വിക്കിപീഡിയ
mlwiki
https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
മീഡിയ
പ്രത്യേകം
സംവാദം
ഉപയോക്താവ്
ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം
വിക്കിപീഡിയ
വിക്കിപീഡിയ സംവാദം
പ്രമാണം
പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം
മീഡിയവിക്കി
മീഡിയവിക്കി സംവാദം
ഫലകം
ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം
സഹായം
സഹായത്തിന്റെ സംവാദം
വർഗ്ഗം
വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം
കവാടം
കവാടത്തിന്റെ സംവാദം
കരട്
കരട് സംവാദം
TimedText
TimedText talk
ഘടകം
ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം
Event
Event talk
കഥകളി
0
66
4631085
4617188
2026-06-18T13:32:52Z
~2026-35561-64
219455
/* */ yw7q8w912y
4631085
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kathakali}}[[പ്രമാണം:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (197).jpg|thumb|കഥകളി]]
[[പ്രമാണം:Kathakali of kerala.jpg|thumb|right|കഥകളിയിലെ കൃഷ്ണമുടി വേഷം]]
([[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] തനതായ ദൃശ്യകലാരൂപമാണ് '''കഥകളി'''.🥹 [[രാമനാട്ടം|രാമനാട്ടമെന്ന]] കലാരൂപം പരിഷ്കരിച്ചിട്ടാണ് കഥകളിരൂപീകരിച്ചത്. കഥകളിയിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ പ്രധാനമായും പച്ച, കത്തി, കരി,താടി, മിനുക്ക് എന്നിങ്ങനെയുള്ള വേഷങ്ങളായാണ് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. [[ചാക്യാർകൂത്ത്]], [[കൂടിയാട്ടം]], [[കൃഷ്ണനാട്ടം]], [[അഷ്ടപദിയാട്ടം]], [[ദാസിയാട്ടം]], തെരുക്കൂത്ത്, [[തെയ്യം]], [[തിറയാട്ടം]], [[പടയണി]]<nowiki/>തുടങ്ങിയ ക്ലാസിക്കൽ-നാടൻകലാരൂപങ്ങളുടെ അംശങ്ങൾ കഥകളിയിൽ ദൃശ്യമാണ്. പതിനേഴു, പതിനെട്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളിലായി വികസിതമായ ഈ കലാരൂപം) വരേണ്യവിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽമാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്നുവെങ്കിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ|മഹാകവി വള്ളത്തോൾ]] അടക്കമുള്ള ഉത്പതിഷ്ണുക്കളുടെ ശ്രമഫലമായി, ഇന്നു ലോകപ്രസിദ്ധി കൈവരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{cite book |author= പ്രൊഫ. അയ്മനം കൃഷ്ണക്കൈമൾ |title= കഥകളി വിജ്ഞാനകോശം |publisher=കറൻറ് ബുക്സ് | |year=2000 | }}</ref> .
വിവരണംനാട്യം, നൃത്തം എന്നിവയെ ആംഗികമെന്ന അഭിനയോപാധിയിലൂടെ സമന്വയിപ്പിച്ചവതരിപ്പിക്കുകയാണ് കഥകളിയിൽ. ഒരു വാചകത്തിൽപ്പറഞ്ഞാൽ ആംഗികമാണ് കഥകളിയുടെ മർമ്മം.
കഥകളിക്കുവേണ്ടി രചിക്കപ്പെട്ട കാവ്യമായ [[ആട്ടക്കഥ]]<nowiki/>യിലെ സംഭാഷണഭാഗങ്ങളായ പദങ്ങൾ, പാട്ടുകാർ പിന്നണിയിൽനിന്നു പാടുകയും നടന്മാർ അഭിനയത്തിലൂടെ കാവ്യത്തിലെ പ്രതിപാദ്യം
അരങ്ങത്തവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അഭിനയത്തിനിടയിൽ നടന്മാർ ഭാവാവിഷ്കരണപരവും താളാത്മകവുമായ രംഗചലനങ്ങളും അംഗചലനങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. പദങ്ങളുടെ ഓരോഭാഗവും അഭിനയിച്ചുകഴിയുമ്പോൾ ശുദ്ധനൃത്തചലനങ്ങളടങ്ങുന്ന കലാശങ്ങൾ ചവിട്ടുന്നു. ഇങ്ങനെ അഭിനയത്തിലും അതടങ്ങുന്ന രംഗങ്ങളുടെ പരമ്പരയിലുംകൂടെ ഇതിവൃത്തം അരങ്ങത്തവതരിപ്പിച്ച്, രസാനുഭൂതിയുളവാക്കുന്ന കലയാണു കഥകളി.
[[നൃത്തം]], [[നാട്യശാസ്ത്രം|നാട്യം]], നൃത്ത്യം , [[ഗീതം]], [[വാദ്യം]] എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു ഘടകങ്ങളുടെ സമഞ്ജനസമ്മേളനമാണ് കഥകളി. ഇതുകൂടാതെ സാഹിത്യമൊരു പ്രധാനവിഭവമാണെങ്കിലും ഇതു ഗീതത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗമായി കരുതപ്പെടുന്നു.
കളിതുടങ്ങുന്നതിനുമുമ്പ്, മദ്ദളകേളി (അരങ്ങുകേളി/ശുദ്ധമദ്ദളം), വന്ദനശ്ലോകം, തോടയം, മേളപ്പദം(മഞ്ജുതര)തുടങ്ങിയ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകളുണ്ട്. പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഭാഗവതർ ആലപിക്കുന്ന പദങ്ങൾ [[ഹസ്തമുദ്ര]]<nowiki/>കളിലൂടെയും, മുഖഭാവങ്ങളിലൂടെയും നടന്മാർ അരങ്ങത്തഭിനയിച്ചാണ്, കഥകളിയിൽ കഥപറയുന്നത്. കഥകളിയിലെ വേഷങ്ങളെ പ്രധാനമായും പച്ച, കത്തി, കരി, താടി, മിനുക്ക് എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചായിത്തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. പച്ച സൽക്കഥാപാത്രങ്ങളും (സാത്വികം) കത്തി രാക്ഷസകഥാപാത്രങ്ങളുമാണ്. (രാജാക്കന്മാരായ ദുഷ്ടകഥാപാത്രങ്ങൾ.) കരിവേഷം രാക്ഷസിമാർക്കാണ്. ചുവന്നതാടി താമസസ്വഭാവമുള്ള (വളരെ ക്രൂരന്മാരായ) രാക്ഷസർമുതലായവരും കറുത്തതാടി കാട്ടാളർമുതലായവരുമാണ്. കലിയുടെ വേഷം കറുത്തതാടിയാണ്. ഹനുമാനു വെള്ളത്താടിയാണു വേഷം. സ്ത്രീകളുടേയും മുനിമാരുടേയും വേഷം മിനുക്കാണ്. ഇത്തരത്തിൽ വേഷമണിയിക്കുന്നതിന് ചുട്ടികുത്ത് എന്നു കൊണ്ട്പറയുന്നു.എപ്പോഴും എല്ലാവർക്കും കഥകളി ഇഷ്ട്ടം ആണ്.
== ചരിത്രം ==
എ.ഡി-പതിനേഴു-ആം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് കഥകളിയുദ്ഭവിച്ചത്. കഥകളിയുടെ സാഹിത്യരൂപമാണ്, ആട്ടക്കഥ. [[രാമനാട്ടം|രാമനാട്ടകർത്താവായ]] [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ|കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാനെയാണ്]] ആട്ടക്കഥാസാഹിത്യത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായി കണക്കാക്കുന്നത്.
[[ഗീതഗോവിന്ദം|ഗീതഗോവിന്ദാ]]ഭിനയത്തിന്റെ പ്രേരണയിൽനിന്നുടലെടുത്ത ഒരു വിനോദമാണ് [[കൃഷ്ണനാട്ടം]]. അക്കാലത്ത്, വടക്കൻദിക്കുകളിൽ പ്രചാരത്തിലിരുന്ന അഷ്ടപദിയാട്ടത്തിന്റെയും അതിന്റെ ചുവടുപിടിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന്റെയും രീതിയിലാണ് തമ്പുരാൻ രാമനാട്ടം രചിച്ചത്. ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറ്റി അമ്പത്തിയഞ്ച്-നും ആയിരത്തി അറുന്നൂറ്റി അഞ്ച്-നുമിടയിലാണു രാമനാട്ടം രചിച്ചതെന്നാണു പറയപ്പെടുന്നത്<ref>കഥകളിരംഗം, [[കെ.പി.എസ്. മേനോൻ]], താൾ 5</ref>. കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ എട്ടു ദിവസത്തെ കഥയാക്കി വിഭജിച്ചുനിർമ്മിച്ച രാമനാട്ടമാണ്, പിൽക്കാലത്തു കഥകളിയായിപ്പരിണമിച്ചത്.
കഥകളിവേഷത്തെ പരിഷ്കരിക്കുകയും [[ചെണ്ട]] ഉപയോഗിക്കുകയുംചെയ്തത് [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്തുനാട്ടുരാജാവായിരുന്നു]]. പാട്ടിനായി പ്രത്യേകം ആളെനിറുത്തുന്നരീതിയും വർണ്ണഭംഗിയുള്ള കിരീടങ്ങളും കടുത്തനിറത്തിലുള്ള കുപ്പായങ്ങളും പലവർണ്ണങ്ങളുപയോഗിച്ചുള്ള മുഖമെഴുത്തുമെല്ലാം വെട്ടത്തുരാജാവിന്റെ സംഭാവനയാണ്. ഇതിനെ [[വെട്ടത്തു സമ്പ്രദായം|വെട്ടത്തുനാടൻ]] എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. [[എത്യോപ്യ|എത്യോപ്യയിലെ]] പരമ്പരാഗതവേഷമാണ് ഇതിനു പ്രചോദനമായിട്ടുള്ളത്{{തെളിവ്}}. വെട്ടത്തുരാജാവിനെ കഥകളിപരിഷ്കരണത്തിൽ സഹായിച്ചത്, കഥകളിപ്രേമിയായിരുന്ന ശങ്കരൻനായരായിരുന്നു.
രാമായണകഥയെ ഒമ്പതു ഭാഗങ്ങളാക്കിത്തിരിച്ച് എട്ടുദിവസംകൊണ്ടായിരുന്നു ആദ്യകാലഅവതരണം. [[സംഘക്കളി]], [[അഷ്ടപദിയാട്ടം]], [[തെയ്യം]], [[പടയണി]], [[കൂടിയാട്ടം]], തെരുക്കൂത്ത് എന്നിങ്ങനെ ഒട്ടേറെ കലാരൂപങ്ങളിൽനിന്നു പലതും കഥകളി സ്വാംശീകരിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. രാമനാട്ടത്തിന്റെ അപരിഷ്കൃത അവതരണരീതികൾക്കു മാറ്റംസംഭവിച്ചത്, [[കല്ലടിക്കോട്|കല്ലടിക്കോടൻ]], കപ്ലിങ്ങാടൻ, വെട്ടത്തുനാടൻ എന്നീ പരിഷ്കാരസമ്പ്രദായങ്ങളിലൂടെയാണ്. അഭിനേതാവുതന്നെ ഗാനംചൊല്ലിയാടുന്ന രാമനാട്ടരീതിക്ക് മാറ്റംവരുത്തി. പിന്നണിയിൽ ഗായകരുടെ പാട്ടിനനുസരിച്ച് നടനഭിനയിക്കുന്ന രീതി കൊണ്ടുവന്നത്, വെട്ടത്തുനാടൻസമ്പ്രദായമാണ്. ആട്ടത്തിനു ചിട്ടകളേർപ്പെടുത്തിയതും കൈമുദ്രകൾ പരിഷ്ക്കരിച്ചതും കല്ലടിക്കോടൻ സമ്പ്രദായമാണ്. അഭിനയരീതിയുടെ ഒതുക്കമാണ്, കല്ലുവഴിച്ചിട്ടയുടെ പ്രധാനസംഭാവന. കലാശങ്ങൾ, ഹസ്താഭിനയം എന്നിവയിലാണ് ഈ ശൈലീപ്രകാരം പരിഷ്കാരംനടന്നത്.
[[File:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (151).jpg|thumb|നിശാഗന്ധി നൃത്തോത്സവത്തിൽ നിന്നും]]
[[വെട്ടത്തുനാടൻ സമ്പ്രദായ|കഥകളി]]
രാമനാട്ടം, കഥകളിയായി പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നതിന്, വെട്ടത്തുരാജാവു വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളിവയാണ്.
* നടന്മാർക്കു വാചികാഭിനയം വേണ്ടെന്നു തീർച്ചപ്പെടുത്തി.
* പാട്ടിനെ പിന്നണിയിലേയ്ക്കെത്തിച്ചു.
* കത്തി, താടിവേഷങ്ങൾക്കു തിരനോട്ടമേർപ്പെടുത്തി.
* രാമനാട്ടത്തിലെ തൊപ്പിമദ്ദളത്തിനുപകരം ചെണ്ടയേർപ്പെടുത്തി.
* കൂടിയാട്ടത്തിനനുസരിച്ചുള്ള പച്ച, കത്തി, താടി എന്നീ മുഖത്തുതേപ്പടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വേഷവിഭജനംകൊണ്ടുവന്നു.
* മുദ്രകളോടെയുള്ള ആംഗികാഭിനയംകൊണ്ടുവന്നു.
വെട്ടത്തുസമ്പ്രദായത്തെ പരിഷ്കരിച്ച്, കഥകളിയെ ഒരു നല്ല നൃത്തകലയാക്കിത്തീർത്തത് കപ്ലിങ്ങാടൻ നമ്പൂതിരിയാണ്. ഇന്നുകാണുന്ന കഥകളിവേഷങ്ങളുടെയെല്ലാം ഉപജ്ഞാതാവ് അദ്ദേഹമായിരുന്നു. കപ്ലിങ്ങാടന്റെ സമകാലീനനായിരുന്ന കല്ലടിക്കോടനും കഥകളിയിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾവരുത്തി.
=== കപ്ലിങ്ങാടൻ കഥകളിയിൽവരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ ===
* കത്തി, താടി, കരി എന്നിവയ്ക്കു മൂക്കത്തും ലാടമദ്ധ്യത്തിലും ചുട്ടിപ്പൂ ഏർപ്പെടുത്തി.
* ചുട്ടിയ്ക്ക് അകവിസ്തൃതി കൈവരുത്തി.
* മുനിമാർക്കു മഹർഷിമുടി നിർദ്ദേശിച്ചു.
* [[രാവണൻ]], [[ജരാസന്ധൻ]], [[നരകാസുരൻ]] എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അരങ്ങിലെത്തിച്ച് കത്തിവേഷത്തിനു പ്രാധാന്യംനൽകിയിരുന്നു.
=== കല്ലുവഴിച്ചിട്ട:- പുതിയ കഥകളിയുടെ ആവിഷ്കരണം ===
19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലാവിർഭവിച്ച ശൈലിയാണിത്. കുയിൽത്തൊടി ഇട്ടിരാരിശ്ശി മേനോനാണ് ആവിഷ്കർത്താവ്. [[ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം|ഭക്തിപ്രസ്ഥാനവുമായി]] ഈ കലാരൂപത്തിനു ബന്ധമുണ്ട്. ഇക്കാലത്ത് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] അമ്മദൈവങ്ങൾക്കാണു പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ ഭക്തിപ്രസ്ഥാനഫലമായി തുടങ്ങിയ മാതൃഭക്തിപ്രധാനങ്ങളായ കലാരൂപങ്ങളുടെ അനുഷ്ഠാനരീതികളവലംബിച്ചുമാണ്, കഥകളിയുടെ ആദ്യരൂപമായ രാമനാട്ടം രൂപമെടുത്തത്.
== ഐതിഹ്യം ==
[[കോഴിക്കോട്]]ടെ മാനവേദൻ രാജാവ്, എട്ടുദിവസത്തെക്കഥയായ [[കൃഷ്ണനാട്ടം]] നിർമ്മിച്ചതറിഞ്ഞ്, [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ]] കൃഷ്ണനാട്ടംകളിക്കുവാൻ കലാകാരന്മാരെ അയച്ചുതരണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ടെന്നും തെക്കുള്ളവർക്കു കൃഷ്ണനാട്ടംകണ്ടു രസിക്കാനുള്ളകഴിവില്ലെന്നു പറഞ്ഞ്, മാനവേദൻ അതു നിരസിച്ചെന്നും ഇതിൽ വാശിതോന്നിയാണു കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ [[രാമനാട്ടം]] നിർമ്മിച്ചതെന്ന് ഒരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്.
== തിരുവിതാംകൂർരാജാക്കന്മാരുടെ സംഭാവന ==
<!-- [[ചിത്രം:KathaKali.jpeg|thumb|''അരങ്ങേറ്റം'']] -->
[[തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബം|തിരുവിതാംകൂർരാജാക്കന്മാർ]] കഥകളിക്കു നൽകിയിട്ടുള്ള സംഭാവനകളേറെയാണ്. 'ബാലരാമഭരതം' എന്ന നാട്യശാസ്ത്രഗ്രന്ഥം രചിച്ചതു [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|കാർത്തിക തിരുനാൾ മഹാരാജാവാണ്]]. '[[നരകാസുരൻ|നരകാസുരവധം]]' ആട്ടക്കഥയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയാണ്. കാർത്തികതിരുനാളിന്റെ സഹോദരനായ [[അശ്വതിതിരുനാൾ ഇളയതമ്പുരാൻ|അശ്വതി തിരുനാളിന്റെ]] കൃതികളാണ്, രുഗ്മിണീസ്വയംവരം, അംബരീഷചരിതം, പൂതനാമോക്ഷം, പൗണ്ഡ്രകവധം എന്നീ ആട്ടക്കഥകൾ. കാർത്തികതിരുനാളിന്റെ സദസ്സിൽപ്പെട്ട [[ഉണ്ണായിവാര്യർ]] '[[നളചരിതം]]' ആട്ടകഥ രചിച്ചു. അശ്വതിതിരുനാളിന്റെ പിതാവു [[കിളിമാനൂർ കോയിത്തമ്പുരാൻ]] 'കംസവധം' എഴുതി. 'രാവണവിജയം' ആട്ടക്കഥയുടെ കർത്താവ് വിദ്വാൻ കിളിമാനൂർ കോയിത്തമ്പുരാനാണ്. കീചകവധം, ഉത്തരാസ്വയംവരം, ദക്ഷയാഗം എന്നീ ആട്ടക്കഥകളുടെ കർത്താവായ [[ഇരയിമ്മൻ തമ്പി|ഇരയിമ്മൻ തമ്പിയും]] രാജകൊട്ടാരത്തിലെ ചർച്ചക്കാരനായിരുന്നു.
== ആട്ടക്കഥ ==
കഥകളിയുടെ സാഹിത്യരൂപമാണ്, ആട്ടക്കഥ. [[ജയദേവൻ|ജയദേവരുടെ]] [[ഗീതഗോവിന്ദം|ഗീതാഗോവിന്ദത്തിന്റെ]] മാതൃകപിന്തുടരുന്ന സംസ്കൃതനാടകങ്ങളിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമായി, മലയാളത്തിൽ ഹൃദ്യമായ പദാവലികളും ശ്രുതിമധുരമായ സംഗീതവും ആട്ടക്കഥകളിൽ പ്രകടമാണ്<ref>{{cite book |author= പ്രൊഫ. അയ്മനം കൃഷ്ണക്കൈമൾ|title= കഥകളി വിജ്ഞാനകോശം |publisher=കറൻറ് ബുക്സ് | |year=2000 | }}</ref>. പദങ്ങളായും ശ്ലോകങ്ങളായുമാണ് ആട്ടക്കഥ രചിക്കുന്നത്. [[ആട്ടക്കഥ|ആട്ടകഥകളിലെ]] പദങ്ങളാണ് കഥകളിയിൽ പാടിയഭിനയിക്കപ്പെടുന്നത്. ശ്ലോകങ്ങൾ രംഗസൂചനയും കഥാസൂചനയും നൽകുന്നതിനുള്ള സൂത്രധാരോപാധിയായാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കൂടാതെ അരങ്ങിലവതരിപ്പിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യങ്ങളും ശ്ലോകങ്ങളിലൂടെയവതരിപ്പിക്കുന്നു. [[മലയാള സാഹിത്യം|മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ]] ഒരു പ്രധാനശാഖകൂടെയാണ്, ആട്ടക്കഥകൾ. ഏകദേശം അഞ്ഞൂറോളം ആട്ടക്കഥകൾ മലയാളസാഹിത്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി സാഹിത്യത്തിലുണ്ട്. കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാന്റെ [[രാമനാട്ടം|രാമനാട്ടത്തിലെ]] എട്ടുദിവസത്തെ കഥകളാണ് ആദ്യത്തെ ആട്ടക്കഥ. കോട്ടയത്തമ്പുരാന്റെ [[ബകവധം ആട്ടക്കഥ|ബകവധം]], [[കല്യാണസൗഗന്ധികം]], [[കിർമ്മീരവധം]], നിവാതകവചകാലകേയവധം, ഉണ്ണായി വാര്യരുടെ '[[നളചരിതം]]', ഇരയിമ്മൻ തമ്പിയുടെ '[[ഉത്തരാസ്വയംവരം]]', [[കീചകൻ|കീചകവധം]], കിളിമാനൂർ രാജരാജവർമ്മ കോയിത്തമ്പുരാന്റെ രാവണവിജയം, അശ്വതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മത്തമ്പുരാന്റെ [[രുക്മിണീസ്വയംവരം]], പൂതനാമോക്ഷം, പൗണ്ഡ്രകവധം, അംബരീഷചരിതം എന്നിവ വ്യാപകമായി പ്രചാരമുള്ള ആട്ടക്കഥകളിൽപ്പെടുന്നു.
[[File:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (266).jpg|thumb|]]
== പ്രധാന ആട്ടക്കഥകൾ ==
* [[കാലകേയവധം (ആട്ടക്കഥ)|കാലകേയവധം]]
* [[കിർമ്മീരവധം]]
* [[ബകവധം ആട്ടക്കഥ]]
* [[കല്യാണസൗഗന്ധികം]]
* [[കീചകൻ|കീചകവധം]]
* [[ദക്ഷൻ|ദക്ഷയാഗം]]
* [[രാവണൻ|രാവണവിജയം]]
* [[നളചരിതം]] (നാല് ദിവസങ്ങൾ)
* [[രാവണോത്ഭവം]]
* [[ബാലിവധം]]
* [[ഉത്തരാസ്വയംവരം (ആട്ടക്കഥ)|ഉത്തരാസ്വയംവരം]]
* [[രുക്മിണീസ്വയംവരം]]
* [[പൂതനാമോക്ഷം ആട്ടക്കഥ|പൂതനാമോക്ഷം]]
* പൗണ്ഡ്രകവധം
* [[അംബരീഷൻ|അംബരീഷചരിതം]]
* [[നിഴൽക്കുത്ത് (കഥകളി)|നിഴൽക്കുത്ത്]]
* [[ഹരിശ്ചന്ദ്രചരിതം ആട്ടക്കഥ]]
* ശ്രീരാമപട്ടാഭിഷേകം
* കർണശപഥം
* ലവണാസുരവധം ആട്ടക്കഥ
== ചടങ്ങുകൾ ==
<!-- [[ചിത്രം:കഥകളി-രംഗശീല.jpg|thumb|250px|രംഗശീല]] -->
=== കേളികൊട്ട് ===
കഥകളിയുണ്ടെന്നു നാട്ടുകാരെയറിയിക്കുന്ന മേളമാണു കേളി. സന്ധ്യയ്ക്കുമുമ്പാണു '''കേളികൊട്ട്'''. കഥകളിയുടെ അസുരവാദ്യങ്ങളായ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]] ഇവ സമന്വയിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള മേളപ്രയോഗമാണു കേളികൊട്ട്.
=== അരങ്ങുകേളി ===
കളി തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞുവെന്നറിയിക്കുന്ന ഗണപതികൊട്ടാണ് '''അരങ്ങുകേളി'''. ചെണ്ടയില്ലാതെ മദ്ദളവും ചേങ്ങിലയും ഇലത്താളവും ഇതിനുപയോഗിക്കുന്നു. ദേവവാദ്യമായ മദ്ദളം, ആദ്യമായി അരങ്ങത്തെത്തിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, പ്രത്യേക ഐശ്വര്യംകൈവരുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ശുദ്ധമദ്ദളം, കേളിക്കൈ, ഗണപതിക്കൊട്ട് എന്നീപ്പേരുകളും ഈ ചടങ്ങിനുണ്ട്.
=== 03.തോടയം ===
ഇത്, ഇഷ്ടദേവതാപൂജയാണ്. കുട്ടിത്തരം വേഷക്കാർ തിരശ്ശീലയ്ക്കു പുറകിൽനിന്നുനടത്തുന്ന സ്തുതിപരമായ നൃത്തമാണു '''തോടയം'''. വളരെ ലഘുവായ അണിയറമാത്രമെ ഈ വേഷക്കാർക്കുണ്ടാവൂ. പ്രകൃതിയും പുരുഷനുമായുള്ള അഥവാ ശിവനും ശക്തിയുമായുള്ള കൂടിച്ചേരലിലൂടെ സൃഷ്ടിനടക്കുന്നുവെന്ന, പ്രതീകാത്മകമായുള്ള അവതരണംകൂടെയാണു തോടയം. എല്ലാ നടന്മാരും തോടയംകെട്ടിയതിനുശേഷമേ അവരവരുടെ വേഷംകെട്ടാവൂ എന്നാണു നിയമം. തോടയത്തിനു ചെണ്ടയുപയോഗിക്കുകയില്ല. കഥകളിയിലുപയോഗിക്കുന്ന ചെമ്പട, ചമ്പ, പഞ്ചാരി, അടന്ത എന്നീ നാലുതാളങ്ങളും അവയുടെ നാലുകാലങ്ങളും തോടയത്തിലുപയോഗിക്കും. നാടകത്തിലെ നാന്ദിയുടെ സ്ഥാനമാണു കഥകളിയിൽ തോടയത്തിനുള്ളത്. [[കോട്ടയത്തു തമ്പുരാൻ|കോട്ടയത്തു തമ്പുരാനും]] [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|കാർത്തിക തിരുനാളും]] രചിച്ച രണ്ടു തോടയങ്ങളാണ് സാധാരണ പാടാറുള്ളത്.
=== വന്ദനശ്ലോകം ===
തോടയംകഴിഞ്ഞാൽ ഗായകൻ ഇഷ്ടദേവതാസ്തുതിപരമായ '''വന്ദനശ്ലോക'''ങ്ങളാലപിക്കുന്നു. ഒരു ശ്ലോകമെങ്കിലും നിർബന്ധമാണ്. കോട്ടയത്തു തമ്പുരാൻ രചിച്ച, "''മാതംഗാനന മബ്ജവാസരമണീം ഗോവിന്ദമാദ്യം ഗുരും''..............." എന്നുതുടങ്ങുന്ന ശ്ലോകമാണ്, സാധാരണയായി ആദ്യം ചൊല്ലുന്നത്. തുടർന്നു മറ്റുചില ശ്ലോകങ്ങളും ചൊല്ലാറുണ്ട്.
=== പുറപ്പാട് ===
[[File:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (190).jpg|thumb|]]
ഒരു പുരുഷവേഷവും സ്ത്രീവേഷവും തിരശ്ശീലനീക്കി രംഗത്തുചെയ്യുന്ന പ്രാർത്ഥനാപരമായ ചടങ്ങാണു '''പുറപ്പാട്'''. സാധാരണ പുരുഷവേഷം കൃഷ്ണനായിരിക്കും അഞ്ചുവേഷത്തോടുകൂടെ പകുതി പുറപ്പാട് എന്നരീതിയിലും ഈ ചടങ്ങു നടത്തുന്ന സമ്പ്രദായം ധാരാളമായി ഉത്തരകേരളത്തിൽ നിലവിലുണ്ട്. സാധാരണയായി തുടക്കകാരാണ്, (കുട്ടിത്തരക്കാർ) രംഗത്തു പുറപ്പാടവതരിപ്പിക്കാറുള്ളത്. കഥകളിയിലെ ഏറെക്കുറെ എല്ലാക്കലാശങ്ങളും അടവുകളും ഈ ചടങ്ങിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതിനാൽ പുറപ്പാടുചെയ്തുറപ്പിക്കുന്ന കലാകാരന്, മറ്റു വേഷങ്ങൾ രംഗത്തവതരിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പരിശീലനമായും ഈ ചടങ്ങ് പ്രയോജനപ്പെടുന്നു.
മനോഹരങ്ങളായ പലതരം ചുഴിപ്പുകളും നിലകളും പുറപ്പാടിലടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. പുറപ്പാടിലെ പദത്തിനുശേഷം ത്രിപുടതാളത്തിൽ കാർത്തിക തിരുനാളിന്റെ "ദേവദേവ ഹരേ കൃപാലയ....." എന്ന നിലപ്പദം പാടുന്നു ([[മഹാഭാരതം|ഭാരതകഥകൾക്ക്]]). പുറപ്പാടുമുതൽ ചെണ്ടയുപയോഗിക്കുന്നു. മേൽക്കട്ടി, ആലവട്ടം, ശംഖനാദം എന്നിവയോടുകൂടെയാണു പുറപ്പാടു നിർവ്വഹിക്കുന്നത്.<ref>കഥകളിപ്രവേശിക - പ്രൊഫ. വട്ടപ്പറമ്പിൽ ഗോപിനാഥപിള്ള</ref>
===''മേളപ്പദം'' ===
പുറപ്പാടിനുശേഷം [[ജയദേവൻ|ജയദേവന്റെ]] [[ഗീതാഗോവിന്ദം|ഗീതാഗോവിന്ദത്തിലെ]] 21-ാം അഷ്ടപദിയായ “മഞ്ജൂതര കുഞ്ജതല കേളീസദനേ” എന്നതിന്റെ ആദ്യത്തെ എട്ടു ചരണങ്ങൾ വ്യത്യസ്തരാഗങ്ങളിൽ പാടുന്നതാണു '''മേളപ്പദം'''. സാധാരണയായി ആറു ചരണങ്ങളാണു പാടാറുള്ളത്. [[ചമ്പ]]<nowiki/>താളത്തിൽ നാല്പത്,ഇരുപത്,പത്ത് എന്നീ അക്ഷരകാലങ്ങളിൽ രാഗമാലികയായി അഷ്ടപദി പാടുകയും മേളം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നത്. മഞ്ജുതരയെന്ന ചരണം മോഹനത്തിലും വിഹിതപദ്മാവതിയെന്ന ചരണം [[മദ്ധ്യമാവതി]]<nowiki/>യിലുമാണ് പാടാറുള്ളത്.
മുമ്പോട്ടുവന്ന്, അവരുടെ അഭ്യാസം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.
[[മോഹനം]] - [[ചമ്പ]]
മഞ്ജുതര കുഞ്ജതല കേളീസദനേ
ഇഹവിലസ രതിരഭസ ഹസിതവദനേ
പ്രവിശരാധേ, മാധവസമീപം
നവഭവദശോകദളശയനസാരേ
ഇഹവിലസ കുചകലശതാരളഹാരേ,
പ്രവിശരാധേ,
ഇഹവിലസ മദനരസസരസഭാവേ,
പ്രവിശരാധേ,
[[നാട്ടക്കുറിഞ്ഞി|നാട്ട]]
കുസുമചയരചിതശുചി വാസഗേഹേ
ഇഹവിലസ കുസുമസുകുമാരദേഹേ
പ്രവിശ രാധേ,
[[കല്യാണി]] - [[ചമ്പ]]
മധുരതരപികനികര നിനദമുഖരേ
ഇഹവിലസദശനരുചി വിജിതശിഖരേ
പ്രവിശരാധേ,
[[ആരഭി]]
വിതത ബഹുവല്ലീ നവപല്ലവഘനേ
ഇഹവിലസ ചിരമലസപീനജഘനേ
പ്രവിശരാധേ,
[[മധ്യമാവതി]]
വിഹിതപദ്മാവതി സുഖസമാജേ
ഭണിത ജയദേവ കവിരാജരാജേ
കുരുമുരാരേ മംഗലശതാനി
=== കഥാരംഭം ===
കഥകളി കഥയുടെ ആരംഭംകുറിക്കുന്നതാണ് '''കഥാരംഭം.'''
== കഥകളിസംഗീതം ==
തോടയത്തിന്, ''ഹരിഹരവിധിനുത'' എന്ന സാഹിത്യത്തിലൂടെ ഭക്തിഭാവത്തിനു പ്രാധാന്യംനൽകിയാണ് കോട്ടയത്തുതമ്പുരാൻ ആവിഷ്ക്കരിച്ചത്. ഭക്തിജനകവും മംഗളകരവുമായ നാട്ടരാഗപ്രധാനങ്ങളായ സംഗീതപാരമ്പര്യവും ദർശിയ്ക്കാവുന്നതാണ്. അനുവർത്തിച്ചുപോന്നിരുന്ന തോടയത്തിലെ താളത്തിൽ [[പഞ്ചാരി|പഞ്ചാരിയും]] നൃത്തത്തിൽ കലാശങ്ങളും ഇരട്ടിയും കാൽകുടയലുമെല്ലാംചേർത്ത് കൂടുതൽ മിഴിവേകി. തോടയത്തിൽ സാഹിത്യം കൂട്ടിച്ചേർത്തും പൂർവ്വരംഗത്തിന്റെ അംഗങ്ങളിൽ പുറപ്പാടിന്റെ ശ്ലോകത്തിനുമുമ്പ് വന്ദനശ്ലോകം ചൊല്ലുകയെന്ന ഒരേർപ്പാടുകൂടെ ഇദ്ദേഹം തുടങ്ങിവെച്ചു.
== കഥകളി അഭിനയരീതികൾ ==
ഒരു കഥയുടെ നാടകരൂപത്തിലുള്ള ആവിഷ്കാരമാണു കഥകളിയെന്നുപറയാമെങ്കിലും അരങ്ങിൽ, കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒന്നുംതന്നെ സംസാരിക്കുന്നില്ല. മാത്രമല്ല, പശ്ചാത്തലത്തിൽനിന്നു പാട്ടുകാരുടെ പാട്ടിനനുസരിച്ച് [[#മുദ്രകൾ|കൈമുദ്രകൾ]]<nowiki/>മുഖേന കഥപറയുകയാണുചെയ്യുന്നത്. കഥകളിയുടെ അഭിനയവിധങ്ങളാണ് ആംഗികം, സാത്വികം, വാചികം, ആഹാര്യം എന്നിവ. പദങ്ങൾചൊല്ലി ആടാൻതുടങ്ങിയ കാലങ്ങളിൽ ആംഗികവാചികങ്ങളെ എങ്ങനെ പൊരുത്തപ്പെടുത്തുമെന്ന സമസ്യയ്ക്ക് ഉത്തരമെന്നനിലയിലാണ് വെട്ടം, കല്ലടിക്കോടൻ, കപ്ലിങ്ങാടൻ സമ്പ്രദായങ്ങൾ ആവിർഭവിച്ചത്.
=== മുദ്രകൾ ===
കഥകളിപ്പദങ്ങളുടെ രംഗഭാഷയാണു മുദ്രകൾ. [[ഹസ്തലക്ഷണ ദീപിക]]<nowiki/>യിലെ മുദ്രകളാണു കഥകളിയിലനുവർത്തിക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രധാനമായും 24 മുദ്രകൾ അടിസ്ഥാനമുദ്രകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|first1=CyberNet Communications|last1=Kerala|accessdate=2018-09-06|title=Kathakali Mudras|url=http://www.cyberkerala.com/kathakali/mudra.htm|website=www.cyberkerala.com}}</ref> വ്യത്യസ്തശാസ്ത്രവിഭാഗങ്ങളിൽ ഒരേപേരിലുള്ള മുദ്രകളുണ്ടെങ്കിലും അവ, രൂപത്തിൽ വ്യത്യസ്തങ്ങളാണ്. മുദ്രകളുടെ ഉപയോഗത്തിനു [[നാട്യശാസ്ത്രം|നാട്യശാസ്ത്രവും]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[അഭിനയദർപ്പണം]], ബാലരാമഭാരതം തുടങ്ങിയ ഗ്രന്ഥങ്ങളും അടിസ്ഥാനംതന്നെ. ആസ്വാദകൻ തന്റെ അരങ്ങുപരിചയത്താൽ നടൻ കാണിക്കുന്നതു സന്ദർഭാനുസരണം മനസ്സിലാകുന്നതാണു നല്ലത്. കലാകാരന്മാർ പലരും മുദ്രകൾ ചുരുക്കിക്കാണിക്കാറുണ്ട്. 24 അടിസ്ഥാനമുദ്രകൾ താഴെക്കൊടുക്കുന്നു.
1.[[പതാക (മുദ്ര)|പതാക]], 2.മുദ്രാഖ്യം, 3.കടകം, 4.മുഷ്ടി, 5.കർത്തരീമുഖം, 6.ശുകതുണ്ഡം, 7.കപിത്ഥകം, 8.ഹംസപക്ഷം, 9.ശിഖരം, 10.ഹംസാസ്യം, 11.അഞ്ജലി, 12.അർധചന്ദ്രം, 13.മുകുരം, 14.ഭ്രമരം, 15.സൂചികാമുഖം, 16.പല്ലവം, 17.ത്രിപതാക, 18.മൃഗശീർഷം, 19.സർപ്പശിരസ്സ്, 20.വർദ്ധമാനകം, 21.അരാളം, 22.ഊർണ്ണനാഭം, 23.[[മുകുളം]], 24.കടകാമുഖം.
=== പരികല്പനകൾ ===
പദാർത്ഥാഭിനയം, വാക്യാർത്ഥാഭിനയം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു പരികല്പനകൾ എങ്ങനെ രംഗത്തവതരിപ്പിക്കണമെന്നു സൂചിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. നൃത്തം, നാട്യം, നൃത്യം ഇവയെ ലക്ഷണംചെയ്യുമ്പോൾ നൃത്തം താളലയാശ്രയവും നൃത്യം ഭാവാശ്രയവും നാട്യം രസാശ്രയവുമായിപ്പറയുന്നു. ഭാവത്തിന്റെ സ്ഥാനത്തു പദാർത്ഥത്തേയും രസത്തിന്റെ സ്ഥാനത്തു വാക്യാർത്ഥത്തേയും സങ്കല്പിച്ച്, ഭാവാശ്രയമായ നൃത്യത്തെ പദാർത്ഥാഭിനയപ്രധാനമെന്നും രസാശ്രയമായ നാട്യത്തെ വാക്യാർത്ഥാഭിനയപ്രാധാനമെന്നും വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. അതായത് വാച്യാർത്ഥത്തെ മുദ്രകളെക്കൊണ്ടും അവയ്ക്കുചേർന്ന ഭാവങ്ങൾകൊണ്ടഭിനയിക്കുമ്പോൾ അതു പദാർത്ഥത്തേയുംചെയ്യുന്നു.
==കഥകളി വേഷങ്ങൾ ==
സാത്വികം, രാജസം, താമസം എന്നീ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് കഥകളിവേഷങ്ങളെ തരംതിരിക്കുന്നത്. കഥകളിയിൽ പ്രധാനമായി ആറുതരത്തിലുള്ള വേഷങ്ങളാണുള്ളത്. ഇവയുടെ നിറക്കൂട്ടുകളും വേഷവിധാനങ്ങളും വേഷങ്ങൾക്കനുസരിച്ചു വ്യത്യസ്തമാകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Kathakali MakeUp.jpg|thumb|]]
=== പച്ച വേഷം ===
സത്വ ഗുണമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് പച്ചവേഷം. ഉദാഹരണം : [[ശ്രീരാമൻ]], [[ലക്ഷ്മണൻ]] , [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] , [[നളൻ]] , [[ബാഹുകൻ]] , [[പാണ്ഡവർ]] , [[ദക്ഷൻ]]
[[File:Kathakali at Kerala School Kalolsavam 2019 05.jpg|right|thumb|പച്ച വേഷം]]
വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിലേയ്ക്ക് കട്ടി നീലം പൊടിച്ച് ചേർക്കുമ്പോൾ പച്ച നിറം ലഭിക്കുന്നു.
[[File:Orpiment-148270.jpg|right|thumb|വെള്ള മനയോല]]
[[File:Indigo cake.jpg|right|thumb|കട്ടി നീലം]]
പച്ചയിൽ തന്നെ ഇളംപച്ചയും കടുംപച്ചയുമുണ്ട്. വെളളമനയോലയിൽ ചേർക്കുന്ന നീലത്തിൻറ അളവിനനുസരിച്ച് പച്ചയുടെ കടുപ്പം കൂട്ടുകയോ കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യാം. ബാഹുകൻറെ വേഷം കടുംപച്ചയാണ്.
[[File:Kalamandalam-Vasu-Pisharody-Bahukan.jpg|right|thumb|[[ബാഹുകൻ]]]]
മുഖത്ത് കവിൾത്തടങ്ങളുടെയും താടിയുടെയും അഗ്രമൊപ്പിച്ച്, അരിമാവും ചുണ്ണാമ്പും ചേർത്തുകുഴച്ച ചുട്ടിയിട്ട്, കടലാസുകൾ അർധചന്ദ്രാകൃതിയിൽ വെട്ടി മീതെവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നു. വേഷഭംഗിക്കു മാറ്റു വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നതിനു പുറമേ മുഖത്തു പ്രകടമാകുന്ന ഭാവങ്ങളെ നല്ലപോലെ സ്പഷ്ടമാക്കുന്നതിനും ചുട്ടി സഹായകമാകുന്നു. ചുട്ടിയിൽ കടലാസുവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്ന പതിവ് ആധുനിക കാലത്തു നടപ്പായതാണ്. മുൻകാലങ്ങളിൽ അരിമാവും ചുണ്ണാമ്പും കൊണ്ടുതന്നെയാണു ചുട്ടിയുടെ മുഴുവൻ പണിയും ചെയ്തു പോന്നത്.
[[പ്രമാണം:Kerala kathakali makeup.jpg|thumb|മുഖത്ത് ചുട്ടിയിട്ടതിനു ശേഷം കടലാസുകൾ അർധചന്ദ്രാകൃതിയിൽ വെട്ടി മീതെവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നു]]
നെറ്റിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി ഗോപി വരയ്ക്കുന്നതിനു “നാമം വയ്ക്കുക” എന്നുപറയുന്നു. ഇതിന് വെളളമനയോല പൊടിച്ച് വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ കിട്ടുന്ന മഞ്ഞനിറവും കറുത്തമഷിയും ചായില്യവുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
[[File:Kathakali BN3Q4336.jpg|Kathakali_BN3Q4336|right|thumb|നെറ്റിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി മഞ്ഞനിറത്തിലുളള ഗോപി വരച്ചിരിക്കുന്നു]]
ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു.ഒപ്പം കണ്ണും പുരികവും കറുത്തമഷി കൊണ്ടെഴുതുകയും ചുണ്ട് ചുവപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
[[File:Chunda flower,.jpg|right|thumb|ചുണ്ടപ്പൂവ്]]
പച്ചവേഷത്തിന് വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കേശഭാരക്കിരീടമാണുപയോഗിക്കുക. മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നീ ഭാഗങ്ങളാണ് കേശഭാരക്കിരീടത്തിലുളളത്.
[[File:Kathakali of Kerala.jpg|right|thumb|മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നിവയുളള കേശഭാരക്കിരീടം]]
ശ്രീകൃഷ്ണൻ, ശ്രീരാമൻ, മുതലായവർക്കുപയോഗിക്കുന്നത് ശിരസ്ത്രം കിരീടമാണ്. ഇതിനെ മുടിയെന്നാണ് സാധാരണ പറയുന്നത്.
[[File:Sreerama in Seeta Swayamvar Kadhakali Art form.jpg|right|thumb|ശിരസ്ത്രം കിരീടം/മുടി]]
=== കത്തി വേഷം ===
രജോ ഗുണമുളള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് കത്തിവേഷം.
ഉദാഹരണം : [[രാവണൻ]], [[ദുര്യോധനൻ]], [[കീചകൻ]], [[ശിശുപാലൻ]], [[നരകാസുരൻ]].
[[പ്രമാണം:Kadakali painting.jpg|right|thumb|150px|കത്തിവേഷം]]
കണ്ണുകൾക്കു താഴെയായി , മൂക്കിനോട് ചേർത്തും, പുരികങ്ങൾക്ക് മുകളിലുമായി കത്തിയുടെ ആകൃതിയിൽ ചായില്യം തേയ്ക്കുന്നു. ചുട്ടിമാവുകൊണ്ട് അതിരുകൾ പിടിപ്പിക്കുന്നു. മുഖത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗം പച്ച നിറമായിരിക്കും. വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിലേയ്ക്ക് കട്ടി നീലം പൊടിച്ച് ചേർക്കുമ്പോൾ പച്ച നിറം ലഭിക്കുന്നു. ചുട്ടിപ്പൂവ് മൂക്കിലും നെറ്റിയിലും ഒട്ടിയ്ക്കുന്നു. മുഖത്ത് കവിൾത്തടങ്ങളുടെയും താടിയുടെയും അഗ്രമൊപ്പിച്ച്, അരിമാവും ചുണ്ണാമ്പും ചേർത്തുകുഴച്ച ചുട്ടിയിട്ട്, കടലാസുകൾ അർധചന്ദ്രാകൃതിയിൽ വെട്ടി മീതെവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നു. ചുട്ടിയും കടലാസും പച്ചവേഷത്തിനെക്കാൾ വലിപ്പമുളളതായിരിക്കും.
കത്തിവേഷത്തെ “കുറുംകത്തി”യെന്നും “നെടുംകത്തി”യെന്നും രണ്ടായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. കണ്ണുകൾക്കു താഴെയായി മൂക്കിനോട് ചേർത്ത് വരയ്ക്കുന്ന കത്തിയുടെ ആകൃതിയിലുളള അടയാളത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗം വളച്ചുവച്ചാൽ കുറുംകത്തിയും, വളയ്ക്കാതെ നീട്ടി, കൺപോളകളുടെ അഗ്രങ്ങൾവരെയെത്തിച്ചു വരച്ചാൽ നെടുംകത്തിയുമാകുന്നു. ശൃംഗാരരസമഭിനയിക്കുന്നവരുടെ വേഷം കുറുംകത്തിയും വീരരസമഭിനയിക്കുന്നവരുടെ വേഷം നെടുംകത്തിയുമായിരിക്കും .
ഉദാഹരണം :
* നെടുംകത്തി - [[ദുശ്ശാസനൻ]], [[ഘടോൽകചൻ]]
* കുറുംകത്തി - [[രാവണൻ]], [[ദുര്യോധനൻ]], [[കീചകൻ]], [[ശിശുപാലൻ]], [[നരകാസുരൻ]].
[[File:Kathakali Of Kerala (B) (1).jpg|right|thumb|കുറുംകത്തി]]
പച്ച വേഷത്തിലെ പോലെ കത്തിവേഷത്തിനും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കേശഭാരക്കിരീടമാണുപയോഗിക്കുക. മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നീ ഭാഗങ്ങളാണ് കേശഭാരക്കിരീടത്തിലുളളത്. പച്ച വേഷത്തോടു സമാനമായി കണ്ണും പുരികവും കറുത്തമഷി കൊണ്ടെഴുതുകയും ചുണ്ട് ചുവപ്പിക്കുകയും ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
[[File:Chunda flower,.jpg|right|thumb|ചുണ്ടപ്പൂവ്]]
=== താടി വേഷം ===
മുഖത്തു കീഴ്ത്താടിയോട് ചേർത്ത് വട്ടത്തിലുളള കൃത്രിമത്താടി വയ്ക്കുന്നതാണ് താടി വേഷങ്ങൾ. പ്രധാനമായും മൂന്നു തരത്തിലുള്ള താടിവേഷങ്ങളാണുള്ളത്.
* '''വെള്ളത്താടി''' : സത്വഗുണമുള്ള അമാനുഷിക ശക്തിയുളള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് വെള്ളത്താടി വേഷം. ഉദാഹരണം : [[ഹനുമാൻ]], [[ജാംബവാൻ]], [[നന്ദികേശൻ]] , [[വിവിദൻ]]. ശിരസ്സിൽ വട്ടമുടി ധരിച്ചിരിക്കും.മുഖത്ത് കണ്ണിനു ചുറ്റും കറുപ്പും അതിനു താഴെയായി ചുവപ്പും നിറങ്ങളിൽ ചായം തേച്ചിരിക്കും. ചുവപ്പും കറുപ്പും വേർതിരിക്കുന്ന ഭാഗത്ത് ചുട്ടിയുണ്ടാകും. ശിവൻ പഴുപ്പ് വേഷമായതിനാൽ ശിവന്റെ ഭൂതഗണമായ നന്ദികേശന്റെ മൂക്കിന്റെ മധ്യഭാഗം മഞ്ഞനിറത്തിലും ശ്രീരാമൻ പച്ചവേഷമായതിനാൽ ശ്രീരാമഭക്തനായ ഹനുമാൻ്റെ മൂക്കിന്റെ മധ്യഭാഗം പച്ചനിറത്തിലും ആയിരിക്കും.ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു.
[[File:Kalamandalam Ramankutty Nair as Hanuman.jpg|right|thumb|വെള്ളത്താടി വേഷം - ഹനുമാൻ]]
* '''ചുവന്നതാടി''' :രജോഗുണവും തമോഗുണവും ഒരുമിച്ചുളള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് ചുവന്നതാടി വേഷം. ഇവർ മിക്കപ്പോഴും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളുടെ അനുയായികളായിരിക്കും. ഉദാഹരണം : [[ബകൻ]], [[ബാലി (ഹൈന്ദവം)|ബാലി]], [[സുഗ്രീവൻ]], [[ദുശ്ശാസനൻ]](വടക്കൻ ദിക്കിലും തെക്ക് ചിലയിടത്തും), [[ത്രിഗർത്തൻ]].ശിരസ്സിൽ കുറ്റിച്ചാമരം ധരിച്ചിരിക്കും. മുഖത്ത് കണ്ണിനു ചുറ്റും കറുപ്പും അതിനു താഴെയായി ചുവപ്പും നിറങ്ങളിൽ ചായം തേച്ചിരിക്കും. ചുവപ്പും കറുപ്പും വേർതിരിക്കുന്ന ഭാഗത്ത് ചുട്ടിയിട്ടു കടലാസിന്റെ അരിക് കത്രിച്ചുവച്ചു പിടിപ്പിക്കും. ചുട്ടിപ്പൂവ് മൂക്കിലും നെറ്റിയിലും ഒട്ടിയ്ക്കുന്നു. ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു.
[[File:Kathakali of Kerala by Shagil Kannur 2.jpg|right|thumb|ചുവന്നതാടി വേഷം]]
* '''കറുത്തതാടി''': തമോഗുണമുളള പുരുഷ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് കറുത്തതാടിവേഷം. ഉദാഹരണം : [[കലി]] , കാട്ടാളന്മാർ , ചില രാക്ഷസന്മാർ .ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:Kathakali5243a.jpg|left|thumb|200px|കറുത്ത താടിവേഷം]]
=== കരിവേഷം ===
തമോഗുണമുളള സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് കരിവേഷം. ഉദാഹരണം : [[നക്രതുണ്ടി]] , [[ശൂർപ്പണഖ]], [[ലങ്കാലക്ഷ്മി]], [[പൂതന]], [[സിംഹിക]]. കരി വേഷത്തിൽ നീണ്ടസ്തനങ്ങളും കാതിൽ തോടയുമുണ്ടായിരിക്കും.മുഖത്തു കറുപ്പുനിറത്തിനാണു പ്രാധാന്യം. ചായില്യം കൊണ്ട് കവിൾത്തടങ്ങളിൽ ഇരുഭാഗത്തും അദ്ധവൃത്തത്തിൽ തേച്ച് അരിമാവുപയോഗിച്ച് അതിരുകൾ ശരിപ്പെടുത്തും ഇതുപോലെ പുരികങ്ങളുടെ മുകൾഭാഗത്തും നിറഭേദം വരുത്തും.ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു. ഈ കഥാപാത്രങ്ങൾ ലളിതാവേഷധാരിണികളായി മാറുമ്പോൾ മിനുക്കാണ് വേഷവിഭാഗം.
[[File:Kathakali artist costumed to represent a demoness.jpg|right|thumb|കരിവേഷം]]
=== മിനുക്ക് വേഷം<ref>{{Cite book|title=Red}}</ref> ===
സത്വ ഗുണമുള്ള മുനിമാർ, ഭൂതൻ, സ്ത്രീവേഷം, ബ്രാഹ്മണർ തുടങ്ങിയ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് മിനുക്ക് വേഷം. വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിലേയ്ക്ക് ചായില്യം ചേർക്കുമ്പോൾ ഇളം ചുവപ്പുനിറം ലഭിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾക്കു കണ്ണെഴുത്ത്, ചുണ്ടുചുവപ്പിക്കൽ തുടങ്ങിയവ മനോധർമ്മംപോലെചെയ്ത് ഉടുത്തുകെട്ട്, കുപ്പായം തുടങ്ങിയവയണിയുന്നു. തലയിൽ കൊണ്ടകെട്ടി, പട്ടുവസ്ത്രംകൊണ്ടു മറയ്ക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:Kathakali Beauty.jpg|right|thumb|200px|മിനുക്ക് വേഷം - [[ദ്രൗപദി]]]]
=== പഴുപ്പ് വേഷം ===
സത്വ ഗുണമുളള ചില കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ് പഴുപ്പുവേഷം. ഉദാഹരണം : [[സൂര്യ ഭഗവാൻ]], [[ശിവൻ]], [[ബലരാമൻ]]. വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. നെറ്റിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി ഗോപി വരയ്ക്കുന്നതിനു “നാമം വയ്ക്കുക” എന്നുപറയുന്നു. ഇതിന് കറുത്തമഷിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.പച്ച വേഷത്തിലെ പോലെ പഴുപ്പ് വേഷത്തിനും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കേശഭാരക്കിരീടമാണുപയോഗിക്കുക. മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നീ ഭാഗങ്ങളാണ് കേശഭാരക്കിരീടത്തിലുളളത്. പച്ച വേഷത്തോടു സമാനമായി കണ്ണും പുരികവും കറുത്തമഷി കൊണ്ടെഴുതുകയും ചുണ്ട് ചുവപ്പിക്കുകയും ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
[[File:Dakshayagam kathakali lord shiva.webp|right|thumb|പഴുപ്പ് വേഷം - ശിവൻ]]
=== മറ്റ് വേഷങ്ങൾ ===
ദൂതൻ, ആനക്കാരൻ, ഭീരു പശുപാലകന്മാർ, വൃദ്ധ, താഴ്ന്നതരം വാനരന്മാർ എന്നീ വേഷങ്ങൾ.
== വാദ്യങ്ങൾ ==
കഥകളിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന വാദ്യങ്ങളാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] എന്നിവയാണ്.
== കഥകളി അരങ്ങത്ത് ==
ആദ്യ കാലങ്ങളിൽ കഥകളി നടത്തിവന്നിരുന്നത് നമ്പൂതിരി ഇല്ലങ്ങളിലോ, നാട്ടു പ്രമാണിമാരുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം അവരുടെ വീടുകളിലോ ആണ്. പിന്നീടത് ക്ഷേത്രസങ്കേതങ്ങളിൽ സാധാരണമായിത്തീർന്നു. അക്കാലത്ത് ചില സമയങ്ങളിൽ നടന്മാർ ദിവസങ്ങളോളം യാത്രചെയ്തുവേണമായിരുന്നു കലാപ്രകടനം നടത്തേണ്ടിയിരുന്നത്.<ref>മടവൂർ ഭാസി രചിച്ച “ലഘുഭരതം”</ref> മറ്റ് ദൃശ്യകലകളിലെ പോലെ അധികം സജ്ജീകരണങ്ങൾ കഥകളിക്ക് വേദി ഒരുക്കുന്നതിന് ആവശ്യമില്ല. ക്ഷേത്രാങ്കണത്തിൽ വച്ചു നടത്തുമ്പോൾ വേദിയായി ആനപ്പന്തലോ ഒരു ചെറിയ ഓലപ്പന്തലോ മതിയാകും. നടൻ രംഗത്ത് ഇരിപ്പിടമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ബലമുള്ള ഒരു പീഠമാണ്. ചിലപ്പോൾ ഇതിനു ഉരലും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അരങ്ങിലെ വെളിച്ചത്തിന് ഒരു വലിയ ഓട്ടുനിലവിളക്ക് രണ്ടു വശത്തേക്കും കനത്ത തിരിയിട്ട് കത്തിക്കുന്നു. ഈ വിളക്ക് “ആട്ടവിളക്ക്” എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. വിളക്കിന്റെ ഒരു തിരി നടന്റെ നേർക്കും മറ്റേത് കാണികളുടെ നേർക്കും ആണ് കത്തിക്കാറുള്ളത്. ഇവ കൂടാതെ രംഗമാറ്റങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കാനും മറ്റുമായി ഒരു തിരശ്ശീലയും ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>വിജയഭാനു രചിച്ച “നൃത്യപ്രകാശിക”</ref>
<!-- == ചിത്രങ്ങൾ ==
<gallery>
ചിത്രം:ദക്ഷയാഗം-കഥകളി.jpg|ദക്ഷയാഗം
ചിത്രം:കഥകളി-ദക്ഷയാഗം1.jpg
ചിത്രം:കഥകളി-ദക്ഷയാഗം.jpg
</gallery> -->
== വഴിപാട് ==
[[തിരുവല്ല ശ്രീ വല്ലഭ ക്ഷേത്രം|ശ്രീ വല്ലഭ ക്ഷേത്രത്തിൽ കഥകളി വഴിപാടായി നടത്തുന്നു. കാഴ്ച്ക്കാർക്കു വേണ്ടിയല്ലാതെ ഭഗ്ഗവാന് കാണുന്നതിനായാണ് ഇവിടെ കഥകളി നടത്തുന്നത്
തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ ക്ഷേത്രം കഴിഞ്ഞാൽ കായംകുളത്തിനടുത്തുള്ള ഏവൂർ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കഥകളി വഴിപാടായി നടത്തുന്നത്.{{തെളിവ്}} കലാമൺഡലം ഉപ കേന്ദ്രവും ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കൊല്ലം ജില്ലയിലെ മൈനാഗപ്പള്ളി മണ്ണൂർക്കാവ് ദേവീ ക്ഷേത്രം, ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ചേർത്തല മരുത്തൂർവട്ടം ധന്വന്തരിക്ഷേത്രത്തിലും നാൽപ്പത്തെണ്ണീശ്വരം ശിവക്ഷേത്രത്തിലും കഥകളി വഴിപാടുകൾക്ക് പ്രാധാന്യം ഉണ്ട്. കൊല്ലം നഗരത്തിലെ കൊല്ലൂർവിള ഭരണിക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലും കഥകളി വഴിപാടായി നടത്തിവരുന്നു. കഥകളി യോഗം സ്വന്തമായുള്ള ഏക ക്ഷേത്രമാണ് [[തട്ടയിൽ ഒരിപ്പുറത്ത് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
== പ്രസിദ്ധരായ കഥകളി കലാകാരന്മാർ ==
{{div col|കലാമണ്ഡലം വാസുപിഷാരടി
മാങ്ങാനം രാമപിഷാരടി}}
* [[ചേമഞ്ചേരി കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ]]
*[[നെല്ലിയോട് വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരി ]]
* [[കുടമാളൂർ കരുണാകരൻ നായർ]]
* [[ഗുരു കുഞ്ചുക്കുറുപ്പ്]]
* കലാമണ്ഡലം ബാലകൃഷ്ണൻ നായർ
* കീഴ്പ്പടം കുമാരൻനായർ
* കലാമണ്ഡലം കൃഷ്ണൻ നായർ
* വാഴേങ്കട കുഞ്ചുനായർ
* മാത്തൂർ കുഞ്ഞുപിള്ള പണിക്കർ
* [[ഹരിപ്പാട് രാമകൃഷ്ണപിള്ള]]
* [[മാങ്കുളം വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി]]
* [[ഓയൂർ കൊച്ചുഗോവിന്ദപ്പിള്ള]]
* [[ചെന്നിത്തല ചെല്ലപ്പൻ പിള്ള]]
* [[ചെങ്ങന്നൂർ രാമൻ പിള്ള]]
* [[മങ്കൊമ്പ് ശിവശങ്കരപിള്ള]]
* [[ഇഞ്ചക്കാട് രാമചന്ദ്രൻപിള്ള]]
* [[ചാത്തന്നൂർ കൊച്ചുനാരായണപിള്ള]]
* [[കീഴ്പ്പടം കുമാരൻ നായർ]]
* [[ഗുരു കേളു നായർ]]
* [[മാത്തൂർ ഗോവിന്ദൻകുട്ടി]]
* [[പള്ളിപ്പുറം ഗോപാലൻ നായർ]]
* [[ചമ്പക്കുളം പാച്ചുപിള്ള]]
* [[കലാമണ്ഡലം രാമൻകുട്ടി നായർ]]
* [[കലാമണ്ഡലം പത്മനാഭൻനായർ]]
* [[കലാമണ്ഡലം ഗോപി]]
* [[കലാമണ്ഡലം കരുണാകരൻ]]
* [[കലാമണ്ഡലം രാജൻ]]
* [[കോട്ടക്കൽ ശിവരാമൻ]]
* [[കലാമണ്ഡലം രാജശേഖരൻ]]
* [[കലാമണ്ഡലം പ്രസന്നകുമാർ]]
* [[കലാമണ്ഡലം കുട്ടൻ]]
* [[കലാമണ്ഡലം കെ.ജി. വാസുദേവൻ]]
* [[കലാമണ്ഡലംഹരി ആർ നായർ]]
* [[കലാനിലയം രാഘവൻ]]
* [[കലാനിലയം ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
* [[കലാനിലയം ഗോപിനാഥൻ]]
* [[കലാഭാരതി രാജൻ]]
* [[കലാഭാരതി വാസുദേവൻ]]
* [[കലാഭാരതി ഹരികുമാർ]]
* [[കലാകേന്ദ്രം മുരളീധരൻ നമ്പൂതിരി]]
* [[കലാകേന്ദ്രം ബാലു]]
* [[കലാകേന്ദ്രം ഹരീഷ്]]
* [[കലാകേന്ദ്രം മുരളീകൃഷ്ണൻ]]
* [[കോട്ടക്കൽ അപ്പുനമ്പൂതിരി]]
* [[സദനം രാമൻകുട്ടി നായർ]]
* [[സദനം മണികണ്ഠൻ]]
* [[സദനം ഭാസി]]
* [[ആർ. എൽ. വി. രാജേന്ദ്രൻ പിള്ള]]
* [[ആർ. എൽ. വി രാജശേഖരൻ]]
* [[ആർ. എൽ. വി ഗോപി]]
* [[മാർഗി വിജയകുമാർ]]
* [[ചിറക്കര മാധവൻ കുട്ടി]]
* [[ചവറ പാറുക്കുട്ടി]]
* [[കല്ലുവഴി വാസു]]
* [[എഫ്.എ.എസി.ടി. പത്മനാഭൻ]]
* [[എഫ്.എ.എസി.ടി. മോഹനൻ]]
* [[എഫ്.എ.എസി.ടി. ജയദേവവർമ്മ]]
{{div col end}}
== കൂടുതൽ കാണുക ==
<!-- [[ചിത്രം:മിനുക്ക്.jpg|thumb|250px| സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ മിനുക്ക് എന്നാണ് പറയുക. ആണുങ്ങൾ ആണ് കൂടുതലായും ഇത് ചെയ്യുന്നത്]] -->
* [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ]]
* [[കൊട്ടാരക്കര]]
* [[രാമനാട്ടം]]
* [[കൃഷ്ണനാട്ടം]]
* [[ദൃശ്യകലകൾ]]
* [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ സ്മാരക ക്ലാസിക്കൽ കലാ മ്യൂസിയം]]
== അവലംബം ==
<references />
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണിക്കൾ ==
{{വിക്കിചൊല്ലുകൾ}}
* [http://www.kathakali.info/ കഥകളി ഡോട്ട് ഇൻഫോ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100814173504/http://www.kathakali.info/ |date=2010-08-14 }
{{കേരളത്തിലെ തനതു കലകൾ}}
{{Indian classical dance}}
{{ഫലകം:Dance in India}}
[[വർഗ്ഗം:കഥകളി| ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദൃശ്യകലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സ്കൂൾ കലോത്സവ ഇനങ്ങൾ]]
a01wl18qh8a6u1bf4df81w61en7w031
4631086
4631085
2026-06-18T13:33:00Z
Igor123121
206975
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35561-64|~2026-35561-64]] ([[User talk:~2026-35561-64|talk]]) to last version by ~2026-27110-99
4631086
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kathakali}}[[പ്രമാണം:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (197).jpg|thumb|കഥകളി]]
[[പ്രമാണം:Kathakali of kerala.jpg|thumb|right|കഥകളിയിലെ കൃഷ്ണമുടി വേഷം]]
([[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] തനതായ ദൃശ്യകലാരൂപമാണ് '''കഥകളി'''. [[രാമനാട്ടം|രാമനാട്ടമെന്ന]] കലാരൂപം പരിഷ്കരിച്ചിട്ടാണ് കഥകളിരൂപീകരിച്ചത്. കഥകളിയിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ പ്രധാനമായും പച്ച, കത്തി, കരി,താടി, മിനുക്ക് എന്നിങ്ങനെയുള്ള വേഷങ്ങളായാണ് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. [[ചാക്യാർകൂത്ത്]], [[കൂടിയാട്ടം]], [[കൃഷ്ണനാട്ടം]], [[അഷ്ടപദിയാട്ടം]], [[ദാസിയാട്ടം]], തെരുക്കൂത്ത്, [[തെയ്യം]], [[തിറയാട്ടം]], [[പടയണി]]<nowiki/>തുടങ്ങിയ ക്ലാസിക്കൽ-നാടൻകലാരൂപങ്ങളുടെ അംശങ്ങൾ കഥകളിയിൽ ദൃശ്യമാണ്. പതിനേഴു, പതിനെട്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളിലായി വികസിതമായ ഈ കലാരൂപം) വരേണ്യവിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽമാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്നുവെങ്കിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ|മഹാകവി വള്ളത്തോൾ]] അടക്കമുള്ള ഉത്പതിഷ്ണുക്കളുടെ ശ്രമഫലമായി, ഇന്നു ലോകപ്രസിദ്ധി കൈവരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{cite book |author= പ്രൊഫ. അയ്മനം കൃഷ്ണക്കൈമൾ |title= കഥകളി വിജ്ഞാനകോശം |publisher=കറൻറ് ബുക്സ് | |year=2000 | }}</ref> .
വിവരണംനാട്യം, നൃത്തം എന്നിവയെ ആംഗികമെന്ന അഭിനയോപാധിയിലൂടെ സമന്വയിപ്പിച്ചവതരിപ്പിക്കുകയാണ് കഥകളിയിൽ. ഒരു വാചകത്തിൽപ്പറഞ്ഞാൽ ആംഗികമാണ് കഥകളിയുടെ മർമ്മം.
കഥകളിക്കുവേണ്ടി രചിക്കപ്പെട്ട കാവ്യമായ [[ആട്ടക്കഥ]]<nowiki/>യിലെ സംഭാഷണഭാഗങ്ങളായ പദങ്ങൾ, പാട്ടുകാർ പിന്നണിയിൽനിന്നു പാടുകയും നടന്മാർ അഭിനയത്തിലൂടെ കാവ്യത്തിലെ പ്രതിപാദ്യം
അരങ്ങത്തവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അഭിനയത്തിനിടയിൽ നടന്മാർ ഭാവാവിഷ്കരണപരവും താളാത്മകവുമായ രംഗചലനങ്ങളും അംഗചലനങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. പദങ്ങളുടെ ഓരോഭാഗവും അഭിനയിച്ചുകഴിയുമ്പോൾ ശുദ്ധനൃത്തചലനങ്ങളടങ്ങുന്ന കലാശങ്ങൾ ചവിട്ടുന്നു. ഇങ്ങനെ അഭിനയത്തിലും അതടങ്ങുന്ന രംഗങ്ങളുടെ പരമ്പരയിലുംകൂടെ ഇതിവൃത്തം അരങ്ങത്തവതരിപ്പിച്ച്, രസാനുഭൂതിയുളവാക്കുന്ന കലയാണു കഥകളി.
[[നൃത്തം]], [[നാട്യശാസ്ത്രം|നാട്യം]], നൃത്ത്യം , [[ഗീതം]], [[വാദ്യം]] എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു ഘടകങ്ങളുടെ സമഞ്ജനസമ്മേളനമാണ് കഥകളി. ഇതുകൂടാതെ സാഹിത്യമൊരു പ്രധാനവിഭവമാണെങ്കിലും ഇതു ഗീതത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗമായി കരുതപ്പെടുന്നു.
കളിതുടങ്ങുന്നതിനുമുമ്പ്, മദ്ദളകേളി (അരങ്ങുകേളി/ശുദ്ധമദ്ദളം), വന്ദനശ്ലോകം, തോടയം, മേളപ്പദം(മഞ്ജുതര)തുടങ്ങിയ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകളുണ്ട്. പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഭാഗവതർ ആലപിക്കുന്ന പദങ്ങൾ [[ഹസ്തമുദ്ര]]<nowiki/>കളിലൂടെയും, മുഖഭാവങ്ങളിലൂടെയും നടന്മാർ അരങ്ങത്തഭിനയിച്ചാണ്, കഥകളിയിൽ കഥപറയുന്നത്. കഥകളിയിലെ വേഷങ്ങളെ പ്രധാനമായും പച്ച, കത്തി, കരി, താടി, മിനുക്ക് എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചായിത്തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. പച്ച സൽക്കഥാപാത്രങ്ങളും (സാത്വികം) കത്തി രാക്ഷസകഥാപാത്രങ്ങളുമാണ്. (രാജാക്കന്മാരായ ദുഷ്ടകഥാപാത്രങ്ങൾ.) കരിവേഷം രാക്ഷസിമാർക്കാണ്. ചുവന്നതാടി താമസസ്വഭാവമുള്ള (വളരെ ക്രൂരന്മാരായ) രാക്ഷസർമുതലായവരും കറുത്തതാടി കാട്ടാളർമുതലായവരുമാണ്. കലിയുടെ വേഷം കറുത്തതാടിയാണ്. ഹനുമാനു വെള്ളത്താടിയാണു വേഷം. സ്ത്രീകളുടേയും മുനിമാരുടേയും വേഷം മിനുക്കാണ്. ഇത്തരത്തിൽ വേഷമണിയിക്കുന്നതിന് ചുട്ടികുത്ത് എന്നു കൊണ്ട്പറയുന്നു.എപ്പോഴും എല്ലാവർക്കും കഥകളി ഇഷ്ട്ടം ആണ്.
== ചരിത്രം ==
എ.ഡി-പതിനേഴു-ആം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് കഥകളിയുദ്ഭവിച്ചത്. കഥകളിയുടെ സാഹിത്യരൂപമാണ്, ആട്ടക്കഥ. [[രാമനാട്ടം|രാമനാട്ടകർത്താവായ]] [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ|കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാനെയാണ്]] ആട്ടക്കഥാസാഹിത്യത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായി കണക്കാക്കുന്നത്.
[[ഗീതഗോവിന്ദം|ഗീതഗോവിന്ദാ]]ഭിനയത്തിന്റെ പ്രേരണയിൽനിന്നുടലെടുത്ത ഒരു വിനോദമാണ് [[കൃഷ്ണനാട്ടം]]. അക്കാലത്ത്, വടക്കൻദിക്കുകളിൽ പ്രചാരത്തിലിരുന്ന അഷ്ടപദിയാട്ടത്തിന്റെയും അതിന്റെ ചുവടുപിടിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട കൃഷ്ണനാട്ടത്തിന്റെയും രീതിയിലാണ് തമ്പുരാൻ രാമനാട്ടം രചിച്ചത്. ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറ്റി അമ്പത്തിയഞ്ച്-നും ആയിരത്തി അറുന്നൂറ്റി അഞ്ച്-നുമിടയിലാണു രാമനാട്ടം രചിച്ചതെന്നാണു പറയപ്പെടുന്നത്<ref>കഥകളിരംഗം, [[കെ.പി.എസ്. മേനോൻ]], താൾ 5</ref>. കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ എട്ടു ദിവസത്തെ കഥയാക്കി വിഭജിച്ചുനിർമ്മിച്ച രാമനാട്ടമാണ്, പിൽക്കാലത്തു കഥകളിയായിപ്പരിണമിച്ചത്.
കഥകളിവേഷത്തെ പരിഷ്കരിക്കുകയും [[ചെണ്ട]] ഉപയോഗിക്കുകയുംചെയ്തത് [[വെട്ടത്തുനാട്|വെട്ടത്തുനാട്ടുരാജാവായിരുന്നു]]. പാട്ടിനായി പ്രത്യേകം ആളെനിറുത്തുന്നരീതിയും വർണ്ണഭംഗിയുള്ള കിരീടങ്ങളും കടുത്തനിറത്തിലുള്ള കുപ്പായങ്ങളും പലവർണ്ണങ്ങളുപയോഗിച്ചുള്ള മുഖമെഴുത്തുമെല്ലാം വെട്ടത്തുരാജാവിന്റെ സംഭാവനയാണ്. ഇതിനെ [[വെട്ടത്തു സമ്പ്രദായം|വെട്ടത്തുനാടൻ]] എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. [[എത്യോപ്യ|എത്യോപ്യയിലെ]] പരമ്പരാഗതവേഷമാണ് ഇതിനു പ്രചോദനമായിട്ടുള്ളത്{{തെളിവ്}}. വെട്ടത്തുരാജാവിനെ കഥകളിപരിഷ്കരണത്തിൽ സഹായിച്ചത്, കഥകളിപ്രേമിയായിരുന്ന ശങ്കരൻനായരായിരുന്നു.
