലൈംഗിക ജീവിതം എന്നിവ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെയോ, ഇര പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാളോ വൈകല്യമുള്ളയാളോ ആണെങ്കിൽ, സാമ്പത്തിക ലാഭത്തിനായി അത് ഉണ്ടാക്കിയതാണെങ്കിൽ ഈ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995">{{Citation |last=Jefatura del Estado |title=Ley Orgánica 10/1995, de 23 de noviembre, del Código Penal |date=1995-11-24 |url=https://www.boe.es/eli/es/lo/1995/11/23/10 |issue=Ley Orgánica 10/1995 |pages=33987–34058 |access-date=2022-08-19}}</ref> 2015-ൽ ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ പരിഷ്കരണം സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ, <ref>{{Cite web |last=Jurídicas |first=Noticias |title=El Tribunal Supremo considera delito difundir imágenes obtenidas con el permiso de la víctima que afectan gravemente a su intimidad · Noticias Jurídicas |url=https://noticias.juridicas.com/actualidad/noticias/14915-el-tribunal-supremo-considera-delito-difundir-imagenes-obtenidas-con-el-permiso-de-la-victima-que-afectan-gravemente-a-su-intimidad/ |access-date=2022-08-19 |website=Noticias Jurídicas |language=es}}</ref> "മൂന്നാം കക്ഷികളുടെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് ഒരു വീട്ടിലോ മറ്റേതെങ്കിലും സ്ഥലത്തോ അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ ലഭിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെയോ ഓഡിയോവിഷ്വൽ റെക്കോർഡിംഗുകളുടെയോ വിവരങ്ങൾ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് കൈമാറുക, വെളിപ്പെടുത്തുക അല്ലെങ്കിൽ കൈമാറുക, മൂന്നാം കക്ഷിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആ വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ സ്വകാര്യതയെ ഗുരുതരമായി ദുർബലപ്പെടുത്തുമ്പോൾ", ബാധിത വ്യക്തിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആർട്ടിക്കിൾ 197 § പ്രകാരം 7 മുതൽ മൂന്ന് മാസം വരെ തടവും ആറ് മുതൽ പന്ത്രണ്ട് മാസം വരെ പിഴയും ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ഇരയെ കുറ്റവാളിയുമായി വിവാഹം വഴിയോ "സമാനമായ വൈകാരിക ബന്ധം", പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തത് അല്ലെങ്കിൽ വൈകല്യം എന്നിവയിലൂടെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ കുറ്റകൃത്യം പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" /> === യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് === യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, ഡോക്സിംഗിന്റെ ഇരകൾക്ക് നിയമപരമായ പരിഹാരങ്ങൾ കുറവാണ്.<ref>{{harvnb|Lindvall|2019|pages=3, 12}}</ref> ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള രണ്ട് ഫെഡറൽ നിയമങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്: ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്.{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} എന്നിരുന്നാലും, ഒരു പണ്ഡിതൻ വാദിച്ചതുപോലെ, "[ആ] നിയമങ്ങൾ ... ഡോക്സിംഗ് തടയാൻ പരിതാപകരമല്ല, കാരണം അവയുടെ നിബന്ധനകൾ ഉൾക്കൊള്ളാത്തതും അവ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} ഉദാഹരണത്തിന്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, "ഒരു വ്യക്തിയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണികളെ മാത്രമേ കുറ്റകരമാക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} എന്നാൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പല സന്ദർഭങ്ങളിലും, ഒരു ഡോക്സർ ഒരിക്കലും തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണി നൽകിയേക്കില്ല. പക്ഷേ ഇരയ്ക്ക് ഇപ്പോഴും ഭയപ്പെടാൻ നല്ല കാരണമുണ്ടാകാം.{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് "അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കൂ. കൂടാതെ ഇത് ഓൺലൈൻ ഉപദ്രവത്തിൽ നിന്നുള്ള പൊള്ളയായ സംരക്ഷണമായി മാത്രമേ വർത്തിക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} [[കാലിഫോർണിയ]], [[കൊളറാഡോ]] തുടങ്ങിയ നിരവധി സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന നിയമപ്രകാരം ഡോക്സിംഗ് നിയമവിരുദ്ധമാണ്.<ref>{{Cite web |date=December 2021 |title=50-state Survey: Doxing - Legal Protections for Public Health Officials: Doxing |url=https://www.networkforphl.org/wp-content/uploads/2022/03/Doxing-50-State-Survey-December-Final.pdf |access-date=April 24, 2025 |website=The Network For Public Health Law |page=2}}</ref> കുറഞ്ഞത് ഒരു കണക്കനുസരിച്ച്, ഓരോ വർഷവും മൂന്ന് ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി പിന്തുടർന്നാലും ആക്രമണകാരികളിൽ ഏകദേശം മൂന്ന് പേർക്കെതിരെ മാത്രമേ ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് പ്രകാരം കുറ്റം ചുമത്തപ്പെടുന്നുള്ളൂ.{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} അതനുസരിച്ച്, " ഫെഡറൽ എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റിന്റെ അഭാവം ഡോക്‌സിംഗ് കുറയ്ക്കണമെങ്കിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഇടപെടണം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്."{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} 2023 അവസാനത്തിലും 2024 ന്റെ തുടക്കത്തിലും, അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയക്കാർക്കെതിരായ പെട്ടെന്നുള്ള ഒരു ആക്രമണത്തിനിടയിൽ, ആക്രമണങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായി ഡോക്‌സിംഗ് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചു. കാരണം യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന് ഡാറ്റാ സ്വകാര്യതയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ദുർബലമായ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ട്. വിവിധ ഡാറ്റാ ബ്രോക്കർമാർ കാരണം പൗരന്മാരുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഓൺലൈനിൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നതാണ്.<ref>{{Cite news |last=Lee |first=Dave |date=2024-01-04 |title=US Must Stop 'Swatting' From Becoming an Election Weapon |url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2024-01-04/us-must-stop-swatting-from-becoming-a-deadly-election-weapon |access-date=2024-01-05 |work=[[Bloomberg News]]}}</ref> == അവലംബം== {{reflist|30em}} === ഉറവിടങ്ങൾ=== {{Refbegin|indent=yes}} * {{Cite journal |last=Lindvall |first=Alexander J. |title=Political Hacktivism: Doxing & the First Amendment |pages=1–15 |journal=Creighton Law Review |date=2019 |volume=53 |issue=1 |url=https://dspace2.creighton.edu/xmlui/bitstream/handle/10504/125944/CLR_53-1.pdf |publisher=Creighton University School of Law |location=Omaha, Nebraska |hdl=10504/125944}} {{Refend}} ==പുറം കണ്ണികൾ== *{{wiktionary-inline|dox}} {{Abuse}} {{Bullying}} {{Internet slang}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:സൈബർ കുറ്റകൃത്യം]] [[വർഗ്ഗം:ഹാക്കിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)]] b5wkrcicx9au4tnqy6oboyl1auhi6ug 4631028 4631026 2026-06-18T08:09:09Z Malikaveedu 16584 4631028 wikitext text/x-wiki {{under construction}}{{prettyurl|Doxing}}[[File:Fictional example of a doxing post on social media.png|thumb|സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ഒരു ഡോക്സിംഗ് പോസ്റ്റിന്റെ സാങ്കൽപ്പിക ഉദാഹരണം. ഇതിൽ, ഇരയുടെ വ്യക്തിഗത പേരും വിലാസവും കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.]]ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സ്ഥാപനത്തെക്കുറിച്ചോ വ്യക്തിപരമായി അവരെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നതായ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി അവരുടെ സമ്മതമില്ലാതെ അവരെ ഉപദ്രവിക്കക അല്ലെങ്കിൽ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ പരസ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പ്രവൃത്തിയാണ് '''ഡോക്സിംഗ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite news|last=S-W|first=C. |date=10 March 2014 |title=What doxxing is, and why it matters|url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2014/03/economist-explains-9|newspaper=[[The Economist]] |access-date=5 January 2016}} * {{cite web | last=Schneier | first=Bruce | title=The Security of Our Election Systems | url=https://www.schneier.com/blog/archives/2016/07/the_security_of_11.html |work=Schneier on Security | date=29 July 2016 | access-date=6 August 2016}} * {{cite magazine |first1=James |last1=Wray |first2=Ulf |last2=Stabe |url=http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |title=The FBI's warning about doxing was too little too late |magazine=The Tech Herald |date=19 December 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121031002418/http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |archive-date=31 October 2012 |url-status=dead }} * {{cite news|last=Zurcher|first=Anthony |date=7 March 2014 |title=Duke freshman reveals porn identity|url=https://www.bbc.co.uk/news/blogs-echochambers-26477417|work=[[BBC News]]|access-date=9 April 2014}} * {{Cite news |url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/aug/16/anti-fascist-protesters-antifa-police-doxing-twitter-mugshots |title=Anti-fascists say police post mugshots on Twitter to 'intimidate and silence' |last=Levin |first=Sam |date=16 August 2018 |work=[[The Guardian]] |access-date=16 August 2018}}</ref><ref name="goodrich">{{cite news|title=What is Doxing?|work=Tech News Daily |first=Ryan |last=Goodrich|url=http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|date=2 April 2013|access-date=24 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20141029095609/http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|archive-date=29 October 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Mengtong |last2=Cheung |first2=Anne |last3=Chan |first3=Ko |date=2019-01-14 |title=Doxing: What Adolescents Look for and Their Intentions |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |language=en |volume=16 |issue=2 |pages=218 |doi=10.3390/ijerph16020218 |issn=1660-4601 |pmc=6352099 |pmid=30646551|doi-access=free }}</ref> പൊതു ഡാറ്റാബേസുകളിൽ നിന്നോ സോഷ്യൽ മീഡിയ വെബ്‌സൈറ്റുകളിൽ നിന്നോ (ഫേസ്ബുക്ക് പോലുള്ളവ) ശേഖരിച്ച ഇത്തരം വിവരങ്ങളുടെ സംയോജനത്തെയും, ക്രിമിനൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വഞ്ചനാപരമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ([[ഹാക്കിംഗ്]], [[സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)|സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] പോലുള്ളവ) മുമ്പ് ശേഖരിച്ച സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ചരിത്രപരമായി ഈ പദം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ഇത്തരം വസ്തുതകളുടെ സമാഹരണവും സേവനങ്ങളും പൊതുവെ നിയമപരമാണ്. എന്നിരുന്നാൽക്കൂടി പിന്തുടർന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടിക്കൽ, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ നിയമങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിരിക്കാം.<ref>{{Cite web |last=Lever |first=Rob |date=16 December 2021 |title=What is Doxxing? |url=https://www.usnews.com/360-reviews/privacy/what-is-doxxing |website=www.usnews.com}}</ref> ഓൺലൈൻ വഴിയുള്ള അപമാനിക്കൽ, പിടിച്ചുപറി, നിയമപാലകർക്കുളള ജാഗ്രതാ സഹായം തുടങ്ങിയവ ഡോക്സിംഗ് നടത്താനുള്ള കാരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news|last=Bright |first=Peter |url=https://arstechnica.com/tech-policy/news/2012/03/doxed-how-sabu-was-outed-by-former-anons-long-before-his-arrest.ars |title=Doxed: how Sabu was outed by former Anons long before his arrest |publisher=Ars Technica |date=7 March 2012 |access-date=23 October 2012}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |title=Did LulzSec Trick Police Into Arresting the Wrong Guy? – Technology |last=Clark Estes |first=Adam |publisher=The Atlantic Wire |date=28 July 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193458/http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |url-status=dead }}</ref> == ചരിത്രം == വ്യക്തികളെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, പത്രങ്ങളും ലഘുലേഖകളും പോലുള്ള ഭൗതിക മാധ്യമങ്ങൾ വഴി, ഒരുതരം ജാഗ്രതാ നടപടിയായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന രീതി നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, [[Stamp Act 1765|1765-ലെ സ്റ്റാമ്പ് ആക്ടിനോടുള്ള]] പ്രതികരണമായി അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ പതിമൂന്ന് കോളനികളിൽ, [[Sons of Liberty|സൺസ് ഓഫ് ലിബർട്ടി]] പോലുള്ള വിപ്ലവ പാർട്ടികൾ നികുതി പിരിവുകാരെയും ബ്രിട്ടീഷ് സാധനങ്ങളുടെ ബഹിഷ്കരണം പാലിക്കാത്തവരെയും ലഘുലേഖകളിലും പത്ര ലേഖനങ്ങളിലും പേരുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഉപദ്രവിച്ചു.<ref>{{cite book |title=American History: From Pre-Columbian to the New Millennium |url=https://www.ushistory.org/us/9b.asp |location=Independence Hall Association}}</ref><ref>{{cite web |url=https://research.colonialwilliamsburg.org/foundation/journal/winter12/liberty.cfm |title=Terms of Estrangement: Who Were the Sons of Liberty? |last=Carp |first=Benjamin L. |date=2012 |website=Colonial Williamsburg |publisher=The Colonial Williamsburg Foundation |access-date=July 10, 2023}}</ref> 1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ ഡോക്‌സിംഗിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഹാക്കർ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്ക് പുറത്ത് യൂസ്‌നെറ്റിലെ ഇന്റർനെറ്റ് ചർച്ചാ വേദികളിലാണ് നടന്നത്. പിന്നീട് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന നവ-നാസികളുടെയും <ref name="Tiffany-2022">{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-05-01 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> വംശീയവാദികളുടെയും പട്ടിക പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന വക്രഗതിക്കാർ വരെ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Perry |first=David M. |date=2017-08-17 |title=Why It's Important to Name the Nazis |url=https://psmag.com/social-justice/naming-and-shaming-american-nazis/ |access-date=2025-01-05 |website=Pacific Standard |language=en-US}}</ref> 1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ, ന്യൂറംബർഗ് ഫയൽസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു വെബ്‌സൈറ്റ് ആരംഭിച്ചു. ഗർഭഛിദ്ര ദാതാക്കളുടെ വീട്ടുവിലാസങ്ങളും വെബ്‌സൈറ്റ് സന്ദർശകർ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ആളുകളെ പിന്തുടർന്ന് കൊല്ലണമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന സംസാരവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="Tiffany-2022" /> 2012-ൽ, അന്നത്തെ അമേരിക്കൻ ബ്ലോഗ് [[Gawker|ഗോക്കറിന്റെ]] റിപ്പോർട്ടറായ [[Adrian Chen|അഡ്രിയാൻ ചെൻ]] അമേരിക്കൻ പ്രൊപ്രൈറ്ററി സോഷ്യൽ ന്യൂസ് അഗ്രഗേഷൻ ആയ റെഡ്ഡിറ്റിന്റെ ഇരയായ വയലന്റക്രെസിനെ മൈക്കൽ ബ്രൂട്ട്ഷ് എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, റെഡ്ഡിറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ ചെൻ ബ്രൂട്ട്ഷിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുകയും ഗോക്കറിനെതിരെ "യുദ്ധം" പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 2010-കളുടെ മധ്യത്തിൽ, [[Gamergate|ഗെയിമർഗേറ്റ്]] പീഡന പ്രചാരണത്തിന്റെ സംഭവത്തോടുകൂടി ഈ പദം വ്യാപകമായി പൊതുജന ഉപയോഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. ഗെയിമർഗേറ്റിലെ പങ്കാളികൾ അവരുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സെൻസിറ്റീവ് വിവരങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലും ചിലപ്പോൾ സംശയാസ്പദമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് ശാരീരിക ഉപദ്രവം വരുത്തുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയും പ്രശസ്തരായി. സെന്റർ ഫോർ ഡെമോക്രസി ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിലെ റിസർച്ച് ഫെലോ ആയ കരോലിൻ സിൻഡേഴ്‌സ് "ധാരാളം ആളുകൾക്ക്, നിലവിലുള്ള അഭിപ്രായഗതി വളർത്തുന്നതിന് ഡോക്സിംഗ് എന്താണെന്നതിന്റെ ആമുഖമായിരുന്നു ഗെയിമർഗേറ്റ്" എന്ന് പറയുകയുണ്ടായി.<ref name="Tiffany-2022" /> 2014 മുതൽ 2020 വരെ, [[അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക|അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, "വലിയ അനുയായിയുള്ള വ്യാജനാമമുള്ള ഒരു വ്യക്തിയുടെ മുഖംമൂടി അനാവരണം ചെയ്യുന്നത് അവരുടെ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള അനാവശ്യവും അപകടകരവുമായ കടന്നുകയറ്റമാണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയാണ് ഡോക്സിംഗ് സംഭാഷണത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയത്."<ref>{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-10-24 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> 2014-ൽ, ന്യൂസ് വീക്ക് [[ബിറ്റ്കോയിൻ|ബിറ്റ്കോയിന്റെ]] വ്യാജനാമമുള്ള ഡെവലപ്പറെ തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, [[ക്രിപ്‌റ്റോകറൻസി]] പ്രേമികൾ മാസികയെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു. 2016-ൽ, ഒരു ഇറ്റാലിയൻ പത്രപ്രവർത്തകൻ ഇറ്റാലിയൻ നോവലിസ്റ്റ് എലീന ഫെറാന്റെയുടെ ഐഡന്റിറ്റി തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, പത്രപ്രവർത്തകൻ ലിംഗഭേദപരമായ പീഡനത്തിന് ഇരയായി. വോക്സ് ആ തിരയലിനെ "എലീന ഫെറാന്റെ ഡോക്സിംഗ്" എന്ന് പരാമർശിച്ചു. 2020-ൽ, സ്ലേറ്റ് സ്റ്റാർ കോഡെക്സ് ബ്ലോഗ് നടത്തുന്ന കാലിഫോർണിയയിലെ സൈക്യാട്രിസ്റ്റിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതായി ദി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് സൂചിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ബ്ലോഗിന്റെ ആരാധകർ ടൈംസിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നതായി ആരോപിച്ചു. ബ്ലോഗിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തി ടൈംസ് ന്റെ സുരക്ഷയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് ആരോപിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഒരു "വലിയ അഴിമതി" ആരംഭിച്ചതായും അതിന്റെ ഫലമായി ടൈംസിന് നൂറുകണക്കിന് അല്ലെങ്കിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സബ്‌സ്‌ക്രിപ്‌ഷനുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതായും അവകാശപ്പെട്ടു.<ref name="Tiffany-2022" /> 2022-ൽ, [[BuzzFeed News|ബസ്ഫീഡ് ന്യൂസ്]] റിപ്പോർട്ടർ കാറ്റി നോട്ടോപൗലോസ്, മുമ്പ് ബോർഡ് ആപ്പ് യാച്ച് ക്ലബ്ബിന്റെ വ്യാജപേരുകളിൽ പേരുള്ള സ്ഥാപകരെ തിരിച്ചറിയാൻ പൊതു ബിസിനസ്സ് രേഖകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ക്ലബ്ബിന്റെ സ്ഥാപകരിലൊരാളായ ഗ്രെഗ് സോളാനോ, "[തന്റെ] ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി തന്നെ പുറത്താക്കി" എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു<ref name="Tiffany-2022" />. 2022 ഏപ്രിലിൽ, വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ടർ ടെയ്‌ലർ ലോറൻസ്, ലിബ്സ് ഓഫ് ടിക് ടോക്കിന്റെ ട്വിറ്റർ അക്കൗണ്ടിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തിയുടെ ഐഡന്റിറ്റി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ചായ റൈചിക് ആണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി. ഇതിന്റെ ഫലമായി റൈചിക്കും വലതുപക്ഷക്കാരും ലോറൻസിനെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു.<ref name="Tiffany-2022" /> ഇസ്രായേൽ ഓൺ കാമ്പസ് കോളിഷൻ, കാനറി മിഷൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇസ്രായേൽ അനുകൂല എൻ‌ജി‌ഒകൾ അവരുടെ ആക്ടിവിസം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പൊതു രേഖകൾ പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് പലസ്തീൻ പ്രവർത്തകർക്കെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ചുമത്തിയതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite magazine |last1=Bamford |first1=James |title=Israel's War on American Student Activists |url=https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |website=The Nation |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118003447/https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://forward.com/news/407279/canary-missions-threat-grows-from-us-campuses-to-the-israeli-border/|title=Canary Mission's Threat Grows, From U.S. Campuses To The Israeli Border|last=Nathan-Kazis|first=Josh|date=2 August 2018|website=Forward|access-date=16 September 2018}}</ref>ഗാസ യുദ്ധത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായി . വലതുപക്ഷ അഭിഭാഷക ഗ്രൂപ്പായ അക്യുറസി ഇൻ മീഡിയ യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും ട്രക്കുകൾ അയച്ചു. ഇസ്രായേൽ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പേരുകളും മുഖങ്ങളും ക്യാമ്പസിലെ "പ്രമുഖ യഹൂദ വിരുദ്ധർ" എന്ന് മുദ്രകുത്തി ഒരു ബാനറിന് കീഴിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. <ref>{{cite web |last1=Okutan |first1=Esma |last2=Hernandez |first2=Tristan |title='Doxxing truck' appears on Yale's campus, displays student names and photos |url=https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |website=Yale Daily News |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118020937/https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Bushard |first1=Brian |title='Doxxing Truck' Takes Columbia—Here's What To Know About The Trucks That Post Names Of Students |url=https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2023/10/26/doxxing-truck-takes-columbia-heres-what-to-know-about-the-truck-that-posts-names-of-students/?sh=3f5cabfd1f41 |website=Forbes |access-date=18 November 2023 }}</ref>അതുപോലെ, കാനറി മിഷൻ ഒക്ടോബർ 7 ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു തുറന്ന കത്തിന്റെ പ്രചാരണത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഐഡന്റിറ്റികളും ചിത്രങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അത് "ഇസ്രായേൽ ഭരണകൂടമാണ് എല്ലാ അക്രമങ്ങൾക്കും പൂർണ്ണമായും ഉത്തരവാദി" എന്ന് ആരോപിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |title=Harvard Student Groups Face Intense Backlash for Statement Calling Israel 'Entirely Responsible' for Hamas Attack {{!}} News {{!}} The Harvard Crimson |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/10/10/psc-statement-backlash/ |access-date=2024-01-19 |website=www.thecrimson.com}}</ref><ref>{{cite web |last1=Ray |first1=Owen |title=The Canary Mission's doxxing needs to stop |url=https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |website=Massachusetts Daily Collegian |access-date=18 November 2023 |archive-date=6 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106034859/https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |url-status=live }}</ref> == ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ == ഡോക്സിംഗിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്ക് സമാന്തരമായി സൈബർ സുരക്ഷ, ഇന്റർനെറ്റ് സ്വകാര്യത, ഓൺലൈൻ സ്വകാര്യതാ സഖ്യം, ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ നൽകുന്ന കമ്പനികൾ എന്നിവയുടെ വികാസവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഏറ്റവും സമീപകാലത്ത്, കാലിഫോർണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബെർക്ക്ലി<ref>{{Cite web |title=Protect yourself from "Doxxing" {{!}} Office of Ethics |url=https://ethics.berkeley.edu/privacy/protect-yourself-doxxing |access-date=2022-06-02 |website=ethics.berkeley.edu}}</ref> പോലുള്ള ഉന്നത ഗ്രൂപ്പുകൾ അവരുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ ഡോക്സിംഗിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഓൺലൈൻ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഡോക്സിംഗിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വയേഡ് ഒരു ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു ഇലക്ട്രോണിക് ഫ്രോണ്ടിയർ ഫൗണ്ടേഷനിൽ നിന്നുള്ള ഇവാ ഗാൽപെറിൻ ആളുകളെ ഉപദേശിച്ചു "നിങ്ങൾ സ്വയം ഗൂഗിൾ ചെയ്യുക, സ്വയം ലോക്ക് ചെയ്യുക, നിങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ആക്‌സസ് ചെയ്യുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുക" .<ref>{{Cite magazine |last=Newman |first=Lily Hay |title=What To Do If You've Been Doxed |language=en-US |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |url=https://www.wired.com/story/what-do-to-if-you-are-being-doxed/ |access-date=2022-05-01 |issn=1059-1028}}</ref> == നിയമനിർമ്മാണം == === ഓസ്ട്രേലിയ === 2024-ൽ, ജൂത ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരുടെ ഒരു വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്ന് 600-ലധികം ആളുകളുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന സംഭവത്തെത്തുടർന്ന്, ഡോക്‌സിംഗ് കുറ്റകരമാക്കുന്നതിന് പുതിയ നിയമനിർമ്മാണം കൊണ്ടുവരുമെന്ന് ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന ചില ആളുകൾക്ക് അവരുടെ പ്രശസ്തിക്ക് ഹാനികരമാകുമെന്ന ഭീഷണികളും വധഭീഷണികളും ലഭിച്ചു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref> ഡോക്‌സിംഗ് ജയിൽ ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുന്ന നിയമം ഉൾപ്പെടുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട നിയമനിർമ്മാണത്തിന് പ്രധാനമന്ത്രി ആന്റണി അൽബനീസിന്റെ ഉഭയകക്ഷി പിന്തുണയും ലഭിച്ചു..<ref name=":0" />2024 ഡിസംബർ 10-ന് The Privacy and Other Legislation Amendment Act പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref>1995 ലെ ഫെഡറൽ ക്രിമിനൽ കോഡ് ആക്ടിൽ നിരവധി പുതിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഡോക്‌സിംഗിന് ക്രിമിനൽ ശിക്ഷകൾ ഏർപ്പെടുത്തി .<ref name=":3">{{Cite web |title=Australia: New Privacy Legislation Criminalizes Doxxing |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2024-12-16/australia-new-privacy-legislation-criminalizes-doxxing/ |access-date=2026-02-05 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref> === ഓസ്ട്രിയ === 2006-ൽ ഓസ്ട്രിയ ആന്റി സ്റ്റാക്കിംഗ് നിയമം പാസാക്കി. 2016-ൽ സൈബർ-മോബിംഗ് ഒരു ക്രിമിനൽ കുറ്റമായി മാറി.<ref>{{Cite web |title=Gesetzliche Lage |url=https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615174650/https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-date=2024-06-15 |access-date=2025-01-02 |website=oesterreich.gv.at - Österreichs digitales Amt |language=de-DE}}</ref> 2024 അവസാനത്തോടെ ഡോക്സിംഗ് ഒരു പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യമല്ലെങ്കിലും, പരാമർശിച്ച നിയമങ്ങൾ ഓൺലൈൻ അക്രമ കേസുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=ingrid.brodnig |date=2022-04-27 |title=#brodnig: Ich weiß, wo du wohnst! |url=https://www.profil.at/gesellschaft/brodnig-ueber-datenschutz-auf-facebook-ich-weiss-wo-du-wohnst/401986526 |access-date=2025-01-02 |website=www.profil.at |language=de}}</ref>ഓസ്ട്രിയ ഒരു EU അംഗരാജ്യമായതിനാൽ, EU നിയമം (DSGVO) ബാധകമാണ്.<ref>{{Cite web |title=Was ist Doxing? {{!}} Beispiele und Tipps zum Schutz |url=https://sosafe-awareness.com/de/glossar/doxing/ |access-date=2025-01-02 |website=sosafe-awareness.com |language=de-DE}}</ref> === മെയിൻലാൻഡ് ചൈന === 2020 മാർച്ച് 1 മുതൽ, പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയുടെ "Regulations on the Ecological Governance of Online Information Content" നടപ്പിലാക്കി. ഓൺലൈൻ വിവര ഉള്ളടക്ക സേവനങ്ങളുടെയും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെയും ഉപയോക്താക്കളും നിർമ്മാതാക്കളും ഓൺലൈൻ അക്രമം, ഡോക്സിംഗ്, വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ, ഡാറ്റ തട്ടിപ്പ്, അക്കൗണ്ട് കൃത്രിമത്വം, മറ്റ് നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെടരുതെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.<ref>{{cite news |title=《网络信息内容生态治理规定》明确不得开展人肉搜索、流量造假等违法活动 |url=http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |access-date=2020-02-29 |agency=新华社 |publisher=中国政府网 |date=2019-12-21 |archive-date=2020-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201123193205/http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |url-status=live }}</ref> === ഹോങ്കോങ്ങ് === 2021 മുതൽ, ഹോങ്കോങ്ങിൽ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നത് ക്രിമിനൽ കുറ്റമാണ്. അവിടെ ഡോക്സിംഗ് എന്നാൽ "ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ മാനസിക ഉപദ്രവം ഉണ്ടാക്കൽ" എന്നിവയ്ക്കായി ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യമോ പരസ്യമല്ലാത്തതോ ആയ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിടുന്നതിനെയാണ്. ഈ നിയമപ്രകാരം കുറ്റക്കാരായ വ്യക്തികൾക്ക് 5 വർഷം വരെ തടവും HK$1,000,000 (US$128,324.40) പിഴയും ലഭിക്കും.<ref>{{cite news|title = Hong Kong introduces new legal amendments to outlaw doxxing |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/politics/article/3133087/hong-kong-introduces-new-legal-amendments-outlaw-doxxing|website=www.scmp.com|access-date=2021-07-31}}</ref> === ജർമ്മനി === വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ വ്യാപനത്തെ അപകടപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നു സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് [[ജർമ്മനി]]യിൽ 2021 സെപ്റ്റംബറിൽ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ ഡോക്സിംഗ് ചേർത്തു. അതിനുശേഷം, സ്വതന്ത്രമായി ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്ന ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് രണ്ട് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രമായി ആക്‌സസ് ചെയ്യാനാവാത്ത ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. ഡാറ്റയുടെയും അതിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെയും പ്രചരണം ഉചിതമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയെയോ അവരുമായി അടുപ്പമുള്ള വ്യക്തികളെയോ അവർക്കെതിരെയുള്ള ഒരു കുറ്റകൃത്യത്തിനോ ലിംഗപരമായ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്യ്രം, ശാരീരിക സമഗ്രത, വ്യക്തി സ്വാതന്ത്ര്യം അല്ലെങ്കിൽ കാര്യമായ മൂല്യമുള്ള ഒരു വസ്തുവിനെതിരെയുള്ള മറ്റൊരു നിയമവിരുദ്ധ പ്രവൃത്തിക്കോ വിധേയമാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതുമായിരിക്കണം. ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 പരാമർശിക്കുന്നതിലൂടെ ഭീകര സംഘടനകളുടെ പ്രചരണം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധവും എന്നാൽ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ സാമൂഹികമായി ഉചിതമാണെങ്കിൽ അത് അപകടകരമായ രീതിയിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ശിക്ഷാർഹമല്ല. "ഈ നിയമം പൗര വിദ്യാഭ്യാസം, ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധ ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരായ പ്രതിരോധം, കല അല്ലെങ്കിൽ ശാസ്ത്രം, ഗവേഷണം അല്ലെങ്കിൽ അദ്ധ്യാപനം, നിലവിലെ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചോ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ സമാനമായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ റിപ്പോർട്ടുചെയ്യൽ എന്നിവയെ സഹായിക്കുന്നു" (ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 ഖണ്ഡിക 4) === നെതർലാൻഡ്‌സ് === 2021-ൽ, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഡോക്‌സിംഗ് സംഭവങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത്, ഡച്ച് ആക്ടിവിസ്റ്റുകളും, രാഷ്ട്രീയക്കാരും, പത്രപ്രവർത്തകരും, മറ്റുള്ളവരും ലക്ഷ്യമിട്ട് അന്നത്തെ നീതിന്യായ-സുരക്ഷാ മന്ത്രി ഫെർഡിനാൻഡ് ഗ്രാപ്പർഹൗസ് ഡോക്‌സിംഗിനെതിരെ ഒരു പുതിയ നിയമം നിർദ്ദേശിച്ചു. ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ജോലി തടസ്സപ്പെടുത്തൽ എന്നീ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമാണെന്ന് നിയമം പറയുന്നു. കൂടാതെ ഇതിന് പരമാവധി രണ്ട് വർഷം തടവ് ശിക്ഷയോ €25,750 (US$28,204) പിഴയോ ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ചില പൊതു വ്യക്തികളെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുമ്പോൾ ശിക്ഷ മൂന്നിലൊന്നായി വർദ്ധിപ്പിക്കും.<ref>{{cite news |title=Strafrechtelijke aanpak intimidatie door delen persoonsgegevens |url=https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/07/12/strafrechtelijke-aanpak-intimidatie-door-delen-persoonsgegevens |website=www.rijksoverheid.nl|access-date=2022-03-22}}</ref>നിർദ്ദിഷ്ട നിയമം പാർലമെന്റിന്റെ ഇരുസഭകളും പാസാക്കുകയും 2024ജനുവരി 1 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite news |date=2023-07-11 |title=Dutch Senate votes to make 'doxing' a crime |url=https://www.reuters.com/world/europe/dutch-senate-votes-make-doxing-crime-2023-07-11/ |access-date=2023-10-24 |work=[[Reuters]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-07-11 |title=Doxing wordt binnenkort strafbaar, Eerste Kamer akkoord |url=https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5395711/doxing-strafbaar-nieuwe-wet-persoonlijke-gegevens |access-date=2023-10-24 |website=RTL Nieuws |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |author=[[Ministry of Justice and Security|Ministerie van Justitie en Veiligheid]]|date=2023-07-28 |title=Wet van 12 juli 2023 tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafrecht BES, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafvordering BES in verband met de strafbaarstelling van het zich verschaffen, verspreiden of anderszins ter beschikking stellen van persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden (strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden) |url=https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2023-274.html |access-date=2024-01-04 |website=zoek.officielebekendmakingen.nl |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Eenennaam |first=Joanne van |title=Doxing is a crime ... What does that mean? |url=https://www.wisemen.nl/en/news/doxing-is-a-crime-under-dutch-criminal-law-as-of-january-1-2024-what-does-that-mean-/ |access-date=2025-01-05 |website=WiseMen Advocaten |language=en}}</ref> 2025-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, വാർ ഇൻ കോർട്ട് പ്രോജക്റ്റ് യുദ്ധകാലത്തെ നാസി അനുഭാവികളെന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന അരലക്ഷത്തോളം പേരുകളുടെ ഒരു പട്ടിക ഡിജിറ്റലായി പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |date=2025-01-02 |title=Dutch online archive identifies suspected Second World War Nazi collaborators |url=https://www.ctvnews.ca/world/article/dutch-online-archive-identifies-suspected-second-world-war-nazi-collaborators/ |access-date=2025-01-05 |website=CTVNews |language=en}}</ref> === റഷ്യ === "വ്യക്തിപരമായ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള കടന്നുകയറ്റം" ആർട്ടിക്കിൾ 137 പ്രകാരം, മാധ്യമങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പൊതു പരിപാടികൾ പോലും ഉപയോഗിച്ച് വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ പരസ്യമായി പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ പതിനെട്ട് മാസം വരെയുള്ള വേതനം പിഴയായോ, മുന്നൂറ്റി അറുപത് മണിക്കൂർ വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ, ഒരു വർഷം വരെ തിരുത്തൽ ജോലിയായോ, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് വർഷം വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ ശിക്ഷിക്കപ്പെടും. ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെയോ അല്ലാതെയോ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ, നാല് മാസം വരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ, രണ്ട് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ അനുഭവിക്കുകയോ, ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യാം.