രാമായണകഥയെ ഒമ്പതു ഭാഗങ്ങളാക്കിത്തിരിച്ച് എട്ടുദിവസംകൊണ്ടായിരുന്നു ആദ്യകാലഅവതരണം. [[സംഘക്കളി]], [[അഷ്ടപദിയാട്ടം]], [[തെയ്യം]], [[പടയണി]], [[കൂടിയാട്ടം]], തെരുക്കൂത്ത് എന്നിങ്ങനെ ഒട്ടേറെ കലാരൂപങ്ങളിൽനിന്നു പലതും കഥകളി സ്വാംശീകരിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. രാമനാട്ടത്തിന്റെ അപരിഷ്കൃത അവതരണരീതികൾക്കു മാറ്റംസംഭവിച്ചത്, [[കല്ലടിക്കോട്|കല്ലടിക്കോടൻ]], കപ്ലിങ്ങാടൻ, വെട്ടത്തുനാടൻ എന്നീ പരിഷ്കാരസമ്പ്രദായങ്ങളിലൂടെയാണ്. അഭിനേതാവുതന്നെ ഗാനംചൊല്ലിയാടുന്ന രാമനാട്ടരീതിക്ക് മാറ്റംവരുത്തി. പിന്നണിയിൽ ഗായകരുടെ പാട്ടിനനുസരിച്ച് നടനഭിനയിക്കുന്ന രീതി കൊണ്ടുവന്നത്, വെട്ടത്തുനാടൻസമ്പ്രദായമാണ്. ആട്ടത്തിനു ചിട്ടകളേർപ്പെടുത്തിയതും കൈമുദ്രകൾ പരിഷ്ക്കരിച്ചതും കല്ലടിക്കോടൻ സമ്പ്രദായമാണ്. അഭിനയരീതിയുടെ ഒതുക്കമാണ്, കല്ലുവഴിച്ചിട്ടയുടെ പ്രധാനസംഭാവന. കലാശങ്ങൾ, ഹസ്താഭിനയം എന്നിവയിലാണ് ഈ ശൈലീപ്രകാരം പരിഷ്കാരംനടന്നത്.
[[File:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (151).jpg|thumb|നിശാഗന്ധി നൃത്തോത്സവത്തിൽ നിന്നും]]
[[വെട്ടത്തുനാടൻ സമ്പ്രദായ|കഥകളി]]
രാമനാട്ടം, കഥകളിയായി പരിഷ്കരിക്കപ്പെടുന്നതിന്, വെട്ടത്തുരാജാവു വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളിവയാണ്.
* നടന്മാർക്കു വാചികാഭിനയം വേണ്ടെന്നു തീർച്ചപ്പെടുത്തി.
* പാട്ടിനെ പിന്നണിയിലേയ്ക്കെത്തിച്ചു.
* കത്തി, താടിവേഷങ്ങൾക്കു തിരനോട്ടമേർപ്പെടുത്തി.
* രാമനാട്ടത്തിലെ തൊപ്പിമദ്ദളത്തിനുപകരം ചെണ്ടയേർപ്പെടുത്തി.
* കൂടിയാട്ടത്തിനനുസരിച്ചുള്ള പച്ച, കത്തി, താടി എന്നീ മുഖത്തുതേപ്പടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വേഷവിഭജനംകൊണ്ടുവന്നു.
* മുദ്രകളോടെയുള്ള ആംഗികാഭിനയംകൊണ്ടുവന്നു.
വെട്ടത്തുസമ്പ്രദായത്തെ പരിഷ്കരിച്ച്, കഥകളിയെ ഒരു നല്ല നൃത്തകലയാക്കിത്തീർത്തത് കപ്ലിങ്ങാടൻ നമ്പൂതിരിയാണ്. ഇന്നുകാണുന്ന കഥകളിവേഷങ്ങളുടെയെല്ലാം ഉപജ്ഞാതാവ് അദ്ദേഹമായിരുന്നു. കപ്ലിങ്ങാടന്റെ സമകാലീനനായിരുന്ന കല്ലടിക്കോടനും കഥകളിയിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾവരുത്തി.
=== കപ്ലിങ്ങാടൻ കഥകളിയിൽവരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ ===
* കത്തി, താടി, കരി എന്നിവയ്ക്കു മൂക്കത്തും ലാടമദ്ധ്യത്തിലും ചുട്ടിപ്പൂ ഏർപ്പെടുത്തി.
* ചുട്ടിയ്ക്ക് അകവിസ്തൃതി കൈവരുത്തി.
* മുനിമാർക്കു മഹർഷിമുടി നിർദ്ദേശിച്ചു.
* [[രാവണൻ]], [[ജരാസന്ധൻ]], [[നരകാസുരൻ]] എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അരങ്ങിലെത്തിച്ച് കത്തിവേഷത്തിനു പ്രാധാന്യംനൽകിയിരുന്നു.
=== കല്ലുവഴിച്ചിട്ട:- പുതിയ കഥകളിയുടെ ആവിഷ്കരണം ===
19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലാവിർഭവിച്ച ശൈലിയാണിത്. കുയിൽത്തൊടി ഇട്ടിരാരിശ്ശി മേനോനാണ് ആവിഷ്കർത്താവ്. [[ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം|ഭക്തിപ്രസ്ഥാനവുമായി]] ഈ കലാരൂപത്തിനു ബന്ധമുണ്ട്. ഇക്കാലത്ത് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] അമ്മദൈവങ്ങൾക്കാണു പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ ഭക്തിപ്രസ്ഥാനഫലമായി തുടങ്ങിയ മാതൃഭക്തിപ്രധാനങ്ങളായ കലാരൂപങ്ങളുടെ അനുഷ്ഠാനരീതികളവലംബിച്ചുമാണ്, കഥകളിയുടെ ആദ്യരൂപമായ രാമനാട്ടം രൂപമെടുത്തത്.
== ഐതിഹ്യം ==
[[കോഴിക്കോട്]]ടെ മാനവേദൻ രാജാവ്, എട്ടുദിവസത്തെക്കഥയായ [[കൃഷ്ണനാട്ടം]] നിർമ്മിച്ചതറിഞ്ഞ്, [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ]] കൃഷ്ണനാട്ടംകളിക്കുവാൻ കലാകാരന്മാരെ അയച്ചുതരണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ടെന്നും തെക്കുള്ളവർക്കു കൃഷ്ണനാട്ടംകണ്ടു രസിക്കാനുള്ളകഴിവില്ലെന്നു പറഞ്ഞ്, മാനവേദൻ അതു നിരസിച്ചെന്നും ഇതിൽ വാശിതോന്നിയാണു കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ [[രാമനാട്ടം]] നിർമ്മിച്ചതെന്ന് ഒരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്.
== തിരുവിതാംകൂർരാജാക്കന്മാരുടെ സംഭാവന ==
<!-- [[ചിത്രം:KathaKali.jpeg|thumb|''അരങ്ങേറ്റം'']] -->
[[തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബം|തിരുവിതാംകൂർരാജാക്കന്മാർ]] കഥകളിക്കു നൽകിയിട്ടുള്ള സംഭാവനകളേറെയാണ്. 'ബാലരാമഭരതം' എന്ന നാട്യശാസ്ത്രഗ്രന്ഥം രചിച്ചതു [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|കാർത്തിക തിരുനാൾ മഹാരാജാവാണ്]]. '[[നരകാസുരൻ|നരകാസുരവധം]]' ആട്ടക്കഥയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയാണ്. കാർത്തികതിരുനാളിന്റെ സഹോദരനായ [[അശ്വതിതിരുനാൾ ഇളയതമ്പുരാൻ|അശ്വതി തിരുനാളിന്റെ]] കൃതികളാണ്, രുഗ്മിണീസ്വയംവരം, അംബരീഷചരിതം, പൂതനാമോക്ഷം, പൗണ്ഡ്രകവധം എന്നീ ആട്ടക്കഥകൾ. കാർത്തികതിരുനാളിന്റെ സദസ്സിൽപ്പെട്ട [[ഉണ്ണായിവാര്യർ]] '[[നളചരിതം]]' ആട്ടകഥ രചിച്ചു. അശ്വതിതിരുനാളിന്റെ പിതാവു [[കിളിമാനൂർ കോയിത്തമ്പുരാൻ]] 'കംസവധം' എഴുതി. 'രാവണവിജയം' ആട്ടക്കഥയുടെ കർത്താവ് വിദ്വാൻ കിളിമാനൂർ കോയിത്തമ്പുരാനാണ്. കീചകവധം, ഉത്തരാസ്വയംവരം, ദക്ഷയാഗം എന്നീ ആട്ടക്കഥകളുടെ കർത്താവായ [[ഇരയിമ്മൻ തമ്പി|ഇരയിമ്മൻ തമ്പിയും]] രാജകൊട്ടാരത്തിലെ ചർച്ചക്കാരനായിരുന്നു.
== ആട്ടക്കഥ ==
കഥകളിയുടെ സാഹിത്യരൂപമാണ്, ആട്ടക്കഥ. [[ജയദേവൻ|ജയദേവരുടെ]] [[ഗീതഗോവിന്ദം|ഗീതാഗോവിന്ദത്തിന്റെ]] മാതൃകപിന്തുടരുന്ന സംസ്കൃതനാടകങ്ങളിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമായി, മലയാളത്തിൽ ഹൃദ്യമായ പദാവലികളും ശ്രുതിമധുരമായ സംഗീതവും ആട്ടക്കഥകളിൽ പ്രകടമാണ്<ref>{{cite book |author= പ്രൊഫ. അയ്മനം കൃഷ്ണക്കൈമൾ|title= കഥകളി വിജ്ഞാനകോശം |publisher=കറൻറ് ബുക്സ് | |year=2000 | }}</ref>. പദങ്ങളായും ശ്ലോകങ്ങളായുമാണ് ആട്ടക്കഥ രചിക്കുന്നത്. [[ആട്ടക്കഥ|ആട്ടകഥകളിലെ]] പദങ്ങളാണ് കഥകളിയിൽ പാടിയഭിനയിക്കപ്പെടുന്നത്. ശ്ലോകങ്ങൾ രംഗസൂചനയും കഥാസൂചനയും നൽകുന്നതിനുള്ള സൂത്രധാരോപാധിയായാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കൂടാതെ അരങ്ങിലവതരിപ്പിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യങ്ങളും ശ്ലോകങ്ങളിലൂടെയവതരിപ്പിക്കുന്നു. [[മലയാള സാഹിത്യം|മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ]] ഒരു പ്രധാനശാഖകൂടെയാണ്, ആട്ടക്കഥകൾ. ഏകദേശം അഞ്ഞൂറോളം ആട്ടക്കഥകൾ മലയാളസാഹിത്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി സാഹിത്യത്തിലുണ്ട്. കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാന്റെ [[രാമനാട്ടം|രാമനാട്ടത്തിലെ]] എട്ടുദിവസത്തെ കഥകളാണ് ആദ്യത്തെ ആട്ടക്കഥ. കോട്ടയത്തമ്പുരാന്റെ [[ബകവധം ആട്ടക്കഥ|ബകവധം]], [[കല്യാണസൗഗന്ധികം]], [[കിർമ്മീരവധം]], നിവാതകവചകാലകേയവധം, ഉണ്ണായി വാര്യരുടെ '[[നളചരിതം]]', ഇരയിമ്മൻ തമ്പിയുടെ '[[ഉത്തരാസ്വയംവരം]]', [[കീചകൻ|കീചകവധം]], കിളിമാനൂർ രാജരാജവർമ്മ കോയിത്തമ്പുരാന്റെ രാവണവിജയം, അശ്വതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മത്തമ്പുരാന്റെ [[രുക്മിണീസ്വയംവരം]], പൂതനാമോക്ഷം, പൗണ്ഡ്രകവധം, അംബരീഷചരിതം എന്നിവ വ്യാപകമായി പ്രചാരമുള്ള ആട്ടക്കഥകളിൽപ്പെടുന്നു.
[[File:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (266).jpg|thumb|]]
== പ്രധാന ആട്ടക്കഥകൾ ==
* [[കാലകേയവധം (ആട്ടക്കഥ)|കാലകേയവധം]]
* [[കിർമ്മീരവധം]]
* [[ബകവധം ആട്ടക്കഥ]]
* [[കല്യാണസൗഗന്ധികം]]
* [[കീചകൻ|കീചകവധം]]
* [[ദക്ഷൻ|ദക്ഷയാഗം]]
* [[രാവണൻ|രാവണവിജയം]]
* [[നളചരിതം]] (നാല് ദിവസങ്ങൾ)
* [[രാവണോത്ഭവം]]
* [[ബാലിവധം]]
* [[ഉത്തരാസ്വയംവരം (ആട്ടക്കഥ)|ഉത്തരാസ്വയംവരം]]
* [[രുക്മിണീസ്വയംവരം]]
* [[പൂതനാമോക്ഷം ആട്ടക്കഥ|പൂതനാമോക്ഷം]]
* പൗണ്ഡ്രകവധം
* [[അംബരീഷൻ|അംബരീഷചരിതം]]
* [[നിഴൽക്കുത്ത് (കഥകളി)|നിഴൽക്കുത്ത്]]
* [[ഹരിശ്ചന്ദ്രചരിതം ആട്ടക്കഥ]]
* ശ്രീരാമപട്ടാഭിഷേകം
* കർണശപഥം
* ലവണാസുരവധം ആട്ടക്കഥ
== ചടങ്ങുകൾ ==
<!-- [[ചിത്രം:കഥകളി-രംഗശീല.jpg|thumb|250px|രംഗശീല]] -->
=== കേളികൊട്ട് ===
കഥകളിയുണ്ടെന്നു നാട്ടുകാരെയറിയിക്കുന്ന മേളമാണു കേളി. സന്ധ്യയ്ക്കുമുമ്പാണു '''കേളികൊട്ട്'''. കഥകളിയുടെ അസുരവാദ്യങ്ങളായ [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]] ഇവ സമന്വയിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള മേളപ്രയോഗമാണു കേളികൊട്ട്.
=== അരങ്ങുകേളി ===
കളി തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞുവെന്നറിയിക്കുന്ന ഗണപതികൊട്ടാണ് '''അരങ്ങുകേളി'''. ചെണ്ടയില്ലാതെ മദ്ദളവും ചേങ്ങിലയും ഇലത്താളവും ഇതിനുപയോഗിക്കുന്നു. ദേവവാദ്യമായ മദ്ദളം, ആദ്യമായി അരങ്ങത്തെത്തിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, പ്രത്യേക ഐശ്വര്യംകൈവരുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ശുദ്ധമദ്ദളം, കേളിക്കൈ, ഗണപതിക്കൊട്ട് എന്നീപ്പേരുകളും ഈ ചടങ്ങിനുണ്ട്.
=== 03.തോടയം ===
ഇത്, ഇഷ്ടദേവതാപൂജയാണ്. കുട്ടിത്തരം വേഷക്കാർ തിരശ്ശീലയ്ക്കു പുറകിൽനിന്നുനടത്തുന്ന സ്തുതിപരമായ നൃത്തമാണു '''തോടയം'''. വളരെ ലഘുവായ അണിയറമാത്രമെ ഈ വേഷക്കാർക്കുണ്ടാവൂ. പ്രകൃതിയും പുരുഷനുമായുള്ള അഥവാ ശിവനും ശക്തിയുമായുള്ള കൂടിച്ചേരലിലൂടെ സൃഷ്ടിനടക്കുന്നുവെന്ന, പ്രതീകാത്മകമായുള്ള അവതരണംകൂടെയാണു തോടയം. എല്ലാ നടന്മാരും തോടയംകെട്ടിയതിനുശേഷമേ അവരവരുടെ വേഷംകെട്ടാവൂ എന്നാണു നിയമം. തോടയത്തിനു ചെണ്ടയുപയോഗിക്കുകയില്ല. കഥകളിയിലുപയോഗിക്കുന്ന ചെമ്പട, ചമ്പ, പഞ്ചാരി, അടന്ത എന്നീ നാലുതാളങ്ങളും അവയുടെ നാലുകാലങ്ങളും തോടയത്തിലുപയോഗിക്കും. നാടകത്തിലെ നാന്ദിയുടെ സ്ഥാനമാണു കഥകളിയിൽ തോടയത്തിനുള്ളത്. [[കോട്ടയത്തു തമ്പുരാൻ|കോട്ടയത്തു തമ്പുരാനും]] [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|കാർത്തിക തിരുനാളും]] രചിച്ച രണ്ടു തോടയങ്ങളാണ് സാധാരണ പാടാറുള്ളത്.
=== വന്ദനശ്ലോകം ===
തോടയംകഴിഞ്ഞാൽ ഗായകൻ ഇഷ്ടദേവതാസ്തുതിപരമായ '''വന്ദനശ്ലോക'''ങ്ങളാലപിക്കുന്നു. ഒരു ശ്ലോകമെങ്കിലും നിർബന്ധമാണ്. കോട്ടയത്തു തമ്പുരാൻ രചിച്ച, "''മാതംഗാനന മബ്ജവാസരമണീം ഗോവിന്ദമാദ്യം ഗുരും''..............." എന്നുതുടങ്ങുന്ന ശ്ലോകമാണ്, സാധാരണയായി ആദ്യം ചൊല്ലുന്നത്. തുടർന്നു മറ്റുചില ശ്ലോകങ്ങളും ചൊല്ലാറുണ്ട്.
=== പുറപ്പാട് ===
[[File:Kathakali of Kerala at Nishagandhi dance festival 2024 (190).jpg|thumb|]]
ഒരു പുരുഷവേഷവും സ്ത്രീവേഷവും തിരശ്ശീലനീക്കി രംഗത്തുചെയ്യുന്ന പ്രാർത്ഥനാപരമായ ചടങ്ങാണു '''പുറപ്പാട്'''. സാധാരണ പുരുഷവേഷം കൃഷ്ണനായിരിക്കും അഞ്ചുവേഷത്തോടുകൂടെ പകുതി പുറപ്പാട് എന്നരീതിയിലും ഈ ചടങ്ങു നടത്തുന്ന സമ്പ്രദായം ധാരാളമായി ഉത്തരകേരളത്തിൽ നിലവിലുണ്ട്. സാധാരണയായി തുടക്കകാരാണ്, (കുട്ടിത്തരക്കാർ) രംഗത്തു പുറപ്പാടവതരിപ്പിക്കാറുള്ളത്. കഥകളിയിലെ ഏറെക്കുറെ എല്ലാക്കലാശങ്ങളും അടവുകളും ഈ ചടങ്ങിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതിനാൽ പുറപ്പാടുചെയ്തുറപ്പിക്കുന്ന കലാകാരന്, മറ്റു വേഷങ്ങൾ രംഗത്തവതരിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പരിശീലനമായും ഈ ചടങ്ങ് പ്രയോജനപ്പെടുന്നു.
മനോഹരങ്ങളായ പലതരം ചുഴിപ്പുകളും നിലകളും പുറപ്പാടിലടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. പുറപ്പാടിലെ പദത്തിനുശേഷം ത്രിപുടതാളത്തിൽ കാർത്തിക തിരുനാളിന്റെ "ദേവദേവ ഹരേ കൃപാലയ....." എന്ന നിലപ്പദം പാടുന്നു ([[മഹാഭാരതം|ഭാരതകഥകൾക്ക്]]). പുറപ്പാടുമുതൽ ചെണ്ടയുപയോഗിക്കുന്നു. മേൽക്കട്ടി, ആലവട്ടം, ശംഖനാദം എന്നിവയോടുകൂടെയാണു പുറപ്പാടു നിർവ്വഹിക്കുന്നത്.<ref>കഥകളിപ്രവേശിക - പ്രൊഫ. വട്ടപ്പറമ്പിൽ ഗോപിനാഥപിള്ള</ref>
===''മേളപ്പദം'' ===
പുറപ്പാടിനുശേഷം [[ജയദേവൻ|ജയദേവന്റെ]] [[ഗീതാഗോവിന്ദം|ഗീതാഗോവിന്ദത്തിലെ]] 21-ാം അഷ്ടപദിയായ “മഞ്ജൂതര കുഞ്ജതല കേളീസദനേ” എന്നതിന്റെ ആദ്യത്തെ എട്ടു ചരണങ്ങൾ വ്യത്യസ്തരാഗങ്ങളിൽ പാടുന്നതാണു '''മേളപ്പദം'''. സാധാരണയായി ആറു ചരണങ്ങളാണു പാടാറുള്ളത്. [[ചമ്പ]]<nowiki/>താളത്തിൽ നാല്പത്,ഇരുപത്,പത്ത് എന്നീ അക്ഷരകാലങ്ങളിൽ രാഗമാലികയായി അഷ്ടപദി പാടുകയും മേളം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നത്. മഞ്ജുതരയെന്ന ചരണം മോഹനത്തിലും വിഹിതപദ്മാവതിയെന്ന ചരണം [[മദ്ധ്യമാവതി]]<nowiki/>യിലുമാണ് പാടാറുള്ളത്.
മുമ്പോട്ടുവന്ന്, അവരുടെ അഭ്യാസം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.
[[മോഹനം]] - [[ചമ്പ]]
മഞ്ജുതര കുഞ്ജതല കേളീസദനേ
ഇഹവിലസ രതിരഭസ ഹസിതവദനേ
പ്രവിശരാധേ, മാധവസമീപം
നവഭവദശോകദളശയനസാരേ
ഇഹവിലസ കുചകലശതാരളഹാരേ,
പ്രവിശരാധേ,
ഇഹവിലസ മദനരസസരസഭാവേ,
പ്രവിശരാധേ,
[[നാട്ടക്കുറിഞ്ഞി|നാട്ട]]
കുസുമചയരചിതശുചി വാസഗേഹേ
ഇഹവിലസ കുസുമസുകുമാരദേഹേ
പ്രവിശ രാധേ,
[[കല്യാണി]] - [[ചമ്പ]]
മധുരതരപികനികര നിനദമുഖരേ
ഇഹവിലസദശനരുചി വിജിതശിഖരേ
പ്രവിശരാധേ,
[[ആരഭി]]
വിതത ബഹുവല്ലീ നവപല്ലവഘനേ
ഇഹവിലസ ചിരമലസപീനജഘനേ
പ്രവിശരാധേ,
[[മധ്യമാവതി]]
വിഹിതപദ്മാവതി സുഖസമാജേ
ഭണിത ജയദേവ കവിരാജരാജേ
കുരുമുരാരേ മംഗലശതാനി
=== കഥാരംഭം ===
കഥകളി കഥയുടെ ആരംഭംകുറിക്കുന്നതാണ് '''കഥാരംഭം.'''
== കഥകളിസംഗീതം ==
തോടയത്തിന്, ''ഹരിഹരവിധിനുത'' എന്ന സാഹിത്യത്തിലൂടെ ഭക്തിഭാവത്തിനു പ്രാധാന്യംനൽകിയാണ് കോട്ടയത്തുതമ്പുരാൻ ആവിഷ്ക്കരിച്ചത്. ഭക്തിജനകവും മംഗളകരവുമായ നാട്ടരാഗപ്രധാനങ്ങളായ സംഗീതപാരമ്പര്യവും ദർശിയ്ക്കാവുന്നതാണ്. അനുവർത്തിച്ചുപോന്നിരുന്ന തോടയത്തിലെ താളത്തിൽ [[പഞ്ചാരി|പഞ്ചാരിയും]] നൃത്തത്തിൽ കലാശങ്ങളും ഇരട്ടിയും കാൽകുടയലുമെല്ലാംചേർത്ത് കൂടുതൽ മിഴിവേകി. തോടയത്തിൽ സാഹിത്യം കൂട്ടിച്ചേർത്തും പൂർവ്വരംഗത്തിന്റെ അംഗങ്ങളിൽ പുറപ്പാടിന്റെ ശ്ലോകത്തിനുമുമ്പ് വന്ദനശ്ലോകം ചൊല്ലുകയെന്ന ഒരേർപ്പാടുകൂടെ ഇദ്ദേഹം തുടങ്ങിവെച്ചു.
== കഥകളി അഭിനയരീതികൾ ==
ഒരു കഥയുടെ നാടകരൂപത്തിലുള്ള ആവിഷ്കാരമാണു കഥകളിയെന്നുപറയാമെങ്കിലും അരങ്ങിൽ, കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒന്നുംതന്നെ സംസാരിക്കുന്നില്ല. മാത്രമല്ല, പശ്ചാത്തലത്തിൽനിന്നു പാട്ടുകാരുടെ പാട്ടിനനുസരിച്ച് [[#മുദ്രകൾ|കൈമുദ്രകൾ]]<nowiki/>മുഖേന കഥപറയുകയാണുചെയ്യുന്നത്. കഥകളിയുടെ അഭിനയവിധങ്ങളാണ് ആംഗികം, സാത്വികം, വാചികം, ആഹാര്യം എന്നിവ. പദങ്ങൾചൊല്ലി ആടാൻതുടങ്ങിയ കാലങ്ങളിൽ ആംഗികവാചികങ്ങളെ എങ്ങനെ പൊരുത്തപ്പെടുത്തുമെന്ന സമസ്യയ്ക്ക് ഉത്തരമെന്നനിലയിലാണ് വെട്ടം, കല്ലടിക്കോടൻ, കപ്ലിങ്ങാടൻ സമ്പ്രദായങ്ങൾ ആവിർഭവിച്ചത്.
=== മുദ്രകൾ ===
കഥകളിപ്പദങ്ങളുടെ രംഗഭാഷയാണു മുദ്രകൾ. [[ഹസ്തലക്ഷണ ദീപിക]]<nowiki/>യിലെ മുദ്രകളാണു കഥകളിയിലനുവർത്തിക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രധാനമായും 24 മുദ്രകൾ അടിസ്ഥാനമുദ്രകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|first1=CyberNet Communications|last1=Kerala|accessdate=2018-09-06|title=Kathakali Mudras|url=http://www.cyberkerala.com/kathakali/mudra.htm|website=www.cyberkerala.com}}</ref> വ്യത്യസ്തശാസ്ത്രവിഭാഗങ്ങളിൽ ഒരേപേരിലുള്ള മുദ്രകളുണ്ടെങ്കിലും അവ, രൂപത്തിൽ വ്യത്യസ്തങ്ങളാണ്. മുദ്രകളുടെ ഉപയോഗത്തിനു [[നാട്യശാസ്ത്രം|നാട്യശാസ്ത്രവും]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[അഭിനയദർപ്പണം]], ബാലരാമഭാരതം തുടങ്ങിയ ഗ്രന്ഥങ്ങളും അടിസ്ഥാനംതന്നെ. ആസ്വാദകൻ തന്റെ അരങ്ങുപരിചയത്താൽ നടൻ കാണിക്കുന്നതു സന്ദർഭാനുസരണം മനസ്സിലാകുന്നതാണു നല്ലത്. കലാകാരന്മാർ പലരും മുദ്രകൾ ചുരുക്കിക്കാണിക്കാറുണ്ട്. 24 അടിസ്ഥാനമുദ്രകൾ താഴെക്കൊടുക്കുന്നു.
1.[[പതാക (മുദ്ര)|പതാക]], 2.മുദ്രാഖ്യം, 3.കടകം, 4.മുഷ്ടി, 5.കർത്തരീമുഖം, 6.ശുകതുണ്ഡം, 7.കപിത്ഥകം, 8.ഹംസപക്ഷം, 9.ശിഖരം, 10.ഹംസാസ്യം, 11.അഞ്ജലി, 12.അർധചന്ദ്രം, 13.മുകുരം, 14.ഭ്രമരം, 15.സൂചികാമുഖം, 16.പല്ലവം, 17.ത്രിപതാക, 18.മൃഗശീർഷം, 19.സർപ്പശിരസ്സ്, 20.വർദ്ധമാനകം, 21.അരാളം, 22.ഊർണ്ണനാഭം, 23.[[മുകുളം]], 24.കടകാമുഖം.
=== പരികല്പനകൾ ===
പദാർത്ഥാഭിനയം, വാക്യാർത്ഥാഭിനയം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു പരികല്പനകൾ എങ്ങനെ രംഗത്തവതരിപ്പിക്കണമെന്നു സൂചിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. നൃത്തം, നാട്യം, നൃത്യം ഇവയെ ലക്ഷണംചെയ്യുമ്പോൾ നൃത്തം താളലയാശ്രയവും നൃത്യം ഭാവാശ്രയവും നാട്യം രസാശ്രയവുമായിപ്പറയുന്നു. ഭാവത്തിന്റെ സ്ഥാനത്തു പദാർത്ഥത്തേയും രസത്തിന്റെ സ്ഥാനത്തു വാക്യാർത്ഥത്തേയും സങ്കല്പിച്ച്, ഭാവാശ്രയമായ നൃത്യത്തെ പദാർത്ഥാഭിനയപ്രധാനമെന്നും രസാശ്രയമായ നാട്യത്തെ വാക്യാർത്ഥാഭിനയപ്രാധാനമെന്നും വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. അതായത് വാച്യാർത്ഥത്തെ മുദ്രകളെക്കൊണ്ടും അവയ്ക്കുചേർന്ന ഭാവങ്ങൾകൊണ്ടഭിനയിക്കുമ്പോൾ അതു പദാർത്ഥത്തേയുംചെയ്യുന്നു.
==കഥകളി വേഷങ്ങൾ ==
സാത്വികം, രാജസം, താമസം എന്നീ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് കഥകളിവേഷങ്ങളെ തരംതിരിക്കുന്നത്. കഥകളിയിൽ പ്രധാനമായി ആറുതരത്തിലുള്ള വേഷങ്ങളാണുള്ളത്. ഇവയുടെ നിറക്കൂട്ടുകളും വേഷവിധാനങ്ങളും വേഷങ്ങൾക്കനുസരിച്ചു വ്യത്യസ്തമാകുന്നു.
[[പ്രമാണം:Kathakali MakeUp.jpg|thumb|]]
=== പച്ച വേഷം ===
സത്വ ഗുണമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് പച്ചവേഷം. ഉദാഹരണം : [[ശ്രീരാമൻ]], [[ലക്ഷ്മണൻ]] , [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] , [[നളൻ]] , [[ബാഹുകൻ]] , [[പാണ്ഡവർ]] , [[ദക്ഷൻ]]
[[File:Kathakali at Kerala School Kalolsavam 2019 05.jpg|right|thumb|പച്ച വേഷം]]
വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിലേയ്ക്ക് കട്ടി നീലം പൊടിച്ച് ചേർക്കുമ്പോൾ പച്ച നിറം ലഭിക്കുന്നു.
[[File:Orpiment-148270.jpg|right|thumb|വെള്ള മനയോല]]
[[File:Indigo cake.jpg|right|thumb|കട്ടി നീലം]]
പച്ചയിൽ തന്നെ ഇളംപച്ചയും കടുംപച്ചയുമുണ്ട്. വെളളമനയോലയിൽ ചേർക്കുന്ന നീലത്തിൻറ അളവിനനുസരിച്ച് പച്ചയുടെ കടുപ്പം കൂട്ടുകയോ കുറയ്ക്കുകയോ ചെയ്യാം. ബാഹുകൻറെ വേഷം കടുംപച്ചയാണ്.
[[File:Kalamandalam-Vasu-Pisharody-Bahukan.jpg|right|thumb|[[ബാഹുകൻ]]]]
മുഖത്ത് കവിൾത്തടങ്ങളുടെയും താടിയുടെയും അഗ്രമൊപ്പിച്ച്, അരിമാവും ചുണ്ണാമ്പും ചേർത്തുകുഴച്ച ചുട്ടിയിട്ട്, കടലാസുകൾ അർധചന്ദ്രാകൃതിയിൽ വെട്ടി മീതെവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നു. വേഷഭംഗിക്കു മാറ്റു വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നതിനു പുറമേ മുഖത്തു പ്രകടമാകുന്ന ഭാവങ്ങളെ നല്ലപോലെ സ്പഷ്ടമാക്കുന്നതിനും ചുട്ടി സഹായകമാകുന്നു. ചുട്ടിയിൽ കടലാസുവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്ന പതിവ് ആധുനിക കാലത്തു നടപ്പായതാണ്. മുൻകാലങ്ങളിൽ അരിമാവും ചുണ്ണാമ്പും കൊണ്ടുതന്നെയാണു ചുട്ടിയുടെ മുഴുവൻ പണിയും ചെയ്തു പോന്നത്.
[[പ്രമാണം:Kerala kathakali makeup.jpg|thumb|മുഖത്ത് ചുട്ടിയിട്ടതിനു ശേഷം കടലാസുകൾ അർധചന്ദ്രാകൃതിയിൽ വെട്ടി മീതെവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നു]]
നെറ്റിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി ഗോപി വരയ്ക്കുന്നതിനു “നാമം വയ്ക്കുക” എന്നുപറയുന്നു. ഇതിന് വെളളമനയോല പൊടിച്ച് വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ കിട്ടുന്ന മഞ്ഞനിറവും കറുത്തമഷിയും ചായില്യവുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
[[File:Kathakali BN3Q4336.jpg|Kathakali_BN3Q4336|right|thumb|നെറ്റിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി മഞ്ഞനിറത്തിലുളള ഗോപി വരച്ചിരിക്കുന്നു]]
ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു.ഒപ്പം കണ്ണും പുരികവും കറുത്തമഷി കൊണ്ടെഴുതുകയും ചുണ്ട് ചുവപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
[[File:Chunda flower,.jpg|right|thumb|ചുണ്ടപ്പൂവ്]]
പച്ചവേഷത്തിന് വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കേശഭാരക്കിരീടമാണുപയോഗിക്കുക. മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നീ ഭാഗങ്ങളാണ് കേശഭാരക്കിരീടത്തിലുളളത്.
[[File:Kathakali of Kerala.jpg|right|thumb|മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നിവയുളള കേശഭാരക്കിരീടം]]
ശ്രീകൃഷ്ണൻ, ശ്രീരാമൻ, മുതലായവർക്കുപയോഗിക്കുന്നത് ശിരസ്ത്രം കിരീടമാണ്. ഇതിനെ മുടിയെന്നാണ് സാധാരണ പറയുന്നത്.
[[File:Sreerama in Seeta Swayamvar Kadhakali Art form.jpg|right|thumb|ശിരസ്ത്രം കിരീടം/മുടി]]
=== കത്തി വേഷം ===
രജോ ഗുണമുളള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് കത്തിവേഷം.
ഉദാഹരണം : [[രാവണൻ]], [[ദുര്യോധനൻ]], [[കീചകൻ]], [[ശിശുപാലൻ]], [[നരകാസുരൻ]].
[[പ്രമാണം:Kadakali painting.jpg|right|thumb|150px|കത്തിവേഷം]]
കണ്ണുകൾക്കു താഴെയായി , മൂക്കിനോട് ചേർത്തും, പുരികങ്ങൾക്ക് മുകളിലുമായി കത്തിയുടെ ആകൃതിയിൽ ചായില്യം തേയ്ക്കുന്നു. ചുട്ടിമാവുകൊണ്ട് അതിരുകൾ പിടിപ്പിക്കുന്നു. മുഖത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗം പച്ച നിറമായിരിക്കും. വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിലേയ്ക്ക് കട്ടി നീലം പൊടിച്ച് ചേർക്കുമ്പോൾ പച്ച നിറം ലഭിക്കുന്നു. ചുട്ടിപ്പൂവ് മൂക്കിലും നെറ്റിയിലും ഒട്ടിയ്ക്കുന്നു. മുഖത്ത് കവിൾത്തടങ്ങളുടെയും താടിയുടെയും അഗ്രമൊപ്പിച്ച്, അരിമാവും ചുണ്ണാമ്പും ചേർത്തുകുഴച്ച ചുട്ടിയിട്ട്, കടലാസുകൾ അർധചന്ദ്രാകൃതിയിൽ വെട്ടി മീതെവച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നു. ചുട്ടിയും കടലാസും പച്ചവേഷത്തിനെക്കാൾ വലിപ്പമുളളതായിരിക്കും.
കത്തിവേഷത്തെ “കുറുംകത്തി”യെന്നും “നെടുംകത്തി”യെന്നും രണ്ടായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. കണ്ണുകൾക്കു താഴെയായി മൂക്കിനോട് ചേർത്ത് വരയ്ക്കുന്ന കത്തിയുടെ ആകൃതിയിലുളള അടയാളത്തിന്റെ അഗ്രഭാഗം വളച്ചുവച്ചാൽ കുറുംകത്തിയും, വളയ്ക്കാതെ നീട്ടി, കൺപോളകളുടെ അഗ്രങ്ങൾവരെയെത്തിച്ചു വരച്ചാൽ നെടുംകത്തിയുമാകുന്നു. ശൃംഗാരരസമഭിനയിക്കുന്നവരുടെ വേഷം കുറുംകത്തിയും വീരരസമഭിനയിക്കുന്നവരുടെ വേഷം നെടുംകത്തിയുമായിരിക്കും .
ഉദാഹരണം :
* നെടുംകത്തി - [[ദുശ്ശാസനൻ]], [[ഘടോൽകചൻ]]
* കുറുംകത്തി - [[രാവണൻ]], [[ദുര്യോധനൻ]], [[കീചകൻ]], [[ശിശുപാലൻ]], [[നരകാസുരൻ]].
[[File:Kathakali Of Kerala (B) (1).jpg|right|thumb|കുറുംകത്തി]]
പച്ച വേഷത്തിലെ പോലെ കത്തിവേഷത്തിനും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കേശഭാരക്കിരീടമാണുപയോഗിക്കുക. മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നീ ഭാഗങ്ങളാണ് കേശഭാരക്കിരീടത്തിലുളളത്. പച്ച വേഷത്തോടു സമാനമായി കണ്ണും പുരികവും കറുത്തമഷി കൊണ്ടെഴുതുകയും ചുണ്ട് ചുവപ്പിക്കുകയും ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
[[File:Chunda flower,.jpg|right|thumb|ചുണ്ടപ്പൂവ്]]
=== താടി വേഷം ===
മുഖത്തു കീഴ്ത്താടിയോട് ചേർത്ത് വട്ടത്തിലുളള കൃത്രിമത്താടി വയ്ക്കുന്നതാണ് താടി വേഷങ്ങൾ. പ്രധാനമായും മൂന്നു തരത്തിലുള്ള താടിവേഷങ്ങളാണുള്ളത്.
* '''വെള്ളത്താടി''' : സത്വഗുണമുള്ള അമാനുഷിക ശക്തിയുളള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് വെള്ളത്താടി വേഷം. ഉദാഹരണം : [[ഹനുമാൻ]], [[ജാംബവാൻ]], [[നന്ദികേശൻ]] , [[വിവിദൻ]]. ശിരസ്സിൽ വട്ടമുടി ധരിച്ചിരിക്കും.മുഖത്ത് കണ്ണിനു ചുറ്റും കറുപ്പും അതിനു താഴെയായി ചുവപ്പും നിറങ്ങളിൽ ചായം തേച്ചിരിക്കും. ചുവപ്പും കറുപ്പും വേർതിരിക്കുന്ന ഭാഗത്ത് ചുട്ടിയുണ്ടാകും. ശിവൻ പഴുപ്പ് വേഷമായതിനാൽ ശിവന്റെ ഭൂതഗണമായ നന്ദികേശന്റെ മൂക്കിന്റെ മധ്യഭാഗം മഞ്ഞനിറത്തിലും ശ്രീരാമൻ പച്ചവേഷമായതിനാൽ ശ്രീരാമഭക്തനായ ഹനുമാൻ്റെ മൂക്കിന്റെ മധ്യഭാഗം പച്ചനിറത്തിലും ആയിരിക്കും.ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു.
[[File:Kalamandalam Ramankutty Nair as Hanuman.jpg|right|thumb|വെള്ളത്താടി വേഷം - ഹനുമാൻ]]
* '''ചുവന്നതാടി''' :രജോഗുണവും തമോഗുണവും ഒരുമിച്ചുളള കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് ചുവന്നതാടി വേഷം. ഇവർ മിക്കപ്പോഴും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളുടെ അനുയായികളായിരിക്കും. ഉദാഹരണം : [[ബകൻ]], [[ബാലി (ഹൈന്ദവം)|ബാലി]], [[സുഗ്രീവൻ]], [[ദുശ്ശാസനൻ]](വടക്കൻ ദിക്കിലും തെക്ക് ചിലയിടത്തും), [[ത്രിഗർത്തൻ]].ശിരസ്സിൽ കുറ്റിച്ചാമരം ധരിച്ചിരിക്കും. മുഖത്ത് കണ്ണിനു ചുറ്റും കറുപ്പും അതിനു താഴെയായി ചുവപ്പും നിറങ്ങളിൽ ചായം തേച്ചിരിക്കും. ചുവപ്പും കറുപ്പും വേർതിരിക്കുന്ന ഭാഗത്ത് ചുട്ടിയിട്ടു കടലാസിന്റെ അരിക് കത്രിച്ചുവച്ചു പിടിപ്പിക്കും. ചുട്ടിപ്പൂവ് മൂക്കിലും നെറ്റിയിലും ഒട്ടിയ്ക്കുന്നു. ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു.
[[File:Kathakali of Kerala by Shagil Kannur 2.jpg|right|thumb|ചുവന്നതാടി വേഷം]]
* '''കറുത്തതാടി''': തമോഗുണമുളള പുരുഷ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് കറുത്തതാടിവേഷം. ഉദാഹരണം : [[കലി]] , കാട്ടാളന്മാർ , ചില രാക്ഷസന്മാർ .ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:Kathakali5243a.jpg|left|thumb|200px|കറുത്ത താടിവേഷം]]
=== കരിവേഷം ===
തമോഗുണമുളള സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് കരിവേഷം. ഉദാഹരണം : [[നക്രതുണ്ടി]] , [[ശൂർപ്പണഖ]], [[ലങ്കാലക്ഷ്മി]], [[പൂതന]], [[സിംഹിക]]. കരി വേഷത്തിൽ നീണ്ടസ്തനങ്ങളും കാതിൽ തോടയുമുണ്ടായിരിക്കും.മുഖത്തു കറുപ്പുനിറത്തിനാണു പ്രാധാന്യം. ചായില്യം കൊണ്ട് കവിൾത്തടങ്ങളിൽ ഇരുഭാഗത്തും അദ്ധവൃത്തത്തിൽ തേച്ച് അരിമാവുപയോഗിച്ച് അതിരുകൾ ശരിപ്പെടുത്തും ഇതുപോലെ പുരികങ്ങളുടെ മുകൾഭാഗത്തും നിറഭേദം വരുത്തും.ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുന്നു. ഈ കഥാപാത്രങ്ങൾ ലളിതാവേഷധാരിണികളായി മാറുമ്പോൾ മിനുക്കാണ് വേഷവിഭാഗം.
[[File:Kathakali artist costumed to represent a demoness.jpg|right|thumb|കരിവേഷം]]
=== മിനുക്ക് വേഷം<ref>{{Cite book|title=Red}}</ref> ===
സത്വ ഗുണമുള്ള മുനിമാർ, ഭൂതൻ, സ്ത്രീവേഷം, ബ്രാഹ്മണർ തുടങ്ങിയ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കാണ് മിനുക്ക് വേഷം. വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. ഇതിലേയ്ക്ക് ചായില്യം ചേർക്കുമ്പോൾ ഇളം ചുവപ്പുനിറം ലഭിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾക്കു കണ്ണെഴുത്ത്, ചുണ്ടുചുവപ്പിക്കൽ തുടങ്ങിയവ മനോധർമ്മംപോലെചെയ്ത് ഉടുത്തുകെട്ട്, കുപ്പായം തുടങ്ങിയവയണിയുന്നു. തലയിൽ കൊണ്ടകെട്ടി, പട്ടുവസ്ത്രംകൊണ്ടു മറയ്ക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:Kathakali Beauty.jpg|right|thumb|200px|മിനുക്ക് വേഷം - [[ദ്രൗപദി]]]]
=== പഴുപ്പ് വേഷം ===
സത്വ ഗുണമുളള ചില കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ് പഴുപ്പുവേഷം. ഉദാഹരണം : [[സൂര്യ ഭഗവാൻ]], [[ശിവൻ]], [[ബലരാമൻ]]. വെളളമനയോല പൊടിച്ച്, വെളിച്ചെണ്ണയിൽ ചാലിക്കുമ്പോൾ മഞ്ഞ നിറം ലഭിക്കുന്നു. നെറ്റിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തായി ഗോപി വരയ്ക്കുന്നതിനു “നാമം വയ്ക്കുക” എന്നുപറയുന്നു. ഇതിന് കറുത്തമഷിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.പച്ച വേഷത്തിലെ പോലെ പഴുപ്പ് വേഷത്തിനും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കേശഭാരക്കിരീടമാണുപയോഗിക്കുക. മുൻപിലെ കിരീടം, പുറകിലെ കേശഭാരം , ഇരുവശങ്ങളിലെ പ്രഭ എന്നീ ഭാഗങ്ങളാണ് കേശഭാരക്കിരീടത്തിലുളളത്. പച്ച വേഷത്തോടു സമാനമായി കണ്ണും പുരികവും കറുത്തമഷി കൊണ്ടെഴുതുകയും ചുണ്ട് ചുവപ്പിക്കുകയും ചുണ്ടപ്പൂവിന്റെ ഉള്ളിലെ വിത്തുകൾ കണ്ണിലിട്ട് കണ്ണ് ചുവപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
[[File:Dakshayagam kathakali lord shiva.webp|right|thumb|പഴുപ്പ് വേഷം - ശിവൻ]]
=== മറ്റ് വേഷങ്ങൾ ===
ദൂതൻ, ആനക്കാരൻ, ഭീരു പശുപാലകന്മാർ, വൃദ്ധ, താഴ്ന്നതരം വാനരന്മാർ എന്നീ വേഷങ്ങൾ.
== വാദ്യങ്ങൾ ==
കഥകളിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന വാദ്യങ്ങളാണ് [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[ചേങ്ങില]], [[ഇലത്താളം]], [[ഇടയ്ക്ക]], [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖ്]] എന്നിവയാണ്.
== കഥകളി അരങ്ങത്ത് ==
ആദ്യ കാലങ്ങളിൽ കഥകളി നടത്തിവന്നിരുന്നത് നമ്പൂതിരി ഇല്ലങ്ങളിലോ, നാട്ടു പ്രമാണിമാരുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം അവരുടെ വീടുകളിലോ ആണ്. പിന്നീടത് ക്ഷേത്രസങ്കേതങ്ങളിൽ സാധാരണമായിത്തീർന്നു. അക്കാലത്ത് ചില സമയങ്ങളിൽ നടന്മാർ ദിവസങ്ങളോളം യാത്രചെയ്തുവേണമായിരുന്നു കലാപ്രകടനം നടത്തേണ്ടിയിരുന്നത്.<ref>മടവൂർ ഭാസി രചിച്ച “ലഘുഭരതം”</ref> മറ്റ് ദൃശ്യകലകളിലെ പോലെ അധികം സജ്ജീകരണങ്ങൾ കഥകളിക്ക് വേദി ഒരുക്കുന്നതിന് ആവശ്യമില്ല. ക്ഷേത്രാങ്കണത്തിൽ വച്ചു നടത്തുമ്പോൾ വേദിയായി ആനപ്പന്തലോ ഒരു ചെറിയ ഓലപ്പന്തലോ മതിയാകും. നടൻ രംഗത്ത് ഇരിപ്പിടമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ബലമുള്ള ഒരു പീഠമാണ്. ചിലപ്പോൾ ഇതിനു ഉരലും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അരങ്ങിലെ വെളിച്ചത്തിന് ഒരു വലിയ ഓട്ടുനിലവിളക്ക് രണ്ടു വശത്തേക്കും കനത്ത തിരിയിട്ട് കത്തിക്കുന്നു. ഈ വിളക്ക് “ആട്ടവിളക്ക്” എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. വിളക്കിന്റെ ഒരു തിരി നടന്റെ നേർക്കും മറ്റേത് കാണികളുടെ നേർക്കും ആണ് കത്തിക്കാറുള്ളത്. ഇവ കൂടാതെ രംഗമാറ്റങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കാനും മറ്റുമായി ഒരു തിരശ്ശീലയും ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>വിജയഭാനു രചിച്ച “നൃത്യപ്രകാശിക”</ref>
<!-- == ചിത്രങ്ങൾ ==
<gallery>
ചിത്രം:ദക്ഷയാഗം-കഥകളി.jpg|ദക്ഷയാഗം
ചിത്രം:കഥകളി-ദക്ഷയാഗം1.jpg
ചിത്രം:കഥകളി-ദക്ഷയാഗം.jpg
</gallery> -->
== വഴിപാട് ==
[[തിരുവല്ല ശ്രീ വല്ലഭ ക്ഷേത്രം|ശ്രീ വല്ലഭ ക്ഷേത്രത്തിൽ കഥകളി വഴിപാടായി നടത്തുന്നു. കാഴ്ച്ക്കാർക്കു വേണ്ടിയല്ലാതെ ഭഗ്ഗവാന് കാണുന്നതിനായാണ് ഇവിടെ കഥകളി നടത്തുന്നത്
തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ ക്ഷേത്രം കഴിഞ്ഞാൽ കായംകുളത്തിനടുത്തുള്ള ഏവൂർ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കഥകളി വഴിപാടായി നടത്തുന്നത്.{{തെളിവ്}} കലാമൺഡലം ഉപ കേന്ദ്രവും ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കൊല്ലം ജില്ലയിലെ മൈനാഗപ്പള്ളി മണ്ണൂർക്കാവ് ദേവീ ക്ഷേത്രം, ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ചേർത്തല മരുത്തൂർവട്ടം ധന്വന്തരിക്ഷേത്രത്തിലും നാൽപ്പത്തെണ്ണീശ്വരം ശിവക്ഷേത്രത്തിലും കഥകളി വഴിപാടുകൾക്ക് പ്രാധാന്യം ഉണ്ട്. കൊല്ലം നഗരത്തിലെ കൊല്ലൂർവിള ഭരണിക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലും കഥകളി വഴിപാടായി നടത്തിവരുന്നു. കഥകളി യോഗം സ്വന്തമായുള്ള ഏക ക്ഷേത്രമാണ് [[തട്ടയിൽ ഒരിപ്പുറത്ത് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]]
== പ്രസിദ്ധരായ കഥകളി കലാകാരന്മാർ ==
{{div col|കലാമണ്ഡലം വാസുപിഷാരടി
മാങ്ങാനം രാമപിഷാരടി}}
* [[ചേമഞ്ചേരി കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ]]
*[[നെല്ലിയോട് വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരി ]]
* [[കുടമാളൂർ കരുണാകരൻ നായർ]]
* [[ഗുരു കുഞ്ചുക്കുറുപ്പ്]]
* കലാമണ്ഡലം ബാലകൃഷ്ണൻ നായർ
* കീഴ്പ്പടം കുമാരൻനായർ
* കലാമണ്ഡലം കൃഷ്ണൻ നായർ
* വാഴേങ്കട കുഞ്ചുനായർ
* മാത്തൂർ കുഞ്ഞുപിള്ള പണിക്കർ
* [[ഹരിപ്പാട് രാമകൃഷ്ണപിള്ള]]
* [[മാങ്കുളം വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി]]
* [[ഓയൂർ കൊച്ചുഗോവിന്ദപ്പിള്ള]]
* [[ചെന്നിത്തല ചെല്ലപ്പൻ പിള്ള]]
* [[ചെങ്ങന്നൂർ രാമൻ പിള്ള]]
* [[മങ്കൊമ്പ് ശിവശങ്കരപിള്ള]]
* [[ഇഞ്ചക്കാട് രാമചന്ദ്രൻപിള്ള]]
* [[ചാത്തന്നൂർ കൊച്ചുനാരായണപിള്ള]]
* [[കീഴ്പ്പടം കുമാരൻ നായർ]]
* [[ഗുരു കേളു നായർ]]
* [[മാത്തൂർ ഗോവിന്ദൻകുട്ടി]]
* [[പള്ളിപ്പുറം ഗോപാലൻ നായർ]]
* [[ചമ്പക്കുളം പാച്ചുപിള്ള]]
* [[കലാമണ്ഡലം രാമൻകുട്ടി നായർ]]
* [[കലാമണ്ഡലം പത്മനാഭൻനായർ]]
* [[കലാമണ്ഡലം ഗോപി]]
* [[കലാമണ്ഡലം കരുണാകരൻ]]
* [[കലാമണ്ഡലം രാജൻ]]
* [[കോട്ടക്കൽ ശിവരാമൻ]]
* [[കലാമണ്ഡലം രാജശേഖരൻ]]
* [[കലാമണ്ഡലം പ്രസന്നകുമാർ]]
* [[കലാമണ്ഡലം കുട്ടൻ]]
* [[കലാമണ്ഡലം കെ.ജി. വാസുദേവൻ]]
* [[കലാമണ്ഡലംഹരി ആർ നായർ]]
* [[കലാനിലയം രാഘവൻ]]
* [[കലാനിലയം ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
* [[കലാനിലയം ഗോപിനാഥൻ]]
* [[കലാഭാരതി രാജൻ]]
* [[കലാഭാരതി വാസുദേവൻ]]
* [[കലാഭാരതി ഹരികുമാർ]]
* [[കലാകേന്ദ്രം മുരളീധരൻ നമ്പൂതിരി]]
* [[കലാകേന്ദ്രം ബാലു]]
* [[കലാകേന്ദ്രം ഹരീഷ്]]
* [[കലാകേന്ദ്രം മുരളീകൃഷ്ണൻ]]
* [[കോട്ടക്കൽ അപ്പുനമ്പൂതിരി]]
* [[സദനം രാമൻകുട്ടി നായർ]]
* [[സദനം മണികണ്ഠൻ]]
* [[സദനം ഭാസി]]
* [[ആർ. എൽ. വി. രാജേന്ദ്രൻ പിള്ള]]
* [[ആർ. എൽ. വി രാജശേഖരൻ]]
* [[ആർ. എൽ. വി ഗോപി]]
* [[മാർഗി വിജയകുമാർ]]
* [[ചിറക്കര മാധവൻ കുട്ടി]]
* [[ചവറ പാറുക്കുട്ടി]]
* [[കല്ലുവഴി വാസു]]
* [[എഫ്.എ.എസി.ടി. പത്മനാഭൻ]]
* [[എഫ്.എ.എസി.ടി. മോഹനൻ]]
* [[എഫ്.എ.എസി.ടി. ജയദേവവർമ്മ]]
{{div col end}}
== കൂടുതൽ കാണുക ==
<!-- [[ചിത്രം:മിനുക്ക്.jpg|thumb|250px| സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങളെ മിനുക്ക് എന്നാണ് പറയുക. ആണുങ്ങൾ ആണ് കൂടുതലായും ഇത് ചെയ്യുന്നത്]] -->
* [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ]]
* [[കൊട്ടാരക്കര]]
* [[രാമനാട്ടം]]
* [[കൃഷ്ണനാട്ടം]]
* [[ദൃശ്യകലകൾ]]
* [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ സ്മാരക ക്ലാസിക്കൽ കലാ മ്യൂസിയം]]
== അവലംബം ==
<references />
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണിക്കൾ ==
{{വിക്കിചൊല്ലുകൾ}}
* [http://www.kathakali.info/ കഥകളി ഡോട്ട് ഇൻഫോ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100814173504/http://www.kathakali.info/ |date=2010-08-14 }
{{കേരളത്തിലെ തനതു കലകൾ}}
{{Indian classical dance}}
{{ഫലകം:Dance in India}}
[[വർഗ്ഗം:കഥകളി| ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദൃശ്യകലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സ്കൂൾ കലോത്സവ ഇനങ്ങൾ]]
q91b0w2cm7thsak37ee3i5k97ny7u51
എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ
0
996
4631125
4618245
2026-06-18T15:27:37Z
Drsanthoshnair
45452
/* ബാല്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും */
4631125
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|M.T. Vasudevan Nair}}
{{Infobox writer <!-- for more infformation see [[:Template:Infobox writer/doc]] -->
| name = എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ
| pseudonym =
| image = MT VASUDEVAN NAIR.jpg
| birth_name = മാടത്ത് തെക്കേപ്പാട്ട് വാസുദേവൻ നായർ
| birth_date = {{birth date|1933|7|15|df=y}}
| birth_place = [[Kudallur|കൂടല്ലൂർ, ബ്രിട്ടീഷ് മലബാർ]], [[മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി]], ഇന്ത്യ
| death_date = {{death date and age|2024|12|25|1933|7|15|df=y}}
| death_place = [[കോഴിക്കോട്]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| occupation = നോവലിസ്റ്റ്, [[ചെറുകഥാകൃത്ത്]], [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]], ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ
| language = [[മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| alma_mater = [[വിക്ടോറിയ കോളേജ്, പാലക്കാട്]]
| genre = നോവൽ, ചെറുകഥ, ബാലസാഹിത്യം, [[travel literature|യാത്രാവിവരണം]], ഉപന്യാസങ്ങൾ
| subject = കേരളത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന കുടുംബത്തെയും സംസ്കാരങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സാമൂഹിക വശങ്ങൾ.
| notableworks = {{bulleted list|
| ''[[Naalukettu (novel)|നാലുകെട്ട്]]''
| ''[[രണ്ടാമൂഴം]]''
| ''[[Manju (novel)|മഞ്ഞ്]]''
| ''[[Kaalam (novel)|കാലം]]''
| ''[[Asuravithu (novel)|അസുരവിത്ത്]]''
| ''[[ഇരുട്ടിന്റെ ആത്മാവ്]]'' }}
| spouse = {{Unbulleted list |{{marriage|പ്രമീള|1965|1976|reason=divorce}}
|{{marriage|[[കലാമണ്ഡലം സരസ്വതി]]|1977}} }}
| awards = {{ubl|[[പത്മവിഭൂഷൺ]]|[[പത്മഭൂഷൺ]]|[[കേരള ജ്യോതി]]|[[Jnanpith Award|ജ്ഞാനപീഠം]]|[[Sahitya Akademi Award|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]]|[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]]}}
| signature = M. T. Vasudevan Nair signature.jpg
| signature_alt = The signature of M. T. Vasudevan Nair
| caption = M.T. in 2015
}}
'''മാടത്ത് തെക്കേപ്പാട്ട് വാസുദേവൻ നാരായണൻ നായർ''' (ജീവിതകാലം, 15 ജൂലൈ 1933 - 25 ഡിസംബർ 2024) ഒരു ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരൻ, പ്രഭാഷകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്, സാഹിത്യ രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയായിരുന്നു. ആധുനിക മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ ഒരു സമർത്ഥനും ബഹുമുഖ പ്രതിഭയുമായ എഴുത്തുകാരനായിരുന്ന അദ്ദേഹം സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യൻ സാഹിത്യത്തിലെ ഗുരുസ്ഥാനീയരിൽ ഒരാളായിരുന്നു . ഭീമസേനന്റെ വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന് മഹാഭാരതത്തിന്റെ കഥ പുനരാവിഷ്കരിക്കുന്ന [[രണ്ടാമൂഴം]] എന്ന നോവൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാസ്റ്റർപീസായി പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
20-ാം വയസ്സിൽ, രസതന്ത്ര ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കെ, ന്യൂയോർക്ക് ഹെറാൾഡ് ട്രിബ്യൂൺ, ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ്, മാതൃഭൂമി എന്നിവ സംയുക്തമായി നടത്തിയ ലോക ചെറുകഥാ മത്സരത്തിൽ [[വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] എന്ന കഥയ്ക്ക് മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ചെറുകഥയ്ക്കുള്ള സമ്മാനം ലഭിച്ചു. 23-ാം വയസ്സിൽ എഴുതിയ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന നോവലായ [[നാലുകെട്ട് (നോവൽ)|നാലുകെട്ട്]] 1958-ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] നേടി. [[മഞ്ഞ് (നോവൽ)|മഞ്ഞ്]], [[കാലം (നോവൽ)|കാലം]], [[അസുരവിത്ത് (നോവൽ)|അസുരവിത്ത്]], [[രണ്ടാമൂഴം]] എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മറ്റ് പ്രധാന നോവലുകൾ. ആദ്യകാലങ്ങളിലെ വൈകാരിക അനുഭവങ്ങൾ നോവലുകളിലേക്ക് പകർത്തിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മിക്ക കൃതികളും അടിസ്ഥാന മലയാള കുടുംബഘടനയെയും സംസ്കാരത്തെയും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ളതാണ്. കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത തറവാടുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മൂന്ന് നോവലുകൾ [[നാലുകെട്ട് (നോവൽ)|നാലുകെട്ട്]], [[അസുരവിത്ത് (നോവൽ)|അസുരവിത്ത്]], [[കാലം (നോവൽ)|കാലം]] എന്നിവയാണ്.
മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ തിരക്കഥാകൃത്തും സംവിധായകനുംകൂടിയായിരുന്ന എം.ടി. ഏഴ് ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ഏകദേശം 54 സിനിമകൾക്ക് തിരക്കഥ എഴുതുകയും ചെയ്തു. [[ഒരുവടക്കൻ വീരഗാഥ|ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]] (1989), [[കടവ് (ചലച്ചിത്രം)|കടവ്]] (1991), [[സദയം]] (1992), [[പരിണയം]] (1994) എന്നീ ചിത്രങ്ങൾക്ക് മികച്ച തിരക്കഥയ്ക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം]] അദ്ദേഹം നാല് തവണ നേടി. മലയാള സാഹിത്യത്തിന് നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് 1995-ൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സാഹിത്യ പുരസ്കാരമായ ജ്ഞാനപീഠം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. 2005-ൽ, ഇന്ത്യയിലെ മൂന്നാമത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മഭൂഷൺ]] അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. 2024 ഡിസംബർ 25-ന് അദ്ദേഹം കോഴിക്കോട്ട് വച്ച് അന്തരിച്ചു. 2025-ൽ, ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മവിഭൂഷൺ]] മരണാനന്തരം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.
== ബാല്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
[[പുന്നയൂർക്കുളം|പുന്നയൂർക്കുളത്തുക്കാരനായ]] ടി നാരായണൻ നായരുടെയും കുമരല്ലൂരുകാരിയായ അമ്മാളുവമ്മയുടെയും ഇളയ മകനായി [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയുട]]
ആനക്കര പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമായ കൂടല്ലൂരിലാണ് 1933-ൽ വാസുദേവൻ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം പഴയ മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയിൽ മലബാർ ജില്ലയുടെ കീഴിലായിരുന്നു. മാതാപിതാക്കളുടെ നാല് മക്കളിൽ ഇളയവനായിരുന്നു അദ്ദേഹം തൃശൂർ ജില്ലയിലെ പൂന്നയൂർക്കുളത്തും പാലക്കാട്ട് ജില്ലയിലെ കൂടല്ലൂരുമായിട്ടായിരുന്നു ചെറുപ്പക്കാലം ചെലവഴിച്ചത്. എം.ടി.യുടെ അച്ഛൻ ജോലി സംബന്ധമായി സിലോണിലായിരുന്നു. അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന് മറ്റൊരു ഭാര്യയും കുട്ടിയുമുണ്ടായിരുന്നു. സിലോണിൽ നിന്നും മടങ്ങി വരുന്ന അച്ഛൻ ഒരു പെൺ കുട്ടിയെ കൊണ്ടു വരുന്ന കഥ ''[[നിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്ക്]]'' എന്ന കൃതിയിൽ അദ്ദേഹം പറയുന്നു. ഈ പെൺകുട്ടി ആരെന്ന് എം.ടി പറയുന്നില്ലെങ്കിലും എം.ടിയുടെ അച്ഛന് പ്രഭാകരൻ എന്നൊരു മകൻ സിലോണിലെ ഭാര്യയിൽ ഉണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/memoirs-of-mother-MT-and-T-padmanabhan.html|title=മാതാപിതാക്കൾ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref>
[[File:MT tharavad.jpg|thumb|right|250px|എംടിയുടെ കൂടല്ലൂരിലെ തറവാട് വീട്]]
കോപ്പൻ മാസ്റ്ററുടെ കുടിപ്പള്ളിക്കൂടത്തിലാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നെ, മലമക്കാവ് എലിമെന്ററി സ്ക്കൂളിലും [[കുമരനല്ലൂർ|കുമരനെല്ലൂർ]] ഹൈസ്ക്കൂളിലും സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. 1953 ൽ [[പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജ്|പാലക്കാട് വിക്ടോറിയ കോളേജിൽനിന്ന്]] ബിരുദം നേടി. ഒരു ജോലി ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത പരിഗണിച്ച് രസതന്ത്രമായിരുന്നു ഐച്ഛിക വിഷയമായിട്ടെടുത്തത്. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഒന്ന് രണ്ട് വിദ്യാലയങ്ങളിൽ അധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്തു. 1954ൽ പട്ടാമ്പി ബോർഡ് ഹൈസ്കൂളിലും പിന്നീട് ചാവക്കാട് ബോർഡ് ഹൈസ്കൂളിലും അധ്യാപകനായി. രണ്ടിടത്തും കണക്കാണ് പഠിപ്പിച്ചിരുന്നത്. 1955-56 കാലത്ത് പാലക്കാട് എം.ബി. ട്യൂട്ടോറിയലിൽ അധ്യാപകനായും ജോലിനോക്കി. ഇതിനിടയിൽ തളിപ്പറമ്പിൽ ഗ്രാമസേവകന്റെ ഉദ്യോഗം കിട്ടിയെങ്കിലും ദിവസങ്ങൾക്കകം രാജിവെച്ച് എം.ബി.യിൽ തിരിച്ചെത്തി. തുടർന്ന് 1957 ൽ [[മാതൃഭൂമി ദിനപ്പത്രം|''മാതൃഭൂമി''യിൽ]] സബ് എഡിറ്ററായി ജോലിയ്ക്ക് ചേർന്നു. ഔദ്യോഗികജീവിതം കൂടുതലും കോഴിക്കോടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2005/20050417/spectrum/book8.htm|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref>
== വ്യക്തി ജീവിതം ==
എം.ടി രണ്ട് തവണ വിവാഹം കഴിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1965ൽ എഴുത്തുകാരിയും വിവർത്തകയുമായ [[പ്രമീള നായർ|പ്രമീളയെ]] അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു. കോഴിക്കോട്ടെ എംബി ട്യൂട്ടോറിയൽസിൽ ഒരേ കാലത്ത് അധ്യാപകരായിരുന്നു എംടിയും പ്രമീളയും. എംടിയെക്കാൾ മൂന്നു വയസ്സോളം കൂടുതലുണ്ടായിരുന്നു പ്രമീളയ്ക്ക്. എംടിയെ ഇംഗ്ലിഷ് വായനക്കാർക്കു പരിചയപ്പെടുത്തിയതിൽ പ്രമീളയുടെ വിവർത്തനങ്ങൾക്കു വലിയ പങ്കുണ്ട്. ‘മഞ്ഞ്’ നോവലിന്റെ ഇംഗ്ലിഷ് പരിഭാഷ വിവർത്തനസാഹിത്യത്തിലെ ക്ലാസിക്കുകളിലൊന്നായി കരുതുന്നവരുണ്ട്. എംടിയുടെ നിർമാല്യം (തിരക്കഥ), നിന്റെ ഓർമയ്ക്ക്, ബന്ധനം, അയൽക്കാർ, വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ ‘നീലവെളിച്ചം’, ‘[[മതിലുകൾ (നോവൽ)|മതിലുകൾ]]’, ടി.ദാമോദരന്റെ 1921 (തിരക്കഥ), [[പി.വി. തമ്പി|പി.വി.തമ്പിയുടെ]] ‘[[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)|കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്]]’ തുടങ്ങിയവയും പ്രമീള ഇംഗ്ലിഷിലേക്കു വിവർത്തനം ചെയ്തിരുന്നു.
പിന്നീട് മകൾ സിത്താരയെ നൃത്തം പഠിപ്പിക്കാൻ വീട്ടിൽ എത്തിയിരുന്ന പ്രശസ്ത നർത്തകി [[കലാമണ്ഡലം സരസ്വതി|കലാമണ്ഡലം സരസ്വതിയുമായി]] എം.ടി. പ്രണയത്തിലായതോടെ ആദ്യ വിവാഹബന്ധത്തിന് വിരാമമായി. 11 വർഷത്തെ ദാമ്പത്യത്തിന് ശേഷം അവർ വേർപിരിഞ്ഞു.<ref name="Mathrubhumi2">{{cite news|date=8 November 2011|title=ജീവിതരേഖ: എം.ടി .വാസുദേവന്നായര്|trans-title=Life sketch: M.T. Vasudevan Nair|url=http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=228385&cat=824|language=ml|newspaper=Mathrubhumi|location=[[Kozhikode, India]]|access-date=15 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150721073119/http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=228385&cat=824|archive-date=21 July 2015}}</ref> ഈ വിവാഹത്തിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ സിത്താര ഭർത്താവിനൊപ്പം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ബിസിനസ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി ജോലി ചെയ്യുന്നു.<ref name="Mathrubhumi2" /> എംടിയുമായുള്ള ബന്ധം പിരിഞ്ഞ ശേഷം പ്രമീള ദീർഘകാലം മകൾ സിതാരയ്ക്കൊപ്പം അമേരിക്കയിലായിരുന്നു. പിന്നീട് രോഗബാധിതയായി നീണ്ടകാലം ചികിത്സയിൽ കഴിഞ്ഞ പ്രമീള കോഴിക്കോട് നടക്കാവിൽ ക്രിസ്ത്യൻ കോളജിനു സമീപത്തെ വീട്ടിലായിരുന്നു അവസാനകാലം ചിലവഴിച്ചിരുന്നത്. 1999 നവംബർ 10നു പ്രമേഹം മൂർച്ഛിച്ച് കോഴിക്കോട്ടെ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽവച്ച് മരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2024/12/27/mt-vasudevan-nair-premala-nair-untold-story.html|title=ആത്മകഥയിൽ ഇല്ലാത്തത്|access-date=2024-12-28|language=ml}}</ref>
1977ൽ പ്രശസ്ത നർത്തകി [[കലാമണ്ഡലം സരസ്വതി|കലാമണ്ഡലം സരസ്വതിയെ]]<ref>{{cite web|url=http://nrityalaya.net/kalamandalam-saraswathy/|title=Kalamandalam Saraswathy, Founder of Nrityalaya|access-date=26 March 2015|publisher=nrityalaya}}</ref> വിവാഹം കഴിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് അവരിൽ അശ്വതി നായർ (നർത്തകി) എന്ന മകളുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://nrityalaya.net/aswathy-and-srikanth/|title=അശ്വതി|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://nrityalaya.net/aswathy-and-srikanth/|title=Aswathy and Srikanth, the Torch Bearers of Nrityalaya|access-date=26 March 2015|publisher=nrityalaya}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/daughters-tribute/article4916426.ece|title=Daughter's tribute|newspaper=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|date=15 July 2013|access-date=19 October 2017}}</ref> അവസാന കാലത്ത് മൂത്ത മകളുടെ പേരിലുള്ള കോഴിക്കോട് കൊട്ടാരം റോഡിലെ സിത്താരയിലായിരുന്നു എം.ടി. താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Mathrubhumi2" /><ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2024/Dec/20/noted-writer-mt-vasudevan-nair-hospitalised-in-critical-condition|title=Noted writer MT Vasudevan Nair hospitalised, in critical condition|access-date=2024-12-20|date=2024-12-20|website=Indian Express|language=en-in|author=Team Cinema Express}}</ref>
== മരണം ==
ശ്വാസതടസ്സവും പിന്നീട് ഹൃദയസ്തംഭനവും ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് ഡിസംബർ 15 മുതൽ എം.ടി. ഒരു സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സയിലായിരുന്നു . ഡിസംബർ 25 ബുധനാഴ്ച രാത്രി 10 മണിയോടെയാണ് അദ്ദേഹം അന്ത്യശ്വാസം വലിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ആദരസൂചകമായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ രണ്ട് ദിവസത്തെ ദുഃഖാചരണം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. എംടിയുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം, മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളും ആദരവ് അർപ്പിക്കലും മറ്റും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ വീടായ സിത്താരയിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. മകൾ അശ്വതി, മരുമക്കളായ ടി സതീശൻ, എം ടി രാമകൃഷ്ണൻ, ബന്ധുക്കളായ മോഹൻ നായർ, ദീപു മോഹൻ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ സംസ്കാരം നടത്തി. മൂത്ത മകൾ സിത്താരയും കുടുംബവും മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളിൽ സന്നിഹിതരായിരുന്നില്ല.
== രചനകൾ==
സ്കൂൾവിദ്യാഭ്യാസകാലത്തു തന്നെ സാഹിത്യരചന തുടങ്ങി. കോളേജ് കാലത്ത് തന്നെ ജയകേരളം മാസികയിൽ കഥകൾ അച്ചടിച്ച് വന്നിരുന്നു. വിക്റ്റോറിയ കോളേജിൽ ബിരുദത്തിനു പഠിക്കുമ്പോൾ ‘രക്തം പുരണ്ട മൺതരികൾ’ എന്ന ആദ്യത്തെ കഥാസമാഹാരം പുറത്തിറങ്ങി. 1954-ൽ [[ന്യൂയോർക്ക് ഹെറാൾഡ് ട്രിബ്യൂൺ]] സംഘടിപ്പിച്ച ലോകചെറുകഥാമത്സരത്തിന്റെ ഭാഗമായി കേരളത്തിൽ മാതൃഭൂമി നടത്തിയ കഥാമത്സരത്തിൽ എം.ടി.യുടെ ‘വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ’ എന്ന കഥ ഒന്നാം സ്ഥാനം നേടി. ഇതോടെയാണ് മലയാളസാഹിത്യത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായിത്തീർന്നത്.
’[[പാതിരാവും പകൽവെളിച്ചവും|പാതിരാവും പകൽവെളിച്ചവും]]’ എന്ന ആദ്യനോവൽ ഈ സമയത്താണു ഖണ്ഡശഃ പുറത്തുവന്നത്. ആദ്യമായി പുസ്തകരൂപത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച നോവൽ ‘[[നാലുകെട്ട് (നോവൽ)|നാലുകെട്ട്]]’ആണ് (1958). ആദ്യനോവലിനു തന്നെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരളാ സാഹിത്യ അക്കാദമി]] പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു. പിൽക്കാലത്ത് ‘[[സ്വർഗ്ഗം തുറക്കുന്ന സമയം]]’, ‘[[ഗോപുരനടയിൽ]]’ എന്നീ കൃതികൾക്കും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1963-64 കാലത്ത് സ്വന്തം കഥയായ ‘[[മുറപ്പെണ്ണ്]]’ തിരക്കഥയെഴുതി എം.ടി. ചലച്ചിത്രലോകത്തു പ്രവേശിച്ചു. 1973-ൽ ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത് നിർമ്മിച്ച ‘[[നിർമാല്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|നിർമാല്യം]]’ എന്ന ചിത്രത്തിന് രാഷ്ട്രപതിയുടെ സ്വർണ്ണപ്പതക്കം ലഭിച്ചു. അമ്പതിലേറെ തിരക്കഥകളെഴുതിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന് നാലുതവണ ഈ മേഖലയിൽ ദേശീയപുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.