<ref name=":1">{{Cite web |date=22 September 2023 |title="Criminal liability for disseminating personal data on the Internet" |url=https://admmozhaysk.ru/article/ugolovnaya-otvetstvennost-za-rasprostranenie-personalnyh-dannyh-v-seti-internet-491819 |access-date=2 May 2024 |website=Official website of the Administration of Mozhaisk Oblast of Russia}}</ref> വിവരങ്ങൾ പകർത്തുന്നതും നിയമവിരുദ്ധമായി സ്വീകരിക്കുന്നതും പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യങ്ങളാണ്.<ref name=":1" /> === ദക്ഷിണ കൊറിയ === ഡോക്‌സിംഗിനെ പ്രത്യേകമായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ക്രിമിനൽ നിയമമുള്ള, ചുരുക്കം ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ദക്ഷിണ കൊറിയ. "വിവര, ആശയവിനിമയ ശൃംഖല ഉപയോഗം, വിവര സംരക്ഷണം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമം" എന്നതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 49, പൂർണ്ണമായ പേര്, ജനനത്തീയതി, വിലാസം, സംഗ്രഹത്തിൽ കാണുമ്പോൾ നിർദ്ദിഷ്ട വ്യക്തിയെ/വ്യക്തികളെ തിരിച്ചറിയാൻ പര്യാപ്തമെന്ന് കരുതുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും വിവരങ്ങൾ, എന്നിവ പോലുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഉദ്ദേശ്യം പരിഗണിക്കാതെ നിയമവിരുദ്ധമായി ശേഖരിക്കുന്നതും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും നിരോധിക്കുന്നു.<ref name=":2">{{Cite web |title=대한민국 영문법령 |url=https://elaw.klri.re.kr/kor_service/lawView.do?hseq=50484&lang=ENG |access-date=1 August 2020 |website=elaw.klri.re.kr}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, പ്രായോഗികമായി, നിയമത്തിലെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ "നിയമവിരുദ്ധമായ ശേഖരണത്തിന്റെ" അവ്യക്തമായ സ്വഭാവം കാരണം, നിയമപരമായ നടപടികൾ പലപ്പോഴും അതേ നിയമത്തിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 44 നെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയെ അപമാനിക്കുന്നതിനായി അശ്ലീലമായതോ ആയ ഭാഷ ഉപയോഗിച്ച് അപമാനിക്കുന്നതും തെറ്റായ വിവരങ്ങളോ പ്രത്യേക വസ്തുതാപരമായ വിവരങ്ങളോ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രശസ്തിയെയോ ബഹുമാനത്തെയോ നശിപ്പിക്കുന്നതും (ഇത് പലപ്പോഴും ഒരു ഡോക്‌സിംഗ് സംഭവത്തിൽ സംഭവിക്കാറുണ്ട്) നിരോധിക്കുന്നു. കൊറിയൻ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ നിലവിലുള്ള "പരമ്പരാഗത" മാനനഷ്ട നിയമത്തേക്കാൾ കഠിനമായ പരമാവധി ശിക്ഷകൾ ഈ പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥ നടപ്പിലാക്കുന്നു. സൈബർ ഭീഷണി മൂലമുള്ള സെലിബ്രിറ്റി ആത്മഹത്യകൾ വർദ്ധിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് ഇത് ഭാഗികമായി ആദ്യം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref name=":2" /> === സ്പെയിൻ === സ്പാനിഷ് ക്രിമിനൽ കോഡ് ആർട്ടിക്കിൾ 197 മുതൽ 201 വരെ രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള ശിക്ഷകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 1 ൽ, "രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനോ മറ്റൊരാളുടെ സ്വകാര്യത ലംഘിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടി, അവരുടെ പേപ്പറുകൾ, കത്തുകൾ, ഇ-മെയിൽ സന്ദേശങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിഗത ഇഫക്റ്റുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയോ, അവരുടെ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷനുകൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയോ, ശബ്ദത്തിന്റെയോ ചിത്രത്തിന്റെയോ മറ്റേതെങ്കിലും ആശയവിനിമയ സിഗ്നലിന്റെയോ ശ്രവണ, പ്രക്ഷേപണ, റെക്കോർഡിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ പുനർനിർമ്മാണത്തിനായി സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഒന്ന് മുതൽ നാല് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും ലഭിക്കും" എന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്നു. ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 2 പ്രകാരം, "കമ്പ്യൂട്ടർ, ഇലക്ട്രോണിക് അല്ലെങ്കിൽ ടെലിമാറ്റിക് ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ മീഡിയ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ പൊതു സ്വകാര്യ രേഖകൾ എന്നിവയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ള മറ്റൊരാളുടെ വ്യക്തിഗത അല്ലെങ്കിൽ കുടുംബ ഡാറ്റ ഒരു മൂന്നാം കക്ഷിക്ക് ദോഷകരമായി കരുതിവച്ചിരിക്കുന്നത് പിടിച്ചെടുക്കുന്നവർക്കോ ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്കോ അല്ലെങ്കിൽ പരിഷ്കരിക്കുന്നവർക്കോ ഇതേ ശിക്ഷ ബാധകമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" /> മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഡാറ്റ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് "പ്രചരിപ്പിക്കുകയോ വെളിപ്പെടുത്തുകയോ കൈമാറുകയോ" ചെയ്യുന്നവർക്ക് രണ്ട് മുതൽ അഞ്ച് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ ലഭിക്കും (ഒന്ന് മുതൽ മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും, കണ്ടെത്തലിൽ അവർ നേരിട്ട് ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും "അതിന്റെ നിയമവിരുദ്ധ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് അറിവുണ്ടെങ്കിൽ"). ബന്ധപ്പെട്ട ഫയലുകൾ, മാധ്യമങ്ങൾ, രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ ആർക്കൈവുകൾ എന്നിവയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള വ്യക്തിയോ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ അനധികൃത ഉപയോഗത്തിലൂടെയോ, ഇരയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം, മതം, വിശ്വാസങ്ങൾ, ആരോഗ്യം, വംശീയ ഉത്ഭവം അല്ലെങ്കിൽ ലൈംഗിക ജീവിതം എന്നിവ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെയോ, ഇര പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാളോ വൈകല്യമുള്ളയാളോ ആണെങ്കിൽ, സാമ്പത്തിക ലാഭത്തിനായി അത് ഉണ്ടാക്കിയതാണെങ്കിൽ ഈ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995">{{Citation |last=Jefatura del Estado |title=Ley Orgánica 10/1995, de 23 de noviembre, del Código Penal |date=1995-11-24 |url=https://www.boe.es/eli/es/lo/1995/11/23/10 |issue=Ley Orgánica 10/1995 |pages=33987–34058 |access-date=2022-08-19}}</ref> 2015-ൽ ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ പരിഷ്കരണം സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ, <ref>{{Cite web |last=Jurídicas |first=Noticias |title=El Tribunal Supremo considera delito difundir imágenes obtenidas con el permiso de la víctima que afectan gravemente a su intimidad · Noticias Jurídicas |url=https://noticias.juridicas.com/actualidad/noticias/14915-el-tribunal-supremo-considera-delito-difundir-imagenes-obtenidas-con-el-permiso-de-la-victima-que-afectan-gravemente-a-su-intimidad/ |access-date=2022-08-19 |website=Noticias Jurídicas |language=es}}</ref> "മൂന്നാം കക്ഷികളുടെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് ഒരു വീട്ടിലോ മറ്റേതെങ്കിലും സ്ഥലത്തോ അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ ലഭിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെയോ ഓഡിയോവിഷ്വൽ റെക്കോർഡിംഗുകളുടെയോ വിവരങ്ങൾ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് കൈമാറുക, വെളിപ്പെടുത്തുക അല്ലെങ്കിൽ കൈമാറുക, മൂന്നാം കക്ഷിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആ വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ സ്വകാര്യതയെ ഗുരുതരമായി ദുർബലപ്പെടുത്തുമ്പോൾ", ബാധിത വ്യക്തിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആർട്ടിക്കിൾ 197 § പ്രകാരം 7 മുതൽ മൂന്ന് മാസം വരെ തടവും ആറ് മുതൽ പന്ത്രണ്ട് മാസം വരെ പിഴയും ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ഇരയെ കുറ്റവാളിയുമായി വിവാഹം വഴിയോ "സമാനമായ വൈകാരിക ബന്ധം", പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തത് അല്ലെങ്കിൽ വൈകല്യം എന്നിവയിലൂടെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ കുറ്റകൃത്യം പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" /> === യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് === യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, ഡോക്സിംഗിന്റെ ഇരകൾക്ക് നിയമപരമായ പരിഹാരങ്ങൾ കുറവാണ്.<ref>{{harvnb|Lindvall|2019|pages=3, 12}}</ref> ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള രണ്ട് ഫെഡറൽ നിയമങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്: ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്.{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} എന്നിരുന്നാലും, ഒരു പണ്ഡിതൻ വാദിച്ചതുപോലെ, "[ആ] നിയമങ്ങൾ ... ഡോക്സിംഗ് തടയാൻ പരിതാപകരമല്ല, കാരണം അവയുടെ നിബന്ധനകൾ ഉൾക്കൊള്ളാത്തതും അവ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} ഉദാഹരണത്തിന്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, "ഒരു വ്യക്തിയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണികളെ മാത്രമേ കുറ്റകരമാക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} എന്നാൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പല സന്ദർഭങ്ങളിലും, ഒരു ഡോക്സർ ഒരിക്കലും തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണി നൽകിയേക്കില്ല. പക്ഷേ ഇരയ്ക്ക് ഇപ്പോഴും ഭയപ്പെടാൻ നല്ല കാരണമുണ്ടാകാം.{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് "അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കൂ. കൂടാതെ ഇത് ഓൺലൈൻ ഉപദ്രവത്തിൽ നിന്നുള്ള പൊള്ളയായ സംരക്ഷണമായി മാത്രമേ വർത്തിക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} [[കാലിഫോർണിയ]], [[കൊളറാഡോ]] തുടങ്ങിയ നിരവധി സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന നിയമപ്രകാരം ഡോക്സിംഗ് നിയമവിരുദ്ധമാണ്.<ref>{{Cite web |date=December 2021 |title=50-state Survey: Doxing - Legal Protections for Public Health Officials: Doxing |url=https://www.networkforphl.org/wp-content/uploads/2022/03/Doxing-50-State-Survey-December-Final.pdf |access-date=April 24, 2025 |website=The Network For Public Health Law |page=2}}</ref> കുറഞ്ഞത് ഒരു കണക്കനുസരിച്ച്, ഓരോ വർഷവും മൂന്ന് ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി പിന്തുടർന്നാലും ആക്രമണകാരികളിൽ ഏകദേശം മൂന്ന് പേർക്കെതിരെ മാത്രമേ ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് പ്രകാരം കുറ്റം ചുമത്തപ്പെടുന്നുള്ളൂ.{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} അതനുസരിച്ച്, " ഫെഡറൽ എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റിന്റെ അഭാവം ഡോക്‌സിംഗ് കുറയ്ക്കണമെങ്കിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഇടപെടണം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്."{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} 2023 അവസാനത്തിലും 2024 ന്റെ തുടക്കത്തിലും, അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയക്കാർക്കെതിരായ പെട്ടെന്നുള്ള ഒരു ആക്രമണത്തിനിടയിൽ, ആക്രമണങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായി ഡോക്‌സിംഗ് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചു. കാരണം യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന് ഡാറ്റാ സ്വകാര്യതയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ദുർബലമായ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ട്. വിവിധ ഡാറ്റാ ബ്രോക്കർമാർ കാരണം പൗരന്മാരുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഓൺലൈനിൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നതാണ്.<ref>{{Cite news |last=Lee |first=Dave |date=2024-01-04 |title=US Must Stop 'Swatting' From Becoming an Election Weapon |url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2024-01-04/us-must-stop-swatting-from-becoming-a-deadly-election-weapon |access-date=2024-01-05 |work=[[Bloomberg News]]}}</ref> == അവലംബം== {{reflist|30em}} === ഉറവിടങ്ങൾ=== {{Refbegin|indent=yes}} * {{Cite journal |last=Lindvall |first=Alexander J. |title=Political Hacktivism: Doxing & the First Amendment |pages=1–15 |journal=Creighton Law Review |date=2019 |volume=53 |issue=1 |url=https://dspace2.creighton.edu/xmlui/bitstream/handle/10504/125944/CLR_53-1.pdf |publisher=Creighton University School of Law |location=Omaha, Nebraska |hdl=10504/125944}} {{Refend}} ==പുറം കണ്ണികൾ== *{{wiktionary-inline|dox}} {{Abuse}} {{Bullying}} {{Internet slang}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:സൈബർ കുറ്റകൃത്യം]] [[വർഗ്ഗം:ഹാക്കിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)]] 46tm47yiokuamgmodh7th1ciz0w1oa0 4631042 4631028 2026-06-18T08:37:56Z Meenakshi nandhini 99060 4631042 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Doxing}}[[File:Fictional example of a doxing post on social media.png|thumb|സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ഒരു ഡോക്സിംഗ് പോസ്റ്റിന്റെ സാങ്കൽപ്പിക ഉദാഹരണം. ഇതിൽ, ഇരയുടെ വ്യക്തിഗത പേരും വിലാസവും കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.]]ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സ്ഥാപനത്തെക്കുറിച്ചോ വ്യക്തിപരമായി അവരെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നതായ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി അവരുടെ സമ്മതമില്ലാതെ അവരെ ഉപദ്രവിക്കക അല്ലെങ്കിൽ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ പരസ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പ്രവൃത്തിയാണ് '''ഡോക്സിംഗ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite news|last=S-W|first=C. |date=10 March 2014 |title=What doxxing is, and why it matters|url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2014/03/economist-explains-9|newspaper=[[The Economist]] |access-date=5 January 2016}} * {{cite web | last=Schneier | first=Bruce | title=The Security of Our Election Systems | url=https://www.schneier.com/blog/archives/2016/07/the_security_of_11.html |work=Schneier on Security | date=29 July 2016 | access-date=6 August 2016}} * {{cite magazine |first1=James |last1=Wray |first2=Ulf |last2=Stabe |url=http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |title=The FBI's warning about doxing was too little too late |magazine=The Tech Herald |date=19 December 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121031002418/http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |archive-date=31 October 2012 |url-status=dead }} * {{cite news|last=Zurcher|first=Anthony |date=7 March 2014 |title=Duke freshman reveals porn identity|url=https://www.bbc.co.uk/news/blogs-echochambers-26477417|work=[[BBC News]]|access-date=9 April 2014}} * {{Cite news |url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/aug/16/anti-fascist-protesters-antifa-police-doxing-twitter-mugshots |title=Anti-fascists say police post mugshots on Twitter to 'intimidate and silence' |last=Levin |first=Sam |date=16 August 2018 |work=[[The Guardian]] |access-date=16 August 2018}}</ref><ref name="goodrich">{{cite news|title=What is Doxing?|work=Tech News Daily |first=Ryan |last=Goodrich|url=http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|date=2 April 2013|access-date=24 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20141029095609/http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|archive-date=29 October 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Mengtong |last2=Cheung |first2=Anne |last3=Chan |first3=Ko |date=2019-01-14 |title=Doxing: What Adolescents Look for and Their Intentions |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |language=en |volume=16 |issue=2 |pages=218 |doi=10.3390/ijerph16020218 |issn=1660-4601 |pmc=6352099 |pmid=30646551|doi-access=free }}</ref> പൊതു ഡാറ്റാബേസുകളിൽ നിന്നോ സോഷ്യൽ മീഡിയ വെബ്‌സൈറ്റുകളിൽ നിന്നോ (ഫേസ്ബുക്ക് പോലുള്ളവ) ശേഖരിച്ച ഇത്തരം വിവരങ്ങളുടെ സംയോജനത്തെയും, ക്രിമിനൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വഞ്ചനാപരമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ([[ഹാക്കിംഗ്]], [[സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)|സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] പോലുള്ളവ) മുമ്പ് ശേഖരിച്ച സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ചരിത്രപരമായി ഈ പദം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ഇത്തരം വസ്തുതകളുടെ സമാഹരണവും സേവനങ്ങളും പൊതുവെ നിയമപരമാണ്. എന്നിരുന്നാൽക്കൂടി പിന്തുടർന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടിക്കൽ, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ നിയമങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിരിക്കാം.<ref>{{Cite web |last=Lever |first=Rob |date=16 December 2021 |title=What is Doxxing? |url=https://www.usnews.com/360-reviews/privacy/what-is-doxxing |website=www.usnews.com}}</ref> ഓൺലൈൻ വഴിയുള്ള അപമാനിക്കൽ, പിടിച്ചുപറി, നിയമപാലകർക്കുളള ജാഗ്രതാ സഹായം തുടങ്ങിയവ ഡോക്സിംഗ് നടത്താനുള്ള കാരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news|last=Bright |first=Peter |url=https://arstechnica.com/tech-policy/news/2012/03/doxed-how-sabu-was-outed-by-former-anons-long-before-his-arrest.ars |title=Doxed: how Sabu was outed by former Anons long before his arrest |publisher=Ars Technica |date=7 March 2012 |access-date=23 October 2012}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |title=Did LulzSec Trick Police Into Arresting the Wrong Guy? – Technology |last=Clark Estes |first=Adam |publisher=The Atlantic Wire |date=28 July 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193458/http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |url-status=dead }}</ref> == ചരിത്രം == വ്യക്തികളെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, പത്രങ്ങളും ലഘുലേഖകളും പോലുള്ള ഭൗതിക മാധ്യമങ്ങൾ വഴി, ഒരുതരം ജാഗ്രതാ നടപടിയായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന രീതി നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, [[Stamp Act 1765|1765-ലെ സ്റ്റാമ്പ് ആക്ടിനോടുള്ള]] പ്രതികരണമായി അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ പതിമൂന്ന് കോളനികളിൽ, [[Sons of Liberty|സൺസ് ഓഫ് ലിബർട്ടി]] പോലുള്ള വിപ്ലവ പാർട്ടികൾ നികുതി പിരിവുകാരെയും ബ്രിട്ടീഷ് സാധനങ്ങളുടെ ബഹിഷ്കരണം പാലിക്കാത്തവരെയും ലഘുലേഖകളിലും പത്ര ലേഖനങ്ങളിലും പേരുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഉപദ്രവിച്ചു.<ref>{{cite book |title=American History: From Pre-Columbian to the New Millennium |url=https://www.ushistory.org/us/9b.asp |location=Independence Hall Association}}</ref><ref>{{cite web |url=https://research.colonialwilliamsburg.org/foundation/journal/winter12/liberty.cfm |title=Terms of Estrangement: Who Were the Sons of Liberty? |last=Carp |first=Benjamin L. |date=2012 |website=Colonial Williamsburg |publisher=The Colonial Williamsburg Foundation |access-date=July 10, 2023}}</ref> 1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ ഡോക്‌സിംഗിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഹാക്കർ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്ക് പുറത്ത് യൂസ്‌നെറ്റിലെ ഇന്റർനെറ്റ് ചർച്ചാ വേദികളിലാണ് നടന്നത്. പിന്നീട് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന നവ-നാസികളുടെയും <ref name="Tiffany-2022">{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-05-01 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> വംശീയവാദികളുടെയും പട്ടിക പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന വക്രഗതിക്കാർ വരെ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Perry |first=David M. |date=2017-08-17 |title=Why It's Important to Name the Nazis |url=https://psmag.com/social-justice/naming-and-shaming-american-nazis/ |access-date=2025-01-05 |website=Pacific Standard |language=en-US}}</ref> 1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ, ന്യൂറംബർഗ് ഫയൽസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു വെബ്‌സൈറ്റ് ആരംഭിച്ചു. ഗർഭഛിദ്ര ദാതാക്കളുടെ വീട്ടുവിലാസങ്ങളും വെബ്‌സൈറ്റ് സന്ദർശകർ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ആളുകളെ പിന്തുടർന്ന് കൊല്ലണമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന സംസാരവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="Tiffany-2022" /> 2012-ൽ, അന്നത്തെ അമേരിക്കൻ ബ്ലോഗ് [[Gawker|ഗോക്കറിന്റെ]] റിപ്പോർട്ടറായ [[Adrian Chen|അഡ്രിയാൻ ചെൻ]] അമേരിക്കൻ പ്രൊപ്രൈറ്ററി സോഷ്യൽ ന്യൂസ് അഗ്രഗേഷൻ ആയ റെഡ്ഡിറ്റിന്റെ ഇരയായ വയലന്റക്രെസിനെ മൈക്കൽ ബ്രൂട്ട്ഷ് എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, റെഡ്ഡിറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ ചെൻ ബ്രൂട്ട്ഷിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുകയും ഗോക്കറിനെതിരെ "യുദ്ധം" പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 2010-കളുടെ മധ്യത്തിൽ, [[Gamergate|ഗെയിമർഗേറ്റ്]] പീഡന പ്രചാരണത്തിന്റെ സംഭവത്തോടുകൂടി ഈ പദം വ്യാപകമായി പൊതുജന ഉപയോഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. ഗെയിമർഗേറ്റിലെ പങ്കാളികൾ അവരുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സെൻസിറ്റീവ് വിവരങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലും ചിലപ്പോൾ സംശയാസ്പദമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് ശാരീരിക ഉപദ്രവം വരുത്തുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയും പ്രശസ്തരായി. സെന്റർ ഫോർ ഡെമോക്രസി ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിലെ റിസർച്ച് ഫെലോ ആയ കരോലിൻ സിൻഡേഴ്‌സ് "ധാരാളം ആളുകൾക്ക്, നിലവിലുള്ള അഭിപ്രായഗതി വളർത്തുന്നതിന് ഡോക്സിംഗ് എന്താണെന്നതിന്റെ ആമുഖമായിരുന്നു ഗെയിമർഗേറ്റ്" എന്ന് പറയുകയുണ്ടായി.<ref name="Tiffany-2022" /> 2014 മുതൽ 2020 വരെ, [[അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക|അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, "വലിയ അനുയായിയുള്ള വ്യാജനാമമുള്ള ഒരു വ്യക്തിയുടെ മുഖംമൂടി അനാവരണം ചെയ്യുന്നത് അവരുടെ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള അനാവശ്യവും അപകടകരവുമായ കടന്നുകയറ്റമാണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയാണ് ഡോക്സിംഗ് സംഭാഷണത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയത്."<ref>{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-10-24 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> 2014-ൽ, ന്യൂസ് വീക്ക് [[ബിറ്റ്കോയിൻ|ബിറ്റ്കോയിന്റെ]] വ്യാജനാമമുള്ള ഡെവലപ്പറെ തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, [[ക്രിപ്‌റ്റോകറൻസി]] പ്രേമികൾ മാസികയെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു. 2016-ൽ, ഒരു ഇറ്റാലിയൻ പത്രപ്രവർത്തകൻ ഇറ്റാലിയൻ നോവലിസ്റ്റ് എലീന ഫെറാന്റെയുടെ ഐഡന്റിറ്റി തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, പത്രപ്രവർത്തകൻ ലിംഗഭേദപരമായ പീഡനത്തിന് ഇരയായി. വോക്സ് ആ തിരയലിനെ "എലീന ഫെറാന്റെ ഡോക്സിംഗ്" എന്ന് പരാമർശിച്ചു. 2020-ൽ, സ്ലേറ്റ് സ്റ്റാർ കോഡെക്സ് ബ്ലോഗ് നടത്തുന്ന കാലിഫോർണിയയിലെ സൈക്യാട്രിസ്റ്റിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതായി ദി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് സൂചിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ബ്ലോഗിന്റെ ആരാധകർ ടൈംസിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നതായി ആരോപിച്ചു. ബ്ലോഗിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തി ടൈംസ് ന്റെ സുരക്ഷയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് ആരോപിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഒരു "വലിയ അഴിമതി" ആരംഭിച്ചതായും അതിന്റെ ഫലമായി ടൈംസിന് നൂറുകണക്കിന് അല്ലെങ്കിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സബ്‌സ്‌ക്രിപ്‌ഷനുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതായും അവകാശപ്പെട്ടു.<ref name="Tiffany-2022" /> 2022-ൽ, [[BuzzFeed News|ബസ്ഫീഡ് ന്യൂസ്]] റിപ്പോർട്ടർ കാറ്റി നോട്ടോപൗലോസ്, മുമ്പ് ബോർഡ് ആപ്പ് യാച്ച് ക്ലബ്ബിന്റെ വ്യാജപേരുകളിൽ പേരുള്ള സ്ഥാപകരെ തിരിച്ചറിയാൻ പൊതു ബിസിനസ്സ് രേഖകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ക്ലബ്ബിന്റെ സ്ഥാപകരിലൊരാളായ ഗ്രെഗ് സോളാനോ, "[തന്റെ] ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി തന്നെ പുറത്താക്കി" എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു<ref name="Tiffany-2022" />. 2022 ഏപ്രിലിൽ, വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ടർ ടെയ്‌ലർ ലോറൻസ്, ലിബ്സ് ഓഫ് ടിക് ടോക്കിന്റെ ട്വിറ്റർ അക്കൗണ്ടിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തിയുടെ ഐഡന്റിറ്റി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ചായ റൈചിക് ആണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി. ഇതിന്റെ ഫലമായി റൈചിക്കും വലതുപക്ഷക്കാരും ലോറൻസിനെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു.<ref name="Tiffany-2022" /> ഇസ്രായേൽ ഓൺ കാമ്പസ് കോളിഷൻ, കാനറി മിഷൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇസ്രായേൽ അനുകൂല എൻ‌ജി‌ഒകൾ അവരുടെ ആക്ടിവിസം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പൊതു രേഖകൾ പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് പലസ്തീൻ പ്രവർത്തകർക്കെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ചുമത്തിയതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite magazine |last1=Bamford |first1=James |title=Israel's War on American Student Activists |url=https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |website=The Nation |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118003447/https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://forward.com/news/407279/canary-missions-threat-grows-from-us-campuses-to-the-israeli-border/|title=Canary Mission's Threat Grows, From U.S. Campuses To The Israeli Border|last=Nathan-Kazis|first=Josh|date=2 August 2018|website=Forward|access-date=16 September 2018}}</ref>ഗാസ യുദ്ധത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായി . വലതുപക്ഷ അഭിഭാഷക ഗ്രൂപ്പായ അക്യുറസി ഇൻ മീഡിയ യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും ട്രക്കുകൾ അയച്ചു. ഇസ്രായേൽ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പേരുകളും മുഖങ്ങളും ക്യാമ്പസിലെ "പ്രമുഖ യഹൂദ വിരുദ്ധർ" എന്ന് മുദ്രകുത്തി ഒരു ബാനറിന് കീഴിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. <ref>{{cite web |last1=Okutan |first1=Esma |last2=Hernandez |first2=Tristan |title='Doxxing truck' appears on Yale's campus, displays student names and photos |url=https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |website=Yale Daily News |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118020937/https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Bushard |first1=Brian |title='Doxxing Truck' Takes Columbia—Here's What To Know About The Trucks That Post Names Of Students |url=https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2023/10/26/doxxing-truck-takes-columbia-heres-what-to-know-about-the-truck-that-posts-names-of-students/?sh=3f5cabfd1f41 |website=Forbes |access-date=18 November 2023 }}</ref>അതുപോലെ, കാനറി മിഷൻ ഒക്ടോബർ 7 ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു തുറന്ന കത്തിന്റെ പ്രചാരണത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഐഡന്റിറ്റികളും ചിത്രങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അത് "ഇസ്രായേൽ ഭരണകൂടമാണ് എല്ലാ അക്രമങ്ങൾക്കും പൂർണ്ണമായും ഉത്തരവാദി" എന്ന് ആരോപിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |title=Harvard Student Groups Face Intense Backlash for Statement Calling Israel 'Entirely Responsible' for Hamas Attack {{!}} News {{!}} The Harvard Crimson |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/10/10/psc-statement-backlash/ |access-date=2024-01-19 |website=www.thecrimson.com}}</ref><ref>{{cite web |last1=Ray |first1=Owen |title=The Canary Mission's doxxing needs to stop |url=https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |website=Massachusetts Daily Collegian |access-date=18 November 2023 |archive-date=6 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106034859/https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |url-status=live }}</ref> == ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ == ഡോക്സിംഗിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്ക് സമാന്തരമായി സൈബർ സുരക്ഷ, ഇന്റർനെറ്റ് സ്വകാര്യത, ഓൺലൈൻ സ്വകാര്യതാ സഖ്യം, ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ നൽകുന്ന കമ്പനികൾ എന്നിവയുടെ വികാസവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഏറ്റവും സമീപകാലത്ത്, കാലിഫോർണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബെർക്ക്ലി<ref>{{Cite web |title=Protect yourself from "Doxxing" {{!}} Office of Ethics |url=https://ethics.berkeley.edu/privacy/protect-yourself-doxxing |access-date=2022-06-02 |website=ethics.berkeley.edu}}</ref> പോലുള്ള ഉന്നത ഗ്രൂപ്പുകൾ അവരുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ ഡോക്സിംഗിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഓൺലൈൻ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഡോക്സിംഗിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വയേഡ് ഒരു ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു ഇലക്ട്രോണിക് ഫ്രോണ്ടിയർ ഫൗണ്ടേഷനിൽ നിന്നുള്ള ഇവാ ഗാൽപെറിൻ ആളുകളെ ഉപദേശിച്ചു "നിങ്ങൾ സ്വയം ഗൂഗിൾ ചെയ്യുക, സ്വയം ലോക്ക് ചെയ്യുക, നിങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ആക്‌സസ് ചെയ്യുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുക" .<ref>{{Cite magazine |last=Newman |first=Lily Hay |title=What To Do If You've Been Doxed |language=en-US |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |url=https://www.wired.com/story/what-do-to-if-you-are-being-doxed/ |access-date=2022-05-01 |issn=1059-1028}}</ref> == നിയമനിർമ്മാണം == === ഓസ്ട്രേലിയ === 2024-ൽ, ജൂത ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരുടെ ഒരു വാട്ട്‌സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്ന് 600-ലധികം ആളുകളുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന സംഭവത്തെത്തുടർന്ന്, ഡോക്‌സിംഗ് കുറ്റകരമാക്കുന്നതിന് പുതിയ നിയമനിർമ്മാണം കൊണ്ടുവരുമെന്ന് ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന ചില ആളുകൾക്ക് അവരുടെ പ്രശസ്തിക്ക് ഹാനികരമാകുമെന്ന ഭീഷണികളും വധഭീഷണികളും ലഭിച്ചു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref> ഡോക്‌സിംഗ് ജയിൽ ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുന്ന നിയമം ഉൾപ്പെടുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട നിയമനിർമ്മാണത്തിന് പ്രധാനമന്ത്രി ആന്റണി അൽബനീസിന്റെ ഉഭയകക്ഷി പിന്തുണയും ലഭിച്ചു..<ref name=":0" />2024 ഡിസംബർ 10-ന് The Privacy and Other Legislation Amendment Act പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref>1995 ലെ ഫെഡറൽ ക്രിമിനൽ കോഡ് ആക്ടിൽ നിരവധി പുതിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഡോക്‌സിംഗിന് ക്രിമിനൽ ശിക്ഷകൾ ഏർപ്പെടുത്തി .<ref name=":3">{{Cite web |title=Australia: New Privacy Legislation Criminalizes Doxxing |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2024-12-16/australia-new-privacy-legislation-criminalizes-doxxing/ |access-date=2026-02-05 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref> === ഓസ്ട്രിയ === 2006-ൽ ഓസ്ട്രിയ ആന്റി സ്റ്റാക്കിംഗ് നിയമം പാസാക്കി. 2016-ൽ സൈബർ-മോബിംഗ് ഒരു ക്രിമിനൽ കുറ്റമായി മാറി.<ref>{{Cite web |title=Gesetzliche Lage |url=https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615174650/https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-date=2024-06-15 |access-date=2025-01-02 |website=oesterreich.gv.at - Österreichs digitales Amt |language=de-DE}}</ref> 2024 അവസാനത്തോടെ ഡോക്സിംഗ് ഒരു പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യമല്ലെങ്കിലും, പരാമർശിച്ച നിയമങ്ങൾ ഓൺലൈൻ അക്രമ കേസുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=ingrid.brodnig |date=2022-04-27 |title=#brodnig: Ich weiß, wo du wohnst! |url=https://www.profil.at/gesellschaft/brodnig-ueber-datenschutz-auf-facebook-ich-weiss-wo-du-wohnst/401986526 |access-date=2025-01-02 |website=www.profil.at |language=de}}</ref>ഓസ്ട്രിയ ഒരു EU അംഗരാജ്യമായതിനാൽ, EU നിയമം (DSGVO) ബാധകമാണ്.<ref>{{Cite web |title=Was ist Doxing? {{!}} Beispiele und Tipps zum Schutz |url=https://sosafe-awareness.com/de/glossar/doxing/ |access-date=2025-01-02 |website=sosafe-awareness.com |language=de-DE}}</ref> === മെയിൻലാൻഡ് ചൈന === 2020 മാർച്ച് 1 മുതൽ, പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയുടെ "Regulations on the Ecological Governance of Online Information Content" നടപ്പിലാക്കി. ഓൺലൈൻ വിവര ഉള്ളടക്ക സേവനങ്ങളുടെയും പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെയും ഉപയോക്താക്കളും നിർമ്മാതാക്കളും ഓൺലൈൻ അക്രമം, ഡോക്സിംഗ്, വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ, ഡാറ്റ തട്ടിപ്പ്, അക്കൗണ്ട് കൃത്രിമത്വം, മറ്റ് നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെടരുതെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.<ref>{{cite news |title=《网络信息内容生态治理规定》明确不得开展人肉搜索、流量造假等违法活动 |url=http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |access-date=2020-02-29 |agency=新华社 |publisher=中国政府网 |date=2019-12-21 |archive-date=2020-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201123193205/http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |url-status=live }}</ref> === ഹോങ്കോങ്ങ് === 2021 മുതൽ, ഹോങ്കോങ്ങിൽ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നത് ക്രിമിനൽ കുറ്റമാണ്. അവിടെ ഡോക്സിംഗ് എന്നാൽ "ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ മാനസിക ഉപദ്രവം ഉണ്ടാക്കൽ" എന്നിവയ്ക്കായി ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യമോ പരസ്യമല്ലാത്തതോ ആയ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിടുന്നതിനെയാണ്. ഈ നിയമപ്രകാരം കുറ്റക്കാരായ വ്യക്തികൾക്ക് 5 വർഷം വരെ തടവും HK$1,000,000 (US$128,324.40) പിഴയും ലഭിക്കും.<ref>{{cite news|title = Hong Kong introduces new legal amendments to outlaw doxxing |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/politics/article/3133087/hong-kong-introduces-new-legal-amendments-outlaw-doxxing|website=www.scmp.com|access-date=2021-07-31}}</ref> === ജർമ്മനി === വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ വ്യാപനത്തെ അപകടപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നു സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് [[ജർമ്മനി]]യിൽ 2021 സെപ്റ്റംബറിൽ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ ഡോക്സിംഗ് ചേർത്തു. അതിനുശേഷം, സ്വതന്ത്രമായി ആക്‌സസ് ചെയ്യാവുന്ന ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് രണ്ട് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രമായി ആക്‌സസ് ചെയ്യാനാവാത്ത ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. ഡാറ്റയുടെയും അതിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെയും പ്രചരണം ഉചിതമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയെയോ അവരുമായി അടുപ്പമുള്ള വ്യക്തികളെയോ അവർക്കെതിരെയുള്ള ഒരു കുറ്റകൃത്യത്തിനോ ലിംഗപരമായ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്യ്രം, ശാരീരിക സമഗ്രത, വ്യക്തി സ്വാതന്ത്ര്യം അല്ലെങ്കിൽ കാര്യമായ മൂല്യമുള്ള ഒരു വസ്തുവിനെതിരെയുള്ള മറ്റൊരു നിയമവിരുദ്ധ പ്രവൃത്തിക്കോ വിധേയമാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതുമായിരിക്കണം. ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 പരാമർശിക്കുന്നതിലൂടെ ഭീകര സംഘടനകളുടെ പ്രചരണം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധവും എന്നാൽ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ സാമൂഹികമായി ഉചിതമാണെങ്കിൽ അത് അപകടകരമായ രീതിയിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ശിക്ഷാർഹമല്ല. "ഈ നിയമം പൗര വിദ്യാഭ്യാസം, ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധ ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരായ പ്രതിരോധം, കല അല്ലെങ്കിൽ ശാസ്ത്രം, ഗവേഷണം അല്ലെങ്കിൽ അദ്ധ്യാപനം, നിലവിലെ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചോ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ സമാനമായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ റിപ്പോർട്ടുചെയ്യൽ എന്നിവയെ സഹായിക്കുന്നു" (ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 ഖണ്ഡിക 4) === നെതർലാൻഡ്‌സ് === 2021-ൽ, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഡോക്‌സിംഗ് സംഭവങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത്, ഡച്ച് ആക്ടിവിസ്റ്റുകളും, രാഷ്ട്രീയക്കാരും, പത്രപ്രവർത്തകരും, മറ്റുള്ളവരും ലക്ഷ്യമിട്ട് അന്നത്തെ നീതിന്യായ-സുരക്ഷാ മന്ത്രി ഫെർഡിനാൻഡ് ഗ്രാപ്പർഹൗസ് ഡോക്‌സിംഗിനെതിരെ ഒരു പുതിയ നിയമം നിർദ്ദേശിച്ചു. ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ജോലി തടസ്സപ്പെടുത്തൽ എന്നീ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമാണെന്ന് നിയമം പറയുന്നു. കൂടാതെ ഇതിന് പരമാവധി രണ്ട് വർഷം തടവ് ശിക്ഷയോ €25,750 (US$28,204) പിഴയോ ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ചില പൊതു വ്യക്തികളെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുമ്പോൾ ശിക്ഷ മൂന്നിലൊന്നായി വർദ്ധിപ്പിക്കും.<ref>{{cite news |title=Strafrechtelijke aanpak intimidatie door delen persoonsgegevens |url=https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/07/12/strafrechtelijke-aanpak-intimidatie-door-delen-persoonsgegevens |website=www.rijksoverheid.nl|access-date=2022-03-22}}</ref>നിർദ്ദിഷ്ട നിയമം പാർലമെന്റിന്റെ ഇരുസഭകളും പാസാക്കുകയും 2024ജനുവരി 1 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite news |date=2023-07-11 |title=Dutch Senate votes to make 'doxing' a crime |url=https://www.reuters.com/world/europe/dutch-senate-votes-make-doxing-crime-2023-07-11/ |access-date=2023-10-24 |work=[[Reuters]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-07-11 |title=Doxing wordt binnenkort strafbaar, Eerste Kamer akkoord |url=https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5395711/doxing-strafbaar-nieuwe-wet-persoonlijke-gegevens |access-date=2023-10-24 |website=RTL Nieuws |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |author=[[Ministry of Justice and Security|Ministerie van Justitie en Veiligheid]]|date=2023-07-28 |title=Wet van 12 juli 2023 tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafrecht BES, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafvordering BES in verband met de strafbaarstelling van het zich verschaffen, verspreiden of anderszins ter beschikking stellen van persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden (strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden) |url=https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2023-274.html |access-date=2024-01-04 |website=zoek.officielebekendmakingen.nl |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Eenennaam |first=Joanne van |title=Doxing is a crime ... What does that mean? |url=https://www.wisemen.nl/en/news/doxing-is-a-crime-under-dutch-criminal-law-as-of-january-1-2024-what-does-that-mean-/ |access-date=2025-01-05 |website=WiseMen Advocaten |language=en}}</ref> 2025-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, വാർ ഇൻ കോർട്ട് പ്രോജക്റ്റ് യുദ്ധകാലത്തെ നാസി അനുഭാവികളെന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന അരലക്ഷത്തോളം പേരുകളുടെ ഒരു പട്ടിക ഡിജിറ്റലായി പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |date=2025-01-02 |title=Dutch online archive identifies suspected Second World War Nazi collaborators |url=https://www.ctvnews.ca/world/article/dutch-online-archive-identifies-suspected-second-world-war-nazi-collaborators/ |access-date=2025-01-05 |website=CTVNews |language=en}}</ref> === റഷ്യ === "വ്യക്തിപരമായ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള കടന്നുകയറ്റം" ആർട്ടിക്കിൾ 137 പ്രകാരം, മാധ്യമങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പൊതു പരിപാടികൾ പോലും ഉപയോഗിച്ച് വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ പരസ്യമായി പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ പതിനെട്ട് മാസം വരെയുള്ള വേതനം പിഴയായോ, മുന്നൂറ്റി അറുപത് മണിക്കൂർ വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ, ഒരു വർഷം വരെ തിരുത്തൽ ജോലിയായോ, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് വർഷം വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ ശിക്ഷിക്കപ്പെടും. ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെയോ അല്ലാതെയോ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ, നാല് മാസം വരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ, രണ്ട് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ അനുഭവിക്കുകയോ, ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യാം.<ref name=":1">{{Cite web |date=22 September 2023 |title="Criminal liability for disseminating personal data on the Internet" |url=https://admmozhaysk.ru/article/ugolovnaya-otvetstvennost-za-rasprostranenie-personalnyh-dannyh-v-seti-internet-491819 |access-date=2 May 2024 |website=Official website of the Administration of Mozhaisk Oblast of Russia}}</ref> വിവരങ്ങൾ പകർത്തുന്നതും നിയമവിരുദ്ധമായി സ്വീകരിക്കുന്നതും പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യങ്ങളാണ്.<ref name=":1" /> === ദക്ഷിണ കൊറിയ === ഡോക്‌സിംഗിനെ പ്രത്യേകമായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ക്രിമിനൽ നിയമമുള്ള, ചുരുക്കം ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ദക്ഷിണ കൊറിയ. "വിവര, ആശയവിനിമയ ശൃംഖല ഉപയോഗം, വിവര സംരക്ഷണം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമം" എന്നതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 49, പൂർണ്ണമായ പേര്, ജനനത്തീയതി, വിലാസം, സംഗ്രഹത്തിൽ കാണുമ്പോൾ നിർദ്ദിഷ്ട വ്യക്തിയെ/വ്യക്തികളെ തിരിച്ചറിയാൻ പര്യാപ്തമെന്ന് കരുതുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും വിവരങ്ങൾ, എന്നിവ പോലുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഉദ്ദേശ്യം പരിഗണിക്കാതെ നിയമവിരുദ്ധമായി ശേഖരിക്കുന്നതും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും നിരോധിക്കുന്നു.<ref name=":2">{{Cite web |title=대한민국 영문법령 |url=https://elaw.klri.re.kr/kor_service/lawView.do?hseq=50484&lang=ENG |access-date=1 August 2020 |website=elaw.klri.re.kr}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, പ്രായോഗികമായി, നിയമത്തിലെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ "നിയമവിരുദ്ധമായ ശേഖരണത്തിന്റെ" അവ്യക്തമായ സ്വഭാവം കാരണം, നിയമപരമായ നടപടികൾ പലപ്പോഴും അതേ നിയമത്തിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 44 നെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയെ അപമാനിക്കുന്നതിനായി അശ്ലീലമായതോ ആയ ഭാഷ ഉപയോഗിച്ച് അപമാനിക്കുന്നതും തെറ്റായ വിവരങ്ങളോ പ്രത്യേക വസ്തുതാപരമായ വിവരങ്ങളോ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രശസ്തിയെയോ ബഹുമാനത്തെയോ നശിപ്പിക്കുന്നതും (ഇത് പലപ്പോഴും ഒരു ഡോക്‌സിംഗ് സംഭവത്തിൽ സംഭവിക്കാറുണ്ട്) നിരോധിക്കുന്നു. കൊറിയൻ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ നിലവിലുള്ള "പരമ്പരാഗത" മാനനഷ്ട നിയമത്തേക്കാൾ കഠിനമായ പരമാവധി ശിക്ഷകൾ ഈ പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥ നടപ്പിലാക്കുന്നു. സൈബർ ഭീഷണി മൂലമുള്ള സെലിബ്രിറ്റി ആത്മഹത്യകൾ വർദ്ധിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് ഇത് ഭാഗികമായി ആദ്യം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref name=":2" /> === സ്പെയിൻ === സ്പാനിഷ് ക്രിമിനൽ കോഡ് ആർട്ടിക്കിൾ 197 മുതൽ 201 വരെ രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള ശിക്ഷകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 1 ൽ, "രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനോ മറ്റൊരാളുടെ സ്വകാര്യത ലംഘിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടി, അവരുടെ പേപ്പറുകൾ, കത്തുകൾ, ഇ-മെയിൽ സന്ദേശങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിഗത ഇഫക്റ്റുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയോ, അവരുടെ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷനുകൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയോ, ശബ്ദത്തിന്റെയോ ചിത്രത്തിന്റെയോ മറ്റേതെങ്കിലും ആശയവിനിമയ സിഗ്നലിന്റെയോ ശ്രവണ, പ്രക്ഷേപണ, റെക്കോർഡിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ പുനർനിർമ്മാണത്തിനായി സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഒന്ന് മുതൽ നാല് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും ലഭിക്കും" എന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്നു. ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 2 പ്രകാരം, "കമ്പ്യൂട്ടർ, ഇലക്ട്രോണിക് അല്ലെങ്കിൽ ടെലിമാറ്റിക് ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ മീഡിയ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ പൊതു സ്വകാര്യ രേഖകൾ എന്നിവയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ള മറ്റൊരാളുടെ വ്യക്തിഗത അല്ലെങ്കിൽ കുടുംബ ഡാറ്റ ഒരു മൂന്നാം കക്ഷിക്ക് ദോഷകരമായി കരുതിവച്ചിരിക്കുന്നത് പിടിച്ചെടുക്കുന്നവർക്കോ ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്കോ അല്ലെങ്കിൽ പരിഷ്കരിക്കുന്നവർക്കോ ഇതേ ശിക്ഷ ബാധകമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" /> മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഡാറ്റ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് "പ്രചരിപ്പിക്കുകയോ വെളിപ്പെടുത്തുകയോ കൈമാറുകയോ" ചെയ്യുന്നവർക്ക് രണ്ട് മുതൽ അഞ്ച് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ ലഭിക്കും (ഒന്ന് മുതൽ മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും, കണ്ടെത്തലിൽ അവർ നേരിട്ട് ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും "അതിന്റെ നിയമവിരുദ്ധ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് അറിവുണ്ടെങ്കിൽ"). ബന്ധപ്പെട്ട ഫയലുകൾ, മാധ്യമങ്ങൾ, രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ ആർക്കൈവുകൾ എന്നിവയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള വ്യക്തിയോ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ അനധികൃത ഉപയോഗത്തിലൂടെയോ, ഇരയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം, മതം, വിശ്വാസങ്ങൾ, ആരോഗ്യം, വംശീയ ഉത്ഭവം അല്ലെങ്കിൽ ലൈംഗിക ജീവിതം എന്നിവ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെയോ, ഇര പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാളോ വൈകല്യമുള്ളയാളോ ആണെങ്കിൽ, സാമ്പത്തിക ലാഭത്തിനായി അത് ഉണ്ടാക്കിയതാണെങ്കിൽ ഈ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995">{{Citation |last=Jefatura del Estado |title=Ley Orgánica 10/1995, de 23 de noviembre, del Código Penal |date=1995-11-24 |url=https://www.boe.es/eli/es/lo/1995/11/23/10 |issue=Ley Orgánica 10/1995 |pages=33987–34058 |access-date=2022-08-19}}</ref> 2015-ൽ ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ പരിഷ്കരണം സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ, <ref>{{Cite web |last=Jurídicas |first=Noticias |title=El Tribunal Supremo considera delito difundir imágenes obtenidas con el permiso de la víctima que afectan gravemente a su intimidad · Noticias Jurídicas |url=https://noticias.juridicas.com/actualidad/noticias/14915-el-tribunal-supremo-considera-delito-difundir-imagenes-obtenidas-con-el-permiso-de-la-victima-que-afectan-gravemente-a-su-intimidad/ |access-date=2022-08-19 |website=Noticias Jurídicas |language=es}}</ref> "മൂന്നാം കക്ഷികളുടെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് ഒരു വീട്ടിലോ മറ്റേതെങ്കിലും സ്ഥലത്തോ അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ ലഭിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെയോ ഓഡിയോവിഷ്വൽ റെക്കോർഡിംഗുകളുടെയോ വിവരങ്ങൾ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് കൈമാറുക, വെളിപ്പെടുത്തുക അല്ലെങ്കിൽ കൈമാറുക, മൂന്നാം കക്ഷിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആ വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ സ്വകാര്യതയെ ഗുരുതരമായി ദുർബലപ്പെടുത്തുമ്പോൾ", ബാധിത വ്യക്തിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആർട്ടിക്കിൾ 197 § പ്രകാരം 7 മുതൽ മൂന്ന് മാസം വരെ തടവും ആറ് മുതൽ പന്ത്രണ്ട് മാസം വരെ പിഴയും ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ഇരയെ കുറ്റവാളിയുമായി വിവാഹം വഴിയോ "സമാനമായ വൈകാരിക ബന്ധം", പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തത് അല്ലെങ്കിൽ വൈകല്യം എന്നിവയിലൂടെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ കുറ്റകൃത്യം പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" /> === യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് === യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, ഡോക്സിംഗിന്റെ ഇരകൾക്ക് നിയമപരമായ പരിഹാരങ്ങൾ കുറവാണ്.<ref>{{harvnb|Lindvall|2019|pages=3, 12}}</ref> ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള രണ്ട് ഫെഡറൽ നിയമങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്: ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്.{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} എന്നിരുന്നാലും, ഒരു പണ്ഡിതൻ വാദിച്ചതുപോലെ, "[ആ] നിയമങ്ങൾ ... ഡോക്സിംഗ് തടയാൻ പരിതാപകരമല്ല, കാരണം അവയുടെ നിബന്ധനകൾ ഉൾക്കൊള്ളാത്തതും അവ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} ഉദാഹരണത്തിന്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, "ഒരു വ്യക്തിയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണികളെ മാത്രമേ കുറ്റകരമാക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} എന്നാൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പല സന്ദർഭങ്ങളിലും, ഒരു ഡോക്സർ ഒരിക്കലും തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണി നൽകിയേക്കില്ല. പക്ഷേ ഇരയ്ക്ക് ഇപ്പോഴും ഭയപ്പെടാൻ നല്ല കാരണമുണ്ടാകാം.{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് "അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കൂ. കൂടാതെ ഇത് ഓൺലൈൻ ഉപദ്രവത്തിൽ നിന്നുള്ള പൊള്ളയായ സംരക്ഷണമായി മാത്രമേ വർത്തിക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} [[കാലിഫോർണിയ]], [[കൊളറാഡോ]] തുടങ്ങിയ നിരവധി സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന നിയമപ്രകാരം ഡോക്സിംഗ് നിയമവിരുദ്ധമാണ്.<ref>{{Cite web |date=December 2021 |title=50-state Survey: Doxing - Legal Protections for Public Health Officials: Doxing |url=https://www.networkforphl.org/wp-content/uploads/2022/03/Doxing-50-State-Survey-December-Final.pdf |access-date=April 24, 2025 |website=The Network For Public Health Law |page=2}}</ref> കുറഞ്ഞത് ഒരു കണക്കനുസരിച്ച്, ഓരോ വർഷവും മൂന്ന് ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി പിന്തുടർന്നാലും ആക്രമണകാരികളിൽ ഏകദേശം മൂന്ന് പേർക്കെതിരെ മാത്രമേ ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് പ്രകാരം കുറ്റം ചുമത്തപ്പെടുന്നുള്ളൂ.{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} അതനുസരിച്ച്, " ഫെഡറൽ എൻഫോഴ്‌സ്‌മെന്റിന്റെ അഭാവം ഡോക്‌സിംഗ് കുറയ്ക്കണമെങ്കിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഇടപെടണം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്."{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} 2023 അവസാനത്തിലും 2024 ന്റെ തുടക്കത്തിലും, അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയക്കാർക്കെതിരായ പെട്ടെന്നുള്ള ഒരു ആക്രമണത്തിനിടയിൽ, ആക്രമണങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായി ഡോക്‌സിംഗ് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചു. കാരണം യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന് ഡാറ്റാ സ്വകാര്യതയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ദുർബലമായ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ട്. വിവിധ ഡാറ്റാ ബ്രോക്കർമാർ കാരണം പൗരന്മാരുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഓൺലൈനിൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നതാണ്.<ref>{{Cite news |last=Lee |first=Dave |date=2024-01-04 |title=US Must Stop 'Swatting' From Becoming an Election Weapon |url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2024-01-04/us-must-stop-swatting-from-becoming-a-deadly-election-weapon |access-date=2024-01-05 |work=[[Bloomberg News]]}}</ref> == അവലംബം== {{reflist|30em}} === ഉറവിടങ്ങൾ=== {{Refbegin|indent=yes}} * {{Cite journal |last=Lindvall |first=Alexander J. |title=Political Hacktivism: Doxing & the First Amendment |pages=1–15 |journal=Creighton Law Review |date=2019 |volume=53 |issue=1 |url=https://dspace2.creighton.edu/xmlui/bitstream/handle/10504/125944/CLR_53-1.pdf |publisher=Creighton University School of Law |location=Omaha, Nebraska |hdl=10504/125944}} {{Refend}} ==പുറം കണ്ണികൾ== *{{wiktionary-inline|dox}} {{Abuse}} {{Bullying}} {{Internet slang}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:സൈബർ കുറ്റകൃത്യം]] [[വർഗ്ഗം:ഹാക്കിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)]] 4twyqe2uympv9xj57qq2x3wbawlgb5u 0 658425 4631045 4557346 2026-06-18T08:51:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4631045 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = അലിഷ ചിനായ് | image = Alisha Chinai 2009 - still 64293 crop.jpg | caption = അലിഷ ചിനായ് 2009 ൽ | birth_name = സുജാത ചിനായ് | alias = | birth_date = {{birth date and age|1965|3|18|df=y}}<ref name="IndiaToday" /> | birth_place = [[അഹമ്മദാബാദ്]], [[ഗുജറാത്ത്]], ഇന്ത്യ | instrument = | genre = {{hlist|[[ഇൻഡിപോപ്പ്]]|[[Playback singer|പിന്നണി ഗാനം]]}} | occupation = ഗായിക | years_active = 1985–തുടരുന്നു | background = }} '''അലിഷ ചിനായ്''' (ജനനം, 18 മാർച്ച് 1965) ഇൻഡി-പോപ്പ് ആൽബങ്ങൾ, [[ബോളിവുഡ്|ഹിന്ദി ചലച്ചിത്ര]] ഗാനങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ സംഗീത രംഗത്ത് ഉദിച്ചുയർന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പോപ്പ് ഗായികയാണ്.<ref name="IndiaToday">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/what-s-hot/story/90s-pop-anthem-made-in-india-singer-alisha-chinai-milind-soman-313775-2016-03-17|title=Made in India: Five things every '90s girl can thank birthday girl Alisha Chinai for|access-date=27 May 2021|last=Goel|first=Hemul|date=17 March 2016|website=India Today}}</ref><ref name="alishapopbook">{{Cite book |last=Kasbekar |first=Asha |url=https://books.google.com/books?id=Sv7Uk0UcdM8C&q=alisha+chinai&pg=PA34 |title=Pop culture India!: Media, Arts, and Lifestyle |publisher=ABC-CLIO |year=2006 |isbn=1-85109-636-1 |page=34 |access-date=27 January 2010}}</ref> 1985 ൽ ''ജാദൂ'' എന്ന ആൽബത്തിലൂടെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അവർ, 1990-കളോടെ ക്വീൻ ഓഫ് ഇൻഡിപോപ്' എന്ന അപരനാമത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടു. 1990കളിൽ നിർമ്മാതാക്കളായ അനു മാലിക്, ബിഡ്ഡു എന്നിവരോടൊപ്പം ചെയ്ത ഗാനങ്ങളാണ് അവരെ സംഗീതരംഗത്ത് പ്രശസ്തയാക്കിയത്. അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഗാനം ''മെയ്ഡ് ഇൻ ഇന്ത്യ'' എന്നു തുടങ്ങുന്ന ഗാനമാണ്. == കരിയർ == ''ജാദൂ'', ''ബേബിഡോൾ'', ''ആഹ്... അലീഷ!'', ''മഡോണ'', ''കാമസൂത്ര'', ''അലിഷ-മഡോണ ഓഫ് ഇന്ത്യ,'' ''മെയ്ഡ് ഇൻ ഇന്ത്യ'' എന്നിവയാണ് അലിഷായുടെ ആദ്യകാല ആൽബങ്ങൾ.<ref name="alishapopbook"/> ഹിന്ദിയിലെ തലമുതിർന്ന സംഗീതസംവിധായകനായ [[ബപ്പി ലാഹിരി|ബാപ്പി ലാഹിരിയാണ്]] അലിഷയെ ഹിന്ദി ചലച്ചിത്ര സംഗീതത്തേയ്ക്ക് കൈപിടിച്ചുയർത്തിയത്. 1980കളിൽ ''അഡ്വഞ്ചേഴ്സ് ഓഫ് ടാർസൻ'', ''ഡാൻസ് ഡാൻസ്'', ''കമാൻഡോ'', ''ഗുരു'', ''ലവ് ലവ് ലവ്'' തുടങ്ങി അനേകം സിനിമകളിലൂടെ അവർ ഒരുമിക്കുകയും നിരവധി ഡിസ്കോ ഹിറ്റുകൾ ശ്രോതാക്കൾക്ക് സമ്മാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം തന്റെ സംഗീത ജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ [[കരിഷ്മ കപൂർ]], [[സ്മിത പാട്ടിൽ|സ്മിത പാട്ടീൽ]], മന്ദാകിനി, [[ശ്രീദേവി]], [[ജൂഹി ചാവ്‌ല|ജൂഹി ചൗള]], [[മാധുരി ദീക്ഷിത്]], [[ദിവ്യ ഭാരതി]] തുടങ്ങിയ നിരവധി മുൻനിര നടിമാർക്കുവേണ്ടി അവർ പിന്നണി ഗാനങ്ങൾ പാടി. 1985ൽ ''ഓൾഡ് ഗോവൻ ഗോൾഡ്'' എന്ന ആൽബത്തിനായി [[കൊങ്കണി ഭാഷ|കൊങ്കണി ഭാഷയിൽ]] റെമോ ഫെർണാണ്ടസിനൊപ്പം അലീഷ രണ്ട് ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു. ആനന്ദ്-മിലിന്ദ് സംഗീതം നിർവ്വഹിച്ച പങ്കജ് പരാശറിന്റെ ''ജൽവ'' (1987) എന്ന ചിത്രത്തിനായും അവർ ഒരു ഗാനം റെക്കോർഡ് ചെയ്തു. 1987ൽ [[കിഷോർ കുമാർ|കിഷോർ കുമാറിനൊപ്പം]] [[ലക്ഷ്മികാന്ത്-പ്യാരേലാൽ|ലക്ഷ്മികാന്ത്-പ്യാരേലാലിൻ്റെ]] സംഗീത സംവിധാനത്തിൽ റെക്കോർഡ് ചെയ്ത "''കാതെ നഹിൻ കാതെ''" (''മിസ്റ്റർ ഇന്ത്യ'') ആയിരുന്നു 1980കളിലെ അവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയങ്ങളിലൊന്ന്. 1989-ൽ കല്യാൺജി-ആനന്ദ്ജി, [[വിജു ഷാ]] എന്നിവരുടെ സംഗീതത്തിൽ ''ത്രിദേവ്'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ "''രാത് ഭർ ജാം സേ''" ആയിരുന്നു മറ്റൊരു വിജയകരമായ ഗാനം. 1990കളിൽ അനു മാലിക്, ആനന്ദ്-മിലിന്ദ്, രാജേഷ് റോഷൻ, [[നദീം - ശ്രാവൺ|നദീം-ശ്രാവൺ]] തുടങ്ങിയ ഹിന്ദി ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലെ പ്രഗത്ഭ സംഗീതജഞരുമായി ചേർന്ന് ചിനായ് വിവിധ സിനിമകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. ഈ വർഷങ്ങളിലുടനീളം, [[ആദിത്യ പഞ്ചോളി|ആദിത്യ പഞ്ചോളിയൊടൊപ്പം]] "''ധക് ധക് ധക്ക്''" (''മഹാ-സംഗ്രാം'') "''ജൽതാ ഹേ ബദൻ''" (''ബൽവാൻ'') "തേരേ ഇഷ്ക് മേ നച്ചേ" (''[[രാജ ഹിന്ദുസ്ഥാനി|രാജാ ഹിന്ദുസ്ഥാനി]]'') "ചാ രഹാ ഹേ പ്യാർ കാ നഷാ" (''ചന്ദ്ര മുഖി'' "റൌണ്ട്" (പ്യാർ തുനേ ക്യാ കിയാ) "സോന സോന രൂപ് ഹേ" (''ബോളിവുഡ്/ഹോളിവുഡ്'') "മൌജെ മേ" (''കരോബാർ'' "ദേ ദിയാ") (കീമതത് "റുക്ക് റുക്ക്" (''വിജയപഥ്''), വിവാദപരമായ "സെക്സി സെക്സി മുജേ ലോഗ് ബോലെ" (കുദ്ദർ) എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഒട്ടനവധി ബോളിവുഡ് ഹിറ്റ് ഗാനങ്ങൾ അവരുടേതായി പുറത്തിറങ്ങി. 1994ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ "''ദെ ദെ''" എന്ന ഹിറ്റ് ഗാനം ഉൾപ്പെടെ ''ബോംബെ ഗേൾ'' എന്ന പേരിൽ ലെസൽ ലൂയിസിനൊപ്പം ഒരു ആൽബം ചിനായ് റെക്കോർഡ് ചെയ്തു. അതോടൊപ്പം, ഒരു പോപ്പ് ഗായികയെന്ന നിലയിൽ നിരവധി ഗാനങ്ങൾ അവർ റെക്കോർഡ് ചെയ്യുകയും ആൽബങ്ങൾ പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു. 1995 ൽ ബിഡ്ഡു രചന നടത്തി ''മേഡ് ഇൻ ഇന്ത്യ'' എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ അവരുടെ ഹിറ്റ് സിംഗിളും ആൽബവും വഴി ചിനായ് സംഗീത രംഗത്ത് കൂടതൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുകയും അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിറ്റഴിക്കപ്പെട്ട പോപ്പ് ആൽബങ്ങളിലൊന്നായി ഇത് മാറിയതോടെ കുടുംബ ശ്രോതാക്കൾക്കിടയിലെ ഒരു ഇഷ്ടഗായികയായി മാറുകയും ചെയ്തു. "''ആജാ മേരേ ദിൽ മേ''", "''ഏക് ബാർ ദോ ബാർ''", "''സുൻ ഓ മേരി ധഡ്കൻ''", "''തു കഹാൻ''", '''ഊ ലാ ലാ''<nowiki/>', "''തു ജോ മി''ല", "''ധോക ദിയാ ഹേ റെ തൂൺ മേരേ ദിൽ''", "''ലൌവർ ഗേൾ''" തുടങ്ങിയ പ്രശസ്ത ഗാനങ്ങളാണ് ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. അതിന്റെ വിജയത്തോടെ, പിന്നണി ഗാനത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ച അലിഷ സ്വകാര്യ പോപ്പ് ആൽബങ്ങളിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, അവരുടെ തുടർന്നുള്ള റിലീസുകൾ വേണ്ടത്ര വിജയം കൈവരിച്ചില്ല. തന്നോടൊപ്പം നിരവധി ഹിറ്റ് ഗാനങ്ങൾ റെക്കോർഡ് ചെയ്ത അനു മാലിക്കുമായി അവർ വലിയ വിവാദത്തിൽ അകപ്പെട്ട കാലമായിരുന്നു ഇത്. ''മെയ്ഡ് ഇൻ ഇന്ത്യ'' റിലീസ് ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് അനു മാലിക് തന്നെ പീഡിപ്പിച്ചുവെന്ന് ചിനായ് ആരോപിച്ചിരുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ അനു മാലിക്കും ചിനായിയും വർഷങ്ങളോളം ഒന്നിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചില്ല, എന്നിരുന്നാലും 2003ൽ ''ഇഷ്ക് വിഷ്ക്'' എന്ന ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി അവർ വീണ്ടും ഒന്നിച്ചു. [[പ്രമാണം:AlishaChinai1.jpg|ലഘുചിത്രം|ചിനായ് 2010ൽ ]] യാഷ് രാജ് ചിത്രമായ ''മുജ്സെ ദോസ്തി കരോഗെ''യിലെ "''ഓ മൈ ഡാർലിംഗ്''" എന്ന ഗാനത്തിലൂടെയാണ് ചിനായ് ചലച്ചിത്ര സംഗീതത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയത്. 2000 മുതൽ 2009 വരെ അവർ പ്രധാനമായും [[ഹിമേഷ് രേഷാമിയ|ഹിമേഷ് രേഷ്മിയ]], [[ശങ്കർ എഹ്സാൻ ലോയ്|ശങ്കർ-എഹ്സാൻ-ലോയ്]], [[പ്രീതം]] എന്നിവരോടൊപ്പമാണ് ഗാനങ്ങൾ റെക്കോർഡ് ചെയ്തത്. 1990കളിൽ അനു മാലിക്കുമായുള്ള വിവാദത്തിന് ശേഷം, ''ഇഷ്ക് വിഷ്ക്'', ''ഫിദ'', ''നോ എൻട്രി,'' ''ലവ് സ്റ്റോറി 2050'', ''മാൻ ഗയേ മുഗ്ലെ അസം'', ''അഗ്ലി ഔർ പഗ്ലി'', ''ചെഹ്ര'', ''കമ്പാഖ്ത് ഇഷ്ക്'' തുടങ്ങി നിരവധി ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം റെക്കോർഡ് ചെയ്യാൻ സാധിച്ചു. 2005ൽ "''കജ്രാ രെ''" (''ബണ്ടി ഔർ ബബ്ലി'') എന്ന ഗാനം ആലപിച്ചതോടെ ചിനായിയുടെ കരിയർ പുതിയ ഉയരത്തിലെത്തി. ഈ ഗാനം ആ വർഷത്തെ ഹിറ്റാവുകയും മികച്ച വനിതാ പിന്നണി ഗായികയ്ക്കുള്ള [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]] ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ''ഇന്ത്യൻ ഐഡൽ 3''-ൽ വിധികർത്താവായിരുന്ന അവർ അനു മാലിക്കിനൊപ്പം സീ ടിവിയുടെ സ്റ്റാർ യാ റോക്ക്സ്റ്റാറിലും വിധികർത്താവാണ്. 2021ൽ അലിഷ ചിനായ് ''ജയ്-ഹോ!'' എന്ന ജയ് കുമാർ ഷോയിൽ തന്റെ ബാല്യകാലത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. പാശ്ചാത്യ പോപ്പ് സംഗീതം ആസ്വദിച്ചിരുന്ന തൻ്റെ അമ്മയിൽനിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് സ്കൂൾ പ്രകടനങ്ങളിലൂടെയും അമ്മയുടെ സ്വാധീനത്തിലൂടെയും സംഗീതത്തോടുള്ള തൻ്റെ അഭിനിവേശം വളരെ നേരത്തെ തന്നെ ആരംഭിച്ചതായി അവർ ഷോയിൽ പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യൻ പെൺകുട്ടികൾക്ക് സ്വന്തം സൃഷ്ടികൾ ഉപയോഗിച്ച് പോപ്പ് സംഗീതം പാടാൻ കഴിയില്ലെന്ന സ്റ്റീരിയോടൈപ്പ് മനോഭാവത്തെ താൻ എങ്ങനെ വെല്ലുവിളിച്ചുവെന്നും അലിഷാ ഈ ഷോയിൽ പരാമർശിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://jay-ho.com/alisha-chinai-a-feisty-singer-with-an-angelic-voice-fearless-of-controversies/|title=Alisha Chinai, A Feisty Singer With An Angelic Voice, Fearless Of Controversies|date=17 October 2022|website=jay-ho.com|language=en}}</ref> == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * ''ബണ്ടി ഔർ ബബ്ലി'' (2005) എന്ന ഹിന്ദി സിനിമയിലെ "''കജ്രാ രെ''" എന്ന ഗാനത്തിന് ചിനായ്ക്ക് മികച്ച വനിതാ പിന്നണി ഗായികയ്ക്കുള്ള [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു.<ref name="filmfare">[http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/1428474.cms 51st Filmfare Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927113905/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/1428474.cms |date=2011-09-27 }} filmfareawards.indiatimes.com Retrieved 29 August 2007</ref> * മുമ്പ്, 1995-ൽ ''മെയ്ഡ് ഇൻ ഇന്ത്യ'' പുറത്തിറങ്ങിയ സമയത്ത് അവർക്ക് ഇന്റർനാഷണൽ ബിൽബോർഡ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു, കൂടാതെ ആർട്ടിസ്റ്റിക് എക്സലൻസിനുള്ള ഫ്രെഡി മെർക്കുറി അവാർഡും അവർ നേടി.<ref name="global">[http://www.outlookindia.com/glitterati.asp?fodname=19951206 Alisha going global] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090206234409/http://www.outlookindia.com/glitterati.asp?fodname=19951206|date=6 February 2009}} outlookindia.com Retrieved 29 August 2007</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1965 മാർച്ച് 18ന് ഗുജറാത്തിലെ അഹമ്മദാബാദിൽ മധുകർ ചിനായിയുടെ മകളായി സുജാത ചിനായ് എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു. അമ്മ പിയാനിസ്റ്റായിരുന്നു. പിന്നീട് അവർ അലീഷ എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചു. 1986 ൽ മാനേജർ രാജേഷ് ഝവേരിയെ വിവാഹം കഴിച്ച അവർ പിന്നീട് 1994 ൽ വേർപിരിഞ്ഞു. 2020 മുതൽ [[താജിക്കിസ്ഥാൻ]] സ്വദേശിയായ ഫുർക്കത്ത് അസമോവുമായി ചിനായ് പ്രണയ ബന്ധത്തിലാണ്. == ഡിസ്കോഗ്രാഫി ==   === സ്റ്റുഡിയോ ആൽബങ്ങൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം. !ആൽബം !റെക്കോർഡ് ലേബൽ |- |1985 | style="text-align:left;" |''ജാദൂ'' | rowspan="6" style="text-align:center;" |എച്ച്.എം.വി. |- |1986 | style="text-align:left;" |''ആഹ്... അലീഷ!'' |- |1988 | style="text-align:left;" |''ബേബിഡോൾ'' |- |1989 | style="text-align:left;" |''മഡോണ'' |- |1990 | style="text-align:left;" |''കാമസൂത്ര'' |- |1992 | style="text-align:left;" |''അലീഷ-മഡോണ ഓഫ് ഇന്ത്യ''<ref>{{Cite web|url=http://www.rajeshjhaveri.com/producer-songs/madonna-of-india/|title=Madonna of India :: Music Composer & Producer Songwriter|access-date=2025-08-13|archive-date=2022-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808170604/http://www.rajeshjhaveri.com/producer-songs/madonna-of-india/|url-status=dead}}</ref> |- |1994 | style="text-align:left;" |''ബോംബെ ഗേൾ'' | rowspan="2" style="text-align:center;" |മാഗ്നാസൌണ്ട് |- |1995 | style="text-align:left;" |''മെയ്ഡ് ഇൻ ഇന്ത്യ'' |- |1998 | style="text-align:left;" |''ഓം.'' | rowspan="1" style="text-align:center;" |എച്ച്.എം.വി. |- |1999 | style="text-align:left;" |''ദിൽ കി റാണി'' | rowspan="1" style="text-align:center;" |മ്യൂസിക് വേൾഡ് |- |2001 | style="text-align:left;" |''അലീഷ'' | rowspan="1" style="text-align:center;" |ടിപ്സ് |- |} === സമാഹാര ആൽബങ്ങൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം. !ആൽബം !റെക്കോർഡ് ലേബൽ |- | rowspan="2" |1993 | style="text-align:left;" |''ബെസ്റ്റ് ഓഫ് അലിഷ ലൈവ്'' | rowspan="2" | |- | style="text-align:left;" |''അലിഷ ഗ്രേറ്റ് ഹിറ്റുകൾ'' |- |1995 | style="text-align:left;" |''ബോൺ വിത് എ വൈൽഡ് ഹാർട്ട്.'' | |- |1996 | style="text-align:left;" |''ചാനൽ ഹിറ്റ്സ്'' |മാഗ്നാസൌണ്ട് |- | rowspan="2" |1997 | style="text-align:left;" |''അലിഷ അൺലീഷ്ഡ്'' |എച്ച്.എം.വി. |- | style="text-align:left;" |''പാർട്ടി സോൺ'' | rowspan="3" |മാഗ്നാസൌണ്ട് |- | rowspan="2" |1998 | style="text-align:left;" |''ദി അൾട്ടിമേറ്റ് പാർട്ടി ആൽബം'' |- | style="text-align:left;" |''ദി ബെസ്റ്റ് ഓഫ് അലിഷ'' |- |1999 | style="text-align:left;" |''നൌ ദാറ്റ്സ് വാട്ട് ഐ കോൾ ഇൻഡിപോപ്'' |സോണി മ്യൂസിക് |- |2001 | style="text-align:left;" |''അലിഷഃ സിംഗർ ഡോൾ ഓഫ് ഇന്ത്യ'' | |- |2002 | style="text-align:left;" |''ഹിറ്റ്സ് അൺലിമിറ്റഡ്''<ref>{{Cite web|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/09/3370633522256848326.html|title=Hitz Unlimited (2002) - Hindi Album, Tracklist, Full Album Details and more|access-date=22 September 2021|website=Zubeen Garg Discography|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920184428/http://www.zubeendiscography.com/2021/09/3370633522256848326.html|archive-date=20 September 2021}}</ref> |സീ റെക്കോർഡ്സ് |- |2007 | style="text-align:left;" |''ഷട്ട്അപ് N കിസ് മി'' |ടിപ്സ് |- |} === സൌണ്ട് ട്രാക്ക് ആൽബങ്ങൾ === അലിഷ ചിനൈയുടെ ഗാനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ബോളിവുഡ് സൌണ്ട്ട്രാക്ക് ആൽബങ്ങളുടെ വിൽപ്പനയാണ് താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. {| class="wikitable sortable" !ആൽബം !വർഷം. !വിൽപ്പന !{{Abbr|Ref|Reference}} |- |1991 |''ഫൂൽ ഔർ കാൻറെ'' |6,000,000 | rowspan="5" |<ref>{{Cite web|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=284&catName=MTk5MC0xOTk5|title=Music Hits 1990-1999 (Figures in Units)|access-date=5 February 2010|website=[[Box Office India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100205042906/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=284&catName=MTk5MC0xOTk5|archive-date=5 February 2010}}</ref> |- |1992 |''ഖിലാഡി'' |2,500,000 |- |1995 |''ഹാത്കടി'' |1,000,000 |- | rowspan="2" |1994 |''മെയ്ൻ ഖിലാഡി തു അനാരി'' |3,000,000 |- |''കുദാർ'' |2,800,000 |- |1997 |''അഫ്ലത്തൂൺ'' |2,500,000 |- |2002 |''മുജ്സേ ദോസ്തി കരോഗെ'' |1,200,000 | rowspan="9" |<ref>{{Cite web|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|title=Music Hits 2000-2009 (Figures in Units)|access-date=5 February 2010|website=[[Box Office India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100205042845/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|archive-date=5 February 2010}}</ref> |- |2003 |''ഇഷ്ക് വിഷ്ക്'' |1,200,000 |- | rowspan="2" |2004 |''മർഡർ'' |2,200,000 |- |''ഫിദ'' |1,400,000 |- |2005 |''ബണ്ടി ഔർ ബബ്ലി'' |1,900,000 |- | rowspan="2" |2006 |''ധൂം 2'' |2,000,000 |- |''ഡോൺഃ ദ ചേസ് ബിഗിൻസ് എഗേൻ'' |1,500,000 |- | rowspan="2" |2007 |''ജൂമ് ബരാബർ ജൂമ്'' |1,700,000 |- |''നമസ്തേ ലണ്ടൻ'' |1,400,000 |- ! !മൊത്തം വിൽപ്പന !30,800,000 ! |} === മറ്റ് ആൽബങ്ങൾ === {| class="wikitable sortable" !Year !Album !Language !Record Label |- |2001 | style="text-align:left;" |സാന്റിയാഗോ ഫിയസ്റ്റ ലാറ്റിന: ബോളിവുഡ് ഗോസ് ലാറ്റിനോ.<br /><br /> (ഗായിക) |ഹിന്ദി |EMI വിർജിൻ റിക്കാർഡ്സ്. |- |2002 | style="text-align:left;" |''Bandhoi'' <br /><br /> (As a backing vocals) |ആസാമീസ് |രാജ് മ്യൂസിക് |- |2009 | style="text-align:left;" |''Caminho das Índias'' <br /><br /> (As a singer) |പോർച്ചുഗീസ |സോം ലിവ്രെ |- |} === തിരഞ്ഞെടുത്ത ഹിറ്റ് ഗാനങ്ങൾ ===   == അവലംബം == {{FilmfareAwardBestFemaleSinger}}{{IIFAAwardBestFemalePlaybackSinger}}{{Authority Control}} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1965-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] etsnlifa8me0ocfzitjxikwu7z7ava9 0 662654 4631008 4591564 2026-06-18T06:53:01Z ~2026-35544-04 219441 /* ആരാധനാലയങ്ങൾ */ 4631008 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement| | name = മീനടം | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|9|33|0|N|76|36|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | established_title = Formed | established_date = 3 നവംബർ 1982 | founder = | named_for = | government_type = Local Self Government | governing_body = [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 11.44 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 12904 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 686516<ref name="censusindia" /> | area_code_type = Telephone code | area_code = 0481-255 | registration_plate = KL-5 | website = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]], [[മീനടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മീനടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ട]] ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് '''മീനടം'''.