ഇതുകൂടാതെ ‘[[കാലം (നോവൽ)|കാലം]]’(1970-[[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് നേടിയ മലയാളികളുടെ പട്ടിക|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]]), ‘[[രണ്ടാമൂഴം]]’ (1985-[[വയലാർ അവാർഡ്]])<ref>[http://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2017/05/15/randamoozham-on-glorious-fifty.html Randamoozham]</ref>, [[വാനപ്രസ്ഥം (കഥകൾ)|വാനപ്രസ്ഥം]] ([[ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ്]]), എന്നീ കൃതികൾക്കും പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടു്. [[കടവ് (ചലച്ചിത്രം)|കടവ്]], [[ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]], [[സദയം]], [[പരിണയം]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾക്കും ദേശീയപുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. 2005 -ലെ മാതൃഭൂമി പുരസ്കാരവും എം.ടിക്ക് തന്നെയായിരുന്നു.[[രണ്ടാമൂഴം]] എന്ന നോവൽ സിനിമയാക്കുന്നതിന് വേണ്ടിയുള്ള തിരക്കഥ രചനയും മറ്റും നടത്തിയെങ്കിലും സംവിധാനം ചെയ്യാമെന്നേറ്റ ശ്രീകുമാർ മേനോനുമായുള്ള കോടതി വ്യവഹാരത്തിൽ പദ്ധതി നിർത്തി വെച്ചിരിക്കുകയാണ്
മലയാളസാഹിത്യത്തിനു നൽകിയ അമൂല്യ സംഭാവനകൾ കണക്കിലെടുത്ത് 1996-ൽ [[കാലിക്കറ്റ് സർവ്വകലാശാല]] ബഹുമാനസൂചകമായി [[ഡി.ലിറ്റ്. ബിരുദം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1995-ലെ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം]] അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു. 2005-ൽ [[പത്മഭൂഷൺ]] നൽകി എം.ടിയിലെ പ്രതിഭയെ ഭാരതസർക്കാർ ആദരിക്കുകയുണ്ടായി.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ നിരവധി ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലേക്കും വിദേശ ഭാഷകളിലേക്കും മൊഴിമാറ്റം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
== കർമ്മ മണ്ഡലങ്ങൾ ==
[[File:M T Vasudevan nair.jpg|thumb|എം.ടി]]
[[മാതൃഭൂമി]] പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ പത്രാധിപർ<ref name="മാധ്യമം"/>, [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അദ്ധ്യക്ഷൻ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1999 -ൽ മാതൃഭൂമി പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ പത്രാധിപസ്ഥാനത്തുനിന്നു വിരമിച്ചു. 1993 ജനുവരി 23 മുതൽ [[തുഞ്ചൻ സ്മാരക സമിതി]] അദ്ധ്യക്ഷനായി പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.<ref name=MT>[http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=324917 എം.ടി. വ്യക്തിയും വിജയവും-(ദേശേഭിമാനി 2013 ജൂലൈ 13) കെ.പി.രാമനുണ്ണി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എം.ടി.വാസുദേവൻനായർ എന്ന സാഹിത്യകാരൻ ഒരു പരിസ്ഥിതിവാദി കൂടിയാണ്. നിളയുടെ കഥാകാരൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന വാസുദേവൻ നായർ [[നിള|നിളാനദിയെയും]] ചുറ്റുമുള്ള പരിസ്ഥിതിപ്രശ്നങ്ങളെയും കുറിച്ച് പലപ്പോഴായി എഴുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ‘കണ്ണാന്തളിപൂക്കളുടെ കാലം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.നിർമ്മാല്യം സാമൂഹിക പ്രാധാന്യമുള്ള കൃതിയാണ്.
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
1995-ൽ ഭാരതത്തിലെ സാഹിത്യരംഗത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പുരസ്കാരമായ [[ജ്ഞാനപീഠം]] എം. ടി. ക്ക് ലഭിച്ചു. 2005-ൽ എം. ടി. യെ പത്മഭൂഷൺ ബഹുമതി നൽകി രാഷ്ട്രം ആദരിച്ചു. 2013-ൽ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെല്ലോഷിപ് നൽകി.<ref>{{cite news|title=എം ടി ക്ക് കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പ്; ഷാജികുമാറിന് യുവസാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം|url=http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/2581/|accessdate=2013 ഓഗസ്റ്റ് 24|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013 ഓഗസ്റ്റ് 23|archive-date=2013-08-24|archive-url=https://archive.today/20130824051109/http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/2581/|url-status=bot: unknown}}</ref> പദ്മ പുരസ്കാരങ്ങളുടെ മാതൃകയിൽ കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ നൽകുന്ന പരമോന്നത പുരസ്ക്കാരമായ പ്രഥമ [[കേരളജ്യോതി പുരസ്ക്കാരം]] എം ടിക്ക് ലഭിച്ചു. <ref>{{Cite web |last=ലേഖകൻ |first=സ്വന്തം |date=2022-10-31 |title=പ്രഥമ കേരള പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; കേരള ജ്യോതി എം.ടിക്ക്; കേരള പ്രഭ മമ്മൂട്ടിയ്ക്ക് |url=https://www.manoramanews.com/india/latest/2022/10/31/kerala-jyothi-award-mt-vasudevan-nair.html |access-date=2025-12-11 |website=Manorama News |language=ml}}</ref>
2025 ൽ മരണാനന്തര ബഹുമതിയായി പത്മവിഭൂഷൺ നൽകി രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.
===മറ്റു പുരസ്കാരങ്ങൾ===
*1986-ൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്<ref name="KSA">{{cite web |title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ |url=http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award%20Pages.pdf |accessdate=27 മാർച്ച് 2020}}</ref>
*മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം (1973, [[നിർമ്മാല്യം]])
*മികച്ച തിരക്കഥക്കുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം (നാലു തവണ; 1990 ([[ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]]), 1992 ([[കടവ് (ചലച്ചിത്രം)|കടവ്]]), 1993 ([[സദയം]]), 1995 ([[പരിണയം]]))
*മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം (1978, ബന്ധനം)
*മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം (1991, കടവ്)
*മികച്ച തിരക്കഥക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം (1978, ബന്ധനം)
* മികച്ച തിരക്കഥക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം (2009) ([[കേരള വർമ്മ പഴശ്ശിരാജ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|കേരള വർമ്മ പഴശ്ശിരാജ]])
* [[എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]] (2011)<ref>{{Cite web |url=http://deshabhimani.com/newscontent.php?id=81775 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-09 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304220824/http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=81775 |url-status=dead }}</ref>
* [[ജെ.സി. ദാനിയേൽ പുരസ്കാരം]] - 2013<ref>{{cite news|title=എം.ടി.ക്ക് ജെ.സി. ദാനിയേൽ പുരസ്കാരം|url=http://www.manoramanews.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?contentId=17617337&programId=9958837&tabId=14&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|accessdate=2014 സെപ്റ്റംബർ 23|newspaper=മനോരമ|date=2014 സെപ്റ്റംബർ 23|archive-date=2014-09-23|archive-url=https://archive.today/20140923104226/http://www.manoramanews.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?contentId=17617337&programId=9958837&tabId=14&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|url-status=bot: unknown}}</ref>
* മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമഗ്ര സംഭാവനകൾക്കുള്ള നാലപ്പാടൻ അവാർഡ് 2014 (നാലപ്പാടൻ സ്മാരക സാംസ്കാരിക സമിതി-എൻഎംസിഎസ്)
* ദേശാഭിമാനി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം
* ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്ക്കാരം (1995) ലഭിച്ചു.
== പ്രധാന കൃതികൾ ==
{{Div col begin|}}
=== നോവലുകൾ ===
*[[നാലുകെട്ട് (നോവൽ)]]. 1958.
*[[പാതിരാവും പകൽ വെളിച്ചവും (നോവൽ)]]. 1959.
*[[അറബിപ്പൊന്ന്' (നോവൽ)]] ([[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്|എൻ.പി.മുഹമ്മദുമായി]] ചേർന്നെഴുതിയത്). 1960.
*[[അസുരവിത്ത് (നോവൽ)]]. 1962.
*[[മഞ്ഞ് (നോവൽ)]]. 1964.
*[[കാലം (നോവൽ)]]. 1969.
*[[വിലാപയാത്ര]]. 1978.
*''[[രണ്ടാമൂഴം (നോവൽ)|രണ്ടാമൂഴം]]''. 1984.
*[[വാരണാസി(നോവൽ)]]. 2002.
=== കഥകൾ ===
*''[[ഇരുട്ടിന്റെ ആത്മാവ്]]''
*''[[ഓളവും തീരവും]]''
*'[['കുട്ട്യേടത്തി]]''
*''വാരിക്കുഴി''
*''പതനം''
*''ബന്ധനം''
*''[[സ്വർഗ്ഗം തുറക്കുന്ന സമയം]]''
*''വാനപ്രസ്ഥം''
*''ദാർ-എസ്-സലാം''
*''രക്തം പുരണ്ട മൺ തരികൾ''
*''വെയിലും നിലാവും''
*''കളിവീട്''
*''വേദനയുടെ പൂക്കൾ''
*''ഷെർലക്ക്''
*''ഓപ്പോൾ''
*''[[നിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്ക്]]''
*''വിത്തുകൾ
*''കർക്കിടകം
*''വില്പന
*''ചെറിയ,ചെറിയ ഭൂകമ്പങ്ങൾ
*''പെരുമഴയുടെ പിറ്റേന്ന്
*''കല്പാന്തം
*''കാഴ്ച
*''ശിലാലിഖിതം
*''കുപ്പായം
=== തിരക്കഥകൾ ===
[[File:എംടി.jpg|thumb|എംടി]]
*''[[ഓളവും തീരവും]]''<ref name="മാധ്യമം"/>
*''[[മുറപ്പെണ്ണ്]]''<ref name="മാധ്യമം">{{cite news|title = സ്മരണ|url = http://www.madhyamam.com/weekly/910|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 717|date = 2011 നവംബർ 21|accessdate = 2013 ഏപ്രിൽ 06|language = മലയാളം}}</ref>
*''[[വിൽക്കാനുണ്ട് സ്വപ്നങ്ങൾ]]''<ref name="മാധ്യമം"/>
*''[[നഗരമേ നന്ദി]]''
*''[[അസുരവിത്ത് (1968-ലെ ചലച്ചിത്രം)|അസുരവിത്ത്]]''
*''[[പകൽക്കിനാവ്]]''
*''[[ഇരുട്ടിന്റെ ആത്മാവ്]]''
*''[[കുട്ട്യേടത്തി]]''
*''[[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]]''
*''[[എവിടെയോ ഒരു ശത്രു]]''
*''[[വെള്ളം (ചലച്ചിത്രം)|വെള്ളം]]''
*''[[പഞ്ചാഗ്നി]]''
*''[[നഖക്ഷതങ്ങൾ]]''
*''[[അമൃതം ഗമയ]]''
*''[[ആരൂഢം (ചലച്ചിത്രം)|ആരൂഢം]]''
*''[[ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ തനിയെ]]''
*''[[അടിയൊഴുക്കുകൾ]]''
*''[[ഉയരങ്ങളിൽ]]''
*''[[അനുബന്ധം]]''
*''[[അഭയം തേടി]]''
*''[[ഋതുഭേദം]]''
*''[[വൈശാലി]]''
*''[[സദയം]]''
*''[[ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]]''
*''[[പെരുന്തച്ചൻ (ചലച്ചിത്രം)|പെരുന്തച്ചൻ]]''
*''[[താഴ്വാരം (ചലച്ചിത്രം)|താഴ്വാരം]]''
*''[[സുകൃതം (ചലച്ചിത്രം)|സുകൃതം]]''
*''[[പരിണയം]]''
*''[[എന്ന് സ്വന്തം ജാനകിക്കുട്ടി|എന്നു സ്വന്തം ജാനകിക്കുട്ടി]]'' (''ചെറിയ ചെറിയ ഭൂകമ്പങ്ങൾ'' എന്ന ചെറുകഥയെ ആശ്രയിച്ച്)
*''[[തീർത്ഥാടനം (ചലച്ചിത്രം)|തീർത്ഥാടനം]]'' (''വാനപ്രസ്ഥം'' എന്ന ചെറുകഥയെ ആശ്രയിച്ച്)
*''[[പഴശ്ശിരാജ (ചലച്ചിത്രം)|പഴശ്ശിരാജ]]''
*''[[ഒരു ചെറുപുഞ്ചിരി]]''
=== ചലച്ചിത്രങ്ങളും ഡോക്യുമെന്ററികളും ===
*''[[നിർമ്മാല്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|നിർമ്മാല്യം]] (1973)''
*''മോഹിനിയാട്ടം (ഡോക്യുമെന്ററി, 1977)''
*''[[മഞ്ഞ്]] (1982)''
*''[[കടവ് (ചലച്ചിത്രം)|കടവ്]] (1991)''
*''[[ഒരു ചെറുപുഞ്ചിരി]] (2000)''
*''തകഴി (ഡോക്യുമെന്ററി)''
=== മറ്റുകൃതികൾ ===
[[ഗോപുരനടയിൽ]] എന്ന [[നാടകം|നാടകവും]] കാഥികന്റെ കല, കാഥികന്റെ പണിപ്പുര, ഹെമിംഗ്വേ ഒരു മുഖവുര എന്നീ പ്രബന്ധങ്ങളും, , ജാലകങ്ങളും കവാടങ്ങളും, വൻകടലിലെ തുഴവള്ളക്കാർ, അമ്മയ്ക്ക്, മുത്തശ്ശിമാരുടെ രാത്രി, രമണീയം ഒരു കാലം ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ തനിയെ, മനുഷ്യർ നിഴലുകൾ എന്ന യാത്രാവിവരണവുമാണ് മറ്റു പ്രധാനകൃതികൾ.
{{Div col end}}
==ചിത്രങ്ങൾ==
<gallery>
File:M T Vasudevan Nair.JPG|
File:M T Vasudevan nair.jpg|
File:M t Vasudevan Nair.jpg|
File:MT Vasudevan Nair.jpg|
</gallery>
==<span lang="ml">കുറിപ്പുകൾ</span>==
{{reflist|group=note}}
==അവലംബം==
<references/>
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|M. T. Vasudevan Nair}}
*[http://www.mtvasudevannair.com/ എം.ടി.വാസുദേവൻ നായർ.കോം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203034404/http://mtvasudevannair.com/ |date=2011-02-03 }}
* {{IMDb name|0619760}}
* [http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=story&artist=MT%20Vasudevan%20Nair Profile in Malayalasangeetham.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202230522/http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=story&artist=MT%20Vasudevan%20Nair |date=2013-12-02 }}
* [http://www.cinemaofmalayalam.net/mtvasu.html Cinema of Malayalam - MT Vasudevan Nair] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019083818/http://www.cinemaofmalayalam.net/mtvasu.html |date=2013-10-19 }}
* [http://www.littlemag.com/2000/oppol.htm OPPOL (short story, English translation) - MT Vasudevan Nair - excerpt]
* [http://www.literaturfestival.com/bios1_3_6_203.html Biography of MT Vasudevan Nair from International Literature Festival, Berlin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006170010/http://www.literaturfestival.com/bios1_3_6_203.html |date=2008-10-06 }}
* [http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2007/01/19/stories/2007011900780100.htm Hindu Online - A tribute to Pazhassi Raja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080919184145/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2007/01/19/stories/2007011900780100.htm |date=2008-09-19 }}
* [http://www.indulekha.com/index.php?route=product/author/product&author_id=4 all the books by MT Vasudevan Nair in Malayalam]
* [http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=64 Online Bookstore for MT Works] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081228123715/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=64 |date=2008-12-28 }}
* [http://www.imdb.com/name/nm0619760/ IMDB profile page]
{{Stub Lit}}
{{ജ്ഞാനപീഠം നേടിയ മലയാളികൾ}}
{{ജ്ഞാനപീഠം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}}
{{എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}}
{{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം - മലയാളം}}
{{PadmaBhushanAwardRecipients 2000–09}}
{{SahityaAkademiFellowship}}
{{NationalFilmAwardBestScreenplay}}
{{Filmfare Lifetime Achievement Award – South}}
{{Malayalam Literature |state=collapsed}}
{{Padma Award winners of Kerala}}
{{Kerala State Film Award for Best Director}}
[[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1933-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ചെറുകഥക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രതിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച സംവിധായകർക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടിയവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മുട്ടത്തു വർക്കി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെല്ലോഷിപ് ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജെ.സി. ദാനിയേൽ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ| ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളജ്യോതി പുരസ്കാരം നേടിയവർ]]
qey0j5bcafsy3gxiqgi0df21yi4mwgx
4631126
4631125
2026-06-18T15:29:56Z
Drsanthoshnair
45452
/* മരണം */
4631126
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|M.T. Vasudevan Nair}}
{{Infobox writer <!-- for more infformation see [[:Template:Infobox writer/doc]] -->
| name = എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ
| pseudonym =
| image = MT VASUDEVAN NAIR.jpg
| birth_name = മാടത്ത് തെക്കേപ്പാട്ട് വാസുദേവൻ നായർ
| birth_date = {{birth date|1933|7|15|df=y}}
| birth_place = [[Kudallur|കൂടല്ലൂർ, ബ്രിട്ടീഷ് മലബാർ]], [[മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി]], ഇന്ത്യ
| death_date = {{death date and age|2024|12|25|1933|7|15|df=y}}
| death_place = [[കോഴിക്കോട്]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| occupation = നോവലിസ്റ്റ്, [[ചെറുകഥാകൃത്ത്]], [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]], ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ
| language = [[മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| alma_mater = [[വിക്ടോറിയ കോളേജ്, പാലക്കാട്]]
| genre = നോവൽ, ചെറുകഥ, ബാലസാഹിത്യം, [[travel literature|യാത്രാവിവരണം]], ഉപന്യാസങ്ങൾ
| subject = കേരളത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന കുടുംബത്തെയും സംസ്കാരങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സാമൂഹിക വശങ്ങൾ.
| notableworks = {{bulleted list|
| ''[[Naalukettu (novel)|നാലുകെട്ട്]]''
| ''[[രണ്ടാമൂഴം]]''
| ''[[Manju (novel)|മഞ്ഞ്]]''
| ''[[Kaalam (novel)|കാലം]]''
| ''[[Asuravithu (novel)|അസുരവിത്ത്]]''
| ''[[ഇരുട്ടിന്റെ ആത്മാവ്]]'' }}
| spouse = {{Unbulleted list |{{marriage|പ്രമീള|1965|1976|reason=divorce}}
|{{marriage|[[കലാമണ്ഡലം സരസ്വതി]]|1977}} }}
| awards = {{ubl|[[പത്മവിഭൂഷൺ]]|[[പത്മഭൂഷൺ]]|[[കേരള ജ്യോതി]]|[[Jnanpith Award|ജ്ഞാനപീഠം]]|[[Sahitya Akademi Award|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]]|[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]]}}
| signature = M. T. Vasudevan Nair signature.jpg
| signature_alt = The signature of M. T. Vasudevan Nair
| caption = M.T. in 2015
}}
'''മാടത്ത് തെക്കേപ്പാട്ട് വാസുദേവൻ നാരായണൻ നായർ''' (ജീവിതകാലം, 15 ജൂലൈ 1933 - 25 ഡിസംബർ 2024) ഒരു ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരൻ, പ്രഭാഷകൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്, സാഹിത്യ രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയായിരുന്നു. ആധുനിക മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ ഒരു സമർത്ഥനും ബഹുമുഖ പ്രതിഭയുമായ എഴുത്തുകാരനായിരുന്ന അദ്ദേഹം സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ഇന്ത്യൻ സാഹിത്യത്തിലെ ഗുരുസ്ഥാനീയരിൽ ഒരാളായിരുന്നു . ഭീമസേനന്റെ വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന് മഹാഭാരതത്തിന്റെ കഥ പുനരാവിഷ്കരിക്കുന്ന [[രണ്ടാമൂഴം]] എന്ന നോവൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാസ്റ്റർപീസായി പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
20-ാം വയസ്സിൽ, രസതന്ത്ര ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കെ, ന്യൂയോർക്ക് ഹെറാൾഡ് ട്രിബ്യൂൺ, ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ്, മാതൃഭൂമി എന്നിവ സംയുക്തമായി നടത്തിയ ലോക ചെറുകഥാ മത്സരത്തിൽ [[വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] എന്ന കഥയ്ക്ക് മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ചെറുകഥയ്ക്കുള്ള സമ്മാനം ലഭിച്ചു. 23-ാം വയസ്സിൽ എഴുതിയ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന നോവലായ [[നാലുകെട്ട് (നോവൽ)|നാലുകെട്ട്]] 1958-ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] നേടി. [[മഞ്ഞ് (നോവൽ)|മഞ്ഞ്]], [[കാലം (നോവൽ)|കാലം]], [[അസുരവിത്ത് (നോവൽ)|അസുരവിത്ത്]], [[രണ്ടാമൂഴം]] എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മറ്റ് പ്രധാന നോവലുകൾ. ആദ്യകാലങ്ങളിലെ വൈകാരിക അനുഭവങ്ങൾ നോവലുകളിലേക്ക് പകർത്തിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മിക്ക കൃതികളും അടിസ്ഥാന മലയാള കുടുംബഘടനയെയും സംസ്കാരത്തെയും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ളതാണ്. കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത തറവാടുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മൂന്ന് നോവലുകൾ [[നാലുകെട്ട് (നോവൽ)|നാലുകെട്ട്]], [[അസുരവിത്ത് (നോവൽ)|അസുരവിത്ത്]], [[കാലം (നോവൽ)|കാലം]] എന്നിവയാണ്.
മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ തിരക്കഥാകൃത്തും സംവിധായകനുംകൂടിയായിരുന്ന എം.ടി. ഏഴ് ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ഏകദേശം 54 സിനിമകൾക്ക് തിരക്കഥ എഴുതുകയും ചെയ്തു. [[ഒരുവടക്കൻ വീരഗാഥ|ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]] (1989), [[കടവ് (ചലച്ചിത്രം)|കടവ്]] (1991), [[സദയം]] (1992), [[പരിണയം]] (1994) എന്നീ ചിത്രങ്ങൾക്ക് മികച്ച തിരക്കഥയ്ക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം]] അദ്ദേഹം നാല് തവണ നേടി. മലയാള സാഹിത്യത്തിന് നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് 1995-ൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സാഹിത്യ പുരസ്കാരമായ ജ്ഞാനപീഠം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. 2005-ൽ, ഇന്ത്യയിലെ മൂന്നാമത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മഭൂഷൺ]] അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. 2024 ഡിസംബർ 25-ന് അദ്ദേഹം കോഴിക്കോട്ട് വച്ച് അന്തരിച്ചു. 2025-ൽ, ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മവിഭൂഷൺ]] മരണാനന്തരം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.
== ബാല്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
[[പുന്നയൂർക്കുളം|പുന്നയൂർക്കുളത്തുക്കാരനായ]] ടി നാരായണൻ നായരുടെയും കുമരല്ലൂരുകാരിയായ അമ്മാളുവമ്മയുടെയും ഇളയ മകനായി [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയുട]]
ആനക്കര പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമായ കൂടല്ലൂരിലാണ് 1933-ൽ വാസുദേവൻ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം പഴയ മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസിയിൽ മലബാർ ജില്ലയുടെ കീഴിലായിരുന്നു. മാതാപിതാക്കളുടെ നാല് മക്കളിൽ ഇളയവനായിരുന്നു അദ്ദേഹം തൃശൂർ ജില്ലയിലെ പൂന്നയൂർക്കുളത്തും പാലക്കാട്ട് ജില്ലയിലെ കൂടല്ലൂരുമായിട്ടായിരുന്നു ചെറുപ്പക്കാലം ചെലവഴിച്ചത്. എം.ടി.യുടെ അച്ഛൻ ജോലി സംബന്ധമായി സിലോണിലായിരുന്നു. അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന് മറ്റൊരു ഭാര്യയും കുട്ടിയുമുണ്ടായിരുന്നു. സിലോണിൽ നിന്നും മടങ്ങി വരുന്ന അച്ഛൻ ഒരു പെൺ കുട്ടിയെ കൊണ്ടു വരുന്ന കഥ ''[[നിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്ക്]]'' എന്ന കൃതിയിൽ അദ്ദേഹം പറയുന്നു. ഈ പെൺകുട്ടി ആരെന്ന് എം.ടി പറയുന്നില്ലെങ്കിലും എം.ടിയുടെ അച്ഛന് പ്രഭാകരൻ എന്നൊരു മകൻ സിലോണിലെ ഭാര്യയിൽ ഉണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/memoirs-of-mother-MT-and-T-padmanabhan.html|title=മാതാപിതാക്കൾ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref>
[[File:MT tharavad.jpg|thumb|right|250px|എംടിയുടെ കൂടല്ലൂരിലെ തറവാട് വീട്]]
കോപ്പൻ മാസ്റ്ററുടെ കുടിപ്പള്ളിക്കൂടത്തിലാണ് അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നെ, മലമക്കാവ് എലിമെന്ററി സ്ക്കൂളിലും [[കുമരനല്ലൂർ|കുമരനെല്ലൂർ]] ഹൈസ്ക്കൂളിലും സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. 1953 ൽ [[പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജ്|പാലക്കാട് വിക്ടോറിയ കോളേജിൽനിന്ന്]] ബിരുദം നേടി. ഒരു ജോലി ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത പരിഗണിച്ച് രസതന്ത്രമായിരുന്നു ഐച്ഛിക വിഷയമായിട്ടെടുത്തത്. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഒന്ന് രണ്ട് വിദ്യാലയങ്ങളിൽ അധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്തു. 1954ൽ പട്ടാമ്പി ബോർഡ് ഹൈസ്കൂളിലും പിന്നീട് ചാവക്കാട് ബോർഡ് ഹൈസ്കൂളിലും അധ്യാപകനായി. രണ്ടിടത്തും കണക്കാണ് പഠിപ്പിച്ചിരുന്നത്. 1955-56 കാലത്ത് പാലക്കാട് എം.ബി. ട്യൂട്ടോറിയലിൽ അധ്യാപകനായും ജോലിനോക്കി. ഇതിനിടയിൽ തളിപ്പറമ്പിൽ ഗ്രാമസേവകന്റെ ഉദ്യോഗം കിട്ടിയെങ്കിലും ദിവസങ്ങൾക്കകം രാജിവെച്ച് എം.ബി.യിൽ തിരിച്ചെത്തി. തുടർന്ന് 1957 ൽ [[മാതൃഭൂമി ദിനപ്പത്രം|''മാതൃഭൂമി''യിൽ]] സബ് എഡിറ്ററായി ജോലിയ്ക്ക് ചേർന്നു. ഔദ്യോഗികജീവിതം കൂടുതലും കോഴിക്കോടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2005/20050417/spectrum/book8.htm|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref>
== വ്യക്തി ജീവിതം ==
എം.ടി രണ്ട് തവണ വിവാഹം കഴിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1965ൽ എഴുത്തുകാരിയും വിവർത്തകയുമായ [[പ്രമീള നായർ|പ്രമീളയെ]] അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു. കോഴിക്കോട്ടെ എംബി ട്യൂട്ടോറിയൽസിൽ ഒരേ കാലത്ത് അധ്യാപകരായിരുന്നു എംടിയും പ്രമീളയും. എംടിയെക്കാൾ മൂന്നു വയസ്സോളം കൂടുതലുണ്ടായിരുന്നു പ്രമീളയ്ക്ക്. എംടിയെ ഇംഗ്ലിഷ് വായനക്കാർക്കു പരിചയപ്പെടുത്തിയതിൽ പ്രമീളയുടെ വിവർത്തനങ്ങൾക്കു വലിയ പങ്കുണ്ട്. ‘മഞ്ഞ്’ നോവലിന്റെ ഇംഗ്ലിഷ് പരിഭാഷ വിവർത്തനസാഹിത്യത്തിലെ ക്ലാസിക്കുകളിലൊന്നായി കരുതുന്നവരുണ്ട്. എംടിയുടെ നിർമാല്യം (തിരക്കഥ), നിന്റെ ഓർമയ്ക്ക്, ബന്ധനം, അയൽക്കാർ, വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ ‘നീലവെളിച്ചം’, ‘[[മതിലുകൾ (നോവൽ)|മതിലുകൾ]]’, ടി.ദാമോദരന്റെ 1921 (തിരക്കഥ), [[പി.വി. തമ്പി|പി.വി.തമ്പിയുടെ]] ‘[[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)|കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്]]’ തുടങ്ങിയവയും പ്രമീള ഇംഗ്ലിഷിലേക്കു വിവർത്തനം ചെയ്തിരുന്നു.
പിന്നീട് മകൾ സിത്താരയെ നൃത്തം പഠിപ്പിക്കാൻ വീട്ടിൽ എത്തിയിരുന്ന പ്രശസ്ത നർത്തകി [[കലാമണ്ഡലം സരസ്വതി|കലാമണ്ഡലം സരസ്വതിയുമായി]] എം.ടി. പ്രണയത്തിലായതോടെ ആദ്യ വിവാഹബന്ധത്തിന് വിരാമമായി. 11 വർഷത്തെ ദാമ്പത്യത്തിന് ശേഷം അവർ വേർപിരിഞ്ഞു.<ref name="Mathrubhumi2">{{cite news|date=8 November 2011|title=ജീവിതരേഖ: എം.ടി .വാസുദേവന്നായര്|trans-title=Life sketch: M.T. Vasudevan Nair|url=http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=228385&cat=824|language=ml|newspaper=Mathrubhumi|location=[[Kozhikode, India]]|access-date=15 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150721073119/http://www.mathrubhumi.com/books/special/index.php?id=228385&cat=824|archive-date=21 July 2015}}</ref> ഈ വിവാഹത്തിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ സിത്താര ഭർത്താവിനൊപ്പം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ബിസിനസ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി ജോലി ചെയ്യുന്നു.<ref name="Mathrubhumi2" /> എംടിയുമായുള്ള ബന്ധം പിരിഞ്ഞ ശേഷം പ്രമീള ദീർഘകാലം മകൾ സിതാരയ്ക്കൊപ്പം അമേരിക്കയിലായിരുന്നു. പിന്നീട് രോഗബാധിതയായി നീണ്ടകാലം ചികിത്സയിൽ കഴിഞ്ഞ പ്രമീള കോഴിക്കോട് നടക്കാവിൽ ക്രിസ്ത്യൻ കോളജിനു സമീപത്തെ വീട്ടിലായിരുന്നു അവസാനകാലം ചിലവഴിച്ചിരുന്നത്. 1999 നവംബർ 10നു പ്രമേഹം മൂർച്ഛിച്ച് കോഴിക്കോട്ടെ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽവച്ച് മരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2024/12/27/mt-vasudevan-nair-premala-nair-untold-story.html|title=ആത്മകഥയിൽ ഇല്ലാത്തത്|access-date=2024-12-28|language=ml}}</ref>
1977ൽ പ്രശസ്ത നർത്തകി [[കലാമണ്ഡലം സരസ്വതി|കലാമണ്ഡലം സരസ്വതിയെ]]<ref>{{cite web|url=http://nrityalaya.net/kalamandalam-saraswathy/|title=Kalamandalam Saraswathy, Founder of Nrityalaya|access-date=26 March 2015|publisher=nrityalaya}}</ref> വിവാഹം കഴിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് അവരിൽ അശ്വതി നായർ (നർത്തകി) എന്ന മകളുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://nrityalaya.net/aswathy-and-srikanth/|title=അശ്വതി|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://nrityalaya.net/aswathy-and-srikanth/|title=Aswathy and Srikanth, the Torch Bearers of Nrityalaya|access-date=26 March 2015|publisher=nrityalaya}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/daughters-tribute/article4916426.ece|title=Daughter's tribute|newspaper=The Hindu|author=P. K. Ajith Kumar|date=15 July 2013|access-date=19 October 2017}}</ref> അവസാന കാലത്ത് മൂത്ത മകളുടെ പേരിലുള്ള കോഴിക്കോട് കൊട്ടാരം റോഡിലെ സിത്താരയിലായിരുന്നു എം.ടി. താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Mathrubhumi2" /><ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2024/Dec/20/noted-writer-mt-vasudevan-nair-hospitalised-in-critical-condition|title=Noted writer MT Vasudevan Nair hospitalised, in critical condition|access-date=2024-12-20|date=2024-12-20|website=Indian Express|language=en-in|author=Team Cinema Express}}</ref>
== മരണം ==
ശ്വാസതടസ്സവും പിന്നീട് ഹൃദയസ്തംഭനവും ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് ഡിസംബർ 15 മുതൽ എം.ടി. ഒരു സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സയിലായിരുന്നു . ഡിസംബർ 25 ബുധനാഴ്ച രാത്രി 10 മണിയോടെയാണ് അദ്ദേഹം അന്ത്യശ്വാസം വലിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ആദരസൂചകമായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ രണ്ട് ദിവസത്തെ ദുഃഖാചരണം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. എംടിയുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം, മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളും ആദരവ് അർപ്പിക്കലും മറ്റും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടായ സിത്താരയിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. മകൾ അശ്വതി, മരുമക്കളായ ടി സതീശൻ, എം ടി രാമകൃഷ്ണൻ, ബന്ധുക്കളായ മോഹൻ നായർ, ദീപു മോഹൻ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ സംസ്കാരം നടത്തി. മൂത്ത മകൾ സിത്താരയും കുടുംബവും മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളിൽ സന്നിഹിതരായിരുന്നില്ല.
== രചനകൾ==
സ്കൂൾവിദ്യാഭ്യാസകാലത്തു തന്നെ സാഹിത്യരചന തുടങ്ങി. കോളേജ് കാലത്ത് തന്നെ ജയകേരളം മാസികയിൽ കഥകൾ അച്ചടിച്ച് വന്നിരുന്നു. വിക്റ്റോറിയ കോളേജിൽ ബിരുദത്തിനു പഠിക്കുമ്പോൾ ‘രക്തം പുരണ്ട മൺതരികൾ’ എന്ന ആദ്യത്തെ കഥാസമാഹാരം പുറത്തിറങ്ങി. 1954-ൽ [[ന്യൂയോർക്ക് ഹെറാൾഡ് ട്രിബ്യൂൺ]] സംഘടിപ്പിച്ച ലോകചെറുകഥാമത്സരത്തിന്റെ ഭാഗമായി കേരളത്തിൽ മാതൃഭൂമി നടത്തിയ കഥാമത്സരത്തിൽ എം.ടി.യുടെ ‘വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ’ എന്ന കഥ ഒന്നാം സ്ഥാനം നേടി. ഇതോടെയാണ് മലയാളസാഹിത്യത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായിത്തീർന്നത്.
’[[പാതിരാവും പകൽവെളിച്ചവും|പാതിരാവും പകൽവെളിച്ചവും]]’ എന്ന ആദ്യനോവൽ ഈ സമയത്താണു ഖണ്ഡശഃ പുറത്തുവന്നത്. ആദ്യമായി പുസ്തകരൂപത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച നോവൽ ‘[[നാലുകെട്ട് (നോവൽ)|നാലുകെട്ട്]]’ആണ് (1958). ആദ്യനോവലിനു തന്നെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരളാ സാഹിത്യ അക്കാദമി]] പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു. പിൽക്കാലത്ത് ‘[[സ്വർഗ്ഗം തുറക്കുന്ന സമയം]]’, ‘[[ഗോപുരനടയിൽ]]’ എന്നീ കൃതികൾക്കും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1963-64 കാലത്ത് സ്വന്തം കഥയായ ‘[[മുറപ്പെണ്ണ്]]’ തിരക്കഥയെഴുതി എം.ടി. ചലച്ചിത്രലോകത്തു പ്രവേശിച്ചു. 1973-ൽ ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത് നിർമ്മിച്ച ‘[[നിർമാല്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|നിർമാല്യം]]’ എന്ന ചിത്രത്തിന് രാഷ്ട്രപതിയുടെ സ്വർണ്ണപ്പതക്കം ലഭിച്ചു. അമ്പതിലേറെ തിരക്കഥകളെഴുതിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന് നാലുതവണ ഈ മേഖലയിൽ ദേശീയപുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.
ഇതുകൂടാതെ ‘[[കാലം (നോവൽ)|കാലം]]’(1970-[[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് നേടിയ മലയാളികളുടെ പട്ടിക|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]]), ‘[[രണ്ടാമൂഴം]]’ (1985-[[വയലാർ അവാർഡ്]])<ref>[http://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2017/05/15/randamoozham-on-glorious-fifty.html Randamoozham]</ref>, [[വാനപ്രസ്ഥം (കഥകൾ)|വാനപ്രസ്ഥം]] ([[ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ്]]), എന്നീ കൃതികൾക്കും പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടു്. [[കടവ് (ചലച്ചിത്രം)|കടവ്]], [[ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]], [[സദയം]], [[പരിണയം]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾക്കും ദേശീയപുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. 2005 -ലെ മാതൃഭൂമി പുരസ്കാരവും എം.ടിക്ക് തന്നെയായിരുന്നു.[[രണ്ടാമൂഴം]] എന്ന നോവൽ സിനിമയാക്കുന്നതിന് വേണ്ടിയുള്ള തിരക്കഥ രചനയും മറ്റും നടത്തിയെങ്കിലും സംവിധാനം ചെയ്യാമെന്നേറ്റ ശ്രീകുമാർ മേനോനുമായുള്ള കോടതി വ്യവഹാരത്തിൽ പദ്ധതി നിർത്തി വെച്ചിരിക്കുകയാണ്
മലയാളസാഹിത്യത്തിനു നൽകിയ അമൂല്യ സംഭാവനകൾ കണക്കിലെടുത്ത് 1996-ൽ [[കാലിക്കറ്റ് സർവ്വകലാശാല]] ബഹുമാനസൂചകമായി [[ഡി.ലിറ്റ്. ബിരുദം]] നൽകി ആദരിച്ചു. 1995-ലെ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം]] അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു. 2005-ൽ [[പത്മഭൂഷൺ]] നൽകി എം.ടിയിലെ പ്രതിഭയെ ഭാരതസർക്കാർ ആദരിക്കുകയുണ്ടായി.
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ നിരവധി ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലേക്കും വിദേശ ഭാഷകളിലേക്കും മൊഴിമാറ്റം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
== കർമ്മ മണ്ഡലങ്ങൾ ==
[[File:M T Vasudevan nair.jpg|thumb|എം.ടി]]
[[മാതൃഭൂമി]] പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ പത്രാധിപർ<ref name="മാധ്യമം"/>, [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അദ്ധ്യക്ഷൻ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1999 -ൽ മാതൃഭൂമി പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ പത്രാധിപസ്ഥാനത്തുനിന്നു വിരമിച്ചു. 1993 ജനുവരി 23 മുതൽ [[തുഞ്ചൻ സ്മാരക സമിതി]] അദ്ധ്യക്ഷനായി പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.<ref name=MT>[http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=324917 എം.ടി. വ്യക്തിയും വിജയവും-(ദേശേഭിമാനി 2013 ജൂലൈ 13) കെ.പി.രാമനുണ്ണി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എം.ടി.വാസുദേവൻനായർ എന്ന സാഹിത്യകാരൻ ഒരു പരിസ്ഥിതിവാദി കൂടിയാണ്. നിളയുടെ കഥാകാരൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന വാസുദേവൻ നായർ [[നിള|നിളാനദിയെയും]] ചുറ്റുമുള്ള പരിസ്ഥിതിപ്രശ്നങ്ങളെയും കുറിച്ച് പലപ്പോഴായി എഴുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ‘കണ്ണാന്തളിപൂക്കളുടെ കാലം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.നിർമ്മാല്യം സാമൂഹിക പ്രാധാന്യമുള്ള കൃതിയാണ്.
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
1995-ൽ ഭാരതത്തിലെ സാഹിത്യരംഗത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പുരസ്കാരമായ [[ജ്ഞാനപീഠം]] എം. ടി. ക്ക് ലഭിച്ചു. 2005-ൽ എം. ടി. യെ പത്മഭൂഷൺ ബഹുമതി നൽകി രാഷ്ട്രം ആദരിച്ചു. 2013-ൽ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെല്ലോഷിപ് നൽകി.<ref>{{cite news|title=എം ടി ക്ക് കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പ്; ഷാജികുമാറിന് യുവസാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം|url=http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/2581/|accessdate=2013 ഓഗസ്റ്റ് 24|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013 ഓഗസ്റ്റ് 23|archive-date=2013-08-24|archive-url=https://archive.today/20130824051109/http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/2581/|url-status=bot: unknown}}</ref> പദ്മ പുരസ്കാരങ്ങളുടെ മാതൃകയിൽ കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ നൽകുന്ന പരമോന്നത പുരസ്ക്കാരമായ പ്രഥമ [[കേരളജ്യോതി പുരസ്ക്കാരം]] എം ടിക്ക് ലഭിച്ചു. <ref>{{Cite web |last=ലേഖകൻ |first=സ്വന്തം |date=2022-10-31 |title=പ്രഥമ കേരള പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; കേരള ജ്യോതി എം.ടിക്ക്; കേരള പ്രഭ മമ്മൂട്ടിയ്ക്ക് |url=https://www.manoramanews.com/india/latest/2022/10/31/kerala-jyothi-award-mt-vasudevan-nair.html |access-date=2025-12-11 |website=Manorama News |language=ml}}</ref>
2025 ൽ മരണാനന്തര ബഹുമതിയായി പത്മവിഭൂഷൺ നൽകി രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.
===മറ്റു പുരസ്കാരങ്ങൾ===
*1986-ൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്<ref name="KSA">{{cite web |title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ |url=http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award%20Pages.pdf |accessdate=27 മാർച്ച് 2020}}</ref>
*മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം (1973, [[നിർമ്മാല്യം]])
*മികച്ച തിരക്കഥക്കുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം (നാലു തവണ; 1990 ([[ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]]), 1992 ([[കടവ് (ചലച്ചിത്രം)|കടവ്]]), 1993 ([[സദയം]]), 1995 ([[പരിണയം]]))
*മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം (1978, ബന്ധനം)
*മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം (1991, കടവ്)
*മികച്ച തിരക്കഥക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം (1978, ബന്ധനം)
* മികച്ച തിരക്കഥക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം (2009) ([[കേരള വർമ്മ പഴശ്ശിരാജ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|കേരള വർമ്മ പഴശ്ശിരാജ]])
* [[എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]] (2011)<ref>{{Cite web |url=http://deshabhimani.com/newscontent.php?id=81775 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-09 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304220824/http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=81775 |url-status=dead }}</ref>
* [[ജെ.സി. ദാനിയേൽ പുരസ്കാരം]] - 2013<ref>{{cite news|title=എം.ടി.ക്ക് ജെ.സി. ദാനിയേൽ പുരസ്കാരം|url=http://www.manoramanews.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?contentId=17617337&programId=9958837&tabId=14&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|accessdate=2014 സെപ്റ്റംബർ 23|newspaper=മനോരമ|date=2014 സെപ്റ്റംബർ 23|archive-date=2014-09-23|archive-url=https://archive.today/20140923104226/http://www.manoramanews.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?contentId=17617337&programId=9958837&tabId=14&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|url-status=bot: unknown}}</ref>
* മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമഗ്ര സംഭാവനകൾക്കുള്ള നാലപ്പാടൻ അവാർഡ് 2014 (നാലപ്പാടൻ സ്മാരക സാംസ്കാരിക സമിതി-എൻഎംസിഎസ്)
* ദേശാഭിമാനി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം
* ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്ക്കാരം (1995) ലഭിച്ചു.
== പ്രധാന കൃതികൾ ==
{{Div col begin|}}
=== നോവലുകൾ ===
*[[നാലുകെട്ട് (നോവൽ)]]. 1958.
*[[പാതിരാവും പകൽ വെളിച്ചവും (നോവൽ)]]. 1959.
*[[അറബിപ്പൊന്ന്' (നോവൽ)]] ([[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്|എൻ.പി.മുഹമ്മദുമായി]] ചേർന്നെഴുതിയത്). 1960.
*[[അസുരവിത്ത് (നോവൽ)]]. 1962.
*[[മഞ്ഞ് (നോവൽ)]]. 1964.
*[[കാലം (നോവൽ)]]. 1969.
*[[വിലാപയാത്ര]]. 1978.
*''[[രണ്ടാമൂഴം (നോവൽ)|രണ്ടാമൂഴം]]''. 1984.
*[[വാരണാസി(നോവൽ)]]. 2002.
=== കഥകൾ ===
*''[[ഇരുട്ടിന്റെ ആത്മാവ്]]''
*''[[ഓളവും തീരവും]]''
*'[['കുട്ട്യേടത്തി]]''
*''വാരിക്കുഴി''
*''പതനം''
*''ബന്ധനം''
*''[[സ്വർഗ്ഗം തുറക്കുന്ന സമയം]]''
*''വാനപ്രസ്ഥം''
*''ദാർ-എസ്-സലാം''
*''രക്തം പുരണ്ട മൺ തരികൾ''
*''വെയിലും നിലാവും''
*''കളിവീട്''
*''വേദനയുടെ പൂക്കൾ''
*''ഷെർലക്ക്''
*''ഓപ്പോൾ''
*''[[നിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്ക്]]''
*''വിത്തുകൾ
*''കർക്കിടകം
*''വില്പന
*''ചെറിയ,ചെറിയ ഭൂകമ്പങ്ങൾ
*''പെരുമഴയുടെ പിറ്റേന്ന്
*''കല്പാന്തം
*''കാഴ്ച
*''ശിലാലിഖിതം
*''കുപ്പായം
=== തിരക്കഥകൾ ===
[[File:എംടി.jpg|thumb|എംടി]]
*''[[ഓളവും തീരവും]]''<ref name="മാധ്യമം"/>
*''[[മുറപ്പെണ്ണ്]]''<ref name="മാധ്യമം">{{cite news|title = സ്മരണ|url = http://www.madhyamam.com/weekly/910|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 717|date = 2011 നവംബർ 21|accessdate = 2013 ഏപ്രിൽ 06|language = മലയാളം}}</ref>
*''[[വിൽക്കാനുണ്ട് സ്വപ്നങ്ങൾ]]''<ref name="മാധ്യമം"/>
*''[[നഗരമേ നന്ദി]]''
*''[[അസുരവിത്ത് (1968-ലെ ചലച്ചിത്രം)|അസുരവിത്ത്]]''
*''[[പകൽക്കിനാവ്]]''
*''[[ഇരുട്ടിന്റെ ആത്മാവ്]]''
*''[[കുട്ട്യേടത്തി]]''
*''[[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]]''
*''[[എവിടെയോ ഒരു ശത്രു]]''
*''[[വെള്ളം (ചലച്ചിത്രം)|വെള്ളം]]''
*''[[പഞ്ചാഗ്നി]]''
*''[[നഖക്ഷതങ്ങൾ]]''
*''[[അമൃതം ഗമയ]]''
*''[[ആരൂഢം (ചലച്ചിത്രം)|ആരൂഢം]]''
*''[[ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ തനിയെ]]''
*''[[അടിയൊഴുക്കുകൾ]]''
*''[[ഉയരങ്ങളിൽ]]''
*''[[അനുബന്ധം]]''
*''[[അഭയം തേടി]]''
*''[[ഋതുഭേദം]]''
*''[[വൈശാലി]]''
*''[[സദയം]]''
*''[[ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]]''
*''[[പെരുന്തച്ചൻ (ചലച്ചിത്രം)|പെരുന്തച്ചൻ]]''
*''[[താഴ്വാരം (ചലച്ചിത്രം)|താഴ്വാരം]]''
*''[[സുകൃതം (ചലച്ചിത്രം)|സുകൃതം]]''
*''[[പരിണയം]]''
*''[[എന്ന് സ്വന്തം ജാനകിക്കുട്ടി|എന്നു സ്വന്തം ജാനകിക്കുട്ടി]]'' (''ചെറിയ ചെറിയ ഭൂകമ്പങ്ങൾ'' എന്ന ചെറുകഥയെ ആശ്രയിച്ച്)
*''[[തീർത്ഥാടനം (ചലച്ചിത്രം)|തീർത്ഥാടനം]]'' (''വാനപ്രസ്ഥം'' എന്ന ചെറുകഥയെ ആശ്രയിച്ച്)
*''[[പഴശ്ശിരാജ (ചലച്ചിത്രം)|പഴശ്ശിരാജ]]''
*''[[ഒരു ചെറുപുഞ്ചിരി]]''
=== ചലച്ചിത്രങ്ങളും ഡോക്യുമെന്ററികളും ===
*''[[നിർമ്മാല്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|നിർമ്മാല്യം]] (1973)''
*''മോഹിനിയാട്ടം (ഡോക്യുമെന്ററി, 1977)''
*''[[മഞ്ഞ്]] (1982)''
*''[[കടവ് (ചലച്ചിത്രം)|കടവ്]] (1991)''
*''[[ഒരു ചെറുപുഞ്ചിരി]] (2000)''
*''തകഴി (ഡോക്യുമെന്ററി)''
=== മറ്റുകൃതികൾ ===
[[ഗോപുരനടയിൽ]] എന്ന [[നാടകം|നാടകവും]] കാഥികന്റെ കല, കാഥികന്റെ പണിപ്പുര, ഹെമിംഗ്വേ ഒരു മുഖവുര എന്നീ പ്രബന്ധങ്ങളും, , ജാലകങ്ങളും കവാടങ്ങളും, വൻകടലിലെ തുഴവള്ളക്കാർ, അമ്മയ്ക്ക്, മുത്തശ്ശിമാരുടെ രാത്രി, രമണീയം ഒരു കാലം ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ തനിയെ, മനുഷ്യർ നിഴലുകൾ എന്ന യാത്രാവിവരണവുമാണ് മറ്റു പ്രധാനകൃതികൾ.
{{Div col end}}
==ചിത്രങ്ങൾ==
<gallery>
File:M T Vasudevan Nair.JPG|
File:M T Vasudevan nair.jpg|
File:M t Vasudevan Nair.jpg|
File:MT Vasudevan Nair.jpg|
</gallery>
==<span lang="ml">കുറിപ്പുകൾ</span>==
{{reflist|group=note}}
==അവലംബം==
<references/>
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|M. T. Vasudevan Nair}}
*[http://www.mtvasudevannair.com/ എം.ടി.വാസുദേവൻ നായർ.കോം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203034404/http://mtvasudevannair.com/ |date=2011-02-03 }}
* {{IMDb name|0619760}}
* [http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=story&artist=MT%20Vasudevan%20Nair Profile in Malayalasangeetham.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202230522/http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=story&artist=MT%20Vasudevan%20Nair |date=2013-12-02 }}
* [http://www.cinemaofmalayalam.net/mtvasu.html Cinema of Malayalam - MT Vasudevan Nair] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019083818/http://www.cinemaofmalayalam.net/mtvasu.html |date=2013-10-19 }}
* [http://www.littlemag.com/2000/oppol.htm OPPOL (short story, English translation) - MT Vasudevan Nair - excerpt]
* [http://www.literaturfestival.com/bios1_3_6_203.html Biography of MT Vasudevan Nair from International Literature Festival, Berlin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006170010/http://www.literaturfestival.com/bios1_3_6_203.html |date=2008-10-06 }}
* [http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2007/01/19/stories/2007011900780100.htm Hindu Online - A tribute to Pazhassi Raja] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080919184145/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2007/01/19/stories/2007011900780100.htm |date=2008-09-19 }}
* [http://www.indulekha.com/index.php?route=product/author/product&author_id=4 all the books by MT Vasudevan Nair in Malayalam]
* [http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=64 Online Bookstore for MT Works] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081228123715/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=64 |date=2008-12-28 }}
* [http://www.imdb.com/name/nm0619760/ IMDB profile page]
{{Stub Lit}}
{{ജ്ഞാനപീഠം നേടിയ മലയാളികൾ}}
{{ജ്ഞാനപീഠം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}}
{{എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}}
{{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം - മലയാളം}}
{{PadmaBhushanAwardRecipients 2000–09}}
{{SahityaAkademiFellowship}}
{{NationalFilmAwardBestScreenplay}}
{{Filmfare Lifetime Achievement Award – South}}
{{Malayalam Literature |state=collapsed}}
{{Padma Award winners of Kerala}}
{{Kerala State Film Award for Best Director}}
[[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1933-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ചെറുകഥക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രതിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച തിരക്കഥാകൃത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച സംവിധായകർക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടിയവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മുട്ടത്തു വർക്കി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെല്ലോഷിപ് ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജെ.സി. ദാനിയേൽ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ| ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളജ്യോതി പുരസ്കാരം നേടിയവർ]]
57ui0imbk0jos1h16sf3yughbw98l52
വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ
4
2122
4631332
4630649
2026-06-19T09:26:29Z
Vijayanrajapuram
21314
[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ]] ചേർക്കുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])
4631332
wikitext
text/x-wiki
[[Category:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]]
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലക്കെട്ട്}}
{{മായ്ക്കൽപത്തായം}}
__TOC__
__NEWSECTIONLINK__
=ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക=
<!-- ഇതിനു താഴെ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ വിവരം ചേർക്കുക . ഉദാഹരണമായി നിങ്ങൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുദ്ദേശിക്കുന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് കേരളം എന്നാണെങ്കിൽ എന്നു ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർത്ത് താൾ സേവ് ചെയ്യുക. -->
<!-- താഴത്തെ വരി മാറ്റാതിരിക്കുക! ഇത് ട്വിങ്കിൾ ഗാഡ്ജറ്റിന് ആവശ്യമുണ്ട് -->
<!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു തൊട്ടു താഴെ നൽകുക -->
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുസ്മിത പ്രഭാകരൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാവണ്യ നായർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അരുൺ കുമാർ എസ്. ഹരിപ്പാട്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പുലാമന്തോൾ മൂസ്സ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സായി ശ്യാം രാമചന്ദ്രൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അബ്ദുൾ മുനീർ എൻ.കെ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mercy foundation}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കൊടക് അബ്ദുറഹ്മാൻ മുസ്ലിയാർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/നാസിം ചാനടുക്കം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുനിൽ ജോസഫ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി വി സുകുമാരൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Mitun M Das}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അപ്പുണ്ണി ഏട്ടൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/അജേഷ് മാഷ് കോട്ടായി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/തലതിരിവിൽ നിന്നും ആഞ്ജകളിലേക്ക്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീർ മമ്പാട്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇടുക്കി സീറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ രൂപത}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/Sanjay krishnan mt}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വഴിച്ചെണ്ട}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പി. വി. സുകുമാരൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി എൻ പ്രകാശ് പുരസ്കാരം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സജി ജോസഫ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മലയാളത്തിലെ പോർച്ചുഗീസ് പദങ്ങൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഡോ. ശ്രീ. ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/എം.എം പുരുഷോത്തമൻ നായർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുന്ദരം ധനുവച്ചപുരം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ചിത്രഭാനു കെ പൊതുവാൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (തൊഴിൽവൃത്തിപരമായത്)}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭവാനി തമ്പുരാട്ടി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കെ. മണികണ്ഠൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബൗദി മലയാളം നോവൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഭാവന ക്ലബ്ബ് & റീഡിംഗ് റൂം , പൊതുവാച്ചേരി}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/2016ലെ സമ്മർ ഒളിബിക്സിലെ അത് ലറ്റിക് മത്സരങ്ങൾ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സർവീസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വസീം കണ്ണൂർ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സുധീരൻ പ്രയാർ-1}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മഴ തോരും മുൻപേ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള ഉർദു ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള സ്കൂൾ ടീച്ചേഴ്സ് അസോസിയേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുന്നോക്ക വികസന കോർപ്പറേഷൻ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആർ.രാഹുൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആന്റണി കാട്ടിപ്പറമ്പിൽ}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൽബ്രൈറ്റ് സിൻഡ്രോം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പേറ്റന്റ് ഡക്ടസ് ആർട്ടീരിയോസിസ്}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഗുഹ്യരോമം}}
{{വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ആൻഡ്രോപോസ്}}
<!-- നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഇതിനു മുകളിൽ ഏറ്റവും ആദ്യം നൽകുക -->
ci7m8jidgi59guxgglkcz3pxq6t9xjq
എത്യോപ്യ
0
2793
4631212
3943604
2026-06-18T22:08:06Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631212
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ethiopia}}
{{Infobox country
|native_name={{lang|gez|2={{nobold|የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ <br /> ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ}}}}<br />''{{Transl|gez|ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk}}''
|conventional_long_name = ഫെഡറൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് എത്യോപ്യ
|common_name = എത്യോപ്യ
|image_flag = Flag of Ethiopia.svg
|image_coat = Coat of arms of Ethiopia.svg
|image_map = Ethiopia in its region.svg
|national_anthem = <span style="line-height:1.33em;">''[[വെദെഫിത് ഗെസ്ഗസി വൌദേ ഹെനതേ എത്യോപ്യ]]''<br /><small>"March Forward, Dear Mother Ethiopia"</small></span>.
|official_languages = [[അമറ്നാ]]
|regional_languages = [[എത്യോപ്പിയൻ ഭാഷകൾ|മറ്റ് ഭാഷകൾ]] official amongst the different [[People of Ethiopia|ethnicities]] and their respective [[Regions of Ethiopia|regions]].
|ethnic_groups = [[Oromo people|Oromo]] 34.49%, [[Amhara people|Amhara]] 26.89%, [[Somali people|Somali]] 6.20%, [[Tigray people|Tigray]] 6.07%; [[Sidama]] 4.01%, [[Gurage]] 2.53%, [[Welayta people|Welayta]] 2.31%<ref name="bx">2007 Census, {{PDFlink|[http://www.jimmatimes.com//downloads/Cen2007.pdf]|51.7 KB}} . Retrieved 3 may 2009.</ref><ref name="Embassy">[http://www.ethiopianembassy.org/population.shtml Embassy of Ethiopia, Washington, DC]. Retrieved 6 April 2006. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080130033851/http://www.ethiopianembassy.org/population.shtml |date=2008-01-30 }}</ref> and around eighty other small ethnic groups.
|demonym = [[Demographics of Ethiopia|Ethiopian]]
|capital = [[അഡിസ് അബാബ]]
|coordinates = {{Coord|9|1|N|38|45|E|type:city}}
|largest_city = തലസ്ഥാനം
|government_type=[[ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക്ക്|ഫെഡറൽ]] [[പാർലമെൻററി ജനാധിപത്യം]]<sup>1</sup>
|leader_title1=[[List of Presidents of Ethiopia|President]]
|leader_name1=[[സാഹ്ലെവർക് സ്വെഡെ]]
|leader_title2=[[List of heads of government of Ethiopia|Prime Minister]]
|leader_name2=[[അബി അഹമ്മദ് അലി]]
|sovereignty_type=[[History of Ethiopia|Establishment]]
|established_event1=Traditional date
|established_date1=980 BC
|established_event2= [[Constitution of Ethiopia|Current constitution]]
|established_date2=1991
|area_rank=27th
|area_km2=1,104,300
|area_sq_mi=426,371<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water=0.7
|population_estimate=10,92,24,414
|population_estimate_year=2018
|population_estimate_rank=12th
|population_census=73,918,505
|population_census_year=2007
|population_density_km2=79
|population_density_sq_mi=194<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank=123rd
|GDP_PPP_year=2010
|GDP_PPP = $85.119 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=644&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=50&pr.y=11 |title=Ethiopia|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2010-04-21}}</ref>
|GDP_PPP_rank=
|GDP_PPP_per_capita = $1,003<ref name=imf2/>
|GDP_PPP_per_capita_rank=
|GDP_nominal = $30.599 billion<ref name=imf2/>
|GDP_nominal_year=2010
|GDP_nominal_per_capita = $360<ref name=imf2/>
|HDI_year= 2007
|HDI={{increase}} 0.414
|HDI_rank=171st
|currency=[[Ethiopian birr|Birr]]
|currency_code=ETB
|iso3166code =ET
|time_zone=[[East Africa Time|EAT]]
|utc_offset=+3
|time_zone_DST=not observed
|utc_offset_DST=+3
|drives_on=right
|cctld=[[.et]]
|calling_code=251
|Gini=30
|Gini_year=1999–00
|footnote1=According to ''[[The Economist]]'' in its [[Democracy Index]], Ethiopia is a "hybrid regime", with a [[dominant-party system]] led by the [[Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front]].
|footnote2=Rank based on 2005 population estimate by the United Nations.
}}
ഒരു കിഴക്കേ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] രാജ്യമാണ് '''എത്യോപ്യ'''({{IPAc-en|ˌ|iː|θ|i|ˈ|oʊ|p|i|ə}}) ([[Ge'ez alphabet|Ge'ez]]: ኢትዮጵያ ''{{Transl|gez|ʾĪtyōṗṗyā}}''). പണ്ടുകാലങ്ങളിൽ അബിസീനിയ എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ആഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനസംഖ്യയുള്ള രണ്ടാമത്തെ രാജ്യവും,<ref>{{cite web|url=http://www.nctimes.com/news/national/article_06b9f13d-293d-5e47-9452-ab8eda278f0e.html |title=എത്യോപ്യ, ആഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനസംഖ്യയുള്ള രണ്ടാമത്തെ രാജ്യം |publisher=Nctimes.com |date=2007-05-30 |accessdate=2010-06-02}}</ref> വലിപ്പത്തിൽ പത്താം സ്ഥാനവുമാണ് എത്യോപ്യയ്ക്ക്. നാലുഭാഗവും കരയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന ഇവിടുത്തെ ജനംഖ്യ ഏകദേശം 8.5 കോടി ആണ് . <ref name=Factbook/> [[അഡിസ് അബെബ|അഡ്ഡിസ് അബാബെയാണ്]] തലസ്ഥാനം. വടക്ക് [[എരിട്രിയ]], പടിഞ്ഞാറ് [[സുഡാൻ]], കിഴക്ക് [[സൊമാലിയ]], [[ജിബൂട്ടി]] തെക്ക് [[കെനിയ]] എന്നിവയാണ് എത്യോപ്യയുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന രാജ്യങ്ങൾ.
പ്രകൃതിപരമായി വളരെയധികം പ്രത്യേകതകൾ നിറഞ്ഞതാണ് എത്യോപ്യ. ആഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ പർവ്വതങ്ങൾ മുതൽ സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്നും 100 മീറ്ററിലധികം താഴെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ethiopar.net/type/English/basinfo/infoafar.htm#TopClimate |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-01-12 |archive-date=2008-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080928202802/http://www.ethiopar.net/type/English/basinfo/infoafar.htm#TopClimate |url-status=dead }}</ref>വരെ ഇവിടെ കാണാൻ സാധിക്കും. ഭൂമിയിൽ ആൾത്താമസമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽവച്ച് ഏറ്റവും അധികം ശരാശാരി താപനില രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ദല്ലോൾ, ആഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും നീളമുള്ള ഗുഹയായ (15.1 കിലോമീറ്റർ<ref>{{Cite web |url=http://www.caverbob.com/wlong.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-01-12 |archive-date=2021-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210509051326/http://www.caverbob.com/wlong.htm |url-status=dead }}</ref> സോഫ് ഒമാർ എന്നീ പ്രദേശങ്ങളും എത്യോപ്യയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
[[കാപ്പി|കാപ്പിയുടെ]] ജന്മദേശമായ ഈ രാജ്യം ആഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാപ്പി<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/6225514.stm</ref>, [[തേൻ]] എന്നിവ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന രാജ്യവുമാണ്.
== ചരിത്രം ==
{{പ്രധാനലേഖനം|എത്യോപ്യൻ ചരിത്രം}}
എത്യോപ്യൻ ചരിത്രം പല ഭാഗങ്ങളായി തരം തിരിക്കാവുന്നതാണ്. 160,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്, പാലിയോലിത്തിക് യുഗത്തിന്റെ മദ്ധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ഇവിടെ ജീവിച്ചിരുന്ന [[ഹോമോ സാപിയൻസ്]] ഫോസിലുകൾ ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite journal|author=White, Tim D., Asfaw, B., DeGusta, D., Gilbert, H., Richards, G.D., Suwa, G. and Howell, F.C.|title=Pleistocene ''Homo sapiens'' from Middle Awash, Ethiopia|journal=Nature|volume=423|pages=742–747|year=2003|doi=10.1038/nature01669|issue=6491|pmid=12802332|ref=harv}}</ref>, ആദിമമനുഷ്യർ ആഫ്രിക്കയിലാണ് ആദ്യമായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടതെന്നതിന്റെ തെളിവായി ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നു. 58 ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ എത്യോപ്യയിൽയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നു. ഇവിടെ നിന്നാണ് ഇവർ ദേശാടനം തുടങ്ങിയതും സർവ്വ കരകളിലും വ്യാപിച്ചതും. <ref>http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12802332</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nature.com/news/2005/050214/full/news050214-10.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-01-12 |archive-date=2011-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110112015409/http://www.nature.com/news/2005/050214/full/news050214-10.html |url-status=live }}</ref>
[[പ്രമാണം:Ethiopia_shaded_relief_map_1999,_CIA.jpg|thumb|left|എത്യോപ്യയുടെ ഭൂപടം]] ഇന്നത്തെ എത്യോപ്യ, എറിത്രിയ,സുഡാന്റെ തെക്കു കിഴക്കൻ ഭാഗം എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന മേഖലയെ അതിപുരാതന ഈജിപ്തുതുകാർ പുന്ത് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു, ദൈവത്തിന്റെ നാട് എന്നാണ് ഈ പദത്തിന്റെ അർത്ഥം
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ 27-ആമത്തെ രാജ്യമാണ് {{convert|435071|sqmi|km2|0}},<ref>{{cite web | title = CIA World Factbook -Rank Order - Area | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html | accessdate = 2008-02-02 | archive-date = 2014-02-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140209041128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html | url-status = dead }}</ref> വിസ്തീർണ്ണമുള്ള എത്യോപ്യ.
[[നൈൽ]] നദിയിലെ ജലത്തിന്റെ 85% പ്രദാനം ചെയ്യുന്നത് എത്യോപ്യയാണ്. നൈൽ നദിയുടെ ഒരു പ്രധാന കൈവഴിയായ ബ്ലൂ നൈൽ എത്യൊപ്യയിലെ ടാനാ എന്ന തടാകത്തിൽ നിന്നാണിത് ജന്മമെടുക്കുന്നത്. ഉൽഭവസ്ഥാനത്തുനിന്നും ആദ്യം കിഴക്കോട്ടും പിന്നെ തെക്കോട്ടും അതിനുശേഷം പടിഞ്ഞാറേയ്ക്കും ഗതി മാറ്റുന്ന ഈ ചെറിയ നദി ഒരു ചൂണ്ടക്കോളുത്തിന്റെ ആകൃതി സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറേയ്ക്കൊഴുകുന്ന നദി സുഡാനിലെ ഖാർതൂമിൽ വച്ച് സഹോദര നദിയായ വെള്ള നൈലുമായി ചേരുന്നു.
== അവലംബം ==
<references/>
== വായനയ്ക്ക് ==
{{loc}}<br />
{{CIA World Factbook}}
* {{Cite book|last=Zewde|first=Bahru |title=A History of Modern Ethiopia, 1855–1991. 2nd ed |url=https://archive.org/details/historyofmoderne00bahr|authorlink= |year=2001 |publisher=Ohio University Press |location=Athens, OH |isbn=0821414402}}
* {{Cite book|last=Selassie I. |first=Haile |title=My Life and Ethiopia's Progress: The Autobiography of Emperor Haile Selassie I |authorlink=Haile Selassie I of Ethiopia |others=Translated by Edward Ullendorff |year=1999 |publisher=Frontline |location=Chicago |isbn=0948390409 }}
* {{Cite book|last=Henze |first=Paul B. |title=Layers of Time: A History of Ethiopia |authorlink= |coauthors= |year=2004 |publisher=Shama Books |location= |isbn=1-931253-28-5 |pages= }}
* {{Cite book|last=Marcus |first=Harold G. |title=The Life and Times of Menelik II: Ethiopia, 1844–1913 |authorlink= |coauthors= |year=1975 |publisher=Clarendon |location=Oxford, U.K. |isbn= }} Reprint, Trenton, NJ: Red Sea, 1995. ISBN 1-56902-009-4.
* {{Cite book|last=Marcus |first=Harold G. |title=A History of Ethiopia |url=https://archive.org/details/historyofethiopi0000marc |edition=updated |authorlink= |coauthors= |year=2002 |publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=0520224795 }}
* {{Cite book|last=Mockler |first=Anthony |title=Haile Selassie's War |url=https://archive.org/details/haileselassieswa0000mock |authorlink= |coauthors= |year=1984 |publisher=Random House |location=New York |isbn= |pages= }} Reprint, New York: Olive Branch, 2003. ISBN 1-902669-53-3.
* Pankhurst, Richard. {{cite web |title=History of Northern Ethiopia — and the Establishment of the Italian Colony or Eritrea |work=Civic Webs Virtual Library |url=http://www.civicwebs.com/cwvlib/africa/ethiopia/pankhurst/history_of_northern_ethiopia.htm |accessdate=5 April 2008 |archive-date=2005-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050323230207/http://civicwebs.com/cwvlib/africa/ethiopia/pankhurst/history_of_northern_ethiopia.htm#3 |url-status=dead }}
* {{Cite book|last=Rubenson|first=Sven|title=The Survival of Ethiopian Independence|edition=4th|authorlink=|coauthors=|year=2003|publisher=Tsehai|location=Hollywood, CA |isbn=0972317279}}
* Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2003). ''[[Encyclopaedia aethiopica]]'', Vol. 1: A-C. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
* Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2005). ''Encyclopaedia aethiopica'', Vol. 2: D-Ha. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
* Siegbert Uhlig, et al. (eds.) (2007). ''Encyclopaedia aethiopica'', Vol. 3: He-N. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.
* Arnaldo Mauri, ''The Early Development of Banking in Ethiopia'', International Review of Economics, Vol. L, n. 4, 2003, pp. 521–543.
* Arnaldo Mauri, ''The re-establishment of the national monetary and banking system in Ethiopia, 1941-1964'', The South African Journal of Economic History, 24 (2) , 2009, pp. 82–131.
== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{Sister project links|Ethiopia}}
{{Wikisource1911Enc|Abyssinia}}
{{Wikinews-inline|Category:Ethiopia}}
* [http://report.globalintegrity.org/ethiopia Global Integrity Report: Ethiopia]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} has reporting on governance and corruption.
* {{CIA World Factbook link|et|Ethiopia}}
* {{dmoz|Regional/Africa/Ethiopia}}
* {{Wikiatlas|Ethiopia}}
* [http://www.tourismethiopia.org/ Ethiopian Tourism Commission] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081016001329/http://www.tourismethiopia.org/ |date=2008-10-16 }} Ministry of Culture and Tourism
*{{Wikivoyage|Ethiopia}}
* [http://www.ena.gov.et/ Ethiopian News Agency] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060616005534/http://www.ena.gov.et/ |date=2006-06-16 }} government news agency
* [http://digilander.libero.it/wrnzla/SlaveryEthiopia.pdf "Ethiopia, Slavery and the League of Nations" Abyssinia/Ethiopia slavery and slaves trade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200923113733/http://digilander.libero.it/wrnzla/SlaveryEthiopia.pdf |date=2020-09-23 }}
<!--
{{Template group
|list=
{{Ethiopia topics}}
}}
{{Template group
|title=Geographic locale
|list=
{{Countries of Africa}}
}}
{{Template group
|title=International membership
|list=
{{African Union (AU)}}
}}
{{Template group
|title=Languages
|list=
{{Afro-Asiatic-speaking nations}}
}}
-->
{{Africa-geo-stub}}
{{ആഫ്രിക്കയിലെ രാജ്യങ്ങളും ഭരണ പ്രദേശങ്ങളും}}
[[വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എത്യോപ്യ]]
[[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പൂർണമായും കരയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങൾ]]
r43fsoau5tdd5zexiqs1uieguo64vkn
ഊഗോ ചാവെസ്
0
3234
4631202
4593797
2026-06-18T20:11:36Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631202
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Hugo Chávez}}
{{featured}}
{{Infobox_President
| name = ഊഗോ ചാവെസ്
| image = Hugo Chávez in Brasília 2011 (3x4 cropped) (2).jpg
| order = [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ ]] മുൻ പ്രസിഡന്റ്
| vicepresident = [[ഇസാലാസ് റോഡ്രിഗ്സ്]]<br />[[അദീന ബാസ്തിദാസ്]]<br />[[ദിയോസ്ദാദോ കബെല്ലോ]]<br />[[ജോസ് വിസെന്റേ റേഞ്ചൽ]]<br />[[ജോർജ്ജ് റോഡ്രിഗ്സ് (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|ജോർജ്ജ് റോഡ്രിഗ്സ്]]<br />[[റെമോൺ കാരിസാലെസ്]]
| term_start = 2 [[ഫെബ്രുവരി]] [[1999]]
| term_end = 5 [[മാർച്ച്]] [[2013]]
| predecessor = [[റാഫേൽ കൽദേര]]
| successor =
| birth_date = {{birth date |1954|07|28|df=y}}
| birth_place = [[സബനെറ്റ]], [[ബറിനാസ് സംസ്ഥാനം|ബറിനാസ്]], [[വെനസ്വേല]]
|death_date = {{death date and age|2013|3|5|1954|7|28|df=yes}}
|death_place = [[കാരക്കാസ്]], [[വെനിസ്വെല]]
| party = [[ഫിഫ്ത് റിപ്പബ്ലിക് മൂവ്മെന്റ്]] <small>([[1997]] – [[2008]])</small><br />[[യുണൈറ്റഡ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] <small>(2008 – 2013)</small>
| spouse = നാൻസി കൊൽമെനർസ് (വിവാഹമോചനം)<br />[[മരിസാബേൽ റോഡ്രിഗ്സ്]] (വിവാഹമോചനം)
| religion = [[കത്തോലിക്കാസഭ|റോമൻ കത്തോലിക്]]
|signature =
}}
[[ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക|ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ]] രാഷ്ട്രമായ [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] പ്രസിഡന്റായിരുന്നു '''ഊഗോ റാഫേൽ ചാവെസ് ഫ്രയസ്''' ({{IPA-es|ˈuɣo rafaˈel ˈtʃaβes ˈfɾi.as}} എന്ന '''ഊഗോ ചാവെസ്''' ( [[ഹ്യൂഗോ ഷാവെസ്]] എന്ന് മലയാളികൾക്ക് പരിചിതമായ പേര് ) (ജ. 28 [[ജൂലൈ]] 1958 - മ. 5 [[മാർച്ച്]] [[2013]]). 1999 മുതൽ 2013 -ൽ തന്റെ മരണംവരെ 14 വർഷം വെനിസ്വേലയുടെ പ്രസിഡന്റായി തുടർന്ന ചാവെസ് രാജ്യത്ത് [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസ്റ്റ്]] ഭരണക്രമം ലക്ഷ്യമിട്ട് പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name="മടങ്ങിവരവ്">{{cite news|title = ഷാവേസിന്റെ മടങ്ങിവരവ്|url = http://malayalamvaarika.com/2012/february/10/COLUMN1.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2012 ഫെബ്രുവരി 10|accessdate = 2013 ഫെബ്രുവരി 22|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306052945/http://malayalamvaarika.com/2012/february/10/COLUMN1.pdf|url-status = dead}}</ref> ഫിഫ്ത്ത് റിപ്പബ്ലിക്കൻ മൂവ്മെന്റ് എന്ന ഇടതുപക്ഷ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നേതാവായാണ് ചാവെസ് വെനസ്വേലയുടെ രാഷ്ട്രീയരംഗത്ത് സജീവമാകുന്നത്. പിന്നീട് ഈ പാർട്ടി സമാനചിന്താഗതിക്കാരായ മറ്റ് ചില പാർട്ടികളുമായുള്ള ലയനത്തിലൂടെ രൂപംകൊണ്ട യുണൈറ്റഡ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് വെനസ്വേല എന്ന പാർട്ടിയുടെ നേതൃസ്ഥാനവും ചാവെസിനായിരുന്നു. മേഖലയിലെ വൻശക്തിയായ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയെ]] തുറന്നെതിർത്തുകൊണ്ട്, ഇടതുപക്ഷാഭിമുഖ്യമുള്ള [[ബൊളിവേറിയൻ വിപ്ലവം]] എന്ന ആശയം മുന്നോട്ടുവെച്ച് സോഷ്യലിസത്തിലേക്കുള്ള ലാറ്റിനമേരിക്കൻ പാത അഥവാ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സോഷ്യലിസം എന്ന ആശയവും അദ്ദേഹം നടപ്പാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref>{{cite web | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6572615.stm | title = ഹ്യൂഗോ ഷാവെസിന്റെ അമേരിക്കൻ വിരുദ്ധത | accessdate = 20 April 2007 | publisher = ബി.ബി.സി | archive-date = 2013-09-23 | archive-url = https://archive.today/20130923151334/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6572615.stm | url-status = bot: unknown }}</ref><ref name="ReferenceA">[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.46</ref><ref name=hc1>{{cite news|title=ഹ്യൂഗോ ഷാവേസ് അന്തരിച്ചു|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=344704|accessdate=5 മാർച്ച് 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=5 മാർച്ച് 2013|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923151349/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=344704|url-status=bot: unknown}}</ref> [[ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക|ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ]] മേഖലയിൽ സമീപദശകങ്ങളിൽ ദൃശ്യമായ [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസ്റ്റ്]] പരിവർത്തനത്തിലേക്കുള്ള തനത് പാതയുടെ തുടക്കക്കാരാനായും ഊഗോ ചാവെസ് കരുതപ്പെടുന്നു. ഇതിലൂടെ [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കയുടെ]] ഏകീകരണവും ചാവെസ് ലക്ഷ്യമാക്കിയിരുന്നു. ചാവെസ് മത്സരിച്ചപ്പോഴൊക്കെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ഫലം അറിയാൻ ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾക്ക് ആകാംക്ഷയുണ്ടായിരുന്നു.
[[സാമ്രാജ്യത്വം|സാമ്രാജ്യത്വ]] ഇടപെടലുകൾക്ക് കീഴടങ്ങാതെ ഊഗോ ചാവെസ് [[വെനസ്വേല|വെനസ്വെലയുടെ]] വികസനത്തിലും മുഖ്യപങ്കുവഹിച്ചു.<ref name=bloomberg.com>{{cite news|title=ഷാവേസിനുകീഴിൽ ജീവിതഗുണത വർദ്ധിച്ചതായി യു.എൻ. ഇൻഡക്സ്: ബ്ലൂമെർജ്.ഓർഗ്|url=http://www.bloomberg.com/news/2013-03-07/venezuelans-quality-of-life-improved-in-un-index-under-chavez.html|accessdate=23 മാർച്ച് 2013|newspaper=|date=|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923151458/http://www.bloomberg.com/news/2013-03-07/venezuelans-quality-of-life-improved-in-un-index-under-chavez.html|url-status=bot: unknown}}</ref> വെനിസ്വെല സർക്കാരിനെതിരേ നടത്തിയ അട്ടിമറി ശ്രമത്തിലൂടെയാണ് ഊഗോ ചാവെസ് ശ്രദ്ധേയനാകുന്നത്. 1992-ൽ നടന്ന ആ സംഭവത്തിൽ സർക്കാർ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനം ആരോപിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിലടച്ചു. പരാജയപ്പെട്ട ഈ ശ്രമത്തിനുശേഷം ഇടതുപക്ഷാഭിമുഖ്യമുള്ള [[ഫിഫ്ത്ത് റിപബ്ലിക്ക് മൂവ്മെന്റ്]] എന്ന സംഘടന രൂപവത്കരിച്ച് [[1998]]-ൽ വെനിസ്വലയിൽ അധികാരത്തിലെത്തി. [[2002]]-ൽ നടന്ന ഭരണ അട്ടിമറിയിൽ പുറത്തായെങ്കിലും രണ്ടുദിവസത്തിനകം അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. വെനിസ്വെലയിലെ ഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന ദരിദ്രജനവിഭാവങ്ങൾക്കായി ക്ഷേമപദ്ധതികൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്താണ് ചാവെസ് പ്രസിഡന്റ് പദവിയിലെത്തിയത്.
[[വെനസ്വേല|വെനസ്വെലയിലെ]] മധ്യവർഗ, ഉപരിവർഗ വിഭാഗങ്ങൾ ചാവെസിന്റെ കടുത്ത വിമർശകരായിരുന്നു<ref name="മടങ്ങിവരവ്"/>. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വഞ്ചന, രാഷ്ട്രീയ അടിച്ചമർത്തൽ, മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ ആരോപണങ്ങൾ വിമർശകർ ചാവെസിനെതിരേ ഉയർത്തിയിരുന്നു. [[2002]]-ൽ ചാവെസിനെതിരെ ഒരട്ടിമറി ശ്രമവും നടക്കുകയുണ്ടായി. ദീർഘകാലമായി [[ക്യാൻസർ]] രോഗബാധിതനായിരുന്ന ഊഗോ ചാവെസ് [[2013]] മാർച്ച് അഞ്ചിന് നിര്യാതനായി<ref name=cancer2>{{cite news|title=ഷാവേസ് നെയിംസ് സക്സസ്സർ ആഫ്റ്റർ നീഡ് ഫോർ എ സർജറി|last=വിർജീനിയ|first=ലോപ്പസ്|url=http://www.theguardian.com/world/2012/dec/09/hugo-chavez-names-successor-cancer-surgery|publisher=ദ ഗാർഡിയൻ ദിനപത്രം|accessdate=09-ഡിസംബർ-2012|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923151541/http://www.theguardian.com/world/2012/dec/09/hugo-chavez-names-successor-cancer-surgery|url-status=bot: unknown}}</ref>.
== ജീവിതരേഖ ==
=== ബാല്യം ===
[[File:Hugo Chávez adolescent.png|thumb|left|130px|ഊഗോ ചാവെസ് ചെറുപ്പകാലത്ത്]]
[[പ്രമാണം:Sabaneta calle.jpg|right|thumb|ഊഗോ ചാവെസ് ജനിച്ചു വളർന്ന ബരീനാസ് സംസ്ഥാനത്തെ സബനെറ്റ പ്രദേശം]]
[[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിലെ ]] [[ബരീനാസ്]] സംസ്ഥാനത്ത് സബനെറ്റ എന്ന സ്ഥലത്ത് ഊഗോ ദെലോസ് റെയസിന്റെയും എലീന ഫ്രിയാസിന്റെയും രണ്ടാമത്തെ പുത്രനായി ഊഗോ ചാവെസ് ജനിച്ചു<ref name="ReferenceA"/><ref>[[#hc11|ഹ്യൂഗോ ഷാവേസ് - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം.26-27</ref>. മാതാപിതാക്കൾ അദ്ധ്യാപകരായിരുന്നെങ്കിലും ചാവെസിന്റെ ബാല്യകാലം കഷ്ടപ്പാടുകളുടേതായിരുന്നു. ഈ ദമ്പതികളുടെ ഏഴുമക്കളിൽ രണ്ടാമത്തെയാളായിരുന്ന ഊഗോ കുട്ടിക്കാലത്ത് പട്ടിണിയറിഞ്ഞാണ് വളർന്നത്. പനയോലകൾക്കൊണ്ട് മറച്ച കൂരയ്ക്കു കീഴിലാണ് കുടുംബം കഴിഞ്ഞുകൂടിയിരുന്നതെങ്കിലും മക്കൾക്ക് നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം നൽകാൻ ഈ മാതാപിതാക്കൾ ശ്രദ്ധിച്ചു. നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം കൊണ്ടു മാത്രമേ തങ്ങളെ ബാധിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയുകയുള്ളു എന്നു അവർ മക്കളെ പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.47</ref>. മാതാപിതാക്കളായ അധ്യാപക ദമ്പതികൾ മക്കളുടെ [[വിദ്യാഭ്യാസം]] മുടങ്ങാതിരിക്കാൻ ഹ്യൂഗോയേയും ആദൻ ചാവേസിനേയും മുത്തശ്ശി റോസയുടെ അരികിലേക്ക് അയച്ചു<ref>{{cite web | url = http://www.notablebiographies.com/news/Ca-Ge/Ch-vez-Hugo.html%23b | title = ഷാവെസിന്റെ ബാല്യകാലം | accessdate = | publisher = നോട്ടബിൾബയോഗ്രഫീസ്.കോം | archive-date = 2013-09-23 | archive-url = https://archive.today/20130923152126/http://www.notablebiographies.com/news/Ca-Ge/Ch-vez-Hugo.html%23b | url-status = bot: unknown }}</ref>. മുത്തശ്ശി റോസ ഈശ്വവിശ്വാസിയായ ഒരു സ്ത്രീയായിരുന്നു. അവൾ ഊഗോയെ അടുത്തുള്ള പള്ളിയിലെ ഒരു സഹായിയായി ചേർത്തു. കഷ്ടപ്പാടുകളും,ബുദ്ധിമുട്ടുകളും നിറഞ്ഞ, ചിലപ്പോഴൊക്കെ ഒന്നും തന്നെ ഭക്ഷിക്കാൻ പോലുമില്ലാതിരുന്ന കാലം എന്നാണ് തന്റെ ബാല്യത്തെക്കുറിച്ച് ചാവെസ് തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. ജൂലിയൻ പിനോ എലമെന്ററി സ്കൂളിലാണ് ഊഗോ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. സ്കൂൾ കാലഘട്ടത്തിൽ ഊഗോ ചിത്രരചനയും ചരിത്രപഠനവും എല്ലാം താല്പര്യത്തോടെ പരിശീലിച്ചിരുന്നു.
=== പഠനകാലം ===
ഗ്രാമത്തിലെ പ്രൈമറി [[സ്കൂൾ]] പഠനത്തിനു ശേഷം [[മാതാവ്]] ഈ സഹോദരൻമാരുമായി ബാരിനാസ് നഗരത്തിലേക്കു കുടിയേറി. ബരീനാസിലെ ഡാനിയേൽ ഫ്ലൊറൻസോ ഒലീറി സ്ക്കൂളിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം സയൻസിൽ ബിരുദം നേടി. പതിനേഴാം വയസിൽ വെനിസ്വെലൻ അക്കാദമി ഓഫ് മിലിട്ടറി സയൻസസിൽ പ്രവേശനം നേടിയതോടെ ചാവെസിന്റെ സൈനിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. സാധാരണ രീതിയിലുള്ള സൈനിക വിദ്യാഭ്യാസം എന്നതിലുപരി മറ്റു വിഷയങ്ങൾ കൂടി അവിടെ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നു. മറ്റു സർവ്വകലാശാലകളിൽ നിന്നും അദ്ധ്യാപകർ സൈനിക കോളേജിൽ പഠിപ്പിക്കാൻ എത്തുമായിരുന്നു. സൈനിക അക്കാദമിയിലെ പരിശീലനത്തിനിടെയാണ് വെനിസ്വേലയിലെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ ആഴത്തെക്കുറിച്ച് ചാവെസിന് നേരറിവുകൾ ലഭിച്ചത്. താൻ ചെറുപ്പകാലത്ത് അനുഭവിച്ച ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഫലനം പോലെയാണ് ചുറ്റുപാടുമുള്ള തൊഴിലാളി ജീവിതങ്ങളെ ഊഗോ നോക്കിക്കണ്ടത്. [[മാർക്സിസം|മാർക്സിസവും]] ലെനിനിസവും ഊഗോയുടെ പാഠ്യവിഷയങ്ങളായിരുന്നു. ഇക്കാലത്തു ഊഗോയും സുഹൃത്തുക്കളും ഐക്യ ലാറ്റിനമേരിക്ക എന്ന ആശയം ചർച്ചചെയ്യുമായിരുന്നു<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.55</ref>. 'ചെഗുവേരയുടെ ഡയറി' വായിച്ച് ആവേശംകൊണ്ടതും [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കയുടെ]] വിമോചനനായകൻ [[സിമോൺ ബോളിവർ|സിമോൺ ബൊളിവറുടെ]] ജീവിതത്തെയും രാഷ്ട്രീയത്തെയുംപറ്റി ചാവെസ് കൂടുതലറിയാൻ ശ്രമിച്ചതും ഇതേ കാലത്താണ്. [[ചിലി|ചിലിയുടെ]] പ്രസിഡന്റ് [[സാൽവദോർ അല്ലെൻഡേ]]യുടെ ആശയങ്ങളും പ്രവർത്തനരീതികളും ചാവേസിൽ വല്ലാതെ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിരുന്നു.<ref name=lefth1>{{cite web|title=സാൽവദോർ അല്ലെൻഡെ - റെവല്യൂഷണറി ഡെമോക്രാറ്റ്|url=http://lefthistory.com/post/49423592931/salvador-allende-revolutionary-democrat|publisher=ലെഫ്ട് ഹിസ്റ്ററി|date=02-മെയ്-2013|access-date=2022-09-09|archive-date=2013-09-15|archive-url=https://archive.today/20130915042311/http://lefthistory.com/post/49423592931/salvador-allende-revolutionary-democrat|url-status=bot: unknown}}</ref> 1973 ൽ ഇരുപത്തിമൂന്നാം വയസ്സിൽ വെനസ്വേലയിലെ അക്കാദമി ഓഫ് മിലിട്ടറി സയൻസിൽ നിന്ന് മിലിട്ടറി ആർട്സ് ആൻ സയൻസിൽ ബിരുദമെടുത്തു. മിലിട്ടറി സയൻസിലും എൻജിനീയറിങ്ങിലും മാസ്റ്റർ ബിരുദങ്ങൾ നേടിയ ശേഷം 1975 മുതൽ മുഴുവൻ സമയ സൈനികനായി.
സൈനിക ജീവിതത്തിനിടയിൽ രാഷ്ട്രതന്ത്ര ശാസ്ത്രത്തിൽ മറ്റൊരു [[ബിരുദം]] നേടാൻ അനുവാദം കിട്ടി. വെനിസ്വെലയുടെ തലസ്ഥാനമായ [[കാരക്കാസ്|കാരക്കാസിലെ]] സൈമൺ ബൊളിവർ സർവ്വകലാശാലയിലായിരുന്നു ചാവെസിന്റെ രാഷ്ട്രമീമാംസപഠനം. ബിരുദം നേടിയില്ലെങ്കിലും “ബൊളിവേറിയനിസം” എന്ന പുതുരാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന് കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം വിത്തുപാകാൻ ഈ അവസരമുപയോഗിച്ചു.<ref name=bolivarinism343>{{cite book|title=ഹ്യൂഗോ - ദ സ്റ്റോറി ഓഫ് ഊഗോ ചാവേസ് ഫ്രം മഡ് ഹട്ട് ടു പെർപച്വൽ റെവല്യൂഷൻ|url=http://books.google.com.sa/books?id=aYlx3aChEqoC&dq=|publisher=സ്റ്റീർഫോർത്ത്|isbn=978-1-58642-135-9|page=240}}</ref> [[ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക|ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ]] വിമോചന നായകനായ [[സൈമൺ ദെ ബൊളിവർ]], [[പെറു|പെറുവിന്റെ]] ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന [[യുവാൻ വലെസ്കോ]] എന്നിവരുടെ പ്രബോധനങ്ങളും [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസ്റ്റ്]]-[[കമ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്]] ആശയങ്ങളും കൂട്ടിക്കുഴച്ച തത്ത്വസംഹിതയാണ് [[ബൊളിവേറിയനിസം]] എന്ന പുതുസംഘടനയ്ക്കായി ചാവെസും കൂട്ടരും ഒരുക്കിയത്.
=== സൈനിക ജീവിതം ===
[[കോളേജ്]] പഠനത്തിനുശേഷം ചാവെസ് [[സൈന്യം|സൈനിക]] ജീവിതം പുനരാരംഭിച്ചു. 1975 ൽ സൈനിക അക്കാദമിയിൽ നിന്നും ബിരുദധാരിയായി പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോൾ, തന്റെ രാജ്യത്തിൽ സൈനിക ഇടപെടലിന്റെ അനിവാര്യതയെക്കുറിച്ച് ചാവെസ് ബോധവാനായിരുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിലൊക്കെ [[വെനസ്വേല]] എന്ന രാജ്യത്തിന്റെ ചുമതല മുഴുവൻ തന്റെ തോളുകളിൽ വരുന്ന ഒരു കാലം ചാവെസ് സ്വപ്നം കണ്ടിരുന്നുവത്രെ<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.56</ref>. 1971ൽ കറാക്കസിലെ വെനസ്വേലൻ മിലിറ്ററി സയൻസ് അക്കാദമിയിൽ അദ്ദേഹം ചേർന്നു. അക്കാദമിയിൽചേർന്നത് പ്രഫഷനൽ ബേസ്ബാൾ കളിക്കാരനാകാൻ ആഗ്രഹിച്ച ഒരു നാട്ടുമ്പുറത്തുകാരനായിരുന്നു. എന്നാൽ 1975ൽ അവിടെനിന്ന് പുറത്തുവന്നത് ഒരു പുതിയ ചാവെസ് ആയിരുന്നു.<ref name=baseball1>{{cite web|title=ഫോർമർ വെനസ്വേലൻ ലീഡർ ചാവേസ് ഹാഡ് ബിഗ് ഇൻഫ്ലുവൻസ് ഓൺ എം.എൽ.ബി|url=http://sportsillustrated.cnn.com/mlb/news/20130306/hugo-chavez-influence-on-baseball/|publisher=സ്പോർട്ട്സ് ഇല്ല്യൂസ്ട്രേറ്റർ|date=06-മാർച്ച്-2013|access-date=2022-09-09|archive-date=2013-09-15|archive-url=https://archive.today/20130915052624/http://sportsillustrated.cnn.com/mlb/news/20130306/hugo-chavez-influence-on-baseball/|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name=ballbritanica1>{{cite web|title=ഊഗോ ചാവേസ്|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/108140/Hugo-Chavez|publisher=എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാനിക്ക|accessdate=15-സെപ്തംബർ-2013|archive-date=2013-09-15|archive-url=https://archive.today/20130915052851/http://global.britannica.com/EBchecked/topic/108140/Hugo-Chavez|url-status=bot: unknown}}</ref> അക്കാദമിയിലെ പരിശീലനത്തിനുശേഷം സ്വന്തം പ്രവിശ്യയായ ബാരിനസിലായിരുന്നു ആദ്യനിയമനം. ഇവിടത്തെ മാർക്സിസ്റ്റ് പോരാളികളെ സൈന്യം അടിച്ചമർത്തിയതിനു പിന്നാലെയായിരുന്നു ചാവെസിന്റെ വരവ്. പതിനേഴുവർഷത്തെ സൈനിക ജീവിതത്തിനിടയിൽ ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ വരെയുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ നേടി. വെനിസ്വെലൻ മിലിട്ടറി അക്കാദമിയുടെ പരിശീലന പദ്ധതികളിലും ചാവെസ് പങ്കാളിയായി. ഈ സൈനിക ജീവിതത്തിൽ [[കാൾ മാർക്സ്]] ,[[മാവോ സേതൂങ്]], [[ലെനിൻ|വ്ലാഡിമിർ ലെനിൻ]] എന്നിവരുടെ പുസ്തകങ്ങളാണ് ചാവെസ് വായിച്ചിരുന്നത്<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.56-57</ref>. തന്റെ ഇരുപത്തിരണ്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ തന്നെ [[ഇടതുപക്ഷം|ഇടതുപക്ഷാശയങ്ങളോട്]] താൻ ആഭിമുഖ്യം പുലർത്തിയിരുന്നു എന്ന് ചാവെസ് പിന്നീട് ഓർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ചാവെസിന്റെ പരിശീലന ക്ലാസുകളിൽ [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലൻ]] സർക്കാരിനെയും ഭരണനേതൃത്വത്തെയും വിമർശിക്കുന്ന [[വിപ്ലവം|വിപ്ലവാശയങ്ങളായിരുന്നുവെന്ന്]] സഹപ്രവർത്തകരിൽ ചിലർ പിന്നീട് വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.{{തെളിവ്}}
[[File:Operemm-2.jpg|thumb|200px|left|ചാവേസ് തന്റെ സൈനിക വേഷത്തിൽ]]
1977 ൽ ചാവെസുൾപ്പെടുന്ന ഒരു സേനയോട് [[റെഡ് ഫ്ലാഗ് പാർട്ടി|റെഡ് ഫ്ലാഗ് പാർട്ടിയുടെ]] വിപ്ലവമുന്നേറ്റത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ സർക്കാർ ആവശ്യപ്പെടുകയുണ്ടായി<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.58</ref>. ഇവിടെ തടവുകാരായി പിടിച്ച [[ഗറില്ലായുദ്ധം|ഗറില്ലാ]] പോരാളികളെ ക്രൂരമായ മർദ്ദനത്തിനിരയാക്കുന്നത് ചാവെസ് കണ്ടു. ബേസ് ബോളിന്റെ ബാറ്റുകൊണ്ടാണ് ഇവരെ പീഡനത്തിനിരയാക്കിയിരുന്നത്. ചാവെസ് ഇത് തടയാൻ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും, ഫലവത്തായില്ല<ref name="ReferenceB">[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.58-59</ref>. ഇക്കാലത്ത് സർക്കാരിന്റേയും, സൈന്യത്തിന്റേയും അഴിമതിയുടെ സൂചനകൾ ചാവെസിനു കിട്ടിത്തുടങ്ങി. [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിലെ]] സമ്പന്നമായ എണ്ണസ്രോതസ്സിൽ നിന്നും കിട്ടുന്ന വരുമാനത്തിന്റെ പങ്ക് പാവപ്പെട്ടവരിലെത്തിച്ചേരുന്നില്ല എന്ന സത്യം ചാവെസ് കൂടുതലായി അറിഞ്ഞു തുടങ്ങി. ഈ അനീതിക്കുനേരെ വിപ്ലവം നയിക്കുന്ന റെഡ് ഫ്ലാഗ് പാർട്ടി പോലുള്ള പാർട്ടികളോട് ചാവെസിനു അടുപ്പം തോന്നിയിരുന്നുവെങ്കിലും അവരുടെ രക്തരൂഷിത വിപ്ലവത്തോട് താൽപര്യം ഉണ്ടായിരുന്നുമില്ല.
1977 ൽ സൈന്യത്തിലിരിക്കെത്തന്നെ ചാവെസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു രഹസ്യസംഘടന രൂപീകരിക്കുകയുണ്ടായി<ref name="ReferenceB"/><ref name=vpla1>{{cite news|title=ഹ്യൂഗോ ഷാവേസ്|url=http://www.presstv.ir/doc/profile-chavez.html|publisher=പ്രസ്സ്.ടി.വി.|accessdate=|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923153543/http://www.presstv.ir/doc/profile-chavez.html|url-status=bot: unknown}}</ref>. വെനസ്വേലൻ പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി എന്ന ഈ സംഘടനയ്ക്ക് നേരിയ ഇടതുപക്ഷ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു. തനിക്ക് ഒരു സുപ്രഭാതത്തിൽ വെനസ്വേലയിലെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ചാവെസിനറിയാമായിരുന്നു. ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന വിപ്ലവത്തിന്റെ തയ്യാറെടുപ്പ് മാത്രമായിരുന്നു ഈ സംഘടന<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.59</ref> സർക്കാരിന്റെ വലതുപക്ഷ നയങ്ങളുടേയും, റെഡ് ഫ്ലാഗിന്റെ തീവ്ര ഇടതുപക്ഷനയങ്ങളുടേയും ഇടയിലുള്ള ഒരു മദ്ധ്യവർത്തി സംഘടനയായിരുന്നു വെനസ്വേലൻ പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി<ref name="vpla1" />. ഇടതു പക്ഷ സംഘടനകളുമായി ചാവെസ് അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു. 1977 ൽ ചാവെസ് [[നാൻസി കോൾമെനാഴ്സ്]] എന്ന സ്ത്രീയെ വിവാഹം കഴിച്ചു<ref name=wife1>{{cite news|title=പ്രൈവറ്റ് ലൈഫ് ഓഫ് ഷാവേസ്|url=http://english.pravda.ru/world/americas/11-07-2011/118447-Hugo_Chavez-0/|publisher=പ്രവ്ദ|accessdate=11-ഓഗസ്റ്റ്-2011|5=|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923154001/http://english.pravda.ru/world/americas/11-07-2011/118447-Hugo_Chavez-0/|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>[[#hc11|ഹ്യൂഗോ ഷാവേസ് - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം.26</ref><ref name="ReferenceC">[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.57</ref>. നാൻസിയുമായുള്ള വിവാഹബന്ധത്തിൽ ചാവെസിനു മൂന്നു മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. 1992 ൽ ഇരുവരും വിവാഹമോചിതരായി<ref name="wife1" /><ref name="ReferenceC"/>
== ബൊളിവേറിയൻ റെവല്യൂഷണറി ആർമി -200 ==
[[വെനസ്വേല പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി]] രൂപീകരിച്ച് ഏതാണ്ട് അഞ്ച് വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം, ചാവെസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മറ്റൊരു രഹസ്യസംഘടന കൂടി നിലവിൽ വന്നു<ref>[[#hc11|ഹ്യൂഗോ ഷാവേസ് - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം.40</ref>. [[ബൊളിവേറിയൻ റെവല്യൂഷണറി ആർമി-200]] എന്നായിരുന്നു ഇതിന്റെ പേര്. സംഘടനയെ പിന്നീട് റെവല്യൂഷണറി ബൊളിവേറിയൻ മൂവ്മെന്റ് -200 എന്നു പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. ചാവെസ് ഏറെ ആരാധിച്ചിരുന്ന [[സൈമൺ ബോളിവർ]], [[സമോറ]], [[സൈമൺ റോഡ്രിഗ്സ്]] എന്നിവരുടെ ആശയങ്ങളായിരുന്നു ഈ സംഘടനയുടെ പ്രചോദനം. യാതൊരു രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളുമില്ലാത്ത സംഘടനയാണിതെന്ന് ചാവെസ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] സൈനിക ചരിത്രം പഠിക്കുക എന്നതും, വെനസ്വേലയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ സൈനിക സേവനം എങ്ങനെ കാര്യക്ഷമമായി നടപ്പിലാക്കാം{{vague}} എന്നതുമായിരിക്കും എം.ബി.ആർ-200 ന്റെ സ്ഥാപിത ലക്ഷ്യം എന്നും ചാവെസ് പറയുകയുണ്ടായി<ref>[[#hc11|ഹ്യൂഗോ ഷാവേസ് - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം.41</ref>. എം.ബി.ആർ-200 നിലവിൽ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിലും ഭാവിയിൽ ഇത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനമാകുമെന്ന് ചാവെസ് മുൻകൂട്ടി കണ്ടിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഒരു പ്രത്യയശാസ്ത്രം രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കാൻ അദ്ദേഹം ഇടതു നിന്നും വലതു നിന്നുമെല്ലാം ഉള്ള ആശയങ്ങൾക്കായി വാതിലുകൾ തുറന്നിട്ടു. നിലവിലുള്ള സംവിധാനത്തിനെതിരേയുള്ള ഒരു ജനകീയമായ മാർഗ്ഗമായിരിക്കണം പുതിയ സംഘടന എന്ന് ചാവെസ് ഉറപ്പിച്ചിരുന്നു<ref>[[#hc11|ഹ്യൂഗോ ഷാവേസ് - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം.40-42</ref>. 1981 ൽ താൻ പഠിച്ചിറങ്ങിയ സൈനിക അക്കാദമിയിൽ അദ്ധ്യാപകനായി ഊഗോ തിരിച്ചുചെന്നു<ref name="ReferenceD">[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.63</ref>. അവിടത്തെ സൈനിക വിദ്യാർത്ഥികളെ [[ബൊളിവേറിയനിസം]] മനസ്സിലാക്കിപ്പിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ച ചാവെസ് അതിൽ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. 133 കേഡറ്റുകളിൽ 30 ഓളം പേർ ചാവേസിന്റെ എം.ബി.ആർ-200 ലെ അംഗങ്ങളായി മാറി. ചാവേസിന്റെ ആശയങ്ങളോട് പ്രതിപത്തി തോന്നി അദ്ദേഹത്തോട് വ്യക്തിപരമായി അടുത്ത ഒരു വിധവയായിരുന്നു ഹെർമ മാർക്സ്മാൻ<ref name=marksman>{{cite news|title=ഹെർമ മാർക്സ്മാൻ ഊഗോ ചാവേസ് ലോംഗ്ടൈം മിസ്ട്രസ്സ്|url=http://showbizdaily.net/celebrity-bio/herma-marksman-venezuelan-president-hugo-chavezs-longtime-mistress/|publisher=ഷോബിസ് ഡെയിലി|access-date=2022-09-09|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923154550/http://showbizdaily.net/celebrity-bio/herma-marksman-venezuelan-president-hugo-chavezs-longtime-mistress/|url-status=bot: unknown}}</ref>. പൊതുവായ ലക്ഷ്യങ്ങളും ചിന്തകളും ഹെർമയേയും, ചാവേസിനേയും തമ്മിൽ അടുപ്പിച്ചു. ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള പ്രണയബന്ധം വർഷങ്ങളോളം നീണ്ടു നിന്നു.
എം.ബി.ആർ-200 ന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് മേലധികാരികൾക്ക് സൂചന ലഭിച്ചെങ്കിലും, ചാവേസിനെതിരേ നടപടിയെടുക്കാൻ തക്ക തെളിവുകളൊന്നും അവർക്ക് കിട്ടിയിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ചാവേസിന്റെ നീക്കങ്ങൾക്ക് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുവാനും, പുതിയതായി സൈനികവിദ്യാർത്ഥികളെ ഈ സംഘടനയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാതിരിക്കാനും വേണ്ടി സൈനിക നേതൃത്വം ചാവേസിനെ വിദൂരഗ്രാമങ്ങളിലുള്ള പട്ടാളബാരക്കുകളിലേക്ക് സേവനത്തിനായി അയച്ചു<ref name="ReferenceD"/>. ഇവിടെ ചാവേസ് ഗ്രാമീണരെ സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ പ്രധാനമായും [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലൻ]] പട്ടാളക്കാരെക്കൊണ്ട് പൊറുതിമുട്ടിയിരിക്കുകയായിരുന്നു. അവർക്കെതിരേ സംസാരിക്കുന്ന ഈ പുതിയ നേതാവിനെ അവർ ഇരുകൈയ്യും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചു. വർഷങ്ങളോളം ഇവരുമായുണ്ടായിരുന്ന സൗഹൃദം പിന്നീട് ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരുടെ ഉന്നമനത്തിനായി നിയമങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ ചാവേസിനെ വളരെയധികം സഹായിക്കുകയുണ്ടായി. 1988 ൽ മേജർ പദവിയിലേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം കിട്ടി<ref name="ReferenceD"/>.
1989 ൽ [[കാർലോസ് ആൻഡ്രേസ് പെരസ്]] [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] അടുത്ത സുഹൃത്തായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പെരസ് [[അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി|അന്താരാഷ്ട്ര നാണ്യ നിധിയും]], അതുവഴി [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടേയും]] നയങ്ങൾ [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിൽ]] നടപ്പിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഒരാളായിരുന്നു. സർക്കാരിന്റെ സുപ്രധാന തസ്തികകളിൽ പെരസ് തന്റെ അനുയായികളെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. പെരസിന്റെ ഇത്തരം നടപടികൾക്കെതിരേ ജനരോഷം അലയടിച്ചു. പോലീസിനേയും പട്ടാളത്തേയും കൊണ്ട് ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ അടിച്ചമർത്താൻ പെരസ് ശ്രമിച്ചു. ഇത് വെനസ്വേല കണ്ട ഒരു വലിയ കൂട്ടക്കുരുതിക്കു വഴിതെളിച്ചു. ഈ സമരങ്ങളിൽ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ അനുസരിച്ച് ഏതാണ്ട് 276 ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും ഒട്ടനവധി പേർക്ക് പരുക്കേൽക്കുയും ചെയ്തു<ref name=elcaracaz>{{cite journal|title=ഡെൽ കരാകാസോ കേസ് സീരീസ്|url=http://www.worldlii.org/int/cases/IACHR/1999/12.html|publisher=ഇന്റർഅമേരിക്കൻ കോർട്ട് ഓഫ് ഹ്യൂമൻ ജസ്റ്റീസ്|access-date=2013-09-23|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923154746/http://www.worldlii.org/int/cases/IACHR/1999/12.html|url-status=bot: unknown}}</ref>. കണക്കില്ലാത്ത വസ്തുവകകൾ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അസുഖബാധിതനായി ആശുപത്രിയിൽ ആയിരുന്നതിനാൽ ഈ പട്ടാളമുന്നേറ്റത്തിൽ ചാവേസ് പങ്കെടുത്തിരുന്നില്ല. ''ഉന്മൂലനം'' എന്നാണ് ചാവേസ് പിന്നീട് ഈ കൂട്ടക്കുരുതിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്<ref name=genocide>{{cite news|title=വിവാ ചാവേസ്|url=http://www.epw.in/web-exclusives/viva-ch%C3%A1vez.html|last=വിജയ്|first=പ്രസാദ്|accessdate=09-മാർച്ച്-2013|publisher=ഇക്കണോമിക്&പൊളിറ്റിക്കൽ വീക്കിലി|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923155027/http://www.epw.in/web-exclusives/viva-ch%C3%A1vez.html|url-status=bot: unknown}}</ref>.
===ഓപ്പറേഷൻ സമോറ===
[[അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി|അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധിയിലൂടെ]] [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിൽ]] [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] ഇടപെടൽ ഊഗോയെ വല്ലാതെ കുപിതനാക്കി. ആശുപത്രിയിൽ നിന്നും വന്ന ഊഗോ ഒരു സൈനിക അട്ടിമറിക്കു പദ്ധതി തയ്യാറാക്കി<ref name="red24" />. പെരസിനെ തടവിലാക്കുക എന്നതായിരുന്നു അന്തിമോദ്ദ്യേശം. 1992 ഫെബ്രുവരി 4ന് ചാവേസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ എം.ബി.ആർ-200 ന്റെ ഒരു സംഘം കാരക്കാസ് ലക്ഷ്യമാക്കി മുന്നേറി<ref>[[#hc11|ഹ്യൂഗോ ഷാവേസ് - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം.63</ref>. കാരക്കാസിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളായ സൈനിക വിമാനത്താവളം, പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം, റേഡിയോ സ്റ്റേഷൻ എന്നിവ കീഴടക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. വ്യക്തമായ പദ്ധതിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ തന്നെയും ഇവരുടെ ആക്രമണപദ്ധതി തകരാറിലായി. ഈ മുന്നേറ്റം നടക്കുന്ന സമയത്ത് [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിലെ]] സൈന്യത്തിന്റെ 10 ശതമാനത്തോളം വരുന്ന സൈനികരുടെ പിന്തുണ മാത്രമേ ചാവേസിനുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ബാക്കി സൈനികരെല്ലാം പെരസിന്റെ അനുയായികളായിരുന്നു. മാത്രമല്ല മുൻകൂട്ടിക്കാണാൻ കഴിയാഞ്ഞ ചില പ്രശ്നങ്ങളും, കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന അംഗങ്ങളുടെ വഞ്ചനാപരമായ പ്രവൃത്തികളും [[ഓപ്പറേഷൻ സമോറ]] എന്ന ഈ സൈനിക മുന്നേറ്റം പരാജയപ്പെടാനുള്ള കാരണങ്ങളായിരുന്നു<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.72</ref>. ചാവേസ് സർക്കാരിനു കീഴടങ്ങി. സർക്കാരീന്റെ പിടിയിലാകാത്ത സൈനികരേയും കീഴടങ്ങാൻ പ്രേരിപ്പിക്കാം എന്ന ധാരണയിൽ പെരസ് സർക്കാർ ചാവേസിന് ദേശീയ ടെലിവിഷനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ അനുവദിച്ചു<ref>[[#hc11|ഹ്യൂഗോ ഷാവേസ് - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം.67</ref><ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.72-73</ref>. ഇപ്പോൾ നടന്ന ഈ മുന്നേറ്റത്തിൽ തങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നും, പക്ഷേ [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] നല്ലൊരു ഭാവിക്കായി എപ്പോഴും യുദ്ധസജ്ജരായിരിക്കാനുമാണ് ഈ സംപ്രേഷണത്തിലൂടെ ചാവേസ് ജനങ്ങളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടത്<ref name=television1>{{cite news|title=ഒബിച്വറി ഊഗോ ചാവേസ്|url=http://mancunion.com/2013/03/11/obituary-hugo-chavez/|publisher=ദ മാങ്ക് യൂണിയൻ|last=ആൻഡ്രേസ്|first=ചാവേസ്|accessdate=11-മാർച്ച്-2013|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923155232/http://mancunion.com/2013/03/11/obituary-hugo-chavez/|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>[[#hc11|ഊഗോ ചാവേസ്- റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം.67-68</ref>. ചാവേസ് ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ ഒരു പ്രധാന വ്യക്തിത്വമായി മാറി. അഴിമതിയിൽ മുങ്ങിയ സർക്കാരിനെതിരേ ശബ്ദമുയർത്തിയ ഈ പുതിയ നേതാവിനെ ജനങ്ങൾ ഹാർദ്ദമായി സ്വീകരിച്ചു<ref name=red24>{{cite web|title=വെനസ്വേല സ്റ്റെബിലിറ്റി കൺസേൺസ്|url=https://www.red24.com/members/intelligence/newsletters_security_briefings/venezuela_elections_12072012.php|publisher=റെഡ്24|accessdate=12-ജൂലൈ2012|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923155510/https://www.red24.com/members/intelligence/newsletters_security_briefings/venezuela_elections_12072012.php|url-status=bot: unknown}}</ref>.
സർക്കാർ ചാവേസിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു സാൻകാർലോസിലെ സൈനിക ജയിലിലടച്ചു<ref name="red24" />. ജയിലിൽ ചാവേസ് നിരാശാഭരിതനായിരുന്നു. തന്റെ പരാജയപ്പെട്ടുപോയ മുന്നേറ്റം അദ്ദേഹത്തെ വല്ലാതെ വിഷമിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പുറത്ത് ചാവേസിന്റെ മോചനത്തിനു വേണ്ടി ജനക്കൂട്ടം മുറവിളി കൂട്ടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ഒരു തവണ കൂടി പെരസിനെതിരേ സൈനിക അട്ടിമറിക്കു ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും അതും പരാജയപ്പെടുകയായിരുന്നു<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.74</ref>.
==രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം 1992-1998==
ചാവേസ് ജയിലിലായിരുന്ന സമയത്ത് [[ഹെർമാ മാർക്സ്മാൻ|ഹെർമാ മാർക്സ്മാനുമായുള്ള]] ബന്ധത്തിന് ഉലച്ചിൽ തട്ടി. ചാവേസിനോടുള്ള എതിർപ്പുമൂലം അവർ പിന്നീട് ചാവേസിന്റെ കടുത്ത ഒരു വിമർശകയായി മാറി<ref name=herma2>{{cite news|title=എക്സ് മിസ്ട്രസ്സ് അക്യൂസസ് ചാവേസ്|url=http://www.wnd.com/2006/05/36173/|publisher=ഡബ്ലിയു.എൻ.ഡി|accessdate=14-മെയ്-2006|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923160902/http://www.wnd.com/2006/05/36173/|url-status=bot: unknown}}</ref>. 1994 ൽ [[റാഫേൽ കാൽഡ്ര]] [[വെനിസ്വേല|വെനിസ്വേലയുടെ]] പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. തന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പു പ്രകടനപത്രികയിൽ പറഞ്ഞിരുന്നപോലെ അദ്ദേഹം ചാവേസുൾപ്പടെയുള്ള എം.ബി.ആർ-200 പോരാളികളെ ജയിലിൽ നിന്നും സ്വതന്ത്രരാക്കി<ref name=caldera1>{{cite news|title=കാൽഡ്ര ഡൈസ് അറ്റ് 93|url=http://latimesblogs.latimes.com/laplaza/2009/12/venezuela-former-president-rafael-antonio-caldera-died-hugo-chavez.html|publisher=ലോസ് ഏഞ്ചൽസ് ടൈംസ്|accessdate=24-ഡിസംബർ-2009|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923161004/http://latimesblogs.latimes.com/laplaza/2009/12/venezuela-former-president-rafael-antonio-caldera-died-hugo-chavez.html|url-status=bot: unknown}}</ref>. തിരികെ സൈന്യത്തിൽ ചേരുകയില്ല എന്ന ഉറപ്പിന്മേലാണ് കാൽഡ്ര ഇവർക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിച്ചത്. മറ്റൊരു സൈനിക അട്ടിമറി കാൽഡ്ര ഭയന്നിരുന്നു. സൈനിക സേവനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ലഭിച്ച പെൻഷനും, അനുയായികളിൽ നിന്നുളള സംഭാവനകളുമായിരുന്നു ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ചാവേസിന്റെ പ്രധാന വരുമാനമാർഗ്ഗം. ചാവേസ് ഈ സമയത്തൊന്നും വെറുതെയിരിക്കുകയായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹം നാടുമുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ച് തന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളേയും മാർഗ്ഗങ്ങളേയും കുറിച്ച് ജനങ്ങളെ ബോധവത്കരിക്കുകയായിരുന്നു. തന്റെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനാർത്ഥിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ജനഹിത പരിശോധനകൂടിയായിരുന്നു ഈ യാത്രകൾ. വെനിസ്വേലയിലെ രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെ അഴിമതി അവസാനിപ്പിക്കും, രാജ്യത്തെ ദാരിദ്ര്യം തുടച്ചു നീക്കും, എന്നിവയായിരുന്നു ചാവേസിന്റെ പ്രകടനപത്രികയിലെ മുഖ്യഇനങ്ങൾ<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.80</ref>. . ജനങ്ങൾ ചാവേസിൽ ഒരു പുതിയ രക്ഷകനെ കണ്ടു. ഈ സമയത്ത് ചാവേസ് [[മരിസാബെൽ റോഡ്രിഗ്സ്]] എന്ന പത്രപ്രവർത്തകയെ പരിചയപ്പെടുകയും പിന്നീട് വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. ചാവേസിനേക്കാൾ [[വെനിസ്വേല|വെനിസ്വേലയുടെ]] പ്രസിഡന്റാവാൻ എന്തുകൊണ്ടും യോഗ്യതയുള്ള സ്ത്രീയായിരുന്നു മരിസാബെൽ എന്ന് ചാവേസിന്റെ വിമർശകർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു<ref name="ReferenceE">[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.79</ref>.
ബൊളിവേറിയൻ മുന്നേറ്റത്തിനു ശക്തിപകരാനായി സമാനചിന്താഗതിക്കാരായ മറ്റു [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കൻ]] രാജ്യങ്ങളുടെ സൗഹൃദം ചാവേസിനു ആവശ്യമായിരുന്നു. ഇതിനുവേണ്ടി ചാവേസ് ലാറ്റിനമേരിക്ക മുഴുവൻ സന്ദർശിച്ചു<ref name="ReferenceD"/>. 1926 ൽ [[ക്യൂബ|ക്യൂബയുടെ]] തലവനായിരുന്ന [[ഫിദൽ കാസ്ട്രോ|ഫിദൽ കാസ്ട്രോയെ]] ചാവേസ് സന്ദർശിച്ചു. [[ക്യൂബ]] ആ സമയത്ത [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] ഉപരോധത്താൽ വിഷമിച്ചിരുന്നു ഒരു കാലമായിരുന്നു. ഒരേ ലക്ഷ്യമുള്ള ഈ രണ്ടുപേരും പെട്ടെന്ന് തന്നെ അടുത്തു. തന്റെ പിതൃസ്ഥാനത്താണ് ഫിദൽ എന്ന ചാവേസ് പറയുകയുണ്ടായി<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.76-78</ref>. തിരികെ [[വെനിസ്വേല|വെനിസ്വേലയിൽ]] എത്തിയ ചാവേസിന് പക്ഷെ മുഖ്യധാരാമാധ്യമങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ നേടാനായില്ല. കാൽഡ്രസ് അമേരിക്കൻ നയങ്ങൾ, നവഉദാരവൽക്കരണം എന്ന പേരിൽ നടപ്പിലാക്കി തുടങ്ങിയിരുന്നു, ഇത് ചാവേസിനെ ചൊടിപ്പിച്ചു. ചാവേസ് കാൽഡ്രയെ പരസ്യമായി വിമർശിക്കാൻ തുടങ്ങി. ചാവേസിന്റെ സഹപ്രവർത്തകർ പലരും ജയിലിനുള്ളിലായി. കാൽഡ്രയുടെ ഭരണകാലഘട്ടത്തിൽ രാജ്യം അരക്ഷിതാവസ്ഥയെ നേരിടുകയായിരുന്നു. ആളോഹരി വരുമാനം കുറഞ്ഞു, മൂല്യശോഷണം കൂടാതെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ തോത് കുത്തനെ കൂടി. കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ മുമ്പെങ്ങുമില്ലാത്ത വിധം പെരുകി.
ജനാധിപത്യ രീതിയിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ സമീപിച്ച് അധികാരത്തിലെത്തണോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പട്ടാള അട്ടിമറിയിലൂടെ ഭരണം പിടിച്ചെടുക്കണോ എന്നതായിരുന്നു ബൊളിവേറിയൻ മൂവ്മെന്റിന്റെ മുമ്പിലുണ്ടായിരുന്ന ചോദ്യം. ചാവേസ് പക്ഷേ പട്ടാള അട്ടിമറിയെത്തന്നെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നു. പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച് അധികാരത്തിലെത്താൻ തങ്ങൾക്കു കഴിഞ്ഞേക്കില്ല എന്നദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ലോകമൊട്ടാകെ നടക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ഈ ചിന്താരീതിയിൽ നിന്നും ചാവേസിനെ പിന്തിരിപ്പിച്ചു. ചാവേസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഫിഫ്ത്ത് റിപ്പബ്ലിക്കൻ മൂവ്മെന്റ് എന്ന സംഘടനയുണ്ടാക്കി. പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്കു മത്സരിക്കാൻ തീരുമാനവുമായി.
=== ഫിഫ്ത് റിപ്പബ്ലിക് മൂവ്മെന്റ് - 1998 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്===
[[പ്രമാണം:Logo1 MVR-2.svg|right|thumb|ഫിഫ്ത് റിപ്പബ്ലിക് മൂവ്മെന്റിന്റെ ലോഗോ]]
[[1997]] [[ജൂലൈ|ജൂലൈയിൽ]] ഊഗോ ചാവേസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകരിച്ച സംഘടനയാണ് [[ഫിഫ്ത് റിപ്പബ്ലിക് മൂവ്മെന്റ്]]. ഈ സംഘടനയുമായി പ്രവർത്തിച്ചു [[1998]]ൽ ചാവേസ് വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ അധികാരത്തിലെത്തി. വെനസ്വേലയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവുമധികമാളുകൾ വോട്ട് ചെയ്ത തെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ വോട്ടെണ്ണൽ പൂർത്തിയായപ്പോൾ 55.5 ശതമാനത്തിലേറെ വോട്ടിനാണ് ഷാവേസ് വിജയിച്ചത്. ദേശസ്നഹം, ദേശനശീകരണം എന്നീ രണ്ടു ധ്രുവങ്ങൾ തമ്മിലായിരുന്നു 1998 ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ മത്സരം. ദേശസ്നേഹം എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചത് ചാവേസിന്റെ നേതൃത്ത്വത്തിലുള്ള ഫിഫ്ത് റിപ്പബ്ലിക്കൻ മൂവ്മെന്റായിരുന്നു<ref>[[#hc00|ഇൻ ദ ഷാഡോ ഓഫ് ദ ലിബറേറ്റർ - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]]അദ്ധ്യായം 25 - പുറം 143</ref>. ദാരിദ്ര്യം തുടച്ചു നീക്കൽ,അഴിമതിനിർമാർജ്ജനവും പുതിയ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കരണവുമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രചരണായുധങ്ങൾ<ref name="ReferenceE"/>. മുൻ വിശ്വസുന്ദരിയായിരുന്ന [[ഐറീൻ സായിസ്|ഐറിൻ സായിസായിരുന്നു]] ചാവേസിന്റെ മുഖ്യ എതിരാളി. ഇവർ കാരക്കാസിലെ ഒരു പ്രവിശ്യയിലെ മേയർ കൂടിയായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രായോഗിക പരിചയമുള്ളതുകൊണ്ട് [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിലെ]] പത്രങ്ങൾ മുഴുവൻ ഐറിനനുകൂലമായിരിക്കും തിരഞ്ഞെടുപ്പു ഫലം എന്നാണ് എഴുതിയത്<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.79-80</ref><ref>[[#hc00|ഇൻ ദ ഷാഡോ ഓഫ് ദ ലിബറേറ്റർ - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം 147</ref>. പ്രവചനങ്ങളെയും, കണക്കുകളേയും തോൽപ്പിച്ചുകൊണ്ട് വെനസ്വേലയുടെ 40 കൊല്ലത്തെ ചരിത്രത്തിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും വലിയ ഭൂരിപക്ഷമാണ് ഫിഫ്ത് റിപ്പബ്ലിക്കൻ മൂവ്മെന്റ് നേടിയത്<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.81</ref>.
==പ്രസിഡന്റ് പദവിയിൽ 1999–2013==
===ഒന്നാം തവണ 1999-2001===
1992 [[ഫെബ്രുവരി]] 2ന് ഊഗോ ചാവേസ് [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] പ്രസിഡന്റായി സ്ഥാനമേറ്റെടുത്തു. തന്റെ ആദ്യത്തെ പട്ടാള അട്ടിമറിക്കുശേഷം ഏതാണ്ട് ഏഴുവർഷങ്ങൾക്കുശേഷമായിരുന്നു ഇത്<ref>[[#hc00|ഇൻ ദ ഷാഡോ ഓഫ് ദ ലിബറേറ്റർ - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം 153</ref>. അധികാരമേറ്റശേഷം അദ്ദേഹം പുതിയ ഒരു ഭരണഘടന തയ്യാറാക്കി. അധികാരമേറ്റയുടൻ പുനർനിർമിച്ച ഭരണഘടന പ്രകാരം രാജ്യത്തിൻറെ നാമം [[ബൊളിവേറിയൻ റിപ്ലബ്ബിക് ഓഫ് വെനസ്വേല]] എന്നാക്കി മാറ്റി. പുതിയ ഭരണഘടനയിൽ ഓരോ പൗരന്റെ ജീവിതത്തിലും സൈനിക സേവനം ഒരു സുപ്രധാനഘടകമായിരുന്നു. തോക്കുകൾ കൊണ്ടല്ലാതെ സൈന്യത്തിന് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ പുരോഗതിയിൽ ധാരാളം ചെയ്യാനുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്ന നേതാവായിരുന്നു ചാവേസ്<ref>[[#hc00|ഇൻ ദ ഷാഡോ ഓഫ് ദ ലിബറേറ്റർ - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം 153-154</ref><ref name="ReferenceF">[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.82-83</ref>. 40,000 ത്തോളം വരുന്ന സൈനികർ രാജ്യസേവനത്തിനായി ഇറങ്ങിത്തിരിച്ചു. റോഡുകളും മറ്റു നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങളും ഇവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്നു. സ്കൂളുകൾ നിർമ്മിച്ചു, വാക്സിനേഷൻ നടത്തുന്നതിൽ മുൻകൈയെടുത്തു, പ്രാദേശിക സംഘടനകളുമായി ഒത്തുചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു. ഒരു രാജ്യത്ത് സൈന്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമെന്തായിരിക്കണമെന്നത് പുനർനിർവചിക്കുകയായിരുന്നു ചാവേസ്<ref>[[#hc00|ഇൻ ദ ഷാഡോ ഓഫ് ദ ലിബറേറ്റർ - റിച്ചാർഡ് ഗോഥ്]] പുറം 178</ref>. രാജ്യത്തെ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ കൊള്ളയടിക്കുന്ന കുത്തക കമ്പനികളെ ദേശാസാൽകരിച്ചാണ് ചാവെസ് തന്റെ പരിഷ്കാരങ്ങൾക്ക് വേഗം കൂട്ടിയത്. [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിലെ]] ദരിദ്രവിഭാഗങ്ങൾക്കായി നിരവധി ക്ഷേമപദ്ധതികൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്താണ് ചാവെസ് അധികാരത്തിലെത്തിയത്. രാജ്യത്തിന്റെ വിദൂരമേഖലകളിൽ അധിവസിക്കുന്ന ദരിദ്ര ജനങ്ങളെ അദ്ദേഹം നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവന്ന് താമസിപ്പിച്ചു. കാർഷികവിപ്ലവത്തിൽ അവരേക്കൂടി ഭാഗഭാക്കാക്കി<ref name="ReferenceF"/>. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പെട്രോളിയം ഉത്പാദകരാജ്യമായ വെനിസ്വെലയിലെ ഭൂരിപക്ഷവും ദരിദ്രജനവിഭാവങ്ങളാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ചാവെസ് അവർക്കായുള്ള ക്ഷേമപദ്ധതികൾ മുൻ നിർത്തിയാണ് അധികാരം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയത്. പിന്നോക്ക വിഭാഗക്കാരുടെ ഉന്നമനത്തിനായി നിരന്തരം ശ്രമിച്ചത് അദ്ദേഹത്തെ കൂടുതൽ ജനകീയനാക്കി.
===രണ്ടാം തവണ 2001-2007===
പുതിയ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് പ്രസിഡന്റിനെ വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടിയിരുന്നു. വെനസ്വേലയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി അധികാരസ്ഥാനത്തിരിക്കുന്നവരെല്ലാം ഒറ്റദിവസത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തന്നെ മത്സരിക്കേണ്ടിവന്നു. 1992 ലെ സൈനിക അട്ടിമറി സമയത്ത് വിശ്വാസവഞ്ചന നടത്തി എന്നാരോപിക്കപ്പെട്ട ഫ്രാൻസിസ്കോ ആരിയാസ് കർദിനാസ് ആയിരുന്നു ചാവേസിന്റെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്കുള്ള എതിരാളി. എന്നാൽ 59.76 ശതമാനത്തോളം വോട്ടുകൾ നേടി ചാവേസ് വീണ്ടും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. കഴിഞ്ഞ തവണത്തേക്കാൾ കൂടുതലായിരുന്നു ഇത്. പാവപ്പെട്ടവർ കൂടി ഇത്തവണ തങ്ങളുടെ പ്രിയനേതാവിന് വോട്ടു ചെയ്യാനെത്തി. [[2000]]-ൽ ചാവെസ് വീണ്ടും പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
[[ക്യൂബ|ക്യൂബയുമായി]] പുതിയ വാണിജ്യബന്ധങ്ങൾ [[വെനസ്വേല]] സ്ഥാപിച്ചു<ref name=cv1>{{cite news|title=ഇഫ് ഊഗോ ഗോസ്|url=http://www.economist.com/node/18928494|publisher=ദ ഇക്കണോമിസ്റ്റ്|accessdate=07-ജൂലൈ-2011|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923145325/http://www.economist.com/node/18928494|url-status=bot: unknown}}</ref>. ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും ഒരേപോലെ ഗുണകരമായ ബന്ധങ്ങളായിരുന്നു ഇത്. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] ഉപരോധം കാരണം വല്ലാതെ ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന [[ക്യൂബ|ക്യൂബക്ക്]] [[വെനസ്വേല]] കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ 53,000 ബാരൽ എണ്ണ പ്രതിദിനം നൽകി. ഇതിനു പകരമായി ക്യൂബ പരിശീലനം സിദ്ധിച്ച 20,000 ഓളം ആതുരശുശ്രൂഷകരെ വെനസ്വേലയിലേക്കയച്ചു.<ref name=cv5>{{cite news|title=ക്യൂബ വെനസ്വേല ഓയിൽ ലിങ്ക്|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4901466.stm|publisher=ബി.ബി.സി|accessdate=11-ഏപ്രിൽ-2006|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923145334/http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4901466.stm|url-status=bot: unknown}}</ref>. ഇത് പിന്നീട് 90,000 ബാരൽ എണ്ണയും, 40,000 വിദഗ്ദരും എന്നതിലേക്കെത്തി<ref name="cv1" /><ref name=cv3>{{cite news|title=ക്യൂബ വെനസ്വേല റിലേഷൻസ്|last=മാർക്|first=ഫ്രാങ്ക്|publisher=ദ ക്യൂബൻ ഇക്കോണമി.കോം|accessdate=06-മാർച്ച്-2013}}</ref>. ചാവേസിന് [[ക്യൂബ|ക്യൂബയുമായുള്ള]] അടുത്ത ബന്ധം [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിൽ]] അസ്വസ്ഥത സൃഷ്ടിച്ചു. [[സെപ്റ്റംബർ 11ലെ ഭീകരാക്രമണം|സെപ്തംബർ 11 ആക്രമണത്തിൽ]] [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിൽ]] ഭീതിപരന്നപ്പോൾ, [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ]] [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] ഇടപെടൽ മൂലം മരണമടഞ്ഞ നിരപരാധികളായ പിഞ്ചുകുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ ടെലിവിഷനിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചാണ് ചാവേസ് പ്രതികരിച്ചത്. [[തീവ്രവാദം|തീവ്രവാദത്തിനെതിരേ]] ശബ്ദിക്കാൻ അമേരിക്കക്ക് യാതൊരു അവകാശവുമില്ല എന്നായിരുന്നു ആ പരിപാടിയിൽ ചാവേസ് പറഞ്ഞത്<ref name=terror1>{{cite news|title=കമാണ്ടർ ചാവേസ് ഫ്രണ്ട്സ്|url=http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/002/346jorji.asp|last=തോർ|first=ഹാൽവോഴ്സൺ|publisher=ദ വീക്കിലി സ്റ്റാൻഡാർഡ്|location=ഫിലാഡൽഫിയ|accessdate=10-മാർച്ച്-2003|quote=ഐ സോ നോ ഡിഫറൻസ് ബിറ്റ് വീൻ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ഇൻവേഷൻ ആന്റ് സെപ്തംബർ 11 അറ്റാക്സ്|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923145101/http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/002/346jorji.asp|url-status=bot: unknown}}</ref>. തീവ്രവാദത്തെ തടയുന്നത് തീവ്രവാദംകൊണ്ടല്ല, ഇനിയെങ്കിലും പാവപ്പെട്ടവരെ കുരുതികൊടുക്കാതിരിക്കണം എന്ന് ചാവേസ് തുടർന്നു പറഞ്ഞു. ചാവേസിന്റെ പ്രസ്താവനക്ക് അമേരിക്കയിൽ നിന്നും വിപരീത പ്രതികരണമാണുണ്ടായത്.
21 ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അസംസ്കൃതഎണ്ണ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ അഞ്ചാംസ്ഥാനത്തായിരുന്നു വെനസ്വേല<ref name=oilexport1>{{cite web|title=ആന്വൽ എനർജി റിവ്യൂ|url=https://archive.today/J1G7A|publisher=യു.എസ്.എനർജി ഇൻഫോർമേഷൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ|accessdate=സെപ്തംബർ-2012}}</ref>. രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം കയറ്റുമതിയുടെ 85 ശതമാനത്തോളം വരുമായിരുന്നു ഇത്. മുമ്പ് രാജ്യം ഭരിച്ച അധികാരികൾ എണ്ണഖനനം സ്വകാര്യം മേഖലയ്ക്കു വിട്ടുകൊടുത്തതു കാരണം എണ്ണയുത്പാദനന്ത്തിന്റെ പൂർണ്ണനിയന്ത്രണം [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയ്ക്കായിരുന്നു]]. ഈ രംഗത്തുണ്ടായിരുന്ന സ്വകാര്യകമ്പനികളെല്ലാം തന്നെ അമേരിക്കയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളവയായിരുന്നു. ചാവേസ് ഇവയെയെല്ലാം ദേശീയവത്കരിക്കുവാനുള്ള തീരുമാനമെടുത്തു<ref>[[#hc08|ഊഗോ ചാവേസ് - കോസ്ലോഫ്]] പുറം.18-23</ref>. ഇക്കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം ബൊളിവേറിയൻ മിഷൻസ് കമ്മ്യൂണൽ കൗൺസിൽസ്, തൊഴിലാളി നിയന്ത്രിത സഹകരണസ്ഥാപനങ്ങൾ, ഭൂപരിഷ്കരണം, പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ദേശസാൽക്കരണം എന്നിവ നടപ്പാക്കി. ചാവേസിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കയിൽ]] ഇടതുരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പുതിയകാറ്റ് അഴിച്ചുവിട്ടു. [[അർജന്റീന]], [[ബ്രസീൽ]], [[പെറു]], [[ചിലി]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ എല്ലാം ഇടതുപക്ഷ കക്ഷികൾ അധികാരത്തിൽ വന്നു. രാജ്യത്തെ എണ്ണക്കമ്പനികളെ പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള ശ്രമം വൻ പ്രതിഷേധത്തിനും 2002 ഏപ്രിലിൽ ചാവെസ് അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താകുന്നതിനുമിടയാക്കി. എന്നാൽ രണ്ടു വർഷത്തിനു ശേഷം 2004 ആഗസ്തിൽ അദ്ദേഹം അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി.
==== 2002ലെ അട്ടിമറി ശ്രമം====
[[പ്രമാണം:Anti-chavez march.jpg|right|thumb| 2002-ൽ ചാവെസിനെതിരെ [[കാരക്കാസ്|കാരക്കാസിൽ]] നടന്ന വൻ റാലി]]
[[2002]]-ൽ ചാവെസിനെ സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കാൻ രാജ്യത്തു ഒരു അട്ടിമറിശ്രമം നടന്നു. ഇതിനു പിന്നിൽ പിന്നിൽ അമേരിക്കയായിരുന്നു<ref name=coup1>{{cite news|title=ഡോക്യുമെന്റ് ഷോസ് സി.ഐ.എ നോസ് ദ കൂപ് പ്ലോട്ട് ഇൻ വെനസ്വേല|url=http://www.nytimes.com/2004/12/03/international/americas/03venezuela.html?_r=1&|publisher=ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|last=ഹുവാൻ|first=ഫൊറേറോ|accessdate=03-ഡിസംബർ-2004|quote=2002 ലെ വെനസ്വേലയിലെ ഈ രാഷ്ട്രീയ അട്ടിമറി അമേരിക്കയുടെ അറിവോടുകൂടിയായിരുന്നു|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923162710/http://www.nytimes.com/2004/12/03/international/americas/03venezuela.html?_r=1&|url-status=bot: unknown}}</ref>. 2002 ഏപ്രിൽ 9 ന് വെനസ്വേലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ തൊഴിലാളിസംഘടനയായ വെനസ്വേലൻ വർക്കേഴ്സ് കോൺഫെഡറേഷൻ പൊതുപണിമുടക്കു തുടങ്ങി<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.91</ref>. 2002 ഏപ്രിൽ 11 ന്, ചാവേസ് പ്രസിഡന്റ് പദവി രാജിവെക്കണം എന്നാവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് കനത്ത പ്രക്ഷോഭം തന്നെ തെരുവിലരങ്ങേറി. അഞ്ചു ലക്ഷത്തിനും പത്തു ലക്ഷത്തിനും ഇടയിലുള്ള ജനങ്ങൾ ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു എന്നു കണക്കാക്കുന്നു<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.90-91</ref>. ഒരു കൂട്ടം മുതലാളിമാരും, ചാവേസിന്റെ തന്നെ കൂട്ടത്തിലെ മന്ത്രിമാരും ഈ മുന്നേറ്റത്തിനു അണിയറയിൽ ചരടുവലി നടത്തിയിരുന്നു<ref name=coup5>{{cite news|title=വെനസ്വേല കൂപ് അറ്റംപ്റ്റ് ഫോയിൽഡ്|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/2303199.stm|last=ആഡം|first=ഈസ്റ്റൺ|publisher=ബി.ബി.സി|accessdate=06-ഒക്ടോബർ-2002|quote=2002 ലെ പ്രക്ഷോഭവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾ മുൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി തേജേരയുടെ വീട്ടിൽ നിന്നും പിടിച്ചെടുത്തു|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923162851/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/2303199.stm|url-status=bot: unknown}}</ref>.രാജ്യം ഒരു അരക്ഷിതാവസ്ഥയിലേക്കു നീങ്ങുന്നതുകണ്ട ചാവേസ് സ്ഥാനത്യാഗത്തിനു തയ്യാറായി. രാജ്യം വിട്ടുപോകാൻ തന്നെ അനുവദിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രക്ഷോഭകാരികളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. തന്റെ പ്രസിഡന്റ് പദവി ഔദ്യോഗികമായി രാജിവെക്കാൻ പക്ഷേ ചാവേസ് തയ്യാറായില്ല. [[പെഡ്രോ കാർമോൺ]] എന്ന ധനാഢ്യനായ നേതാവ് സ്വയം പ്രസിഡന്റായി അവരോധിച്ചു <ref name=carmona2>{{cite news|title=പെഡ്രോ കാർമോണ|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/1927678.stm|publisher=ബി.ബി.സി|accessdate=27-മെയ്-2002|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923162952/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/1927678.stm|url-status=bot: unknown}}</ref>. അദ്ദേഹം 1999 ലെ ഭരണഘടനയെ അസാധുവാക്കി ഒരു ചെറിയ സംഘത്തെ രാജ്യത്തിന്റെ ചുമതല ഏൽപ്പിച്ചു<ref name="carmona2" />. ഈ സമയത്ത് ചാവേസ് തിരിച്ചു വരുവാനായി പുറത്ത് ബഹുജന പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ഈ പ്രക്ഷോഭത്തെ ചെറുത്തുതോൽപ്പിക്കാനുള്ള സ്വാധീനം കാർമോണയുടെ നേതൃത്വത്തിനുണ്ടായിരുന്നില്ല. പുറത്താക്കപ്പെട്ട ചാവെസ് വെറും രണ്ടു ദിവസത്തിനുശേഷം, 1992 ഏപ്രിൽ 14 ന് വർദ്ധിച്ച ജനകീയപിന്തുണയോടെ അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.90-99</ref>.
[[2002]]-[[2003]] കാലത്ത് വെനസ്വേലയിലെ എണ്ണവ്യവസായമടക്കമുള്ള സുപ്രധാന മേഖലകളിൽ പണിമുടക്കിനു സൃഷ്ടിക്കാൻ [[അമേരിക്ക]] ചരടുവലിച്ചു. സമ്പദ്ഘടനയെ തകർത്ത് പ്രസിഡന്റിനെ താഴെയിറക്കുകയായിരുന്നു ഇതിലൂടെ അവർ ലക്ഷ്യമിട്ടത്. ഓയിൽ ടെറർ എന്നാണ് ഈ നീക്കത്തെ ചാവേസും അനുയായികളും വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഭക്ഷ്യക്ഷാമവും ഇതോടൊപ്പം അനുഭവപ്പെട്ടു. ഈ സമയത്ത് സഖ്യകകഷിയായ ക്യൂബ ചാവേസിന്റെ സഹായത്തിനെത്തി<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.100-101</ref>. ഭക്ഷ്യസാധനങ്ങളും, പാലും മാംസ്യവും എല്ലാം കൊളംബിയയിൽ നിന്നും ക്യൂബയിൽ നിന്നും ഇറക്കുമതി ചെയ്യുകയുണ്ടായി. ഇത്തരം പ്രതിസന്ധികളേയെല്ലാം ചാവേസ് വല്ലാത്തൊരു ചങ്കുറപ്പോടെ അതിജീവിച്ചു. 2003 ജനുവരിയിൽ ഈ സമരത്തെ നേരിടാൻ ചാവേസ് പട്ടാളത്തെ നിയോഗിച്ചു. 63 ദിവസത്തെ പണിമുടക്ക് സമരക്കാർക്ക് പിൻവലിക്കേണ്ടിവന്നു<ref>[[#hc07|മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ജൂഡിത്ത് ലെവിൻ]] പുറം.101</ref>. ഇത് ചാവേസിന്റെ വിജയമായിരുന്നു. 2004ൽ ചാവേസിനെ അധികാരത്തിൽനിന്ന് തിരിച്ചുവിളിക്കാൻ രാജ്യത്ത് ഹിതപരിശോധന നടത്തണമെന്ന് [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലൻ]] പ്രതിപക്ഷം ആവശ്യപ്പെട്ടതിനുപിന്നിലും [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഹിതപരിശോധനയിൽ ചാവെസ് ജയിച്ചു. 2006ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പോളിങ്ങ് 75 ശതമാനമായിരുന്നു. അന്ന് ചാവെസിനു ലഭിച്ചത് 63 ശതമാനം വോട്ടായിരുന്നു.
===മൂന്നാം തവണ 2007-2013===
യുനൈറ്റഡ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ (ഏകീകൃത സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി) നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടതുപക്ഷ സഖ്യത്തിന്റെ കീഴിലാണ് ഈ കാലയളവിൽ ചാവേസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ നേരിട്ടത്. 30 വലതുപക്ഷ പാർട്ടികളടങ്ങുന്ന ജനാധിപത്യ ഐക്യസഖ്യത്തിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥി ഹെൻറിക് കാപ്രിലെസായിരുന്നു മുഖ്യ എതിരാളി. ഇത്തവണത്തെ വിജയത്തിനുശേഷം, രാജ്യത്തിന്റെ വികസനം കൂടുതൽ മേഖലകളിലേക്കെത്തിക്കുക എന്നതായിരിക്കും തന്റെ സർക്കാരിന്റെ ലക്ഷ്യമെന്ന് ചാവേസ് പ്രഖ്യാപിച്ചു<ref name=expand1>{{cite news|title=ചാവേസ് പ്രോമിസസ് മോർ റാഡിക്കൽ ടേൺ ടുവേഡ്സ് സോഷ്യലിസം|url=http://www.breakingnews.ie/ireland/cwidqlidauey/?from=iol|publisher=ബ്രേക്കിംഗ് ന്യൂസ്|accessdate=18-മാർച്ച്2013|quote=ലോംഗ് ലീവ് ദ റെവല്യൂഷൺ - ചാവേസ്|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923163341/http://www.breakingnews.ie/ireland/cwidqlidauey/?from=iol|url-status=bot: unknown}}</ref>.
===നാലാം തവണ 10 ജനുവരി 2013 – 5 മാർച്ച് 2013===
2012 ഒക്ടോബർ 7 ന് ചാവേസ് നാലാംതവണയും [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. നേടിയ വോട്ടുകളുടെ ശതമാനം കുറഞ്ഞെങ്കിലും വിജയത്തിന് തിളക്കമുണ്ടായിരുന്നു. സാധാരണ ജനങ്ങളെല്ലാം തങ്ങളുടെ പ്രിയ നേതാവിനനുകൂലമായി വോട്ട് ചെയ്തു. 2013 ജനുവരി 10 ന് സ്ഥാനാരോഹണ ചടങ്ങ് നിശ്ചയിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും അനാരോഗ്യം മൂലം അതിനു കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. [[അർബുദം|അർബുദചികിത്സക്കായി]] ചാവേസ് [[ക്യൂബ|ക്യൂബയിലായിരുന്നു]] ആ സമയത്ത്<ref name=cancer1>{{cite news|title=ചാവേസ് റിട്ടേൺ ഫ്രം ക്യൂബ|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-21495976|publisher=ബി.ബി.സി|accessdate=18-ഫെബ്രുവരി-2013|quote=ചാവേസ് വെനസ്വേലയിലേക്ക് തിരികെ വരുന്നു - ഏണസ്റ്റോ വില്ലേഗാസ് (മന്ത്രി)|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923163604/http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-21495976|url-status=bot: unknown}}</ref>. ചാവേസിന്റെ ആരോഗ്യസ്ഥിതിയെക്കുറിച്ച് ധാരാളം വാർത്തകൾ കേട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും സർക്കാർ അതൊന്നും സ്ഥിരീകരിക്കാൻ തയ്യാറില്ലായിരുന്നു<ref name=illness1>{{cite news|title=വൈ വി നോ സോ ലിറ്റിൽ എബൗട്ട് ചാവേസ് ഹെൽത്ത്|url=http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2013/02/28/why-we-know-so-little-about-hugo-chavezs-health/|last=കെയ്റ്റിലിൻ|first=ദേവേ|publisher=ദ വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ്|accessdate=28-ഫെബ്രുവരി-2013|quote=ചാവേസിന്റെ മരണം ഒരു വ്യാജ വാർത്ത - സി.എൻ.എൻ}}</ref>. ഡിസംബർ 31 ന് ചാവേസിന് മസ്തിഷ്കമരണം സംഭവിച്ചുവെന്നും, ഇത് ഔദ്യോഗികമായി സർക്കാർ പുറത്തുവിടാത്തതാണെന്നും വരെ വാർത്തകൾ പരന്നിരുന്നു<ref name=braindeath>{{cite news|title=ചാവേസ് പ്രൊനൗൺസ്ഡ് ബ്രെയിൻ ഡെഡ്|url=http://english.ruvr.ru/2013_02_28/Chavez-has-brain-death-he-was-cut-off-life-support-system-Former-Ambassador/|publisher=ദ വോയ്സ് ഓഫ് റഷ്യ|accessdate=28-ഫെബ്രുവരി-2013|quote=ചാവേസിനു മസ്തിഷ്കമരണം സംഭവിച്ചു കഴുഞ്ഞു - പനാമ അംബാസിഡർ - ഗ്വില്ലർമോ|archive-date=2013-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20130305045207/http://english.ruvr.ru/2013_02_28/Chavez-has-brain-death-he-was-cut-off-life-support-system-Former-Ambassador/|url-status=dead}}</ref>. ചാവേസ് ഒപ്പുവെച്ച രേഖകൾ ആവശ്യമുള്ള സമയത്തെല്ലാം സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇത് പ്രതിപക്ഷത്തിനു കൂടുതൽ സംശയത്തിനിടയാക്കി. ചാവേസ് തന്റെ ജോലികൾ ചെയ്യാനാവാത്ത വിധത്തിൽ രോഗബാധിതനായി എന്ന് പ്രതിപക്ഷം ആരോപിച്ചു.