<ref name="censusindia">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|title=Census of India : Villages with population 5000 & above|access-date=2008-12-10|publisher=Registrar General & Census Commissioner, India|archive-url=https://web.archive.org/web/20081208044522/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|archive-date=8 December 2008}}</ref> == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == 2011 ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം, മീനടം ഗ്രാമത്തിൽ 6363 പുരുഷന്മാരും 6541 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടെ 12904 ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/village/628169-meenadam-kerala.html|title=Meenadam Village Population - Kottayam - Kottayam, Kerala|access-date=2025-12-15|website=www.census2011.co.in}}</ref> ഈ ഗ്രാമം പുതുപ്പള്ളി, പാമ്പാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന കൃഷി മരച്ചീനി, റബ്ബർ എന്നിവയാണ്. കോട്ടയത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 13 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഇത്. വളരെ ചെറിയ വ്യാസമുള്ള നിരവധി ആഴമുള്ള കിണറുകളോ കുഴികളോ ഇവിടെയുള്ള അരണ്ണിൽ കുന്നിൽ കാണാം. ഒരുകാലത്ത് ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു ഉൽക്കാവർഷം നടന്നതിന്റെ ഫലമായിട്ടായിരിക്കാം ഈ കുഴികൾ രൂപപ്പെട്ടത്. == ഉത്ഭവം == ഇവിടെ ഉൽക്കാശില വീണതിനാൽ "വീണടം" എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് "മീനടം" എന്ന പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മീനടത്ത് നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികളും ഉണ്ട്. മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിലെ വിശുദ്ധ കുര്യാക്കോസ് ഗ്രിഗോറിയസിന്റെ ശവകുടീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മീനടത്ത് നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ക്രിസ്ത്യൻ ആഘോഷമാണ്. "പമ്പാടി ദയാറ". == ആരാധനാലയങ്ങൾ == മീനടം ഗ്രാമത്തിലെ മതസ്ഥാപനങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ് : * മാർ കുര്യാക്കോസ് ദയാറ, പോത്തൻപുരം * സെൻ്റ് തോമസ് ഓർത്തഡോക്സ് വലിയപള്ളി (കുരിക്കുന്നേൽ പള്ളി) * സെൻ്റ് ജോർജ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (പുത്തൻപള്ളി) * സെൻ്റ് ജോൺസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (പാറക്കൽ പള്ളി) * സെൻ്റ് മേരീസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (മഞ്ചാടി) * സെൻ്റ് തോമസ് മലങ്കര കത്തോലിക്കാ പള്ളി മുണ്ടിയക്കൽ * സെൻ്റ് ജോർജ്ജ് മലകര കത്തോലിക്കാ പള്ളി (മൂന്നാം മൈൽ) * സെൻ്റ് ജോൺസ് യാക്കോബായ പള്ളി * സെൻ്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് യാക്കോബായ പള്ളി, മാളികപ്പടി * സെൻ്റ് മേരീസ് ജറുസലേം ഓർത്തഡോക്സ് ചർച്ച് * ബെഥേൽ ഇന്ത്യൻ പെന്തക്കോസ്ത് ചർച്ച് * മീനടം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം * വട്ടക്കാവ് ക്ഷേത്രം * ശ്രീനാരായണപുരം ആദിത്യവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം == മറ്റ് അടയാളങ്ങൾ == ഏകദേശം 7 വിദ്യാലയങ്ങൾ, ഒരു പൊതുജനാരോഗ്യ കേന്ദ്രം, ഒരു സ്പിന്നിംഗ് മിൽ (പ്രിക്കോ), ഒരു ആയുർവേദ ആശുപത്രി, ഹോമിയോ ക്ലിനിക്ക്, വെറ്ററിനറി ക്ലിനിക്ക്, ഇലക്ട്രിസിറ്റി ഓഫീസ്, ടെലിഫോൺ എക്സ്ചേഞ്ച്, ദേശീയ, കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ്, സ്വകാര്യ ബാങ്കുകൾ എന്നിവയും ഒരു ഐടിസിയും മീനാടത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == അവലംബം == {{കോട്ടയം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] qomm1z8daw8yfnoh0kb6u819tgw2vds 4631009 4631008 2026-06-18T06:53:24Z ~2026-35544-04 219441 /* ആരാധനാലയങ്ങൾ */ 4631009 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement| | name = മീനടം | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|9|33|0|N|76|36|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | established_title = Formed | established_date = 3 നവംബർ 1982 | founder = | named_for = | government_type = Local Self Government | governing_body = [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 11.44 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 12904 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 686516<ref name="censusindia" /> | area_code_type = Telephone code | area_code = 0481-255 | registration_plate = KL-5 | website = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]], [[മീനടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മീനടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ട]] ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് '''മീനടം'''.<ref name="censusindia">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|title=Census of India : Villages with population 5000 & above|access-date=2008-12-10|publisher=Registrar General & Census Commissioner, India|archive-url=https://web.archive.org/web/20081208044522/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|archive-date=8 December 2008}}</ref> == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == 2011 ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം, മീനടം ഗ്രാമത്തിൽ 6363 പുരുഷന്മാരും 6541 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടെ 12904 ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/village/628169-meenadam-kerala.html|title=Meenadam Village Population - Kottayam - Kottayam, Kerala|access-date=2025-12-15|website=www.census2011.co.in}}</ref> ഈ ഗ്രാമം പുതുപ്പള്ളി, പാമ്പാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന കൃഷി മരച്ചീനി, റബ്ബർ എന്നിവയാണ്. കോട്ടയത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 13 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഇത്. വളരെ ചെറിയ വ്യാസമുള്ള നിരവധി ആഴമുള്ള കിണറുകളോ കുഴികളോ ഇവിടെയുള്ള അരണ്ണിൽ കുന്നിൽ കാണാം. ഒരുകാലത്ത് ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു ഉൽക്കാവർഷം നടന്നതിന്റെ ഫലമായിട്ടായിരിക്കാം ഈ കുഴികൾ രൂപപ്പെട്ടത്. == ഉത്ഭവം == ഇവിടെ ഉൽക്കാശില വീണതിനാൽ "വീണടം" എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് "മീനടം" എന്ന പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മീനടത്ത് നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികളും ഉണ്ട്. മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിലെ വിശുദ്ധ കുര്യാക്കോസ് ഗ്രിഗോറിയസിന്റെ ശവകുടീരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മീനടത്ത് നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ക്രിസ്ത്യൻ ആഘോഷമാണ്. "പമ്പാടി ദയാറ". == ആരാധനാലയങ്ങൾ == മീനടം ഗ്രാമത്തിലെ മതസ്ഥാപനങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ് : * മാർ കുര്യാക്കോസ് ദയാറ, പോത്തൻപുരം * സെൻ്റ് തോമസ് ഓർത്തഡോക്സ് വലിയപള്ളി (കുരിക്കുന്നേൽ പള്ളി) * സെൻ്റ് ജോർജ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (പുത്തൻപള്ളി) * സെൻ്റ് ജോൺസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (പാറക്കൽ പള്ളി) * സെൻ്റ് മേരീസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (മഞ്ചാടി) * സെൻ്റ് തോമസ് മലങ്കര കത്തോലിക്കാ പള്ളി മുണ്ടിയക്കൽ * സെൻ്റ് ജോർജ്ജ് മലങ്കര കത്തോലിക്കാ പള്ളി (മൂന്നാം മൈൽ) * സെൻ്റ് ജോൺസ് യാക്കോബായ പള്ളി * സെൻ്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് യാക്കോബായ പള്ളി, മാളികപ്പടി * സെൻ്റ് മേരീസ് ജറുസലേം ഓർത്തഡോക്സ് ചർച്ച് * ബെഥേൽ ഇന്ത്യൻ പെന്തക്കോസ്ത് ചർച്ച് * മീനടം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം * വട്ടക്കാവ് ക്ഷേത്രം * ശ്രീനാരായണപുരം ആദിത്യവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം == മറ്റ് അടയാളങ്ങൾ == ഏകദേശം 7 വിദ്യാലയങ്ങൾ, ഒരു പൊതുജനാരോഗ്യ കേന്ദ്രം, ഒരു സ്പിന്നിംഗ് മിൽ (പ്രിക്കോ), ഒരു ആയുർവേദ ആശുപത്രി, ഹോമിയോ ക്ലിനിക്ക്, വെറ്ററിനറി ക്ലിനിക്ക്, ഇലക്ട്രിസിറ്റി ഓഫീസ്, ടെലിഫോൺ എക്സ്ചേഞ്ച്, ദേശീയ, കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ്, സ്വകാര്യ ബാങ്കുകൾ എന്നിവയും ഒരു ഐടിസിയും മീനാടത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == അവലംബം == {{കോട്ടയം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] ry1pbdk4673dklptmzlu69a9w5itrb9 4631016 4631009 2026-06-18T07:02:25Z ~2026-35544-04 219441 /* ആരാധനാലയങ്ങൾ */ 4631016 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement| | name = മീനടം | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|9|33|0|N|76|36|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | established_title = Formed | established_date = 3 നവംബർ 1982 | founder = | named_for = | government_type = Local Self Government | governing_body = [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 11.44 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 12904 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 686516<ref name="censusindia" /> | area_code_type = Telephone code | area_code = 0481-255 | registration_plate = KL-5 | website = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]], [[മീനടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മീനടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ട]] ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് '''മീനടം'''.<ref name="censusindia">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|title=Census of India : Villages with population 5000 & above|access-date=2008-12-10|publisher=Registrar General & Census Commissioner, India|archive-url=https://web.archive.org/web/20081208044522/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|archive-date=8 December 2008}}</ref> == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == 2011 ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം, മീനടം ഗ്രാമത്തിൽ 6363 പുരുഷന്മാരും 6541 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടെ 12904 ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/village/628169-meenadam-kerala.html|title=Meenadam Village Population - Kottayam - Kottayam, Kerala|access-date=2025-12-15|website=www.census2011.co.in}}</ref> ഈ ഗ്രാമം പുതുപ്പള്ളി, പാമ്പാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന കൃഷി മരച്ചീനി, റബ്ബർ എന്നിവയാണ്. കോട്ടയത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 13 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഇത്. വളരെ ചെറിയ വ്യാസമുള്ള നിരവധി ആഴമുള്ള കിണറുകളോ കുഴികളോ ഇവിടെയുള്ള ആറാണി കുന്നിൽ കാണാം. ഒരുകാലത്ത് ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു ഉൽക്കാവർഷം നടന്നതിന്റെ ഫലമായിട്ടായിരിക്കാം ഈ കുഴികൾ രൂപപ്പെട്ടത്. == ഉത്ഭവം == ഇവിടെ ഉൽക്കാശില വീണതിനാൽ "വീണടം" എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് "മീനടം" എന്ന പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മീനടത്ത് നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികളും ഉണ്ട്. മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിലെ വിശുദ്ധ കുര്യാക്കോസ് ഗ്രിഗോറിയസിന്റെ കബറിടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മീനടത്ത് നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ക്രിസ്ത്യൻ ആഘോഷമാണ്. "പാമ്പാടി ദയറ പെരുന്നാൾ". == ആരാധനാലയങ്ങൾ == മീനടം ഗ്രാമത്തിലെ മതസ്ഥാപനങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ് : * മാർ കുര്യാക്കോസ് ദയറ, പൊത്തൻപുറം * സെൻ്റ് തോമസ് ഓർത്തഡോക്സ് വലിയപള്ളി (കുരിക്കുന്നേൽ പള്ളി) * സെൻ്റ് ജോർജ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (പുത്തൻപള്ളി) * സെൻ്റ് ജോൺസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (പാറക്കൽ പള്ളി) * സെൻ്റ് മേരീസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (നോർത്ത് മീനടം) * സെൻ്റ് തോമസ് മലങ്കര കത്തോലിക്കാ പള്ളി മുണ്ടിയാക്കൽ * സെൻ്റ് ജോർജ്ജ് മലങ്കര കത്തോലിക്കാ പള്ളി (മൂന്നാം മൈൽ) * സെൻ്റ് ജോൺസ് യാക്കോബായ പള്ളി * സെൻ്റ് ഇഗ്നാത്ത്യോസ് യാക്കോബായ പള്ളി, മാളികപ്പടി * സെൻ്റ് മേരീസ് ജറുസലേം ഓർത്തഡോക്സ് ചർച്ച്, ആറാണി * ബെഥേൽ ഇന്ത്യൻ പെന്തക്കോസ്ത് ചർച്ച് * മീനടം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം * വട്ടക്കാവ് വനദുർഗ്ഗ ക്ഷേത്രം * ശ്രീനാരായണപുരം ആദിത്യവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം * ശിവദർശന ക്ഷേത്രം , മഞ്ഞാടി == മറ്റ് അടയാളങ്ങൾ == ഏകദേശം 7 വിദ്യാലയങ്ങൾ, ഒരു പൊതുജനാരോഗ്യ കേന്ദ്രം, ഒരു സ്പിന്നിംഗ് മിൽ (പ്രിക്കോ), ഒരു ആയുർവേദ ആശുപത്രി, ഹോമിയോ ക്ലിനിക്ക്, വെറ്ററിനറി ക്ലിനിക്ക്, ഇലക്ട്രിസിറ്റി ഓഫീസ്, ടെലിഫോൺ എക്സ്ചേഞ്ച്, ദേശീയ, കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ്, സ്വകാര്യ ബാങ്കുകൾ എന്നിവയും ഒരു ഐടിസിയും മീനടത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == അവലംബം == {{കോട്ടയം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] t0b55l288t4o9d7pzs0f2thiapm7fff 4631029 4631016 2026-06-18T08:12:11Z Malikaveedu 16584 4631029 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement| | name = മീനടം | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|9|33|0|N|76|36|0|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Kottayam district|കോട്ടയം]] | established_title = Formed | established_date = 3 നവംബർ 1982 | founder = | named_for = | government_type = Local Self Government | governing_body = [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 11.44 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 12904 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 686516<ref name="censusindia" /> | area_code_type = Telephone code | area_code = 0481-255 | registration_plate = KL-5 | website = | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]], [[മീനടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മീനടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുൾപ്പെട്ട]] ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് '''മീനടം'''.<ref name="censusindia">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|title=Census of India : Villages with population 5000 & above|access-date=2008-12-10|publisher=Registrar General & Census Commissioner, India|archive-url=https://web.archive.org/web/20081208044522/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|archive-date=8 December 2008}}</ref> == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == 2011 ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം, മീനടം ഗ്രാമത്തിൽ 6363 പുരുഷന്മാരും 6541 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടെ 12904 ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/village/628169-meenadam-kerala.html|title=Meenadam Village Population - Kottayam - Kottayam, Kerala|access-date=2025-12-15|website=www.census2011.co.in}}</ref> ഈ ഗ്രാമം [[പുതുപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുതുപ്പള്ളി]], [[പാമ്പാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാമ്പാടി]] ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന കൃഷി മരച്ചീനി, റബ്ബർ എന്നിവയാണ്. കോട്ടയത്ത് നിന്ന് ഏകദേശം 13 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഇത്. ഇവിടെയുള്ള ആറാണി കുന്നിൽ വളരെ ചെറിയ വ്യാസമുള്ള നിരവധി ആഴമുള്ള കിണറുകളോ കുഴികളോ കാണപ്പെടുന്നു. ഒരുകാലത്ത് ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു ഉൽക്കാവർഷം നടന്നതിന്റെ ഫലമായിട്ടായിരിക്കാം ഈ കുഴികൾ രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. == ഉത്ഭവം == ഇവിടെ ഉൽക്കാശില വീണതിനാൽ "വീണടം" എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് "മീനടം" എന്ന പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മീനടത്ത് നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികളും ഉണ്ട്. മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിലെ വിശുദ്ധ കുര്യാക്കോസ് ഗ്രിഗോറിയസിന്റെ കബറിടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മീനടത്ത് നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ക്രിസ്ത്യൻ ആഘോഷമാണ്. "പാമ്പാടി ദയറ പെരുന്നാൾ". == ആരാധനാലയങ്ങൾ == മീനടം ഗ്രാമത്തിലെ മതസ്ഥാപനങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ് : * മാർ കുര്യാക്കോസ് ദയറ, പൊത്തൻപുറം * സെൻ്റ് തോമസ് ഓർത്തഡോക്സ് വലിയപള്ളി (കുരിക്കുന്നേൽ പള്ളി) * സെൻ്റ് ജോർജ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (പുത്തൻപള്ളി) * സെൻ്റ് ജോൺസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (പാറക്കൽ പള്ളി) * സെൻ്റ് മേരീസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി (നോർത്ത് മീനടം) * സെൻ്റ് തോമസ് മലങ്കര കത്തോലിക്കാ പള്ളി മുണ്ടിയാക്കൽ * സെൻ്റ് ജോർജ്ജ് മലങ്കര കത്തോലിക്കാ പള്ളി (മൂന്നാം മൈൽ) * സെൻ്റ് ജോൺസ് യാക്കോബായ പള്ളി * സെൻ്റ് ഇഗ്നാത്ത്യോസ് യാക്കോബായ പള്ളി, മാളികപ്പടി * സെൻ്റ് മേരീസ് ജറുസലേം ഓർത്തഡോക്സ് ചർച്ച്, ആറാണി * ബെഥേൽ ഇന്ത്യൻ പെന്തക്കോസ്ത് ചർച്ച് * മീനടം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം * വട്ടക്കാവ് വനദുർഗ്ഗ ക്ഷേത്രം * ശ്രീനാരായണപുരം ആദിത്യവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം * ശിവദർശന ക്ഷേത്രം , മഞ്ഞാടി == മറ്റ് അടയാളങ്ങൾ == ഏകദേശം 7 വിദ്യാലയങ്ങൾ, ഒരു പൊതുജനാരോഗ്യ കേന്ദ്രം, ഒരു സ്പിന്നിംഗ് മിൽ (പ്രിക്കോ), ഒരു ആയുർവേദ ആശുപത്രി, ഹോമിയോ ക്ലിനിക്ക്, വെറ്ററിനറി ക്ലിനിക്ക്, ഇലക്ട്രിസിറ്റി ഓഫീസ്, ടെലിഫോൺ എക്സ്ചേഞ്ച്, ദേശീയ, കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ്, സ്വകാര്യ ബാങ്കുകൾ എന്നിവയും ഒരു ഐടിസിയും മീനടത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == അവലംബം == {{കോട്ടയം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] 2s2katj8x6rmdpysp7x8ersslzu4ym3 0 664900 4630921 4604917 2026-06-17T15:47:05Z Fotrus 206003 4630921 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = Mojtaba Khamenei | native_name = {{nobold|مجتبی خامنه‌ای}} | native_name_lang = fa | image = Mojtaba Khamenei 2019.jpg | alt = Photograph of Khamenei at the age of 50 | caption = Khamenei in 2019 | birth_name = Mojtaba Hosseini Khamenei | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1969|9|8}} | birth_place = [[Mashhad]], [[Imperial State of Iran]] | education = [[Qom Seminary]] | employer = | occupation = | spouse = {{marriage|Zahra Haddad-Adel|2004|2026|end=d.}}<ref>{{cite web |title=Khamenei reported safe as Iranian media say two relatives killed in Israeli-US strikes |url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Khamenei-reported-safe-as-Iranian-media-say-two-relatives-killed-in-Israeli-US-strikes |website=Shafaq News |access-date=28 February 2026 |language=en |quote=Iranian media quoted Tehran City Council member Meysam Mozaffar, revealing that ... Zahra Haddad Adel, the wife of Mojtaba Khamenei [was] ... killed in strikes targeting Tehran.}}</ref> | children = 3 | parents = {{ubl|[[Ali Khamenei]] | [[Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh]]}} | relatives = [[Khamenei family]] | allegiance = | branch = {{ubil| | [[Islamic Revolutionary Guard Corps Ground Forces]] (1987–1988) | [[Basij]] (2009) }} | serviceyears = {{ubil| |1987-1988 ([[Islamic Revolutionary Guard Corps]]) |2009 ([[Basij]]) }} | rank = | unit = Sayyid al-Shuhada Division (1987-1988) | battles = {{tree list}} * {{nowrap|[[Iran–Iraq War]]}} ** [[Operation Beit ol-Moqaddas 2]] ** [[Operation Beit ol-Moqaddas 4]] ** [[Operation Dawn 10]] * [[2009 Iranian presidential election protests|Green Revolution]] {{tree list/end}} | module = {{Infobox religious biography | title = [[Ayatollah]] | embed = yes | religion = [[Shia Islam]] | denomination = [[Twelver]] | jurisprudence = [[Usuli]] | main_interests = | notable_ideas = | notable_works = | alma_mater = [[Qom Seminary]] | teacher = {{ubl|[[Ali Khamenei]] | [[Mahmoud Hashemi Shahroudi]] | [[Mohammad-Taqi Mesbah-Yazdi]] | [[Lotfollah Safi Golpaygani]] | [[Mohammad Bagher Kharazi]]}} | students = }} | signature = Mojtaba Khamenei Signature.svg }} ഒരു ഇറാനിയൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും പുരോഹിതനുമാണ് '''മൊജ്തബ ഹൊസൈനി ഖാം‌നഇ''' (ജനനംഃ സെപ്റ്റംബർ 8,1969).{{Efn|{{langx|fa|مجتبی حسینی خامنه‌ای}}}} ഇറാന്റെ മുൻ പരമോന്നത നേതാവായിരുന്ന [[ആയത്തുല്ല അലി ഖാം‌നഇ]]<nowiki/>യുടെ രണ്ടാമത്തെ മൂത്ത മകനായ മൊജ്തബ ഖാം‌നഇ 1987 മുതൽ 1988 വരെ ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിചിരുന്നു, 2009 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രതിഷേധത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ ഉപയോഗിച്ച ബാസിജിന്റെ നിയന്ത്രണം ഇദ്ദേഹം ഏറ്റെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=Mojtaba Khamenei and Mahdi Hashemi |url=http://www.tabnak.ir/fa/pages/?cid=1033 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090905201044/http://www.tabnak.ir/fa/pages/?cid=1033 |archive-date=5 September 2009 |access-date=14 August 2015}}</ref><ref name="Borger">{{cite news |last=Borger |first=Julian |date=8 July 2009 |title=Khamenei's son takes control of Iran's anti-protest militia |url=https://www.theguardian.com/world/2009/jul/08/khamenei-son-controls-iran-militia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130907001755/http://www.theguardian.com/world/2009/jul/08/khamenei-son-controls-iran-militia |archive-date=7 September 2013 |access-date=11 July 2009 |newspaper=The Guardian}}</ref><ref name="sahimi2089">{{cite news |last=Sahimi |first=Mohammad |date=20 August 2009 |title=Nepotism & the Larijani Dynasty |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/08/nepotism-the-larijani-dynasty.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190501030945/https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/08/nepotism-the-larijani-dynasty.html |archive-date=1 May 2019 |access-date=11 February 2013 |publisher=PBS |location=Los Angeles}}</ref><ref name="Slavin" /> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles containing Persian-language text]] <references /> 6argm8vh5ud7fh4w8nv6nmva18ovxo3 0 665729 4630963 4611806 2026-06-17T21:34:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630963 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Hemlata Mahishwar | image = Hemlata_Mahishwar_IMG_1175.JPG | alt = This person | native_name = हेमलता महिश्वर | native_name_lang = Hi | birth_date = {{birth date and age|1966|11|5|df=y}} | birth_place = Balaghat, Madhya Pradesh, India | education = ബി. എ., എം എ., ബി. എഡ്, എം. ഫിൽ. , പിഎച്ച്ഡി | occupation = Author, writer, academician }} ഒരു ഹിന്ദി എഴുത്തുകാരിയും, സാഹിത്യ വിമർശകയും, [[ദളിതർ|ദളിത്]] സാഹിത്യത്തിലും സ്ത്രീപഠനത്തിലും വൈദഗ്ധ്യമുള്ള പണ്ഡിതയുമാണ് ഹേമലതാ മഹിശ്വർ (ജനനംഃ നവംബർ 5,1966).<ref>{{Cite web|url=https://www.forwardpress.in/2020/12/news-manusmriti-hemlata-mahishwar-hindi/|title=मनुस्मृति दहन दिवस की मंगलकामना पर द्विजों को आपत्ति, हेमलता महिश्वर के घर पहुंची पुलिस|access-date=2025-01-25|last=डेस्‍क|first=FP Desk एफपी|date=2020-12-28|website=[[Forward Press]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/urdu/articles/cv2np49e1xmo|title=رام چرت ماناس: قدیم ہندو نظم جس نے انڈیا میں سیاسی طوفان برپا کر دیا|access-date=2025-01-25|date=2023-02-09|website=BBC News اردو|language=ur}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.lokmat.com/amravati/exploited-women-should-create-counter-culture-said-ambedkarite-thinker-hemalatha-mahishwar-a736/|title=शोषित महिलांनी प्रतिसंस्कृतीची निर्मिती केली पाहिजे : हेमलता महिश्वर|access-date=2025-01-25|last=|date=2022-03-03|website=Lokmat|language=mr}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://m.themooknayak.com/article/society/black-day-for-dalit-and-adivasi-communities-activists-and-academics-decry-supreme-court-ruling-on-sc-st-sub-classification/288738c2-c920-41ae-b85a-b079c05693a1|title=SC-ST वर्गों में उपवर्गीकरण: सुप्रीम कोर्ट के फैसले से गुस्साए बहुजन बोले- 2 अप्रैल 2018 का आंदोलन याद है ना?|access-date=2025-01-25|website=www.themooknayak.com|language=hi}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Aruna |first=D. |date=2021 |title=Hindi Evam Marathi Dalit Stree Atmakathaon Mein Stree Asmita Ka Prashn |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/405712 |journal=University |language=Hindi}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == 1966 നവംബർ 5 ന് മധ്യപ്രദേശിലെ ബാലാഘട്ടിലാണ് ഹേംലത ജനിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.urdu.awazthevoice.in/india-news/gandhi-was-our-past-gandhi-our-present-and-gandhi-our-future-tara-gandhi-25713.html|title=گاندھی ہمارا ماضی تھا، گاندھی ہمارا حال اور گاندھی ہمارا مستقبل: تارا گاندھی|access-date=2025-01-25|website=urdu.awazthevoice.in|language=ur}}</ref> പിതാവ് രാംപ്രസാദ് മെഷ്റം ഫുഡ് ഇൻസ്പെക്ടറും മാതാവ് പ്രേംലത മെഷ്റാം വീട്ടമ്മയുമായിരുന്നു. അവളുടെ പിതാവ് ഇടയ്ക്കിടെ ചെറിയ ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കും പട്ടണങ്ങളിലേക്കും മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നതിനാൽ, ഒരിടത്ത് വിദ്യാഭ്യാസം തുടരുന്നത് വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു.<ref name=":0" /> ഹേമലതയുടെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസ യാത്ര അവളെ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിലൂടെ കൊണ്ടുപോയി: ഒന്നാം ക്ലാസ് മുതൽ മൂന്നാം ക്ലാസ് വരെ റായ്പൂരിലും, നാലാമത്തെയും അഞ്ചാമത്തെയും ക്ലാസ് സരായ്പാളിയിലും, ആറാമത്തെയും ഏഴാമത്തെയും ക്ലാസ് ബാലഘട്ടിലും, എട്ടാമത്തെയും ഒമ്പതാമത്തെയും ക്ലാസ് ബസ്തറിലും അവർ പഠിച്ചു..<ref>{{Cite web|url=https://www.sahapedia.org/dalit-literature-and-ambedkar-conversation-hemlata-mahishwar|title=Dalit Literature and Ambedkar: In Conversation with Hemlata Mahishwar|access-date=2025-01-25|website=Sahapedia|language=en}}</ref> 1983ൽ ബസ്തറിലെ കാലിബാദിയിലെ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് അവർ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://dalitlitfest.org/2019/02/05/press-release-05-feb/|title=प्रेस विज्ञप्ति {{!}} 05 फरवरी 2019 {{!}} दलित साहित्य महोत्सव : देश भर से लगभग 15 भाषाओं से आये प्रसिद्द साहित्यकारों, कलाकारों, और सामाजिक कार्यकर्ताओं ने कई महत्वपूर्ण पहलुओं पर किया विमर्श; लक्ष्मण गायकवाड़, बल्ली सिंह चीमा, मोहन दास नैमिशराय, अब्दुल बिस्मिल्लाह, हेमलता महिश्वर, निर्मला पुतुल, चौथीराम यादव, मेधा पाटकर व कई अन्य हुए शामिल – Dalit Literature Festival|access-date=2025-01-25|website=dalitlitfest.org}}</ref> റായ്പൂരിലെ ദുർഗ കോളേജിൽ നിന്ന് ഹിന്ദി സാഹിത്യത്തിൽ ബാച്ചിലർ ഓഫ് ആർട്സ് (ബി. എ.), മാസ്റ്റർ ഓഫ് ആർട്സ് (എം എ.) <ref>{{Cite web|url=https://www.hindisamay.com/writer/%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%AE%E0%A4%B2%E0%A4%A4%E0%A4%BE-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0-HEMLATA-MAHISHWAR.cspx?id=2124|title=लेखक हेमलता महिश्वर का व्यक्तित्व HEMLATA MAHISHWAR|access-date=2025-01-25|website=www.hindisamay.com}}</ref> ഒടുവിൽ അവർ ബി. എഡ്, എം. ഫിൽ. , പിഎച്ച്ഡി എന്നിവയും പൂർത്തിയാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://sahityaganga.com/%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%AE%E0%A4%B2%E0%A4%A4%E0%A4%BE-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0/|title=हेमलता महिश्वर — साहित्य गंगा|access-date=2025-01-25|date=2016-01-06|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.swayamsiddhaa.com/post/%E0%A4%B9%E0%A5%87%E0%A4%AE%E0%A4%B2%E0%A4%A4%E0%A4%BE-%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%B5%E0%A4%B0|title=दलित साहित्य की सशक्त हस्ताक्षर हेमलता महिश्वर|access-date=2025-01-25|last=Swayamsiddhaa|website=swayamsiddha|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/DalitChetana_28-7-2020.pdf|title=Sahitya Akademi|website=sahitya-akademi}}</ref> == ഔദ്യോഗിക ജീവിതം == 2010 മുതൽ അവർ [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂഡൽഹി]] [[ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയ|ജാമിയ മിലിയ ഇസ്ലാമിയ]] ഹിന്ദി വിഭാഗത്തിൽ പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിന് മുമ്പ്, 1989 മുതൽ 2010 വരെ അവർ ചത്തീസ്ഗഡിലെ ബിലാസ്പൂരിലെ ഗുരു ഘാസീദാസ് വിശ്വവിദ്യാലയത്തിലെ ഹിന്ദി വകുപ്പിന്റെ തലവിയയിരുന്നു, <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=UzElAQAAIAAJ&q=Hemlata+Mahishwar |title=Commonwealth Universities Yearbook |date=1997 |publisher=Association of Commonwealth Universities. |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://hindi.newsclick.in/Chaku-samay-mein-Hatheliyan-Stories-of-Women-Searching-for-Democratic-Space|title=चाकू समय में हथेलियां: लोकतांत्रिक स्‍पेस तलाशती स्त्रियों की कहानियां {{!}} न्यूज़क्लिक|access-date=2025-01-25|website=न्यूज़क्लिक|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240830101918/https://hindi.newsclick.in/Chaku-samay-mein-Hatheliyan-Stories-of-Women-Searching-for-Democratic-Space|archive-date=2024-08-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://babuaa.com/news/view/26293|title=सिरपुर में अंतर्राष्ट्रीय बौद्ध महोत्सव का आगाज Babuaa.com, Digital Platform of Sumup Magazine and Sumupmail|access-date=2025-01-25|last=Khan|first=Imran|website=babuaa.com}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുത്ത സൃഷ്ടികൾ == * {{Cite book |last=Mahishwar |first=Hemlata |title=Samkaleen Sahitya Aur Vimarsh |date=1 January 2019 |publisher=GPS Books |isbn=978-8193899502 |edition=1st |location=India |publication-date=2019 |language=Hi}} * {{Cite book |last=Mahishwar |first=Hemlata |title=Stri Lekhan Aur Samay Ke Sarokar |date=2008 |publisher=Shilpayan, Delhi |isbn=978-8188080083 |edition=1st |location=Delhi |publication-date=2008 |language=Hi}}<ref>{{Cite book |last=हेमलता माहीश्‍वर |url=http://library.cutn.ac.in/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=13931 |title=स्त्री लेखन और समय के सरोकार: Stri Lekhan Aur Samay Ke Sarokar |publisher=Shilpayan, Delhi |isbn=978-81-88080-08-3}}</ref> * {{Cite book |last=महिश्वर |first=प्रो. हेमलता |title=Dalit Sahitya Ki Charchit Prem Kahaniya |date=1 January 2019 |publisher=GPS Books |isbn=978-8193899502 |edition=1st |location=Delhi |publication-date=2019 |language=Hi}} * {{Cite book |last=Mahishwar |first=Hemlata |url=https://samkaleenjanmat.in/the-question-of-communalism-and-dalit-women-poetry-by-bajrang-bihari-tiwari/ |title=Neel Neele Rang Ke |date=2015 |edition=1st |location=India |publication-date=2015 |language=Hi}}<ref>{{Cite web|url=https://www.jansatta.com/sunday-column/literature-authorship-year-2015/57217/|title=साहित्य इस बरस|access-date=2025-01-25|date=2015-12-26|website=Jansatta|language=hi}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sahapedia.org/%E0%A4%A6%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%A4-%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A4%BF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%AF-%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80%E0%A4%A8-%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A5%83%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%AFdalit-sahitya-ka-samkaleen-paridrishya|title=दलित साहित्य का समकालीन परिदृश्य/Dalit Sahitya ka Samkaleen Paridrishya/|access-date=2025-01-25|website=Sahapedia|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.forwardpress.in/2023/04/dalit-literature-hemlata-mahishwar/|title=हेमलता महिश्वर की दलित चेतना पर प्रश्न चिन्ह लगातीं उनकी कविताएं|access-date=2025-01-25|last=भारती|first=Kanwal bharti कंवल|date=2023-04-24|website=Forward Press|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dbutec5fghzah.cloudfront.net/Images/preview/4052_preview.pdf|title=युद्धरत आम आदमी}}</ref> * {{Cite book |last=Mahishwar |first=Hemlata |url=https://srapcollege.co.in/unki-jijivisha-dangarsha |title=Unki Jijivisha Dangarsha |date=2008 |publisher=Samiksha Publication |isbn=978-8190378413 |edition=1st |location=Delhi |publication-date=2008 |language=Hi }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ == * രാഷ്ട്രീയ അസ്മിതഃ ഏക് ഭാരതീയ ദൃഷ്ടികോം രാഷ്ട്രിയ അസ്മിതഃ ഏക ഭാരതീയ ദൃഷ്ടികോനെ അനിത, എഡിറ്റർഃ കൃഷ്ണ കിഷോർ. 1 ജൂൺ 2008 [അവലംബം ആവശ്യമാണ്]  * ഭാഷ ഔർ ഭാഷാഹീന്ത ഭാഷ ഔർ ഭാഷാഹീന്ത കൃതി സംസ്കൃതി സന്ധൻ. 1 ജനുവരി 2005 [അവലംബം ആവശ്യമാണ്]  == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *  [https://hindi.newsclick.in/The-people-of-the-country-still-remain-subjects-they-have-not-learned-to-be-citizens വാല്മീകി, രാജ് (10 ജൂലൈ 2022). "രാജ്യത്തെ ജനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും പ്രജകളായി തുടരുന്നു; അവർ പൗരന്മാരാകാൻ പഠിച്ചിട്ടില്ല." ന്യൂസ്ക്ലിക്ക്.] * [https://www.forwardpress.in/author/hemlata-maheshwar/ ഹേംലത മഹിശ്വർ] പ്രസ്ഫോർവേഡ് പ്രസ്സിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ. [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വനിതാ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1966-ൽ ജനിച്ചവർ]] 6xxdbh7uk9jzf5sxlz7v1h5cfp6g30a 0 668538 4630904 4628769 2026-06-17T13:17:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630904 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Sinoj Varghese | image = File:Sinoj Varghese at Angamaly IMG 20260211 082144658S.jpg | occupation = Actor | years_active = 2017–present | notable_works = [[Angamaly Diaries]] }} മലയാള ചലച്ചിത്ര നടനാണ് '''സിനോജ് വർഗീസ്'''. 2017 ൽ [[ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[അങ്കമാലി ഡയറീസ്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് സിനോജ് അഭിനയരംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://m3db.com/sinoj-varghese|title=സിനോജ് വർഗ്ഗീസ്|access-date=2026-02-15|website=M3DB|language=en}}</ref> == അഭിനയജീവിതം == ''2017 ൽ [[അങ്കമാലി ഡയറീസ്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനോജ് സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിചു. ആ ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം കുഞ്ഞൂട്ടി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/angamaly-diaries/cast-crew.html|title=Angamaly Diaries Cast & Crew|access-date=15 February 2026|website=Filmibeat}}</ref> ഇതിനെത്തുടർന്ന്, [[സ്വാതന്ത്ര്യം അർദ്ധരാത്രിയിൽ (ചലച്ചിത്രം)|സ്വാതന്ത്ര്യം അർധരാത്രിയിൽ]] (2018), ''[[അജഗജാന്തരം]]'' (2021) എന്നിവയുൾപ്പെടെ [[ടിനു പാപ്പച്ചൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത നിരവധി ആക്ഷൻ ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/flix/jiiva-star-swathanthryam-ardharathriyil-tamil-remake-79153|title=Jiiva to star in 'Swathanthryam Ardharathriyil' Tamil remake|access-date=2026-02-15|last=Native|first=Digital|date=2018-04-06|website=The News Minute|language=en}}</ref> തുടർന്ന്, ''[[സുനാമി (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|സുനാമി]]'' (2021), ''[[കൊറോണ ധവാൻ]]'' (2023) തുടങ്ങിയ ഹാസ്യ ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. 2024-ൽ [[കടകൻ]], ഗാങ്സ് ഓഫ് സുകുമാരക്കുറുപ്പ് തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയമായ വേഷങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തു. == ചലച്ചിത്രരചന == {| class="wikitable sortable" !വർഷം. !തലക്കെട്ട് !റോൾ !റഫ. |- | rowspan="2" |2017 |''[[അങ്കമാലി ഡയറീസ്]]'' |കുഞ്ഞൂട്ടി |<ref name="MSIDB">{{Cite web|url=https://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Sinoj%20Varghese|title=Sinoj Varghese Profile|access-date=15 February 2026|website=MalayalaSangeetham|archive-date=2025-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20251125112327/https://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Sinoj%20Varghese|url-status=dead}}</ref> |- |''[[ആട് 2|ആഡു 2]]'' |നോട്ട് മാർട്ടി | |- | rowspan="2" |2018 |''[[സ്വാതന്ത്ര്യം അർദ്ധരാത്രിയിൽ (ചലച്ചിത്രം)|സ്വതന്ത്ര്യം അർധരാത്രിൽ]]'' |ദേവസി |<ref name="MSIDB" /> |- |''കദം കദ'' | | |- | rowspan="2" |2019 |''[[പൊറിഞ്ചു മറിയം ജോസ്]]'' |മഞ്ജ. |<ref name="TOI">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Sinoj-Varghese/movies|title=Latest and Upcoming Films of Sinoj Varghese|access-date=15 February 2026|website=The Times of India}}</ref> |- |''അൾട്രാ'' |ലംബോധരൻ |<ref name="MSIDB" /> |- | rowspan="2" |2021 |''[[സുനാമി (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|സുനാമി]]'' |വാസു. |<ref name="MSIDB" /> |- |''അജഗജാന്തരം'' |ജോളി |<ref name="MSIDB" /> |- | rowspan="3" |2022 |''[[1744 വൈറ്റ് ആൾട്ടോ]]'' |''യാക്കോബ്'' |<ref>{{Cite AV media|url=https://mabumbe.com/movies/titles/375590/1744-white-alto|title=1744 White Alto (2022) - Trailer, Cast & Reviews - Mabumbe|language=en|access-date=2026-02-15}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |''ആനന്ദം പരമാനന്ദം'' |ജോയ് |<ref name="RT">{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/sinoj_varghese|title=Sinoj Varghese Movies List|access-date=15 February 2026|website=Rotten Tomatoes}}</ref> |- |''വിചിത്രം'' |ചാണ്ടി |<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/Jun/25/shine-tom-chacko-kani-kusruti-to-lead-vichithram-title-poster-out-2469332.html|title=Title poster of 'Vichithram' out; Shine Tom Chacko, Kani Kusruti to lead film|access-date=2026-02-15|last=Service|first=Express News|date=2022-06-26|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> |- | rowspan="4" |2023 |''കൈപോള'' | |<ref name="TOI" /> |- |''[[കൊറോണ ധവാൻ]]'' |ദുർബ്ബലൻ |<ref name="FBEAT">{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/celebs/sinoj-varghese.html|title=Sinoj Varghese: Biography|access-date=15 February 2026|website=Filmibeat}}</ref> |- |''കാക്കിപട'' |ബോംബർ 1 |<ref name="MBUFF">{{Cite web|url=https://www.moviebuff.com/sinoj-varghese|title=Sinoj Varghese on Moviebuff.com|access-date=15 February 2026|website=Moviebuff}}</ref> |- |''പാതിരക്കാറ്റ്'' | |<ref name="MSIDB" /> |- | rowspan="4" |2024 |''കടകൻ'' |കുപ്പി വാസു |<ref name="MSIDB" /> |- |''ഗാങ്സ് ഓഫ് സുകുമാരക്കുറുപ്പ്'' | |<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/gangs-of-sukumarakkuruppu/cast-crew.html|title=Gangs of Sukumarakkuruppu Cast & Crew {{!}} Cast Of Gangs of Sukumarakkuruppu Malayalam Movie - FilmiBeat|access-date=2026-02-15|website=www.filmibeat.com|language=en}}</ref> |- |കുട്ടന്റെ ഷിനിഗാമി | | |- |''കുമ്മാട്ടിക്കളി'' | |<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/malayalam/yuvan-shankar-raja-makes-his-malayalam-debut-with-kadal-pole-song-from-kummatikali-article-112085583|title=Yuvan Shankar Raja Makes His Malayalam Debut With Kadal Pole Song From Kummatikali|access-date=2026-02-15|date=2024-07-28|website=Times Now|language=en}}</ref> |- | rowspan="4" |2025 |''ഇഴ'' |കൊച്ചുസ്താദ് |<ref>{{Cite web|url=https://www.mallurelease.com/2025/01/izha-movie.html|title=Izha (2025)|access-date=2026-02-15|website=Mallu Release {{!}} Watch the Latest Malayalam Movies Web Series Online in HD|language=en}}</ref> |- |''ബിഹൈൻഡ്'' |സുരേഷ് | |- |''സത്യത്തിൽ സംഭവിച്ചത്'' | |<ref>{{Cite web|url=https://www.mallurelease.com/2024/06/sathyathil-sambhavichathu-movie.html|title=Sathyathil Sambhavichathu {{!}} സത്യത്തിൽ സംഭവിച്ചത്|access-date=2026-02-15|website=Mallu Release {{!}} Watch the Latest Malayalam Movies Web Series Online in HD|language=en}}</ref> |- |''ആത്മ സഹോ'' | |<ref name="MSIDB" /> |- |2026 |''[[Derby (2026 film)|ഡെർബി]]'' | |<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2026/Mar/04/sagar-surya-and-ameens-derby-gets-a-release-date|title=Sagar Surya and Ameen's Derby gets a release date|access-date=2026-03-11|date=2026-03-04|website=Cinema Express|language=en}}</ref> |- |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{IMDb name|nm8850247}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] evfqddgg64f83pfqmzji04l1tym857z 0 668706 4630900 4628897 2026-06-17T12:53:53Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4630900 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian geologist (born 1955)}} {{EngvarB|date=September 2014}} {{Use dmy dates|date=November 2024}} {{Infobox scientist |name = ചിറ്റേനിപ്പാട്ട് പുത്തൻവീട്ടിൽ രാജേന്ദ്രൻ |image = |image_size = |birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1955|5|29}} |birth_place = [[ഒറ്റപ്പാലം]] |alma_mater = [[കേരള സർവകലാശാല ]]<br />[[Cochin University of Science and Technology]] [[University of South Carolina]] |doctoral_advisor = |known_for = [[Tectonics]] [[Earthquake geology]] Paleoseismology |footnotes = |parents = [[പവനൻ]] , [[പാർവതി പവനൻ]] |spouse = [[കുശലരാജേന്ദ്രൻ]] |field = ഭൗമശാസ്ത്രം |work_institution = [[Indian Institute of Science]]<br />[[Centre for Earth Science Studies]] [[Jawaharlal Nehru Centre for Advanced Scientific Research]] National Institute of Advanced Studies |prizes = National Geoscience Award (2009) }} ഒരു ഇന്ത്യൻ ഭൗമശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് (Geoscientist) ചിറ്റേനിപ്പാട്ട് പുത്തൻവീട്ടിൽ രാജേന്ദ്രൻ (ജനനം: 1955 മേയ് 29) എന്ന '''സി.പി രാജേന്ദ്രൻ'''. സഹപ്രവർത്തകർക്കിടയിൽ സി.പി. എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഭൂകമ്പങ്ങളെയും ടെക്റ്റോണിക് പ്രക്രിയകളെയും സംബന്ധിച്ച പഠനങ്ങളിലാണ് അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ളത്. ==വിദ്യാഭ്യാസം== രാജേന്ദ്രൻ തന്റെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം തിരുവനന്തപുരം, ചെന്നൈ എന്നിവിടങ്ങളിലായി പൂർത്തിയാക്കി. തുടർന്ന് കേരള സർവകലാശാലയുടെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ നിന്ന് 1976-ൽ ഭൂവിജ്ഞാനശാസ്ത്രത്തിൽ (Geology) ബി.എസ്.സി. ബിരുദവും, 1978-ൽ കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിൽ നിന്ന് എം.എസ്.സി. ബിരുദവും നേടി. ശേഷം അദ്ദേഹം സെന്റർ ഫോർ എർത്ത് സയൻസ് സ്റ്റഡീസ് (CESS)-ൽ ഗവേഷണ ശാസ്ത്രജ്ഞനായി ചേർന്നു. 1988-ൽ കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിൽ നിന്ന് പി.എച്ച്.ഡി. നേടിയ ശേഷം, സിപി , അമേരിക്കയിലെ സൗത്ത് കരോലിന സർവകലാശാലയിലേക്ക് പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ പഠനത്തിനായി പോയി. അവിടെ 1993 വരെ ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടർന്നു. ==കുടുംബം== [[കുശലരാജേന്ദ്രൻ|കുശല രാജേന്ദ്രനാണ്]] ജീവിതപങ്കാളി. അവർ CESS-ലുള്ള സഹഗവേഷകയായിരുന്നു. പിന്നീട് അവർ ബെംഗളൂരുവിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിൽ അധ്യാപികയായി ചേർന്നു.<ref>{{cite web |url=http://ceas.iisc.ernet.in/~kusala/ |title=Home |publisher=Ceas.iisc.ernet.in |access-date=3 December 2011 |archive-date=2012-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426013649/http://ceas.iisc.ernet.in/~kusala/ |url-status=dead }}</ref> ഇവർക്ക് ഒരു മകനുണ്ട്.<ref>{{cite web |last1=Rajendran |first1=Kusala |title=An Indian Geophysicist Reflects |url=https://inference-review.com/article/an-indian-geophysicist-reflects |website=Inference |access-date=15 May 2024}}</ref> പ്രമുഖ യുക്തിവാദിയും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്ന [[പവനൻ]] ആണ് സിപി രാജേന്ദ്രന്റെ പിതാവ്. മാതാവ് [[പാർവതി പവനൻ]]. കവിയും പത്രപ്രവർത്തകനുമായ സിപി സുരേന്ദ്രൻ സഹോദരനാണ്. പ്രമുഖ പത്രപ്രവർത്തകനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമചന്ദ്രൻ]], രാജേന്ദ്രന്റെ അമ്മാവനാണ്. തെന്നിന്ത്യൻ അഭിനേത്രി [[അഭിരാമി|അഭിരാമിയെയാണ്]] രാജേന്ദ്രന്റെ മകൻ വിവാഹം ചെയ്തത്. ==പ്രവൃത്തിമേഖലയിലെ മികവ്== 1994-ൽ സി.പി. വീണ്ടും തിരുവനന്തപുരം സെന്റർ ഫോർ എർത്ത് സയൻസ് സ്റ്റഡീസിൽ (CESS) ചേർന്നു. അവിടെ 2008 വരെ പ്രവർത്തിച്ചു. 2009-ൽ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിൽ (IISc) ഇന്ത്യാ സർക്കാരിന്റെ രാമാനുജൻ നാഷണൽ ഫെല്ലോഷിപ്പ് സ്വീകരിക്കുകയും, ഭൂവിജ്ഞാനശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതുതായി ആരംഭിച്ച കേന്ദ്രത്തിൽ 2013 വരെ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. IISc-യിലെ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, അദ്ദേഹം ബെംഗളൂരുവിലെ ജവഹർലാൽ നെഹ്റു സെന്റർ ഫോർ അഡ്വാൻസ്ഡ് സയന്റിഫിക് റിസർച്ച് (JNCASR)-ൽ അസോസിയേറ്റ് ഫാക്കൽറ്റിയായി ചേർന്നു. 2020 മുതൽ അദ്ദേഹം നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസിൽ (NIAS) അഡ്ജങ്ക്റ്റ് പ്രൊഫസറായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിലെ സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിഭാഗത്തിന്റെ “സെന്റർ ഓഫ് എക്സലൻസ് ഓൺ അഡ്വാൻസ്ഡ് മെക്കാനിക്സ് ഓഫ് മെറ്റീരിയൽസ്”-ൽ ഓണററി കൺസൾട്ടന്റായും സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. അമേരിക്കയിലെ കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ഹിഗ്ഗാനം ആസ്ഥാനമായുള്ള “കൺസോർഷ്യം ഫോർ സസ്റ്റെയിനബിൾ ഡെവലപ്‌മെന്റ് ഇൻക്.” എന്ന സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഡയറക്ടർ ബോർഡിലും അദ്ദേഹം അംഗമാണ്. ഇന്ത്യയിൽ താരതമ്യേന പുതിയ ഗവേഷണശാഖയായ പാലിയോസീസ്മോളജി (Paleoseismology) പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച വ്യക്തിയാണ് രാജേന്ദ്രൻ . ഇന്ത്യയിലെ സീസ്മോടെക്റ്റോണിക്സ് , ഭൂകമ്പ ഭൂവിജ്ഞാനം , പാലിയോസീസ്മോളജി, ആർക്കിയോസീസ്മോളജി , സുനാമി ഭൂവിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ ഗവേഷണങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനങ്ങൾ ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ ഭൂകമ്പ-ടെക്റ്റോണിക് മേഖലകളിലെ ഭൂകമ്പങ്ങളുടെ ആവർത്തന സ്വഭാവത്തെയും ഭൂവൈകല്യ മേഖലകളിലെ (fault zones) രൂപഭേദങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള നിർണായകമായ അറിവുകൾ നൽകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. രാജേന്ദ്രൻ ഇന്ത്യയിലെ പല ഭാഗങ്ങളിലും പാലിയോസീസ്മോളജി പഠനങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു. കില്ലാരി (ലാത്തൂർ), കേരളം, റാൺ ഓഫ് കച്ച് , സൗരാഷ്ട്ര, കാംബേ, പൻവേൽ (മഹാരാഷ്ട്ര), അസം, മധ്യ ഹിമാലയം, ആൻഡമാൻ–നിക്കോബാർ മേഖല എന്നിവ ഇതിൽപ്പെടുന്നു. 2001-ലെ ഗുജറാത്ത് ഭൂകമ്പത്തിന് മുമ്പ്, 1819-ലെ റൺ ഓഫ് കച്ച് ഭൂകമ്പത്തെയും അതിന്റെ ഫലമായി രൂപം കൊണ്ട “അല്ലാഹ്ബണ്ട്” (AllahBund) എന്ന ഉയർന്ന ഭൂഭാഗത്തെയും കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ ഭൂകമ്പ പ്രക്രിയകളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ സംഭാവനകൾ നൽകി. 1819-ലെ ഭൂകമ്പത്തിന്റെ പ്രഭവകേന്ദ്ര പ്രദേശത്ത് നടത്തിയ അന്വേഷണങ്ങളിൽ, അതിന് ഏകദേശം 800 മുതൽ 1000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് നടന്ന മറ്റൊരു വലിയ ഭൂകമ്പത്തിന്റെ തെളിവുകളും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. 2001-ലെ ഭൂകമ്പവും അതിനുമുമ്പുള്ള ഭൂകമ്പങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ച മണൽ പൊട്ടിത്തെറികളുടെ (sand blows) വലിപ്പവും ആവർത്തനവും വിലയിരുത്തി, ആ പഴയ ഭൂകമ്പവും അതേ ഭൂവൈകല്യ മേഖലയിലാണ് ഉണ്ടായതെന്ന് അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി. സുനാമി ഭൂവിജ്ഞാനവും സുനാമി അപകടസാധ്യതകളും സംബന്ധിച്ച ഗവേഷണങ്ങളിലും സജീവമാണ് രാജേന്ദ്രൻ . ചിലി തീരപ്രദേശം, ഇറാനിലെ മക്രാൻ തീരപ്രദേശം തുടങ്ങിയ ആഗോള പ്രാധാന്യമുള്ള മേഖലകളിലും അദ്ദേഹം പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ ഗവേഷകരുമായി ചേർന്ന് സുനാമി അപകടസാധ്യതകളെക്കുറിച്ചുള്ള സംയുക്ത ഗവേഷണങ്ങളിലും അന്തർദേശീയ സഹകരണ പദ്ധതികളിലും അദ്ദേഹം പങ്കാളിയാണ്. 2005-ൽ, “ഔട്ട്‌ലുക്ക്” മാസിക ഇന്ത്യയിലെ മികച്ച പത്ത് യുവ ഗവേഷകരിൽ ഒരാളായി രാജേന്ദ്രനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഭൗമശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:1955-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] hnivvcttd1i58welzoxlmnsk9o4mehd 0 668803 4631031 4630773 2026-06-18T08:14:23Z Malikaveedu 16584 4631031 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Botryodiscia}}{{Speciesbox | image = Stephania tetrandra imported from iNaturalist photo 285506865 on 17 February 2024.jpg | genus = Botryodiscia | parent_authority = (Lour.) Lian Lian & Wei Wang | species = tetrandra | authority = ([[Spencer Le Marchant Moore|S.Moore]]) L.Lian & Wei Wang | synonyms = ''Stephania tetrandra'' {{small|S.Moore}} | synonyms_ref = <ref name = powo>{{cite web |title=''Botryodiscia tetrandra'' (S.Moore) L.Lian & Wei Wang |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77350779-1 |website=[[Plants of the World Online]] |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=10 October 2025}}</ref> }} [[മെനിസ്പെർമേസീ]] കുടുംബത്തിലെ സപുഷ്പികളുടെ ഒരു ജനുസ്സാണ് '''ബോട്രിയോഡിഷ്യ'''. ഇതിൽ ബോട്രിയോഡിഷ്യ ടെട്രാൻഡ്ര എന്ന ഒറ്റയിനം മാത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. തെക്കൻ ചൈന, ഹൈനാൻ, [[തായ്‌വാൻ]], [[വിയറ്റ്നാം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു സസ്യമായ ഇത് വാർഷിക വള്ളിച്ചെടി അല്ലെങ്കിൽ കുറ്റിച്ചെടിയാണ്.<ref name = powo/> ഇത് ഒരു ചെറിയ, മരം പോലുള്ള കോഡെക്സിൽ നിന്ന് ഏകദേശം മൂന്ന് മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ വളരുന്നു. ഇതിന്റെ ഇലകൾ തണ്ടിൽ സർപ്പിളാകൃതിയിലാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതായത് ഇലയുടെ മധ്യഭാഗത്തായി ഇലഞെട്ട് ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name=FoC/> പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യത്തിൽ ഇതിന്റെ വേര് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. 1875-ൽ [[Spencer Le Marchant Moore|സ്പെൻസർ ലെ മാർച്ചന്റ് മൂർ]] ആണ് ഈ ഇനത്തെ ആദ്യമായി സ്റ്റെഫാനിയ ടെട്രാൻഡ്ര എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. 2024-ൽ ലിയാൻ ലിയാനും വെയ് വാങും ചേർന്ന് ഇതിനെ പുതുതായി വിവരിച്ച മോണോടൈപ്പിക് ജനുസ്സായ ബോട്രിയോഡിഷ്യയിൽ ബോട്രിയോഡിസിയ ടെട്രാൻഡ്ര എന്ന പേരിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref name = powo/> == വിതരണവും ആവാസ വ്യവസ്ഥയും == തെക്കൻ മധ്യ, കിഴക്കൻ ചൈനയിലെ അൻഹുയി, ഫുജിയാൻ, ഗ്വാങ്‌ഡോംഗ്, ഗ്വാങ്‌സി, ഹൈനാൻ, ഹുബെയ്, ഹുനാൻ, ജിയാങ്‌സി, ഷെജിയാങ് പ്രവിശ്യകൾ, തായ്‌വാൻ, <ref name=FoC>{{cite web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200008453 |title=''Stephania tetrandra'' |author=Qiming Hu, Xianrui Luo, Tao Chen & Michael G. Gilbert |work=Flora of China |publisher=Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA |access-date=24 August 2015}}</ref> വിയറ്റ്നാം എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഗ്രാമങ്ങളുടെ അരികുകളിലും തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിലും റോഡരികുകളിലും കുറ്റിച്ചെടികളായിട്ടാണ് ബോട്രിയോഡിഷ്യ ടെട്രാൻഡ്ര കാണപ്പെടുന്നത്.<ref name = powo/> == ചൈനീസ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലെ പദോൽപ്പത്തി == TCM-ൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന 50 അടിസ്ഥാന ഔഷധങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ബോട്രിയോഡിഷ്യ ടെട്രാൻഡ്ര . പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയുടെ ചൈനീസ് [ഹെർബൽ] ഫാർമക്കോപ്പിയ അനുസരിച്ചുള്ള സ്റ്റാൻഡേർഡ് പിൻയിൻ (ചൈനീസ്: 中华人民共和国药典; പിൻയിൻ: സോങ്‌ഹുവ റെൻമിൻ ഗോങ്‌ഹെഗുവോ യാവോ ദിയാൻ) ഇതാണ്: ഫെൻ ഫാങ് ജി (ചൈനീസ്; fěn fáng jǐ). എന്നാൽ ഇത് സാധാരണയായി ഹാൻ ഫാങ് ജി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത് (ചൈനീസ്: 漢防己; പിൻയിൻ: hàn fáng jǐ). == പരമ്പരാഗത വൈദ്യശാസ്ത്രം == പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യത്തിൽ ഫെൻ ഫാങ് ജി കാറ്റും ഈർപ്പവും അകറ്റാനും വേദന ശമിപ്പിക്കാനും മൂത്രതടസ്സം ഇല്ലാതാക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിനെ എരിവ്, കയ്പ്പ്, പുളിപ്പ് എന്നിങ്ങനെ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. വേരാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. == രസതന്ത്രം == ബോട്രിയോഡിഷ്യയിൽ ശക്തമായ മിനുസമാർന്ന പേശികൾക്ക് അയവുവരുത്തുന്ന മരുന്നായ ടെട്രാൻഡ്രിൻ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite journal | doi = 10.3390/cancers3022274 | pmid = 24212809 | pmc = 3757417 | title = Tetrandrine, a Compound Common in Chinese Traditional Medicine, Preferentially Kills Breast Cancer Tumor Initiating Cells (TICs) in Vitro | year = 2011 | last1 = Xu | first1 = Wei | last2 = Debeb | first2 = Bisrat G. | last3 = Lacerda | first3 = Lara | last4 = Li | first4 = Jessica | last5 = Woodward | first5 = Wendy A. | journal = Cancers | volume = 3 | issue = 2 | pages = 2274–85| doi-access = free }}</ref><ref>{{cite journal | pmid = 16437745 | year = 2006 | last1 = Ng | first1 = LT | last2 = Chiang | first2 = LC | last3 = Lin | first3 = YT | last4 = Lin | first4 = CC | title = Antiproliferative and apoptotic effects of tetrandrine on different human hepatoma cell lines | volume = 34 | issue = 1 | pages = 125–35 | journal = The American Journal of Chinese Medicine | doi=10.1142/s0192415x06003692| url = http://ntur.lib.ntu.edu.tw/bitstream/246246/176791/1/09.pdf }}</ref><ref>{{cite journal | pmid = 12466047 | year = 2002 | last1 = Chen | first1 = YJ | title = Potential role of tetrandrine in cancer therapy | volume = 23 | issue = 12 | pages = 1102–6 | journal = Acta Pharmacologica Sinica}}</ref> [[സ്റ്റെഫാനിയ]] ആൽക്കലോയിഡുകൾക്ക് ക്യൂറെ പോലുള്ള പ്രവർത്തനമുണ്ട്. കൂടാതെ ടി-സെൽ-ഡിപെൻഡന്റ് രോഗപ്രതിരോധ പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളെ തടയാനും കഴിയും. വേരിൽ നിരവധി ഐസോക്വിനോലിൻ ആൽക്കലോയിഡുകൾ ടെട്രാൻഡ്രിൻ (0.6-0.9%), ഫാങ്‌ചിനോലിൻ (0.5%), സൈക്ലനോലിൻ (0.1%), ഡൈമെഥൈൽടെട്രാൻഡ്രിൻ അയഡൈഡ് (പേശി വിശ്രമ മരുന്നും)എന്നിവ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. വേരിൽ ഫ്ലേവനോയിഡുകളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. പ്രധാന സജീവ ആൽക്കലോയിഡുകൾ ഇവയാണ്: ടെട്രാൻഡ്രിൻ (12 മുതൽ 23 ഗ്രാം/കിലോ) ഫാങ്‌ചിനോലിൻ (0.3–3 മില്ലിഗ്രാം/കിലോ). കൂടാതെ ഡൈമെഥൈൽടെട്രാഡിൻ അയഡൈഡ്, സൈക്ലനോലിൻ, മെനിസിൻ, മെനിസിഡിൻ, ഓക്‌സോഫാങ്‌ചിറിൻ, സ്റ്റെഫെനാന്ത്രിൻ, സ്റ്റെഫോളിഡിൻ, ബിസ്ബെൻസിലിസോക്വിനോലിൻ എന്നിവയും ഉണ്ട്.<ref>{{cite journal|last1=Choi|first1=HS|last2=Kim|first2=HS|last3=Min|first3=KR|last4=Kim|first4=Y|last5=Lim|first5=HK|last6=Chang|first6=YK|last7=Chung|first7=MW|title=Anti-inflammatory effects of fangchinoline and tetrandrine|journal=Journal of Ethnopharmacology|volume=69|issue=2|pages=173–9|year=2000|pmid=10687873|doi=10.1016/S0378-8741(99)00141-5}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Ma|first1=W|last2=Nomura|first2=M|last3=Takahashi-Nishioka|first3=T|last4=Kobayashi|first4=S|title=Combined effects of fangchinoline from ''Stephania tetrandra'' Radix and formononetin and calycosin from ''Astragalus membranaceus'' Radix on hyperglycemia and hypoinsulinemia in streptozotocin-diabetic mice|journal=Biological and Pharmaceutical Bulletin|volume=30|issue=11|pages=2079–83|year=2007|pmid=17978479|doi=10.1248/bpb.30.2079|doi-access=free}}</ref> ഫെൻഫാങ്‌ജൈൻസ് എഫ്, ജി, എച്ച്, ഐ.<ref name="OginoKatsuhara1998">{{cite journal|last1=Ogino|first1=Tatsunori|last2=Katsuhara|first2=Takao|last3=Sato|first3=Toshitsugu|last4=Sasaki|first4=Hiroshi|last5=Okada|first5=Minoru|last6=Maruno|first6=Masao|title=New Alkaloids from the Root of Stephania tetrandra (Fen-Fang-Ji)|journal=Heterocycles|volume=48|issue=2|year=1998|page=311|issn=0385-5414|doi=10.3987/COM-97-8028|doi-access=free}}</ref> പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് മെഡിക്കൽ ഉപയോഗത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സസ്യത്തെ ആധുനിക ഔഷധ ഗവേഷണങ്ങൾ പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2026-ൽ നടത്തിയ ഒരു പഠനം 41,000-ത്തിലധികം ചരിത്രപരമായ ചൈനീസ് മെഡിക്കൽ പാചകക്കുറിപ്പുകൾ വിശകലനം ചെയ്യുകയും ഈ ഡാറ്റാസെറ്റ് ന്യൂക്ലിയർ റിസപ്റ്റർ ചിത്രീകരണവുമായി സംയോജിപ്പിക്കുകയും ഗ്ലൂക്കോകോർട്ടിക്കോയിഡ് റിസപ്റ്റർ പ്രവർത്തനത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ബോട്രിയോഡിഷ്യ ടെട്രാൻഡ്രയുടെ (അതിന്റെ മുൻ നാമമായ സ്റ്റെഫാനിയ ടെട്രാൻഡ്രയിൽ പഠിച്ചു) പങ്ക് തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite journal | last1 = Prackwieser | first1 = J | last2 = Houtman | first2 = R | last3 = Kievits | first3 = T | last4 = Melchers | first4 = D | last5 = Guan | first5 = H | last6 = Seifert | first6 = G | last7 = Konietschke | first7 = F | last8 = Lamottke | first8 = K | last9 = Unschuld | first9 = P U | last10 = Kirk | first10 = N | title = Data mining historical Chinese medical recipe collections and nuclear receptor profiling identify plant fractions that modulate glucocorticoid receptor activity | journal = Frontiers in Pharmacology | year = 2026 | volume = 16 | article-number = 1681729 | doi = 10.3389/fphar.2025.1681729 | doi-access = free}}</ref> == ഫാങ് ജി എന്ന പേരിൽ ഏതെങ്കിലും അവസരത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റ് ഔഷധസസ്യങ്ങൾ == ഫാങ് ജി (ചൈനീസ്: 防己, ഏറെക്കുറെ "സ്നേക്ക്ബൈറ്റ് പ്രതിവിധി") എന്ന് പേരുള്ള മറ്റ് സസ്യങ്ങളും ചിലപ്പോൾ ഇതിന് പകരമായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഇവയിൽ ശ്രദ്ധേയമായത് ഗുവാങ് ഫാങ് ജി (ചൈനീസ്: 廣防己; പിൻയിൻ: guǎng fáng jǐ), അരിസ്റ്റോലോച്ചിയ ഫാഞ്ചി എന്നിവയാണ്. ഇതിന്റെ പ്രധാന വിഷ ഘടകമായ അരിസ്റ്റോലോച്ചിക് ആസിഡ്, ഒരു ശക്തമായ അർബുദകാരിയും നെഫ്രോടോക്സിനും ആണ്. ഫാങ് ജി എന്ന പേരിൽ ചിലപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റ് ഔഷധസസ്യങ്ങളിൽ കോക്കുലസ് ട്രൈലോബസ്, സി. ഓർബിക്കുലേറ്റസ്, അരിസ്റ്റോലോച്ചിയ ഫാങ്ചി, സിനോമിനിയം അക്യുട്ടം (ജാപ്പനീസ് ഹാൻ ഫാങ് ജി അല്ലെങ്കിൽ ക്വിൻഫെങ്ടെങ്) എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. == മുന്നറിയിപ്പുകൾ, പകരം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔഷധസസ്യങ്ങളുടെ ദോഷ ഫലങ്ങൾ == ബോട്രിയോഡിഷ്യ ടെട്രാൻഡ്രയ്ക്ക് പകരം അരിസ്റ്റോലോച്ചിയ ഫാംഗി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, തത്ഫലമായുണ്ടാകുന്ന ഗുവാങ് ഫാങ് ജി പ്രിപ്പറേഷൻസുകളിൽ വിഷാംശം ഉള്ള അരിസ്റ്റോലോച്ചിക് ആസിഡ് അടങ്ങിയിരിക്കാം. ഇത്കഴിക്കുന്നത് വൃക്കസംബന്ധമായ അസുഖത്തിനും മരണത്തിനും പോലും കാരണമാകും. ടിസിഎമ്മിൽ അരിസ്റ്റോലോച്ചിയ വളരെ ജാഗ്രതയോടെ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുന്നുള്ളൂ. 2000 മെയ് മാസത്തിൽ, അരിസ്റ്റോലോച്ചിക് ആസിഡ് അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്ന് സംശയിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും സസ്യങ്ങളോ മരുന്നുകളോ എഫ്ഡിഎ തടഞ്ഞുവയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. ലബോറട്ടറി പരിശോധനയിൽ അരിസ്റ്റോലോച്ചിക് ആസിഡിന് നെഗറ്റീവ് ആണെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ<ref>{{cite web|url=https://www.acupuncturetoday.com/mpacms/at/article.php?id=27782| title=A Success Story on Aristolochic Acid| date=July 2001}}</ref> ഗുവാങ് ഫാങ് ജി കഴിക്കുന്നതിനുള്ള പരമ്പരാഗത മാർഗം ജലം ഉപയോഗിച്ച് നേർപ്പിച്ച കഷായം വഴിയാണ്. അരിസ്റ്റോലോച്ചിക് ആസിഡ് വെള്ളത്തിൽ ലയിക്കുന്നതിന്റെ അളവ് കുറവായതിനാൽ, പാകം ചെയ്യാത്ത പൊടിയായി ഗുവാങ് ഫാങ് ജി കഴിക്കുന്നതിനേക്കാൾ സുരക്ഷിതമായ മാർഗമാണ് ജലം ഉപയോഗിച്ച് നേർപ്പിച്ച കഷായം എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book |vauthors=Chen JK, Chen TT|name-list-style=amp | year = 2004 | title = Chinese Medical Herbology and Pharmacology| publisher = Art of Medicine Press | location = City of Industry, CA | isbn = 978-0-9740635-0-8}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist|2}} ==പുറം കണ്ണികൾ== * {{GRIN}} * [https://web.archive.org/web/20130327152324/http://home.caregroup.org/clinical/altmed/interactions/Herb_Groups/Stephania_and_C.htm Stephania and Chinese Herb Nephropathy] {{Taxonbar|from= Q135550291|from2=Q135550329|from3=Q1023664}} [[വർഗ്ഗം:മെനിസ്പെർമേസീ]] [[വർഗ്ഗം:തായ്വാനിലെ സസ്യജാലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിയറ്റ്നാമിലെ സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] ntfl37rehh937npb1emoh6qbdkyvb1j 6 668816 4630895 2026-06-17T12:22:04Z Sreehari lijinas 209493 കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ പുറംചട്ട 4630895 wikitext text/x-wiki == ചുരുക്കം == കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ പുറംചട്ട == അനുമതി == {{Non-free book cover}} 9ere23i0n09vc5ggasg3z29xxqw2feh 0 668817 4630896 2026-06-17T12:43:57Z Sreehari lijinas 209493 താൾ ചേർത്തു കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ 4630896 wikitext text/x-wiki [[മുഹമ്മ രമണൻ]] രചിച്ച [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലനോവൽ]] ആണ് കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ. ഇതിന് [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലസാഹിത്യത്തിനുള്ള]] [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ലഭിച്ചു. {{Infobox book|name=കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ|image_caption=പുറംചട്ട|author=മുഹമ്മ രമണൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്‌സ്|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|genres=ബാലസാഹിത്യം‚ നോവൽ|language=മലയാളം|image=കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ.jpg}} ഇത് മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി ആണ് പുറത്തിറക്കിയത്. [[ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്]] ആയിരുന്നു പ്രസാധകർ<ref>{{Cite web|url=https://keralasahityaakademi.org/awardukal/|title=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.muhamma.com/muhamma-ramanan/|title=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.chinthapublishers.com/authors/muhamma-ramanan.html|title=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/news/features/muhamma-ramanan-childrens-literature-memories-dr-k-sreekumar-362713/|title=}}</ref> ime8iukhhc2dlmogrortknxi71z2aa0 4630897 4630896 2026-06-17T12:45:03Z Sreehari lijinas 209493 /* */ 4630897 wikitext text/x-wiki [[മുഹമ്മ രമണൻ]] രചിച്ച [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലനോവൽ]] ആണ് കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ. ഇതിന് [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലസാഹിത്യത്തിനുള്ള]] [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ലഭിച്ചു. {{Infobox book|name=കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ|image_caption=പുറംചട്ട|author=മുഹമ്മ രമണൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്‌സ്|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|genres=ബാലസാഹിത്യം‚ നോവൽ|language=മലയാളം|image=കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ.jpg}} ഇത് മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി ആണ് പുറത്തിറക്കിയത്. [[ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്]] ആയിരുന്നു പ്രസാധകർ<ref>{{Cite web|url=https://keralasahityaakademi.org/awardukal/|title=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.muhamma.com/muhamma-ramanan/|title=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.chinthapublishers.com/authors/muhamma-ramanan.html|title=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/news/features/muhamma-ramanan-childrens-literature-memories-dr-k-sreekumar-362713/|title=}}</ref> sqb121n6kv99u3nvp879vhz6kectse9 4630923 4630897 2026-06-17T16:03:14Z Vinayaraj 25055 4630923 wikitext text/x-wiki [[മുഹമ്മ രമണൻ]] രചിച്ച ഒരു [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലനോവൽ]] ആണ് '''കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ'''. ഇതിന് [[ബാലസാഹിത്യം|ബാലസാഹിത്യത്തിനുള്ള]] [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ലഭിച്ചു. {{Infobox book|name=കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ|image_caption=പുറംചട്ട|author=മുഹമ്മ രമണൻ|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്‌സ്|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|genres=ബാലസാഹിത്യം‚ നോവൽ|language=മലയാളം|image=കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ.jpg}} മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി പുറത്തിറക്കിയ ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രസാധകർ [[ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്]] ആയിരുന്നു <ref>{{Cite web|url=https://keralasahityaakademi.org/awardukal/|title=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.muhamma.com/muhamma-ramanan/|title=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.chinthapublishers.com/authors/muhamma-ramanan.html|title=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/news/features/muhamma-ramanan-childrens-literature-memories-dr-k-sreekumar-362713/|title=}}</ref> ==അവലംബം== <references/> 4x09pdrl6ub5u4ui014biqydwil8xgg 100 668818 4630940 2026-06-17T19:07:20Z Aby John Vannilam 13754 പുതിയത് 4630940 wikitext text/x-wiki === 2026 ജൂൺ 17 ബുധനാഴ്ച === '''1201 മിഥുനം 03''' ലോകം *ഭിന്നതകൾക്കൊടുവിൽ സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങളോടെ 52-ാമത് [[ജി–7]] ഉച്ചകോടിക്ക് ഫ്രാൻസിലെ എവീയാൺ-ലെ- ബെയിൻസിൽ സമാപനം. സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനവും ആറു മേഖലകൾ തിരിച്ചുള്ള പ്രസ്താവനകളും ഉച്ചകോടി ഏകകണ്ഠമായി അംഗീകരിച്ചു. യുഎസ്‌–ഇറാൻ കരാറിനെ ജി7 ഔദ്യോഗികമായി പിന്തുണച്ചു. [[ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക്|ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള]] കപ്പൽഗതാഗതം ടോൾരഹിതവും സുരക്ഷിതവുമായിരിക്കണമെന്ന് ഉച്ചകോടി ആവശ്യപ്പെട്ടു. ലെബാനോനിൽ അടിയന്തര വെടിനിർത്തലിന് ഉച്ചകോടി ആഹ്വാനംചെയ്തു. [[വെസ്റ്റ് ബാങ്ക്|വെസ്റ്റ്ബാങ്കിലെ]] ഇസ്രയേലി അക്രമം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും നേതാക്കൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അതേസമയം, ഉക്രയ്നിലേക്ക് ആയുധങ്ങളും വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളും എത്തിക്കുമെന്ന് നേതാക്കൾ പറഞ്ഞു. റഷ്യയുടെ എണ്ണ–വാതക മേഖലകളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഉപരോധങ്ങൾ കൂടുതൽ കടുപ്പിക്കാനാണ് തീരുമാനം. *ഫ്രാൻസിൽ നടന്ന ജി7 ഉച്ചകോടിയിൽ ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട അതിഥിയായി പങ്കെടുത്ത പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ഇന്ത്യൻ നാവികരുടെ സുരക്ഷ അതീവ നിർണായകമാണെന്ന് പറഞ്ഞു. ഒമാൻ തീരത്ത് യുഎസ് നടത്തിയ ആക്രമണത്തിൽ മൂന്ന് ഇന്ത്യൻ നാവികർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ട് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ട്രംപുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ മോദി ഇക്കാര്യം പറഞ്ഞത്. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സമാധാനം കൊണ്ടുവരുന്നതിനായുള്ള പ്രതീക്ഷകൾ വീണ്ടും ഉണർത്തിയതിന് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിനോട് മോദി നന്ദി അറിയിച്ചു. <ref>മലയാളം ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് [https://malayalam.indianexpress.com/news/modi-donald-trump-interaction-g7-summit-indian-seafarers-12048850 2026 ജൂൺ 17 21:23 ഐ.എസ്.ടി.] </ref> *ഇന്ത്യൻ വിമാനങ്ങൾക്ക് വ്യോമാതിർത്തിയിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ വിലക്ക് പാകിസ്ഥാൻ ഒരു മാസത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടി. *ശ്രീലങ്കൻ നാവികസേനാ നിയമനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അഴിമതിക്കേസിൽ മുൻ പ്രസിഡന്റ് മഹിന്ദ രജപക്സയുടെ മകൻ യോഷിത രജപക്സയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. എന്നാൽ കർശന ഉപാധികളോടെ യോഷിതയെ കൊളംമ്പോ കോടതി വിട്ടയച്ചുവെന്നും യാത്രാവിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയെന്നും ഫ്രീ പ്രസ് ജേർണലിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യ *യുഎസ് കമാൻഡ് ഇന്ത്യയുടെ തെറ്റായ ഭൂപടം ഉപയോഗിച്ചതിൽ സർക്കാരിനെ വിമർശിച്ച് കോൺഗ്രസ് വക്താവ് പവൻ ഖേര. *ടെലഗ്രാം അട്ടിമറിക്കാൻ റിലയൻസ് ശ്രമിക്കുന്നു; വാട്സാപ്പിനെ സഹായിക്കാനെന്ന് പാവൽ ദുരോവ് ആരോപിച്ചു. കേരളം *[[പി.എം. ശ്രീ പദ്ധതി|പി.എം. ശ്രീ പദ്ധതിയിൽ]] കേരളം തുടരുമെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി [[വി.ഡി. സതീശൻ]] വ്യക്തമാക്കി. പി.എം. ശ്രീയിൽ നാലംഗ മന്ത്രിസഭാ ഉപസമിതി രൂപീകരിച്ചു. പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പിനായി നാലംഗ മന്ത്രിസഭ ഉപസമിതിയെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി എൻ ഷംസുദ്ദീനാണ് അദ്ധ്യക്ഷൻ. ഇന്ന് ചേർന്ന മന്ത്രിസഭ യോഗത്തിലാണ് തീരുമാനം. *മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് സംബന്ധിച്ച് തമിഴ്നാട് സർക്കാരുമായി ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചകൾ നടത്തുമെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി വി.ഡി. സതീശൻ അറിയിച്ചു. {{തിരുത്തുക| കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂൺ 17}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> q1c7yr4h3lrstma211sqkaio9g6it3e 0 668819 4630942 2026-06-17T19:16:52Z Ammu Lekshmi A 219423 ''''ജോൺ ടി. വേക്കൻ''' (John T. Vekkan) ഒരു മലയാളി നാടകഗവേഷകൻ, നാടകകൃത്ത്, സംവിധായകൻ, നടൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയാണ്. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഭരതമുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്ര...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4630942 wikitext text/x-wiki '''ജോൺ ടി. വേക്കൻ''' (John T. Vekkan) ഒരു മലയാളി നാടകഗവേഷകൻ, നാടകകൃത്ത്, സംവിധായകൻ, നടൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയാണ്. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഭരതമുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നവരസാഭിനയ പരിശീലനം ആരംഭിച്ചത് ഇദ്ദേഹമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സ്ഥിരം നാടകവേദിയുടെയും കുട്ടികളുടെ സ്ഥിരം നാടകവേദിയുടെയും സ്ഥാപക സംവിധായകനായ അദ്ദേഹം വൈക്കം തിരുനാൾ നാടകവേദിയുടെയും നാടകക്കളരിയുടെയും ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref>എം. വി. ദേവൻ. "കേരളത്തിന് ഒരു സ്ഥിരം നാടകവേദി." മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്, 9 മാർച്ച് 2001.</ref> നാടക-ചലച്ചിത്ര അഭിനയ പരിശീലകൻ, ആകാശവാണിയിലെ ശബ്ദനാടക നടൻ, മ്യൂസിക്-ലൈറ്റ്-സെറ്റ് ഡിസൈനർ, നാടകാദ്ധ്യാപകൻ, പ്രഭാഷകൻ, ഗ്രന്ഥകാരൻ എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ 'നാടകഗ്രന്ഥശാല' എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ എഡിറ്ററായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref>"അഭിമുഖം: ജോൺ ടി. വേക്കൻ - അനൂപ് അനന്തൻ". മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്. 2025 ഏപ്രിൽ 28 - മേയ് 5.