==യുനൈറ്റഡ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് വെനസ്വേല==
[[2008]] ലാണ് ഊഗോ ചാവെസ് [[യുനൈറ്റഡ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് വെനസ്വേല]] (പി.എസ്.യു.വി) എന്ന രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചത്. രണ്ടു വർഷത്തെ ജയിൽ വാസത്തിൽ നിന്നും മോചിതനായ ശേഷം രൂപീകരിച്ച യുനൈറ്റഡ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് വെനസ്വേല എന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്പാർട്ടിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സോഷ്യലിസം, ബൊളിവേറിയനിസം എന്നിവയായിരുന്നു. തുടർന്ന് ലാറ്റിനമേരിക്കൻ വിമോചന നായകൻ സൈമൻ ദ ബൊളീവർ, പെറുവിന്റെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന യുവാൻ വലസ്കോ എന്നിവരുടെ പ്രബോധനങ്ങളും ഇടതുപക്ഷ ആശയങ്ങളും ചേർത്ത് ബൊളീവിയനിസം എന്ന പുതിയ സംഘടന ആരംഭിച്ചു.
പി.എസ്.യു.വിയുടെ രൂപീകരണശേഷം തന്റെ സർക്കാരിലുള്ള മറ്റു ഇടതുപക്ഷ സഖ്യകകഷികളോട് പി.എസ്.യു.വിയിൽ ലയിക്കാൻ ചാവേസ് ആവശ്യപ്പെട്ടു അതല്ലെങ്കിൽ പിരിഞ്ഞുപോകുവാനും ഉത്തരവിട്ടു. ചിലർ ഈ ഉത്തരവിനെ പാടേ തള്ളിക്കളയുകയാണുണ്ടായത്. സമൂഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും താഴേതട്ടിലേക്കും പി.എസ്.യു.വിയുടെ സ്വാധീനം വളരെ പ്രകടമായിരുന്നു. ഏതാണ്ട് ആറുകോടിയോളം അംഗങ്ങൾ ഈ പാർട്ടിക്കുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കണക്കുകൾ പറയുന്നു. [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷിയായിരുന്നു യുനൈറ്റഡ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് വെനസ്വേല <ref name=psuv1>{{cite news|title=വെനസ്വേല മേ ലോവർ വോട്ടിംഗ് ഏജ്|url=http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aqg5jOxmM.Vg|last=മാത്യു|first=വാൾട്ടർ|publisher=ബ്ലൂംബെർഗ്|accessdate=11-ഒക്ടോബർ-2007|quote=പി.എസ്.യു.വിയിൽ ആറു കോടി അംഗങ്ങൾ|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923163838/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aqg5jOxmM.Vg|url-status=bot: unknown}}</ref>.
2007 ൽ ബൊളിവേറിയൻ സർക്കാർ 1999 ലെ ഭരണഘടനയിൽ പുരോഗമനപരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താൻ ഒരു സമിതിയെ നിയോഗിക്കുകയുണ്ടായി. സാമൂഹ്യ ഉന്നമനത്തിനായി വേണ്ടിയുള്ള മാറ്റങ്ങൾ ഭരണഘടനയിൽ വരുത്തണം എന്നാണ് സമിതി സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടത്.ഒരാഴ്ചയിലെ ജോലിദിവസങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറക്കുക, സ്വവർഗ്ഗവിവാഹത്തിനു അനുമതി നൽകുക തുടങ്ങിയ ശുപാർശകൾ സമിതി മുന്നോട്ടു വച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ പ്രസിഡന്റിന്റെ അധികാരങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിച്ചു, മാത്രമല്ല പ്രസിഡന്റിന്റെ ഭരണകാലാവധി ഏഴു വർഷമാക്കി വർദ്ധിപ്പിച്ചു. അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം പോലത്തെ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരെ ശുപാർശയിലുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഈ ശുപാർശകൾ സർക്കാരിന് നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. വോട്ടെടുപ്പിൽ ഇത്തരം ശുപാർശകൾ നടപ്പിലാക്കേണ്ട എന്നു തീരുമാനിച്ചവർക്കായിരുന്നു ഭൂരിപക്ഷം<ref name=referundum>{{cite news|title=ചാവേസ് ഫോസ് അറ്റാക്ക് പുഷ് ടു എൻഡ് ടേം ലിമിറ്റ്സ്|url=http://www.reuters.com/article/2007/08/16/us-venezuela-chavez-idUSN1526395420070816|publisher=റോയിട്ടേഴ്സ്|last=ബ്രയാൻ|first=എൽസ്വർത്ത്|accessdate=16-ഓഗസ്റ്റ്-2007|quote=പ്രസിഡന്റിന്റെ ഭരണകാലാവധി നീട്ടാനുള്ള ശുപാർശ നടപ്പായില്ല|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923163832/http://www.reuters.com/article/2007/08/16/us-venezuela-chavez-idUSN1526395420070816|url-status=dead}}</ref>. ഇത് ചാവേസിന്റെ പരാജയമായി പ്രതിപക്ഷപാർട്ടികളുൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഉയർത്തിക്കാണിക്കുന്നു.
1999 ലെ ഭരണഘടനപ്രകാരം ചാവേസിന് രണ്ടു തവണയിൽകൂടുതൽ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് മത്സരിക്കാനാവുമായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയെ]] താൻ സ്വപ്നം കണ്ട ലക്ഷ്യത്തിലേക്കെത്തിക്കാനായി ഇനിയും അധികാരത്തിലെത്തേണ്ടതുണ്ടെന്നറിയാമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് മത്സരിക്കാനുള്ള തവണ ഉയർത്താനുള്ള ഒരു നിയമം ഭരണഘടനയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനുള്ള ശുപാർശ ചാവേസ് മുമ്പോട്ടു വെച്ചു. ഈ ശുപാർശ വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ നടപ്പിലായി. അതോടെ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് ഒരാൾക്ക് എത്രതവണ വേണമെങ്കിലും മത്സരിക്കാം എന്ന നിയമം നടപ്പിലായി. [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] വികസനത്തിൽ ചാവേസിന്റെ നയങ്ങൾക്ക് ജനങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ പിന്തുണ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നു തെളിയിക്കുന്നതായിരുന്നു ഈ നടപടി<ref name=termlimit1>{{cite news|title=ചാവേസ് വിൻസ് റിമൂവൽ ഓഫ് ടേം ലിമിറ്റ്സ്|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/02/15/AR2009021500136.html|last=ഹുവാൻ|first=ഫൊറേറോ|publisher=വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ്|accessdate=16-ഫെബ്രുവരി-2009|quote=പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്കു മത്സരിക്കാനുള്ള അവസരം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമം വെനസ്വേലയിൽ നടപ്പിലായി- ചാവേസിന്റെ വിജയം|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923163952/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/02/15/AR2009021500136.html|url-status=bot: unknown}}</ref>.
==ബൊളിവേറിയൻ സഖ്യം==
[[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] എണ്ണസമ്പത്തിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ലാഭത്തിൽ ഒരു പങ്ക് [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ]] ദരിദ്രരാജ്യങ്ങളുടെ ഉന്നമനത്തിനായി ചാവേസ് സർക്കാർ നീക്കിവെച്ചു. സാമ്പത്തിക,വൈദ്യ സഹായങ്ങൾ നൽകുന്ന ഒരു പദ്ധതി ഈ രാജ്യങ്ങൾക്കായി ബൊളിവേറിയൻ സർക്കാർ നടപ്പിലാക്കി. ഒരു [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കൻ]] രാജ്യവും ഇതുവരെ ചിലവഴിക്കാത്തത്ര പണമാണ് [[വെനസ്വേല]] അയൽരാജ്യങ്ങൾക്കായി കരുതിവെച്ചത്<ref>[[#hc08|ഊഗോ ചാവേസ് - കോസ്ലോഫ്]] പുറം.45</ref>. കൂടാതെ ഇടതുപക്ഷ ചിന്താഗതി വെച്ചു പുലർത്തുന്ന [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കൻ]] രാജ്യങ്ങളുമായി രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക സഹകരണം ഉറപ്പുവരുത്താനും ചാവേസ് സർക്കാർ തയ്യാറായി. [[കൊളംബിയ|കൊളംബിയയിലെ]] [[ഗറില്ല|ഗറില്ലാ]] ഗ്രൂപ്പുകൾക്കായി ചാവേസ് പണവും ആയുധവും നൽകി സഹായിച്ചു. ഗറില്ലാ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ നേതാവിനെ അധികാരത്തിലെത്തിക്കാനായി ചാവേസ് ധാരാളം പണം ചിലവിട്ടതായി പിന്നീടു ലഭിച്ച രേഖകൾ പറയുന്നു. 2007 ൽ [[നിക്കരാഗ്വ|നിക്കരാഗ്വയിലെ]] ഒർട്ടേഗസർക്കാരിനെ 30 കോടി അമേരിക്കൻ ഡോളർ നൽകി സഹായിച്ചു<ref name=ortega>{{cite news|title=ഒർട്ടേഗ ലുക്സ് ലെഫ്റ്റ്, റൈറ്റ്|url=http://wccn.org/node/229|publisher=ഡബ്ലിയു.സി.സി.എൻ|last=സൂസൻ|first=ഫ്രിസ്ബീ|quote=വെനസ്വേലയും നിക്കരാഗ്വയും തമ്മിൽ പന്ത്രണ്ടോളം കരാറുകൾ ഒപ്പു വെച്ചു|access-date=2013-03-19|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923164856/http://wccn.org/node/229|url-status=bot: unknown}}</ref>. കൂടാതെ, കുറഞ്ഞ പലിശക്കോ, അതോ പലിശ ഇല്ലാതെതന്നെയോ പിന്നീടും ധാരാളം പണം നൽകുകയുണ്ടായി. ഈ പണമെല്ലാം [[നിക്കരാഗ്വ|നിക്കരാഗ്വയുടെ]] സാമൂഹ്യ,സാമ്പത്തിക പുരോഗതിക്കായി ചിലവഴിക്കപ്പെട്ടു<ref name=aljazeera1>{{cite news|title=ദ ബാറ്റിൽ ടു ഡിഫൈൻ ഊഗോ ചാവേസ് ലെഗസി|url=http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2013/03/20133616227542621.html|last=മൈക്ക്|first=അല്ലിസൺ|publisher=അൽ ജസീറ|accessdate=07-മാർച്ച്-2013|quote=വെനിസ്വലയിൽ നിന്നും നിക്കരാഗ്വയ്ക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923164905/http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2013/03/20133616227542621.html|url-status=bot: unknown}}</ref>.
2009 സെപ്തംബർ 26 ന് തങ്ങളുടെ സഖ്യകക്ഷികളായ [[അർജന്റീന]], [[ബ്രസീൽ]], [[ബൊളീവിയ]] എന്നീ [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കൻ]] രാജ്യങ്ങളുമായി ചേർന്ന് ചാവേസ് സർക്കാർ ബാങ്ക് ഓഫ് സൗത്ത് എന്ന പേരിൽ ഒരു ബാങ്ക് രൂപീകരിച്ചു<ref name=bos1>{{cite news|title=ചാവേസ് മൂവ്സ് ടു ബാങ്കിംഗ്|url=http://www.economist.com/node/9149736|publisher=ഇക്കണോമിസ്റ്റ്|accessdate=10-മെയ്-2007|quote=ലാറ്റിനമേരിക്കൻ ബാങ്കിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രാരംഭചർച്ചകൾ|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923165034/http://www.economist.com/node/9149736|url-status=bot: unknown}}</ref>. [[അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി|അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധിയുടെ]] മാതൃകയിലുള്ള ഒരു ബാങ്കായിരുന്നു ഇത്. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയലക്ഷ്യങ്ങൾക്കുപരി സാമൂഹ്യഉന്നമനത്തിനുള്ള വായ്പകൾ നൽകാനായിരിക്കും ഈ ബാങ്ക് പ്രവർത്തിക്കുക എന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. [[നോബൽ സമ്മാനം|നോബൽ സമ്മാന]] ജേതാവും, [[ലോകബാങ്ക്|ലോകബാങ്കിന്റെ]] മുൻ തലവനുമായിരുന്ന [[ജോസഫ് സ്റ്റിഗ്ലിറ്റ്സ്]] ചാവേസിന്റെ ഈ ആശയത്തെ സ്വാഗതാർഹം എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്<ref name=stiglitz>{{cite news|title=നോബൽ ഇക്കണോമിസ്റ്റ് എൻഡോഴ്സസ് ചാവേസ് റീജിയണൽ ബാങ്ക് പ്ലാൻ|url=http://www.theguardian.com/business/2007/oct/12/venezuela.banking|last=റോറി|first=കരോൾ|publisher=ഗാർഡിയൻ|accessdate=12-ഒക്ടോബർ-2007|quote=ചാവേസിന്റെ ഈ ആശയം ലാറ്റിനമേരിക്കയുടെ വികസനആശയങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കും-ജോസഫ് സ്റ്റിഗ്ലിറ്റ്സ് (നോബൽ സമ്മാന ജേതാവ്)|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923165210/http://www.theguardian.com/business/2007/oct/12/venezuela.banking|url-status=bot: unknown}}</ref>
[[അറബ് വസന്തം|അറബ് വസന്തത്തിന്റെ]] സമയത്ത് [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] പിന്തുണയോടുകൂടി സമരക്കാരെ അടിച്ചമർത്തുന്ന നേതാക്കളെ ചാവേസ് ശക്തമായി വിമർശിച്ചു<ref name=arabspring>{{cite news|title=ഊഗോ ചാവേസ് ആന്റ് അറബ് സ്പ്രിങ്ങ്|url=http://www.theworld.org/2011/06/hugo-chavez-arab-spring/|last=ജോൺ|first=ഓട്ടിസ്|publisher=ദ വേൾഡ്|accessdate=20-ജൂൺ-2011|quote=ബാഷർ ആസാദ് ഒരു മനുഷ്യസ്നേഹിയും എന്റെ സഹോദരനുമാണ് - ചാവേസ്|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923165208/http://www.theworld.org/2011/06/hugo-chavez-arab-spring/|url-status=bot: unknown}}</ref>. [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] [[ഹൊസ്നി മുബാറക്ക്]]നെ വിമർശിക്കുന്ന സമയത്തുതന്നെ സാമ്രാജ്യത്വഇടപെടലിനെ ചെറുത്തു തോൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന [[സിറിയ|സിറിയയിലെ]] [[ബാഷർ ആസാദ്|ബാഷർ അൽ ആസാദിനെ]] പോലെയുള്ള നേതാക്കളെ പിന്തുണയ്ക്കാനും ചാവേസ് ശ്രദ്ധിച്ചു<ref name="arabspring" />. [[ലിബിയ|ലിബിയൻ]] കലാപത്തിനിടയിൽ സർക്കാരിന്റേയും, വിമതരുടേയും ഇടയിൽ ഒരു മദ്ധ്യവർത്തിയായി നിൽക്കാം എന്ന നിർദ്ദേശം ചാവേസ് മുന്നോട്ടു വെയ്ക്കുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ ചാവേസ് [[മുഅമ്മർ അൽ ഖദ്ദാഫി|മുവമ്മർ ഗദ്ദാഫിയുടെ]] അടുത്ത സുഹൃത്താണെന്നറിയാമായിരുന്ന വിമതർ ഈ ആവശ്യം തള്ളിക്കളഞ്ഞു. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള പാശ്ചാത്യസേന ലിബിയയിൽ വിമതരെ സഹായിക്കാനെന്ന വ്യാജേന ബോംബിംഗ് ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, [[അമേരിക്ക]] [[ലിബിയ|ലിബിയയുടെ]] എണ്ണസമ്പത്തിൽ കൈ വെച്ചിരിക്കുന്നു എന്നാണ് ചാവേസ് പ്രതികരിച്ചത്. [[മുഅമ്മർ അൽ ഖദ്ദാഫി|ഗദ്ദാഫിയുടെ]] മരണത്തെതുടർന്ന് അമേരിക്കയെ കടുത്തഭാഷയിൽ വിമർശിക്കാനും, അതേസമയം ഗദ്ദാഫി ധീരനായ നേതാവായിരുന്നെന്നും അദ്ദേഹം ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ എന്നും ജിവിച്ചിരിക്കും എന്നു പറയാനും ചാവേസ് മുതിർന്നു<ref name=gaddafi1>{{cite news|title=അസ് ഇറ്റ് ഹാപ്പൻസ് ലിബിയാസ് കേണൽ ഗദ്ദാഫി കിൽഡ്|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-15387872|last=പിയ|first=ഗഡ്ക്കരി|publisher=ബി.ബി.സി|accessdate=|quote=ഒരു ധീരനായ പോരാളി എന്ന നിലയിൽ ഗദ്ദാഫിയെ ഞങ്ങൾ എന്നും ഓർമ്മിക്കും - ചാവേസ്|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923165354/http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-15387872|url-status=bot: unknown}}</ref>
== ചാവേസിന്റെ ഭരണകാലഘട്ടം ==
[[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസ്റ്റ്]]നയങ്ങൾക്കുവേണ്ടി പോരാടി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മനുഷ്യസ്നേഹികളുടെ ആശയും ആവേശവുമായി മാറിയ വിപ്ലവകാരിയാണ് ഊഗോ ചാവെസ്. [[അർബുദം|അർബുദത്തിനെതിരേ]] പോരാടുമ്പോഴും അദ്ദേഹം ആഗോളവൽക്കരണനയങ്ങൾക്ക് ബദലന്വേഷിക്കുകയും ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[സോഷ്യലിസം]] കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിന് വിശ്രമമില്ലാതെ പ്രയത്നിക്കുകയും ചെയ്തു. മരണത്തിന് കീഴടങ്ങുന്നതുവരെ രാജ്യം നേരിടുന്ന വിവിധപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കണ്ടെത്താനും അതിനനുസരിച്ച ഭരണനടപടികൾക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകാനും സമയം കണ്ടെത്തിക്കൊണ്ട് ഭരണരംഗത്ത് നിരന്തരമായ ഇടപെടലുകളാണ് ചാവെസ് നടത്തിയത്. [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക, രംഗം മികച്ചതാക്കാനുള്ള ഒട്ടേറെ പദ്ധതികൾക്ക് ചാവേസ് രൂപം നൽകി. ഈ പദ്ധതികൾ [[ബൊളിവേറിയൻ മിഷൻ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു<ref name=bm1>{{cite news|title=ഇക്കണോമിക് ആന്റ് സോഷ്യൽ ഡവലപ്പ്മെന്റ്|url=http://venezuela-us.org/economic-social/|publisher=അമേരിക്കയിലെ വെനസ്വേല എംബസ്സി|accessdate=|quote=ചാവേസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വെനസ്വേലയിൽ സാമ്പത്തിക - സാമൂഹ്യ പുരോഗതി|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923165454/http://venezuela-us.org/economic-social/|url-status=bot: unknown}}</ref>. ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് അമേരിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ്സിന്റെ 2010 ലെ കണക്കുപ്രകാരം സാക്ഷരതയുടെ മേഖലയിലും, ആരോഗ്യരംഗത്തും വെനസ്വേല വൻപുരോഗതിയാണ് കാഴ്ചവെച്ചത്. വിദ്യാഭ്യാസമേഖലയിലും, ആരോഗ്യമേഖലയിലും മുൻസർക്കാരിനേക്കാൾ കൂടുതൽ തുക ചാവേസ് സർക്കാർ ചിലവഴിച്ചു<ref name="bm1" /><ref name=cidh1>{{cite news|title=റിപ്പോർട്ട് ഓൺ വെനസ്വേല|url=http://www.cidh.oas.org/Comunicados/English/2010/20V-10eng.htm|publisher=ഇന്റർ അമേരിക്കൻ കമ്മീഷൻ ഓൺ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ്|access-date=2013-09-23|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923165619/http://www.cidh.oas.org/Comunicados/English/2010/20V-10eng.htm|url-status=bot: unknown}}</ref>. സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്കാണ് ഇതിന്റെ പ്രയോജനം കൂടുതൽ ലഭിച്ചത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ചാവേസ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രിയങ്കരനായത് അവരുടെ ഇടയിലാണ്. 2004–2007 കാലഘട്ടത്തിൽ വെനസ്വേലയുടെ സാമ്പത്തികരംഗം 11.85 ശതമാനം എന്ന കണക്കിൽ വളർച്ച നേടി എന്ന് ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പറയുന്നു. വെനസ്വേലയിലെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ തോത് 2008 ൽ 28 ശതമാനത്തിലേക്കു താഴ്ന്നു. ചാവേസ് അധികാരത്തിലെത്തുന്നതിനു മുമ്പ് ഇത് 55.44 ശതമാനമായിരുന്നു<ref name=poorty1>{{cite news|title=പൂവർട്ടി റേറ്റ്സ് ഇൻ വെനസ്വേല ഗെറ്റിംങ് നമ്പർസ് റൈറ്റ്|last=മാർക്ക്|first=വെയ്സബ്രോട്ട്|coauthors=ലൂയസി സാൻഡോവാൾ|url=http://www.cepr.net/documents/venezuelan_poverty_rates_2006_05.pdf|publisher=സെന്റർ ഫോർ ഇക്കണോമിക് ആന്റ് പോളിസി റിസർച്ച്|quote=വെനസ്വേലയിലെ ദാരിദ്ര്യരേഖയ്ക്കു താഴെയുള്ള ജനങ്ങളുടെ എണ്ണം - ശതമാനം}}</ref>. ചാവേസ് മുതലാളിത്തത്തെ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കിയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് നവലിബറൽ സംവിധാനത്തോടു മാത്രമായിരുന്നു ചാവേസ് പൂർണ്ണമായും യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നത് എന്ന് ചാവേസിന്റെ ജീവചരിത്രകാരൻ കൂടിയായ [[നിക്കോളാസ് കോസ്ലോഫ്]] പറയുന്നു<ref>[[#hc08|ഊഗോ ചാവേസ് - കോസ്ലോഫ്]] പുറം.45-46</ref>.
===സാമ്രാജ്യത്വ വിരുദ്ധ നിലപാടുകൾ ===
[[പ്രമാണം:Rousseff and Chávez in Caracas, Venezuela 2.jpg|left|thumb|ഊഗോ ചാവെസ് [[ബ്രസീൽ]] പ്രസിഡണ്ട് [[ദിൽമ റൗസഫ്|ദിൽമ റൗസഫിനോടൊപ്പം]]]]
സാമ്രാജ്യത്ത ഇടപെടലുകളെ ചങ്കുറപ്പോടെ നേരിട്ട് വെനിസുലയെ ലോകരാജ്യങ്ങളുടെ മുൻനിരയിലേക്ക് എത്തിച്ച നേതാവാണ് ഊഗോ ചാവെസ്. അമേരിക്കയുടെ കടുത്ത വിമർശകനും ലാറ്റിനമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുടെ ശക്തനായ വക്താവുമായിരുന്നു ചാവെസ്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/2066|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 787|date = 2013 മാർച്ച് 25|accessdate = 2013 മെയ് 21|language = മലയാളം|archive-date = 2013-09-23|archive-url = https://archive.today/20130923165724/http://www.madhyamam.com/weekly/2066|url-status = bot: unknown}}</ref>. മുതലാളിത്തത്തെ ശക്തമായി എതിർക്കുകയും സോഷ്യലിസത്തെ മുറുകെ പിടിക്കുകയും ചെയ്ത ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ചാവെസിനെ സാമ്രാജ്യത്വ വിരുദ്ധതയാണ് ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധേയനാക്കിയത്. ചാവേസ് സാമ്രാജ്യത്വ നിലപാടുകൾക്കെതിരേയുള്ള കടുത്ത നിലപാടുകൾ കൈക്കൊണ്ടിരുന്നു. [[ജനാധിപത്യം|ജനാധിപത്യ]]-[[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസ്റ്റ്]] ഭരണങ്ങൾ കൊണ്ടും, അമേരിക്കൻ വിരുദ്ധനീക്കങ്ങളിലൂടെയും ലോകമാകെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിയായിരുന്നു ഊഗോ ചാവെസ്. 2001 സപ്തംബർ 11-ന് ന്യൂയോർക്കിലുണ്ടായ [[സെപ്റ്റംബർ 11ലെ ഭീകരാക്രമണം|ചാവേർ വിമാനാക്രമണങ്ങളെത്തുടർന്ന്]], [[ജോർജ്ജ് ഡബ്ല്യു. ബുഷ്|ജോർജ് ബുഷ്]] ഭരണകൂടം ഭീകരതയ്ക്കെതിരായ യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോഴാണ് യു.എസ്സുമായി ചാവെസ് ആദ്യമായി നേരിട്ട് ഇടഞ്ഞത്. ഭീകരതയെ നേരിടേണ്ടത് ഭീകരത കൊണ്ടല്ല എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അസന്ദിഗ്ധമായ പ്രതികരണം. ഈ കാലയളവിൽ ചാവെസിന്റെ സാമ്രജ്യത്വ വിരുദ്ധമായ നിലപാടുകൾ ലോകത്ത് എങ്ങുമുള്ള സോഷ്യലിസ്റ്റ് അനുകൂലിക്ക് ചാവെസ് ഒരു പ്രതീക്ഷയായി വളർന്നു. ഇടതുപക്ഷാഭിമുഖ്യമുള്ള ബൊളിവേറിയൻ വിപ്ലവം എന്ന ആശയമായിരുന്നു ചാവെസിന്റെ അടിസ്ഥാന ആശയം. സാമ്രജ്യത്വ നിലപാടുകൾക്കെതിരെ ലാറ്റിനമേരിക്കയുടെ ഏകീകരണം എന്ന സൈമൺ ബോളീവറിന്റെ ആശയമാണ് ചാവെസിനെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചത്.
[[പ്രമാണം:Hillary Clinton and Hugo Chavez.png|right|thumb|ഊഗോ ചാവെസ് എസ്.ഒ.എ സമ്മേളനത്തിൽ [[ഹിലരി ക്ലിന്റൺ|ഹിലരി ക്ലിന്റനോടൊപ്പം]]]]
ലാറ്റിനമേരിക്കൻ ഉദ്ഗ്രഥനവും സാമ്രാജ്യത്വവിരോധവും പ്രസിഡന്റ് ചാവെസിന്റെ വിദേശനയത്തിന്റെ ആണിക്കല്ലുകളായിരുന്നു. വെനിസ്വെലയുടെ പ്രസിഡണ്ടായി അധികാരത്തിലിരിക്കുമ്പോഴും ചാവെസ് ഒരു വിപ്ലവകാരിയായി തുടർന്നു. യു.എസ്. സാമ്രാജ്യത്വത്തിൽ നിന്ന് [[ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കയെ]] രക്ഷിക്കുകയെന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അജൻഡയായിരുന്നു. അതിന് അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ച അടവുനയം എണ്ണ നയതന്ത്രം എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാവുകയും ചെയ്തു. സ്വന്തം എണ്ണസമ്പത്തിന്റെ പിൻബലത്തിൽ മേഖലയിലെ ഇതരരാജ്യങ്ങൾക്ക് വെനസ്വേല ഉദാരമായ സഹായങ്ങൾ ചെയ്തു. ഉഭയകക്ഷി സഹകരണകരാറുകളുണ്ടാക്കുകയും മേഖലാതല സഹകരണത്തിനായി ആൽബ (ബൊളിവാറിയൻ അലയൻസ് ഫോർ ദ പീപ്പിൾ ഓഫ് ഔവർ അമേരിക്ക) എന്ന ലാറ്റിനമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രക്കൂട്ടായ്മ യാഥാർഥ്യമാക്കുകയും ചെയ്തു. യു.എസ്. മുൻകൈയുള്ള മേഖലാതല കൂട്ടായ്മകൾക്ക് ബദലായാണ് ചാവെസ് ആൽബ ആശയം അവതരിപ്പിച്ചത്<ref>{{cite web | url = http://www.americasquarterly.org/hirst/article | title = ആൽബ | accessdate = | publisher = അമേരിക്കാസ് ക്വാർട്ടർലി | archive-date = 2013-09-23 | archive-url = https://archive.today/20130923165807/http://www.americasquarterly.org/hirst/article | url-status = bot: unknown }}</ref>. സാമ്രാജ്യത്വ നിലപാടുകൾ ഉള്ള എണ്ണക്കമ്പനി മേധാവികളും, സഭാനേതൃത്വവും' ലോകനേതൃത്വങ്ങൾ വരെ അദ്ദേഹത്തിൻറെ അധിക്ഷേപത്തിന് പാത്രമായി.
പുതിയ ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ ഇടതിന്റെ ഒരു മാതൃകാ പ്രതിനിധി ആയിരുന്നു ചാവെസ്.ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയിൽ കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങളിൽ ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരുകൾ അധികാരത്തിലെത്താൻ പ്രചോദനമായി. [[സാമ്രാജ്യത്വം|സാമ്രാജ്യത്വത്തിനെതിരേ]] ചാവെസ് സമാനചിന്താഗതിക്കാരായ സർക്കാരുകളുമായി ബന്ധങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. [[ക്യൂബ|ക്യൂബയുടെ]] തലവനായ [[ഫിദൽ കാസ്ട്രോ]], [[ബൊളീവിയ]], [[നിക്കരാഗ്വ]], [[ഇക്വഡോർ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളുമായി ചേർന്ന് സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധ കക്ഷി രൂപീകരിച്ചു. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] വിദേശനയങ്ങൾക്കെതിരേ ശക്തമായ പ്രതിഷേധമുയർത്തിയിരുന്നു ചാവെസ്. മാത്രമല്ല [[അമേരിക്ക]] നടപ്പിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന നവഉദാരവത്ക്കരണപ്രവർത്തനങ്ങളെ കടുത്ത ഭാഷയിൽ തന്നെ ചാവെസ് വിമർശിച്ചിരുന്നു<ref name=neoliberal1>{{cite book|title=വെനസ്വേല പൊളിറ്റിക്സ് ഇൻ ഷാവേസ് ഇറ|url=http://books.google.com.sa/books?id=uYd4Q1vQluAC&printsec|last=സ്റ്റീവ്|first=എൽനർ|coauthors=ഡാനിയേൽ ഹെല്ലിംഗർ|isbn=1-58826-297-9|year=2003|publisher=ലിൻ റീനർ|location=കൊളറാഡോ (അമേരിക്ക)}}</ref>. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] മുൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന [[ജോർജ്ജ് ഡബ്ല്യു. ബുഷ്|ജോർജ്ജ് ബുഷിനെ]] പിശാച്{{സൂചിക|൧}} എന്നു വിളിക്കുക വഴി [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ കടുത്ത പ്രതിഷേധത്തിനിരയായി ചാവെസ്. എന്നിരിക്കിലും, മറ്റു മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ചാവെസിനെ പുരോഗമനവാദിയായ ഒരു ജനാധിപത്യവിശ്വാസി എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്<ref name=devil1>{{cite news|title=ഷാവേസ് കോൾ യു.എസ്.പ്രസിഡന്റ് എ ഡെവിൾ ഇൻ യു.എൻ|url=http://www.nytimes.com/2006/09/20/world/americas/20cnd-chavez.html?_r=2&&gwh=469E028C78A370CAC49AD79983495F73|last=ഡേവിഡ്|first=സ്റ്റൗട്ട്|accessdate=20-സെപ്തംബർ-2006|publisher=ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923165850/http://www.nytimes.com/2006/09/20/world/americas/20cnd-chavez.html?_r=2&&gwh=469E028C78A370CAC49AD79983495F73|url-status=bot: unknown}}</ref>.
=== സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ===
രാജ്യത്തെ ഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന ദരിദ്രജനവിഭാഗങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷയായിരുന്നു ചാവെസ്. അതിനാൽ തന്നെ ദരിദ്ര ജന വിഭാഗങ്ങളെ സാമ്പത്തികമായും,സാമൂഹികമായും, വിദ്യാഭ്യാസപരമായും മുൻ നിരയിലേക്കെത്തിക്കുവാനുള്ള സാമ്പത്തിക നയങ്ങളും പ്രവർത്തനങ്ങളും രാജ്യത്ത് നടപ്പാക്കികൊണ്ടിരുന്നു. 14 വർഷം [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] പ്രസിഡന്റായിരുന്നു ഊഗോ ചാവെസ് . [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] പ്രധാന വരുമാനം എണ്ണ ആയിരുന്നു. എണ്ണ സമ്പത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് സദാ ജാഗരൂകനായിരുന്നു ചാവേസ്. മുൻ ഭരണാധികാരികളുടെ തെറ്റായ നയങ്ങളും, അമേരിക്കയോടുള്ള വിധേയത്വവും എല്ലാം എണ്ണ മേഖലയിൽ വെനസ്വേലയക്ക് വേണ്ടത്ര സ്വാധീനം നൽകിയിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ചാവേസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന കടുത്ത നടപടികൾ കാരണം എണ്ണ രംഗത്തു നിന്നുള്ള വരുമാനം 2000 ൽ 51 ശതമാനം ഉണ്ടായിരുന്നത് 2006 ൽ 56ശതമാനത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു. 2006ലെ എണ്ണ കയറ്റുമതി 89ശതമാനമായി കുതിച്ചുയർന്നു<ref name=cia1>[https://web.archive.org/web/20201230052534/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ve.html വെനസ്വേലയിലെ എണ്ണ സമ്പത്ത്] സി.ഐ.എ വേൾഡ് ഫാക്ട് ബുക്ക് - വെനസ്വേല</ref>. എണ്ണ മേഖലയിൽ ചാവേസിന്റെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നടപ്പിലായതോടെയാണ് വെനസ്വേല സാമ്പത്തികരംഗത്ത് ശക്തിപ്രാപിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്<ref name=econom1>{{cite news|title=ഇക്കണോമിക് ആന്റ് സോഷ്യൽ ഡവലപ്പ്മെന്റ്|url=http://venezuela-us.org/economic-social/%232|publisher=അമേരിക്കയിലെ വെനസ്വേലൻ നയതന്ത്ര കാര്യാലയം|quote=വെനസ്വേലയുടെ മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം 300 ബില്ല്യൺ അമേരിക്കൻ ഡോളർ|access-date=2022-09-09|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923170108/http://venezuela-us.org/economic-social/%232|url-status=bot: unknown}}</ref>.
രാജ്യത്തെ തൊഴിലില്ലായ്മ നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യാൻ വളരെ ശക്തമായ നടപടികളാണ് ചാവേസ് സർക്കാർ നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നത്. ദ ഗ്രേറ്റ് ഹൗസിംഗ് മിഷൻ പോലുള്ള പദ്ധതികൾ തൊഴിലില്ലായ്മയെ കുത്തനെ കുറക്കാൻ സഹായിച്ചു. 1999ൽ ചാവേസ് സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വരുമ്പോൾ തൊഴിലില്ലായ്മ 14.5% ആയിരുന്നെങ്കിൽ 2008 ൽ എത്തിയപ്പോഴേക്കും ഇത് 6.9% ലേക്ക് എത്തി<ref name=unemployment1>{{cite news|title=ഹൗ ഡിഡ് വെനസ്വേല ചേഞ്ച് അണ്ടർ ഊഗോ ചാവേസ്|url=http://www.theguardian.com/news/datablog/2012/oct/04/venezuela-hugo-chavez-election-data|publisher=ദ ഗാർഡിയൻ|accessdate=06-മാർച്ച്-2013|last=ആമി|first=സെഡ്ഗി|quote=ചാവേസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൻ കീഴിൽ വെനസ്വേലയിൽ ദാരിദ്ര്യവും തൊഴിലില്ലായ്മയും കുറഞ്ഞു|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923171155/http://www.theguardian.com/news/datablog/2012/oct/04/venezuela-hugo-chavez-election-data|url-status=bot: unknown}}</ref>. നിർമ്മാണ മേഖലയിലുള്ള പുത്തനുണർവ്വാണ് തൊഴിൽ രംഗത്തെ പരിപോഷിപ്പിച്ചത്. ''ബൊളിവേറിയൻ പദ്ധതികൾ'' എന്ന് ചാവെസ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന നിരവധി ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങൾ വെനിസ്വെലയിൽ നടപ്പാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. [[രോഗം|രോഗങ്ങൾ]], [[ദാരിദ്ര്യം]], പോഷകാഹാരക്കുറവ്, നിരക്ഷരത എന്നിവയില്ലാതാക്കാൻ നടത്തുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ വെനിസ്വെലയിൽ ജനകീയനാക്കി.ചാവെസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വെനസ്വേലയിലെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ തോത് മുൻവർഷങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്ന 48.8 എന്നതിൽ നിന്നും 2011 ൽ 29.5 ശതമാനത്തിലേക്കെത്തി എന്ന് [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ]] കണക്കുകൾ പറയുന്നു<ref name=poorty1/>. ആഗോളതലത്തിൽ ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങൾക്കായി ബദൽ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കരണ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകിയും ചാവെസ് ശ്രദ്ധ നേടി. [[ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കൻ]] ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങളെ തന്റെ ആശയങ്ങളിലേക്കടുപ്പിക്കാൻ ചാവേസ് പരിശ്രമിച്ചിരുന്നു.
===ഭക്ഷ്യ നയം===
ചാവേസ് അധികാരത്തിലെത്തുന്നസമയത്ത് രാജ്യത്തിന്റെ ഭക്ഷ്യമേഖല ആകെ കുത്തഴിഞ്ഞു കിടക്കുകയായിരുന്നു. വെനസ്വേലയിലെ സാധാരാണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്ക് സുഭിക്ഷമായ ഭക്ഷണം എന്നത് സ്വപ്നം മാത്രമായിരുന്നു. വെനസ്വേലയിലെ പാവപ്പെട്ട ജനങ്ങൾക്ക് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ചാവേസിന്റെ മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നു പ്രഥമ ലക്ഷ്യം. ഇതിനുവേണ്ടി ചില ഭക്ഷ്യസാധനങ്ങൾക്ക് ഒരു നിശ്ചിത തുക നിശ്ചയിച്ചു എന്നുമാത്രമല്ല, അതിലും കൂടുതൽ വിലക്കയറ്റം ഇത്തരം സാധനങ്ങൾക്ക് നിയമം മൂലം തടയുകയും ചെയ്തു<ref name=fs2>{{cite news|title=ചാവേസ് ആക്ടിവേറ്റ്സ് പ്രൈസ് ലോ ടു എൻഡ് ക്യാപിറ്റലിസ്റ്റ് സ്പെക്യുലേഷൻ|url=http://www.bloomberg.com/news/2011-11-22/chavez-activates-price-law-to-end-capitalist-speculation-1-.html|last=ചാർലി|first=ദേവെക്സ്|coauthors=ഡാനിയേൽ കാൻസൽ|publisher=ബ്ലൂംബെർഗ്|accessdate=23-നവംബർ-2011|quote=ചാവേസ് സർക്കാർ അവശ്യഭക്ഷ്യസാധനങ്ങൾക്ക് കുറഞ്ഞ വില നിശ്ചയിച്ചു|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923171517/http://www.bloomberg.com/news/2011-11-22/chavez-activates-price-law-to-end-capitalist-speculation-1-.html|url-status=bot: unknown}}</ref>. 2012 ആയപ്പോഴേക്കും ഭക്ഷ്യപദാർത്ഥങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര ഉപയോഗം 26 കോടി മെട്രിക്ക് ടൺ ആയി ഉയർന്നു. 2003 ലെ കണക്കു വെച്ചു നോക്കുമ്പോൾ ഈ മേഖലയിൽ ഏതാണ്ട് 94.8ശതമാനത്തിന്റെ വളർച്ചയാണ് ഉണ്ടായത്. സോയാബീന്റെ ഉത്പാദനം 858ശതമാനത്തോളം വർദ്ധിച്ചു, അരിയുടെ ഉത്പാദനം പ്രതിവർഷം 1.3 കോടി ടൺ ആയി ഉയർന്നു. പാൽ ഉത്പാദനം കഴിഞ്ഞ പത്തുവർഷത്തേതിനേക്കാൾ അമ്പതുശതമാനത്തോളം ഉയർച്ചയാണ് കാണിച്ചത്<ref name=fs5>{{cite news|title=വെനസ്വേലാസ് അഗ്രിക്കൾച്ചർ പ്രൊഡക്ഷൻ അഡ്വാൻസസ്|url=http://venezuelanalysis.com/news/5588|last=എഡ്വേർഡ്|first=എല്ലീസ്|publisher=വെനസ്വേലനലാസിസ്.കോം|accessdate=23-ആഗസ്റ്റ്-2010|quote=വെനസ്വേലയിലെ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെ ഉയർന്ന ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923171519/http://venezuelanalysis.com/news/5588|url-status=bot: unknown}}</ref>. പോഷകാഹാരക്കുറവ് മൂലം ഉണ്ടായ മരണങ്ങളുടെ ശതമാനത്തോത് മുമ്പെങ്ങുമില്ലാത്തവണ്ണം കുറഞ്ഞു. പോഷകാഹാരക്കുറവു മൂലമുള്ള മരണം 1998 ൽ 21 ശതമാനമായിരുന്നത് 6% ത്തിലേക്കു കുറയുകയുണ്ടായി<ref name=fs6>{{cite news|title=ചാവേസ് ഭരിച്ച പത്തു വർഷങ്ങൾ - വെനസ്വേല|url=http://www.cepr.net/documents/publications/venezuela-2009-02.pdf|publisher=സെന്റർ ഫോർ ഇക്കണോമിക്ക് ആന്റ് പോളിസി റിസർച്ച്|last=മാർക്|first=വെസ്ബ്രോട്ട്|coauthors=റെബേക്ക റേ|quote=വെനസ്വേലയിലെ ഭക്ഷ്യവിപ്ലവങ്ങൾ}}</ref>.
ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പു വരുത്തുന്നതിനായി ചാവേസ് കടുത്ത നടപടികളാണ് എടുത്തിരുന്നത്. കൂടുതൽ വിലയ്ക്ക് ഭക്ഷ്യപദാർത്ഥങ്ങൾ വിൽക്കുന്നവർക്കെതിരേ കർശനശിക്ഷാനടപടികളാണ് കൈക്കൊണ്ടിരുന്നത്. കരിഞ്ചന്തയിൽ വിൽപ്പന നടത്താൻ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങൾ ചാവേസിന്റെ സൈന്യം പിടിച്ചെടുക്കുകയും കുറ്റക്കാരെ നിയമത്തിന്റെ മുന്നിൽ കൊണ്ടു വരുകയും ചെയ്തു<ref name=fs1>{{cite news|title=വെനസ്വേലൻ ഗവൺമെന്റ് മീറ്റ്സ് വിത്ത് പ്രൈവറ്റ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ടു കോംബാറ്റ് ഫുഡ് ഷോർട്ടേജ്|url=http://venezuelanalysis.com/news/7598|last=താമര|first=പിയേഴ്സൺ|publisher=വെനസ്വേലനലാസിസ്.കോം|accessdate=09-ജനുവരി-2013|quote=ഭക്ഷ്യസാധനങ്ങൾ പൂഴ്ത്തിവെച്ച വ്യാപാരികൾക്കെതിരേ നടപടി|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923171557/http://venezuelanalysis.com/news/7598|url-status=bot: unknown}}</ref>. കുറഞ്ഞവിലക്ക് സാധനങ്ങൾ പാവപ്പെട്ടവരിലേക്ക് എത്തുന്നുണ്ട് എന്നുറപ്പുവരുത്താൻ ചാവേസ് സർക്കാർ വെനസ്വേലയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകൾ സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി<ref name=mercal1>{{cite news|title=മെർക്കാൽ മിഷൻ|url=http://www.pdvsa.com/index.php?tpl=interface.en%2Fdesign%2Freadmenu.tpl.html&newsid_obj_id=2194&newsid_temas=40|publisher=ബൊളിവേറിയൻ സർക്കാർ|quote=അടിസ്ഥാന ഭക്ഷ്യപദാർത്ഥങ്ങൾ സാധാരണ ജനങ്ങളിലേക്കെത്തിക്കാനുള്ള ചാവേസ് സർക്കാരിന്റെ നടപടി|access-date=2022-09-09|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923171654/http://www.pdvsa.com/index.php?tpl=interface.en/design/readmenu.tpl.html&newsid_obj_id=2194&newsid_temas=40|url-status=bot: unknown}}</ref>. 2008 ൽ ഇത്തരം സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലൂടെ 1.25 കോടി മെട്രിക് ടൺ ഭക്ഷ്യപദാർത്ഥങ്ങൾ കുറഞ്ഞവിലക്കു ജനങ്ങൾക്കായി നൽകിയിരുന്നു.
===മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ===
[[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിലെ]] ജനങ്ങൾക്ക് പൗരാവകാശം ഉറപ്പു വരുത്തുന്നതിനുള്ള 116 ഓളം നിയമങ്ങളാണ് 1999 ലെ ഭരണഘനടയിലുള്ളത്. വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം,ഭവനം, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ എന്നിങ്ങനെയുള്ള പ്രാഥമികാവശ്യങ്ങൾ ഒരു പൗരന് ഉറപ്പുവരുത്താൻ ചാവേസ് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. സർക്കാരിന്റെ നടപടികൾ സുതാര്യമായിരിക്കാനും, വേണ്ടിവന്നാൽ പൗരന്മാർക്ക് തന്നെ തങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്ത ഭരണാധികാരികളെ തിരിച്ചുവിളിക്കാനും ഈ ഭരണഘടന ഉറപ്പു നൽകുന്നു. അധികാര വികേന്ദ്രീകരണം, കൂടാതെ വികസനപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളേക്കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി നടപടികൾ സുതാര്യമാക്കുക എന്നിങ്ങനെയുള്ള പുരോഗമനപരമായ മാറ്റങ്ങളും ഭരണഘടനയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=broc1>{{cite web|title=വെനിസ്വെലയുടെ ഭരണഘടന|url=http://www.venezuelaemb.or.kr/english/ConstitutionoftheBolivarianingles.pdf|publisher=കൊറിയയിലെ വെനിസ്വേല നയതന്ത്ര കാര്യാലയം|accessdate=24-സെപ്തംബർ-2013|archive-date=2017-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20170226222321/http://www.venezuelaemb.or.kr/english/ConstitutionoftheBolivarianingles.pdf|url-status=dead}}</ref> ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച് എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ സംഘടന ചാവേസിന്റെ ഈ ഭരണഘടനയിലെ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെ പുകഴ്ത്തുന്നു. സ്തീകളുടെ സുരക്ഷയും, അവരോടുള്ള സർക്കാരിന്റെ പ്രത്യേക കരുതലും എടുത്തു പറയുമ്പോൾ തന്നെ പ്രതിപക്ഷസംഘടനകളോടുള്ള പക്ഷപാതപരമായ പെരുമാറ്റത്തെ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളോട് എതിർപ്പു പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന വ്യക്തികളേയോ സംഘടനകളേയോ സാമൂഹ്യരംഗത്ത് നിന്നും മാറ്റിനിർത്താനോ, തുടച്ചു നീക്കാനോ ചാവേസ് സർക്കാർ ശ്രമിച്ചിരുന്നതായി ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച് ആരോപിക്കുന്നു<ref name=hrw1>{{cite book|title=വെനസ്വേല എ ഡിക്കേഡ് അണ്ടർ ചാവേസ്|last=അലീഷ|first=ഹോളണ്ട്|url=http://books.google.com.sa/books?id=DFgyrUsNsHcC&pg=PA214&lpg=PA214&dq=conarepol&source=bl&ots=bnxDZGqs5k&sig=1QJbavrmSWmYrKtPqEwGT72yW5c&hl=en&ei=7wCRTMX6MIKC8gbfzZX-DQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&safe=on&redir_esc=y#v=onepage&q=wide%20range%20of%20government%20policies%20&f=false|year=2008|publisher=ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച്|location=അമേരിക്ക|quote=ചാവേസിന്റെ മനുഷ്യാവകാശലംഘനം വിമർശിക്കപ്പെടുന്നു.}}</ref>.
പ്രതിപക്ഷകക്ഷികളോട് ചാവേസ് സർക്കാർ എടുത്ത നിലപാടുകളെ [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] എന്ന സർക്കാരേതിര അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടന കഠിനമായി തന്നെ വിമർശിക്കുന്നു. അതേപോലെ തന്നെ പത്രമാദ്ധ്യമങ്ങളേയും തന്റെ വരുതിക്കു നിർത്താൻ ചാവേസ് ശ്രമിച്ചിരുന്നു എന്നും ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ അവരുടെ റിപ്പോർട്ടിൽ പരാമർശിക്കുന്നു. ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് അമേരിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ്സിന്റെ 2010 ലെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം വെനസ്വേലയിൽ കടുത്ത മനുഷ്യാവകാശലംഘനം ആണ് നടക്കുന്നതെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു<ref name=oas4>{{cite news|title=റിപ്പോർട്ട് ഓൺ വെനസ്വേല|url=http://www.cidh.oas.org/Comunicados/English/2010/20V-10eng.htm|publisher=ഒ.എ.എസ്|quote=വെനസ്വേലയിലെ മനുഷ്യാവകാശലംഘനങ്ങൾ|access-date=2013-09-23|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923171915/http://www.cidh.oas.org/Comunicados/English/2010/20V-10eng.htm|url-status=bot: unknown}}</ref>. എന്നാൽ ഈ റിപ്പോർട്ടിനെ ചാവേസ് തള്ളിക്കളയുകയായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ പോലും വെനസ്വേല സന്ദർശിക്കാതെയാണ് ഈ സംഘടന റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയതെന്നും പറഞ്ഞ് ചാവേസ് ഈ സംഘടനയെ ബഹിഷ്കരിക്കുകയുണ്ടായി<ref name=hr6>{{cite news|title=ചാവേസ് ഫ്യൂരിയസ് അസ് ഒ.എ.എസ് അക്യൂസ് ഹിം എൻഡേഞ്ചർ ഡെമോക്രസി|url=http://www.theguardian.com/world/2010/feb/25/oas-report-chavez-human-rights|last=റോറി|first=കരോൾ|publisher=ഗാർഡിയൻ|accessdate=26-ഫെബ്രുവരി--2010|quote=.ഒ.എ.എസ് റിപ്പോർട്ട് വെനസ്വേല അംഗീകരിക്കുന്നില്ല - ചാവേസ്|archive-date=2013-09-23|archive-url=https://archive.today/20130923172012/http://www.theguardian.com/world/2010/feb/25/oas-report-chavez-human-rights|url-status=bot: unknown}}</ref>.
===ക്രമസമാധാനം===
തൊണ്ണുറുകളുടെ അവസാനം [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കൻ]] രാജ്യങ്ങളിൽ പൊതുവേ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചുവരുകയായിരുന്നു<ref name=homicide1>{{cite book|title=ഫോർഗോട്ടൺ കോൺടിനെന്റ് ദ ബാറ്റിൽ ഫോർ ലാറ്റിനമേരിക്കാസ് സോൾ|last=മൈക്കിൾ|first=റീഡ്|url=http://books.google.com.sa/books?id=DxT3IhheposC&printsec=frontcover#v=onepage&q=%20homicide%20rates&f=false|page=248|isbn=978-0300116168|publisher=യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്|quote=ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന കണക്കുകൾ}}</ref>. ചാവേസിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിൽ]] നടക്കുന്ന കൊലപാതകങ്ങളുടെ എണ്ണം ഇരട്ടിയായി എന്ന് ഇതിനെക്കുറിച്ചു പഠനം നടത്തിയ ഒരു സംഘടനയുടെ കണക്കുകൾ പറയുന്നു<ref name=ngo1>{{cite news|title=വെനസ്വേല മർഡർ റേറ്റ് ക്വാഡ്രപ്പിൾഡ് അണ്ടർ ചാവേസ്|url=http://www.reuters.com/article/2010/03/11/us-venezuela-crime-idUSTRE62A44A20100311|last=ഇയാനിർ|first=ചിനിയ|publisher=റോയിട്ടേഴ്സ്|accessdate=11-മാർച്ച്-2010|quote=ചാവേസിന്റെ ഭരണകാലഘട്ടത്തിൽ കൊലപാതകങ്ങളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചു|archive-date=2012-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727073528/http://www.reuters.com/article/2010/03/11/us-venezuela-crime-idUSTRE62A44A20100311|url-status=dead}}</ref>. [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയുടെ]] ആളുകൾ തിങ്ങിപ്പാർക്കുന്ന ചേരിപ്രദേശങ്ങളിലാണ് കൊലപാതകങ്ങൾ കൂടുതൽ അരങ്ങേറിയിരുന്നത്<ref name=crime3>[http://www.indianexpress.com/election-news/venezuelans-protest-against-unchecked-violence/673991 വെനസ്വേലയിലെ കൊലപാതക നിരക്ക്] ഇൻഡ്യൻഎക്സ്പ്രസ്സ് - ശേഖരിച്ച തീയതി 29-ഓഗസ്റ്റ്-2010</ref>. ചാവേസ് അധികാരത്തിലേറുമ്പോൾ [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിലെ]] ജനങ്ങൾക്ക് സമാധാനപൂർണ്ണമായ ഒരു ജീവിതം വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ ചാവേസിനു നിയന്ത്രിക്കാനാവുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു വെനസ്വേലയിലെ ക്രമസമാധാനപ്രശ്നങ്ങളെന്ന്, ഇന്റർനാഷണൽ ക്രൈസിസ് ഗ്രൂപ്പ് നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ പറയുന്നു. പക്ഷേ ചാവേസും അനുയായികളും ഇത്തരം ആരോപണങ്ങളെ തള്ളിക്കളയുകയായിരുന്നു. ചാവേസിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഇത്തരം ക്രമസമാധാനപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കുറഞ്ഞതെന്ന് അവർ കണക്കുകൾ നിരത്തി വാദിക്കുന്നു<ref name=criminals2>{{cite news|title=ചാവേസ് ഡിഫൻഡ്സ് ഹിസ് റെക്കോർഡ് ഓൺ ക്രൈം ഇൻ വെനസ്വേല|url=http://www.reuters.com/article/2010/09/03/us-venezuela-crime-idUSTRE68201520100903|last=ഡാനിയൽ|first=വല്ലീസ്|publisher=റോയിട്ടേഴ്സ്|accessdate=02-സെപ്തംബർ-2002|quote=ഇറാഖിനേക്കാൾ വെനസ്വേല സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത രാജ്യമാണെന്നു പ്രതിപക്ഷം പറയുന്നത് അടിസ്ഥാനമില്ലാത്ത കാര്യംമാത്രമാണ് - ചാവേസ്|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924035326/http://www.reuters.com/article/2010/09/03/us-venezuela-crime-idUSTRE68201520100903|url-status=bot: unknown}}</ref>.
രാജ്യത്തെ പോലീസ് സേനയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചു പഠിക്കുന്നതിനായി ചാവേസ് സർക്കാർ ഒരു കമ്മിറ്റിയെ നിയോഗിക്കുകയുണ്ടായി<ref name=hrw111>{{cite book|title=വെനസ്വേല എ ഡിക്കേഡ് അണ്ടർ ചാവേസ്|last=അലീഷ|first=ഹോളണ്ട്|url=http://books.google.com.sa/books?id=DFgyrUsNsHcC&pg=|page=2|year=2008|publisher=ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച്|location=അമേരിക്ക|quote=വെനസ്വേലയിലെ ക്രമസമാധാന പദ്ധതികൾ.}}</ref>. രാജ്യത്തെ പൗരന്മാരോട് തികഞ്ഞ ബഹുമാനത്തോടെ പെരുമാറുന്നതും അതോടൊപ്പം കുറ്റകൃത്യങ്ങളെ ശക്തമായി പ്രതിരോധിക്കുവാൻ കഴിവുള്ളതുമായ ഒരു പോലീസ് സേനയെ വാർത്തെടുക്കുകയായിരുന്നു ചാവേസിന്റെ ലക്ഷ്യം. 2008 ൽ ഈ കമ്മീഷന്റെ ശുപാർശകളോടെ രാജ്യത്ത് ഒരു പുതിയ പോലീസ് സംവിധാനം നിലവിൽ വന്നു. [[നാഷണൽ ബൊളിവേറിയൻ പോലീസ്]] എന്ന ഈ ശക്തമായ ക്രമസമാധാന സംവിധാനം രാജ്യത്തെ കൊലപാതകം,കവർച്ച തുടങ്ങിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങളെല്ലാം വളരെയധികം കണ്ട് കുറക്കാൻ സഹായിച്ചു. രാജ്യത്തെ സുരക്ഷാസംവിധാനത്തെ പരിശീലനത്തിലൂടെ ശക്തിപ്പെടുത്താനായി എക്സിപിരിമെന്റൽ സെക്യൂരിറ്റി സർവ്വകലാശാലയും ചാവേസ് സർക്കാർ സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി<ref name=security1>{{cite news|title=ന്യൂ പോലീസ് ഫോർസ് റെഡ്യൂസസ് ക്രൈം|url=http://www.correodelorinoco.gob.ve/wp-content/uploads/2010/07/WEB-COI-21.pdf|accessdate=23-ജൂലൈ-2010|publisher=കൊറിയോ ദെൽ ഒറിനോകോ (ദിനപത്രം)|archive-date=2011-07-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20110725164452/http://www.correodelorinoco.gob.ve/wp-content/uploads/2010/07/WEB-COI-21.pdf|url-status=dead}}</ref>.
===പത്രമാധ്യമങ്ങൾ===
മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ നിയമങ്ങൾ 1999 ലെ ഭരണഘടനയിൽ നിർവചിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ചാവേസ് സർക്കാർ [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിൽ]] മാധ്യമങ്ങൾക്ക് എന്തും തുറന്നു എഴുതുവാനുള്ള ഒരു അവകാശം അനുവദിച്ചുകൊടുത്തിട്ടില്ലെന്ന് ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച് കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു<ref name=hrw11>{{cite book|title=വെനസ്വേല എ ഡിക്കേഡ് അണ്ടർ ചാവേസ്|last=അലീഷ|first=ഹോളണ്ട്|url=http://books.google.com.sa/books?id=DFgyrUsNsHcC&pg=PA214&lpg=PA214&dq=conarepol&source=bl&ots=bnxDZGqs5k&sig=1QJbavrmSWmYrKtPqEwGT72yW5c&hl=en&ei=7wCRTMX6MIKC8gbfzZX-DQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&safe=on&redir_esc=y#v=onepage&q=wide%20range%20of%20government%20policies%20&f=false|page=2|year=2008|publisher=ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച്|location=അമേരിക്ക|quote=വെനസ്വേലയിൽ പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം ഹനിക്കപ്പെടുന്നു - ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച്.}}</ref>. മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിൽ]] കുറഞ്ഞുവരുകയാണെന്ന് [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] സർക്കാരേതിര സംഘടനയായ [[ഫ്രീഡം ഹൗസ്]] ആരോപിക്കുന്നു<ref name=fwb1>{{cite news|title=ഫ്രീഡം ഓഫ് ദ പ്രസ്സ് -2011|url=http://www.freedomhouse.org/report/freedom-press/freedom-press-2011?page=251&year=2011|last=കാരിൻ|first=കർലേക്കർ|publisher=ഫ്രീഡം ഹൗസ്|quote=ചൈന,ഇറാൻ,റഷ്യ,വെനസ്വേല തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ തടഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. സർക്കാർ പറയുന്നതുമാത്രമേ എഴുതാനാവു (ഫ്രീഡം ഹൗസ്)|access-date=2013-03-21|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924035931/http://www.freedomhouse.org/report/freedom-press/freedom-press-2011?page=251&year=2011|url-status=bot: unknown}}</ref>. [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കയിൽ]] ഏറ്റവും കൂടുതലായി പത്രസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഹനിക്കുന്ന രാജ്യം [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയെപ്പോലെ]] മറ്റൊന്നില്ല എന്ന് [[ഫ്രാൻസ്]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[റിപ്പോർട്ടേഴ്സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്സ്]] എന്ന സംഘടന പറയുന്നു<ref name=rwb>{{cite news|title=പ്രസ്സ് ഫ്രീഡം ഇൻഡക്സ്-2009|url=http://en.rsf.org/IMG/pdf/classement_en.pdf|publisher=റിപ്പോർട്ടേഴ്സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്സ്|access-date=2013-03-21|archive-date=2011-08-21|archive-url=https://www.webcitation.org/616iLWBGp?url=http://en.rsf.org/IMG/pdf/classement_en.pdf|url-status=dead}}</ref>
[[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിൽ]] മാധ്യമരംഗത്ത് [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] കടന്നുകയറ്റത്തെ ചെറുക്കാനായി ചാവേസ് പല സത്വരനടപടികളും എടുക്കുകയുണ്ടായി. [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കക്കു]] വേണ്ടി ടെലിഎസ്.യു.ആർ എന്ന ടെലിവിഷൻ ശൃംഖല ചാവേസ് സർക്കാർ ആരംഭിച്ചു. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] ചാനലായ [[സി.എൻ.എൻ]] ന്റേയും മറ്റു കുത്തക മാധ്യമങ്ങളുടേയും ആക്രമണങ്ങളെ ചെറുക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഉദ്ദേശ്യം<ref name=cnn1>{{cite news|title=വെനസ്വേല സെറ്റ്സ് അപ്പ് സി.എൻ.എൻ റൈവൽ|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4620411.stm|publisher=ബി.ബി.സി|last=ലയിൻ|first=ബ്രൂസ്|accessdate=28-ജൂൺ-2005|quote=ലാറ്റിനമേരിക്കക്കുവേണ്ടി വെനസ്വേലയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ടെലിവിഷൻ ശൃംഖല|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924040018/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4620411.stm|url-status=bot: unknown}}</ref>. അതുപോലെ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] സിനിമാ വ്യവസായത്തിന്റെ നട്ടെല്ലായ [[ഹോളിവുഡ്|ഹോളിവുഡിന്റെ]] മാതൃകയിൽ ഒരു സിനിമാ നഗരവും [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിൽ]] ചാവേസ് സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി<ref name=filmcity1>{{cite news|title=വെനസ്വേലൻ സിനിമ, ചാവേസ് സ്റ്റൈൽ|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7070799.stm|last=ജെയിംസ്|first=ഇൻഹാം|accessdate=01-നവംബർ-2007|quote=വെനസ്വേലയിൽ ഹോളിവുഡ് മാതൃകയിൽ ഫിലിം സിറ്റി|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924040205/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7070799.stm|url-status=bot: unknown}}</ref>.
പൊതുജനങ്ങളോട് സംവദിക്കാനായി ചാവേസിന് ആധുനിക മാധ്യമങ്ങളിലൊന്നായ [[ട്വിറ്റർ|ട്വിറ്ററിൽ]] അംഗത്വമുണ്ടായിരുന്നു<ref name=twitter1>{{cite news|title=ഹ്യൂഗോ ചാവേസ് എംബരാസസ് ട്വിറ്റർ ടു ഫൈറ്റ് ഓൺലൈൻ കോൺസ്പിരസി|url=http://www.theguardian.com/world/2010/apr/28/hugo-chavez-twitter-venezuela|publisher=ഗാർഡിയൻ|last=റോറി|first=കരോൾ|accessdate=28-ഏപ്രിൽ-2010|quote=വെനസ്വേലൻ പ്രസിഡന്റ് ചാവേസ് നവമാധ്യമമായ ട്വിറ്ററിൽ|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924040244/http://www.theguardian.com/world/2010/apr/28/hugo-chavez-twitter-venezuela|url-status=bot: unknown}}</ref>. ആഗസ്റ്റ് 2012 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 3,200,000 ഓളം പേർ ട്വിറ്ററിൽ അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടരുന്നുണ്ടായിരുന്നു. [[ട്വിറ്റർ]] പോലുള്ള ആയുധങ്ങൾ ആധുനികകാലത്തെ [[വിപ്ലവം|വിപ്ലവത്തിനായി]] ഉപയോഗിക്കാം എന്നും ചാവേസ് അഭിപ്രായപ്പെടുകയുണ്ടായി. പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനായി [[ഇന്റർനെറ്റ്]] സംവിധാനമുള്ള കംപ്യൂട്ടറുകൾ ഉള്ള ഇൻഫോസെന്ററുകൾ രാജ്യത്ത് സ്ഥാപിച്ചു<ref name=info1>{{cite news|title=ഇന്റർനെറ്റ് യൂസേജ് അഡ്വാൻസസ് ഇൻ വെനസ്വേല|url=http://venezuelanalysis.com/news/5596|publisher=വെനസ്വേലനലാസിസി.കോം|accessdate=27-ഓഗസ്റ്റ്-2010|quote=വെനസ്വേലയിൽ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചു|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924040324/http://venezuelanalysis.com/news/5596|url-status=bot: unknown}}</ref>. രാജ്യത്താകമാനം ഇതുപോലത്തെ 737 കേന്ദ്രങ്ങൾ നിലവിൽ വന്നു. ചാവേസിന്റെ [[വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ|വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയോടുള്ള]] ഈ അഭിനിവേശം ഇൻഫോസെന്റർ ഫൗണ്ടേഷന് [[യുനെസ്കോ|യുനെസ്കോയുടെ]] പുരസ്കാരം നേടിക്കൊടുത്തു<ref name=unesco1>{{cite news|title=ഇൻഫോസെന്റർ ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡഡ് യുനെസ്കോ പ്രൈസ്|url=http://venezuela-us.org/2010/12/02/infocenter-foundation-awarded-unesco%E2%80%99s-prize/|publisher=അമേരിക്കയിലെ വെനസ്വേല നയതന്ത്രകാര്യാലയം|accessdate=12-ഫെബ്രുവരി-2010|quote=വെനസ്വേലയിലെ ഇൻഫോസെന്റർ ഫൗണ്ടേഷന് യുനെസ്കോ പുരസ്കാരം|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924040427/http://venezuela-us.org/2010/12/02/infocenter-foundation-awarded-unesco%E2%80%99s-prize/|url-status=bot: unknown}}</ref>.
== എതിർപ്പുകളും വിമർശനങ്ങളും ==
നിരവധി എതിർപ്പുകളും വിമർശനങ്ങളും ഏറ്റുവാങ്ങേണ്ടി വന്ന വ്യക്തിയാണ് ചാവെസ്. വെനസ്വേലയിലെ മധ്യവർഗ്ഗ ഉപരി വർഗ വിഭാഗങ്ങൾ എന്നും ചാവെസിന്റെ വിമർശകരായിരുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തട്ടിപ്പ്, രാഷ്ട്രീയ അടിച്ചമർത്തൽ, മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ ആരോപണങ്ങൾ വെനസ്വെലയിലെ പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികൾ ചാവെസിനെതിരെ ആരോപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അതിനെ എല്ലാം അതിജീവിക്കുന്ന ജനകീയ പിന്തുണ രാജ്യത്തിനകത്ത് നിന്നും പുറത്തു നിന്നും ചാവെസിന് ലഭിച്ചു. [[1998]] മുതൽ നേരിട്ട എല്ലാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും മികച്ച വിജയങ്ങളോടെ ഈ ജനകീയ പിന്തുണ വ്യക്തമാകുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരിഞ്ച് പോലും പിന്നോട്ട് പോവാൻ തയ്യാറായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ ശത്രുക്കൾ അധികപ്രസംഗി എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. രാജ്യത്തെ എണ്ണക്കമ്പനികളെ വരുതിയിൽ വരുത്താനുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രമങ്ങൾ നിരവധി ശത്രുക്കളെ സമ്മാനിച്ചു. അന്താരാഷ്ട്ര എതിർപ്പുകളെ മറി കടന്ന് [[ക്യൂബ|ക്യൂബക്ക്]] [[പെട്രോൾ]] നൽകാനും അദ്ദേഹം തയ്യാറായി. 2005-ൽ [[പാറ്റ് റോബർട്സൺ]] എന്ന ക്രിസ്ത്യൻ ഇവാഞ്ചലിസ്റ്റ് ചാവേസിനെ വധിക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി<ref>{{cite news|title = വാർത്ത|url = http://usatoday30.usatoday.com/news/nation/2005-08-22-robertson-_x.htm?POE=click-refer|publisher = യു.എസ്.എ.ടുഡേ|date = 2005 ഓഗസ്റ്റ് 23|accessdate = 2013 ജൂൺ 10|language = ഇംഗ്ലീഷ്|archive-date = 2013-09-24|archive-url = https://archive.today/20130924044053/http://usatoday30.usatoday.com/news/nation/2005-08-22-robertson-_x.htm?POE=click-refer|url-status = bot: unknown}}</ref><ref>{{cite news|title = ഓർമ്മ|url = http://malayalamvaarika.com/2013/march/15/report1.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013 മാർച്ച് 15|accessdate = 2013 ജൂൺ 10|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306111309/http://malayalamvaarika.com/2013/march/15/report1.pdf|url-status = dead}}</ref>.
== വിദേശനയം ==
[[പ്രമാണം:Hugo Chavez in Brazil-1861.jpeg|200px|thumb|ഊഗോ ചാവെസ് [[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലിൽ]]]]
സാമ്രാജ്യത്വ-മുതലാളിത്ത ചേരിക്കെതിരെ ലോകത്തെ വികസ്വര-അവികസിത രാജ്യങ്ങളുടെ ജിഹ്വയാവാൻ ചാവെസ് സന്നദ്ധനായി<ref name=imperialism4>{{cite news|title=യൂസിംഗ് ഓയിൽ ടു സ്പ്രെഡ് റെവല്യൂഷൻ|url=http://www.economist.com/node/4232330?story_id=4232330|publisher=ദ ഇക്കണോമിസ്റ്റ്|accessdate=28-ജൂലൈ-2005|quote=ലാറ്റിനമേരിക്കയുടെ വികസനത്തിനായി വെനിസ്വേലയുടെ എണ്ണ സ്രോതസ്സ്|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924040910/http://www.economist.com/node/4232330?story_id=4232330|url-status=bot: unknown}}</ref>. സാമ്രാജ്യത്വ വിരുദ്ധത ഷാവെസിനെ ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ കൂടതൽ ശ്രദ്ധേയനാക്കി. അമേരിക്കയുടെ [[ഇറാഖ്]], [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ]] അധിനിവേശങ്ങളെ ശക്തിയുക്തം എതിർത്തു. അമേരിക്കയുടെ ശത്രുരാജ്യമായ [[ഇറാൻ|ഇറാനുമായി]] നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. അമേരിക്ക എതിർക്കുന്ന മറ്റൊരു രാജ്യമായ [[ക്യൂബ|ക്യൂബയുമായി]] സവിശേഷ സൗഹൃദം നിലനിർത്തി. [[ചൈന|ചൈനയുമായി]] ബഹിരാകാശരംഗത്തടക്കം സഹകരിച്ചു. [[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലുമായി]] ആയുധവ്യാപാര കരാറിൽ [[വെനിസ്വേല]] ഒപ്പു വെച്ചു<ref name=brazil5>{{cite news|title=വെനിസ്വേല ആംസ് ഡീൽ ആംഗേഴ്സ് അമേരിക്ക|url=http://www.nytimes.com/2005/02/15/world/americas/15iht-venezuela.html?_r=1&|last=ഹുവാൻ|first=ഫൊറേറോ|publisher=ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|accessdate=16-ഫെബ്രുവരി-2005|quote=ബ്രസീലിൽ നിന്നും വെനിസ്വേല യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ വാങ്ങുന്നു.|archive-date=2014-08-08|archive-url=https://archive.today/20140808020916/http://www.nytimes.com/2005/02/15/world/americas/15iht-venezuela.html?_r=1&|url-status=bot: unknown}}</ref>. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] ഭരണകൂടത്തിനെതിരേയെടുത്ത നിലപാടുകൾ കൊണ്ടും [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസ്റ്റ്]] ഭരണരീതി കൊണ്ടും രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തും നിരവധി ആരാധകരെ നേടാനും ചാവെസിന് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[അർജന്റീന]], [[ബ്രസീൽ]], [[പെറു]], [[ചിലി]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ എല്ലാം ഇടതുപക്ഷ കക്ഷികൾ അധികാരത്തിൽ വന്നതിൽ ചാവെസിന് കൂടി പങ്കുണ്ട്.
[[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] നയങ്ങളോടും, ലോക നേതാവ് കളിക്കുന്ന അവരുടെ വിദേശനയങ്ങളോടും കടുത്ത എതിർപ്പു പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്ന ഒരു നേതാവായിരുന്നു ഊഗോ ചാവേസ്. വെനിസ്വേലയുടെ സമ്പന്നമായ എണ്ണ സ്രോതസ്സുകളുടെ പിൻബലത്താൽ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുടെ]] എല്ലാ കുടിലതന്ത്രങ്ങളേയും ചാവേസ് അതിജീവിച്ചു എന്നുമാത്രമല്ല [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]] മുതലായ ലോകവേദികളിൽ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയെ]] വെല്ലുവിളിക്കുക കൂടി ചെയ്തു. [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ]] പൊതു വേദിയിൽ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] പ്രസിഡന്റായിരുന്ന [[ജോർജ്ജ് ഡബ്ല്യു. ബുഷ്|ജോർജ്ജ്ബുഷിനെ]] പിശാച് എന്ന് വിളിച്ചത് വളരേയെറെ വിവാദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു<ref name="devil56" />. പക്ഷേ ഈ പ്രസ്താവന [[വെനിസ്വേല|വെനിസ്വേലയിൽ]] ചാവേസിന്റെ പ്രതിച്ഛായ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.
[[ഇറാൻ|ഇറാനും]] [[വെനിസ്വേല|വെനിസ്വേലയും]] തമ്മിൽ വിവിധങ്ങളായ കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതിൽ കൂടുതലും മറ്റ് [[ലാറ്റിനമേരിക്ക|ലാറ്റിനമേരിക്കൻ]] രാജ്യങ്ങളിൽ [[അമേരിക്ക]] നടപ്പിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന സാമ്രാജ്യത്വചെയ്തികളെ ചെറുത്തു തോൽപ്പിക്കാനുള്ളതായിരുന്നു<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/2115|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 790|date = 2013 ഏപ്രിൽ 15|accessdate = 2013 മെയ് 21|language = മലയാളം|archive-date = 2013-09-24|archive-url = https://archive.today/20130924041414/http://www.madhyamam.com/weekly/2115|url-status = bot: unknown}}</ref><ref name=imperialism6>{{cite news|title=ഇറാൻ വെനിസ്വേല ഇൻ ആക്സിസ് ഓഫ് യൂണിറ്റി എഗെയിൻസ്റ്റ് യു.എസ്|url=http://www.reuters.com/article/2007/07/02/us-iran-venezuela-idUSDAH23660020070702|last=പാരിസ|first=ഹഫേസി|publisher=റോയിട്ടേഴ്സ്|accessdate=02-ജൂലൈ-2007|quote=അമേരിക്കക്കെതിരേ ഇറാൻ, വെനിസ്വേല അച്ചുതണ്ട്ശക്തി|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924041830/http://www.reuters.com/article/2007/07/02/us-iran-venezuela-idUSDAH23660020070702|url-status=dead}}</ref>. ഇതു കൂടാതെ ഊർജ്ജോത്പാദന രംഗത്തും, വ്യാവസായിക, സാമ്പത്തിക രംഗത്തും ഇറാനും വെനിസ്വേലയും തമ്മിൽ പരസ്പര സഹകരണം നിലനിന്നിരുന്നു. ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലേക്കുള്ള സമാധാനത്തിന്റെ പാത ഒരുക്കാനാണ് തന്റെ ശ്രമം എന്നാണ് തന്റെ ആദ്യത്തെ ഇറാൻ സന്ദർശന വേളയിൽ ചാവേസ് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയെ അനുകൂലിച്ച ചാവേസ് പക്ഷേ അവരുടെ ആണവയുദ്ധോപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തെ ശക്തമായ ഭാഷയിൽ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തു.