</ref> ''വിദ്യാഭ്യാസം'' എറണാകുളം സി. സി. പി. എം. എൽ. പി. സ്ക്കൂൾ, വൈക്കം ഗവണ്മെന്റ് എൽ. പി. സ്ക്കൂൾ, ഗവണ്മെന്റ് ബോയ്സ് ഹൈസ്ക്കൂൾ, തലയോലപ്പറമ്പ് ദേവസ്വം ബോർഡ് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം. സ്ക്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസകാലം മുതൽ നാടകരംഗത്തു സജീവം. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം മുഴുവൻസമയ നാടകപ്രവർത്തനം. '''ഗുരുക്കന്മാരും പ്രവർത്തിപരിചയവും''' എം. ഗോവിന്ദൻ, കെ. എസ്. നാരായണപിള്ള, എം. വി. ദേവൻ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള, കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ, ഇ. പി. വാസുദേവഗുരുക്കൾ, കലാമണ്ഡലം മോഹൻകുമാർ, ഹബീബ് തൻവീർ (ഡൽഹി), ബി. വി. കാരന്ത് (മൈസൂർ), എൻ. സി. ജെയിൻ (ഡൽഹി), ഗിരീഷ് കർണാട് (ബാംഗ്ലൂർ), നസിറുദ്ദീൻ ഷാ (മുംബൈ), ബെൻസി കൗൾ (ഭോപ്പാൽ), എസ്. കെ. സാക്സേന (ഡൽഹി), വിജയാ മേത്ത (മുംബൈ), കീർത്തി ജെയിൻ (ഡൽഹി), അനുരാധാ കപൂർ (ഡൽഹി), അനാമിക ഹക്സാർ (ഡൽഹി), തപസ് സെൻ (കൊൽക്കൊത്ത), നിസ്സാർ അല്ലാന (ഡൽഹി), ഡോളി അലുവാലിയ (ഡൽഹി), കെ. ഡി. ത്രിപാഠി (വാരണാസി), സോണാൽ മാൻസിംഗ് (ഡൽഹി), ഉത്തര ബാവോക്കർ (ഡൽഹി), ജിൽ നവരേ (വാഷിംഗ്ടൺ), മിഖായേൽ (സ്പെയിൻ), ഹെൻറി സ്റ്റേബിൾ (ജർമ്മനി), ലിസാ ഷട്ടാക്ക് (ചൈന), ജെഫ് ബെക്കർ (അയർലണ്ട്), യാനാ ക്ലൗസ് (ജർമ്മനി) തുടങ്ങിവരോടൊപ്പം നാടകകലയുടെ വിവിധ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠനവും പ്രവർത്തനവും.Samakalika Malayalam Weekly, February 16, 2001. <ref>Kalakaumudi Weekly, March 9, 2003</ref> <ref>Kalakoumudi Weekly, 21 May 2000</ref> <ref>Matrubhumi Weekly, September 2, 2001</ref> <ref>Kumkumam Weekly, February 11, 2001</ref> <ref>Kalakoumudi Weekly, March 18, 2001</ref> <ref>Madhyamam Weekly, March 9, 2001.</ref> <ref>Deepika Weekend Edition, Sunday, April 7, 2002</ref> <ref>India Today Weekly, June 25, 2014</ref> <ref>Madhyamam Weekly, October 15, 2012.</ref> '''നാടകക്കളരിപ്രസ്ഥാനം''' ഭാരതത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ആധിപത്യം, ഭരണം എന്നിവക്കൊപ്പം സാംസ്ക്കാരിക ഭൂമികയിലും പാശ്ചാത്യ സ്വാധീനം സംഭവിച്ചിരുന്നു. 1947ൽ സ്വാതന്ത്ര്യപ്രാപ്തിക്കുശേഷം ഭാരതത്തിൻ്റെ സാംസ്ക്കാരിക പാരമ്പര്യവും തനിമയും പുനഃപ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ രാജ്യത്തുടനീളം നിരവധി ശ്രമങ്ങളുണ്ടായി. 1965ൽ എറണാകുളം ഉദ്യോഗമണ്ഡലിൽ അഖിലേന്ത്യാടാസ്ഥാനത്തിൽ നടന്ന ഭാരതീയ സാഹിത്യ കലാ സമ്മേളനവും ഇതിൻ്റെ തുടർച്ചയായിരുന്നു. പ്രസ്തുത സംഗമത്തിന് നേതൃത്വം വഹിച്ചത് എം. കെ. കെ. നായർ, കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള, എം. ഗോവിന്ദൻ, എം. വി. ദേവൻ, സി. എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻനായർ, കെ. എസ്. നാരായണപിള്ള, കെ. അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ, തുണ്ടത്തിൽ കൃഷ്ണപ്രസാദ് തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു. ഭാരതീയ സാംസ്ക്കാരികവേദിയുടെ ഒരു പരിച്ഛേദം എന്നു പറയാവുന്ന കൂട്ടായ്മയിൽ ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നായി വാത്സ്യായനൻ, കപില വാത്സ്യായനൻ, ആദിരംഗാചാര്യ, മാസ്തി, ഇബ്രാഹിം അൽഖാസി, ഹബീബ് തൻവീർ, ബി. വി. കാരന്ത്, ഗിരീഷ് കർണാട്, പ്രൊഫ. ബാന്ദ്രെ, കെ. സി. എസ്. പണിക്കർ, അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ, ജി. അരവിന്ദൻ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള, കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ, പി. കെ. വേണുക്കുട്ടൻനായർ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖർ പങ്കെടുത്തു. പ്രത്യേകിച്ച് നാടക കലാകാരന്മാരുടെ വലിയ ഒരു നിരതന്നെ പങ്കുകൊണ്ട സമ്മേളനം. ഇന്ത്യയിൽ അതിനു മുമ്പോ പിമ്പോ അത്തൊരമൊരു കൂടിച്ചേരൽ നടന്നിട്ടില്ല. ഇന്ത്യൻ നാടകവേദിയിൽ പിന്നീട് നാടകരചന, സംവിധാനം, അഭിനയം, അവതരണം എന്നിവയിൽ ശക്തമായ മാറ്റങ്ങൾക്കു തുടക്കം കുറിച്ചു.<ref>സ്മിത, എൻ. "Renowned Natakakalari celebrates golden jubilee." ഡെക്കാൻ ക്രോണിക്കിൾ, 13 ഡിസംബർ 2017. </ref> 1967ൽ എം. ഗോവിന്ദൻ, സി. എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻനായർ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള തുടങ്ങിയവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ശാസ്താംകോട്ടയിൽ ആരംഭിച്ച കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ നാടക പരിശീലന പ്രസ്ഥാനമായ നാടകക്കളരി ഇതിൻ്റെ തുടർച്ചയാണ്. മറ്റു കലാ വിഷയങ്ങളുടേതുപോലെ നാടകവും പരിശീലനം ആവശ്യമുള്ള കലാവിഷയമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലാ വൈസ് ചാൻസാലറായിരുന്ന പ്രൊഫ. എം. എം. ഗാനിയുടെ പ്രത്യേക താൽപര്യത്തിൽ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലയുടെ തൃശ്ശൂരുള്ള ജോൺ മത്തായി സെന്ററിൽ 1978ൽ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആരംഭിച്ചു. നാടകക്കളരിയുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തകനായിരുന്ന ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയെ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയുടെ ഡയറക്ടറായി നിയമിച്ചു. 1978മുതൽ നാടകക്കളരിയുടെ പ്രവർത്തനം ജോൺ ടി. വേക്കന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വൈക്കം കേന്ദ്രമാക്കി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുകയും കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള നിരവധി ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും സ്‌ക്കൂളുകളിലും കോളേജുകളിലും നാടകപരിശീലന കോഴ്സുകളും നാടകക്കളരികളും നടത്തുകയും നാടകസംഘങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ സ്ക്കൂൾ, കോളേജ് ക്യാമ്പസ് നാടകവേദീ രൂപീകരണത്തിൽ സജീവപ്രവർത്തനം. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഭരതമുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 'രസാഭിനയ പരിശീലനക്കളരി' നടത്തി. വിദേശ കലാകാരന്മാർ വൈക്കത്തെ നാടകക്കളരിയിൽ വന്ന് പരിശീലനം നേടാറുണ്ട്. <ref>"നാടകകലരി: സ്ഥിരം നാടകവേദികളുടെ സാക്ഷാത്കാരത്തിലേക്കുള്ള മഹത്തായ മുന്നേറ്റം"ഫെബ്രുവരി 2001,മേരിജെട്രി</ref> 45ym06305ffhycbv8tszg9nim4o2euv 4630945 4630942 2026-06-17T19:33:55Z Ammu Lekshmi A 219423 4630945 wikitext text/x-wiki '''ജോൺ ടി. വേക്കൻ''' (John T. Vekkan) ഒരു മലയാളി നാടകഗവേഷകൻ, നാടകകൃത്ത്, സംവിധായകൻ, നടൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയാണ്. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഭരതമുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നവരസാഭിനയ പരിശീലനം ആരംഭിച്ചത് ഇദ്ദേഹമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സ്ഥിരം നാടകവേദിയുടെയും കുട്ടികളുടെ സ്ഥിരം നാടകവേദിയുടെയും സ്ഥാപക സംവിധായകനായ അദ്ദേഹം വൈക്കം തിരുനാൾ നാടകവേദിയുടെയും നാടകക്കളരിയുടെയും ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref>എം. വി. ദേവൻ. "കേരളത്തിന് ഒരു സ്ഥിരം നാടകവേദി." മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്, 9 മാർച്ച് 2001.</ref> നാടക-ചലച്ചിത്ര അഭിനയ പരിശീലകൻ, ആകാശവാണിയിലെ ശബ്ദനാടക നടൻ, മ്യൂസിക്-ലൈറ്റ്-സെറ്റ് ഡിസൈനർ, നാടകാദ്ധ്യാപകൻ, പ്രഭാഷകൻ, ഗ്രന്ഥകാരൻ എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ 'നാടകഗ്രന്ഥശാല' എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ എഡിറ്ററായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref>"അഭിമുഖം: ജോൺ ടി. വേക്കൻ - അനൂപ് അനന്തൻ". മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്. 2025 ഏപ്രിൽ 28 - മേയ് 5.</ref> ''വിദ്യാഭ്യാസം'' എറണാകുളം സി. സി. പി. എം. എൽ. പി. സ്ക്കൂൾ, വൈക്കം ഗവണ്മെന്റ് എൽ. പി. സ്ക്കൂൾ, ഗവണ്മെന്റ് ബോയ്സ് ഹൈസ്ക്കൂൾ, തലയോലപ്പറമ്പ് ദേവസ്വം ബോർഡ് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം. സ്ക്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസകാലം മുതൽ നാടകരംഗത്തു സജീവം. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം മുഴുവൻസമയ നാടകപ്രവർത്തനം. '''ഗുരുക്കന്മാരും പ്രവർത്തിപരിചയവും''' എം. ഗോവിന്ദൻ, കെ. എസ്. നാരായണപിള്ള, എം. വി. ദേവൻ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള, കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ, ഇ. പി. വാസുദേവഗുരുക്കൾ, കലാമണ്ഡലം മോഹൻകുമാർ, ഹബീബ് തൻവീർ (ഡൽഹി), ബി. വി. കാരന്ത് (മൈസൂർ), എൻ. സി. ജെയിൻ (ഡൽഹി), ഗിരീഷ് കർണാട് (ബാംഗ്ലൂർ), നസിറുദ്ദീൻ ഷാ (മുംബൈ), ബെൻസി കൗൾ (ഭോപ്പാൽ), എസ്. കെ. സാക്സേന (ഡൽഹി), വിജയാ മേത്ത (മുംബൈ), കീർത്തി ജെയിൻ (ഡൽഹി), അനുരാധാ കപൂർ (ഡൽഹി), അനാമിക ഹക്സാർ (ഡൽഹി), തപസ് സെൻ (കൊൽക്കൊത്ത), നിസ്സാർ അല്ലാന (ഡൽഹി), ഡോളി അലുവാലിയ (ഡൽഹി), കെ. ഡി. ത്രിപാഠി (വാരണാസി), സോണാൽ മാൻസിംഗ് (ഡൽഹി), ഉത്തര ബാവോക്കർ (ഡൽഹി), ജിൽ നവരേ (വാഷിംഗ്ടൺ), മിഖായേൽ (സ്പെയിൻ), ഹെൻറി സ്റ്റേബിൾ (ജർമ്മനി), ലിസാ ഷട്ടാക്ക് (ചൈന), ജെഫ് ബെക്കർ (അയർലണ്ട്), യാനാ ക്ലൗസ് (ജർമ്മനി) തുടങ്ങിവരോടൊപ്പം നാടകകലയുടെ വിവിധ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠനവും പ്രവർത്തനവും.Samakalika Malayalam Weekly, February 16, 2001. <ref>Kalakaumudi Weekly, March 9, 2003</ref> <ref>Kalakoumudi Weekly, 21 May 2000</ref> <ref>Matrubhumi Weekly, September 2, 2001</ref> <ref>Kumkumam Weekly, February 11, 2001</ref> <ref>Kalakoumudi Weekly, March 18, 2001</ref> <ref>Madhyamam Weekly, March 9, 2001.</ref> <ref>Deepika Weekend Edition, Sunday, April 7, 2002</ref> <ref>India Today Weekly, June 25, 2014</ref> <ref>Madhyamam Weekly, October 15, 2012.</ref> '''നാടകക്കളരിപ്രസ്ഥാനം''' ഭാരതത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ആധിപത്യം, ഭരണം എന്നിവക്കൊപ്പം സാംസ്ക്കാരിക ഭൂമികയിലും പാശ്ചാത്യ സ്വാധീനം സംഭവിച്ചിരുന്നു. 1947ൽ സ്വാതന്ത്ര്യപ്രാപ്തിക്കുശേഷം ഭാരതത്തിൻ്റെ സാംസ്ക്കാരിക പാരമ്പര്യവും തനിമയും പുനഃപ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ രാജ്യത്തുടനീളം നിരവധി ശ്രമങ്ങളുണ്ടായി. 1965ൽ എറണാകുളം ഉദ്യോഗമണ്ഡലിൽ അഖിലേന്ത്യാടാസ്ഥാനത്തിൽ നടന്ന ഭാരതീയ സാഹിത്യ കലാ സമ്മേളനവും ഇതിൻ്റെ തുടർച്ചയായിരുന്നു. പ്രസ്തുത സംഗമത്തിന് നേതൃത്വം വഹിച്ചത് എം. കെ. കെ. നായർ, കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള, എം. ഗോവിന്ദൻ, എം. വി. ദേവൻ, സി. എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻനായർ, കെ. എസ്. നാരായണപിള്ള, കെ. അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ, തുണ്ടത്തിൽ കൃഷ്ണപ്രസാദ് തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു. ഭാരതീയ സാംസ്ക്കാരികവേദിയുടെ ഒരു പരിച്ഛേദം എന്നു പറയാവുന്ന കൂട്ടായ്മയിൽ ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നായി വാത്സ്യായനൻ, കപില വാത്സ്യായനൻ, ആദിരംഗാചാര്യ, മാസ്തി, ഇബ്രാഹിം അൽഖാസി, ഹബീബ് തൻവീർ, ബി. വി. കാരന്ത്, ഗിരീഷ് കർണാട്, പ്രൊഫ. ബാന്ദ്രെ, കെ. സി. എസ്. പണിക്കർ, അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ, ജി. അരവിന്ദൻ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള, കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ, പി. കെ. വേണുക്കുട്ടൻനായർ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖർ പങ്കെടുത്തു. പ്രത്യേകിച്ച് നാടക കലാകാരന്മാരുടെ വലിയ ഒരു നിരതന്നെ പങ്കുകൊണ്ട സമ്മേളനം. ഇന്ത്യയിൽ അതിനു മുമ്പോ പിമ്പോ അത്തൊരമൊരു കൂടിച്ചേരൽ നടന്നിട്ടില്ല. ഇന്ത്യൻ നാടകവേദിയിൽ പിന്നീട് നാടകരചന, സംവിധാനം, അഭിനയം, അവതരണം എന്നിവയിൽ ശക്തമായ മാറ്റങ്ങൾക്കു തുടക്കം കുറിച്ചു.<ref>സ്മിത, എൻ. "Renowned Natakakalari celebrates golden jubilee." ഡെക്കാൻ ക്രോണിക്കിൾ, 13 ഡിസംബർ 2017. </ref> 1967ൽ എം. ഗോവിന്ദൻ, സി. എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻനായർ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള തുടങ്ങിയവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ശാസ്താംകോട്ടയിൽ ആരംഭിച്ച കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ നാടക പരിശീലന പ്രസ്ഥാനമായ നാടകക്കളരി ഇതിൻ്റെ തുടർച്ചയാണ്. മറ്റു കലാ വിഷയങ്ങളുടേതുപോലെ നാടകവും പരിശീലനം ആവശ്യമുള്ള കലാവിഷയമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലാ വൈസ് ചാൻസാലറായിരുന്ന പ്രൊഫ. എം. എം. ഗാനിയുടെ പ്രത്യേക താൽപര്യത്തിൽ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലയുടെ തൃശ്ശൂരുള്ള ജോൺ മത്തായി സെന്ററിൽ 1978ൽ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആരംഭിച്ചു. നാടകക്കളരിയുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തകനായിരുന്ന ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയെ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയുടെ ഡയറക്ടറായി നിയമിച്ചു. 1978മുതൽ നാടകക്കളരിയുടെ പ്രവർത്തനം ജോൺ ടി. വേക്കന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വൈക്കം കേന്ദ്രമാക്കി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുകയും കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള നിരവധി ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും സ്‌ക്കൂളുകളിലും കോളേജുകളിലും നാടകപരിശീലന കോഴ്സുകളും നാടകക്കളരികളും നടത്തുകയും നാടകസംഘങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ സ്ക്കൂൾ, കോളേജ് ക്യാമ്പസ് നാടകവേദീ രൂപീകരണത്തിൽ സജീവപ്രവർത്തനം. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഭരതമുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 'രസാഭിനയ പരിശീലനക്കളരി' നടത്തി. വിദേശ കലാകാരന്മാർ വൈക്കത്തെ നാടകക്കളരിയിൽ വന്ന് പരിശീലനം നേടാറുണ്ട്. <ref>"നാടകകലരി: സ്ഥിരം നാടകവേദികളുടെ സാക്ഷാത്കാരത്തിലേക്കുള്ള മഹത്തായ മുന്നേറ്റം"ഫെബ്രുവരി 2001,മേരിജെട്രി</ref> '''നാടകക്കളരിപ്രസ്ഥാനം''' ഭാരതത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ആധിപത്യം, ഭരണം എന്നിവക്കൊപ്പം സാംസ്ക്കാരിക ഭൂമികയിലും പാശ്ചാത്യ സ്വാധീനം സംഭവിച്ചിരുന്നു. 1947ൽ സ്വാതന്ത്ര്യപ്രാപ്തിക്കുശേഷം ഭാരതത്തിൻ്റെ സാംസ്ക്കാരിക പാരമ്പര്യവും തനിമയും പുനഃപ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ രാജ്യത്തുടനീളം നിരവധി ശ്രമങ്ങളുണ്ടായി. 1965ൽ എറണാകുളം ഉദ്യോഗമണ്ഡലിൽ അഖിലേന്ത്യാടാസ്ഥാനത്തിൽ നടന്ന ഭാരതീയ സാഹിത്യ കലാ സമ്മേളനവും ഇതിൻ്റെ തുടർച്ചയായിരുന്നു. പ്രസ്തുത സംഗമത്തിന് നേതൃത്വം വഹിച്ചത് എം. കെ. കെ. നായർ, കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള, എം. ഗോവിന്ദൻ, എം. വി. ദേവൻ, സി. എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻനായർ, കെ. എസ്. നാരായണപിള്ള, കെ. അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ, തുണ്ടത്തിൽ കൃഷ്ണപ്രസാദ് തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു. ഭാരതീയ സാംസ്ക്കാരികവേദിയുടെ ഒരു പരിച്ഛേദം എന്നു പറയാവുന്ന കൂട്ടായ്മയിൽ ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നായി വാത്സ്യായനൻ, കപില വാത്സ്യായനൻ, ആദിരംഗാചാര്യ, മാസ്തി, ഇബ്രാഹിം അൽഖാസി, ഹബീബ് തൻവീർ, ബി. വി. കാരന്ത്, ഗിരീഷ് കർണാട്, പ്രൊഫ. ബാന്ദ്രെ, കെ. സി. എസ്. പണിക്കർ, അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ, ജി. അരവിന്ദൻ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള, കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ, പി. കെ. വേണുക്കുട്ടൻനായർ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖർ പങ്കെടുത്തു. പ്രത്യേകിച്ച് നാടക കലാകാരന്മാരുടെ വലിയ ഒരു നിരതന്നെ പങ്കുകൊണ്ട സമ്മേളനം. ഇന്ത്യയിൽ അതിനു മുമ്പോ പിമ്പോ അത്തൊരമൊരു കൂടിച്ചേരൽ നടന്നിട്ടില്ല. ഇന്ത്യൻ നാടകവേദിയിൽ പിന്നീട് നാടകരചന, സംവിധാനം, അഭിനയം, അവതരണം എന്നിവയിൽ ശക്തമായ മാറ്റങ്ങൾക്കു തുടക്കം കുറിച്ചു.<ref>വൈക്കത്ത് സ്വന്തം പ്രതിനിധി, "അമേരിക്കൻ നാടക പ്രവർത്തന…", ''ദേശാഭിമാനി'', 31 മാർച്ച് 1996.</ref>, <ref>Anand Haridas, "The Show Must Go On", ''The Hindu'', 22 January 2001.</ref> 1967ൽ എം. ഗോവിന്ദൻ, സി. എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻനായർ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള തുടങ്ങിയവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ശാസ്താംകോട്ടയിൽ ആരംഭിച്ച കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ നാടക പരിശീലന പ്രസ്ഥാനമായ നാടകക്കളരി ഇതിൻ്റെ തുടർച്ചയാണ്. മറ്റു കലാ വിഷയങ്ങളുടേതുപോലെ നാടകവും പരിശീലനം ആവശ്യമുള്ള കലാവിഷയമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലാ വൈസ് ചാൻസാലറായിരുന്ന പ്രൊഫ. എം. എം. ഗാനിയുടെ പ്രത്യേക താൽപര്യത്തിൽ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലയുടെ തൃശ്ശൂരുള്ള ജോൺ മത്തായി സെന്ററിൽ 1978ൽ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആരംഭിച്ചു. നാടകക്കളരിയുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തകനായിരുന്ന ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയെ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയുടെ ഡയറക്ടറായി നിയമിച്ചു. 1978മുതൽ നാടകക്കളരിയുടെ പ്രവർത്തനം ജോൺ ടി. വേക്കന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വൈക്കം കേന്ദ്രമാക്കി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുകയും കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള നിരവധി ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും സ്‌ക്കൂളുകളിലും കോളേജുകളിലും നാടകപരിശീലന കോഴ്സുകളും നാടകക്കളരികളും നടത്തുകയും നാടകസംഘങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ സ്ക്കൂൾ, കോളേജ് ക്യാമ്പസ് നാടകവേദീ രൂപീകരണത്തിൽ സജീവപ്രവർത്തനം. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഭരതമുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 'രസാഭിനയ പരിശീലനക്കളരി' നടത്തി. വിദേശ കലാകാരന്മാർ വൈക്കത്തെ നാടകക്കളരിയിൽ വന്ന് പരിശീലനം നേടാറുണ്ട്. <ref>Anand Haridas, "An Enthusiastic Act", ''The Hindu'', 23 December 2000.</ref> b9pjcvpchrpm9n89zn4bds0s1f5mvoh 3 668820 4630943 2026-06-17T19:16:53Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4630943 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Ammu Lekshmi A | Ammu Lekshmi A | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 19:16, 17 ജൂൺ 2026 (UTC) 414zl0z3komqmpq7mmzy8ao11m6djwl 3 668821 4630958 2026-06-17T20:59:10Z علاء 81575 علاء എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mohammad Abdullah]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mohammad Alqenneh]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Mohammad Abdullah|Mohammad Abdullah]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Mohammad Alqenneh|Mohammad Alqenneh]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4630958 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mohammad Alqenneh]] 2sdolxatvg8n2oyiurjhmbms5mo2fde 3 668822 4631007 2026-06-18T06:44:45Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4631007 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: രാരോത്ത് | രാരോത്ത് | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:44, 18 ജൂൺ 2026 (UTC) 83lqfzsoj9zlrames1d1hwkslvv8kgc 0 668823 4631058 2026-06-18T11:15:49Z Meenakshi nandhini 99060 '{{prettyurl|Perilla}}{{Automatic taxobox | image = Perilla.jpg | image_caption = ''[[Perilla frutescens]]'' | display_parents = 2 | taxon = Perilla (plant) | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }}പുതിന കുടുംബമായ [[ലാമിയേസി|ലാമിയേസിയിൽ]] പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് '''പെരില്ല'''. ഒരു പ്രധാന ഏ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4631058 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Perilla}}{{Automatic taxobox | image = Perilla.jpg | image_caption = ''[[Perilla frutescens]]'' | display_parents = 2 | taxon = Perilla (plant) | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }}പുതിന കുടുംബമായ [[ലാമിയേസി|ലാമിയേസിയിൽ]] പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് '''പെരില്ല'''. ഒരു പ്രധാന ഏഷ്യൻ വിള ഇനമായ [[Perilla frutescens|പെരില്ല ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസും]] കുറച്ച് കാട്ടു ഇനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിരവധി വ്യത്യസ്ത ഏഷ്യൻ സസ്യ ഇനങ്ങൾ, വിത്ത്, പച്ചക്കറി വിളകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ജനുസ്സിൽ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് (ഡ്യൂൾക്കേ), പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ (ഷിസോ) എന്നീ ഇനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Nitta">{{Cite journal|last1=Nitta|first1=Miyuki|last2=Lee|first2=Ju Kyong|last3=Ohnishi|first3=Ohmi|date=2003|title=AsianPerilla crops and their weedy forms: Their cultivation, utilization and genetic relationships|journal=Economic Botany|volume=57|issue=2|pages=245–253|doi=10.1663/0013-0001(2003)057[0245:APCATW]2.0.CO;2|s2cid=30209741 |issn=0013-0001}}</ref> പെരില്ല എന്ന ജനുസ് നാമം എല്ലാ ഇനങ്ങൾക്കും ബാധകമായ ഒരു പൊതുനാമമാണ് ("പെരില്ല"). <ref name="Vaughan">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2g99Q6-RSdAC&pg=PT340|title=The New Oxford Book of Food Plants|last1=Vaughan|first1=John|last2=Geissler|first2=Catherine|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=9780199549467|edition=2nd|location=Oxford|pages=340}}</ref><ref name="Staples">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jbsdYHEJiDIC&pg=PA82|title=Ethnic Culinary Herbs: A Guide to Identification and Cultivation in Hawaiʻi|last1=Staples|first1=George W.|last2=Kristiansen|first2=Michael S.|publisher=[[University of Hawaiʻi Press]]|year=1999|isbn=9780824820947|location=Honolulu|pages=82}}</ref> പെരില്ല ഇനങ്ങൾ ക്രോസ്-ഫെർട്ടൈൽ ആണ്. ഇൻട്രാ-സ്പെസിഫിക് ഹൈബ്രിഡൈസേഷൻ ഇതിൽ സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്നു.<ref name="Nitta" /> ഇതിലെ ചില ഇനങ്ങൾ [[ജൈവാധിനിവേശം|ജൈവാധിനിവേശ]] സസ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="NPS">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/plants/ALIEn/pubs/midatlantic/pefr.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210042939/http://www.nps.gov/plants/alien/pubs/midatlantic/pefr.htm|url-status=dead|archive-date=December 10, 2010|title=Beefsteak Plant (Perilla frustescens)|date=11 November 2010|website=[[National Park Service]]|publisher=[[U. S. Department of the Interior]]|access-date=4 December 2016}}</ref> == ടാക്സയും പര്യായങ്ങളും == സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞർ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളോ വ്യതിയാനങ്ങളോ ആയി വേർതിരിച്ചറിയാൻ പാടുപെട്ടതിനാൽ പെരില്ലയുടെ വർഗ്ഗീകരണം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. <ref name="Nitta" /><ref name="Yu">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M5A71gsWUskC&pg=PA1|title=Perilla: The Genus Perilla|publisher=[[CRC Press]]|year=1997|isbn=9789057021718|editor-last=Yu|editor-first=He-ci|location=London|pages=1–3|editor-last2=Kosuna|editor-first2=Kenichi|editor-last3=Haga|editor-first3=Megumi}}</ref> ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് വരെ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സ്പീഷീസായിട്ടാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഈ ഇനങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ക്രോസ്-പരാഗണം നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Heibonsha">{{Cite book|title=Sekai dai-hyakka jiten|title-link=Heibonsha World Encyclopedia|publisher=Heibonsha|year=1969|editor-last=Satake|editor-first=Yoshisuke|volume=10|location=Tōkyō|pages=246–207|script-title=ja:世界大百科事典|trans-title=Heibonsha World Encyclopedia|chapter=shiso|script-chapter=ja:しそ|orig-year=1968|editor-last2=Nishi|editor-first2=Sadao|editor-last3=Motoyama|editor-first3=Tekishū}}</ref> രണ്ട് കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളായി വിഭജിക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണം [[Jinzō Matsumura|മാറ്റ്സുമുറയുടെ]] 1884 ലെ നാമകരണ പുസ്തകത്തിൽ കാണാം, അവിടെ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. crispa എന്നതിന് പി. ആർഗുട്ട ബെന്ത് എന്ന പര്യായപദവും പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസിന് പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എൽ എന്ന പര്യായപദവും പ്രയോഗിച്ചു.<ref name="Matsumura">{{Cite book|url=https://archive.org/details/b30093077|title=Nippon shokubutsumeii|last=Matsumura|first=Jinzō|publisher=Z.P. Maruya|year=1884|location=Tōkyō|pages=[https://archive.org/details/b30093077/page/136 136]|script-title=ja:日本植物名彙|trans-title=Nomenclature of Japanese plants in Latin, Japanese and Chinese|author-link=Jinzō Matsumura}}</ref><ref name="Roecklein">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C8eRalwPua0C&pg=PA349|title=A Profile of Economic Plants|publisher=[[Transaction Publishers]]|year=1987|isbn=9780887381676|editor-last=Roecklein|editor-first=John C.|location=New Brunswick, U.S.A|pages=349|language=en|editor-last2=Leung|editor-first2=PingSun}}</ref><ref name="Kays">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9c7LggdxjBcC&pg=PA677|title=Cultivated Vegetables of the World:: A Multilingual Onomasticon|last=Kays|first=S. J.|publisher=[[Wageningen Academic Publishers]]|year=2011|isbn=9789086861644|location=Wageningen|pages=180–181, 677–678}}</ref><ref name="Blaschek">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XGXnVRiu3zoC&pg=PA328|title=Hagers Handbuch der Pharmazeutischen Praxis|publisher=[[Gabler Wissenschaftsverlage]]|year=1998|isbn=9783540616191|editor-last=Blaschek|editor-first=Wolfgang|edition=3|location=Berlin|pages=328–|language=de|editor-last2=Hänsel|editor-first2=Rudolf|editor-last3=Keller|editor-first3=Konstantin|editor-last4=Reichling|editor-first4=Jürgen|editor-last5=Rimpler|editor-first5=Horst|editor-last6=Schneider|editor-first6=Georg}}</ref> ചപി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ജാപ്പനീസ് വംശജർ, ചരിത്രപരമായി പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് അല്ലെങ്കിൽ പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{efn|e.g. occurs in Heibonsha 1964 Encyclopedia, though the genus name is misspelt}} <ref name="Heibonsha" /> അതിനാൽ ഇതിനെ രണ്ട് കൾട്ടിജനുകൾക്കും പരസ്പരം മാറ്റാവുന്ന പര്യായമായി കണക്കാക്കരുത്. രണ്ട് വിളകളെയും ഒരു ഇനമാക്കി ഏകീകരിക്കണമെന്ന വർഗ്ഗീകരണ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വാദത്തെ ശരിവയ്ക്കുന്ന തരത്തിൽ, കൾട്ടിജൻസ് ഒരു പൊതു ജീൻ പൂളിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് സമീപകാല ജനിതക ഗവേഷണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.<ref name="Ito">{{Cite book|title=Phytochemistry Research Progress|last=Ito|first=Michiho|publisher=[[Nova Biomedical Books]]|year=2008|isbn=9781604562323|editor-last=Matsumoto|editor-first=Takumi|location=New York|pages=13–30|chapter=Studies on Perilla Relating to Its Essential Oil and Taxonomy|chapter-url=https://books.google.com/books?id=l5Mo0M5CqQcC&pg=PA13}}</ref> നിലവിലുള്ള ''പെരില്ല സ്പീഷീസ്'': * ''[[Perilla frutescens|പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ്]]'' – കൊറിയൻ പെരില്ല അല്ലെങ്കിൽ ''ഡ്യൂൾക്കേ'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ഇലകൾ ''കെയെന്നിപ്പ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ** [[Perilla frutescens var. crispa|''P. f.'' var. ''ക്രിസ്പ'']] – ''ഷിസോ'', ''ടിയ ടോ'' അല്ലെങ്കിൽ ജാപ്പനീസ് ബാസിൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു<ref>{{cite magazine |last=Mendelson |first=Charlotte |date=29 Jul 2017 |title=The Garden's Tiny Culinary Transformations |url= https://www.newyorker.com/culture/onward-and-upward-in-the-garden/the-gardens-tiny-culinary-transformations|magazine=[[The New Yorker]] |access-date=18 Nov 2017 }}</ref> ** [[Lemon perilla|''P. f.'' var. ''ഹിർട്ടെല്ല'']] – ലെമൺ പെരില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="Seidemann">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jjkAHi2IeOkC&pg=PA278|title=World Spice Plants: Economic Usage, Botany, Taxonomy|last=Seidemann|first=Johannes|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|year=2005|isbn=9783540222798|location=Berlin|pages=278}}</ref> വിവരണം പോരാഞ്ഞതും ഹെർബേറിയം മാതൃകകൾ അറിയപ്പെടാത്തതുമായ സാധ്യമായ ''പെരില്ല'' സ്പീഷീസുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: * ''P. cavaleriei'' <small>H.Lév.</small> * ''P. heteromorpha'' <small>Carrière</small> * ''P. setoyensis'' <small>G.Honda</small> മുൻകാല പൈതൃകങ്ങളും ടാക്സയുടെ പുനർവർഗ്ഗീകരണവും നാമകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Zeevaart">{{Cite book|url=https://www.amazon.com/INDUCTION-FLOWERING-Some-Case-Histories/dp/B00BLR133O|title=The Induction of Flowering: Some Case Histories|last=Zeevaart|first=Jan A. D.|date=1969|publisher=[[Cornell University Press]]|isbn=9780333101537|editor-last=Evans|editor-first=L. T.|location=Ithaca, NY|pages=116–155|chapter=Perilla|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9rw9AAAAIAAJ}}</ref><ref name="Yu" />ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ ഇലകളുള്ള ഇനമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ പി. നാൻകിനെൻസിസ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.<ref name="Yu" /> അലങ്കാര നടീലിനായി ഈ ഇനം അവതരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലുടനീളം ഈ ലേബൽ പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പച്ച-ഇലയുള്ളതോ ചുവന്ന-ഇലയുള്ളതോ ആകട്ടെ, അതുല്യമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ സുഗന്ധത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പെരില്ലാൾഡിഹൈഡ് ഘടകം ഒറ്റയായോ കൂട്ടമായോ ഉണ്ടാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലായിരിക്കാം. ഇത് ബാഹ്യ രൂപത്തിൽ നിന്ന് മാത്രം വ്യത്യസ്തമല്ല. രാസ പഠനങ്ങൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അവശ്യ എണ്ണകളെ ആശ്രയിച്ച് ജനുസ്സിനെ വ്യത്യസ്ത കീമോടൈപ്പുകളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ജപ്പാനിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് വന്യ സ്പീഷീസുകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയിൽ നിന്ന് ജനിതകമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="Ito" />എന്നിരുന്നാലും, ചില പരാമർശങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നത് e.g., പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ഹിർട്ടെല്ല, പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയുടെ അതേ ഇനത്തിൽ പെടുന്നു.<ref name="Blaschek" /> ===മുമ്പ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു=== {{multiple image | total_width = 440 | image1 = Korean perilla leaves.jpg | width1 = 500 | height1 = 375 | caption1 = ''[[Kkaennip]]'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens]]'' (''P. frutescens'') | image2 = Green shiso perilla.jpg | width2 = 1932 | height2 = 1239 | caption2 = ''Aojiso'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens var. crispa]]'' (''P. frutescens'' var. ''crispa'') }} == ഉപയോഗം == === പാചക ഉപയോഗം === ചൈന, കൊറിയ, ജപ്പാൻ, തായ്‌ലൻഡ്, വിയറ്റ്നാം എന്നിവിടങ്ങളിൽ പെരില്ല ഇനങ്ങൾ പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യുകയും ഉപഭോഗം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite conference|url=http://www.tropentag.de/2016/proceedings/proceedings.pdf|last1=Grbic|first1=Nikolina|last2=Pinker|first2=Ina|last3=Paschko|first3=Kerstin|last4=Böhme|first4=Michael|date=18–21 September 2016|title=The Nutritional Treasure of Leafy Vegetables-''Perilla frutescens''|editor1-last=Freyer|editor1-first=Bernhard|editor2-last=Tielkes|editor2-first=Eric|book-title=Solidarity in a competing world - fair use of resources|conference=Tropentag 2016 Wien: International Research on Food Security, Natural Resource Management and Rural Development|conference-url=http://www.tropentag.de|location=Göttingen, Germany|publisher=Cuvillier|page=105|isbn=978-3-9801686-7-0|access-date=5 May 2017}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, വിത്ത് എണ്ണ എന്നിവ കൊറിയൻ പാചകരീതിയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതേസമയം പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, മുളകൾ എന്നിവ ജാപ്പനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് പാചകരീതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|title=New crops|last=Brenner|first=David M.|publisher=[[John Wiley & Sons]]|year=1993|isbn=978-0-471-59374-4|editor-last=J.|editor-first=Janick|location=New York|pages=[https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322 322–328]|chapter=Perilla: Botany, Uses and Genetic Resources|editor-last2=Simon|editor-first2=J. E.|chapter-url=https://hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1993/V2-322.html|url=https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322}}</ref> ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} {{Commons category|Perilla}} {{Authority control}} {{Taxonbar|from=Q7168518}} rdgw7dpck9bqbcu32ise0zcmjk30rfu 4631060 4631058 2026-06-18T11:19:42Z Meenakshi nandhini 99060 [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4631060 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Perilla}}{{Automatic taxobox | image = Perilla.jpg | image_caption = ''[[Perilla frutescens]]'' | display_parents = 2 | taxon = Perilla (plant) | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }}പുതിന കുടുംബമായ [[ലാമിയേസി|ലാമിയേസിയിൽ]] പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് '''പെരില്ല'''. ഒരു പ്രധാന ഏഷ്യൻ വിള ഇനമായ [[Perilla frutescens|പെരില്ല ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസും]] കുറച്ച് കാട്ടു ഇനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിരവധി വ്യത്യസ്ത ഏഷ്യൻ സസ്യ ഇനങ്ങൾ, വിത്ത്, പച്ചക്കറി വിളകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ജനുസ്സിൽ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് (ഡ്യൂൾക്കേ), പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ (ഷിസോ) എന്നീ ഇനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Nitta">{{Cite journal|last1=Nitta|first1=Miyuki|last2=Lee|first2=Ju Kyong|last3=Ohnishi|first3=Ohmi|date=2003|title=AsianPerilla crops and their weedy forms: Their cultivation, utilization and genetic relationships|journal=Economic Botany|volume=57|issue=2|pages=245–253|doi=10.1663/0013-0001(2003)057[0245:APCATW]2.0.CO;2|s2cid=30209741 |issn=0013-0001}}</ref> പെരില്ല എന്ന ജനുസ് നാമം എല്ലാ ഇനങ്ങൾക്കും ബാധകമായ ഒരു പൊതുനാമമാണ് ("പെരില്ല"). <ref name="Vaughan">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2g99Q6-RSdAC&pg=PT340|title=The New Oxford Book of Food Plants|last1=Vaughan|first1=John|last2=Geissler|first2=Catherine|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=9780199549467|edition=2nd|location=Oxford|pages=340}}</ref><ref name="Staples">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jbsdYHEJiDIC&pg=PA82|title=Ethnic Culinary Herbs: A Guide to Identification and Cultivation in Hawaiʻi|last1=Staples|first1=George W.|last2=Kristiansen|first2=Michael S.|publisher=[[University of Hawaiʻi Press]]|year=1999|isbn=9780824820947|location=Honolulu|pages=82}}</ref> പെരില്ല ഇനങ്ങൾ ക്രോസ്-ഫെർട്ടൈൽ ആണ്. ഇൻട്രാ-സ്പെസിഫിക് ഹൈബ്രിഡൈസേഷൻ ഇതിൽ സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്നു.<ref name="Nitta" /> ഇതിലെ ചില ഇനങ്ങൾ [[ജൈവാധിനിവേശം|ജൈവാധിനിവേശ]] സസ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="NPS">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/plants/ALIEn/pubs/midatlantic/pefr.