== വ്യക്തി ജീവിതം ==
<!--[[ചിത്രം:Ninas.jpg|thumb|200px|thumb|200px|right|ചാവെസും ആദ്യഭാര്യയിലുണ്ടായ മൂന്ന് പുത്രിമാരും റോസ വിർജിനിയ, മരിയ ഗബ്രിയെല , റോസിനെസ്]]-->
ഊഗോ ചാവെസ് രണ്ട് പ്രാവശ്യം [[വിവാഹം|വിവാഹിതനായി]]. ആദ്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം സ്ഥലമായ സബനെറ്റയിലെ നാൻസി കൊൽമെനർസ് എന്ന സ്ത്രീയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. നാൻസി പാവപ്പെട്ട കുടുംബത്തിലെ പെൺകുട്ടിയായിരുന്നു. ഏകദേശം 18 വർഷം നീണ്ടുനിന്ന ആ വിവാഹബന്ധത്തിൽ നിന്ന് റോസ വിർജിനിയ, മരിയ ഗബ്രിയെല, റോസിനെസ് എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് പുത്രിമാർ ജനിച്ചു. ചാവേസും നാൻസിയും [[1992]]ൽ വിവാഹമോചനത്തിലൂടെ വേർപിരിഞ്ഞു. അതിനുശേഷം ചാവെസ് [[ഹെർമ മാർക്സ്മാൻ]] എന്ന ചരിത്ര ഗവേഷകയുമായി പ്രണയബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു, എന്നാൽ ഇവരെ ചാവേസ് വിവാഹം ചെയ്തിരുന്നില്ല. ആ ബന്ധം ഏകദേശം 9 കൊല്ലത്തോളമേ നീണ്ടു നിന്നുള്ളു.<ref name=marriage1>{{cite news|title=വെനസ്വേല - ബൊളിവേറിയൻ റെവല്യൂഷൻ|url=http://www.abc.net.au/foreign/stories/s882059.htm|accessdate=11-നവംബർ-2005|last=ബയേൺ|first=ജന്നിഫർ|publisher=ഫോറിൻ കറസ്പോണ്ടന്റ്|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924043040/http://www.abc.net.au/foreign/stories/s882059.htm|url-status=bot: unknown}}</ref>. ഹെർമ പിന്നീട് ചാവേസിന്റെ കടുത്ത വിമർശകയായി മാറി, സ്വാർത്ഥലാഭത്തിനുവേണ്ടി ചാവേസ് തന്നെ ഉപയോഗിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് ഹെർമ തന്റെ ആത്മകഥാപരമായ പുസ്തകത്തിലൂടെ ആരോപിക്കുന്നു. ചാവേസ് പിന്നീട് വിവാഹം ചെയ്തത് മരിസാബെൽ റോഡ്രിഗ്സ് എന്ന പത്രപ്രവർത്തകയെയാണ്. ഈ വിവാഹബന്ധത്തിൽ ഇവർക്ക് റോസിനസ് എന്ന മകൾ ജനിച്ചു. സ്ത്രീകളോട് ആഭിമുഖ്യം പുലർത്തിയിരുന്ന ഒരു നേതാവായിരുന്നു ചാവേസ് എന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശകർ പറയുമ്പോൾ, അതങ്ങിനെയല്ല എന്ന ചാവേസിനോട് അടുപ്പമുള്ള സുഹൃത്തുക്കൾ പറയുന്നു.
ഒരു [[കത്തോലിക്കാസഭ|കത്തോലിക്കാ]] വിശ്വാസിയായിരുന്നു ചാവേസ്. ചാവേസ് മുൻപൊരിക്കൽ ഒരു ക്രിസ്തീയപുരോഹിതനായിത്തീരാൻ പോലും ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. [[യേശു|യേശു ക്രിസ്തുവിന്റെ]] ആശയങ്ങളോട് വളരെ അടുത്തുനിൽക്കുന്നു ചാവേസിന്റെ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ചിന്തകൾ, ക്രിസ്തു എപ്പോഴും എപ്പോഴും വിപ്ലവത്തിന്റെ കൂടെയാണ് എന്നുള്ള വാക്യം ചാവേസ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവത്രെ. വെനസ്വേലയിലെ കാത്തോലിക്കൻ ദേവാലയങ്ങളേയും പുരോഹിതരേയും ചാവേസ് നിരന്തരം വിമർശിച്ചിരുന്നു. കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ തലവനായ മാർപാപ്പയേപ്പോലും വിമർശിക്കാൻ ചാവേസ് ധൈര്യം കാണിച്ചിരുന്നു<ref name=clashes1>{{cite news|title=ചാവേസ് ഡിമാൻഡ് പോപ് അപ്പോളജൈസ് ഫോർ ഇന്ത്യൻ കമ്മന്റ്സ്|url=http://www.reuters.com/article/2007/05/19/us-pope-chavez-idUSN1819661120070519|accessdate=19-മെയ്-2007|publisher=റോയിട്ടേഴ്സ്|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924043111/http://www.reuters.com/article/2007/05/19/us-pope-chavez-idUSN1819661120070519|url-status=dead}}</ref>.
==അർബുദബാധയും മരണവും==
[[പ്രമാണം:Hugo Chávez (2).jpg|left|thumb|ഊഗോ ചാവെസ് 2012 ജൂണിൽ]]
[[2011]] [[ജൂൺ]] 30നാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ ശരീരത്തിൽ ബാധിച്ച [[ട്യൂമർ|ട്യൂമറുകൾ]] ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ നീക്കം ചെയ്തതായി ഊഗോ ചാവെസ് ലോകത്തോട് വ്യക്തമാക്കിയത്<ref name=forbs1>{{cite web | url = http://www.forbes.com/sites/kenrapoza/2013/03/06/hugo-chavez-cancer-conspiracy-theories-resurface-after-death/ | title = ട്യൂമർബാധ | accessdate = | publisher = ഫോർബസ്.കോം | quote = | archive-date = 2013-09-24 | archive-url = https://archive.today/20130924043436/http://www.forbes.com/sites/kenrapoza/2013/03/06/hugo-chavez-cancer-conspiracy-theories-resurface-after-death/ | url-status = bot: unknown }}</ref><ref name=elu1>{{cite news|title=പ്രസിഡന്റ് ചാവേസ് അഡ്രസ്സിംഗ് ദ നേഷൻ|url=http://www.eluniversal.com/2011/07/01/president-chavezs-address-to-the-nation|publisher=ഇൽയൂണിവേഴ്സൽ.കോം|accessdate=01-ജൂലൈ-2011|quote=തന്റെ രോഗത്തെക്കുറിച്ച് ചാവേസ് രാജ്യത്തെ ജനങ്ങളോട് പറയുന്നു|archive-date=2013-09-24|archive-url=https://archive.today/20130924043351/http://www.eluniversal.com/2011/07/01/president-chavezs-address-to-the-nation|url-status=bot: unknown}}</ref>. തുടർന്ന് [[ക്യൂബ|ക്യൂബയിലെ]] [[ഹവാന]] കിമേക് [[ആശുപത്രി|ആശുപത്രിയിൽ]] നാലു തവണ [[അർബുദം|അർബുദ]] ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് വിധേയനായി, [[കീമോതെറാപ്പി]] ചികിത്സ തുടരുന്നതിനിടയിലാണ് ശ്വാസതടസ്സം അദ്ദേഹത്തെ അലട്ടിയത്. തുടർന്ന് ട്യൂബ് വഴിയാണ് അദ്ദേഹം ശ്വസിച്ചിരുന്നത്. സംസാരിക്കാനും കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇടുപ്പിലായിരുന്നു രോഗം. ക്യൂബയിലെ ചികിത്സയിലൂടെ രോഗം ഭേദമായ അദ്ദേഹം [[2012]] ഒക്ടോബറിൽ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് തുടർച്ചയായ നാലാംവട്ടവും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരുന്നില്ല. അസുഖത്തെ തുടർന്ന് ചാവെസിന്റെ സത്യപ്രതിജ്ഞ സുപ്രീം കോടതി ഇടപെട്ട് മാറ്റിവെപ്പിച്ചിരുന്നു. [[2012]] [[ഡിസംബർ]] 11ന് [[ക്യൂബ|ക്യൂബയിലെ]] [[ഹവാന|ഹവാനയിലുള്ള]] ആശുപത്രിയിൽ നാലാമത്തെ [[അർബുദം|അർബുദ]] ശസ്ത്രക്രിയക്ക് വിധേയനായ ചാവെസ് [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിൽ]] മടങ്ങിയെത്തി. [[2013]] [[ജനുവരി]] 10-ന് അദ്ദേഹം പ്രസിഡന്റായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തുവെങ്കിലും അധികാരമേറ്റില്ല. രാജ്യത്ത് മടങ്ങിയെത്തിയിരുന്നെങ്കിലും പൊതുവേദികളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടാനും, ജനങ്ങളെ അഭിസംബോധനചെയ്യാനും കഴിഞ്ഞില്ലായിരുന്നു. കാറക്കസിലെ സൈനിക ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സ തുടരുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അതോടെ അദ്ദേഹത്തിൻറെ ആരോഗ്യത്തെ കുറിച്ച് ഊഹാപോഹങ്ങൾ പരന്നു. ഊഹാപോഹങ്ങൾക്കിടെ ചാവെസിന്റെ ആശുപത്രിയിൽ കിടക്കുന്ന രണ്ട് ചിത്രങ്ങൾ സർക്കാർ പുറത്ത് വിട്ടു,
ഏറ്റവുമൊടുവിൽ നടത്തിയ [[ശസ്ത്രക്രിയ|ശസ്ത്രക്രിയയോടെ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില കൂടുതൽ മോശമാകുകയായിരുന്നു. പൊതു വേദികളിലെ നിത്യ സാന്നിധ്യമായിരുന്ന ചാവേസിന്റെ ചിത്രങ്ങളോ ശബ്ദമോ പിന്നീട് പുറത്തു വന്നില്ല. ഇതിനിടെ ചില കോണുകളിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം മരിച്ചതായും അഭ്യൂഹമുണ്ടായി. ചാവെസിന്റെ ആരോഗ്യനിലയെക്കുറിച്ച് വിവരങ്ങൾ പുറത്തു വിടണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലയിൽ]] പ്രക്ഷോഭങ്ങൾവരെ നടന്നു. വാർത്തകൾക്കിടെ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കു വിധേയനായ ഊഗൊ ചാവെസ് [[ഹവാന|ഹവാനയിലെ]] ആശുപത്രിയിൽ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കു ശേഷം മക്കൾക്കൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെയിരിക്കുന്ന ഫോട്ടൊ [[വെനസ്വേല|വെനസ്വെലയുടെ]] ഔദ്യോഗിക ദിനപത്രം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 2013 മാർച്ച് 1-ന് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് നിക്കോളാസ് മദുറോ, ചാവെസ് ജീവനുവേണ്ടി പൊരുതുകയാണെന്ന് അറിയിച്ചു. ശ്വാസകോശത്തിലെ അണുബാധ മൂർച്ഛിച്ചതിനെ തുടർന്ന് [[കീമോതെറാപ്പി]] അടക്കമുള്ള ചികിത്സകൾ നൽകി വരവെ 2013 മാർച്ച് 5-ന് ചൊവ്വാഴ്ച [[വെനസ്വേല|വെനസ്വേലൻ]] സമയം വൈകുന്നേരം 4.25-ന് [[കാരക്കാസ്|കാരക്കാസിലെ]] സൈനിക ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു<ref>{{cite web | url =http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-21679053 | title =ഷാവെസിന്റെ അന്ത്യം | accessdate =24-സെപ്തംബർ-2013 | publisher =ബി.ബി.സി | archive-date =2013-09-24 | archive-url =https://archive.today/20130924043505/http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-21679053 | url-status =bot: unknown }}</ref>. ക്യൂബയിലെ ഔദ്യോഗിക ടെലിവിഷനാണ് മരണവാർത്ത പുറത്തുവിട്ടത്<ref>{{cite web| url = http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-21682247| title = ഊഗോ ചാവേസ്| accessdate = 24-സെപ്തംബർ-2013| publisher = ബി.ബി.സി| archive-date = 2013-09-24| archive-url = https://archive.today/20130924043559/http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-21682247| url-status = bot: unknown}}</ref>.
ചാവേസിന്റെ മരണശേഷം ഇടക്കാല പ്രസിഡന്റ് മദുരോ ചാവേസിന്റെ മരണത്തിൽ സംശയം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ചാവേസിന് അർബുദബാധയുണ്ടാകാൻ കാരണം ശത്രുരാജ്യങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ച ഒരു വിഷം ആയിരിക്കുമോ എന്നു തങ്ങൾ സംശയിക്കുന്നതായി മദുരോ ഒരു പത്രസമ്മേളനത്തിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു. അമേരിക്കൻ സർക്കാർ ഈ ആരോപണത്തെ അസംബന്ധം എന്നു പറഞ്ഞു തള്ളിക്കളയുകയായിരുന്നു. അർജന്റീനിയയിലെ അർബുദരോഗവിദഗ്ദ്ധനായ ഡോക്ടർ.കസാപ് ഈ സംശയത്തെ അടിസ്ഥാനരഹിതം എന്നു പറഞ്ഞ് നിഷേധിക്കുന്നു.
==കുറിപ്പുകൾ ==
*{{കുറിപ്പ്|൧|പിശാച് ഇന്നലെ ഇവിടെ വന്നിരുന്നു. ഇവിടെ തന്നെ ഞാനിപ്പോൾ നിൽക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്. ഇവിടെനിന്ന് ഇപ്പോഴും സൾഫറിന്റെ ഗന്ധം പോയിട്ടില്ല. സുഹൃത്തുക്കളെ ഞാൻ പിശാച് എന്ന വിശേഷിപ്പിച്ചത് അമേരിക്കയുടെ പ്രസിഡന്റിനേയാണ്. അയാൾ ഇന്നലെ ഇവിടെ വന്നിരുന്നു, താൻ ലോകത്തിന്റെ അധിപനാണെന്ന അഹങ്കാരവുമായി. സിൽവിയോ റോഡിഗ്രസ് പറഞ്ഞതു പോലെ ഈ യുഗം ഒരു ഹൃദയത്തിന് പിറ നൽകുകയാണ്. ചിന്തയുടെ ബദൽവഴികൾ രൂപം കൊള്ളുകയാണ്. ചെറുപ്പക്കാരിൽ വളരേയേറെ പേർ വേറിട്ടു ചിന്തിക്കുന്നവരായുണ്ട്. ഏതാണ്ട് ഒരു ദശകത്തിനിപ്പുറമുള്ള കാഴ്ച്ചയാണിത്. ചരിത്രത്തിന്റെ അന്ത്യം എന്നത് തീർത്തും തെറ്റായ പരികൽപ്പനയായിരുന്നു എന്ന് അത് തെളിയിക്കുന്നു. അമേരിക്കൻ ധ്രുവീകരണത്തിന്റെ 'പാക്സ് അമേരിക്കാന'യും മുതലാളിത്ത നവലിബറൽ ലോകവുമൊക്കെ മാഞ്ഞു പോയിരിക്കുന്നു. ഈ വ്യവസ്ഥിതി ദാരിദ്ര്യമേ വളർത്തൂ എന്ന് ലോകം കണ്ടറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി അത് വിശ്വസിക്കാൻ ആരെ കിട്ടും }}<ref name=devil56>{{cite news|title=ചാവേസ് കോൾസ് ബുഷ് അസ് ഡെവിൾ ഇൻ യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ്|url=http://www.nytimes.com/2006/09/20/world/americas/20cnd-chavez.html|publisher=ദ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|last=ഡേവിഡ്|first=സ്റ്റൗട്ട്|accessdate=20-സെപ്തംബർ-2002}}</ref>
==ചിത്രശാല==
<gallery caption="ഊഗോ ചാവേസ്" widths="140px" heights="100px" perrow="6">
File:HugoChavez1820.jpeg|ബ്രസീലിലെ ഒരു പൊതുചടങ്ങിൽ (2003)
File:Chavez e Lula.jpg|ബ്രസീലിലെ പ്രസിഡന്റിനൊപ്പം
File:Operema.jpg|തന്റെ സൈനിക വേഷത്തിൽ
File:Hillary Clinton and Hugo Chavez.png|ഹിലാരി ക്ലിന്റനോടൊപ്പം
File:Funeral de Hugo Chavez - Presidencia de la Nación Argentina.jpg|മരണാനന്തര ചടങ്ങുകൾ
</gallery>
== അവലംബം ==
{{reflist|3}}
==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
*{{cite book|title=മോഡേൺ വേൾഡ് ലീഡേഴ്സ് - ഊഗോ ചാവേസ്|url=http://books.google.com.sa/books?id=xcDQiZT4eRUC&printsec|last=ജൂഡിത്ത്|first=ലെവിൻ|publisher=ചെൽസിയ പബ്ലിഷിംഗ്|isbn=07910-9258-5|year=2007|location=ന്യൂയോർക്ക് (അമേരിക്ക)|ref=hc07}}
*{{cite book|title=ഊഗോ ചാവേസ് & ബൊളിവേറിയൻ റെവല്യൂഷൻ |url=http://books.google.com.sa/books?id=jgokuM-B2pMC&printsec|last=റിച്ചാർഡ്|first=ഗോഥ്|publisher=വെർസോ|isbn=978-1844677115|year=2011|location=അമേരിക്ക|ref=hc11}}
*{{cite book|title=ഊഗോ ചാവേസ് & ബൊളിവേറിയൻ റെവല്യൂഷൻ|url=http://books.google.com.sa/books?id=mGyGPgAACAAJ&dq|last=ബാരി|first=കനോൺ|isbn=978-0719077722|publisher=മാഞ്ചസ്റ്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്|year=2010|ref=hc10}}
*{{cite book|title=ഇൻ ദ ഷാഡോ ഓഫ് ദ ലിബറേറ്റർ ഊഗോ ചാവേസ് ആന്റ് ദ ട്രാൻസ്ഫോർമേഷൻ ഓഫ് വെനിസ്വേല|url=http://books.google.com.sa/books?id=y24Enm_FeZgC&printsec|publisher=വെർസോ|last=റിച്ചാർഡ്|first=ഗോഥ്|year=2000|isbn=978-1859847756|ref=hc00}}</ref>
*{{cite book|title=റെവല്യൂഷൺ സൗത്ത് അമേരിക്ക ആന്റ് റൈസ് ഓഫ് ദ ലെഫ്റ്റ്|url=http://books.google.com.sa/books?id=rEwqAQAAMAAJ&q|last=നിക്കോളാസ്|first=കോസ്ലോഫ്|isbn= 978-0230600577|publisher=പാൽഗ്രേവ് മക്മില്ലൻ|year=2008|ref=hc08}}
{{sisterlinks|wikt=no|v=no|b=no|voy=no}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
[http://www.malayalamvaarika.com/2012/october/26/Report3.pdf മലയാളം വാരിക, 2012 ഒക്റ്റോബർ 26] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306114006/http://malayalamvaarika.com/2012/october/26/Report3.pdf |date=2016-03-06 }}
{{s-start}}
{{s-ppo}}
{{s-new|rows=2|ഔദ്യോഗിക പദവികൾ}}
{{s-ttl|title=ഫിഫ്ത് റിപ്പബ്ലിക്ക് മൂവ്മെന്റ് - തലവൻ|years=1997–2007}}
{{s-non|reason=സ്ഥാനം ഇപ്പോൾ നിലവിലില്ല}}
|-
{{s-ttl|title=യുണൈറ്റഡ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് വെനസ്വേല - തലവൻ|years=2007–2013}}
{{s-non|reason=ഒഴിവ്}}
|-
{{s-off}}
{{s-bef|before=റാഫേൽ കാൽഡ്ര}}
{{s-ttl|title=പ്രസിഡന്റ് വെനസ്വേല|years=1999–2013}}
{{s-aft|after=നിക്കോളാസ് മദുരോ<br> <small>ഇടക്കാലം</small>}}
{{s-end}}
[[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2013-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 28-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 5-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ലോകനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വെനിസ്വേലയുടെ പ്രസിഡണ്ടുമാർ]]
dg4ajsbr62jd7lvwxcna142n7t7amsa
കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം
0
3340
4631080
4630893
2026-06-18T13:04:54Z
~2026-30548-45
218093
/* ബാലസാഹിത്യം */
4631080
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kerala Sahitya Akademi Award}}
{{Infobox award
| name = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം
| current_awards =കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2024
| image =
| imagesize =
| caption =
| description =
| presenter = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
| country = [[ഇന്ത്യ]]
| reward =
| location =
| year = 1958
| year2 =
| website = [http://www.keralasahityaakademi.org www.keralasahityaakademi.org]
}}
മലയാളഭാഷയെയും അതിന്റെ സാഹിത്യപൈതൃകത്തെയും സംരക്ഷിക്കാനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനുമായി [[കേരള സർക്കാർ|കേരളസർക്കാരിന്റെ]] സാംസ്കാരിക വകുപ്പിനു കീഴിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]], സാഹിത്യത്തിന്റെ മേഖലകളിൽ പ്രതിവർഷം മികച്ചസംഭാവനകൾ നൽകുന്നവർക്കായി അക്കാദമി വിവിധ മേഖലകളിൽ നൽകി വരുന്ന പുരസ്കാരമാണ് '''കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം''' <ref name="test1">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_index.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വെബ്സൈറ്റ്].</ref><ref name="test2">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_awardb.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref>.
=പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ =
==വിശിഷ്ടാഗംത്വം==
{{main|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വിശിഷ്ടാംഗത്വം നേടിയവരുടെ പട്ടിക}}
==കവിത==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! വ്യക്തി
|-
| 1959 || [[കളിയച്ഛൻ (കവിത)|കളിയച്ഛൻ]] || [[പി. കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ]]<ref name="test3">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw2.htm കവിതയ്ക്ക് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികളുടെ ലിസ്റ്റ്]</ref>
|-
| 1960 || [[മലനാട്ടിൽ (കവിത)|മലനാട്ടിൽ]] || [[കെ.കെ. രാജ]]<ref name="test3"/>
|-
| 1961 || [[വിശ്വദർശനം (കവിത)|വിശ്വദർശനം]]|| [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/>
|-
|1962 ||[[സർഗസംഗീതം (കവിത)|സർഗസംഗീതം]] || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]]<ref name="test3"/>
|-
|1963 || [[മുത്തശ്ശി (കവിത)|മുത്തശ്ശി]] || [[എൻ. ബാലാമണിയമ്മ]]<ref name="test3"/>
|-
| 1964 || [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)|കയ്പവല്ലരി]] || [[വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|1965 ||[[അവിൽപ്പൊതി (കവിത)|അവിൽപ്പൊതി]] || [[വി. കെ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]<ref name="test3"/>
|-
|1966 ||[[മാണിക്യവീണ (കവിത)|മാണിക്യവീണ]] || [[വെണ്ണിക്കുളം ഗോപാലക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/>
|-
|1967 ||[[കഥാകവിതകൾ (കവിത)|കഥാകവിതകൾ]] || [[ഒളപ്പമണ്ണ]]<ref name="test3"/>
|-
| 1968 ||[[പാതിരാപ്പൂക്കൾ (കവിത)|പാതിരാപ്പൂക്കൾ]] || [[സുഗതകുമാരി]]<ref name="test3"/>
|-
| 1969 ||[[ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക (കവിത)|ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക]] || [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]]<ref name="test3"/>
|-
|1970 ||[[ഗാന്ധിയും ഗോഡ്സേയും (കവിത)|ഗാന്ധിയും ഗോഡ്സേയും]] || [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ]]<ref name="test3"/>
|-
|1971 || [[ബലിദർശനം (കവിത)|ബലിദർശനം]] || [[അക്കിത്തം]]<ref name="test3"/>
|-
|1972 || [[അഗ്നിശലഭങ്ങൾ (കവിത)|അഗ്നിശലഭങ്ങൾ]] || [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/>
|-
|1973 ||[[ഉദ്യാനസൂനം (കവിത)|ഉദ്യാനസൂനം]] || [[എം.പി. അപ്പൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|1974 ||[[കോട്ടയിലെ പാട്ട് (കവിത)|കോട്ടയിലെ പാട്ട്]] || [[പുനലൂർ ബാലൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|1975 ||[[അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ കൃതികൾ (കവിത)|അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ കൃതികൾ]] || [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ]]<ref name="test3"/>
|-
|1976 ||[[വിളക്കുകൊളുത്തൂ (കവിത)|വിളക്കുകൊളുത്തൂ]] || [[പാലാ നാരായണൻ നായർ]]<ref name="test3"/>
|-
|1977 ||[[രാജപാത (കവിത)|രാജപാത]] || [[ചെമ്മനം ചാക്കോ]]<ref name="test3"/>
|-
| 1978 ||[[സുപ്രഭാതം (കവിത)|സുപ്രഭാതം]] || [[കടവനാട് കുട്ടികൃഷ്ണൻ|കടവനാട് കുട്ടിക്കൃഷ്ണൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|1979 || [[ഭൂമിഗീതങ്ങൾ (കവിത)|ഭൂമിഗീതങ്ങൾ]] || [[വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="test3"/>
|-
| 1980 ||[[ഡിസംബറിലെ മഞ്ഞുതുള്ളികൾ (കവിത)|ഡിസംബറിലെ മഞ്ഞുതുള്ളികൾ]] || [[നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള]]<ref name="test3"/>
|-
|1981 || [[ഒറ്റക്കമ്പിയുള്ള തമ്പുരു (കവിത)|ഒറ്റക്കമ്പിയുള്ള തമ്പുരു]] || [[പി. ഭാസ്കരൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|1982 ||[[കടമ്മനിട്ടയുടെ കവിതകൾ]] || [[കടമ്മനിട്ട രാമകൃഷ്ണൻ]] <ref name="test3"/>
|-
| 1983 ||[[കലികാലം (കവിത)|കലികാലം]] || [[എം.എൻ. പാലൂർ]]<ref name="test3"/>
|-
| 1984 ||[[ആയിരം നാവുള്ള മൗനം (കവിത)|ആയിരം നാവുള്ള മൗനം]] ||[[യൂസഫലി കേച്ചേരി]]<ref name="test3"/>
|-
|1985 || [[സപ്തസ്വരം (കവിത)|സപ്തസ്വരം]] ||[[ജി. കുമാരപിള്ള]]<ref name="test3"/>
|-
|1986 ||[[സഫലമീ യാത്ര (കവിത)|സഫലമീ യാത്ര]] ||[[എൻ.എൻ. കക്കാട്]]<ref name="test3"/>
|-
| 1987 ||[[കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ]] ||[[കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്]]<ref name="test3"/>
|-
| 1988 || [[കിളിമൊഴികൾ (കവിത)|കിളിമൊഴികൾ]] || [[മാധവൻ അയ്യപ്പത്ത്]]<ref name="test3"/>
|-
|1989 ||[[ഇവനെക്കൂടി (കവിത)|ഇവനെക്കൂടി]] ||[[സച്ചിദാനന്ദൻ|കെ. സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test3"/>
|-
| 1990 ||[[പുലാക്കാട്ട് രവീന്ദ്രന്റെ കവിതകൾ]] || [[പുലാക്കാട്ട് രവീന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|1991 ||[[നിശാഗന്ധി (കവിത)|നിശാഗന്ധി]] || [[പി. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test3"/>
|-
|1992 ||[[നരകം ഒരു പ്രേമകവിത എഴുതുന്നു]] || [[ഡി. വിനയചന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|1993 || [[നാറാണത്തു ഭ്രാന്തൻ (കവിത)|നാറാണത്തു ഭ്രാന്തൻ]] || [[വി. മധുസൂദനൻ നായർ]]<ref name="test3"/>
|-
|1994 ||[[മൃഗശിക്ഷകൻ]] ||[[വിജയലക്ഷ്മി]]<ref name="test3"/>
|-
|1995 ||[[അർക്കപൂർണിമ]] || [[പ്രഭാവർമ്മ]]<ref name="test3"/>
|-
|1996 ||[[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മയുടെ കവിതകൾ]] || [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മ]]<ref name="test3"/>
|-
|1997 ||[[അക്ഷരവിദ്യ]] || [[കെ.വി. രാമകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|1998 ||[[കെ. ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ കവിതകൾ]] ||[[കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]]<ref name="test3"/>
|-
| 1999 ||[[വെയിൽ തിന്നുന്ന പക്ഷി]] || [[എ. അയ്യപ്പൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|2000 ||[[ചമത (കവിത)|ചമത]] ||[[നീലമ്പേരൂർ മധുസൂദനൻ നായർ]]<ref name="test3"/>
|-
|2001 ||[[ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാടിന്റെ കവിതകൾ]] ||[[ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാട്]]<ref name="test3"/>
|-
|2002 ||[[കാണെക്കാണെ]] || [[പി.പി. രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|2003 ||[[കവിത (ആർ. രാമചന്ദ്രൻ)|കവിത]] ||[[ആർ. രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|2004 ||[[നെല്ലിക്കൽ മുരളീധരന്റെ കവിതകൾ]] || [[നെല്ലിക്കൽ മുരളീധരൻ]]<ref name="test3"/>
|-
|2005 ||[[ക്ഷണപത്രം]] || [[പി.പി. ശ്രീധരനുണ്ണി]]<ref name="test3"/>
|-
|2006 || [[ആൾമറ]] || [[റഫീക്ക് അഹമ്മദ്]]<ref name="test3"/>
|-
|2007 || [[ചെറിയാൻ കെ. ചെറിയാന്റെ തെരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ]] ||[[ചെറിയാൻ കെ. ചെറിയാൻ]]<ref name="test4">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/ksa_award07.pdf 2007-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref>
|-
|2008 ||[[എന്നിലൂടെ]] || [[ഏഴാച്ചേരി രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test5">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/AWARD%20-%202008%20matter.pdf 2008-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref>
|-
|2009 ||[[മുദ്ര (കവിത)|മുദ്ര]] || [[എൻ.കെ. ദേശം]]<ref name="test6">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/ksaaward2009.pdf 2009-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref>
|-
| 2010 ||[[കവിത (കവിതാസമാഹാരം)|കവിത]] || [[മുല്ലനേഴി]]<ref name="test7">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award-Announcement-%2710.pdf 2010-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref>
|-
| 2011 ||[[കീഴാളൻ]] || [[കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാർ]]<ref name="test8">[http://www.mathrubhumi.com/books/story.php?id=1811&cat_id=520 2011-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120801131904/http://www.mathrubhumi.com/books/story.php?id=1811&cat_id=520 |date=2012-08-01 }}.</ref>
|-
| 2012 ||[[ഉപ്പന്റെ കൂവൽ വരയ്ക്കുന്നു]] || [[എസ്. ജോസഫ്]]<ref>{{cite news|title=സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|url=http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=323905|accessdate=2013 ജൂലൈ 11|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=2013 ജൂലൈ 11|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304215108/http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=323905|url-status=dead}}</ref>
|-
| 2013 ||[[ഓ നിഷാദ]] || [[കെ.ആർ. ടോണി]]<ref name="2013a">{{cite news|title=കെ.ആർ മീരയ്ക്കും ടോണിക്കും തോമസ് ജോസഫിനും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|url=http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/3121/|accessdate=2014 December 19|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2014 December 19|archive-date=2015-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150823090103/http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/3121/|url-status=dead}}</ref>
|-
| 2014 ||[[ഇടിക്കാലൂരി പനമ്പട്ടടി]] || [[പി.എൻ. ഗോപീകൃഷ്ണൻ]]<ref name=2014a>{{cite web|title=ടി.പി. രാജീവനും വി.ആർ. സുധീഷിനും പി.എൻ. ഗോപീകൃഷ്ണനും അക്കാദമി അവാർഡ്|url=http://www.madhyamam.com/kerala/2016/mar/01/181337|website=മാധ്യമം|accessdate=2016 മാർച്ച് 16|archiveurl=https://archive.today/20160316114447/http://www.madhyamam.com/kerala/2016/mar/01/181337|archivedate=2016-03-16|url-status=live}}</ref>
|-
|2015
|[[ഹേമന്തത്തിലെ പക്ഷി]]
|[[എസ്. രമേശൻ]]
|-
| 2016 || [[അമ്മയെ കുളിപ്പിക്കുമ്പോൾ]] || [[സാവിത്രി രാജീവൻ]]<ref name=2016a>{{cite news|title=2016 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|url=http://www.dcbooks.com/keralasahityaakademi-award_2016.html|website=DCB NEWS|accessdate=2019 ഓഗസ്റ്റ് 16|}}</ref>
|-
|2017
|[[മിണ്ടാപ്രാണി]]
|[[വീരാൻകുട്ടി]]
|-
|2018
|[[ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ (കവിത)|ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ]]
|[[വി.എം. ഗിരിജ]]
|-
|2019
|[[രാത്രി പന്ത്രണ്ടരയ്ക്ക് ഒരു താരാട്ട്]]
|[[പി. രാമൻ]]<ref name="thecue">{{cite news |title=മികച്ച നോവൽ മീശ; കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://www.thecue.in/around-us/2021/02/15/kerala-sahitya-akademi-awards-2019 |accessdate=15 ഫെബ്രുവരി 2021 |date=15 ഫെബ്രുവരി 2021 |archiveurl=https://archive.today/20210215142451/https://www.thecue.in/around-us/2021/02/15/kerala-sahitya-akademi-awards-2019 |archivedate=2021-02-15 |url-status=live }}</ref>
|-
|2019
|[[കൊതിയൻ]]
|[[എം.ആർ. രേണുകുമാർ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2020
|[[താജ്മഹൽ (കവിതാസമാഹാരം)|താജ്മഹൽ]]
|[[ഒ.പി. സുരേഷ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2021
|[[മെഹ്ബൂബ് എക്സ്പ്രസ്|മെഹ്ബൂബ് എക്സ്പ്രസ്]]
|[[അൻവർ അലി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021">{{cite news |title=രാജശ്രീയ്ക്കും വിനോയ് തോമസിനും വൈശാഖനും പുരസ്കാരം; സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://www.mathrubhumi.com/literature/news/kerala-sahitya-akademi-award-2021-1.7732675 |accessdate=27 ജൂലൈ 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220727140904/https://www.mathrubhumi.com/literature/news/kerala-sahitya-akademi-award-2021-1.7732675 |archivedate=2022-07-27 |url-status=bot: unknown }}</ref>
|-
|2022
|[[കടലാസുവിദ്യ]]
|[[എൻ.ജി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]<ref name="അക്കാദമി2022">{{cite web |title=2022-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://keralasahityaakademi.org/2022-%e0%b4%b2%e0%b5%86-%e0%b4%95%e0%b5%87%e0%b4%b0%e0%b4%b3-%e0%b4%b8%e0%b4%be%e0%b4%b9%e0%b4%bf%e0%b4%a4%e0%b5%8d%e0%b4%af-%e0%b4%85%e0%b4%95%e0%b5%8d%e0%b4%95%e0%b4%be%e0%b4%a6%e0%b4%ae%e0%b4%bf/ |publisher=കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമി |accessdate=1 ജൂലൈ 2023 |archiveurl=https://archive.today/20230701142118/https://keralasahityaakademi.org/2022-%E0%B4%B2%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3-%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF-%E0%B4%85%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%AE%E0%B4%BF/ |archivedate=1 ജൂലൈ 2023 |date=1 ജൂലൈ 2023}}</ref>
|-
|2023
|[[തെരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ]]
|[[കൽപ്പറ്റ നാരായണൻ]]<ref name="മനോരമ2023">{{cite web |title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാര നിറവിൽ കൽപറ്റ നാരായണനും ഹരിത സാവിത്രിയും |url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2024/07/26/kerala-sahitya-akademi-award-2023-winners.html |publisher=മലയാള മനോരമ |accessdate=27 ജൂലൈ 2024 |archiveurl=https://archive.today/20240727082710/https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2024/07/26/kerala-sahitya-akademi-award-2023-winners.html |archivedate=27 ജൂലൈ 2024}}</ref>
|}
==നോവൽ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! നോവലിസ്റ്റ്
|-
| 1958 || [[ഉമ്മാച്ചു]] || [[പി.സി. കുട്ടിക്കൃഷ്ണൻ]] ( ഉറൂബ്)<ref name="test9">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw3.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച നോവലുകൾ].</ref>
|-
| 1959 || [[നാലുകെട്ട് (നോവൽ)|നാലുകെട്ട്]]|| [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]<ref name="test9"/>
|-
| 1960 || [[ഒരു വഴിയും കുറേ നിഴലുകളും]] || [[ടി.എ. രാജലക്ഷ്മി]]<ref name="test9"/>
|-
| 1961 || [[ഒരു തെരുവിന്റെ കഥ]] || [[എസ്.കെ. പൊറ്റക്കാട്]]<ref name="test9"/>
|-
| 1962 || [[മായ]] || [[കെ. സുരേന്ദ്രൻ]]<ref name="test9"/>
|-
| 1963 || [[നിഴൽപ്പാടുകൾ]] || [[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/>
|-
|1964 || [[ആത്മാവിന്റെ നോവുകൾ]] || [[പി.സി. ഗോപാലൻ]] (നന്തനാർ)<ref name="test9"/>
|-
| 1965 || [[ഏണിപ്പടികൾ]] || [[തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള]] <ref name="test9"/>
|-
| 1966 || [[നിറമുള്ള നിഴലുകൾ]] || [[എം.കെ. മേനോൻ]] (വിലാസിനി) <ref name="test9"/>
|-
| 1967 || [[വേരുകൾ (നോവൽ)|വേരുകൾ]] || [[മലയാറ്റൂർ രാമകൃഷ്ണൻ]] <ref name="test9"/>
|-
| 1968 || [[അരനാഴികനേരം (നോവൽ)|അരനാഴികനേരം]] || [[കെ.ഇ. മത്തായി]] (പാറപ്പുറത്ത്)<ref name="test9"/>
|-
| 1969 || [[ബലിക്കല്ല് (നോവൽ)|ബലിക്കല്ല്]] || [[പുതൂർ ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ]] <ref name="test9"/>
|-
| 1970 || [[ആരോഹണം (നോവൽ)|ആരോഹണം]]|| [[വി.കെ.എൻ]] <ref name="test9"/>
|-
| 1971 || [[തോറ്റങ്ങൾ]] || [[കോവിലൻ]] <ref name="test9"/>
|-
| 1972 ||[[നക്ഷത്രങ്ങളേ കാവൽ]] || [[പി. പത്മരാജൻ]]<ref name="test9"/>
|-
| 1973 || [[ഈ ലോകം, അതിലൊരു മനുഷ്യൻ]] || [[എം. മുകുന്ദൻ]] <ref name="test9"/>
|-
| 1974 || [[ഇനി ഞാൻ ഉറങ്ങട്ടെ]] || [[പി.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/>
|-
| 1975 || [[അഷ്ടപദി (നോവൽ)|അഷ്ടപദി]] || [[പെരുമ്പടവം ശ്രീധരൻ]] <ref name="test9"/>
|-
| 1976 || [[നിഴലുറങ്ങുന്ന വഴികൾ]] || [[പി. വത്സല]]<ref name="test9"/>
|-
| 1977 || [[അഗ്നിസാക്ഷി]] || [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]] <ref name="test9"/>
|-
| 1978 || [[സ്മാരകശിലകൾ]] || [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]]<ref name="test9"/>
|-
| 1979 || [[നാർമടിപ്പുടവ]] || [[സാറാ തോമസ്]] <ref name="test9"/>
|-
| 1980 || [[ഇല്ലം (നോവൽ)|ഇല്ലം]] || [[ജോർജ് ഓണക്കൂർ]] <ref name="test9"/>
|-
| 1981 ||[[എണ്ണപ്പാടം (നോവൽ)|എണ്ണപ്പാടം]] || [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]] <ref name="test9"/>
|-
| 1982 ||[[പാണ്ഡവപുരം (നോവൽ)|പാണ്ഡവപുരം]] || [[സേതു (സാഹിത്യകാരൻ)|സേതു]]<ref name="test9"/>
|-
| 1983 ||[[മഹാപ്രസ്ഥാനം]] || [[മാടമ്പ് കുഞ്ഞുകുട്ടൻ]]<ref name="test9"/>
|-
| 1984 || [[ഒറോത]] || [[കാക്കനാടൻ]]<ref name="test9"/>
|-
|1985 || [[അഭയാർത്ഥികൾ (നോവൽ)|അഭയാർത്ഥികൾ]] || [[ആനന്ദ്]]<ref name="test9"/>
|-
| 1986 ||[[ശ്രുതിഭംഗം]] || [[ജി. വിവേകാനന്ദൻ]]<ref name="test9"/>
|-
| 1987 || [[നഹുഷപുരാണം]] || [[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (നോവലിസ്റ്റ്)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/>
|-
| 1988 || [[ഒരേ ദേശക്കാരായ ഞങ്ങൾ]] || [[ഖാലിദ്]] <ref name="test9"/>
|-
|1989 || [[പ്രകൃതിനിയമം (നോവൽ)|പ്രകൃതിനിയമം]] || [[സി.ആർ. പരമേശ്വരൻ ]]<ref name="test9"/>
|-
| 1990 ||[[ഗുരുസാഗരം]] || [[ഒ.വി. വിജയൻ]] <ref name="test9"/>
|-
| 1991 ||[[പരിണാമം (നോവൽ)|പരിണാമം]] || [[എം.പി. നാരായണപിള്ള]] <ref name="test9"/>
|-
| 1992 ||[[ദൃക്സാക്ഷി (നോവൽ)|ദൃക്സാക്ഷി]] || [[ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ തിരുവാഴിയോട്]] <ref name="test9"/>
|-
| 1993 ||[[ഓഹരി (നോവൽ)|ഓഹരി]] || [[കെ.എൽ. മോഹനവർമ്മ]]<ref name="test9"/>
|-
|1994 || [[മാവേലി മൻറം]] || [[കെ.ജെ. ബേബി]] <ref name="test9"/>
|-
|1995 ||[[സൂഫി പറഞ്ഞ കഥ (നോവൽ)|സൂഫി പറഞ്ഞ കഥ]] || [[കെ.പി. രാമനുണ്ണി]]<ref name="test9"/>
|-
| 1996 || [[വൃദ്ധസദനം (നോവൽ)|വൃദ്ധസദനം]] || [[ടി.വി. കൊച്ചുബാവ]]<ref name="test9"/>
|-
| 1997 ||[[ജനിതകം (നോവൽ)|ജനിതകം]] || [[എം. സുകുമാരൻ]]<ref name="test9"/>
|-
| 1998 || [[ഇന്നലത്തെ മഴ]] || [[എൻ. മോഹനൻ]] <ref name="test9"/>
|-
|1999 || [[കൊച്ചരേത്തി]] || [[നാരായൻ]]<ref name="test9"/>
|-
| 2000 || [[ആത്മാവിനു ശരിയെന്നു തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങൾ]] || [[സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test9"/>
|-
| 2001 || [[ആലാഹയുടെ പെണ്മക്കൾ]] || [[സാറാ ജോസഫ്]]<ref name="test9"/>
|-
| 2002 ||[[അഘോരശിവം]] || [[യു.എ. ഖാദർ]]<ref name="test9"/>
|-
| 2003 ||[[വടക്കുനിന്നൊരു കുടുംബവൃത്താന്തം]] || [[അക്ബർ കക്കട്ടിൽ]]<ref name="test9"/>
|-
| 2004 ||[[ലന്തൻ ബത്തേരിയിലെ ലുത്തിനിയകൾ]] || [[എൻ.എസ്. മാധവൻ]]<ref name="test9"/>
|-
| 2005 || [[കണ്ണാടിയിലെ മഴ]] || [[ജോസ് പനച്ചിപ്പുറം]]<ref name="test9"/>
|-
| 2006 ||[[കലാപങ്ങൾക്കൊരു ഗൃഹപാഠം]] || [[ബാബു ഭരദ്വാജ്]]<ref name="test9"/>
|-
| 2007 || [[പാതിരാ വൻകര]] || [[കെ. രഘുനാഥൻ]]<ref name="test4"/>
|-
| 2008 || [[ചാവൊലി]] || [[പി.എ. ഉത്തമൻ]]<ref name="test5"/>
|-
|2009 || [[ആടുജീവിതം]] || [[ബെന്യാമിൻ]]<ref name="test6"/>
|-
| 2010 || [[ബർസ]] || [[ഖദീജ മുംതാസ്]]<ref name="test7"/>
|-
| 2011 || [[മനുഷ്യന് ഒരു ആമുഖം]] || [[സുഭാഷ് ചന്ദ്രൻ]]<ref name="test8"/>
|-
| 2012|| [[അന്ധകാരനഴി]] || [[ഇ. സന്തോഷ് കുമാർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി">{{cite news|title=സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|url=സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|accessdate=2013 ജൂലൈ 11|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=2013 ജൂലൈ 11}}</ref>
|-
| 2013|| [[ആരാച്ചാർ (നോവൽ)|ആരാച്ചാർ]] || [[കെ.ആർ. മീര]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2014|| [[കെ.ടി.എൻ. കോട്ടൂർ എഴുത്തും ജീവിതവും]] || [[ടി.പി. രാജീവൻ]]<ref name=2014a/>
|-
|2015
|[[തക്ഷൻകുന്ന് സ്വരൂപം]]
|[[യു.കെ. കുമാരൻ|യു. കെ. കുമാരൻ]]
|-
|2016
|[[സുഗന്ധി എന്ന ആണ്ടാൾ ദേവനായകി]]
|[[ടി.ഡി. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|-
|2017
|[[നിരീശ്വരൻ]]
|[[വി.ജെ. ജെയിംസ്]]
|-
|2018
|[[ഉഷ്ണരാശി]]
|[[കെ.വി. മോഹൻകുമാർ]]
|-
|2019
|[[മീശ (നോവൽ)|മീശ]]
|[[എസ്. ഹരീഷ്]]<ref name="thecue"/>
|-
|2020
|[[അടിയാളപ്രേതം]]
|[[പി.എഫ്. മാത്യൂസ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2021
|[[കല്യാണിയെന്നും ദാക്ഷായണിയെന്നും പേരായ രണ്ട് സ്ത്രീകളുടെ കത]]
|[[ആർ. രാജശ്രീ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2021
|[[പുറ്റ് (നോവൽ)|പുറ്റ്]]
|[[വിനോയ് തോമസ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2022
|[[സമ്പർക്കക്രാന്തി]]
|[[വി. ഷിനിലാൽ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2023
|[[സിൻ (നോവൽ)|സിൻ]]
|[[ഹരിത സാവിത്രി]]
<ref name="മനോരമ2023" />
|-
|2024
|ആനോ
|[[ജി.ആർ. ഇന്ദുഗോപൻ|ജി ആർ ഇന്ദുഗോപൻ]]<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/kerala-sahitya-akademi-awards-winners-2025-9439010|title=Kerala Sahitya Academy Awards: ഇന്ദുഗോപൻ്റെ നോവലിനും അനിത തമ്പിയുടെ കവിതയ്ക്കും ഷിനിലാലിൻ്റെ കഥയ്ക്കും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|access-date=2026-04-20|last=WebDesk|language=ml}}</ref>
|}
== ചെറുകഥ ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! കഥാകൃത്ത്
|-
| 1966 || [[നാലാൾ നാലുവഴി]] || [[പാറപ്പുറത്ത്]]<ref name="test10">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw1.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച ചെറുകഥകൾ]</ref>
|-
| 1967 ||[[അച്ചിങ്ങയും കൊച്ചുരാമനും (ചെറുകഥ)|അച്ചിങ്ങയും കൊച്ചുരാമനും]] || [[ഇ.എം. കോവൂർ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1968 || [[തണുപ്പ് (ചെറുകഥ)|തണുപ്പ്]] ||[[മാധവിക്കുട്ടി]]<ref name="test10"/>
|-
| 1969 ||[[മോതിരം (ചെറുകഥ)|മോതിരം]] || [[കാരൂർ നീലകണ്ഠപിള്ള]]<ref name="test10"/>
|-
| 1970 ||[[പ്രസിഡണ്ടിന്റെ ആദ്യത്തെ മരണം]] ||[[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]] <ref name="test10"/>
|-
| 1971 ||[[ജലം (ചെറുകഥ)|ജലം]] || [[കെ.പി. നിർമൽ കുമാർ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1972 ||[[പായസം (ചെറുകഥ)|പായസം]] || [[ടാറ്റാപുരം സുകുമാരൻ]]<ref name="test10"/>
|-
|1973 || [[മുനി (ചെറുകഥ)|മുനി]] || [[പട്ടത്തുവിള കരുണാകരൻ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1974 ||[[സാക്ഷി (ചെറുകഥ)|സാക്ഷി]] || [[ടി. പത്മനാഭൻ]]<ref name="test10"/>
|-
|1975 ||[[മലമുകളിലെ അബ്ദുള്ള]] || [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]]<ref name="test10"/>
|-
| 1976 ||[[മരിച്ചിട്ടില്ലാത്തവരുടെ സ്മാരകം]] || [[എം. സുകുമാരൻ]]<ref name="test10"/>
|-
|1977 ||[[ശകുനം]] || [[കോവിലൻ]]<ref name="test10"/>
|-
|1978 ||[[പേടിസ്വപ്നങ്ങൾ (ചെറുകഥ)|പേടിസ്വപ്നങ്ങൾ]] || [[സേതു (സാഹിത്യകാരൻ)|സേതു]]<ref name="test10"/>
|-
|1979 ||[[ഒരിടത്ത് (ചെറുകഥ)|ഒരിടത്ത്]] || [[സക്കറിയ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1980 ||[[അശ്വത്ഥാമാവിന്റെ ചിരി]] || [[കാക്കനാടൻ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1981 || [[വീടും തടവും]] || [[ആനന്ദ്]]<ref name="test10"/>
|-
| 1982 || [[നീരുറവകൾക്ക് ഒരു ഗീതം]] || [[ജി.എൻ. പണിക്കർ]]<ref name="test10"/>
|-
|1983 ||[[വാസ്തുഹാര (ചെറുകഥ)|വാസ്തുഹാര]] || [[സി.വി. ശ്രീരാമൻ]]<ref name="test10"/>
|-
|1984 || [[തൃക്കോട്ടൂർ പെരുമ]] || [[യു.എ. ഖാദർ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1985 ||[[ഹൃദയവതിയായ ഒരു പെൺകുട്ടി]] || [[എം. മുകുന്ദൻ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1986 || [[സ്വർഗ്ഗം തുറക്കുന്ന സമയം]] || [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1987 ||[[പുഴ (ചെറുകഥ)|പുഴ]] || [[വെട്ടൂർ രാമൻനായർ]]<ref name="test10"/>
|-
|1988 || [[ദിനോസറിന്റെ കുട്ടി]] || [[ഇ. ഹരികുമാർ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1989 ||[[നൂൽപ്പാലം കടക്കുന്നവർ]] || [[വൈശാഖൻ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1990 ||[[ഭൂമിപുത്രന്റെ വഴി]] || [[എസ്.വി. വേണുഗോപൻ നായർ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1991 ||[[കുളമ്പൊച്ച (ചെറുകഥ)|കുളമ്പൊച്ച]] || [[വി. ജയനാരായണൻ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1992 || [[വീടുവിട്ടുപോകുന്നു]] || [[കെ.വി. അഷ്ടമൂർത്തി]]<ref name="test10"/>
|-
|1993 ||[[മഞ്ഞിലെ പക്ഷി]] || [[മാനസി]]<ref name="test10"/>
|-
|1994 ||[[സമാന്തരങ്ങൾ (ചെറുകഥ)|സമാന്തരങ്ങൾ]]|| [[ശത്രുഘ്നൻ (സാഹിത്യകാരൻ)|ശത്രുഘ്നൻ]]<ref name="test10"/>
|-
|1995 || [[ഹിഗ്വിറ്റ (ചെറുകഥ)|ഹിഗ്വിറ്റ]] || [[എൻ.എസ്. മാധവൻ]]<ref name="test10"/>
|-
|1996 ||[[രാത്രിമൊഴി (ചെറുകഥ)|രാത്രിമൊഴി]] || [[എൻ. പ്രഭാകരൻ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1997 ||[[ആശ്വാസത്തിന്റെ മന്ത്രച്ചരട്]] || [[മുണ്ടൂർ കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="test10"/>
|-
| 1998 || [[ഒരു രാത്രിക്കു ഒരു പകൽ]]|| [[അശോകൻ ചരുവിൽ]]<ref name="test10"/>
|-
| 1999 || [[റെയിൻഡിയർ (കൃതി)|റെയിൻഡിയർ]]|| [[ചന്ദ്രമതി]]<ref name="test10"/>
|-
| 2000 || [[രണ്ട് സ്വപ്നദർശികൾ]]|| [[ഗ്രേസി]]<ref name="test10"/>
|-
| 2001 || [[ഘടികാരങ്ങൾ നിലയ്ക്കുന്ന സമയം]] || [[സുഭാഷ് ചന്ദ്രൻ]]<ref name="test10"/>
|-
|2002 || [[കർക്കടകത്തിലെ കാക്കകൾ (ചെറുകഥ)|കർക്കടകത്തിലെ കാക്കകൾ]]|| [[കെ.എ. സെബാസ്റ്റ്യൻ]]<ref name="test10"/>
|-
| 2003 || [[ജലസന്ധി (ചെറുകഥ)|ജലസന്ധി]] || [[പി. സുരേന്ദ്രൻ]]<ref name="test10"/>
|-
| 2004 || [[ജാഗരൂക (ചെറുകഥ)|ജാഗരൂക]] || [[പ്രിയ എ.എസ്.]]<ref name="test10"/>
|-
| 2005 || [[താപം (ചെറുകഥ)|താപം]] || [[ടി.എൻ. പ്രകാശ്]]<ref name="test10"/>
|-
|2006 || [[ചാവുകളി (ചെറുകഥ)|ചാവുകളി]] || [[ഇ. സന്തോഷ്കുമാർ]]<ref name="test10"/>
|-
| 2007 ||[[തിരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ (ചെറുകഥ)|തിരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ]] || [[ശിഹാബുദ്ദീൻ പൊയ്ത്തുംകടവ്]]<ref name="test4"/>
|-
| 2008 || [[കൊമാല (ചെറുകഥ)|കൊമാല]] || [[സന്തോഷ് ഏച്ചിക്കാനം]]<ref name="test5"/>
|-
| 2009 || [[ആവേ മരിയ (ചെറുകഥ)|ആവേ മരിയ]] || [[കെ.ആർ. മീര]]<ref name="test6"/>
|-
| 2010 || [[പരസ്യശരീരം]] || [[ഇ.പി. ശ്രീകുമാർ]]<ref name="test7"/>
|-
| 2011 || [[പോലീസുകാരന്റെ പെണ്മക്കൾ]] || [[യു.കെ. കുമാരൻ]]<ref name="test8"/>
|-
| 2012 || [[പേരമരം]] || [[സതീഷ്ബാബു പയ്യന്നൂർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/>
|-
| 2013 || [[മരിച്ചവർ സിനിമ കാണുകയാണ്]] || [[തോമസ് ജോസഫ്]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2014 || [[ഭവനഭേദനം]] || [[വി.ആർ. സുധീഷ്]]<ref name=2014a/>
|-
|2015
|[[അഷിതയുടെ കഥകൾ]]
|[[അഷിത]]
|-
|2016
|ആദം
|[[എസ്. ഹരീഷ്]]
|-
|2017
|ഇതര ചരാചരങ്ങളുടെ ചരിത്രപുസ്തകങ്ങൾ
|[[അയ്മനം ജോൺ]]
|-
|2018
|മാനാഞ്ചിറ
|[[കെ. രേഖ]]
|-
|2019
|[[രാമച്ചി]]
|[[വിനോയ് തോമസ്]]<ref name="thecue"/>
|-
|2020
|[[വാങ്ക്]]
|[[ഉണ്ണി ആർ.]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2021
|[[വഴി കണ്ടുപിടിക്കുന്നവർ]]
|[[വി.എം. ദേവദാസ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2022
|[[മുഴക്കം]]
|[[പി.എഫ്. മാത്യൂസ്]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2023
|[[ഉദയ ആർട്സ് ആന്റ് സ്പോർട്സ് ക്ലബ്ബ്]]
|[[എൻ. രാജൻ (ചെറുകഥാകൃത്ത്)|എൻ. രാജൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|}
== നാടകം ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! നാടകകൃത്ത്
|-
| 1958 ||[[അഴിമുഖത്തേക്ക്]] || [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള]]<ref name="test11">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw4.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച നാടകങ്ങൾ]</ref>
|-
|1959 ||[[മുടിയനായ പുത്രൻ (നാടകം)|മുടിയനായ പുത്രൻ]] || [[തോപ്പിൽ ഭാസി ]]<ref name="test11"/>
|-
| 1960 || [[പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി (നാടകം)|പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി]] || [[തോപ്പിൽ ഭാസി]]<ref name="test11"/>
|-
| 1961 || [[ഇബിലീസുകളുടെ നാട്ടിൽ]] || [[എൻ.പി. ചെല്ലപ്പൻ നായർ]]<ref name="test11"/>
|-
| 1962 || [[കാഞ്ചനസീത (നാടകം)|കാഞ്ചനസീത]] || [[സി.എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻ നായർ]]<ref name="test11"/>
|-
|1963 || [[കാക്കപ്പൊന്ന്]] || [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ]]<ref name="test11"/>
|-
|1964 || [[റയിൽപ്പാളങ്ങൾ]] || [[ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]]<ref name="test11"/>
|-
| 1965 || [[കാഫർ (നാടകം)|കാഫർ]] || [[കെ.ടി. മുഹമ്മദ്]]<ref name="test11"/>
|-
| 1966 || [[പ്രേതലോകം]] || [[എൻ.എൻ. പിള്ള]]<ref name="test11"/>
|-
| 1967 || [[സ്വാതി തിരുനാൾ (കൈനിക്കര പത്മനാഭപിള്ള രചിച്ച നാടകം)|സ്വാതി തിരുനാൾ]] || [[കൈനിക്കര പത്മനാഭപിള്ള]]<ref name="test11"/>
|-
| 1968 || [[പുലിവാൽ]] || [[പി.കെ. വീരരാഘവൻ നായർ]]<ref name="test11"/>
|-
| 1969 ||[[യു.ഡി. ക്ലാർക്ക് (നാടകം)|യു.ഡി. ക്ലാർക്ക്]] || [[പി. ഗംഗാധരൻ നായർ]]<ref name="test11"/>
|-
|1970 ||[[മാതൃകാമനുഷ്യൻ]] || [[കൈനിക്കര കുമാരപിള്ള]]<ref name="test11"/>
|-
| 1971 ||[[അഹല്യ (നാടകം)|അഹല്യ]] || [[പി.ആർ. ചന്ദ്രൻ]]<ref name="test11"/>
|-
| 1972 || [[പ്രളയം (നാടകം)|പ്രളയം]] || [[ഓംചേരി എൻ.എൻ പിള്ള]]<ref name="test11"/>
|-
| 1973 || [[കുപ്പിക്കല്ലുകൾ]] || [[പി.വി. കുര്യാക്കോസ്]]<ref name="test11"/>
|-
| 1974 ||[[ചാവേർപ്പട (നാടകം)|ചാവേർപ്പട]] || [[അസീസ്]]<ref name="test11"/>
|-
| 1975 ||[[നാടകചക്രം]] || [[കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ]]<ref name="test11"/>
|-
| 1976 || [[സമസ്യ (നാടകം)|സമസ്യ]] || [[കെ.എസ്. നമ്പൂതിരി]]<ref name="test11"/>
|-
| 1977 ||[[വിശ്വരൂപം (നാടകം)|വിശ്വരൂപം]] || [[സുരാസു]]<ref name="test11"/>
|-
| 1978 || [[ജ്വലനം (നാടകം)|ജ്വലനം]] || [[സി.എൽ. ജോസ്]]<ref name="test11"/>
|-
|1979 || [[സാക്ഷി (നാടകം)|സാക്ഷി]] || [[ടി.എൻ. ഗോപിനാഥൻ നായർ]]<ref name="test11"/>
|-
|1980 ||[[ജാതൂഗൃഹം]]|| [[വൈക്കം ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]<ref name="test11"/>
|-
|1981 ||[[പെരുന്തച്ചൻ (നാടകം)|പെരുന്തച്ചൻ]] || [[ടി.എം. അബ്രഹാം]]<ref name="test11"/>
|-
|1982 || [[ഗോപുരനടയിൽ]] || [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]<ref name="test11"/>
|-
| 1983 || [[അഗ്നി (നാടകം)|അഗ്നി]] || [[വയലാ വാസുദേവൻ പിള്ള]]<ref name="test11"/>
|-
| 1984 || [[നികുംഭില]] || [[കടവൂർ ജി. ചന്ദ്രൻപിള്ള]]<ref name="test11"/>
|-
|1985 || [[സൗപർണിക]] || [[ആർ. നരേന്ദ്രപ്രസാദ്]]<ref name="test11"/>
|-
|1986 || [[ദക്ഷിണായനം (നാടകം)|ദക്ഷിണായനം]] || [[ടി.പി. സുകുമാരൻ]]<ref name="test11"/>
|-
| 1987 ||[[മൂന്നു വയസ്സന്മാർ]] || [[സി.പി. രാജശേഖരൻ]]<ref name="test11"/>
|-
| 1988 || [[പുലിജന്മം (നാടകം)|പുലിജന്മം]] || [[എൻ. പ്രഭാകരൻ]]<ref name="test11"/>
|-
|1989 ||[[പാവം ഉസ്മാൻ]] || [[പി. ബാലചന്ദ്രൻ]]<ref name="test11"/>
|-
|1990 ||[[സ്വാതിതിരുനാൾ (പിരപ്പൻകോട് മുരളി രചിച്ച നാടകം)|സ്വാതിതിരുനാൾ]] || [[പിരപ്പൻകോട് മുരളി]]<ref name="test11"/>
|-
|1991 ||[[അഭിമതം]] || [[വാസു പ്രദീപ്]]<ref name="test11"/>
|-
| 1992 || [[മണ്ടേലയ്ക്ക് സ്നേഹപൂർവം വിന്നി]] || [[പി.എം. ആന്റണി]]<ref name="test11"/>
|-
| 1993 || [[മൗനം നിമിത്തം]] || [[എ.എൻ. ഗണേഷ്]]<ref name="test11"/>
|-
|1994 || [[നരഭോജികൾ (നാടകം)|നരഭോജികൾ]] || [[പറവൂർ ജോർജ്]]<ref name="test11"/>
|-
| 1995 || [[സമതലം (നാടകം)|സമതലം]] || [[മുല്ലനേഴി]]<ref name="test11"/>
|-
| 1996 ||[[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി (നാടകം)|മദ്ധ്യധരണ്യാഴി]] || [[ജോയ് മാത്യു]]<ref name="test11"/>
|-
| 1997 || [[രാജസഭ]] || [[ഇബ്രാഹിം വെങ്ങര]]<ref name="test11"/>
|-
| 1998 || [[ഗാന്ധി (നാടകം)|ഗാന്ധി]] || [[സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test11"/>
|-
|1999 || [[വാണിഭം (നാടകം)|വാണിഭം]] || [[എൻ. ശശിധരൻ]]<ref name="test11"/>
|-
| 2000 ||[[ചെഗുവേര (നാടകം)|ചെഗുവേര]] || [[കരിവെള്ളൂർ മുരളി]]<ref name="test11"/>
|-
| 2001 || [[പദപ്രശ്നങ്ങൾക്കിടയിൽ അവളും അയാളും]] || [[സതീഷ് കെ. സതീഷ്]]<ref name="test11"/>
|-
| 2002 || [[അമരാവതി സബ്ട്രഷറി]] || [[ശ്രീമൂലനഗരം മോഹൻ]]<ref name="test11"/>
|-
| 2003 || [[വന്നന്ത്യേ കാണാം]] || [[തുപ്പേട്ടൻ]]<ref name="test11"/>
|-
| 2004 ||[[വിരൽപ്പാട്]] || [[ശ്രീജനാർദ്ദനൻ]]<ref name="test11"/>
|-
| 2005 || [[ഓരോരോ കാലത്തിലും]] || [[ശ്രീജ കെ.വി.]]<ref name="test11"/>
|-
| 2006 ||[[സദൃശവാക്യങ്ങൾ]] || [[സി. ഗോപൻ]]<ref name="test11"/>
|-
|2007 || [[ദ്രാവിഡവൃത്തം]] || [[ഫ്രാൻസിസ് ടി. മാവേലിക്കര]]<ref name="test4"/>
|-
| 2008 ||[[പതിനെട്ടു നാടകങ്ങൾ]] || [[ജയപ്രകാശ് കുളൂർ]]<ref name="test5"/>
|-
|2009 || [[സ്വാതന്ത്ര്യം തന്നെ ജീവിതം]] || [[കെ.എം. രാഘവൻ നമ്പ്യാർ]]<ref name="test6"/>
|-
| 2010 || [[മരം പെയ്യുന്നു]] || [[എ. ശാന്തകുമാർ]]<ref name="test7"/>
|-
| 2011 || [[ചൊല്ലിയാട്ടം]] || [[ബാലസുബ്രഹ്മണ്യൻ]]<ref name="test8"/>
|-
| 2012 || [[മറിമാൻ കണ്ണിൽ]] || [[എം.എൻ. വിനയകുമാർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/>
|-
| 2013 || [[ജിന്ന് കൃസ്ണൻ]] || [[റഫീഖ് മംഗലശ്ശേരി]] <ref name="2013a"/>
|-
| 2014 || [[ഏറ്റേറ്റ് മലയാളൻ]] || [[വി.കെ. പ്രഭാകരൻ]]<ref name=2014a/>
|-
|2015
|[[മത്തി (നാടകം)|മത്തി]]
|[[ജിനോ ജോസഫ്]]
|-
|2016
|ലല്ല
|[[സാംകുട്ടി പട്ടംകരി]]
|-
|2017
|സ്വദേശാഭിമാനി
|[[എസ്.വി. വേണുഗോപൻ നായർ]]
|-
|2018
|ചൂട്ടും കൂറ്റും
|[[രാജ്മോഹൻ നീലേശ്വരം]]
|-
|2019
|അരങ്ങിലെ മത്സ്യഗന്ധികൾ
|[[സജിത മഠത്തിൽ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2019
|ഏലി ഏലി ലമാ സബക്താനി
|[[ജിഷ അഭിനയ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2020
|[[ദ്വയം]]
|[[ശ്രീജിത്ത് പൊയിൽക്കാവ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2021
|[[നമുക്ക് ജീവിതം പറയാം]]
|[[പ്രദീപ് മണ്ടൂർ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2022
|[[കുമരു]]
|[[എമിൽ മാധവി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2023
|[[ഇ ഫോർ ഈഡിപ്പസ്]]
|[[ഗിരീഷ് പി.സി. പാലം]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|}
== നിരൂപണം, പഠനം ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! ലേഖകൻ
|-
|1966 || [[കല ജീവിതംതന്നെ]] || [[കുട്ടികൃഷ്ണമാരാർ]]<ref name="test12">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw5.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച നിരൂപണ-പഠന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]</ref>
|-
| 1967 ||[[ഇസങ്ങൾക്കപ്പുറം]] || [[എസ്. ഗുപ്തൻ നായർ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1968 ||[[മാനസികമായ അടിമത്തം]] || [[തായാട്ട് ശങ്കരൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1969 || [[മലയാളപ്പിറവി]] || [[കെ. രാഘവൻപിള്ള]]<ref name="test12"/>
|-
| 1970 || [[കലാദർശനം]] || [[കെ.എം. ഡാനിയേൽ]]<ref name="test12"/>
|-
|1971 ||[[ഉപഹാരം]] || [[കെ. ഭാസ്കരൻ നായർ|ഡോ. കെ. ഭാസ്കരൻ നായർ]]<ref name="test12"/>
|-
|1972 || [[നാടകദർപ്പണം]] || [[എൻ.എൻ. പിള്ള]]<ref name="test12"/>
|-
| 1973 || [[സീത മുതൽ സത്യവതി വരെ]] || [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]]<ref name="test12"/>
|-
| 1974 ||[[കേരളപാണിനീയ ഭാഷ്യം]] || [[സി.എൽ. ആന്റണി]]<ref name="test12"/>
|-
| 1975 ||[[പാശ്ചാത്യ സാഹിത്യതത്ത്വശാസ്ത്രം]] || [[കെ.എം. തരകൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1976 ||[[ചെറുകഥ : ഇന്നലെ ഇന്ന്]] || [[എം. അച്യുതൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1977 || [[നളിനി എന്ന കാവ്യശില്പം]] || [[നിത്യ ചൈതന്യ യതി|നിത്യചൈതന്യയതി]]<ref name="test12"/>
|-
| 1978 || [[കൈരളീധ്വനി]] || [[പി.കെ. നാരായണപിള്ള]]<ref name="test12"/>
|-
| 1979 || [[വള്ളത്തോളിന്റെ കാവ്യശില്പം]] || [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാരിയർ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1980 || [[വർണ്ണരാജി]] || [[എം. ലീലാവതി]]<ref name="test12"/>
|-
| 1981 || [[ഉറുമീസ് തരകന്റെ ഉപന്യാസങ്ങൾ]] || [[ഉറുമീസ് തരകൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1982 || [[ചിതയിലെ വെളിച്ചം]] || [[എം.എൻ. വിജയൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1983 || [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ ലേഖനങ്ങൾ]] || [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1984 ||[[മലയാള സാഹിത്യവിമർശനം]] || [[സുകുമാർ അഴീക്കോട്]]<ref name="test12"/>
|-
| 1985 || [[അവധാരണം (ഗ്രന്ഥം)|അവധാരണം]] || [[എം.കെ. സാനു]]<ref name="test12"/>
|-
| 1986 ||[[കവിയും കവിതയും കുറേക്കൂടി]] || [[പി. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test12"/>
|-
| 1987 ||[[പ്രതിപാത്രം ഭാഷണഭേദം]] || [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള]]<ref name="test12"/>
|-
| 1988 ||[[മാർക്സിസ്റ്റ് സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം: ഉത്ഭവവും വളർച്ചയും]] || [[പി. ഗോവിന്ദപ്പിള്ള]]<ref name="test12"/>
|-
|1989 || [[എ.പി.പി.യുടെ പ്രബന്ധങ്ങൾ]] || [[എ.പി.പി. നമ്പൂതിരി]]<ref name="test12"/>
|-
|1990 || [[ഛത്രവും ചാമരവും]] || [[എം.പി. ശങ്കുണ്ണി നായർ]]<ref name="test12"/>
|-
|1991 || [[കാല്പനികത (ഗ്രന്ഥം)|കാല്പനികത]] || [[ബി. ഹൃദയകുമാരി]]<ref name="test12"/>
|-
|1992 ||[[അന്വയം]] || [[ആർ. വിശ്വനാഥൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1993 || [[കേരള കവിതയിലെ കലിയും ചിരിയും]] || [[പ്രസന്നരാജൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1994 || [[ജീവന്റെ കൈയൊപ്പ്]] || [[ആഷാമേനോൻ]]<ref name="test12"/>
|-
|1995 ||[[അക്ഷരവും ആധുനികതയും]] || [[ഇ.വി. രാമകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test12"/>
|-
|1996 || [[നോവൽ സാഹിത്യ പഠനങ്ങൾ]] || [[ഡി. ബെഞ്ചമിൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1997 || [[പിതൃഘടികാരം]] || [[പി.കെ. രാജശേഖരൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1998 || [[ഉത്തരാധുനികത വർത്തമാനവും വംശാവലിയും]] || [[കെ.പി. അപ്പൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 1999 || [[സാഹിത്യം സംസ്കാരം സമൂഹം]] || [[വി. അരവിന്ദാക്ഷൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 2000 ||[[പാഠവും പൊരുളും]] || [[സി. രാജേന്ദ്രൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 2001 ||[[ആത്മാവിന്റെ മുറിവുകൾ]] || [[എം. തോമസ് മാത്യു]]<ref name="test12"/>
|-
| 2002 || [[കഥയും പരിസ്ഥിതിയും]] || [[ജി. മധുസൂദനൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 2003 ||[[മലയാളിയുടെ രാത്രികൾ]] || [[കെ.സി. നാരായണൻ]]<ref name="test12"/>
|-
|2004 ||[[അനുശീലനം]] || [[കെ.പി. ശങ്കരൻ]] <ref name="test12"/>
|-
| 2005 || [[പ്രതിവാദങ്ങൾ]] || [[വി.സി. ശ്രീജൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 2006 || [[കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] || [[ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ]]<ref name="test12"/>
|-
| 2007 || [[ഇടശ്ശേരിക്കവിത - ശില്പവിചാരം]] || [[കെ.പി. മോഹനൻ (സാഹിത്യകാരൻ)|കെ.പി. മോഹനൻ]]<ref name="test4"/>
|-
| 2008 || [[മറുതിര കാത്തുനിന്നപ്പോൾ]] || [[വി. രാജകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test5"/>
|-
| 2009 || [[ആഖ്യാനത്തിന്റെ അടരുകൾ]] || [[കെ.എസ്. രവികുമാർ]]<ref name="test6"/>
|-
|2010 || [[മലയാളനോവൽ ഇന്നും ഇന്നലെയും]] || [[എം.ആർ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]<ref name="test7"/>
|-
| 2011 || [[വാക്കുകളും വസ്തുക്കളും]] || [[ബി. രാജീവൻ]]<ref name="test8"/>
|-
| 2012 || [[പെണ്ണെഴുതുന്ന ജീവിതം]] || [[എൻ.കെ. രവീന്ദ്രൻ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/>
|-
| 2013 || [[അജ്ഞാതവുമായുള്ള അഭിമുഖങ്ങൾ]] || [[സുനിൽ പി. ഇളയിടം]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2014 || [[ഉണർവിന്റെ ലഹരിയിലേക്ക്]] || [[എം. ഗംഗാധരൻ]]<ref name=2014a/>
|-
|2015
|[[വംശചിഹ്നങ്ങൾ]]
|[[സി.ആർ. പരമേശ്വരൻ|സി. ആർ. പരമേശ്വരൻ]]
|-
|2016
|ആശാൻ കവിത-സ്ത്രീപുരുഷ സമവാക്യങ്ങളിലെ കലാപം
|എസ് സുധീഷ്
|-
|2017
|കവിതയുടെ ജീവചരിത്രം
|[[കൽപറ്റ നാരായണൻ]]
|-
|2018
|ആധുനികതയുടെ പിന്നാമ്പുറം
|[[പി.പി. രവീന്ദ്രൻ|പി.പി.രവീന്ദ്രൻ]]
|-
|2019
|പാന്ഥരും വഴിയമ്പലങ്ങളും
|[[ഡോ.കെ.എം. അനിൽ]]
|-
|2020
|വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിത ഒരു ഇടതുപക്ഷ വായന
| ഡോ.പി.സോമൻ
|-
|2021
|വാക്കിലെ നേരങ്ങൾ
|[[എൻ. അജയകുമാർ]]
|}
== ജീവചരിത്രം, ആത്മകഥ ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ
|-
|1992 ||[[അരങ്ങു കാണാത്ത നടൻ]] || [[തിക്കോടിയൻ]]<ref name="test13">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw6.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച ജീവചരിത്രങ്ങളും ആത്മകഥകളും]
.</ref>
|-
| 1993 || [[അർദ്ധവിരാമം (ഗ്രന്ഥം)|അർദ്ധവിരാമം]] || [[അമർത്ത്യാനന്ദ]]<ref name="test13"/>
|-
|1994 ||[[പഥികയും വഴിയോരത്തെ മണിദീപങ്ങളും]] || [[കെ. കല്യാണിക്കുട്ടിയമ്മ]]<ref name="test13"/>
|-
| 1995 || [[വിപ്ലവ സ്മരണകൾ : ഭാഗം ഒന്ന്]] || [[പുതുപ്പള്ളി രാഘവൻ]]<ref name="test13"/>
|-
|1996 || [[ചരിത്രത്തിനൊപ്പം നടന്ന ഒരാൾ]] || [[എ.വി. അനിൽകുമാർ]]<ref name="test13"/>
|-
|1997 || [[രാജദ്രോഹിയായ രാജ്യസ്നേഹി]] || [[ടി. വേണുഗോപാൽ]]<ref name="test13"/>
|-
| 1998 || [[ശുചീന്ദ്രം രേഖകൾ]] || [[ടി.എൻ. ഗോപകുമാർ]]<ref name="test13"/>
|-
| 1999 || [[കൊടുങ്കാറ്റുയർത്തിയ കാലം]] || [[ജോസഫ് ഇടമറുക്]]<ref name="test13"/>
|-
| 2000 || [[വി.ആർ. കൃഷ്ണനെഴുത്തച്ഛൻ: ആത്മകഥ]] || [[വി.ആർ. കൃഷ്ണനെഴുത്തച്ഛൻ]]<ref name="test13"/>
|-
|2001 || [[എ.കെ. പിള്ള: ആദർശങ്ങളുടെ രക്തസാക്ഷി]] || [[എ. രാധാകൃഷ്ണൻ]] <ref name="test13"/>
|-
| 2002 || [[അച്ഛൻ (ഗ്രന്ഥം)|അച്ഛൻ]] || [[നീലൻ]]<ref name="test13"/>
|-
| 2003 ||[[ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ (ജീവചരിത്രം)|ബെർട്രാൻഡ് റസ്സൽ]] || [[വി. ബാബുസേനൻ]]<ref name="test13"/>
|-
| 2004 || [[ഒരച്ഛന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ]] || [[ഈച്ചരവാരിയർ]]<ref name="test13"/>
|-
| 2005 || [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ (ചരിത്രവഴിയിലെ ദീപശിഖ)]] || [[എൽ.വി. ഹരികുമാർ]]<ref name="test13"/>
|-
|2006 || [[എന്റെ ജീവിതം]] || [[ജി. ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പ്]]<ref name="test13"/>
|-
|2007 || [[പവനപർവം]] || [[പാർവതി പവനൻ]]<ref name="test4"/>
|-
|2008 || [[സ്മൃതിപർവം]] || [[പി.കെ. വാരിയർ]]<ref name="test5"/>
|-
| 2009 ||[[ഘോഷയാത്ര]] || [[ടി.ജെ.എസ്. ജോർജ്]]<ref name="test6"/>
|-
| 2010 || [[അനുഭവങ്ങൾ അനുഭാവങ്ങൾ]] || [[പി.കെ.ആർ. വാര്യർ|ഡോ. പി.കെ.ആർ. വാര്യർ]]<ref name="test7"/>
|-
| 2011 || [[കെ.ആർ .ഗൗരിയമ്മ-ആത്മകഥ]] || [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]<ref name="test8"/>
|-
| 2012 || [[എന്റെ പ്രദക്ഷിണ വഴികൾ]] || [[എസ്. ജയചന്ദ്രൻ നായർ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/>
|-
| 2013 || [[സ്വരഭേദങ്ങൾ]] || [[ഭാഗ്യലക്ഷ്മി]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2014 || [[പരൽമീൻ നീന്തുന്ന പാടം]] || [[സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name=2014a/>
|-
|2015
|[[ഗ്രീൻ റൂം]]
|[[ഇബ്രാഹിം വെങ്ങര]]
|-
|2016
|എ.കെ.ജി ഒരൂ സമ്പൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം
|ചന്തവിള മുരളി
|-
|2017
|തക്കിജ-എന്റെ ജയിൽ ജീവിതം
|ജയചന്ദ്രൻ മോകേരീ
|-
|2018
|ആത്മായനം
|[[മുനി നാരായണ പ്രസാദ്]]
|-
|2019
|ജാലകങ്ങൾ : ഒരു ചരിത്രാന്വേഷിയുടെ വഴികൾ, കാഴ്ചകൾ
|[[എം.ജി.എസ്. നാരായണൻ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2020
|[[മുക്തകണ്ഠം വികെഎൻ]]
|[[കെ. രഘുനാഥൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2021
|[[അറ്റുപോകാത്ത ഓർമകൾ]]
|[[ടി.ജെ. ജോസഫ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2021
|[[എതിര്]]
|[[എം. കുഞ്ഞാമൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2022
|[[ന്യൂസ് റൂം]]
|[[ബി.ആർ.പി. ഭാസ്കർ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2023
|[[ഒരന്വേഷണത്തിന്റെ കഥ]]
|[[കെ. വേണു]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|}
== വൈജ്ഞാനികസാഹിത്യം ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ
|-
| 1989 || [[കേരളം - മണ്ണും മനുഷ്യനും]] || [[തോമസ് ഐസക്ക്]]<ref name="test14">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw7.htm വൈജ്ഞാനികസാഹിത്യ മേഖലയിൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref>
|-
| 1990 || [[സ്വാതന്ത്ര്യസമരം (ഗ്രന്ഥം)|സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]] || [[എം.എൻ. സത്യാർത്ഥി]]<ref name="test14"/>
|-
| 1991 || [[കേരളീയത-ചരിത്രമാനങ്ങൾ]] || [[എം.ആർ. രാഘവവാരിയർ]]<ref name="test14"/>
|-
| 1992 || [[കേരളത്തിലെ നാടൻ കലകൾ]] || [[എ.കെ. നമ്പ്യാർ]]<ref name="test14"/>
|-
| 1993 || [[ദർശനത്തിന്റെ പൂക്കൾ]] || [[പൗലോസ് മാർ ഗ്രിഗോറിയസ്]]<ref name="test14"/>
|-
| 1994 || [[ജൈവമനുഷ്യൻ]] || [[ആനന്ദ്]]<ref name="test14"/>
|-
| 1995 || [[ഗാന്ധിയുടെ ജീവിതദർശനം]] || [[കെ. അരവിന്ദാക്ഷൻ]]<ref name="test14"/>
|-
| 1996 || [[പടേനി (ഗ്രന്ഥം)|പടേനി]] || [[കടമ്മനിട്ട വാസുദേവൻ പിള്ള]]<ref name="test14"/>
|-
| 1997 || [[കേരളത്തിലെ ചുവർചിത്രങ്ങൾ]] || [[എം.ജി. ശശിഭൂഷൺ]]<ref name="test14"/>
|-
| 1998 || [[പരിണാമത്തിന്റെ പരിണാമം]] || [[എ.എൻ. നമ്പൂതിരി]]<ref name="test14"/>
|-
| 1999 ||[[ആദിമുദ്രണം ഭാരതത്തിലും മലയാളത്തിലും]] || [[കെ.എം. ഗോവി]]<ref name="test14"/>
|-
| 2000 ||[[വേദശബ്ദരത്നാകരം]] || [[ഡി. ബാബു പോൾ|ഡി.ബാബുപോൾ]]<ref name="test14"/>
|-
| 2001 || [[ദേവസ്പന്ദനം]] || [[എം.വി. ദേവൻ]]<ref name="test14"/>
|-
| 2002 || [[ചിത്രകല ഒരു സമഗ്രപഠനം]] || [[ആർ. രവീന്ദ്രനാഥ്]]<ref name="test14"/>
|-
| 2003 || [[മലയാള സംഗീതനാടക ചരിത്രം]] || [[കെ. ശ്രീകുമാർ]]<ref name="test14"/>
|-
| 2004 || [[ഡി.എൻ.എ. വഴി ജീവാത്മാവിലേക്ക്]] || [[സി.എ. നൈനാൻ]]<ref name="test14"/>
|-
| 2005 ||[[മരുമക്കത്തായം (ഗ്രന്ഥം)|മരുമക്കത്തായം]] || [[കെ.ടി. രവിവർമ്മ]]<ref name="test14"/>
|-
| 2006 ||[[കൺവഴികൾ കാഴ്ചവട്ടങ്ങൾ]] || [[സുനിൽ പി. ഇളയിടം]]<ref name="test14"/>
|-
|2007 || [[കേരള സാംസ്കാരികചരിത്ര നിഘണ്ടു]] || [[എസ്.കെ. വസന്തൻ]]<ref name="test4"/>
|-
| 2008 ||[[സ്വത്വരാഷ്ട്രീയം (ഗ്രന്ഥം)|സ്വത്വരാഷ്ട്രീയം]] || [[പി.കെ. പോക്കർ]]<ref name="test5"/>
|-
| 2009 || [[സ്ഥലം കാലം കല]] || [[വിജയകുമാർ മേനോൻ]]<ref name="test6"/>
|-
| 2010 ||[[കുഞ്ഞു കണങ്ങൾക്ക് വസന്തം]] || [[ടി. പ്രദീപ്|ഡോ. ടി. പ്രദീപ്]]<ref name="test7"/>
|-
| 2011 ||[[ഈണവും താളവും]] || [[എൽ.എസ്. രാജഗോപാലൻ]]<ref name="test8"/>
|-
| 2012 ||[[സാംസ്ക്കാരിക മുദ്രകൾ]] || [[നടുവട്ടം ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/>
|-
| 2013 ||[[സംസ്മൃതി]] || [[കെ. രാജശേഖരൻ നായർ]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2014 ||[[പരിസ്ഥിതിപഠനത്തിന് ഒരാമുഖം]] || [[എ. അച്യുതൻ]]<ref name=2014a/>
|-
|2015
|[[പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും]]
|[[കെ.എൻ. ഗണേശ്|കെ. എൻ. ഗണേശ്]]
|-
|2016
|ചവിട്ടുനാടക വിജ്ഞാനകോശം
|ഫാ. വി പി ജോസഫ് വലിയവീട്ടിൽ
|-
|2017
|നദീവിജ്ഞാനീയം
|എൻ.ജെ.കെ. നായർ
|-
|2018
|പദാർത്ഥം മുതൽ ദൈവകണംവരെ
|ഡോ. കെ. ബാബുജോസഫ്
|-
|2019
|നഷ്ടമാകുന്ന നമ്മുടെ സ്വപ്നഭൂമി
|[[ജി. മധുസൂദനൻ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2019
|ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക വിദ്യകളുടെ ചരിത്രം
|[[ആർ.വി.ജി. മേനോൻ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2020
|മാർക്സിസവും ഫെമിനിസവും ചരിത്രപരമായ വിശകലനം
|[[ടി.കെ. ആനന്ദി|ഡോ. ടി.കെ. ആനന്ദി]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2021
|[[കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും കേരളവും - സൂചനകളും കാരണങ്ങളും]]
|[[ഗോപകുമാർ ചോലയിൽ|ഡോ: ഗോപകുമാർ ചോലയിൽ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2022
|[[ഭാഷാസൂത്രണം പൊരുളും വഴികളും]]
|[[സി.എം. മുരളീധരൻ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2022
|[[മലയാളി ഒരു ജനിതകവായന]]
|[[കെ. സേതുരാമൻ|കെ. സേതുരാമൻ ഐ.പി.എസ്.]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2023
|[[ഇന്ത്യയെ വീണ്ടെടുക്കൽ]]
|[[ബി. രാജീവൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|}
== ഹാസ്യസാഹിത്യം ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ
|-
| 1992 ||[[സ്കൂൾ ഡയറി]] || [[അക്ബർ കക്കട്ടിൽ]]<ref name="test15">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw8.htm ഹാസ്യസാഹിത്യത്തിന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref>
|-
|1993 || [[ജീവിതാഹ്ലാദത്തിന്റെ നിറനിലാവ്]] || [[ഒ.പി. ജോസഫ്]]<ref name="test15"/>
|-
| 1994 || [[ഇരുകാലിമൂട്ടകൾ]] || [[സി.പി. നായർ]]<ref name="test15"/>
|-
| 1995 || [[കിഞ്ചനവർത്തമാനം]] || [[ചെമ്മനം ചാക്കോ]]<ref name="test15"/>
|-
| 1996 ||[[വായിൽ വന്നത് കോതയ്ക്ക് പാട്ട്]] || [[സുകുമാർ]]<ref name="test15"/>
|-
| 1997 || - || -
|-
| 1998 ||[[നാനാവിധം]] || [[കെ. നാരായണൻ നായർ]]<ref name="test15"/>
|-
| 1999 ||[[അമ്പട ഞാനേ]] || [[പി. സുബ്ബയ്യാപിള്ള]]<ref name="test15"/>
|-
| 2000 || [[കലികോലം]] || [[കൃഷ്ണ പൂജപ്പുര]]<ref name="test15"/>
|-
| 2001 || [[പടച്ചോനിക്ക് സലാം]] || [[കോഴിക്കോടൻ]]<ref name="test15"/>
|-
| 2002 || [[നഥിങ് ഓഫീഷ്യൽ]] || [[ജിജി തോസൺ]]<ref name="test15"/>
|-
| 2003 ||[[സ്നേഹപൂർവ്വം പനച്ചി]] || [[ജോസ് പനച്ചിപ്പുറം]]<ref name="test15"/>
|-
| 2004 || [[കളക്ടർ കഥയെഴുതുകയാണ്]] || [[പി.സി. സനൽകുമാർ]]<ref name="test15"/>
|-
| 2005 || [[19, കനാൽ റോഡ്]] || [[ശ്രീബാല കെ. മേനോൻ]]<ref name="test15"/>
|-
| 2006 ||[[വികടവാണി]] || [[നന്ദകിഷോർ]]<ref name="test15"/>
|-
| 2007 || - || -
|-
| 2008 || [[കറിയാച്ചന്റെ ലോകം]] || [[കെ.എൽ. മോഹനവർമ്മ]] <ref name="test5"/>
|-
| 2009 || [[റൊണാൾഡ് റീഗനും ബാലൻ മാഷും]] || [[മാർഷെൽ]]<ref name="test6"/>
|-
|2010 ||[[ശ്രീഭൂതനാഥവിലാസം നായർ ഹോട്ടൽ]] || [[സി.ആർ. ഓമനക്കുട്ടൻ]]<ref name="test7"/>
|-
| 2011 || [[കളിയും കാര്യവും]] || [[ലളിതാംബിക]]<ref name="test8"/>
|-
| 2012 || [[ഒരു നാനോ കിനാവ്]] || [[പി.ടി. ഹമീദ്]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/>
|-
| 2013 || [[മലയാളപ്പെരുമ]] || [[പി. സേതുനാഥൻ|ഡോ. പി. സേതുനാഥൻ]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2014|| [[മഴപെയ്തു തോരുമ്പോൾ]] || [[ടി.ജി. വിജയകുമാർ]]<ref name=2014a/>
|-
|2015
|[[വെടിവട്ടം]]
|[[എസ്.ഡി.പി. നമ്പൂതിരി|ഡോ.എസ് ഡി പി നമ്പൂതിരി]]
|-
|2016
|ചില നാട്ടുകാര്യങ്ങൾ
|[[മുരളി തുമ്മാരുകുടി]]
|-
|2017
|എഴുത്തനുകരണം അനുരണനങ്ങളും
|[[ചൊവ്വല്ലൂർ കൃഷ്ണൻ കുട്ടി]]
|-
|2018
|ഹൂ ഈസ് അഫ്രെയിഡ് ഓഫ് വി.കെ.എൻ.
|വി.കെ.കെ.രമേഷ്<ref name=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി>{{cite news | title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | url=https://keralasahityaakademi.org/ | accessdate=9 സെപ്റ്റംബർ 2022}}</ref>
|-
|2019
|ഈശ്വരൻ മാത്രം സാക്ഷി
|[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]]<ref name="thecue"/>
|-
|2020
|[[ഇരിങ്ങാലക്കുടക്കു ചുറ്റും]]
|[[ഇന്നസെന്റ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2021
|[[അ ഫോർ അന്നാമ്മ]]
|[[ആൻ പാലി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2022
|[[ഒരു കുമരകംകാരന്റെ കുരുത്തംകെട്ട ലിഖിതങ്ങൾ]]
|[[ജയന്ത് കാമിച്ചേരിൽ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2023
|[[വരനാടൻ കഥകൾ]]
|[[സുനീഷ് വരനാട്]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|}
*കുറിപ്പ്: 1997-ലും 2007-ലും ഹാസ്യ സാഹിത്യത്തിനുള്ള അവാർഡ് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.<ref name="test4"/><ref name="test15"/><ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2008/04/23/stories/2008042355021000.htm |title=Sahitya Akademi awards for 2007 announced |access-date=2011-11-28 |archive-date=2008-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202090841/http://www.hindu.com/2008/04/23/stories/2008042355021000.htm |url-status=dead }}</ref>
== വിവർത്തനം ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! വിവർത്തകൻ
!മൂലകൃതി
!ഗ്രന്ഥകാരൻ
|-
| 1992 || [[ഭൂതാവിഷ്ടർ]] ||[[എൻ.കെ. ദാമോദരൻ]]<ref name="test16">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw9.htm വിവർത്തനസാഹിത്യത്തിന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref>
|ഡെമോൺസ് (Demons)
|[[ഫിയോദർ ദസ്തയേവ്സ്കി]]
|-
| 1993 || [[മഹാപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ]] || [[കെ. രവിവർമ്മ]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
| 1994 || [[ഫ്രഞ്ച് കവിതകൾ]] || [[മംഗലാട്ട് രാഘവൻ]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
| 1995 ||[[താവളമില്ലാത്തവർ]] || [[വി.ഡി. കൃഷ്ണൻ നമ്പ്യാർ]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
| 1996 || [[ശിലാപത്മം]] || [[പി. മാധവൻപിള്ള]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
| 1997 || [[ഒരു പുളിമരത്തിന്റെ കഥ]] || [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മ]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
| 1998 || [[വസന്തത്തിന്റെ മുറിവ്]] || [[എം. ഗംഗാധരൻ]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
|1999 || [[രാജാരവിവർമ്മ]] || [[കെ.ടി. രവിവർമ്മ]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
| 2000 || [[മാനസ വസുധ]] || [[ലീലാസർക്കാർ|ലീലാ സർക്കാർ]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
| 2001 || [[ധർമ്മപദം]] || [[മാധവൻ അയ്യപ്പത്ത്]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
| 2002 || [[ശാസ്ത്രം ചരിത്രത്തിൽ]] || [[എം.സി. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
|2003 ||[[അംബേദ്കർ സമ്പൂർണ്ണ കൃതികൾ]] || [[എം.പി. സദാശിവൻ]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
|2004 || [[ഡിവൈൻ കോമഡി]] || [[കിളിമാനൂർ രമാകാന്തൻ]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
| 2005 || [[ദിവ്യം]] || [[സി. രാഘവൻ]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
| 2006 ||[[അക്കർമാശി]] || [[കാളിയത്ത് ദാമോദരൻ]]<ref name="test16"/>
|
|
|-
| 2007 || [[ഡോൺ ക്വിൿസോട്ട്]] || [[ഫാ. തോമസ് നടയ്ക്കൽ]]<ref name="test4"/>
|
|
|-
|2008 ||[[ചരകപൈതൃകം]] || [[മുത്തുലക്ഷ്മി]]<ref name="test5"/>
|
|
|-
|2009 || [[പടിഞ്ഞാറൻ കവിതകൾ]] || [[സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test6"/>
|
|
|-
| 2010 || [[ദ ഫീസ്റ്റ് ഓഫ് ദ ഗോട്ട്|ആടിന്റെ വിരുന്ന്]] || [[ആശാലത]]<ref name="test7"/>
|
|
|-
| 2011 || [[ക:]] || [[കെ.ബി. പ്രസന്നകുമാർ]]<ref name="test8"/>
|
|
|-
| 2012 || [[മരുഭൂമി]] || [[എസ്. ശ്രീനിവാസൻ|ഡോ.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/>
|
|
|-
| 2013 || [[യുലീസസ്]] || [[എൻ. മൂസക്കുട്ടി]]<ref name="2013a"/>
|
|
|-
| 2014 || [[ചോഖേർബാലി]] || [[സുനിൽ ഞാളിയത്ത്]]<ref name=2014a/>
|
|
|-
|2015
|[[സൗന്ദര്യ ലഹരി(വിവർത്തനം)|സൗന്ദര്യലഹരി]]
|[[ഗുരു മുനി നാരായണ പ്രസാദ്]]
|
|
|-
|2016
|പ്രണയവും മൂലധനവും
|സി. എം, രാജൻ
|
|
|-
|2017
|പർവതങ്ങളും മാറ്റൊലികൊള്ളുന്നു
|രമാ മേനോൻ
|
|
|-
|2018
|സ്വപ്നങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനം
|പി. പി. കെ. പൊതുവാൾ
|
|
|-
|2019
|ഗോതമബുദ്ധന്റെ പരിനിർവ്വാണം
|[[കെ. അരവിന്ദാക്ഷൻ]]<ref name="thecue" />
|
|
|-
|2020
|[[റാമല്ല ഞാൻ കണ്ടു]]
|[[അനിത തമ്പി]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|
|
|-
|2020
|[[ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ദിവസങ്ങൾ]]
|[[സംഗീത ശ്രീനിവാസൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|
|
|-
|2021
|[[കായേൻ]]
|[[അയ്മനം ജോൺ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|
|
|-
|2022
|[[ബോദ്ലേർ 1821-2021]] ബോദ്ലേർ
|[[വി. രവികുമാർ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|
|
|-
|2023
|[[കഥാകദികെ]]
|[[എം.എം. ശ്രീധരൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|
|
|}
== യാത്രാവിവരണം ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ
|-
| 1995 || [[അടരുന്ന കക്കകൾ]] || [[ആഷാമേനോൻ]] <ref name="test17">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw10.htm യാത്രാവിവരണത്തിന് കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref>
|-
| 1996 || [[നേപ്പാൾ ഡയറി]] || [[ഒ. കൃഷ്ണൻ പാട്യം]]<ref name="test17"/>
|-
| 1997 || [[മ്യൂണിച്ചിലെ സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും]] || [[എസ്. ശിവദാസ്]]<ref name="test17"/>
|-
| 1998 || [[പാപത്തിന്റെ പൊങ്ങച്ചസഞ്ചി]] || [[ഇ. വാസു]]<ref name="test17"/>
|-
| 1999 || [[കാടുകളുടെ താളംതേടി]] || [[സുജാതാദേവി]]<ref name="test17"/>
|-
| 2000 || [[പല ലോകം പല കാലം]] || [[സച്ചിദാനന്ദൻ]]<ref name="test17"/>
|-
| 2001 || [[വോൾഗയിൽ മഞ്ഞുപെയ്യുമ്പോൾ]] || [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]]<ref name="test17"/>
|-
| 2002 ||[[അമസോണും കുറേ വ്യാകുലതകളും]] || [[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]]<ref name="test17"/>
|-
|2003 || [[ശാന്തിമന്ത്രം മുഴങ്ങുന്ന താഴ്വരയിൽ]] || [[രാജു നാരായണസ്വാമി]]<ref name="test17"/>
|-
| 2004 || [[അടരുന്ന ആകാശം]] || [[ജോർജ്ജ് ഓണക്കൂർ]]<ref name="test17"/>
|-
| 2005 || [[ഉത്തർഖണ്ഡിലൂടെ]] || [[എം.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test17"/>
|-
| 2006 || [[ഒരു ആഫ്രിക്കൻ യാത്ര]] || [[സക്കറിയ]]<ref name="test17"/>
|-
| 2007 || [[ഹിമാലയം (ഗ്രന്ഥം)|ഹിമാലയം]] || [[ഷൗക്കത്ത്]]<ref name="test4"/>
|-
| 2008 || [[കിങ് ലിയറിന്റെ യൂറോപ്യൻ സഞ്ചാരപഥങ്ങൾ]] || [[ഇയ്യങ്കോട് ശ്രീധരൻ]]<ref name="test5"/>
|-
| 2009 || [[എന്റെ കേരളം]] || [[കെ. രവീന്ദ്രൻ]]<ref name="test6"/>
|-
| 2010 || [[മരുഭൂമിയുടെ ആത്മകഥ]] || [[വി. മുസഫർ അഹമ്മദ്]]<ref name="test7"/>
|-
| 2011 || [[വോൾഗാ തരംഗങ്ങൾ]] || [[ടി.എൻ. ഗോപകുമാർ]]<ref name="test8"/>
|-
| 2012 || [[ബാൾട്ടിക് ഡയറി]] || [[സന്തോഷ് ജോർജ് കുളങ്ങര]]<ref name="സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപി"/>
|-
| 2013 || [[ഗ്രാമപാതകൾ ഇന്ത്യൻ യാത്രകളുടെ പുസ്തകം]] || [[പി. സുരേന്ദ്രൻ]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2014|| [[പൊറ്റെക്കാട്ടും ശ്രീയാത്തൂണും ബാലിദ്വീപും]] || [[കെ.എ. ഫ്രാൻസിസ്]]<ref name=2014a/>
|-
|2015
|[[ആത്മചിഹ്നങ്ങൾ]]
|[[വിജി തമ്പി]]
|-
|2015
|[[ഭൂട്ടാൻ ദിനങ്ങൾ]]
|[[ഒ.കെ. ജോണി|ഒ. കെ. ജോണി]]
|-
|2016
|നൈൽവഴികൾ
|ഡോ. ഹരികൃഷ്ണൻ
|-
|2017
|ഏതേതോ സരണികളിൽ
|സി.വി. ബാലകൃഷ്ണൻ
|-
|2018
|ലണ്ടനിലേക്ക് ഒരു റോഡ് യാത്ര
|ബൈജു എൻ. നായർ
|-
|2019
|[[വിശുദ്ധ പാപങ്ങളുടെ ഇന്ത്യ|വിശുദ്ധപാപങ്ങളുടെ ഇന്ത്യ]]
|[[അരുൺ എഴുത്തച്ഛൻ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2020
|ദൈവം ഒളിവിൽ പോയ നാളുകൾ
|[[വിധു വിൻസെന്റ്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2021
|[[നഗ്നരും നരഭോജികളും]]
| [[വേണു]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2022
|[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ യാത്രാപുസ്തകം]]
|[[സി. അനൂപ്]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2022
|[[മുറിവേറ്റവരുടെ പാതകൾ]]
|[[ഹരിത സാവിത്രി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2023
|[[ആംചോ ബസ്തർ]]
|[[നന്ദിനി മേനോൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|}
== ബാലസാഹിത്യം ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ
|-
|1959 || മുടന്തനായ മുയൽ|| [[സി.എ. കിട്ടുണ്ണി]]
|-
|1960 || [[ആനക്കാരൻ]]|| [[കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള]]
|-
|1961||വികൃതിരാമൻ||[[പി. നരേന്ദ്രനാഥ്]]
|-
|1962 || തിരുവോണം||തിരുവല്ല കേശവപിള്ള
|-
|1963 || ഗാന്ധികഥകൾ || എ.പി. പരമേശ്വരൻപിള്ള
|-
|1964 || നാടുണരുന്നു|| [[ജി. കമലമ്മ]]
|-
|1965 || ഗോസായി പറഞ്ഞ കഥ|| [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]]
|-
|1966|| കുട്ടികളുടെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം|| [[ഉമയനല്ലൂർ ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|-
|1967 || കാടിന്റെ കഥ|| [[സി.എസ്. നായർ]]
|-
|1968 || ഡോ. കാർവൽ|| പി. ശ്രീധരൻപിള്ള
|-
|1969|| മാലി ഭാഗവതം || [[മാലി (സാഹിത്യകാരൻ)|മാലി]]
|-
|1970|| ടോൾസ്റ്റായ് ഫാം|| കെ. ഭീമൻനായർ
|-
|1971 || ലക്കി സ്റ്റാർ ടർലിൻ ഷർട്ട് || എൽ.ഐ. ജസ്റ്റിൻരാജ്
|-
|1972 || ഉരുളയ്ക്കുപ്പേരി|| മൂർക്കോത്ത് കുഞ്ഞപ്പ
|-
|1973 || ഖെദ്ദ|| ജോസ് കുന്നപ്പിള്ളി
|-
|1974 || രസതന്ത്രകഥകൾ || [[എസ്. ശിവദാസ്]]
|-
|1975 || കുഞ്ഞായന്റെ കുസൃതികൾ|| [[വി.പി. മുഹമ്മദ് പള്ളിക്കര|വി.പി. മുഹമ്മദ്]]
|-
|1976 || പ്രകൃതിശാസ്ത്രം കുട്ടികൾക്ക്|| [[പി.ടി. ഭാസ്കരപ്പണിക്കർ|പി.ടി. ഭാസ്കരപണിക്കർ]]
|-
|1977 || അക്ഷരത്തെറ്റ് || [[കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്]]
|-
|1978|| വായുവിന്റെ കഥ || ഡോ. ടി.ആർ. ശങ്കുണ്ണി
|-
|1979|| മിഠായിപ്പൊതി|| [[സുമംഗല]]
|-
|1980 || ദൂരെ ദൂരെ ദൂരെ|| പി.ആർ. മാധവപ്പണിക്കർ
|-
|1981 || പിരമിഡിന്റെ നാട്ടിൽ|| ഡോ. [[എം.പി. പരമേശ്വരൻ]]
|-
|1982 || മുത്തുമഴ|| കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ
|-
|1983 || ഉണ്ണിക്കുട്ടനും കഥകളിയും|| [[ടി.കെ.ഡി. മുഴപ്പിലങ്ങാട്]]
|-
|1984 || ഏവൂരിന്റെ ബാലസാഹിത്യകൃതികൾ || ഏവൂർ പരമേശ്വരൻ
|-
|1985 || ഒരു കൂട്ടം ഉറുമ്പുകൾ|| പ്രൊഫ. [[ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]]
|-
|1986 || മിന്നു|| [[ലളിതാ ലെനിൻ]]
|-
|1987 || [[അവർ നാലുപേർ]]|| [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]]
|-
|1988|| അരുത് കാട്ടാളാ|| [[ഇ.എ. കരുണാകരൻ നായർ]]
|-
|1989 || [[കണ്ണൻ കാക്കയുടെ കൗശലങ്ങൾ]]|| [[മുഹമ്മ രമണൻ]]
|-
|1990 || പോക്കുവെയിലേറ്റാൽ പൊന്നാകും|| [[സി.ജി. ശാന്തകുമാർ|സി.ജി. ശാന്തകുമാർ]]
|-
|1991|| അപ്പൂപ്പൻതാടിയുടെ സ്വർഗ്ഗയാത്ര|| [[സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം]]
|-
|1992|| തേൻതുള്ളി|| [[കലാമണ്ഡലം കേശവൻ]]
|-
|1993 || 2+1=2 || കെ.കെ. വാസു
|-
|1994 || അത്ഭുതനീരാളി|| [[കെ.വി. രാമനാഥൻ]]
|-
|1995|| കിണിയുടെ കഥ|| എ. വിജയൻ
|-
|1996 || പൂജ്യത്തിന്റെ കഥ|| [[പള്ളിയറ ശ്രീധരൻ]]
|-
|1997 || ബഹുമാന്യനായ പാദുഷ|| [[എൻ.പി. ഹാഫിസ് മുഹമ്മദ്]]
|-
|1998 || [[കമ്പിളിക്കുപ്പായം]]|| [[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]]
|-
|1999 || കുട്ടികളുടെ ഇ.എം.എസ്.|| കെ.ടി. ഗോപി
|-
|2000 || സ്വർണ്ണത്താക്കോൽ|| [[കിളിരൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|-
|2001 || ചിരിക്കാത്ത കുട്ടി|| ഗംഗാധരൻ ചെങ്ങാലൂർ
|-
|2002|| ചക്രവർത്തിയെ ഉറുമ്പുതിന്നുന്നു || [[കെ. തായാട്ട്]]
|-
|2003 || പെണുങ്ങുണ്ണി|| [[കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാർ]]
|-
|2004 || മാക്കാച്ചിക്കഥകൾ|| [[സി.ആർ. ദാസ്]]
|-
|2005 || അമ്പത് യൂറിക്കക്കഥകൾ|| [[കേശവൻ വെള്ളിക്കുളങ്ങര]]
|-
|2006 || [[ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ വീട്]]|| [[പ്രിയ എ.എസ്.|എ.എസ്. പ്രിയ]]
|-
| 2007 || [[പുസ്തകക്കളികൾ]] || [[എസ്. ശിവദാസ്]]<ref name="test4"/>
|-
|2008 || [[ചിരുതക്കുട്ടിയും മാഷും]] || [[കെ. പാപ്പൂട്ടി]]<ref name="test5"/>
|-
| 2009 || [[മുയൽച്ചെവി]] || [[എ. വിജയൻ]]<ref name="test6"/>
|-
|2010 || [[നടന്നു തീരാത്ത വഴികൾ]] || [[സുമംഗല]]<ref name="test7"/>
|-
| 2011 || [[ഗാന്ധിജിയുടെ ആത്മകഥ കുട്ടികൾക്ക്]] || [[കെ രാധാകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test8"/>
|-
| 2012 || [[കുട്ടിപ്പട്ടാളത്തിന്റെ കേരളപര്യടനം]]||എൻ.പി. ഹാഫിസ് മുഹമ്മദ്
|-
| 2013 || [[ഉണ്ണികൾക്കു നൂറ്റിയെട്ടു ഗുരുദേവ കൃതികൾ]] || [[സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2014 || [[ആനത്തൂക്കം വെള്ളി]] || [[എം. ശിവപ്രസാദ്]]<ref name=2014a/>
|-
|2015
|[[സണ്ണിച്ചെറുക്കനും സംഗീതപ്പെങ്ങളും]]
|[[ഏഴാച്ചേരി രാമചന്ദ്രൻ]]
|-
|2016
|സാമൂഹ്യപാഠം
|കെടി ബാബുരാജ്
|-
|2017
|[[കുറുക്കൻ മാഷിന്റെ സ്കൂൾ|കുറുക്കൻ മാഷിൻ്റെ സ്കൂൾ]]
|[[വി.ആർ. സുധീഷ്|വി ആർ സുധീഷ്]]
|-
|2019
|ഹിസാഗ
|[[കെ.ആർ. വിശ്വനാഥൻ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2020
|പെരുമഴയത്തെ കുഞ്ഞിതളുകൾ
|[[പ്രിയ എ.എസ്.]]<ref name="മാതൃഭൂമി">{{cite news |title=സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; പിഎഫ് മാത്യൂസിനും ഉണ്ണി ആറിനും പുരസ്കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |accessdate=17 ഓഗസ്റ്റ് 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817125657/https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |archivedate=2021-08-17 |url-status=bot: unknown }}</ref>
|-
|2021
|[[അവർ മൂവരും ഒരു മഴവില്ലും]]
| [[രഘുനാഥ് പലേരി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2022
|[[ചക്കരമാമ്പഴം]]
|[[കെ. ശ്രീകുമാർ|ഡോ കെ. ശ്രീകുമാർ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2023
|[[പെൺകുട്ടിയും കൂട്ടരും]]
|[[ഗ്രേസി]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|}
== പലവക ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! കൃതി !! ഗ്രന്ഥകാരൻ
|-
| 1969 ||[[രാഷ്ട്രപിതാവ് (ഗ്രന്ഥം)|രാഷ്ട്രപിതാവ്]] || [[കെ.പി. കേശവമേനോൻ]]<ref name="test18">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw11.htm പലവിഭാഗത്തിലുള്ള സാഹിത്യകൃതികൾക്കായി നൽകിവന്നിരുന്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]</ref>
|-
| 1970 ||[[ആത്മകഥ (ഗ്രന്ഥം)|ആത്മകഥ]] || [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]<ref name="test18"/>
|-
|1971 || [[കണ്ണീരും കിനാവും]] || [[വി.ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്]]<ref name="test18"/>
|-
| 1972 || [[കലിയുഗം (ഗ്രന്ഥം)|കലിയുഗം]] || [[പോഞ്ഞിക്കര റാഫി]], [[സെബീന റാഫി]]<ref name="test18"/>
|-
| 1973 ||[[മറക്കാത്ത കഥകൾ]] || [[എസ്.കെ. നായർ]]<ref name="test18"/>
|-
| 1974 ||[[വേല മനസ്സിലിരിക്കട്ടെ]] || [[വേളൂർ കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="test18"/>
|-
| 1975 || [[ജീവിതപ്പാത]] || [[ചെറുകാട്]]<ref name="test18"/>
|-
| 1976 || [[നാട്യകല്പദ്രുമം]] || [[മാണി മാധവചാക്യാർ]]<ref name="test18"/>
|-
|1977 || [[കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ചരിത്രം]] || [[പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test18"/>
|-
| 1978 || [[എന്റെ ബാല്യകാലസ്മരണകൾ]] || [[സി. അച്യുതമേനോൻ]]<ref name="test18"/>
|-
| 1979 || [[കേസരിയുടെ കഥ]] || [[കെ.പി. ശങ്കരമേനോൻ]]<ref name="test18"/>
|-
| 1980 || [[സഹസ്രപൂർണ്ണിമ]] || [[സി.കെ. രേവതിയമ്മ]]<ref name="test18"/>
|-
|1981 || [[വേറാക്കൂറ്]] || [[എം.പി. ബാലഗോപാൽ]]<ref name="test18"/>
|-
| 1982 || [[സിനിമ- മിഥ്യയും സത്യവും]] || [[തോട്ടം രാജശേഖരൻ]]<ref name="test18"/>
|-
| 1983 || [[അരവിന്ദദർശനം]] || [[കെ. വേലായുധൻ നായർ]]<ref name="test18"/>
|-
| 1984 || [[വെല്ലുവിളികൾ പ്രതികരണങ്ങൾ]] || [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാരിയർ]]<ref name="test18"/>
|-
|1985 ||[[തത്ത്വമസി (ഗ്രന്ഥം)|തത്ത്വമസി]] || [[സുകുമാർ അഴീക്കോട്]]<ref name="test18"/>
|-
| 1986 || [[ചേട്ടന്റെ നിഴലിൽ]] || [[ലീലാ ദാമോദരമേനോൻ]]<ref name="test18"/>
|-
| 1987 || [[കേളപ്പൻ]] || [[എം.പി. മന്മഥൻ]]<ref name="test18"/>
|-
| 1988 || [[എം.എൻ. ന്റെ ഹാസ്യകൃതികൾ]] || [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]<ref name="test18"/>
|-
| 1989 || [[അറിയപ്പെടാത്ത ഇ.എം.എസ്]] || [[അപ്പുക്കുട്ടൻ വള്ളിക്കുന്ന്]]<ref name="test18"/>
|-
| 1990 || [[എം.എൻ. റോയി - സ്വാതന്ത്ര്യാന്വേഷിയായ വിപ്ലവകാരി]] || [[എൻ. ദാമോദരൻ]]<ref name="test18"/>
|-
| 1991 || [[പത്രപ്രവർത്തനം എന്ന യാത്ര]] || [[വി.കെ. മാധവൻകുട്ടി]]<ref name="test18"/>
|}
== സമഗ്രസംഭാവന ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! വർഷം !! വ്യക്തി
|-
|1992 || [[എം.ആർ.ബി.]]<ref name="test19">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw12.htm സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ].</ref>
|-
| 1993 || [[കെ.പി. നാരായണപ്പിഷാരടി]]<ref name="test19"/>
|-
| 1993 || [[എ.പി. ഉദയഭാനു]]<ref name="test19"/>
|-
| 1993 || [[പി.സി. ദേവസ്യ]]<ref name="test19"/>
|-
| 1996 || [[പാലാ നാരായണൻ നായർ]]<ref name="test19"/>
|-
| 1996 || [[മേരിജോൺ കൂത്താട്ടുകുളം]]<ref name="test19"/>
|-
| 1996 || [[എം.എൻ. സത്യാർത്ഥി]]<ref name="test19"/>
|-
| 1996 || [[കടത്തനാട്ട് മാധവിയമ്മ]]<ref name="test19"/>
|-
|1997 || [[എം.എച്ച്. ശാസ്ത്രികൾ]]<ref name="test19"/>
|-
| 1997 || [[വി. ആനന്ദക്കുട്ടൻ നായർ]]<ref name="test19"/>
|-
| 1997 || [[നാഗവള്ളി ആർ.എസ്. കുറുപ്പ്]]<ref name="test19"/>
|-
|1998 || [[കെ. രവിവർമ്മ]]<ref name="test19"/>
|-
| 1998 || [[എം.എസ്. മേനോൻ|ഡോ. എം.എസ്. മേനോൻ]]<ref name="test19"/>
|-
| 1998 || [[അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="test19"/>
|-
| 1998 || [[ഒളപ്പമണ്ണ സുബ്രഹ്മണ്യൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]<ref name="test19"/>
|-
| 1998 || [[കെ.ടി. മുഹമ്മദ്]]<ref name="test19"/>
|-
| 1998 || [[വെട്ടൂർ രാമൻനായർ]]<ref name="test19"/>
|-
| 1998 || [[ജി. വിവേകാനന്ദൻ]]<ref name="test19"/>
|-
| 1999 || [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]]<ref name="test19"/>
|-
| 1999 || [[പുതുശ്ശേരി രാമചന്ദ്രൻ]]<ref name="test19"/>
|-
| 1999 || [[വി.വി.കെ. വാലത്ത്]]<ref name="test19"/>
|-
| 1999 || [[വൈക്കം ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]<ref name="test19"/>
|-
| 1999 ||[[തിരുനല്ലൂർ കരുണാകരൻ]]<ref name="test19"/>
|-
|1999 || [[പവനൻ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2000 ||[[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ|പ്രൊഫ. എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2001 ||[[കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ്]]<ref name="test19"/>
|-
| 2001 ||[[എം. അച്യുതൻ|പ്രൊഫ. എം. അച്യുതൻ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2001 || [[അയ്മനം കൃഷ്ണക്കൈമൾ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2002 || [[എം.കെ. സാനു|പ്രൊഫ. എം.കെ. സാനു]]<ref name="test19"/>
|-
| 2002 || [[ആർ. നരേന്ദ്രപ്രസാദ്|പ്രൊഫ. ആർ. നരേന്ദ്രപ്രസാദ്]]<ref name="test19"/>
|-
| 2002 || [[എസ്. കെ. മാരാർ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2002 || [[ഐ.കെ.കെ. മേനോൻ]]<ref name="test19"/>
|-
|2003 || [[കാക്കനാടൻ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2003 || [[എം. സുകുമാരൻ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2003 || [[എം.എൻ. പാലൂർ]]<ref name="test19"/>
|-
|2004 || [[ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ പുതൂർ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2004 || [[വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="test19"/>
|-
| 2004 || [[പന്മന രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2005 || [[ചെമ്മനം ചാക്കോ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2005 || [[ഇ. വാസു]]<ref name="test19"/>
|-
| 2005 || [[കെ.എസ്. നാരായണപിള്ള|പ്രൊഫ. കെ.എസ്. നാരായണപിള്ള]]<ref name="test19"/>
|-
| 2006 || [[കടമ്മനിട്ട രാമകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2006 || [[കെ. പാനൂർ]]<ref name="test19"/>
|-
| 2009 || [[ഏറ്റുമാനൂർ സോമദാസൻ]]<ref name="test6"/>
|-
| 2009 || [[എരുമേലി പരമേശ്വരൻ പിള്ള]]<ref name="test6"/>
|-
| 2009 || [[ജി. ബാലകൃഷ്ണൻ നായർ]]<ref name="test6"/>
|-
| 2009 || [[പി.വി.കെ. പനയാൽ]]<ref name="test6"/>
|-
| 2010 || [[ഓംചേരി എൻ.എൻ പിള്ള]]<ref name="test7"/>
|-
| 2010 || [[എസ്. രമേശൻ നായർ]]<ref name="test7"/>
|-
| 2010 || [[കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|പ്രൊഫ. കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]<ref name="test7"/>
|-
| 2010 || [[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]]<ref name="test7"/>
|-
| 2010 || [[സാറാ തോമസ്]]<ref name="test7"/>
|-
| 2010 || [[ജോസഫ് മറ്റം]]<ref name="test7"/>
|-
| 2011 || [[ചാത്തനാത്ത് അച്യുതനുണ്ണി]]<ref name="test20">[http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award-Announcement-%202012.pdf 2011-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ].</ref>
|-
| 2011 || [[പി.ടി. ചാക്കോ (സാഹിത്യകാരൻ)|പ്രൊഫ. പി.ടി. ചാക്കോ]]<ref name="test20"/>
|-
| 2011 || [[കെ.ബി. ശ്രീദേവി]]<ref name="test20"/>
|-
| 2011 || [[ജോസഫ് വൈറ്റില]]<ref name="test20"/>
|-
| 2013 || [[പി.ആർ നാഥൻ|പി.ആർ. നാഥൻ]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2013 || [[എസ്.കെ. വസന്തൻ]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2013 || [[ഡി. ശ്രീമാൻ നമ്പൂതിരി]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2013 || [[കെ.പി. ശശിധരൻ]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2013 || [[എം.ഡി. രത്നമ്മ]]<ref name="2013a"/>
|-
| 2014 || [[ശ്രീധരൻ ചമ്പാട് ]]<ref>http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Akademi%20Award%20-%202014_new.pdf</ref>
|-
| 2014 || [[വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി]]
|-
| 2014 || [[ജോർജ്ജ് ഇരുമ്പയം]]
|-
| 2014 || [[മേതിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|-
| 2014 || [[ദേശമംഗലം രാമകൃഷ്ണൻ]]
|-
| 2014 || [[ചന്ദ്രക്കല എസ്. കമ്മത്ത്]]
|-
|2015
|[[ഒ.വി. ഉഷ]]
|-
|2015
|[[മുണ്ടൂർ സേതുമാധവൻ]]
|-
|2015
|[[വി. സുകുമാരൻ]]
|-
|2015
|[[ടി.ബി. വേണുഗോപാലപ്പണിക്കർ]]
|-
|2015
|[[പ്രയാർ പ്രഭാകരൻ]]
|-
|2015
|[[കെ. സുഗതൻ]]
|-
|2018
|[[എസ്. രാജശേഖരൻ|എസ്. രാജശേഖരൻ]]
|-
|2019
|[[എൻ.കെ. ജോസ്]]<ref name="thecue"/>
|-
|2019
|[[പാലക്കീഴ് നാരായണൻ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2019
|[[പി. അപ്പുക്കുട്ടൻ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2019
|[[റോസ് മേരി]]<ref name="thecue"/>
|-
|2019
|[[യു. കലാനാഥൻ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2019
|[[സി.പി. അബൂബക്കർ]]<ref name="thecue"/>
|-
|2020
|[[കെ.കെ. കൊച്ച്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2020
|[[മാമ്പുഴ കുമാരൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2020
|[[കെ.ആർ. മല്ലിക]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2020
|[[സിദ്ധാർത്ഥൻ പരുത്തിക്കാട്]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2020
|[[ചവറ കെ.എസ്. പിള്ള]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2020
|[[എം.എ. റഹ്മാൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി"/>
|-
|2021
|[[കെ. ജയകുമാർ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2021
|[[കടത്തനാട്ട് നാരായണൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2021
|[[ജാനമ്മ കുഞ്ഞുണ്ണി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2021
|[[കവിയൂർ രാജഗോപാലൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2021
|[[ഗീത കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2021
|[[കെ.എ. ജയശീലൻ]]<ref name="മാതൃഭൂമി2021"/>
|-
|2022
|[[ശ്രീകൃഷ്ണപുരം കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2022
|[[പള്ളിപ്പുറം മുരളി|ഡോ: പള്ളിപ്പുറം മുരളി]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2022
|[[ജോൺ സാമുവൽ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2022
|[[കെ.പി. സുധീര]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2022
|[[രതീ സാക്സേന]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2022
|[[പി.കെ. സുകുമാരൻ (എഴുത്തുകാരൻ)|ഡോ: പി.കെ. സുകുമാരൻ]]<ref name="അക്കാദമി2022"/>
|-
|2023
|[[കെ.വി. കുമാരൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|-
|2023
|[[പ്രേമ ജയകുമാർ]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|-
|2023
|[[പി.കെ. ഗോപി]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|-
|2023
|[[ബക്കളം ദാമോദരൻ]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|-
|2023
|[[രാജൻ തിരുവോത്ത്]]<ref name="മനോരമ2023"/>
|}
== അവലംബം ==
{{Reflist|2}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{commons category|Kerala Sahitya Akademi Award}}
* [http://www.keralasahityaakademi.org/ml_award.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
== ഇതും കാണുക ==
* [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]
* [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 2008]]
* [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 2009]]
* [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 2010]]
{{കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം}}
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാള സാഹിത്യപുരസ്കാരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പട്ടികകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സാഹിത്യ സംബന്ധ പട്ടികകൾ]]
oi7dcfrp0ygnu8ul12zkdl059yftfbs
ഉക്രൈൻ
0
3608
4631196
4548959
2026-06-18T19:14:31Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631196
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ukraine}}
{{Infobox Country
|native_name =Україна<br />''Ukrayina''
|conventional_long_name =Ukraine
|common_name =Ukraine
|image_flag =Flag of Ukraine.svg
|image_coat =Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
|image_map =Europe location UKR.png
|map_caption ={{map caption|region=on the [[Europe|European continent]]}}
|national_anthem =Ще не вмерла України ні слава, ні воля{{spaces|2}}<small>([[Ukrainian language|Ukrainian]])</small><br />''[[Shche ne vmerla Ukrainy|Shche ne vmerla Ukrayiny ni slava, ni volya]]''{{spaces|2}}<small>([[transliteration]])<br />''Ukraine's glory has not yet perished, nor her freedom''</small>
|official_languages =[[Ukrainian language|Ukrainian]]
|demonym =[[Ukrainians|Ukrainian]]
|capital =[[Kyiv]]
|latd=50 |latm=27 |latNS=N |longd=30 |longm=30 |longEW=E
|largest_city =capital
|government_type =[[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[unitary state]]
|leader_title1 =[[President of Ukraine|President]]
|leader_name1 =[[Volodymyr Zelensky]]
|leader_title2 =[[Prime Minister of Ukraine|Prime Minister]]
|leader_name2 =[[Yulia Svyrydenko]]
|leader_title3 =[[Chairman of the Verkhovna Rada|Speaker of the Parliament]]
|leader_name3 =[[Ruslan Stefanchuk]]
|sovereignty_type =[[History of the Soviet Union (1985-1991)|Independence]]
|sovereignty_note =from the [[Soviet Union]]
|established_event1 =[[Declaration of Independence of Ukraine|Declared]]
|established_date1 =[[August 24]] [[1991]]
|established_event2 =[[Ukrainian referendum, 1991|Referendum]]
|established_date2 =[[December 1]] [[1991]]
|established_event3 =Finalized
|established_date3 =[[December 26]] [[1991]]
|area_rank =44th
|area_magnitude =1 E11
|area_km2 =603,628
|area_sq_mi =233,090 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|percent_water =7%
|population_estimate =46,372,700 <!-- Source: http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2007/ds/nas_rik/nas_u/nas_rik_u.html -->
|population_estimate_year =2008
|population_estimate_rank =27th
|population_census =48,457,102
|population_census_year =2001
|population_density_km2 =77
|population_density_sq_mi =199 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|population_density_rank =115th
|GDP_PPP_year =2007
|GDP_PPP =$399.866 billion<ref name=IMF>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2007/02/weodata/weorept.aspx?sy=1992&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=926&s=PPPGDP&grp=0&a=&pr1.x=41&pr1.y=2|title=Ukrainian GDP (PPP)|accessdate=2008-03-10|work=[[IMF]], World Economic Outlook Database, October 2007}}</ref>
|GDP_PPP_rank =29th
|GDP_PPP_per_capita =$8,624<ref name=IMF/>
|GDP_PPP_per_capita_rank =83rd
|GDP_nominal =$131.2 billion
|GDP_nominal_rank =47st
|GDP_nominal_year =2007
|GDP_nominal_per_capita =$2,852
|GDP_nominal_per_capita_rank =88th
|HDI_year =2005
|HDI ={{increase}} 0.788
|HDI_rank =76th
|HDI_category =<font color="#ffcc00">medium</font>
|Gini =31
|Gini_year =2006
|currency =[[Ukrainian hryvnia|Hryvnia]]
|currency_code =UAH
|country_code =UKR
|time_zone =[[Eastern European Time|EET]]
|utc_offset =+2
|time_zone_DST =[[Eastern European Summer Time|EEST]]
|utc_offset_DST =+3
|cctld =[[.ua]]
|calling_code =380
}}
[[കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ്|കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ]] ഈ വലിയ രാജ്യം 1991ലാണ് സ്വതന്ത്ര റിപ്പബ്ലിക്കായത്. അതുവരെ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ]] ഭാഗമായിരുന്നു. [[റഷ്യ]], [[പോളണ്ട്]], [[ബലാറസ്]], [[ഹങ്കറി]], [[സ്ലൊവാക്യ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ അതിർത്തിയിലുള്ള ഈ [[കരിങ്കടൽ|കരിങ്കടൽതീര]] രാഷ്ട്രം ഒമ്പതാം ശതകത്തിൽ കീവൻ റഷ്യ എന്നാണറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. നാടോടിക്കൂട്ടങ്ങളായിരുന്നു അക്കാലത്തെ കീവൻ റഷ്യക്കാർ. വലിപ്പമുള്ള രാജ്യമായിരുന്നതുകൊണ്ട് നിരവധി ഗോത്രനേതാക്കൾ അവകാശം സ്ഥാപിച്ച് അവരുടെ ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി. കൂട്ടത്തിൽ സമ്പന്നമായ മേഖലകൾ കൈയടക്കാൻ അതിർത്തിരാജ്യങ്ങൾ തയ്യാറായതോടെ ഇതും യൂറോപ്പിലെ സ്ഥിരം സംഘർഷമേഖലയായി. [[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിനെ]] അനുസ്മരിപ്പിക്കുംവിധം കാർഷികമേഖലയിൽ അക്കാലത്ത് ഏറ്റവുമധികം നേട്ടമുണ്ടാക്കിയത് ഉക്രെയിനായിരുന്നു. അധ്വാനശീലരായിരുന്നു ജനത. 1917ൽ റഷ്യൻവിപ്ലവത്തെ തുടർന്നു സോവിയറ്റ് ചേരിയിലേക്ക് ക്ഷണമുണ്ടായെങ്കിലും 1922ലാണ് അവർ സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ അംഗീകൃത ഭാഗമായത്. സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ പതനത്തിനുശേഷം 1991ൽ വീണ്ടും സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രമായി. എന്നിട്ടും റഷ്യൻ ചായ്വ് പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്ന അവർ 2005ലെ [[ഓറഞ്ച് വിപ്ലവം|ഓറഞ്ച് വിപ്ലവത്തെ]] തുടർന്ന് [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] ചേരിയിലേക്ക് കൂറുമാറി.
== ഭൗതിക ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
=== ഭൂപ്രകൃതി ===
പൂർവ യൂറോപ്പു സമതലത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഉക്രയിൻ. ശരാശരി ഉയരം 175 മീറ്റർ. റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ അതിർത്തിക്കു സമീപം കാർപേത്തിയൻ, ക്രീമിയൻ എന്നീ പർവതങ്ങളോടനുബന്ധിച്ചുള്ള നിംനോന്നതങ്ങളായ ഉന്നത തടങ്ങൾ കാണാം. ഈ പ്രദേശം മൊത്തം വിസ്തീർണത്തിന്റെ 5% മാത്രമേ വരൂ. പൊതുവേ സമതല ഭാഗങ്ങൾ ആണെങ്കിലും ഭൂപ്രകൃതി ഒരുപോലെയല്ല. റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറരികുമുതൽ തെക്കു കിഴക്കേയറ്റം വരെ കുന്നുകളുടെ ഒരു ശൃംഖല കാണാം. നിപ്പർ, യൂസ്നീബൂഗ് എന്നീ നദികൾക്കിടയ്ക്കുള്ള പ്രദേശം പൊതുവേ ക്രമേണ ചരിഞ്ഞിറങ്ങുന്ന പീഠസമതലമാണ് (നിപ്പർ പീഠപ്രദേശം). ഈ ഭാഗത്ത് നിരവധി നദീജന്യ താഴ്വരകളും അഗാധ ചുരങ്ങളും ഉണ്ട്; 325 മീറ്ററോളം താഴ്ചയുള്ള കിടങ്ങുകൾ ഇവയിൽ പെടുന്നു. പടിഞ്ഞാറുനിന്നും ഈ പീഠഭൂമിയിലേക്കു തുളഞ്ഞുകയറുന്ന മട്ടിൽ കിടക്കുന്ന വോളിൻ പോഡോൾ കുന്നുകൾ (472 മീ.) നെടുനാളായുള്ള അപരദനം മൂലം ഉണ്ടായിട്ടുള്ള സങ്കീർണമായ ഭൂരൂപങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഇടതുപാർശ്വത്തിൽ നിപ്പർപീഠ പ്രദേശത്തിന്റെ അതിര്, റിപബ്ലിക്കിന്റെ വ. കി. ഭാഗത്തായുള്ള ഡൊണെറ്റ്സ് മലനിരകളാണ്; മധ്യ-റഷ്യാ പീഠഭൂമിയുടെ ശാഖയാണിവ.
റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ വടക്കതിര് പൊതുവേ ചതുപ്പുപ്രദേശങ്ങളാണ്; പീപ്പറ്റ്ചതുപ്പ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഭാഗത്ത് ധാരാളം നദികൾ ഒഴുകുന്നു. മധ്യ ഉക്രെയിൻ നീപ്പർ നദീതടവും ആ നദിയുടെ ആവാഹക്ഷേത്രമായ താഴ്വര പ്രദേശവുമാണ്. പടിഞ്ഞാറുനിന്നും കിഴക്കോട്ടു ക്രമേണ ചരിഞ്ഞിറങ്ങുന്ന മട്ടിലാണ് ഈ പ്രദേശങ്ങളുടെ കിടപ്പ്. ഈ താഴ്വരപ്രദേശം ക്രിമിയൻ സമതലത്തിൽ ലയിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറ് കാർപേത്തിയൻ സാനുക്കളിലും ടീസാനദീവ്യൂഹത്തിന്റെ തടപ്രദേശമായ സമതലം കാണാം. റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറരിക് കാർപേത്തിയൻ പദ്ധതിയിൽപെട്ട സമാന്തരനിരകളാണ്. 610 മുതൽ 1980 വരെ മീറ്റർ ഉയരമുള്ളവയാണിവ. ഉക്രെയിനിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രദേശം കാർപേത്തിയൻ നിർകളിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[ഹവേല]] (2061 മീറ്റർ) കൊടുമുടിയാണ്. ക്രിമിയൻ മലനിരകൾ പൊതുവെ ഉയരം കുറ്ഞ്ഞവയാണ്. മൂന്നു സമാന്തര നിരകളായാണ് ഇവയുടെ കിടപ്പ്. ഇവയ്ക്കിടയിൽ ഫലഭൂയിഷ്ടങ്ങളായ താഴ്വരകളുമുണ്ട്. [[കരിങ്കടൽ]], [[അസോവ് കടൽ]] എന്നിവയുടെ ഓരങ്ങൾ പാറക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞവയും വിസ്തൃതി കുറഞ്ഞവയുമാണ്.<ref>"Ukraine - Relief". Encyclopædia Britannica (fee required). http://www.britannica.com/eb/article-30093/Ukraine. Retrieved 2007-12-27.</ref>
=== അപവാഹം ===
സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യമുള്ള 23,000 നദികൾ ഈ റിപ്പബ്ലിക്കിനുള്ളിൽ ഉള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ 300 എണ്ണം 10 കി. മീ.ലേറെ നീളമുള്ളവയാണ്. 95 കി. മീറ്ററിലേറെ നീളമുള്ള 116 നദികളുണ്ട്. [[നീപ്പർ നദി]] (2,187 കി. മീ.) മാർഗ്ത്തിലെ 1,197 കി. മീ. ദൂരം യുക്രെയിൻ അതിർത്തിക്കുള്ളിലാണ്. റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പകുതിയിലേറെ നീപ്പർ നദിയുടെ ആവാഹക്ഷേത്രത്തിൽ പെടുന്നു. [[കരിങ്കടൽ|കരിങ്കടലിലേക്ക്]] ഒഴുകിവീഴുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന നദിയാണ് [[യുസിനിബുഗ്]] (802 കി. മീ.). ഇതിന്റെ മുഖ്യ പോഷകനദിയണ് [[ഇൻഗൂർ]]. റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറും തെക്കു പടിഞ്ഞാറും അരികുകളിലൂടെ ഒഴുകി കരിങ്കടലിൽ പതിക്കുന്ന [[നെസ്റ്റർ]] (1342 കി. മീ.) നദീവ്യൂഹവും പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നതാണ്. ഉക്രെയിനിന്റെ വടക്കു പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിലെ 163 കി. മീ. ദൂരം [[ഡാന്യൂബ്]] നദിയാണ്; ഇതിന്റെ മുഖ്യ പോഷക നദികളിലൊന്നായ [[ടീസ]] ട്രാൻസ്കാർപേത്തിയൻ സമതലത്തെ ജലസമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നു. [[ഡോൺ]] നദിയുടെ പോഷകനദിയായ [[ഡോണെറ്റ്സ്]] (1046 കി. മീ.) യത്രാമധ്യത്തിൽ ഏറിയ ദൂരവും ഉക്രെയിനിലൂടെയാണ് ഒഴുകുന്നത്. [[ക്രിമിയാ സമതലം|ക്രിമിയാ സമതലത്തിലെ]] പ്രധാന ന്ദിയാണ് [[സാൽഗീർ]] (230 കി. മീ.)<ref>Ml Encyclopedia vol IV page - 563</ref>
നദികളിലെ ജലത്തിന്റെ പൂർണവും വ്യാപ്തവുമായ പ്രയോജനം നേടിയിട്ടുള്ള അവസ്ഥയാണ് ഉക്രെയിനിലുള്ളത്. കനാൽവ്യൂഹങ്ങളിലൂടെ നദികളെ പരസ്പരം യോജിപ്പിച്ചും കർഷിക മേഖലകളിലേക്ക് നദീജലം തിരിച്ചുവിട്ടും ജലസേചന സൗകര്യങ്ങൾ അങ്ങേയറ്റം വികസിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ നദികൾ വൈദ്യുതി ഉത്പാതനത്തിനും തടി മുതലായ ഭാരമേറിയ വസ്തുക്കൾ കടത്തുന്നതിനും പ്രയോജനപ്പെടുന്നു. നദീമാർഗങ്ങളുടെ ആഴം കൂട്ടി ഗതാഗതക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഊർജ്ജോത്പാതന സാധ്യതകൾ നൂറു ശതമാനവും ഉപഭോഗ വിധേയമായിട്ടുണ്ട്<ref name="mecp">Mal Encyclopedia vol IV page - 564</ref>
ഉക്രെയിനിൽ ധാരാളം തടാകങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും മിക്കവയും നന്നേ ചെറുതും ചതുപ്പു കെട്ടിയവയുമാണ്. റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ 3 ശതമാനത്തോളം ഭൂമി ചതുപ്പുകളാണ്. ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളോടനുബന്ധിച്ചിട്ടുള്ളവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കൃത്രിമ തടാകങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; [[നീപ്പർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|നിപ്പർ ജലവൈദ്യുത പധതിയോടു]] ചേർന്നുള്ള [[ലെനിൻ റിസർവോയർ]] ഇക്കൂട്ടത്തിൽ എടുത്തുപറയവുന്ന ഒന്നാണ്. ഭൂജലത്തിന്റെ പര്യാപ്തമായ ഉപഭോഗവും സാധിച്ചുവരുന്നു.<ref name="mecp"/>
=== കാലാവസ്ഥ ===
സമശീതോക്ഷ്ണ മേഖലയിലാണ് ഉക്രെയിൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അത്ലാന്തിക്|അത്ലാന്തിക്കിൽ]] നിന്നുള്ള നീരാവി സമ്പൂർണവും സാമാന്യം ഉയർന്ന താപനിലയിലയിലുള്ളതുമായ കാറ്റുകൾ വീശുന്നത് ശീതകാലത്ത് ഉക്രെയിനിന്റെ പശ്ചിമഭാഗത്ത് ശൈത്യത്തിന്റെ കാഠിന്യം കുറയുന്നതിനു കാരണമായിത്തീരുന്നു. കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ വടക്കുള്ള ഉച്ചമർദ മേഖലയുടെ സ്വാധീനത മൂലം ശൈത്യം താരതമ്യേന കൂടുതലയിരിക്കും. ഉഷ്ണകാലത്തു കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ തരതമ്യേന കൂടുതലായും പടിഞ്ഞാറു സമീകൃതമായും ചൂടനുഭവപ്പെടുന്നു. ആണ്ടിൽ രണ്ടോമൂന്നോ ഹ്രസ്വമായ മഴക്കാലങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കും; ഗ്രീഷ്മകാലത്തും വർഷപാതമുണ്ടാകാം. ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിലാണ് മഴ പെയ്യുന്നത്. നവംബറിലും ഡിസംബർ ആദ്യപാദത്തിലും മഞ്ഞുവീഴ്ച്ച സാധാരണമാണ്. [[കാർപേത്തിയൻ]] ഭാഗങ്ങളിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഹിമപാദം ഉണ്ടാവുന്നത്.<ref name="men">Mal Encyclopedia vol IV page 564</ref>
[[ക്രിമിയ|ക്രിമിയയുടെ]] തെക്കുഭാഗത്ത് [[മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥ]] അനുഭവപ്പെടുന്നു; വരണ്ട [[ഗ്രീഷ്മകാലം|ഗ്രീഷ്മകാലവും]] 40 മുതൽ 60 വരെ സെ. മീ. മഴപെയ്യുന്ന ശൈത്യ കാലവുമാണുള്ളത്. ശൈത്യകാലം പൊതുവെ കാഠിന്യം കുറഞ്ഞതാണ്. ഈ ഭാഗത്തു മഞ്ഞ് പെയ്യുന്നില്ല.<ref name="men"/>
=== സസ്യജാലം ===
[[പ്രമാണം:Dnipropetrowsk.jpg|thumb|left|കീവ്സ് നഗരത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കാഴ്ച]]
മഴക്കൂടുതലുള്ള വടക്കൻ ഉക്രെയിനിൽ വനങ്ങളും മധ്യഭാഗത്ത് കുറ്റിക്കാടുകൾ ഇടകലർന്ന സ്റ്റെപ്പ് മാതൃകയിലുള്ള പുൽമേടുകളും തെക്കൻ ഉക്രെയിനിൽ തുറസ്സായ വനങ്ങളുമാണ് നൈസർഗിക പ്രകൃതി. നദീതീരങ്ങളിലും ചുരങ്ങളുടെ പാർശ്വങ്ങളിലും വനങ്ങൾ നിബിഡമായി കാണപ്പെടുന്നു. യുക്രെനിൽ മൊത്തം 80 ലക്ഷം ഹെക്റ്റർ വനങ്ങളാണുള്ളത്; ഇവയിൽ മൂന്നില്ലൊരു ഭാഗവും ആവശ്യാനുസരണം വച്ചുപിടിപ്പിച്ചവയാണ്. തഴച്ചവനങ്ങൾ [[കാർപേത്തിയൻ]] സാനുക്കളിലാണ് മുഖ്യമായും കാണപ്പെടുന്നത്.<ref name="men"/>
[[പ്രമാണം:Kiew Innenstadt.JPG|thumb|right|കീവ്സിലെ സാമ്പത്തിക ഹൃദയം]]
പ്രധാനമായും മൂന്നു പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളാണ് ഈ റിപ്പബ്ലിക്കിലുള്ളത്; ചതുപ്പുകൾ ഇടകലർന്ന കുറ്റിക്കാടുകൾ [[പോലിസൈ]], കുറ്റിക്കാടു കലർന്ന പുൽമേടുകൾ [[ലിസോസ്റ്റെപ്പ്]], പുൽമേടുകൾ [[സ്റ്റെപ്പ്]]. റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ വടക്കും വടക്കു പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളിലായുള്ള 1,13,960 ച. കി. മീ. വ്യാപ്തിയുള്ള പോലിസൈ പ്രദേശം ഒട്ടുമുക്കാലും വെട്ടിത്തെളിക്കപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞു; ഇതിൽ 35% മാത്രമാണു കൃഷിയോഗ്യമായുള്ളത്. ഈ മേഖലയ്ക്കു തെക്കാണ് ലിസോസ്റ്റെപ്പ്; 2,02,020 ച. കി. മീ. വിസ്തീർണമുള്ള ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ 67% കർഷികമേഖലയും 12% വനങ്ങളുമണ്. ലിസോസ്റ്റെപ്പിനു തെക്ക് [[കരിങ്കടൽ]], [[അസോവ്കടൽ]], [[ക്രിമിയൻ മലനിരകൾ]] എന്നിവയ്ക്കു സ്മീപത്തായി കിടക്കുന്ന ഭൂഭാഗമാണ് [[സ്റ്റെപ്പ്]] ഇതിന്റെ വിസ്തീർണം 25,510 ച. കി. മീ. വരും.<ref name="men"/>
[[പ്രമാണം:DneproGES.jpg|thumb|left|[[DniproGES]] ഹൈഡ്രൊ എലെക്ട്രിക് പൗവ്വർപ്ലാന്റ്]]
പൊലിസൈ പ്രദേശത്തെ നല്ലൊരുഭാഗം ചതുപ്പുകളും വെള്ളകെട്ടുള്ള മൈതാനങ്ങളുമാണ്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ വെള്ളം ചോർത്തിക്കളഞ്ഞ് അവയെ കൃഷിയോഗ്യം ആക്കി തീർക്കുവനുള്ള വ്യാപകമായ ശ്രമങ്ങൾ നടന്നുവരുന്നു. പോലിസൈ മേഖലയുടെ 5% പീറ്റ്ചതുപ്പുകളാണ്. ഇവിടത്തെ വനങ്ങളിൽ [[ഓക്ക്]], [[യെം]], [[പോപ്ലാർ]], [[ബർച്ച്]], [[ഹോൺബീം]], [[ആഷ്]], [[മേപ്പിൾ]], [[പൈൻ]], [[വില്ലോബീച്ച്]] തുടങ്ങിയസമ്പദ്പ്രധാനങ്ങളായ വൃക്ഷങ്ങൾ സമൃദ്ധമായി വളരുന്നു. തെക്ക് സ്റ്റെപ്പ് പ്രദേശത്ത് മഴക്കുറവുമൂലം ജലസേചനത്തിന്റെ ആവശ്യം നേരിടുന്നു. ജലസേചനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ [[ഗവണ്മെന്റ്]] ദത്തശ്രദ്ധമാണ്. ഇവിടത്തെ [[അസ്കാനിയാനോവ]] എന്ന ഉപവനത്തിൽ സ്റ്റെപ്പ് മാതൃകയിലുള്ള നൈസർഗിക സസ്യജാലം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു.<ref name="men"/>.