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210042939/http://www.nps.gov/plants/alien/pubs/midatlantic/pefr.htm|url-status=dead|archive-date=December 10, 2010|title=Beefsteak Plant (Perilla frustescens)|date=11 November 2010|website=[[National Park Service]]|publisher=[[U. S. Department of the Interior]]|access-date=4 December 2016}}</ref> == ടാക്സയും പര്യായങ്ങളും == സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞർ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളോ വ്യതിയാനങ്ങളോ ആയി വേർതിരിച്ചറിയാൻ പാടുപെട്ടതിനാൽ പെരില്ലയുടെ വർഗ്ഗീകരണം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. <ref name="Nitta" /><ref name="Yu">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M5A71gsWUskC&pg=PA1|title=Perilla: The Genus Perilla|publisher=[[CRC Press]]|year=1997|isbn=9789057021718|editor-last=Yu|editor-first=He-ci|location=London|pages=1–3|editor-last2=Kosuna|editor-first2=Kenichi|editor-last3=Haga|editor-first3=Megumi}}</ref> ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് വരെ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സ്പീഷീസായിട്ടാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഈ ഇനങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ക്രോസ്-പരാഗണം നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Heibonsha">{{Cite book|title=Sekai dai-hyakka jiten|title-link=Heibonsha World Encyclopedia|publisher=Heibonsha|year=1969|editor-last=Satake|editor-first=Yoshisuke|volume=10|location=Tōkyō|pages=246–207|script-title=ja:世界大百科事典|trans-title=Heibonsha World Encyclopedia|chapter=shiso|script-chapter=ja:しそ|orig-year=1968|editor-last2=Nishi|editor-first2=Sadao|editor-last3=Motoyama|editor-first3=Tekishū}}</ref> രണ്ട് കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളായി വിഭജിക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണം [[Jinzō Matsumura|മാറ്റ്സുമുറയുടെ]] 1884 ലെ നാമകരണ പുസ്തകത്തിൽ കാണാം, അവിടെ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. crispa എന്നതിന് പി. ആർഗുട്ട ബെന്ത് എന്ന പര്യായപദവും പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസിന് പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എൽ എന്ന പര്യായപദവും പ്രയോഗിച്ചു.<ref name="Matsumura">{{Cite book|url=https://archive.org/details/b30093077|title=Nippon shokubutsumeii|last=Matsumura|first=Jinzō|publisher=Z.P. Maruya|year=1884|location=Tōkyō|pages=[https://archive.org/details/b30093077/page/136 136]|script-title=ja:日本植物名彙|trans-title=Nomenclature of Japanese plants in Latin, Japanese and Chinese|author-link=Jinzō Matsumura}}</ref><ref name="Roecklein">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C8eRalwPua0C&pg=PA349|title=A Profile of Economic Plants|publisher=[[Transaction Publishers]]|year=1987|isbn=9780887381676|editor-last=Roecklein|editor-first=John C.|location=New Brunswick, U.S.A|pages=349|language=en|editor-last2=Leung|editor-first2=PingSun}}</ref><ref name="Kays">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9c7LggdxjBcC&pg=PA677|title=Cultivated Vegetables of the World:: A Multilingual Onomasticon|last=Kays|first=S. J.|publisher=[[Wageningen Academic Publishers]]|year=2011|isbn=9789086861644|location=Wageningen|pages=180–181, 677–678}}</ref><ref name="Blaschek">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XGXnVRiu3zoC&pg=PA328|title=Hagers Handbuch der Pharmazeutischen Praxis|publisher=[[Gabler Wissenschaftsverlage]]|year=1998|isbn=9783540616191|editor-last=Blaschek|editor-first=Wolfgang|edition=3|location=Berlin|pages=328–|language=de|editor-last2=Hänsel|editor-first2=Rudolf|editor-last3=Keller|editor-first3=Konstantin|editor-last4=Reichling|editor-first4=Jürgen|editor-last5=Rimpler|editor-first5=Horst|editor-last6=Schneider|editor-first6=Georg}}</ref> ചപി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ജാപ്പനീസ് വംശജർ, ചരിത്രപരമായി പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് അല്ലെങ്കിൽ പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{efn|e.g. occurs in Heibonsha 1964 Encyclopedia, though the genus name is misspelt}} <ref name="Heibonsha" /> അതിനാൽ ഇതിനെ രണ്ട് കൾട്ടിജനുകൾക്കും പരസ്പരം മാറ്റാവുന്ന പര്യായമായി കണക്കാക്കരുത്. രണ്ട് വിളകളെയും ഒരു ഇനമാക്കി ഏകീകരിക്കണമെന്ന വർഗ്ഗീകരണ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വാദത്തെ ശരിവയ്ക്കുന്ന തരത്തിൽ, കൾട്ടിജൻസ് ഒരു പൊതു ജീൻ പൂളിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് സമീപകാല ജനിതക ഗവേഷണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.<ref name="Ito">{{Cite book|title=Phytochemistry Research Progress|last=Ito|first=Michiho|publisher=[[Nova Biomedical Books]]|year=2008|isbn=9781604562323|editor-last=Matsumoto|editor-first=Takumi|location=New York|pages=13–30|chapter=Studies on Perilla Relating to Its Essential Oil and Taxonomy|chapter-url=https://books.google.com/books?id=l5Mo0M5CqQcC&pg=PA13}}</ref> നിലവിലുള്ള ''പെരില്ല സ്പീഷീസ്'': * ''[[Perilla frutescens|പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ്]]'' – കൊറിയൻ പെരില്ല അല്ലെങ്കിൽ ''ഡ്യൂൾക്കേ'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ഇലകൾ ''കെയെന്നിപ്പ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ** [[Perilla frutescens var. crispa|''P. f.'' var. ''ക്രിസ്പ'']] – ''ഷിസോ'', ''ടിയ ടോ'' അല്ലെങ്കിൽ ജാപ്പനീസ് ബാസിൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു<ref>{{cite magazine |last=Mendelson |first=Charlotte |date=29 Jul 2017 |title=The Garden's Tiny Culinary Transformations |url= https://www.newyorker.com/culture/onward-and-upward-in-the-garden/the-gardens-tiny-culinary-transformations|magazine=[[The New Yorker]] |access-date=18 Nov 2017 }}</ref> ** [[Lemon perilla|''P. f.'' var. ''ഹിർട്ടെല്ല'']] – ലെമൺ പെരില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="Seidemann">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jjkAHi2IeOkC&pg=PA278|title=World Spice Plants: Economic Usage, Botany, Taxonomy|last=Seidemann|first=Johannes|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|year=2005|isbn=9783540222798|location=Berlin|pages=278}}</ref> വിവരണം പോരാഞ്ഞതും ഹെർബേറിയം മാതൃകകൾ അറിയപ്പെടാത്തതുമായ സാധ്യമായ ''പെരില്ല'' സ്പീഷീസുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: * ''P. cavaleriei'' <small>H.Lév.</small> * ''P. heteromorpha'' <small>Carrière</small> * ''P. setoyensis'' <small>G.Honda</small> മുൻകാല പൈതൃകങ്ങളും ടാക്സയുടെ പുനർവർഗ്ഗീകരണവും നാമകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Zeevaart">{{Cite book|url=https://www.amazon.com/INDUCTION-FLOWERING-Some-Case-Histories/dp/B00BLR133O|title=The Induction of Flowering: Some Case Histories|last=Zeevaart|first=Jan A. D.|date=1969|publisher=[[Cornell University Press]]|isbn=9780333101537|editor-last=Evans|editor-first=L. T.|location=Ithaca, NY|pages=116–155|chapter=Perilla|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9rw9AAAAIAAJ}}</ref><ref name="Yu" />ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ ഇലകളുള്ള ഇനമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ പി. നാൻകിനെൻസിസ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.<ref name="Yu" /> അലങ്കാര നടീലിനായി ഈ ഇനം അവതരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലുടനീളം ഈ ലേബൽ പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പച്ച-ഇലയുള്ളതോ ചുവന്ന-ഇലയുള്ളതോ ആകട്ടെ, അതുല്യമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ സുഗന്ധത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പെരില്ലാൾഡിഹൈഡ് ഘടകം ഒറ്റയായോ കൂട്ടമായോ ഉണ്ടാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലായിരിക്കാം. ഇത് ബാഹ്യ രൂപത്തിൽ നിന്ന് മാത്രം വ്യത്യസ്തമല്ല. രാസ പഠനങ്ങൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അവശ്യ എണ്ണകളെ ആശ്രയിച്ച് ജനുസ്സിനെ വ്യത്യസ്ത കീമോടൈപ്പുകളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ജപ്പാനിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് വന്യ സ്പീഷീസുകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയിൽ നിന്ന് ജനിതകമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="Ito" />എന്നിരുന്നാലും, ചില പരാമർശങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നത് e.g., പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ഹിർട്ടെല്ല, പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയുടെ അതേ ഇനത്തിൽ പെടുന്നു.<ref name="Blaschek" /> ===മുമ്പ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു=== {{multiple image | total_width = 440 | image1 = Korean perilla leaves.jpg | width1 = 500 | height1 = 375 | caption1 = ''[[Kkaennip]]'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens]]'' (''P. frutescens'') | image2 = Green shiso perilla.jpg | width2 = 1932 | height2 = 1239 | caption2 = ''Aojiso'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens var. crispa]]'' (''P. frutescens'' var. ''crispa'') }} == ഉപയോഗം == === പാചക ഉപയോഗം === ചൈന, കൊറിയ, ജപ്പാൻ, തായ്‌ലൻഡ്, വിയറ്റ്നാം എന്നിവിടങ്ങളിൽ പെരില്ല ഇനങ്ങൾ പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യുകയും ഉപഭോഗം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite conference|url=http://www.tropentag.de/2016/proceedings/proceedings.pdf|last1=Grbic|first1=Nikolina|last2=Pinker|first2=Ina|last3=Paschko|first3=Kerstin|last4=Böhme|first4=Michael|date=18–21 September 2016|title=The Nutritional Treasure of Leafy Vegetables-''Perilla frutescens''|editor1-last=Freyer|editor1-first=Bernhard|editor2-last=Tielkes|editor2-first=Eric|book-title=Solidarity in a competing world - fair use of resources|conference=Tropentag 2016 Wien: International Research on Food Security, Natural Resource Management and Rural Development|conference-url=http://www.tropentag.de|location=Göttingen, Germany|publisher=Cuvillier|page=105|isbn=978-3-9801686-7-0|access-date=5 May 2017}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, വിത്ത് എണ്ണ എന്നിവ കൊറിയൻ പാചകരീതിയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതേസമയം പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, മുളകൾ എന്നിവ ജാപ്പനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് പാചകരീതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|title=New crops|last=Brenner|first=David M.|publisher=[[John Wiley & Sons]]|year=1993|isbn=978-0-471-59374-4|editor-last=J.|editor-first=Janick|location=New York|pages=[https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322 322–328]|chapter=Perilla: Botany, Uses and Genetic Resources|editor-last2=Simon|editor-first2=J. E.|chapter-url=https://hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1993/V2-322.html|url=https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322}}</ref> ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} {{Commons category|Perilla}} {{Authority control}} {{Taxonbar|from=Q7168518}} [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] 3s36wajgpzqq7yfxq9zvivs95e6hwta 4631061 4631060 2026-06-18T11:20:08Z Meenakshi nandhini 99060 [[വർഗ്ഗം:ലാമിയേസി]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4631061 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Perilla}}{{Automatic taxobox | image = Perilla.jpg | image_caption = ''[[Perilla frutescens]]'' | display_parents = 2 | taxon = Perilla (plant) | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }}പുതിന കുടുംബമായ [[ലാമിയേസി|ലാമിയേസിയിൽ]] പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് '''പെരില്ല'''. ഒരു പ്രധാന ഏഷ്യൻ വിള ഇനമായ [[Perilla frutescens|പെരില്ല ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസും]] കുറച്ച് കാട്ടു ഇനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിരവധി വ്യത്യസ്ത ഏഷ്യൻ സസ്യ ഇനങ്ങൾ, വിത്ത്, പച്ചക്കറി വിളകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ജനുസ്സിൽ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് (ഡ്യൂൾക്കേ), പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ (ഷിസോ) എന്നീ ഇനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Nitta">{{Cite journal|last1=Nitta|first1=Miyuki|last2=Lee|first2=Ju Kyong|last3=Ohnishi|first3=Ohmi|date=2003|title=AsianPerilla crops and their weedy forms: Their cultivation, utilization and genetic relationships|journal=Economic Botany|volume=57|issue=2|pages=245–253|doi=10.1663/0013-0001(2003)057[0245:APCATW]2.0.CO;2|s2cid=30209741 |issn=0013-0001}}</ref> പെരില്ല എന്ന ജനുസ് നാമം എല്ലാ ഇനങ്ങൾക്കും ബാധകമായ ഒരു പൊതുനാമമാണ് ("പെരില്ല"). <ref name="Vaughan">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2g99Q6-RSdAC&pg=PT340|title=The New Oxford Book of Food Plants|last1=Vaughan|first1=John|last2=Geissler|first2=Catherine|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=9780199549467|edition=2nd|location=Oxford|pages=340}}</ref><ref name="Staples">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jbsdYHEJiDIC&pg=PA82|title=Ethnic Culinary Herbs: A Guide to Identification and Cultivation in Hawaiʻi|last1=Staples|first1=George W.|last2=Kristiansen|first2=Michael S.|publisher=[[University of Hawaiʻi Press]]|year=1999|isbn=9780824820947|location=Honolulu|pages=82}}</ref> പെരില്ല ഇനങ്ങൾ ക്രോസ്-ഫെർട്ടൈൽ ആണ്. ഇൻട്രാ-സ്പെസിഫിക് ഹൈബ്രിഡൈസേഷൻ ഇതിൽ സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്നു.<ref name="Nitta" /> ഇതിലെ ചില ഇനങ്ങൾ [[ജൈവാധിനിവേശം|ജൈവാധിനിവേശ]] സസ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="NPS">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/plants/ALIEn/pubs/midatlantic/pefr.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210042939/http://www.nps.gov/plants/alien/pubs/midatlantic/pefr.htm|url-status=dead|archive-date=December 10, 2010|title=Beefsteak Plant (Perilla frustescens)|date=11 November 2010|website=[[National Park Service]]|publisher=[[U. S. Department of the Interior]]|access-date=4 December 2016}}</ref> == ടാക്സയും പര്യായങ്ങളും == സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞർ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളോ വ്യതിയാനങ്ങളോ ആയി വേർതിരിച്ചറിയാൻ പാടുപെട്ടതിനാൽ പെരില്ലയുടെ വർഗ്ഗീകരണം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. <ref name="Nitta" /><ref name="Yu">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M5A71gsWUskC&pg=PA1|title=Perilla: The Genus Perilla|publisher=[[CRC Press]]|year=1997|isbn=9789057021718|editor-last=Yu|editor-first=He-ci|location=London|pages=1–3|editor-last2=Kosuna|editor-first2=Kenichi|editor-last3=Haga|editor-first3=Megumi}}</ref> ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് വരെ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സ്പീഷീസായിട്ടാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഈ ഇനങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ക്രോസ്-പരാഗണം നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Heibonsha">{{Cite book|title=Sekai dai-hyakka jiten|title-link=Heibonsha World Encyclopedia|publisher=Heibonsha|year=1969|editor-last=Satake|editor-first=Yoshisuke|volume=10|location=Tōkyō|pages=246–207|script-title=ja:世界大百科事典|trans-title=Heibonsha World Encyclopedia|chapter=shiso|script-chapter=ja:しそ|orig-year=1968|editor-last2=Nishi|editor-first2=Sadao|editor-last3=Motoyama|editor-first3=Tekishū}}</ref> രണ്ട് കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളായി വിഭജിക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണം [[Jinzō Matsumura|മാറ്റ്സുമുറയുടെ]] 1884 ലെ നാമകരണ പുസ്തകത്തിൽ കാണാം, അവിടെ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. crispa എന്നതിന് പി. ആർഗുട്ട ബെന്ത് എന്ന പര്യായപദവും പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസിന് പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എൽ എന്ന പര്യായപദവും പ്രയോഗിച്ചു.<ref name="Matsumura">{{Cite book|url=https://archive.org/details/b30093077|title=Nippon shokubutsumeii|last=Matsumura|first=Jinzō|publisher=Z.P. Maruya|year=1884|location=Tōkyō|pages=[https://archive.org/details/b30093077/page/136 136]|script-title=ja:日本植物名彙|trans-title=Nomenclature of Japanese plants in Latin, Japanese and Chinese|author-link=Jinzō Matsumura}}</ref><ref name="Roecklein">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C8eRalwPua0C&pg=PA349|title=A Profile of Economic Plants|publisher=[[Transaction Publishers]]|year=1987|isbn=9780887381676|editor-last=Roecklein|editor-first=John C.|location=New Brunswick, U.S.A|pages=349|language=en|editor-last2=Leung|editor-first2=PingSun}}</ref><ref name="Kays">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9c7LggdxjBcC&pg=PA677|title=Cultivated Vegetables of the World:: A Multilingual Onomasticon|last=Kays|first=S. J.|publisher=[[Wageningen Academic Publishers]]|year=2011|isbn=9789086861644|location=Wageningen|pages=180–181, 677–678}}</ref><ref name="Blaschek">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XGXnVRiu3zoC&pg=PA328|title=Hagers Handbuch der Pharmazeutischen Praxis|publisher=[[Gabler Wissenschaftsverlage]]|year=1998|isbn=9783540616191|editor-last=Blaschek|editor-first=Wolfgang|edition=3|location=Berlin|pages=328–|language=de|editor-last2=Hänsel|editor-first2=Rudolf|editor-last3=Keller|editor-first3=Konstantin|editor-last4=Reichling|editor-first4=Jürgen|editor-last5=Rimpler|editor-first5=Horst|editor-last6=Schneider|editor-first6=Georg}}</ref> ചപി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ജാപ്പനീസ് വംശജർ, ചരിത്രപരമായി പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് അല്ലെങ്കിൽ പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{efn|e.g. occurs in Heibonsha 1964 Encyclopedia, though the genus name is misspelt}} <ref name="Heibonsha" /> അതിനാൽ ഇതിനെ രണ്ട് കൾട്ടിജനുകൾക്കും പരസ്പരം മാറ്റാവുന്ന പര്യായമായി കണക്കാക്കരുത്. രണ്ട് വിളകളെയും ഒരു ഇനമാക്കി ഏകീകരിക്കണമെന്ന വർഗ്ഗീകരണ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വാദത്തെ ശരിവയ്ക്കുന്ന തരത്തിൽ, കൾട്ടിജൻസ് ഒരു പൊതു ജീൻ പൂളിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് സമീപകാല ജനിതക ഗവേഷണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.<ref name="Ito">{{Cite book|title=Phytochemistry Research Progress|last=Ito|first=Michiho|publisher=[[Nova Biomedical Books]]|year=2008|isbn=9781604562323|editor-last=Matsumoto|editor-first=Takumi|location=New York|pages=13–30|chapter=Studies on Perilla Relating to Its Essential Oil and Taxonomy|chapter-url=https://books.google.com/books?id=l5Mo0M5CqQcC&pg=PA13}}</ref> നിലവിലുള്ള ''പെരില്ല സ്പീഷീസ്'': * ''[[Perilla frutescens|പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ്]]'' – കൊറിയൻ പെരില്ല അല്ലെങ്കിൽ ''ഡ്യൂൾക്കേ'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; ഇലകൾ ''കെയെന്നിപ്പ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ** [[Perilla frutescens var. crispa|''P. f.'' var. ''ക്രിസ്പ'']] – ''ഷിസോ'', ''ടിയ ടോ'' അല്ലെങ്കിൽ ജാപ്പനീസ് ബാസിൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു<ref>{{cite magazine |last=Mendelson |first=Charlotte |date=29 Jul 2017 |title=The Garden's Tiny Culinary Transformations |url= https://www.newyorker.com/culture/onward-and-upward-in-the-garden/the-gardens-tiny-culinary-transformations|magazine=[[The New Yorker]] |access-date=18 Nov 2017 }}</ref> ** [[Lemon perilla|''P. f.'' var. ''ഹിർട്ടെല്ല'']] – ലെമൺ പെരില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="Seidemann">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jjkAHi2IeOkC&pg=PA278|title=World Spice Plants: Economic Usage, Botany, Taxonomy|last=Seidemann|first=Johannes|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|year=2005|isbn=9783540222798|location=Berlin|pages=278}}</ref> വിവരണം പോരാഞ്ഞതും ഹെർബേറിയം മാതൃകകൾ അറിയപ്പെടാത്തതുമായ സാധ്യമായ ''പെരില്ല'' സ്പീഷീസുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: * ''P. cavaleriei'' <small>H.Lév.</small> * ''P. heteromorpha'' <small>Carrière</small> * ''P. setoyensis'' <small>G.Honda</small> മുൻകാല പൈതൃകങ്ങളും ടാക്സയുടെ പുനർവർഗ്ഗീകരണവും നാമകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Zeevaart">{{Cite book|url=https://www.amazon.com/INDUCTION-FLOWERING-Some-Case-Histories/dp/B00BLR133O|title=The Induction of Flowering: Some Case Histories|last=Zeevaart|first=Jan A. D.|date=1969|publisher=[[Cornell University Press]]|isbn=9780333101537|editor-last=Evans|editor-first=L. T.|location=Ithaca, NY|pages=116–155|chapter=Perilla|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9rw9AAAAIAAJ}}</ref><ref name="Yu" />ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ ഇലകളുള്ള ഇനമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ പി. നാൻകിനെൻസിസ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.<ref name="Yu" /> അലങ്കാര നടീലിനായി ഈ ഇനം അവതരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലുടനീളം ഈ ലേബൽ പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പച്ച-ഇലയുള്ളതോ ചുവന്ന-ഇലയുള്ളതോ ആകട്ടെ, അതുല്യമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ സുഗന്ധത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പെരില്ലാൾഡിഹൈഡ് ഘടകം ഒറ്റയായോ കൂട്ടമായോ ഉണ്ടാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലായിരിക്കാം. ഇത് ബാഹ്യ രൂപത്തിൽ നിന്ന് മാത്രം വ്യത്യസ്തമല്ല. രാസ പഠനങ്ങൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അവശ്യ എണ്ണകളെ ആശ്രയിച്ച് ജനുസ്സിനെ വ്യത്യസ്ത കീമോടൈപ്പുകളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ജപ്പാനിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് വന്യ സ്പീഷീസുകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയിൽ നിന്ന് ജനിതകമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="Ito" />എന്നിരുന്നാലും, ചില പരാമർശങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നത് e.g., പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ഹിർട്ടെല്ല, പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയുടെ അതേ ഇനത്തിൽ പെടുന്നു.<ref name="Blaschek" /> ===മുമ്പ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു=== {{multiple image | total_width = 440 | image1 = Korean perilla leaves.jpg | width1 = 500 | height1 = 375 | caption1 = ''[[Kkaennip]]'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens]]'' (''P. frutescens'') | image2 = Green shiso perilla.jpg | width2 = 1932 | height2 = 1239 | caption2 = ''Aojiso'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens var. crispa]]'' (''P. frutescens'' var. ''crispa'') }} == ഉപയോഗം == === പാചക ഉപയോഗം === ചൈന, കൊറിയ, ജപ്പാൻ, തായ്‌ലൻഡ്, വിയറ്റ്നാം എന്നിവിടങ്ങളിൽ പെരില്ല ഇനങ്ങൾ പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യുകയും ഉപഭോഗം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite conference|url=http://www.tropentag.de/2016/proceedings/proceedings.pdf|last1=Grbic|first1=Nikolina|last2=Pinker|first2=Ina|last3=Paschko|first3=Kerstin|last4=Böhme|first4=Michael|date=18–21 September 2016|title=The Nutritional Treasure of Leafy Vegetables-''Perilla frutescens''|editor1-last=Freyer|editor1-first=Bernhard|editor2-last=Tielkes|editor2-first=Eric|book-title=Solidarity in a competing world - fair use of resources|conference=Tropentag 2016 Wien: International Research on Food Security, Natural Resource Management and Rural Development|conference-url=http://www.tropentag.de|location=Göttingen, Germany|publisher=Cuvillier|page=105|isbn=978-3-9801686-7-0|access-date=5 May 2017}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, വിത്ത് എണ്ണ എന്നിവ കൊറിയൻ പാചകരീതിയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതേസമയം പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, മുളകൾ എന്നിവ ജാപ്പനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് പാചകരീതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|title=New crops|last=Brenner|first=David M.|publisher=[[John Wiley & Sons]]|year=1993|isbn=978-0-471-59374-4|editor-last=J.|editor-first=Janick|location=New York|pages=[https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322 322–328]|chapter=Perilla: Botany, Uses and Genetic Resources|editor-last2=Simon|editor-first2=J. E.|chapter-url=https://hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1993/V2-322.html|url=https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322}}</ref> ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} {{Commons category|Perilla}} {{Authority control}} {{Taxonbar|from=Q7168518}} [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ലാമിയേസി]] 1hfjegokovo1clcp097nczx1afpwbv0 4631066 4631061 2026-06-18T11:25:22Z Meenakshi nandhini 99060 /* ടാക്സയും പര്യായങ്ങളും */ 4631066 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Perilla}}{{Automatic taxobox | image = Perilla.jpg | image_caption = ''[[Perilla frutescens]]'' | display_parents = 2 | taxon = Perilla (plant) | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }}പുതിന കുടുംബമായ [[ലാമിയേസി|ലാമിയേസിയിൽ]] പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് '''പെരില്ല'''. ഒരു പ്രധാന ഏഷ്യൻ വിള ഇനമായ [[Perilla frutescens|പെരില്ല ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസും]] കുറച്ച് കാട്ടു ഇനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിരവധി വ്യത്യസ്ത ഏഷ്യൻ സസ്യ ഇനങ്ങൾ, വിത്ത്, പച്ചക്കറി വിളകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ജനുസ്സിൽ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് (ഡ്യൂൾക്കേ), പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ (ഷിസോ) എന്നീ ഇനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Nitta">{{Cite journal|last1=Nitta|first1=Miyuki|last2=Lee|first2=Ju Kyong|last3=Ohnishi|first3=Ohmi|date=2003|title=AsianPerilla crops and their weedy forms: Their cultivation, utilization and genetic relationships|journal=Economic Botany|volume=57|issue=2|pages=245–253|doi=10.1663/0013-0001(2003)057[0245:APCATW]2.0.CO;2|s2cid=30209741 |issn=0013-0001}}</ref> പെരില്ല എന്ന ജനുസ് നാമം എല്ലാ ഇനങ്ങൾക്കും ബാധകമായ ഒരു പൊതുനാമമാണ് ("പെരില്ല"). <ref name="Vaughan">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2g99Q6-RSdAC&pg=PT340|title=The New Oxford Book of Food Plants|last1=Vaughan|first1=John|last2=Geissler|first2=Catherine|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=9780199549467|edition=2nd|location=Oxford|pages=340}}</ref><ref name="Staples">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jbsdYHEJiDIC&pg=PA82|title=Ethnic Culinary Herbs: A Guide to Identification and Cultivation in Hawaiʻi|last1=Staples|first1=George W.|last2=Kristiansen|first2=Michael S.|publisher=[[University of Hawaiʻi Press]]|year=1999|isbn=9780824820947|location=Honolulu|pages=82}}</ref> പെരില്ല ഇനങ്ങൾ ക്രോസ്-ഫെർട്ടൈൽ ആണ്. ഇൻട്രാ-സ്പെസിഫിക് ഹൈബ്രിഡൈസേഷൻ ഇതിൽ സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്നു.<ref name="Nitta" /> ഇതിലെ ചില ഇനങ്ങൾ [[ജൈവാധിനിവേശം|ജൈവാധിനിവേശ]] സസ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="NPS">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/plants/ALIEn/pubs/midatlantic/pefr.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210042939/http://www.nps.gov/plants/alien/pubs/midatlantic/pefr.htm|url-status=dead|archive-date=December 10, 2010|title=Beefsteak Plant (Perilla frustescens)|date=11 November 2010|website=[[National Park Service]]|publisher=[[U. S. Department of the Interior]]|access-date=4 December 2016}}</ref> == ടാക്സയും പര്യായങ്ങളും == സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞർ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളോ വ്യതിയാനങ്ങളോ ആയി വേർതിരിച്ചറിയാൻ പാടുപെട്ടതിനാൽ പെരില്ലയുടെ വർഗ്ഗീകരണം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. <ref name="Nitta" /><ref name="Yu">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M5A71gsWUskC&pg=PA1|title=Perilla: The Genus Perilla|publisher=[[CRC Press]]|year=1997|isbn=9789057021718|editor-last=Yu|editor-first=He-ci|location=London|pages=1–3|editor-last2=Kosuna|editor-first2=Kenichi|editor-last3=Haga|editor-first3=Megumi}}</ref> ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് വരെ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സ്പീഷീസായിട്ടാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഈ ഇനങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ക്രോസ്-പരാഗണം നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Heibonsha">{{Cite book|title=Sekai dai-hyakka jiten|title-link=Heibonsha World Encyclopedia|publisher=Heibonsha|year=1969|editor-last=Satake|editor-first=Yoshisuke|volume=10|location=Tōkyō|pages=246–207|script-title=ja:世界大百科事典|trans-title=Heibonsha World Encyclopedia|chapter=shiso|script-chapter=ja:しそ|orig-year=1968|editor-last2=Nishi|editor-first2=Sadao|editor-last3=Motoyama|editor-first3=Tekishū}}</ref> രണ്ട് കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളായി വിഭജിക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണം [[Jinzō Matsumura|മാറ്റ്സുമുറയുടെ]] 1884 ലെ നാമകരണ പുസ്തകത്തിൽ കാണാം, അവിടെ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. crispa എന്നതിന് പി. ആർഗുട്ട ബെന്ത് എന്ന പര്യായപദവും പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസിന് പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എൽ എന്ന പര്യായപദവും പ്രയോഗിച്ചു.<ref name="Matsumura">{{Cite book|url=https://archive.org/details/b30093077|title=Nippon shokubutsumeii|last=Matsumura|first=Jinzō|publisher=Z.P. Maruya|year=1884|location=Tōkyō|pages=[https://archive.org/details/b30093077/page/136 136]|script-title=ja:日本植物名彙|trans-title=Nomenclature of Japanese plants in Latin, Japanese and Chinese|author-link=Jinzō Matsumura}}</ref><ref name="Roecklein">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C8eRalwPua0C&pg=PA349|title=A Profile of Economic Plants|publisher=[[Transaction Publishers]]|year=1987|isbn=9780887381676|editor-last=Roecklein|editor-first=John C.|location=New Brunswick, U.S.A|pages=349|language=en|editor-last2=Leung|editor-first2=PingSun}}</ref><ref name="Kays">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9c7LggdxjBcC&pg=PA677|title=Cultivated Vegetables of the World:: A Multilingual Onomasticon|last=Kays|first=S. J.|publisher=[[Wageningen Academic Publishers]]|year=2011|isbn=9789086861644|location=Wageningen|pages=180–181, 677–678}}</ref><ref name="Blaschek">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XGXnVRiu3zoC&pg=PA328|title=Hagers Handbuch der Pharmazeutischen Praxis|publisher=[[Gabler Wissenschaftsverlage]]|year=1998|isbn=9783540616191|editor-last=Blaschek|editor-first=Wolfgang|edition=3|location=Berlin|pages=328–|language=de|editor-last2=Hänsel|editor-first2=Rudolf|editor-last3=Keller|editor-first3=Konstantin|editor-last4=Reichling|editor-first4=Jürgen|editor-last5=Rimpler|editor-first5=Horst|editor-last6=Schneider|editor-first6=Georg}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ജാപ്പനീസ് വംശജർ, ചരിത്രപരമായി പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് അല്ലെങ്കിൽ പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{efn|e.g. occurs in Heibonsha 1964 Encyclopedia, though the genus name is misspelt}} <ref name="Heibonsha" /> അതിനാൽ ഇതിനെ രണ്ട് കൾട്ടിജനുകൾക്കും പരസ്പരം മാറ്റാവുന്ന പര്യായമായി കണക്കാക്കരുത്. രണ്ട് വിളകളെയും ഒരേ ഇനമാക്കി ഏകീകരിക്കണമെന്ന വർഗ്ഗീകരണ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വാദത്തെ ശരിവയ്ക്കുന്ന തരത്തിൽ, കൾട്ടിജൻസ് ഒരു പൊതു ജീൻ പൂളിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് സമീപകാല ജനിതക ഗവേഷണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.<ref name="Ito">{{Cite book|title=Phytochemistry Research Progress|last=Ito|first=Michiho|publisher=[[Nova Biomedical Books]]|year=2008|isbn=9781604562323|editor-last=Matsumoto|editor-first=Takumi|location=New York|pages=13–30|chapter=Studies on Perilla Relating to Its Essential Oil and Taxonomy|chapter-url=https://books.google.com/books?id=l5Mo0M5CqQcC&pg=PA13}}</ref> നിലവിലുള്ള ''പെരില്ല സ്പീഷീസ്'': * ''[[Perilla frutescens|പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ്]]'' – കൊറിയൻ പെരില്ല അല്ലെങ്കിൽ ''ഡ്യൂൾക്കേ'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇലകൾ ''കെയെന്നിപ്പ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ** [[Perilla frutescens var. crispa|''P. f.'' var. ''ക്രിസ്പ'']] – ''ഷിസോ'', ''ടിയ ടോ'' അല്ലെങ്കിൽ ജാപ്പനീസ് ബാസിൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു<ref>{{cite magazine |last=Mendelson |first=Charlotte |date=29 Jul 2017 |title=The Garden's Tiny Culinary Transformations |url= https://www.newyorker.com/culture/onward-and-upward-in-the-garden/the-gardens-tiny-culinary-transformations|magazine=[[The New Yorker]] |access-date=18 Nov 2017 }}</ref> ** [[Lemon perilla|''P. f.'' var. ''ഹിർട്ടെല്ല'']] – ലെമൺ പെരില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="Seidemann">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jjkAHi2IeOkC&pg=PA278|title=World Spice Plants: Economic Usage, Botany, Taxonomy|last=Seidemann|first=Johannes|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|year=2005|isbn=9783540222798|location=Berlin|pages=278}}</ref> വിവരണം പോരാഞ്ഞതും ഹെർബേറിയം മാതൃകകൾ അറിയപ്പെടാത്തതുമായ സാധ്യമായ ''പെരില്ല'' സ്പീഷീസുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: * ''P. cavaleriei'' <small>H.Lév.</small> * ''P. heteromorpha'' <small>Carrière</small> * ''P. setoyensis'' <small>G.Honda</small> മുൻകാല പൈതൃകങ്ങളും ടാക്സയുടെ പുനർവർഗ്ഗീകരണവും നാമകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Zeevaart">{{Cite book|url=https://www.amazon.com/INDUCTION-FLOWERING-Some-Case-Histories/dp/B00BLR133O|title=The Induction of Flowering: Some Case Histories|last=Zeevaart|first=Jan A. D.|date=1969|publisher=[[Cornell University Press]]|isbn=9780333101537|editor-last=Evans|editor-first=L. T.|location=Ithaca, NY|pages=116–155|chapter=Perilla|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9rw9AAAAIAAJ}}</ref><ref name="Yu" />ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ ഇലകളുള്ള ഇനമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ പി. നാൻകിനെൻസിസ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.<ref name="Yu" /> അലങ്കാര നടീലിനായി ഈ ഇനം അവതരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലുടനീളം ഈ ലേബൽ പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പച്ച-ഇലയുള്ളതോ ചുവന്ന-ഇലയുള്ളതോ ആകട്ടെ, അതുല്യമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ സുഗന്ധത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പെരില്ലാൾഡിഹൈഡ് ഘടകം ഒറ്റയായോ കൂട്ടമായോ ഉണ്ടാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലായിരിക്കാം. ഇത് ബാഹ്യ രൂപത്തിൽ നിന്ന് മാത്രം വ്യത്യസ്തമല്ല. രാസ പഠനങ്ങൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അവശ്യ എണ്ണകളെ ആശ്രയിച്ച് ജനുസ്സിനെ വ്യത്യസ്ത കീമോടൈപ്പുകളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ജപ്പാനിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് വന്യ സ്പീഷീസുകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയിൽ നിന്ന് ജനിതകമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="Ito" />എന്നിരുന്നാലും, ചില പരാമർശങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നത് e.g., പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ഹിർട്ടെല്ല, പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയുടെ അതേ ഇനത്തിൽ പെടുന്നു.<ref name="Blaschek" /> ===മുമ്പ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു=== {{multiple image | total_width = 440 | image1 = Korean perilla leaves.jpg | width1 = 500 | height1 = 375 | caption1 = ''[[Kkaennip]]'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens]]'' (''P. frutescens'') | image2 = Green shiso perilla.jpg | width2 = 1932 | height2 = 1239 | caption2 = ''Aojiso'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens var. crispa]]'' (''P. frutescens'' var. ''crispa'') }} == ഉപയോഗം == === പാചക ഉപയോഗം === ചൈന, കൊറിയ, ജപ്പാൻ, തായ്‌ലൻഡ്, വിയറ്റ്നാം എന്നിവിടങ്ങളിൽ പെരില്ല ഇനങ്ങൾ പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യുകയും ഉപഭോഗം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite conference|url=http://www.tropentag.de/2016/proceedings/proceedings.pdf|last1=Grbic|first1=Nikolina|last2=Pinker|first2=Ina|last3=Paschko|first3=Kerstin|last4=Böhme|first4=Michael|date=18–21 September 2016|title=The Nutritional Treasure of Leafy Vegetables-''Perilla frutescens''|editor1-last=Freyer|editor1-first=Bernhard|editor2-last=Tielkes|editor2-first=Eric|book-title=Solidarity in a competing world - fair use of resources|conference=Tropentag 2016 Wien: International Research on Food Security, Natural Resource Management and Rural Development|conference-url=http://www.tropentag.de|location=Göttingen, Germany|publisher=Cuvillier|page=105|isbn=978-3-9801686-7-0|access-date=5 May 2017}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, വിത്ത് എണ്ണ എന്നിവ കൊറിയൻ പാചകരീതിയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതേസമയം പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, മുളകൾ എന്നിവ ജാപ്പനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് പാചകരീതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|title=New crops|last=Brenner|first=David M.|publisher=[[John Wiley & Sons]]|year=1993|isbn=978-0-471-59374-4|editor-last=J.|editor-first=Janick|location=New York|pages=[https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322 322–328]|chapter=Perilla: Botany, Uses and Genetic Resources|editor-last2=Simon|editor-first2=J. E.|chapter-url=https://hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1993/V2-322.html|url=https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322}}</ref> ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} {{Commons category|Perilla}} {{Authority control}} {{Taxonbar|from=Q7168518}} [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ലാമിയേസി]] lzvoo4rm9iw6xa1vwp94cu11shrp2ox 4631067 4631066 2026-06-18T11:26:53Z Meenakshi nandhini 99060 /* പാചക ഉപയോഗം */ 4631067 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Perilla}}{{Automatic taxobox | image = Perilla.jpg | image_caption = ''[[Perilla frutescens]]'' | display_parents = 2 | taxon = Perilla (plant) | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }}പുതിന കുടുംബമായ [[ലാമിയേസി|ലാമിയേസിയിൽ]] പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് '''പെരില്ല'''. ഒരു പ്രധാന ഏഷ്യൻ വിള ഇനമായ [[Perilla frutescens|പെരില്ല ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസും]] കുറച്ച് കാട്ടു ഇനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിരവധി വ്യത്യസ്ത ഏഷ്യൻ സസ്യ ഇനങ്ങൾ, വിത്ത്, പച്ചക്കറി വിളകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ജനുസ്സിൽ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് (ഡ്യൂൾക്കേ), പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ (ഷിസോ) എന്നീ ഇനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Nitta">{{Cite journal|last1=Nitta|first1=Miyuki|last2=Lee|first2=Ju Kyong|last3=Ohnishi|first3=Ohmi|date=2003|title=AsianPerilla crops and their weedy forms: Their cultivation, utilization and genetic relationships|journal=Economic Botany|volume=57|issue=2|pages=245–253|doi=10.1663/0013-0001(2003)057[0245:APCATW]2.0.CO;2|s2cid=30209741 |issn=0013-0001}}</ref> പെരില്ല എന്ന ജനുസ് നാമം എല്ലാ ഇനങ്ങൾക്കും ബാധകമായ ഒരു പൊതുനാമമാണ് ("പെരില്ല"). <ref name="Vaughan">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2g99Q6-RSdAC&pg=PT340|title=The New Oxford Book of Food Plants|last1=Vaughan|first1=John|last2=Geissler|first2=Catherine|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=9780199549467|edition=2nd|location=Oxford|pages=340}}</ref><ref name="Staples">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jbsdYHEJiDIC&pg=PA82|title=Ethnic Culinary Herbs: A Guide to Identification and Cultivation in Hawaiʻi|last1=Staples|first1=George W.|last2=Kristiansen|first2=Michael S.|publisher=[[University of Hawaiʻi Press]]|year=1999|isbn=9780824820947|location=Honolulu|pages=82}}</ref> പെരില്ല ഇനങ്ങൾ ക്രോസ്-ഫെർട്ടൈൽ ആണ്. ഇൻട്രാ-സ്പെസിഫിക് ഹൈബ്രിഡൈസേഷൻ ഇതിൽ സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്നു.<ref name="Nitta" /> ഇതിലെ ചില ഇനങ്ങൾ [[ജൈവാധിനിവേശം|ജൈവാധിനിവേശ]] സസ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="NPS">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/plants/ALIEn/pubs/midatlantic/pefr.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210042939/http://www.nps.gov/plants/alien/pubs/midatlantic/pefr.htm|url-status=dead|archive-date=December 10, 2010|title=Beefsteak Plant (Perilla frustescens)|date=11 November 2010|website=[[National Park Service]]|publisher=[[U. S. Department of the Interior]]|access-date=4 December 2016}}</ref> == ടാക്സയും പര്യായങ്ങളും == സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞർ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളോ വ്യതിയാനങ്ങളോ ആയി വേർതിരിച്ചറിയാൻ പാടുപെട്ടതിനാൽ പെരില്ലയുടെ വർഗ്ഗീകരണം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. <ref name="Nitta" /><ref name="Yu">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M5A71gsWUskC&pg=PA1|title=Perilla: The Genus Perilla|publisher=[[CRC Press]]|year=1997|isbn=9789057021718|editor-last=Yu|editor-first=He-ci|location=London|pages=1–3|editor-last2=Kosuna|editor-first2=Kenichi|editor-last3=Haga|editor-first3=Megumi}}</ref> ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് വരെ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സ്പീഷീസായിട്ടാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഈ ഇനങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ക്രോസ്-പരാഗണം നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Heibonsha">{{Cite book|title=Sekai dai-hyakka jiten|title-link=Heibonsha World Encyclopedia|publisher=Heibonsha|year=1969|editor-last=Satake|editor-first=Yoshisuke|volume=10|location=Tōkyō|pages=246–207|script-title=ja:世界大百科事典|trans-title=Heibonsha World Encyclopedia|chapter=shiso|script-chapter=ja:しそ|orig-year=1968|editor-last2=Nishi|editor-first2=Sadao|editor-last3=Motoyama|editor-first3=Tekishū}}</ref> രണ്ട് കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളായി വിഭജിക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണം [[Jinzō Matsumura|മാറ്റ്സുമുറയുടെ]] 1884 ലെ നാമകരണ പുസ്തകത്തിൽ കാണാം, അവിടെ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. crispa എന്നതിന് പി. ആർഗുട്ട ബെന്ത് എന്ന പര്യായപദവും പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസിന് പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എൽ എന്ന പര്യായപദവും പ്രയോഗിച്ചു.<ref name="Matsumura">{{Cite book|url=https://archive.org/details/b30093077|title=Nippon shokubutsumeii|last=Matsumura|first=Jinzō|publisher=Z.P. Maruya|year=1884|location=Tōkyō|pages=[https://archive.org/details/b30093077/page/136 136]|script-title=ja:日本植物名彙|trans-title=Nomenclature of Japanese plants in Latin, Japanese and Chinese|author-link=Jinzō Matsumura}}</ref><ref name="Roecklein">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C8eRalwPua0C&pg=PA349|title=A Profile of Economic Plants|publisher=[[Transaction Publishers]]|year=1987|isbn=9780887381676|editor-last=Roecklein|editor-first=John C.|location=New Brunswick, U.S.A|pages=349|language=en|editor-last2=Leung|editor-first2=PingSun}}</ref><ref name="Kays">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9c7LggdxjBcC&pg=PA677|title=Cultivated Vegetables of the World:: A Multilingual Onomasticon|last=Kays|first=S. J.|publisher=[[Wageningen Academic Publishers]]|year=2011|isbn=9789086861644|location=Wageningen|pages=180–181, 677–678}}</ref><ref name="Blaschek">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XGXnVRiu3zoC&pg=PA328|title=Hagers Handbuch der Pharmazeutischen Praxis|publisher=[[Gabler Wissenschaftsverlage]]|year=1998|isbn=9783540616191|editor-last=Blaschek|editor-first=Wolfgang|edition=3|location=Berlin|pages=328–|language=de|editor-last2=Hänsel|editor-first2=Rudolf|editor-last3=Keller|editor-first3=Konstantin|editor-last4=Reichling|editor-first4=Jürgen|editor-last5=Rimpler|editor-first5=Horst|editor-last6=Schneider|editor-first6=Georg}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ജാപ്പനീസ് വംശജർ, ചരിത്രപരമായി പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് അല്ലെങ്കിൽ പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{efn|e.g. occurs in Heibonsha 1964 Encyclopedia, though the genus name is misspelt}} <ref name="Heibonsha" /> അതിനാൽ ഇതിനെ രണ്ട് കൾട്ടിജനുകൾക്കും പരസ്പരം മാറ്റാവുന്ന പര്യായമായി കണക്കാക്കരുത്. രണ്ട് വിളകളെയും ഒരേ ഇനമാക്കി ഏകീകരിക്കണമെന്ന വർഗ്ഗീകരണ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വാദത്തെ ശരിവയ്ക്കുന്ന തരത്തിൽ, കൾട്ടിജൻസ് ഒരു പൊതു ജീൻ പൂളിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് സമീപകാല ജനിതക ഗവേഷണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.<ref name="Ito">{{Cite book|title=Phytochemistry Research Progress|last=Ito|first=Michiho|publisher=[[Nova Biomedical Books]]|year=2008|isbn=9781604562323|editor-last=Matsumoto|editor-first=Takumi|location=New York|pages=13–30|chapter=Studies on Perilla Relating to Its Essential Oil and Taxonomy|chapter-url=https://books.google.com/books?id=l5Mo0M5CqQcC&pg=PA13}}</ref> നിലവിലുള്ള ''പെരില്ല സ്പീഷീസ്'': * ''[[Perilla frutescens|പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ്]]'' – കൊറിയൻ പെരില്ല അല്ലെങ്കിൽ ''ഡ്യൂൾക്കേ'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇലകൾ ''കെയെന്നിപ്പ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ** [[Perilla frutescens var. crispa|''P. f.'' var. ''ക്രിസ്പ'']] – ''ഷിസോ'', ''ടിയ ടോ'' അല്ലെങ്കിൽ ജാപ്പനീസ് ബാസിൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു<ref>{{cite magazine |last=Mendelson |first=Charlotte |date=29 Jul 2017 |title=The Garden's Tiny Culinary Transformations |url= https://www.newyorker.com/culture/onward-and-upward-in-the-garden/the-gardens-tiny-culinary-transformations|magazine=[[The New Yorker]] |access-date=18 Nov 2017 }}</ref> ** [[Lemon perilla|''P. f.'' var. ''ഹിർട്ടെല്ല'']] – ലെമൺ പെരില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="Seidemann">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jjkAHi2IeOkC&pg=PA278|title=World Spice Plants: Economic Usage, Botany, Taxonomy|last=Seidemann|first=Johannes|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|year=2005|isbn=9783540222798|location=Berlin|pages=278}}</ref> വിവരണം പോരാഞ്ഞതും ഹെർബേറിയം മാതൃകകൾ അറിയപ്പെടാത്തതുമായ സാധ്യമായ ''പെരില്ല'' സ്പീഷീസുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: * ''P. cavaleriei'' <small>H.Lév.</small> * ''P. heteromorpha'' <small>Carrière</small> * ''P. setoyensis'' <small>G.Honda</small> മുൻകാല പൈതൃകങ്ങളും ടാക്സയുടെ പുനർവർഗ്ഗീകരണവും നാമകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Zeevaart">{{Cite book|url=https://www.amazon.com/INDUCTION-FLOWERING-Some-Case-Histories/dp/B00BLR133O|title=The Induction of Flowering: Some Case Histories|last=Zeevaart|first=Jan A. D.|date=1969|publisher=[[Cornell University Press]]|isbn=9780333101537|editor-last=Evans|editor-first=L. T.|location=Ithaca, NY|pages=116–155|chapter=Perilla|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9rw9AAAAIAAJ}}</ref><ref name="Yu" />ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ ഇലകളുള്ള ഇനമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ പി. നാൻകിനെൻസിസ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.<ref name="Yu" /> അലങ്കാര നടീലിനായി ഈ ഇനം അവതരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലുടനീളം ഈ ലേബൽ പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പച്ച-ഇലയുള്ളതോ ചുവന്ന-ഇലയുള്ളതോ ആകട്ടെ, അതുല്യമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ സുഗന്ധത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പെരില്ലാൾഡിഹൈഡ് ഘടകം ഒറ്റയായോ കൂട്ടമായോ ഉണ്ടാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലായിരിക്കാം. ഇത് ബാഹ്യ രൂപത്തിൽ നിന്ന് മാത്രം വ്യത്യസ്തമല്ല. രാസ പഠനങ്ങൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അവശ്യ എണ്ണകളെ ആശ്രയിച്ച് ജനുസ്സിനെ വ്യത്യസ്ത കീമോടൈപ്പുകളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ജപ്പാനിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് വന്യ സ്പീഷീസുകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയിൽ നിന്ന് ജനിതകമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="Ito" />എന്നിരുന്നാലും, ചില പരാമർശങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നത് e.g., പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ഹിർട്ടെല്ല, പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയുടെ അതേ ഇനത്തിൽ പെടുന്നു.<ref name="Blaschek" /> ===മുമ്പ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു=== {{multiple image | total_width = 440 | image1 = Korean perilla leaves.jpg | width1 = 500 | height1 = 375 | caption1 = ''[[Kkaennip]]'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens]]'' (''P. frutescens'') | image2 = Green shiso perilla.jpg | width2 = 1932 | height2 = 1239 | caption2 = ''Aojiso'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens var. crispa]]'' (''P. frutescens'' var. ''crispa'') }} == ഉപയോഗം == === പാചക ഉപയോഗം === [[ചൈന]], [[കൊറിയ]], [[ജപ്പാൻ]], [[തായ്‌ലൻഡ്]], [[വിയറ്റ്നാം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പെരില്ല ഇനങ്ങൾ പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യുകയും ഉപഭോഗം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite conference|url=http://www.tropentag.de/2016/proceedings/proceedings.pdf|last1=Grbic|first1=Nikolina|last2=Pinker|first2=Ina|last3=Paschko|first3=Kerstin|last4=Böhme|first4=Michael|date=18–21 September 2016|title=The Nutritional Treasure of Leafy Vegetables-''Perilla frutescens''|editor1-last=Freyer|editor1-first=Bernhard|editor2-last=Tielkes|editor2-first=Eric|book-title=Solidarity in a competing world - fair use of resources|conference=Tropentag 2016 Wien: International Research on Food Security, Natural Resource Management and Rural Development|conference-url=http://www.tropentag.de|location=Göttingen, Germany|publisher=Cuvillier|page=105|isbn=978-3-9801686-7-0|access-date=5 May 2017}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, വിത്ത് എണ്ണ എന്നിവ കൊറിയൻ പാചകരീതിയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതേസമയം പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, മുളകൾ എന്നിവ ജാപ്പനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് പാചകരീതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|title=New crops|last=Brenner|first=David M.|publisher=[[John Wiley & Sons]]|year=1993|isbn=978-0-471-59374-4|editor-last=J.|editor-first=Janick|location=New York|pages=[https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322 322–328]|chapter=Perilla: Botany, Uses and Genetic Resources|editor-last2=Simon|editor-first2=J. E.|chapter-url=https://hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1993/V2-322.html|url=https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322}}</ref> ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} {{Commons category|Perilla}} {{Authority control}} {{Taxonbar|from=Q7168518}} [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ലാമിയേസി]] 1resn27dmvcrgxjfl7o8s33whuf1jv0 4631068 4631067 2026-06-18T11:28:35Z Meenakshi nandhini 99060 /* മുമ്പ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു */ 4631068 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Perilla}}{{Automatic taxobox | image = Perilla.jpg | image_caption = ''[[Perilla frutescens]]'' | display_parents = 2 | taxon = Perilla (plant) | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }}പുതിന കുടുംബമായ [[ലാമിയേസി|ലാമിയേസിയിൽ]] പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് '''പെരില്ല'''. ഒരു പ്രധാന ഏഷ്യൻ വിള ഇനമായ [[Perilla frutescens|പെരില്ല ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസും]] കുറച്ച് കാട്ടു ഇനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിരവധി വ്യത്യസ്ത ഏഷ്യൻ സസ്യ ഇനങ്ങൾ, വിത്ത്, പച്ചക്കറി വിളകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ജനുസ്സിൽ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് (ഡ്യൂൾക്കേ), പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ (ഷിസോ) എന്നീ ഇനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Nitta">{{Cite journal|last1=Nitta|first1=Miyuki|last2=Lee|first2=Ju Kyong|last3=Ohnishi|first3=Ohmi|date=2003|title=AsianPerilla crops and their weedy forms: Their cultivation, utilization and genetic relationships|journal=Economic Botany|volume=57|issue=2|pages=245–253|doi=10.1663/0013-0001(2003)057[0245:APCATW]2.0.CO;2|s2cid=30209741 |issn=0013-0001}}</ref> പെരില്ല എന്ന ജനുസ് നാമം എല്ലാ ഇനങ്ങൾക്കും ബാധകമായ ഒരു പൊതുനാമമാണ് ("പെരില്ല"). <ref name="Vaughan">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2g99Q6-RSdAC&pg=PT340|title=The New Oxford Book of Food Plants|last1=Vaughan|first1=John|last2=Geissler|first2=Catherine|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=9780199549467|edition=2nd|location=Oxford|pages=340}}</ref><ref name="Staples">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jbsdYHEJiDIC&pg=PA82|title=Ethnic Culinary Herbs: A Guide to Identification and Cultivation in Hawaiʻi|last1=Staples|first1=George W.|last2=Kristiansen|first2=Michael S.|publisher=[[University of Hawaiʻi Press]]|year=1999|isbn=9780824820947|location=Honolulu|pages=82}}</ref> പെരില്ല ഇനങ്ങൾ ക്രോസ്-ഫെർട്ടൈൽ ആണ്. ഇൻട്രാ-സ്പെസിഫിക് ഹൈബ്രിഡൈസേഷൻ ഇതിൽ സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്നു.<ref name="Nitta" /> ഇതിലെ ചില ഇനങ്ങൾ [[ജൈവാധിനിവേശം|ജൈവാധിനിവേശ]] സസ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="NPS">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/plants/ALIEn/pubs/midatlantic/pefr.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210042939/http://www.nps.gov/plants/alien/pubs/midatlantic/pefr.htm|url-status=dead|archive-date=December 10, 2010|title=Beefsteak Plant (Perilla frustescens)|date=11 November 2010|website=[[National Park Service]]|publisher=[[U. S. Department of the Interior]]|access-date=4 December 2016}}</ref> == ടാക്സയും പര്യായങ്ങളും == സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞർ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളോ വ്യതിയാനങ്ങളോ ആയി വേർതിരിച്ചറിയാൻ പാടുപെട്ടതിനാൽ പെരില്ലയുടെ വർഗ്ഗീകരണം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. <ref name="Nitta" /><ref name="Yu">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M5A71gsWUskC&pg=PA1|title=Perilla: The Genus Perilla|publisher=[[CRC Press]]|year=1997|isbn=9789057021718|editor-last=Yu|editor-first=He-ci|location=London|pages=1–3|editor-last2=Kosuna|editor-first2=Kenichi|editor-last3=Haga|editor-first3=Megumi}}</ref> ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് വരെ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സ്പീഷീസായിട്ടാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഈ ഇനങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ക്രോസ്-പരാഗണം നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Heibonsha">{{Cite book|title=Sekai dai-hyakka jiten|title-link=Heibonsha World Encyclopedia|publisher=Heibonsha|year=1969|editor-last=Satake|editor-first=Yoshisuke|volume=10|location=Tōkyō|pages=246–207|script-title=ja:世界大百科事典|trans-title=Heibonsha World Encyclopedia|chapter=shiso|script-chapter=ja:しそ|orig-year=1968|editor-last2=Nishi|editor-first2=Sadao|editor-last3=Motoyama|editor-first3=Tekishū}}</ref> രണ്ട് കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളായി വിഭജിക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണം [[Jinzō Matsumura|മാറ്റ്സുമുറയുടെ]] 1884 ലെ നാമകരണ പുസ്തകത്തിൽ കാണാം, അവിടെ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. crispa എന്നതിന് പി. ആർഗുട്ട ബെന്ത് എന്ന പര്യായപദവും പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസിന് പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എൽ എന്ന പര്യായപദവും പ്രയോഗിച്ചു.<ref name="Matsumura">{{Cite book|url=https://archive.org/details/b30093077|title=Nippon shokubutsumeii|last=Matsumura|first=Jinzō|publisher=Z.P. Maruya|year=1884|location=Tōkyō|pages=[https://archive.org/details/b30093077/page/136 136]|script-title=ja:日本植物名彙|trans-title=Nomenclature of Japanese plants in Latin, Japanese and Chinese|author-link=Jinzō Matsumura}}</ref><ref name="Roecklein">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C8eRalwPua0C&pg=PA349|title=A Profile of Economic Plants|publisher=[[Transaction Publishers]]|year=1987|isbn=9780887381676|editor-last=Roecklein|editor-first=John C.|location=New Brunswick, U.S.A|pages=349|language=en|editor-last2=Leung|editor-first2=PingSun}}</ref><ref name="Kays">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9c7LggdxjBcC&pg=PA677|title=Cultivated Vegetables of the World:: A Multilingual Onomasticon|last=Kays|first=S. J.|publisher=[[Wageningen Academic Publishers]]|year=2011|isbn=9789086861644|location=Wageningen|pages=180–181, 677–678}}</ref><ref name="Blaschek">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XGXnVRiu3zoC&pg=PA328|title=Hagers Handbuch der Pharmazeutischen Praxis|publisher=[[Gabler Wissenschaftsverlage]]|year=1998|isbn=9783540616191|editor-last=Blaschek|editor-first=Wolfgang|edition=3|location=Berlin|pages=328–|language=de|editor-last2=Hänsel|editor-first2=Rudolf|editor-last3=Keller|editor-first3=Konstantin|editor-last4=Reichling|editor-first4=Jürgen|editor-last5=Rimpler|editor-first5=Horst|editor-last6=Schneider|editor-first6=Georg}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ജാപ്പനീസ് വംശജർ, ചരിത്രപരമായി പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് അല്ലെങ്കിൽ പി. ഒസിമോയിഡ്‌സ് എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{efn|e.g. occurs in Heibonsha 1964 Encyclopedia, though the genus name is misspelt}} <ref name="Heibonsha" /> അതിനാൽ ഇതിനെ രണ്ട് കൾട്ടിജനുകൾക്കും പരസ്പരം മാറ്റാവുന്ന പര്യായമായി കണക്കാക്കരുത്. രണ്ട് വിളകളെയും ഒരേ ഇനമാക്കി ഏകീകരിക്കണമെന്ന വർഗ്ഗീകരണ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വാദത്തെ ശരിവയ്ക്കുന്ന തരത്തിൽ, കൾട്ടിജൻസ് ഒരു പൊതു ജീൻ പൂളിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് സമീപകാല ജനിതക ഗവേഷണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.<ref name="Ito">{{Cite book|title=Phytochemistry Research Progress|last=Ito|first=Michiho|publisher=[[Nova Biomedical Books]]|year=2008|isbn=9781604562323|editor-last=Matsumoto|editor-first=Takumi|location=New York|pages=13–30|chapter=Studies on Perilla Relating to Its Essential Oil and Taxonomy|chapter-url=https://books.google.com/books?id=l5Mo0M5CqQcC&pg=PA13}}</ref> നിലവിലുള്ള ''പെരില്ല സ്പീഷീസ്'': * ''[[Perilla frutescens|പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ്]]'' – കൊറിയൻ പെരില്ല അല്ലെങ്കിൽ ''ഡ്യൂൾക്കേ'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇലകൾ ''കെയെന്നിപ്പ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ** [[Perilla frutescens var. crispa|''P. f.'' var. ''ക്രിസ്പ'']] – ''ഷിസോ'', ''ടിയ ടോ'' അല്ലെങ്കിൽ ജാപ്പനീസ് ബാസിൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു<ref>{{cite magazine |last=Mendelson |first=Charlotte |date=29 Jul 2017 |title=The Garden's Tiny Culinary Transformations |url= https://www.newyorker.com/culture/onward-and-upward-in-the-garden/the-gardens-tiny-culinary-transformations|magazine=[[The New Yorker]] |access-date=18 Nov 2017 }}</ref> ** [[Lemon perilla|''P. f.'' var. ''ഹിർട്ടെല്ല'']] – ലെമൺ പെരില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="Seidemann">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jjkAHi2IeOkC&pg=PA278|title=World Spice Plants: Economic Usage, Botany, Taxonomy|last=Seidemann|first=Johannes|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|year=2005|isbn=9783540222798|location=Berlin|pages=278}}</ref> വിവരണം പോരാഞ്ഞതും ഹെർബേറിയം മാതൃകകൾ അറിയപ്പെടാത്തതുമായ സാധ്യമായ ''പെരില്ല'' സ്പീഷീസുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: * ''P. cavaleriei'' <small>H.Lév.</small> * ''P. heteromorpha'' <small>Carrière</small> * ''P. setoyensis'' <small>G.Honda</small> മുൻകാല പൈതൃകങ്ങളും ടാക്സയുടെ പുനർവർഗ്ഗീകരണവും നാമകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Zeevaart">{{Cite book|url=https://www.amazon.com/INDUCTION-FLOWERING-Some-Case-Histories/dp/B00BLR133O|title=The Induction of Flowering: Some Case Histories|last=Zeevaart|first=Jan A. D.|date=1969|publisher=[[Cornell University Press]]|isbn=9780333101537|editor-last=Evans|editor-first=L. T.|location=Ithaca, NY|pages=116–155|chapter=Perilla|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9rw9AAAAIAAJ}}</ref><ref name="Yu" />ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ ഇലകളുള്ള ഇനമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ പി. നാൻകിനെൻസിസ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.<ref name="Yu" /> അലങ്കാര നടീലിനായി ഈ ഇനം അവതരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലുടനീളം ഈ ലേബൽ പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പച്ച-ഇലയുള്ളതോ ചുവന്ന-ഇലയുള്ളതോ ആകട്ടെ, അതുല്യമായ പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ സുഗന്ധത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പെരില്ലാൾഡിഹൈഡ് ഘടകം ഒറ്റയായോ കൂട്ടമായോ ഉണ്ടാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലായിരിക്കാം. ഇത് ബാഹ്യ രൂപത്തിൽ നിന്ന് മാത്രം വ്യത്യസ്തമല്ല. രാസ പഠനങ്ങൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അവശ്യ എണ്ണകളെ ആശ്രയിച്ച് ജനുസ്സിനെ വ്യത്യസ്ത കീമോടൈപ്പുകളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ജപ്പാനിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് വന്യ സ്പീഷീസുകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയിൽ നിന്ന് ജനിതകമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="Ito" />എന്നിരുന്നാലും, ചില പരാമർശങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നത് e.g., പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ഹിർട്ടെല്ല, പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയുടെ അതേ ഇനത്തിൽ പെടുന്നു.<ref name="Blaschek" /> ===മുമ്പ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു=== {{multiple image | total_width = 440 | image1 = Korean perilla leaves.jpg | width1 = 500 | height1 = 375 | caption1 = ''[[Kkaennip]]'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens]]'' (''P. frutescens'') | image2 = Green shiso perilla.jpg | width2 = 1932 | height2 = 1239 | caption2 = ''Aojiso'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens var. crispa]]'' (''P. frutescens'' var. ''crispa'') }} * ''P. elata'' {{Au|[[David Don|D.Don.]]}} = ''[[Elsholtzia blanda]]'' {{Au|([[Benth.]]) Benth.}}<ref name="Bentham">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uGhTAAAAYAAJ&pg=PA166|title=Labiatarum Genera et Species|last=Bentham|first=George|publisher=James Ridgway and Sons|year=1836|location=London|pages=166|author-link=George Bentham}}</ref> * ''P. fruticosa'' {{Au|D.Don}} = ''[[Elsholtzia fruticosa]]'' {{Au|(D. Don) Rehder}}<ref name="Bentham" /><ref name="Wiersema">{{Cite book|url=http://www.ars-grin.gov/~sbmljw/introd.htm|title=World Economic Plants: A Standard Reference|last1=Wiersema|first1=John H.|last2=León|first2=Blanca|publisher=[[CRC Press]]|year=1999|isbn=9780849321191}}</ref> * ''P. lanceolata'' {{Au|Benth}} = ''[[Mosla scabra]]'' {{Au|(Thunb.) C.Y.Wu & H.W.Li}} * ''P. leptostachya'' {{Au|D.Don.}} = ''[[Elsholtzia stachyodes]]'' {{Au|(Link) Raizada & H.O.Saxena}}<ref name="Bentham" /><ref name="Pangtey">{{Cite book|title=High altitudes of the Himalaya: Biodiversity, ecology & environment|last1=Pangtey|first1=Y. P. S.|last2=Rawal|first2=R. S.|publisher=Gyanodaya Prakashan|year=1994|location=Nainital, India|pages=338}}</ref> * ''P. marathrosma'' {{Au|Spreng.}} = ''[[Agastache foeniculum]]'' {{Au|(Pursh) Kuntze}} * ''P. nankinensis'' {{Au|Wender.}} = ''[[Plectranthus scutellarioides]]'' {{Au|(L.) R.Br.}} * ''P. polystachya'' {{Au|D.Don.}} = ''[[Elsholtzia ciliata]]'' {{Au|(Thunb.) Hyl.}}<ref name="Bentham" /> == ഉപയോഗം == === പാചക ഉപയോഗം === [[ചൈന]], [[കൊറിയ]], [[ജപ്പാൻ]], [[തായ്‌ലൻഡ്]], [[വിയറ്റ്നാം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പെരില്ല ഇനങ്ങൾ പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യുകയും ഉപഭോഗം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite conference|url=http://www.tropentag.de/2016/proceedings/proceedings.pdf|last1=Grbic|first1=Nikolina|last2=Pinker|first2=Ina|last3=Paschko|first3=Kerstin|last4=Böhme|first4=Michael|date=18–21 September 2016|title=The Nutritional Treasure of Leafy Vegetables-''Perilla frutescens''|editor1-last=Freyer|editor1-first=Bernhard|editor2-last=Tielkes|editor2-first=Eric|book-title=Solidarity in a competing world - fair use of resources|conference=Tropentag 2016 Wien: International Research on Food Security, Natural Resource Management and Rural Development|conference-url=http://www.tropentag.de|location=Göttingen, Germany|publisher=Cuvillier|page=105|isbn=978-3-9801686-7-0|access-date=5 May 2017}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, വിത്ത് എണ്ണ എന്നിവ കൊറിയൻ പാചകരീതിയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതേസമയം പി. ഫ്രൂട്ട്‌സെൻസ് var. ക്രിസ്പ ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, മുളകൾ എന്നിവ ജാപ്പനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് പാചകരീതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|title=New crops|last=Brenner|first=David M.|publisher=[[John Wiley & Sons]]|year=1993|isbn=978-0-471-59374-4|editor-last=J.|editor-first=Janick|location=New York|pages=[https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322 322–328]|chapter=Perilla: Botany, Uses and Genetic Resources|editor-last2=Simon|editor-first2=J. E.|chapter-url=https://hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1993/V2-322.html|url=https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322}}</ref> ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} {{Commons category|Perilla}} {{Authority control}} {{Taxonbar|from=Q7168518}} [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ലാമിയേസി]] ap29r5b9wmhqihy05bnnclt9e8i0lfb 0 668824 4631059 2026-06-18T11:17:00Z Meenakshi nandhini 99060 [[പെരില്ല]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4631059 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക[[പെരില്ല]] 55cfo05zutp2ga300iz0uclhd5m9i9r