മേല്പറഞ്ഞവ കൂടാതെ തന്നെ വിസ്തൃതി കുറഞ്ഞ മറ്റുചില സസ്യമേഖലകളും ഉക്രെയിലുണ്ട്; കാർപ്പേത്തിയൻ പ്രദേശം, ക്രിമിയൺ മലമ്പ്രദേശം, ക്രിമിയയിലെ മെഡിറ്ററെനിയൻ മേഖല എന്നിവ ഇക്കൂട്ടത്തിൽ പെടുന്നു. മെഡിറ്ററേനിയൻ മേഖലയിലെ [[യാൾട്ടാപട്ടണം|യാൾട്ടാപട്ടണത്തിനു]] സമീപം സ്ഥാപിതമയിട്ടുള്ള [[നിഖിട്സ്കി ബൊട്ടാണിക്കൽ ഗർഡൻസിൽ]] ലോകത്തെമ്പാടുമുള്ള സസ്യജാലങ്ങൾ ആധുനിക സങ്കേതങ്ങളുപയോഗിച്ച് പരിപാലിക്കപ്പെട്ടു വരുന്നു.<ref name="men"/>
=== ജന്തുജാലം ===
[[പ്രമാണം:National Bank of Ukraine.jpg|thumb|right|ഉക്രെയിൻ നാഷണൽ ബാങ്ക്]]
നൂറിലേറെയിനം സസ്തനികളും 350 - ലേറെ പക്ഷിവർഗങ്ങളും 200 - ലധികം മത്സ്യയിനങ്ങളും ഉക്രെയിനിൽ കാണപ്പെടുന്നു. [[ചെന്നായ്]], [[കുറുനരി]], [[കാട്ടുപൂച്ച]], [[അമേരിക്കൻ മാർട്ടൻ|മാർട്ടൻ]], [[കാട്ടുപന്നി]], [[കാട്ടാട്]], ഹരിണവർഗങ്ങൾ എന്നിവ സാധാരണമാണ്. കരളുന്ന ജന്തുക്കളും [[കുളക്കോഴി]], [[പാത്ത]], [[കാട്ടുതാറാവ്]], [[മൂങ്ങ]] തുടങ്ങിയ പക്ഷികളും ധാരാളമായുണ്ട്. [[ശലഭം]], [[ചാഴി]] തുടങ്ങിയവയുടെ നിരവധിയിനങ്ങളെയും ഇവിടെ കാണാം. [[പൈക്ക്]], [[കാർപ്]], [[പെർച്ച്]], [[സ്റ്റർജിയോൺ]] തുടങ്ങിയയിനം മത്സ്യങ്ങൾ സമൃദ്ധമായുണ്ട്. അന്യദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇവിടത്തെ വന്യമൃഗ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറ്റിയിട്ടുള്ള [[മസ്ക്റാറ്റ്]], [[റാക്കൂൺ]], [[ബീവർ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും സാമാന്യമായ തോതിൽ വംശ അഭിവൃദ്ധി നേടിയിരിക്കുന്നു. [[വന്യജീവിസംരക്ഷണം|വന്യജീവിസംരക്ഷണത്തിൽ]] കാര്യമായ നിഷ്കർഷ പാലിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="men"/>
=== മണ്ണ് ===
ഉക്രെയിനിലെ 65% പ്രദേശത്തും ഫലഭൂയിഷ്മായ കരിമണ്ണാണുള്ളത്. ജൈവാംശ സമൃദ്ധമായ് പോഡ്സോൾ, ചെമ്മണ്ണ് തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും ഫലപുഷ്ടി ഉള്ളവയാണ്. കടൽത്തീരത്തും ചതുപ്പുകളിലും മാത്രമാണ് ഉൾവരത കുറഞ്ഞ ലവണമണ്ണു കാണപ്പെടുന്നത്.<ref name="me">Mal Encyclopedia vol IV page 565</ref>
=== ധാതുസമ്പത്ത് ===
ധാതുസമ്പന്നമായ ഒരു മേഖലയാണ് ഉക്രെയിൻ. 72 - ലധികം ധാതുക്കൾ ഈ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ നിന്നു ഖനനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. [[കൃവോയ്റോഗ്]], [[കെർഷ്]], [[ബെലോസിയോർക്ക്]], [[ക്രീമെൻഷുഗ്]], [[ഷാഡനെഫ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ മൊത്തം 1,940 കോടിടൺ ഇരുമ്പയിർ നിക്ഷേപം ഉള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സമൃദ്ധമായ മാങനീസ് നിക്ഷേപങ്ങൾ ഉക്രെനിലാണ് അവസ്ഥിതമായിട്ടുള്ളത്. [[ഡോണെറ്റ്സ്]], [[നീപ്പർ]] എന്നീ നദീതടങ്ങളിൽ കനത്ത കൽക്കരി നിക്ഷേപങ്ങളും ഉണ്ട്. ഡോണെറ്റ്സ് നദീ തടത്തിൽ മാത്രം 3,900 കോടി ടൺ മുന്തിയ ഇനം കൽക്കരി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. നിപ്പർ നദീ തടത്തിൽ 600 കോടി ടൺ നിക്ഷേപങ്ങളാണുള്ളത്; താരതമ്യേന കുറഞ്ഞയിനം കൽക്കരിയാണിത്. എണ്ണയുടെ കാര്യത്തിലും ഉക്രെയിൻ സമ്പന്നമാണ്. സിർ കാർപേത്തിയൻ, നിപ്പർ-ഡോണെറ്റ്സ്, ക്രീമിയ എന്നീ മൂന്നു മേഖലകളിലുമായി നൂറിലേറെ എണ്ണഖനികളുണ്ട്. [[ടൈറ്റനിയം]], [[അലൂമിനിയം]], [[നെഫെലൈറ്റ്]], [[മെർക്കുറി]], [[അലുനൈറ്റ്]], [[പാരാഫിൻ വക്സ്]], [[പൊട്ടാസ്യം]], [[കല്ലുപ്പ്]], [[ഗന്ധകം]], [[ഫോസ്ഫറസ്]] എന്നീ ധാതുക്കളും ധാരാളമായിക്കാണുന്നു.<ref name="me"/>
ട്രാൻസ് കർപേത്തിയൻ മേഖലയിലും കരിങ്കടൽ, അസോവ് കടൽ എന്നിവയുടെ തീരത്തുമുള്ള ധാതു ഉറവകൾ വളരെ പ്രസിദ്ധി ആർജിച്ചവയാണ്.<ref name="me"/>
== ജനങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Kyjiv sofienkathedrale.jpg|thumb|200px|കീവ്സിലെ സെയിന്റെ സോഫിയ കത്തീഡ്രൽ]]
സോവിയറ്റ് റിപ്പബ്ലിക്കുകൾക്കിടയിൽ ജനസംഖ്യയിൽ രണ്ടാംസ്ഥാനം ഉക്രെയിനാണ്. അനുപാദം ശതമാനത്തിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.
* [[ഉക്രേനിയൻ]] - 74.9%
* [[റഷ്യൻ]] - 19.4%
* [[യഹൂദർ]] - 1.6%
* [[പോൾ]] - 0.6%
* [[ബെലോറഷ്യൻ]] - 0.8%
* [[ബൾഗേറിയൻ]] - 0.5% . എന്നിവരാണ് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ. [[ഗ്രീക്ക് ജനത|ഗ്രീക്ക്]], [[റൂമേനിയൻ]], [[അർമീനിയൻ]], [[ജിപ്സി]], [[ഹംഗേറിയൻ]], [[ടാർട്ടാർ]], [[ലിഥുവേനിയൻ]], [[ബാഷ്കിർ]], [[കസാക്]] , [[ചുവാഷ്]] തുടങ്ങിയ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെ കൂടി കണക്കിലെടുത്താൽ നൂറിലേറെ ജനവിഭാഗങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മേഖലയാണ് ഉക്രെയിൻ. ഭാഷാപരമായി നോക്കുമ്പോൾ റിപ്പബ്ലിക്കിലെ ജനങ്ങളിൽ 96% - വും [[സ്ലാവ്]] വിഭാഗത്തിൽ പെടും.<ref name="me"/>
യു. എസ്സ്. എസ്സ്. ആറിലെ ഏറ്റവും ജനസാന്ദ്രമായ മേഖലകളിൽ ഒന്നാണ് ഉക്രെയിൻ; ജനസാന്ദ്രത ച. കി. മിറ്ററിന് 77 ആണ്. വ്യാവസായികമായി മുന്നിട്ടുനിൽക്കുന്ന ഡോണെറ്റ്സ് തടത്തിലും നിപ്പർ താഴ്വരയിലും ജനസാന്ദ്രത തുലോം കൂടുതലാണ്. റിപ്പബ്ലിക്കിലെ 55% ജനങ്ങൾ നഗരവാസികളാണ്. 1975 - ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഉക്രെയിനിൽ 387 നഗരങ്ങളും 865 പട്ടണങ്ങളും 8,592 ഗ്രാമങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ലക്ഷത്തിലേറെ ജനസഖ്യയുള്ള 40 നഗരങ്ങളാണുണ്ടായിരുന്നത്. [[ക്കീവ്]] (16,32,000), [[കാർകോവ്]] (12,23,000) എന്നിവ മാത്രമാണ് വ്യത്യസ്തമായിട്ടുള്ളത്. മറ്റു പ്രധാനനഗരങ്ങളിൽ [[ഒഡീസ]], [[ഡോണെറ്റ്സ്ക്]], [[ദ്നൈപ്രോപെട്രോഫ്സ്ക്]], [[സാപോറഷ്യ]], [[കൃവോയ്റോഗ്]], [[ല്വൂഫ്]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഗ്രാമങ്ങളിൽ പകുതിയിലേറെ 1,000 - ത്തിനും 5,000 - ത്തിനുമിടയ്ക്ക് ജനസംഖ്യ ഉള്ളവയാണ്.<ref name="me"/>
== സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ==
=== കൃഷി ===
[[പ്രമാണം:St. Michael's Cathedral from belltower.JPG|thumb|right|സെന്റ്. മൈക്കൾസ് കത്തീഡ്രൽ [[കീവ്]]]]
രാജ്യത്തിന്റെ വരുമാനത്തിൽ 18% കർഷികാദായമാണ്. [[ധാന്യങ്ങൾ]], [[ഉരുളക്കിഴങ്ങ്]], മലക്കറിവർഗങ്ങൾ, പുൽവർഗങ്ങൾ ഫലവർഗങ്ങൾ, [[മുന്തിരി]] എന്നിവയാണ് പ്രധാന വിളകൾ; [[മധുരക്കിഴങ്ങ്]], [[സൂര്യകാന്തി]], [[ചണം]] എന്നീ [[നാണ്യവിള|നാണ്യവിളകളും]] സമൃദ്ധമായി ഉത്പാദിക്കപ്പെടുന്നു. ശാസ്ത്രീയ സമ്പ്രദായങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചുള്ള കൃഷിവ്യവസ്ഥയാണ് പൊതുവേ ഇവിടെ നിലവിലുള്ളത്.<ref name="me"/>
കന്നുകാലിവളർത്തൽ ഗണ്യമായി പുരോഗമിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പന്നി]], [[കുതിര]], [[മുയൽ]], [[കോഴി]], [[താറാവ്]], [[പാത്തക്കോഴി]] എന്നിവയെ വൻതോതിൽ വളർത്തുന്നു. [[തേനിച്ച]] വളർത്തലും [[പട്ടുനൂൽപ്പുഴു]] വളർത്തലും വിപുലമായ രീതിയിൽ നടന്നുവരുന്നു.<ref name="me"/> യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെയും ലോക രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രധാന തേൻ കയറ്റുമതിക്കാരും ഉൽപാദകരും ആണ് ഉക്രെയിൻ.
=== മത്സ്യബന്ധനം ===
അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മറ്റൊരു വ്യവസായമാണ് മത്സ്യബന്ധനം. [[കരിങ്കടൽ]] തീരത്തു നിന്നാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ മത്സ്യം ലഭിക്കുന്നത്. [[അസോവ്]] തീരത്തും, [[നദികൾ]], [[കായലുകൾ]], [[റിസർവോയറുകൾ]], [[കുളങ്ങൾ]] തുടങ്ങിയ ഉൾനാടൻ ജലാശയങ്ങളിലും സാമാന്യമായ തോതിൽ മത്സ്യബന്ധനം നടക്കുന്നു. യു. എസ്. എസ്. ആറിൽ പ്രതിവർഷം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന മത്സ്യത്തിന്റെ 12% ഉക്രെയിനിൽ നിന്നാണു ലഭിക്കുന്നത്. സാങ്കേതിക മാർഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മത്സ്യം വളർത്തുന്ന 21,000 കുളങ്ങൾ ഉക്രെയിനിലുണ്ട്. ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള കൃത്രിമ തടകങ്ങൾക്കു പുറമേയാണിവ. [[നീപ്പർ]], [[ഡാന്യൂബ്]], [[നെസ്റ്റർ]], [[യൂസിനിബുഗ്]], [[ഡോണെറ്റ്സ്]] എന്നി നദികളിലും സമൃദ്ധമായ മത്സ്യശേഖരമുണ്ട്.<ref name="me"/>
=== ഖനനം ===
[[പ്രമാണം:Gaspra-AiPetri.jpg|thumb|സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് 1200 മീ. ഉയരെയുള്ള [[ഐ - പെറ്റിറി]] മലനിര]]
കൽക്കരിഖനനമാണ് ഏറ്റവും മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്നത്. 90% ശതമാനം കൽക്കരിയും ഡോനെറ്റ്സ് തടത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. [[പെട്രോളിയം|പെട്രോളിയവും]] [[പ്രകൃതിവാതകം|പ്രകൃതിവാതകവും]] രണ്ടാം സ്ഥാനം വഹിക്കുന്നു. [[ഇരുമ്പ്]], [[ടൈറ്റാനിയം]], [[അലൂമിനിയം]] തുടങ്ങിയ മിക്ക ധാതുക്കളും ഖനനത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. അയിരു സംസ്കരണത്തിനുള്ള എല്ലാ സംവിധാനങ്ങളും റിപ്പബ്ലിക്കിനുള്ളിൽ തന്നെ ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref name="me"/>
വ്യവസായാവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഊർജ്ജത്തിന്റെ 99% - വും [[കൽക്കരി]], [[പെട്രോളിയം]] എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് ലഭ്യമാക്കുന്നത്. കേവലം 1% മാത്രമാണ് ജലവൈദ്യുതിയുടെ പങ്ക്. സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ വൈദ്യുതി ഉത്പാതനത്തിൽ 19% ഉക്രെയിനിൽ നിന്നാണ്. ബൃഹത്തായ താപവൈദ്യുത കേന്ദ്രങ്ങൾ ഉക്രെയിനിൽ എമ്പാടും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു<ref name="me"/>
=== വ്യവസായം ===
സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ ആകെ ഉത്പാതനത്തിന്റെ 50% ഇരുമ്പും, 40% ഉരുക്കും, 25% - ത്തോളം ഉരുക്കു കുഴലുകളും ഉക്രെയ്നിലാണു നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഇരുമ്പുരുക്കു വ്യവസായത്തിൽ അസൂയാവഹമായ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന ഒരു മേഖലയാണിത്. ഫെറസ് ലോഹങ്ങളും വൻതോതിൽ ഉത്പാതിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. എണ്ണശുദ്ധീകരണവും പെട്രോളിയം ഉത്പന്നങ്ങളുടെ നിർമ്മാണവുമാണ് മറ്റൊരു മുന്തിയ വ്യവസായം. [[ലോക്കോമോട്ടീവ്|ലോക്കോമോട്ടിവുകൾ]], [[കപ്പലുകൾ]], വൻകിട [[ആവിയന്ത്രങ്ങൾ]], [[വൈദ്യുതയന്ത്രങ്ങൾ]], [[ആട്ടോമൊബൈലുകൾ]], [[വാസ്തുസാമഗ്രികൾ]] തുടങ്ങിയവ വൻതോതിൽ നിർമിച്ചു വരുന്നു. വൻകിടവ്യവസായങ്ങൾ വളരെയേറെ അഭിവൃത്തിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[സൂപ്പർജറ്റ് വിമാനങ്ങൾ|സൂപ്പർജറ്റ് വിമാനങ്ങളുടെ]] നിർമാണത്തിൽ ഏകാധിപത്യം പുലർത്തുന്ന കേന്ദ്രമാണിത്.<ref name="me"/>
[[പ്രമാണം:Ukrainian_BTR-80.jpg|thumb|ഉക്രെയിൻ ആർമി [[ഇറാക്ക്|ഇറാക്കിൽ]]]]
[[ഭക്ഷ്യസംസ്കരണം]], [[ഔഷധനിർമ്മാണം]], [[രാസവ്യവസായം]], [[ഗവേഷണം]], [[വൈദ്യോപകരണനിർമ്മാണം]] തുടങ്ങിയവക്കാവശ്യമായ പ്രത്യേകയിനം യന്ത്രങ്ങളും ഇതര സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങളും നിർമിക്കുന്നതിൽ ഉക്രെയിൻ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തി ആർജിച്ചിരിക്കുന്നു. കാർഷിക യന്ത്രങ്ങളും വൻതോതിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഘനവ്യവസായങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചിട്ടുള്ളത് [[കീവ്]], [[സൂമി]], [[ഫസ്റ്റാവ്]], [[കാർക്കോവ്]], [[ഓഡീസാ]], [[ല്വൂഫ്]], [[ഖെർസൻ]] എന്നീ നഗരങ്ങളിലാണ്. ഇടത്തരം വ്യവസായങ്ങൾ നാടിന്റെ നാനാഭാഗത്തും അഭിവൃദ്ധികരമായി നടന്നുവരുന്നു. [[മെഷീൻടൂൾ]], [[ചെറുകിടയന്ത്രങ്ങൾ]], [[വൈദ്യുതോപകരണങ്ങൾ]], [[വാർത്താവിനിമയോപകർണങ്ങൾ]], [[ക്യാമറ]], [[ശീതീകരണയന്ത്രങ്ങൾ]], [[ഗാർഹികോപകരണങ്ങൾ]], [[അലക്കുയന്ത്രങ്ങൾ]], [[രാസവളം]], [[കീടനാശിനികൾ]], [[ഔഷധങ്ങൾ]], [[അമളങ്ങൾ]], [[പഞ്ചസാര]], [[മദ്യം]], [[തുണിത്തരങ്ങൾ]], [[കൃത്രിമപട്ടുകൾ]] തുടങ്ങിയവയുടെ നിർമാണവും ഏറെ വികസിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭക്ഷ്യസംസ്കരണവും കാനിങ്ങും വൻതോതിൽ നടന്നുവരുന്ന മറ്റു വ്യവസായങ്ങളാണ്. ചെറുകിട വ്യവസായ രംഗത്തും അഭൂതപൂർവമായ പുരോഗതി ദർശിക്കാം.<ref name="mep">Mal Encyclopedia vol IV Page - 566 [http://www.keralasiep.org/ Official website of state institute of encyclopaedic publicatins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090925201321/http://keralasiep.org/ |date=2009-09-25 }}</ref>
=== ഗതാഗതം ===
[[പ്രമാണം:Antonov-148.jpg|thumb|left|ഉക്രെയിനിന്റെ സ്വന്തം [[അന്റൊനോവ് An-148]].]]
വളരെയേറെ വികസിതമായ ഗതാഗതവ്യവസ്ഥയാണ് യുക്രെയ്നിൽ ഉള്ളത്. മൊത്തം 2,24,000 കി. മീ. റോഡുകളുണ്ട്; ഇവയിൽ 96,000 കി. മീറ്ററും ഒന്നാംതരം ഹൈവേകളാണ്. റിപ്പബ്ലിക്കിനുള്ളിലെ വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങളെയും അധിവാസ കേന്ദ്രങ്ങളെയും പരസ്പരം കൂട്ടിയിണക്കുന്നതിനു പര്യാപ്തമാണ് ഇവിടത്തെ റോഡുവ്യവസ്ഥ. കൂടാതെ [[കീവ് - മോസ്കോ]], [[കീവ് - ലെനിൻഗ്രാഡ്]], [[സിംഫറോപോൾ - കാർകോവ് - മോസ്കോ]], [[കാർകോവ് - റൊസ്റ്റോവ്]] തുടങ്ങിയ ഹൈവേകളിലൂടെ നഗരങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രതലസ്ഥാനവുമായും, യു. എസ്. എസ്. ആർലെ ഇതര കേന്ദ്രങ്ങളുമായും ഉള്ള ബന്ധം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="mep"/>
അയൽ റിപ്പബ്ലിക്കുകളുമായും, വിദേശരാജ്യങ്ങളുമായിപ്പോലും ബന്ധം പുലർത്തുവാനാവുന്ന റയിൽവ്യൂഹവും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 22,060 കി. മി. തീവണ്ടിപ്പാതകൾ ഈ റിപ്പബ്ലിക്കിലുണ്ട്. [[കാർകോവ്]], [[കീവ്]], [[കോവൽ]], [[ദ്നൈപ്രോ]], [[പെട്രോഫ്സ്ക്]], [[ബാക്മാഷ്]] തുടങ്ങിയവയാണു പ്രധാന റയിൽ കേന്ദ്രങ്ങൾ.
<ref name="mep"/>
ജലഗതാഗതത്തിലും ഉക്രെയിൻ മുന്നിലാണ്; മൊത്തം കപ്പൽ ചരക്കുകളുടെ 20% - ത്തോളം കരിങ്കടൽ - അസോവ് കടൽത്തീരങ്ങളിലുള്ള [[ഓഡിസ്]], [[ഇലിഷേവിസ്ക്]], [[നിക്കൊളേയേവ്]], [[ഖെർസൻ]], [[കെർഷ്]], [[ഷ്ദാനഫ്]] എന്നീ തുറമുഖങ്ങളിലൂടെയാണ് നീങ്ങുന്നത്. യുക്രെനിന്റെ വകയായ കപ്പലുകൾ തിമിംഗിലവേട്ടയ്ക്കായി ഓഡിസയിൽ നിന്ന് ആർട്ടിക്കിലേക്കു പോയിവരുന്നു. നീപ്പർ, യൂസ്നിബൂഗ്, ഡാന്യൂബ് എന്നിനദികൾ കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനു സൗകര്യമുള്ളവയാണ്. യുക്രെനിലെ കനാലുകളെ [[ബൈലോറഷ്യ|ബൈലോറഷ്യയിലെ]] കനാലുകൾ വഴി [[പോളൻഡ്|പോളൻഡിലെ]] [[വിസ്തുല|വിസ്തുലയുമായും]] അങ്ങനെ [[ബാൾട്ടിക് കടൽ|ബാൾട്ടിക് കടലുമായും]] യോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. നദീമാർഗ്ഗത്തിന്റെ ആഴം വർദ്ധിപ്പിച്ച് നിപ്പർ ഉടനീളം സഞ്ചാരയോഗ്യമാക്കി തീർക്കുവാനുള്ള പദ്ധതി പ്രാവർത്തികമായി വരുന്നു. [[കീവ്]], [[ദ്നൈപ്രോ പെട്രോഫ്സ്ക്]], [[സാപോറഷ്യ]], [[ഖെർസൻ]] എന്നിവയാണ് നീപ്പർ തീരത്തെ പ്രധാന തുറമുഖങ്ങൾ.<ref name="mep"/>
പെട്രോളിയം വിനിമയത്തിനുള്ള പൈപ്പു ലൈനുകളും ഉക്രെയിനിലെ ചരക്കുഗതാഗതത്തിൽ വലുതായ പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഇവിടെ 9,920 കി. മീ. പൈപ്പുകളാണുള്ളത്. എണ്ണഖനികളെയും സംസ്കരണ വിപണനകേന്ദ്രങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നവയാണിവ.
ഉക്രെയിനിലെ മിക്ക പ്രാദേശിക കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും കീവ്നഗരവുമായി വ്യോമബന്ധമുണ്ട്; പ്രസ്തുത നഗരവും യു. എസ്. എസ്. ആറിലെ പ്രമുഖ നഗരങ്ങളുമായി ദൈനംദിന വ്യോമസമ്പർക്കം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രാഗ്]], [[ബുഡാപെസ്റ്റ്]], [[ബെൽഗ്രേഡ്]], [[സോഫിയ]], [[ബുക്കാറെസ്റ്റ്]], [[വിയന്ന]] തുടങ്ങിയ വിദേശതലസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിന്നുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സർവീസുകൾ ഉക്രെയിനിലൂടെയാണ് കടന്നു പോവുന്നത്. കീവ്, കാർകോവ്, ഓഡീസ എന്നീ നഗരങ്ങളിൽ ഒന്നാംകിട വിമാനത്താവളങ്ങളുണ്ട്.<ref name="mep"/>
ഉക്രെയിനിലെ നഗരങ്ങളിൽ നിന്നും മേൽപ്പറഞ്ഞ വിനിമയമാധ്യമങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് സോവിയറ്റു യൂണിയനിലെമ്പാടുമുള്ള വിപണന കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് ചരക്കുകൾ എത്തിക്കുന്നു; കമ്മിവസ്തുക്കളായ പെട്രോളിയം, തുകൽസാധനങ്ങൾ, വിവിധ ഉപകരണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും ഉക്രെയിലേക്കു കൊണ്ടു വരികയും ചെയ്യുന്നു. കാപ്പി, തേയില, കൊക്കോ, ചണം, പഴവർഗങ്ങൾ എന്നിവയും ഇറക്കുമതികളിൽപ്പെടുന്നു<ref name="mep"/>
== യുക്രേനിയൻ ഭാഷയു സാഹിത്യവും ==
=== ഭാഷ ===
ഉക്രെയിനിലെ ജനങ്ങളുടെ വ്യവഹാരത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതും റഷ്യയിലെ കീവിൽ പ്രചരിക്കുന്ന സംസാരഭാഷയുടെ ഒരു അപഭ്രംശരൂപവും ആണ് യുക്രേനിയൻ ഭാഷ. തനി റഷ്യൻ ഭാഷയുമായി ഇതിനേതെങ്കിലും സാദൃശ്യം ഉണ്ടെന്നു പറയുന്നതു ശരിയല്ല. 13 - ം നൂറ്റാണ്ടിൽ കീവ്നു നേരിട്ട പതനത്തിനുശേഷം ഉക്രെയിൻ രാജ്യത്തിന്റെ ഏറിയഭാഗവും ലിത്വേനിയയിൽ ലയിച്ചതോടുകൂടി ക്രമേണ രൂപംകൊണ്ട പദപ്രവാഹത്തെ ബൈലോറഷ്യൻ (White Russian) എന്നു പറഞ്ഞുവരാറുണ്ടായിരുന്നു; ഇതുതന്നെ 16 - ം നൂറ്റാണ്ടിൽ പോളിഷ് ആധിപത്യത്തോടു കൂടി അസ്തമിത പ്രായമായി. 17 - ം നൂറ്റാണ്ടിൽ ക്രൈസ്തവസഭകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന സ്ലാവിക്രൂപങ്ങൾ അതുവരെ അവിടെ നിലനിന്ന സങ്കരഭാഷയിൽ കലരാൻ തുടങ്ങി. ഈ മിശ്രഭാഷയിൽ നിന്നാണ് 18 - ം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഒരു യുക്രേനിയൻ സാഹിത്യഭാഷ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്നത്. പിന്നീട് ആധുനിക ബൈലോറഷ്യനെപ്പോലെ, ധാരാളം പോളിഷ് പദങ്ങളും ശൈലികളും ഇടകലർന്ന് ഒരു യുക്രേനിയൻ സാഹിത്യം രൂപംകൊള്ളാനുള്ള വഴി തുറന്നു. ഈ പുതിയ ഭാഷാരൂപം ശബ്ദശാസ്ത്രാപരമായും നൈരുക്തികമായും ഉച്ചാരണത്തിലും റഷ്യയിൽ നിന്നു തികച്ചും ഭിന്നവും സ്വതന്ത്രവുമാണ്.<ref name="mep"/>
=== സാഹിത്യം ===
ക്രിസ്തുമത സമ്പർക്കത്തോടു കൂടി ''ചർച് - സ്ലാവോണിക്'' എന്ന് പിന്നിടു ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ നാമകർണം ചെയ്ത ഒരു വങ്മയരൂപം ബൈസാന്തിയത്തിൽ നിന്ന് കീവിൽ എത്തിച്ചേർന്നു (988). അതിൽ രചിക്കപ്പെട്ട ചില അദ്ധ്യാത്മിക സൃഷ്ടികൾ യുക്രേനിയൻ സാഹിത്യത്തിന്റെ ആദ്യകാലസന്തതികൾ എന്ന നിലയിൽ ഗണിക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. മതോത്ഥാനവും മതനവീകരണവും യൂറോപ്പിൽ പ്രബലമായ കാലത്ത് അതിന്റെ അലയടികൾ യുക്രേനിയനിലും അനുഭവപ്പെട്ടു. വിവിധ പ്രത്യയശാസ്ത്ര വിവാദങ്ങളോടുകൂടിയും അല്ലാതെയും പല ബൈബിൾ തർജുമകൾ ഈ നാട്ടിൽ ആവിർഭവിച്ചത് ഇക്കാലത്താണ്.<ref name="me''>Mal Encyclopedia vol IV page - 567</ref>
പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിനുശേഷം പല കാരണങ്ങളാലും ക്ലാസിക്കൽ സാഹിത്യസൃഷ്ടി ഈ ഭാഷയിൽ വികാസം പ്രാപിക്കുകയുണ്ടായില്ല. 1805 - ൽ ഖാർക്കോവ് സർവകലാശാല സ്ഥപിതമായതോടുകൂടി ഈ സ്ഥിതിക്ക് മാറ്റം വന്നു. ചരിത്രകൃതികളും റൊമാന്റിക് കാവ്യങ്ങളുമാണ് ഇക്കാലത്തെ പ്രമുഖ സാഹിത്യ സൃഷ്ടികൾ. ബൈബിളും ഷേക്സ്പിയർകൃതികളും യുക്രേനിയനിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്ത പാന്റലൈയ്മോൻ കുലീഷ് (1819 - 97) കവിയും നോവലിസ്റ്റും ഉപന്യാസകൃത്തുമായിരുന്നു. മാർക്കോ വൊവ്ചെക്ക് (1834 - 1907) ഗദ്യശാഖയെയും കാർപെകോ കാറി (1845 - 1907) നാടക പ്രസ്ഥാനത്തെയും വികസിപ്പിച്ചെടുത്തവരിൽ പ്രമുഖരാണ്.<ref name="me">Mal Encyclopedia vol IV page - 567</ref>
ഐവാൻ ഫ്രാൻകോ (1856 - 1916) ആണ് ആധുനിക യുക്രേനിയൻ സാഹിത്യത്തിന്റെ പിതാവെന്ന നിലയിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നത്. ലെസാ ഉക്രെയിൻകാ (1871 - 1913) പേരെടുത്ത ഒരു കവയിത്രിയും നാടകകർത്രിയും ആയിരുന്നു. ഇമ്പ്രഷണിസ്റ്റ് സാഹിത്യ രൂപങ്ങളെ പ്രചരിപ്പിച്ചവരിൽ മൈഖേലൊ കോട്സ്യൂബൈൻസ്കിയും (1864 - 1903) പാസൈൽ സ്റ്റെഫാനൈക്കും (1871 - 1936) ഭാവഗീത പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ഒ. ഓലെസ്സും (1878 - 1944) മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്നു.<ref name="me"/>
ഒന്നാം ലോകയുദ്ധവും റഷ്യൻ വിപ്ലവവും, അതോടുകൂടി ഉക്രെയിൻ കൈക്കൊണ്ട സോവിയറ്റ് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളും (1918 - 1922) അവിടത്തെ സാഹിത്യത്തിന് പുതിയ രൂപഭാവങ്ങൾ നൽകി. ഇക്കാലത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ കവി മാക്സൈം റൈൻസ്കി (1895 - ) ആണ്. നവീന ക്ലാസിസിറ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിനു രൂപം നൽകിയ മൈക്കോലാ സെരോവ് (1890 - ) 1933 - നാട്ടിൽനിന്ന് ബഹിഷ്കൃതനായി. സോവിയറ്റ് ആധിപത്യം സ്ഥപിതമായ ശേഷം (1923) യുക്രേനിയൻ സാഹിത്യം കുറേക്കാലത്തേക്കു മുരടിച്ചു കിടക്കുകയാണുണ്ടായത്. 1929 - 30 കാലത്ത് പല യുക്രേനിയൻ സാഹിത്യകാരന്മാരും സംഹരിക്കപ്പെട്ടതായും അവരുടെ സൃഷ്ടികൾ വൻതോതിൽ നശിപ്പിക്കപെട്ടതായും ചില ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കാണുന്നു.<ref name="me"/>
ഏതാണ്ട് ഒരു നൂറ്റാണ്ടുകാലം യുക്രേനിയൻ സാഹിത്യകാരന്മാരെ നയിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ദേശാഭിമാന ബോധത്തിന്റെ സ്ഥാനം 1930 - നു ശേഷം പുതിയ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക മൂല്യങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയുണ്ടായി. യുക്രെനിന്റെ പശ്ചിമ പ്രദേശങ്ങളിലുള്ള സാഹിത്യകാരന്മാർ ഇക്കാലത്ത് ശക്തമായ ചില സ്വകീയ ശൈലീപ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് രൂപം നൽകി. ചരിത്രാഖ്യായികാകാരനായ കാറ്റേറൈനാ ഹ്രൈനെവൈച്ച് (1875 - 1947), കവികളായ ഓലെഹ് ഓൾഷൈച്ച് (1907 - 44), യൂറിയ്ലൈപാ (1900 - 44), യൂറിയ്ക്ലെൻ (1891 - 1947), സാഹിത്യ വിമർശകനായ ദിമിത്രോവ് ഡൊൺസോവ് തുടങ്ങിയവർ ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റ ഉക്രേനിയൻ സാഹിത്യത്തിന്റെ നായകന്മാരെന്ന നിലയിൽ കരുതപ്പെട്ടുവരുന്നു.<ref name="me"/>
== അവലംബം ==
<references/>
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.president.gov.ua/en/ The President of Ukraine]
* [http://www.kmu.gov.ua/control/en Government Portal of Ukraine]
* [https://web.archive.org/web/20120523191815/http://portal.rada.gov.ua/control/en/index The Parliament of Ukraine]
* [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-u/ukraine.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091026195957/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-u/ukraine.html |date=2009-10-26 }}
* [http://www.keralasiep.org/ Official website of state institute of encyclopaedic publicatins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090925201321/http://keralasiep.org/ |date=2009-09-25 }}
[[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉക്രൈൻ]]
[[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]]
lln81qvvwsdrj2x3kucbdd2h1okk221
കടുവ
0
4082
4631269
4613567
2026-06-19T04:25:51Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631269
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Tiger}}
{{Speciesbox
| taxon = Panthera tigris
| authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758)<ref name="Linn1758" />
| fossil_range = {{fossil range|Early Pleistocene | Present}}
| image = P.t.altaica Tomak Male.jpg
| image_caption =[[സൈബീരിയൻ കടുവ]]
| status = EN
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=IUCN>{{Cite iucn | author1gu = Goodrich, J. | author2 = Lynam, A. | author3 = Miquelle, D. | author4 = Wibisono, H. | author5 = Kawanishi, K. | author6 = Pattanavibool, A. | author7 = Htun, S. | author8 = Tempa, T. | author9 = Karki, J. | author10 = J | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2015 | page = e.T15955A50659951 | publisher = [[IUCN]] | date = 2015 | url = https://www.iucnredlist.org/species/15955/50659951 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2015-2.RLTS.T15955A50659951.en | access-date = 23 October 2018}}</ref>
| subdivision_ranks = [[Subspecies]]
| subdivision = :''[[Mainland Asian tiger|P. t. tigris]]''
:''{{link3|link=Sunda Island tiger|text=P. t. sondaica}}''
| range_map = Tiger map.jpg
| range_map_caption = Tiger's historical range in about 1850 (pale yellow) and in 2006 (in green).<ref name="dinerstein07" />
| synonyms =
* ''Tigris striatus'' {{small|[[Nikolai Severtzov|Severtzov]], 1858}}
* ''Tigris regalis'' {{small|[[John Edward Gray|Gray]], 1867}}
}}
[[പ്രമാണം:439280 schots angry-tiger.wav|thumb|right|കടുവ]]
[[മാംസഭുക്ക്|മാംസഭുക്കുകൾ]] ആയ [[മാർജ്ജാര കുടുംബം|മാർജ്ജാരകുടുംബത്തിലെ]] [[വലിയ പൂച്ചകൾ]] ലെ ([[:en:Felidae|Felidae]]) ഏറ്റവും വലിയ ജീവിയാണ് '''കടുവ''' (ശാസ്ത്രീയ നാമം: Panthera Tigris). [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യൻ വൻകരയിലാണ്]] കടുവകളെ കണ്ടുവരുന്നത്. [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] ദേശീയമൃഗം കടുവയുടെ ഉപവംശമായ [[ബംഗാൾ കടുവ|ബംഗാൾ കടുവയാണ്]].
== പ്രത്യേകതകൾ ==
കടുംതവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള ശരീരത്തിനു കുറുകെയുള്ള കറുത്ത വരകൾ കടുവകളെ കണ്ടാൽ ഇതരജന്തുക്കളിൽ നിന്നു പെട്ടെന്നു തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കുന്നു. പക്ഷേ വനങ്ങളിലെ നിറങ്ങൾക്കനുസൃതമായതരത്തിൽ കടുവയെ സ്വയം ഒളിപ്പിച്ചു നിർത്തുവാനും അവയുടെ നിറം ഉപകരിക്കുന്നു. ഇരകളേയും മറ്റും ദീർഘനേരം ഇമവെട്ടാതെ നോക്കിയിരിക്കാനും ഇവക്കു കഴിയും.
=== കായികം ===
[[കാട്ടുപോത്ത്]], [[കാട്ടുപന്നി]], [[കേഴമാൻ]] മുതലായ മൃഗങ്ങളാണ് സാധാരണ കടുവകളുടെ ഭക്ഷണം. എന്നാൽ ചുരുക്കം സന്ദർഭങ്ങളിൽ കാണ്ടാമൃഗം, ആന എന്നിവയെയും വേട്ടയാടാറുണ്ട്. കഴുത്തിനു പിറകിൽ തന്റെ ദംഷ്ട്രകളിറക്കിയാണ് കടുവ ഇരകളെ കീഴടക്കുന്നത്. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതു വഴി [[സുഷുമ്നാ നാഡി]] തകർക്കാനും ഇരകളെ വളരെ പെട്ടെന്നു തന്നെ നിർവീര്യമാക്കുവാനും കടുവയ്ക്കു കഴിയുന്നു.
മാർജ്ജാര കുടുംബത്തിലെ ഇന്ന് ജിവിച്ചിരിക്കുന്നതിൽ ഏറ്റവും വലുതും ശക്തിയേറിയതുമായ അംഗമാണ് കടുവ. പൂർണ്ണവളർച്ചയെത്തിയ ആൺകടുവക്ക് 200 കിലോഗ്രാമെങ്കിലും ഭാരമുണ്ടാകും 300 കിലോഗ്രാമിലധികം ഭാരമുള്ള കടുവകളും അപൂർവ്വമല്ല. ഇന്ത്യയിൽ [[1967]]-ൽ വെടിവച്ചുകൊന്ന ഒരു കടുവക്ക് 390 കിലോഗ്രാം ഭാരമുണ്ടായിരുന്നു. <ref name = "Wood">{{cite book | author = Wood, Gerald |url =https://archive.org/details/guinnessbookofan00wood| title =The Guinness Book of Animal Facts and Feats| year = 1983 | isbn = 978-0-85112-235-9}}</ref><ref>[http://www.smithsonianmag.com/science-nature/object_nov95.html The Object at Hand | Science & Nature | Smithsonian Magazine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121109123259/http://www.smithsonianmag.com/science-nature/object_nov95.html |date=2012-11-09 }}. Smithsonianmag.com (2012-03-16). Retrieved on 2012-07-28.</ref> പെൺകടുവകൾ സാധാരണ 180 കിലോഗ്രാമിലധികം ഭാരം വയ്ക്കാറില്ല. 3 മീറ്റർ ആണ് ആൺകടുവകളുടെ ശരാശരി നീളം, പെൺകടുവകൾക്കിത് 2.5 മീറ്ററായി കുറയും .<ref>Carnivores of the World by Dr. Luke Hunter. Princeton University Press (2011), IBSN 9780691152288</ref> 5മീറ്ററോളം ഉയരത്തിൽ ചാടാനും 10 മീറ്ററോളം നീളത്തിൽ ചാടാനും കടുവകൾക്കു കഴിവുണ്ട്. സ്വന്തം ഭാരത്തിന്റെ ഇരട്ടിയുള്ള ഇരകളെ കീഴടക്കാനും കടത്തികൊണ്ടുപോകുവാനും കടുവകൾക്കു വളരെ നിസ്സാരമായി സാധിക്കും. ശരീരത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്നു ഭാരമുള്ള ഇരകളേയും കൊണ്ട് രണ്ടുമീറ്ററിലധികം ഉയരത്തിൽ ചാടാനും കടുവയ്ക്കു കഴിവുണ്ട്.
===പ്രജനനം===
ഒറ്റയ്ക്ക് കഴിയുന്ന ഇവ പ്രജനന കാലത്ത് മാത്രമെ ഇണയോടൊപ്പം ജീവിക്കാറുള്ളു. മൂന്നോ നാലോ വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ 3-4 കുഞ്ഞുങ്ങളെ പ്രസവിക്കുന്നു. 105-110 ദിവസമാണ് ഗർഭകാലം. പ്രസവിച്ച് കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷമെ കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ കണ്ണ് തുറക്കുകയുള്ളു. പ്രായപൂർത്തിയാവുന്നത് മൂന്നു വർഷംകൊണ്ടാണ്. 12 വയസ്സാണ് ഇവയുടെ ആയുർ ദൈർഘ്യം.<ref name="vns2"> പേജ് 292, ബാല കൈരളി വിജ്ഞാനകോശം, സംസ്ഥാന ബാല സാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref>
=== അധീന സ്വഭാവം ===
ജീവികളുടെ [[ആഹാരശൃംഖല|ആഹാരശൃംഖലയിലെ]] ഏറ്റവും ഉയർന്ന അംഗമാണ് കടുവ. കാട് അടക്കിവാഴും വിധം വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ [[അധീനപ്രദേശപരിധി]] (Territory) നിലനിർത്തി റോന്തു ചുറ്റുന്ന സ്വഭാവം കടുവക്കുണ്ട്. ആൺകടുവകളുടെ അധീനപ്രദേശം 70 മുതൽ 100 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വരെ വരും. പെൺകടുവകൾ 25 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററാണ് അടക്കി വാഴുക. ഒരു ആൺകടുവയുടെ പരിധിയിൽ പല പെൺകടുവകൾ കാണുമെങ്കിലും, മറ്റൊരു ആൺകടുവയെ സ്വന്തം പരിധിയിൽ കാണുന്നത് അവ തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടത്തിലും മിക്കവാറും ഒരു കടുവയുടെ അന്ത്യത്തിലുമായിരിക്കും അവസാനിക്കുക. ഒരു കടുവയ്ക്കു തന്നെ ഇത്ര വലിയ ഒരു പരിധി ആവശ്യമുള്ളതിനാൽ വനനശീകരണം ഈ മൃഗങ്ങളെ വളരെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്നു.
== ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ==
[[പ്രമാണം:Tigers.png|thumb|കടുവ:ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ]]
ഒട്ടുമിക്കയിനം വനങ്ങളിലും കടുവകളെ കണ്ടുവരുന്നു. എങ്കിലും ജലസാമീപ്യമുള്ള പ്രദേശങ്ങളാണ് കടുവകൾക്കു കൂടുതൽ ഇഷ്ടം. [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ]] കടുവകൾ കണ്ടുവരുന്ന പ്രദേശങ്ങളെ പ്രധാനമായും നാലായി തിരിക്കാം.
#വടക്കുകിഴക്കൻ [[കണ്ടൽ കാടുകൾ]], ചതുപ്പു പ്രദേശങ്ങൾ
#[[ഹിമാലയം|ഹിമാലയ]] വനങ്ങൾ
#ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ മലനിരകളോടു ചേർന്നുള്ള വനങ്ങൾ
#[[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട]] ([[സഹ്യപർവതം]]) മലനിരകൾ.
ചതുപ്പുകളും കണ്ടൽകാടുകളും നിറഞ്ഞ [[സുന്ദർബൻ]] പ്രദേശത്താണ് ഇന്ത്യൻ കടുവകൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വസിക്കുന്നത്. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] ആസ്ഥാനമായ [[വയനാട് വന്യജീവി സങ്കേതം|വയനാടു വന്യജീവി സങ്കേതത്തിൽ]] , സൈലന്റ്വാലി ദേശീയോദ്യാനം ,പെരിയാർ കടുവാസങ്കേതം എന്നിവിടങ്ങളിൽ കടുവകൾ ഉള്ളതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref name="10bigcats">{{cite news
| url = http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-12/flora-fauna/28179229_1_tiger-population-tiger-conservation-project-big-cats
| title = Ten Tigers sighted in Wayanad sanctuary
| accessdate = 30 ജൂലൈ 2011
| date = 12 മെയ് 2009
| publisher = ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[തോൽപ്പെട്ടി]], [[കുറിച്യാട്]], [[മുത്തങ്ങ]], [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] എന്നീ റേഞ്ചുകളിലായി 10 കടുവകളെയാണു കണ്ടത്.
മഞ്ഞുമലകളോടു ചേർന്നാണ് വടക്കൻ [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] സൈബീരിയൻ കടുവകളുടെ വാസം.
== ഉപവംശങ്ങൾ ==
ഒമ്പതോളം ഉപ കടുവാ വംശങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നു കരുതുന്നു.
=== ബംഗാൾ കടുവ ===
{{main|ബംഗാൾ കടുവ}}
[[File:Tiger in Ranthambhore.jpg|thumb|ബംഗാൾ കടുവ]]
[[ഇന്ത്യ]], [[ബംഗ്ലാദേശ്]], [[നേപാൾ]], [[ഭൂട്ടാൻ]] മുതലായ രാജ്യങ്ങളിലാണ് ബംഗാൾ കടുവയെ (Panthera tigris tigris) കണ്ടുവരുന്നത്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കടുവകൾ ഉള്ളത് ഈ വർഗ്ഗത്തിലാണ്. ലോകത്തിലെ ആകെ കടുവകളുടെ 80% ബംഗാൾ കടുവയാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ മാത്രം ഇവ ആയിരത്തിഅഞ്ഞൂറോളമുണ്ടാകുമെന്നാണ് കണക്ക്<ref name="മാധ്യമം">{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/417|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 688|date = 2011 മെയ് 02|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = മലയാളം}}</ref>. ബംഗാൾ കടുവകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇന്ത്യയിലും ബംഗ്ലാദേശിലുമാണ് ഉള്ളത്.
[[പ്രമാണം:Bengal White Tiger.jpg|thumb|ബംഗാൾ വെള്ളക്കടുവ]]
=== ഇൻഡോചൈനീസ് കടുവ ===
{{main|ഇൻഡോചൈനീസ് കടുവ}}
[[പ്രമാണം:Panthera tigris corbetti 01.jpg|thumb|ഇൻഡോചൈനീസ് കടുവ]]
[[ചൈന]], [[കംബോഡിയ]], [[മ്യാന്മാർ]], [[വിയറ്റ്നാം]], [[തായ്ലൻഡ്]] മുതലായ രാജ്യങ്ങളിലാണ് ചൈനീസ് കടുവകളെ (Panthera tigris corbetti) കണ്ടുവരുന്നത്. 1600 എണ്ണം കാണുമെന്നാണ് കണക്ക്.
=== മലയൻ കടുവ ===
{{main|മലയൻ കടുവ}}
[[പ്രമാണം:MalayanTiger01.jpg|thumb|Malayan tiger at the [[Cincinnati Zoo and Botanical Garden]]]]
ഈ ഉപവംശത്തെ (Panthera tigris jacksoni) മലേഷ്യ, തായ്ലൻഡ് മുതലായ രാജ്യങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്നു. 600 എണ്ണം കാണുമെന്നാണ് കണക്ക്.
=== സുമാത്രൻ കടുവ ===
{{main|സുമാത്രൻ കടുവ}}
[[പ്രമാണം:Sumatran Tiger Berlin Tierpark.jpg|thumb|സുമാത്രൻ കടുവ]]
[[ഇന്തോനേഷ്യ|ഇന്തോനേഷ്യയിലെ]] [[സുമാത്ര|സുമാത്ര ദ്വീപിൽ]] ആണ് സുമാത്രൻ കടുവകളെ (Panthera tigris sumatran) കണ്ടുവരുന്നത്. 400 എണ്ണമെങ്കിലും ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് കണക്കുകൂട്ടൽ. കേവലം 125 കിലോഗ്രാമായിരിക്കും പൂർണ്ണവളർച്ചയെത്തുന്ന സുമാത്രൻ ആൺകടുവയുടെ ഭാരം.
=== സൈബീരിയൻ കടുവ ===
{{main|സൈബീരിയൻ കടുവ}}
[[പ്രമാണം:P.t.altaica Tomak Male.jpg|thumb|സൈബീരിയൻ കടുവ]]
സൈബീരിയൻ പ്രദേശത്തുമാത്രം കാണുന്നയിനം കടുവകളാണ് സൈബീരിയൻ കടുവ(Panthera tigris altaica). കടുവകളിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇനമാണ്.
=== [[ദക്ഷിണ ചൈന കടുവ]] ===
[[പ്രമാണം:2012 Suedchinesischer Tiger.JPG|thumb|ദക്ഷിണ ചൈന കടുവ]]
ചൈനയുടെ ദക്ഷിണപ്രദേശങ്ങളിൽ കാണുന്നകടുവയാണ് ടിബറ്റൻ കടുവ (Panthera tigris amoyensis). കടുവകളിലെ മറ്റൊരു ചെറിയ ഇനമായ ഇവ അതിവേഗം വംശനാശത്തിലേക്ക് അടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാന്. കേവലം നൂറ്റമ്പതു കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള ഇവ 70 എണ്ണത്തോളമേ അവശേഷിക്കുന്നുള്ളു എന്നാണ് കണക്ക്. എന്നാൽ ഈ ഉപവംശ വർഗീകരണം ചില ജന്തുശാസ്ത്രകാരന്മാർ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല.
=== ബാലിയൻ കടുവ ===
{{main|ബാലി കടുവ}}
[[പ്രമാണം:Bali tiger zanveld.jpg|thumb|A Bali tiger killed in the 1920s]]
ഇൻഡോനേഷ്യയിലെ ബാലിദ്വീപിൽ കണ്ടിരുന്ന ഈ ഇനം കടുവകൾക്ക് (Panthera tigris balica) വംശനാശം സംഭവിച്ചു കഴിഞ്ഞു.
=== ജാവൻ കടുവ ===
{{main|ജാവൻ കടുവ}}
[[പ്രമാണം:Panthera tigris sondaica 01.jpg|thumb|Javan tiger photographed by Andries Hoogerwerf in [[Ujung Kulon National Park]], 1938]]
ഇൻഡോനേഷ്യയിലെ തന്നെ ജാവാ ദ്വീപിൽ വസിച്ചിരുന്ന കടുവകളാണ് ജാവൻ കടുവകൾ (Panthera tigris sondaica). 1980 നോടടുപ്പിച്ച് ഈ ഇനവും ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഇല്ലാതായി.
=== പേർഷ്യൻ കടുവ ===
{{main|കാസ്പിയൻ കടുവ}}
[[പ്രമാണം:Panthera tigris virgata.jpg|thumb|Captive Caspian tiger, [[Berlin Zoo]], 1899]]
1960 നോടടുത്ത് വംശനാശം സംഭവിച്ച കടുവകളാണ് പേർഷ്യൻ കടുവ അഥവാ കാസ്പിയൻ കടുവ (Panthera tigris virgata) [[തുർക്കി]] മുതൽ [[പാകിസ്താൻ]] വരെ ഈ ജീവികൾ വസിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ 2009-ലെ ജനിതക പരിശോധനയിൽ ഇത് സൈബീരിയൻ കടുവ തന്നെയാണെന്ന് (Panthera tigris altaica) തെളിഞ്ഞു. അതോടെ ഈ ഉപവംശ വർഗീകരണം ഏതാണ്ട് ഇല്ലാതായി.
[[പ്രമാണം:Itiger pugmark1.jpg|thumb|കടുവയുടെ കാൽപ്പാദം.പഗ്മാർക്ക് മോൾഡിന്റെ ചിത്രം]]
== ലൈഗറും ടൈഗണും ==
മൃഗശാലകളിൽ കടുവയെയും [[സിംഹം|സിംഹത്തെയും]] ഇണചേർത്ത് സൃഷ്ടിച്ചുണ്ടാകുന്ന ജീവിക്ക് സിംഹത്തിന്റെയും കടുവയുടെയും ശരീരപ്രകൃതികൾ കാണാം.ആൺ കടുവയ്ക്ക് പെൺ സിംഹത്തിലുണ്ടാകുന്ന കുട്ടികളെ [[ടൈഗൺ]] (Tigon) എന്നും ആൺ സിംഹത്തിന് പെൺ കടുവയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കുട്ടികളെ [[ലൈഗർ]] (Liger) എന്നും വിളിക്കുന്നു. ഈ വിചിത്രമൃഗങ്ങൾക്ക് പ്രത്യുല്പ്പാദന ശേഷി കാണുകയില്ല. ആയുസ്സും കുറവായിരിക്കും. [[ക്രോമസോം]] സംഖ്യയിൽ ഉള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ ആണ് ഇതിനു കാരണം<ref>മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം ഡിസംബർ 29, 2009</ref>
== കടുവ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ ==
വനനശീകരണം ആണ് കടുവകളുടെ അതിജീവനത്തിനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി. ജൈവശൃംഖലയിൽ ഉയർന്ന സ്ഥാനത്തു നിൽക്കുന്നതു മൂലം വനത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന ഏതു മാറ്റവും കടുവകളെ ബാധിക്കുന്നു. അപൂർവ്വമായി [[ആന|ആനകളും]], [[കരടി|കരടികളും]] കടുവകളെ എതിർക്കാറുണ്ടെങ്കിലും [[മനുഷ്യൻ]] തന്നെ ആണ് കടുവകളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശത്രു. ഇന്ത്യയിൽ കടുവ സംരക്ഷണാർത്ഥം സ്ഥാപിതമായ ആദ്യത്തെ ദേശീയോദ്യാനം [[ജിം കോർബെറ്റ് ദേശീയോദ്യാനം|ജിം കോർബറ്റ് ദേശീയോദ്യാനമാണ്]]. ഇന്ത്യയിൽ ജനിച്ച ഇംഗ്ലീഷുകാരനായ മൃഗസംരക്ഷകപ്രവർത്തകനായ [[എഡ്വേർഡ് ജിം കോർബറ്റ്|എഡ്വേർഡ് ജിം കോർബറ്റിന്റെ]] പേരിലാണ് ഇതറിയപ്പെടുന്നത്.
==ഇന്ത്യയിലെ കടുവകളുടെ എണ്ണം==
AD-2019 ൽ രാജ്യത്ത് കടുവകളുടെ എണ്ണത്തിൽ 5 വർഷം കൊണ്ട് വലിയ വർധന ഉണ്ടായതായി റിപ്പോർട്ട് ഉണ്ട്. 2014 ൽ 2226 കടുവകൾ ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥാനത്ത് 2018ൽ അത് 2967 എണ്ണമായി. 2006ൽ 1411 കടുവകൾ ഉണ്ടായിരുന്നത് ആണ് 12 വർഷം കൊണ്ട് ഇരട്ടിയായത് ! പ്രതിവർഷം 6% വർധന!
ആഗോളതലത്തിൽ AD-2022 ൽ കടുവകളുടെ എണ്ണം നിലവിലുള്ളതിന്റെ ഇരട്ടി ആക്കാനാണ് ലക്ഷ്യം ഇട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇന്ത്യ 4 വർഷം മുൻപ് തന്നെ ലക്ഷ്യം നേടി. രാജ്യത്തെ കടുവകൾ ഉള്ള 21 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നടത്തിയ സർവ്വേയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആണ് റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയത്.
2014ൽ നടത്തിയ കണക്കെടുപ്പിൽ കേരളത്തിൽ 136 കടുവകളുടെ സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ ഇത്തവണ അത് 190 ആണ്. എറ്റവും കൂടുതൽ കടുവകൾ ഉള്ളത് മധ്യപ്രദേശിൽ ആണ്. 526 എണ്ണം. മിസോറാമിലും കിഴക്കൻ ബംഗാളിലും നേരത്തെ 3എണ്ണം വീതം ഉണ്ടായിരുന്നത് 2018ൽ ഇല്ലാതായി.
=== സർവേ നടത്തിയത് ഇപ്രകാരം ===
1. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജൈവ വൈവിധ്യ സർവ്വേ.
2. സർവ്വേ നടത്തിയത് രാജ്യത്തെ 3,81,400 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വനത്തിൽ.
3. സർവ്വേയ്ക്ക് വിനിയോഗിച്ച
മനുഷ്യദിനങ്ങളുടെ എണ്ണം 5,93,882.
4. കണക്കെടുപ്പിനായി സ്ഥാപിച്ച ട്രാപ് ക്യാമറകൾ 26,838.
5. കണക്കെടുപ്പിനായി ഉപയോഗിച്ച വന്യജീവി ചിത്രങ്ങൾ 34,858,623
6. ട്രാപ് ക്യാമറയിൽ പതിഞ്ഞ ദൃശ്യങ്ങൾ, ദേഹത്തെ വരകളുടെ വ്യത്യാസം തുടങ്ങിയവ എല്ലാം പരിഗണിച്ചു. ക്യാമറയിൽ കുടുങ്ങിയത് 2461 കടുവകൾ.
==രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച കടുവ സങ്കേതം ==
രാജ്യത്തെ എറ്റവും മികച്ച കടുവ സങ്കേതം എന്ന ബഹുമതി പെരിയാറിന് !
AD-2019 ൽ രാജ്യത്തെ 18 സംസ്ഥാനങ്ങളിലായി 50 കടുവാ സങ്കേതങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഈ 50 കടുവാസങ്കേതങ്ങളിൽ നടത്തിയ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വിലയിരുത്തലിൽ 93.75% നേട്ടം കൈവരിച്ചതിലൂടെയാണ് പെരിയാർ ഒന്നാമതെത്തിയത് !മാർക്കിന്റെ കാര്യത്തിൽ മധ്യപ്രദേശിലെ പെഞ്ച് കടുവാസങ്കേതം പെരിയാറിനോപ്പം എത്തി.
പെരിയാറിന് പുറമെ പറമ്പിക്കുളത്തും കേരളത്തിൻറെ പ്രവർത്തനം മികച്ചതായി.
രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച കടുവ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന സംസ്ഥാനം എന്ന ബഹുമതിയും കേരളത്തിന് ആണ് ലഭിച്ചത്!
4 വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ ആണ് ഈ അവാർഡ് നൽകുന്നത്. കടുവ സങ്കേതങ്ങളിൽ നടത്തിയ വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിലയിരുത്തിയാണ് അവാർഡ് നിശ്ചയിക്കുന്നത്.
<ref>മനോരമ ദിനപത്രം 30 ജൂലൈ 2019, താൾ 9</ref>
[[പ്രമാണം:Tiger pugmark.jpg|thumb|കടുവയുടെ കാൽപ്പാദം.പഗ്മാർക്ക് മോൾഡിന്റെ ചിത്രം]]
===കടുവാ ആക്രമണങ്ങളും നരഭോജി കടുവകളും.===
== ദേശീയ മൃഗം ==
കടുവ ദേശീയ മൃഗമായ രാജ്യങ്ങൾ
* [[ഇന്ത്യ]] ([[റോയൽ ബംഗാൾ കടുവ]])
* [[ബംഗ്ലാദേശ്]] (റോയൽ ബംഗാൾ കടുവ)
* [[മലേഷ്യ]] ([[മലയൻ കടുവ]])
* [[നേപ്പാൾ]] (റോയൽ ബംഗാൾ കടുവ)
* [[വടക്കൻ കൊറിയ]] ([[സൈബീരിയൻ കടുവ]])
* [[തെക്കൻ കൊറിയ]] (സൈബീരിയൻ കടുവ)
* മുൻപത്തെ [[നാസി ജർമ്മനി]] (കറുത്ത പരുന്തിനോടൊപ്പം)
* മുൻപത്തെ [[യു.എസ്.എസ്.ആർ]] (സൈബീരിയൻ കടുവ)
== ചിത്രശാല ==
<gallery caption="കടുവയുടെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="180px" heights="120px" perrow="4">
പ്രമാണം:Bengal Tiger Karnataka.jpg| ബംഗാൾ കടുവ
പ്രമാണം:Bengal White Tiger.jpg|വെള്ളക്കടുവ
പ്രമാണം:Panthera tigris tigris.jpg|ബംഗാൾ കടുവ
File:White Tiger at india1.jpg|വെള്ളക്കടുവ
File:Tiger (India) 3.jpg|[[കൻഹ കടുവ സംരക്ഷിതകേന്ദ്രം|കൻഹ കടുവ സംരക്ഷണകേന്ദ്രത്തിൽ]] നിന്ന്
File:Panthera tigris -Franklin Park Zoo, Massachusetts, USA-8a (2).jpg
</gallery>
== അവലംബം ==
<references />
{{Animal-stub}}
{{മാർജ്ജാരവംശം}}
{{Commons+cat|Panthera tigris|Panthera tigris}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:മാംസഭോജികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വന്യജീവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർജ്ജാരവംശം]]
[[വർഗ്ഗം:കടുവകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ സസ്തനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]]
hhpwlxvlwx6nuunsril1qn6sti9kvng
എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം
0
5413
4631203
4571843
2026-06-18T20:39:54Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631203
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|A. P. J. Abdul Kalam}}
{{featured}}
{{Infobox President
| name=ഡോ. എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം
| image=Apj abdul kalam.JPG
| caption=എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം, 2014 നവംബറിൽ തിരുവനന്തപുരത്തു നടന്ന അന്താരാഷ്ട്ര പുസ്തകോത്സവത്തിൽ
| order=ഇന്ത്യയുടെ 11-ആം [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി|രാഷ്ട്രപതി]]
| term_start=[[ജൂലൈ 25]], [[2002]]
| term_end=[[ജൂലൈ 25]], [[2007]]
| vicepresident=[[ഭൈറോൺ സിങ് ശെഖാവത്ത്]]
| Prime_Minister=[[ഡോ. മന്മോഹൻ സിംഗ്]]
| predecessor=[[കെ.ആർ. നാരായണൻ]]
| successor=[[പ്രതിഭാ പാട്ടീൽ]]
| birth_date= {{birth date|1931|10|15}}<ref name=bio1>{{cite book|title=പ്രൈഡ് ഓഫ് ദ നേഷൻ|last=മഹേഷ്|first=ശർമ്മ|coauthors=പി.കെ.ദാസ്|isbn=978-8128808067|publisher=ഡയമണ്ട് പോക്കറ്റ് പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2010|page=9
</ref>
| birth_place= {{flagicon|India}}[[ധനുഷ്കോടി]], [[രാമേശ്വരം]], [[മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]]
|death_date = {{death date and age|2015|07|27|1931|10|15|df=y}}
|death_place = [[ഷില്ലോങ്ങ്|ഷില്ലോങ്ങ്]], [[മേഘാലയ|മേഘാലയ]], [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യ]]
| party = ഇല്ല
| spouse = അവിവാഹിതൻ
|website = {{URL|www.abdulkalam.com|abdulkalam.com}}
| religion = [[മുസ്ലിം]]<ref name="andislam">{{cite web | title = കലാം ആന്റ് ഇസ്ലാം | publisher = ഔട്ട്ലുക്ക് ഇന്ത്യ | last = നജിദ് | first = ഹുസ്സൈൻ | url = http://www.outlookindia.com/website/story/kalam-and-islam/216493 | date = 2002-07-18 | access-date = 2016-03-31 | archive-date = 2016-03-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160331151332/http://www.outlookindia.com/website/story/kalam-and-islam/216493 | url-status = bot: unknown }}</ref>
| languages spoken= [[തമിഴ്]], [[ഹിന്ദി]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| signature = Abdul_kalam_autograph.jpg
|
|}}
ഇന്ത്യയുടെ പതിനൊന്നാമത് [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി|രാഷ്ട്രപതിയായിരുന്നു]](2002-2007) '''അവുൽ പകീർ ജൈനുലബ്ദീൻ അബ്ദുൽ കലാം''' എന്ന '''എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം''' ([[ഒക്ടോബർ 15]] [[1931]] – [[ജൂലൈ 27]] [[2015]]).<ref name="poi12">{{cite web|title=ഇന്ത്യയുടെ മുൻ രാഷ്ട്രപതിമാർ|url=http://presidentofindia.nic.in/former.html|publisher=രാഷ്ട്രപതിയുടെ കാര്യാലയം|accessdate=2013-11-24|archive-date=2013-11-24|archive-url=https://archive.today/20131124042443/http://presidentofindia.nic.in/former.html|url-status=bot: unknown}}</ref> പ്രശസ്തനായ [[മിസൈൽ]] സാങ്കേതികവിദ്യാവിദഗ്ദ്ധനും എഞ്ചിനീയറുമായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[രാമേശ്വരം|രാമേശ്വരത്ത്]] ജനിച്ച ഇദ്ദേഹം ബഹിരാകാശ എൻജിനീയറിംഗ് പഠനത്തിന് ശേഷം [[DRDO|പ്രതിരോധ ഗവേഷണ വികസന കേന്ദ്രം]] (DRDO), [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ബഹിരാകാശഗവേഷണകേന്ദ്രം]] (ISRO) തുടങ്ങിയ ഗവേഷണസ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഉന്നതസ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്നു.<ref name=isro1>{{cite web | title = അബ്ദുൾ കലാം | quote = അബ്ദുൾകലാമിനെ ഐ.എസ്.ആർ.ഒ യിലെ സഹപ്രവർത്തകർ ഓർമ്മിക്കുന്നു | publisher = ഫ്രണ്ട്ലൈൻ മാസിക| accessdate = 2002-07-05}}</ref>. ഇന്ത്യ തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ച സാറ്റലൈറ്റ് ലോഞ്ച് വെഹിക്കിളിന്റേയും, [[ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ|ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലിന്റേയും]] വികസനത്തിനും ഏകോപനത്തിനും മറ്റും അബ്ദുൾകലാം വിലപ്പെട്ട സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[മിസൈൽ|മിസ്സൈൽ]] സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ കണക്കിലെടുത്ത് 'ഇന്ത്യയുടെ മിസ്സൈൽ മനുഷ്യൻ' എന്ന് കലാമിനെ വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. [[ഓപ്പറേഷൻ ശക്തി|പൊക്രാൻ അണ്വായുധ പരീക്ഷണ]]ത്തിനു പിന്നിൽ സാങ്കേതികമായും, ഭരണപരമായും കലാം സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2002-ൽ അന്നത്തെ ഭരണകക്ഷിയായിരുന്ന [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]]-യുടെയും പ്രധാന പ്രതിപക്ഷകക്ഷിയായിരുന്ന [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെയും]] പിന്തുണയോടെ ഇദ്ദേഹം രാഷ്ട്രപതിസ്ഥാനത്തേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. തന്റെ ജനകീയനയങ്ങളാൽ, "ജനങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രപതി" എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ അദ്ദേഹം [[2007]] [[ജൂലൈ 25]]-നു സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ<ref name=poi12/><ref name="Misra">{{cite book|last1=കവിത|first1=ത്യാഗി|last2=പത്മ|first2=മിശ്ര|title=ബേസിക്ക് ടെക്നിക്കൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ|url=http://books.google.com/books?id=N3ixJ62qwqcC&pg=PA124|accessdate=2012-03-02=പി.എച്ച്.ഐ.ലേണിംഗ്|isbn=978-81-203-4238-5|page=124}}</ref> ശേഷം തന്റെ ഇഷ്ടമേഖലകളായ അദ്ധ്യാപനം, എഴുത്ത്, പ്രഭാഷണം, പൊതുജനസേവനം തുടങ്ങിയവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.
[[File:APJ Abdul Kalam speech.ogv|thumb|എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം പ്രഭാഷണത്തിനിടെ 2014]]
[[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ്, അഹമ്മദാബാദ്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് അഹമ്മദാബാദ്]], [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് ഇൻഡോർ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ അദ്ധ്യാപകനും, [[തിരുവനന്തപുരം]] [[ഭാരതീയ ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യാപീഠം|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പേസ് സയൻസ് & ടെക്നോളജിയുടെ]] വൈസ് ചാൻസലറുമായിരുന്നു.<ref name=iist>{{cite news|title=കലാം അപ്പോയിന്റഡ് ഐ.എസ്.എസ്.ടി ചാൻസലർ|url=http://www.hindu.com/2008/09/09/stories/2008090956211300.htm|publisher=ദ ഹിന്ദു|date=2008-09-09|accessdate=2013-11-24|archive-date=2013-11-24|archive-url=https://archive.today/20131124041558/http://www.hindu.com/2008/09/09/stories/2008090956211300.htm|url-status=bot: unknown}}</ref>
2020 ൽ ഇന്ത്യയെ ഒരു വികസിതരാഷ്ട്രമാക്കി മാറ്റാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങളും ദർശനങ്ങളും ''' ഇന്ത്യ 2020''' എന്ന തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref name=in2020>{{cite book |title=ഇന്ത്യ 2020:എ വിഷൻ ഫോർ ദ ന്യൂ മില്ലെനിയം|last= എ.പി.ജെ |first= അബ്ദുൾ കലാം |coauthors= |year=2002 |publisher=പെൻഗ്വിൻ ബുക്ക്സ്|location=ഇന്ത്യ |isbn= |pages= }}</ref> അദ്ദേഹം ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യാവിദഗ്ദ്ധൻ മാത്രമായിരുന്നില്ല രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചു വ്യക്തമായ കാഴ്ചപ്പാടുള്ള [[രാഷ്ട്രതന്ത്രം|രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞൻ]] കൂടിയായിരുന്നു. വിവിധ വിദ്യാലയങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച് അവിടത്തെ വിദ്യാർത്ഥികളുമായി സംവദിക്കുക എന്നത് കലാമിന് ഇഷ്ടമുള്ള കാര്യമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗങ്ങൾ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വളരെയധികം പ്രചോദനം നൽകുന്നവയാണ്. <ref name=speech1>{{cite web|title=അബ്ദുൾ കലാം ഐ.ഐ.ടി ഖരഗ്പൂർ ചെയ്ത പ്രസംഗം|url=http://www.icbs.com/iit/abdul-kalam-speech.htm|publisher=ഇന്റർനാഷണൽ സൈബർ ബിസിനസ്സ് സർവീസ്സസ്|accessdate=2013-11-24|quote=പ്രചോദിപ്പിക്കുന്ന പ്രസംഗങ്ങൾ|archive-date=2013-11-24|archive-url=https://archive.today/20131124041902/http://www.icbs.com/iit/abdul-kalam-speech.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> <code>apj@abdulkalam.com</code> എന്ന തന്റെ [[ഇ-മെയിൽ|ഇ-മെയിലിൽ]] എല്ലായ്പ്പോഴും സജീവമായിരുന്നുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ആളുകളുമായി, വിശിഷ്യാ വിദ്യാർത്ഥികളുമായി, നിരന്തരം സംവദിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. [[അഴിമതിയ്ക്കെതിരെ ഇന്ത്യ|അഴിമതി വിരുദ്ധ ഇന്ത്യ]] സൃഷ്ടിക്കുവാനായി യുവജനങ്ങളെ ബോധവൽക്കരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ദൗത്യവും അദ്ദേഹം ഏറ്റെടുത്തു നടത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു.<ref name=mission2020>{{cite book |title=മിഷൻ ഇന്ത്യ|url=https://archive.org/details/missionindiavisi0000abdu|last= എ.പി.ജെ |first= അബ്ദുൾ കലാം |coauthors=രാജൻ.വൈ.എസ് |year=2005 |publisher=പെൻഗ്വിൻ ബുക്ക്സ്|location=ഇന്ത്യ |isbn=9780143334996 |pages= }}</ref>
2015 [[July|ജൂലൈ]] 27 ന് 84-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. [[ഷില്ലോങ്ങ്|ഷില്ലോങ്ങിൽ]] [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ്, ഷില്ലോങ്ങ്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റിയൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റിൽ]] പ്രസംഗിക്കുന്നതിനിടെ ഉണ്ടായ [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന്]] കുഴഞ്ഞുവീഴുകയായിരുന്നു. ഉടനെ അടുത്തുള്ള ബഥനി ആശുപത്രിയിൽ എത്തിച്ചെങ്കിലും രക്ഷിക്കാനായില്ല.
==ആദ്യകാല ജീവിതം, വിദ്യാഭ്യാസം==
[[പ്രമാണം:Abdulkalam04052007.jpg|left|frameless|350x350px]]
[[ഹിന്ദു|ഹൈന്ദവ]] ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ട [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[രാമേശ്വരം|രാമേശ്വരത്ത്]] ഒരു സാധാരണ [[മുസ്ലിം]] കുടുംബത്തിൽ 1931 ഒക്ടോബർ 15ന് ജൈനുലാബ്ദീന്റേയും, ആഷിയമ്മയുടേയും ഇളയപുത്രനായാണ് എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം ജനിച്ചത്. നല്ല മതഭക്തിയുള്ള ആളായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്. [[ധനുഷ്കോടി]] - [[രാമേശ്വരം]] യാത്രയ്ക്കുള്ള ബോട്ടുകൾ വാടകയ്ക്ക് കൊടുക്കുന്ന തൊഴിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്. രാമേശ്വരത്തെ ഹൈന്ദവ മതനേതാക്കളുമായും സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകരുമായും മറ്റും അദ്ദേഹം ഊഷ്മളമായ സുഹൃദ്ബന്ധം പുലർത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ ബന്ധുവായിരുന്ന ഷംസുദ്ദീൻ അവിടത്തെ ഒരു പത്രവിതരണക്കാരനായിരുന്നു. രാമേശ്വരത്തു കൂടി കടന്നുപോയിരുന്ന [[ട്രെയിൻ|ട്രെയിനുകൾ]] ലോകമഹായുദ്ധത്തിൻ്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അവിടെ നിർത്താതിരുന്ന അക്കാലത്ത് പത്രങ്ങൾ വണ്ടിയിൽ നിന്നും പുറത്തേക്കു കെട്ടുകളായി വലിച്ചെറിയുകയായിരുന്നു പതിവ്. ഈ കെട്ടുകൾ എടുത്തുകൂട്ടുന്നതിൽ ഷംസുദ്ദീനെ അബ്ദുൾ കലാം സഹായിച്ചിരുന്നു.<ref>[[#wof99|വിംഗ്സ് ഓഫ് ഫയർ എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം]]. പുറം. 8.അദ്ധ്യായം ഒന്ന്</ref> ഈ സഹായത്തിന് ഷംസുദ്ദീൻ കലാമിന് ചെറിയ പാരിതോഷികം നൽകുമായിരുന്നു. ഇതായിരുന്നു തന്റെ ആദ്യത്തെ വേതനം എന്നും അദ്ദേഹം തന്റെ [[ആത്മകഥ|ആത്മകഥയിൽ]] രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കലാം ജനിച്ച വീട് രാമേശ്വരത്തെ മോസ്ക് സ്ട്രീറ്റിൽ ഇന്നും കാണാവുന്നതാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ നടത്തുന്ന അപൂർവകൗതുകവസ്തുക്കൾ വിൽക്കുന്ന ഒരു കടയും ഇതിനോടുചേർന്നുതന്നെ കാണാം.
{{Quote box|width=25em|align=right|bgcolor=#ACE1AF|quote="സത്യസന്ധതയും, അച്ചടക്കവും എനിക്ക് എന്റെ മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്നും ലഭിച്ചതാണ്, എന്നാൽ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസവും, ദയാവായ്പും എനിക്കു കിട്ടിയത് എന്റെ മൂന്നു സഹോദരന്മാരിൽ നിന്നും സഹോദരിയിൽ നിന്നുമാണ്" |source= ആത്മകഥയായ [[അഗ്നിച്ചിറകുകൾ|അഗ്നിച്ചിറകുകളിൽ]] നിന്നും ഒരു വാചകം<ref>[[#wof99|വിംഗ്സ് ഓഫ് ഫയർ എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം]]</ref>}}
[[രാമനാഥപുരം ജില്ല|രാമനാഥപുരത്തെ]] ഷെവാർട് സ്കൂളിലായിരുന്നു കലാമിന്റെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് അബ്ദുൾകലാം ഒരു ശരാശരി വിദ്യാർത്ഥിമാത്രമായിരുന്നു. എങ്കിലും, പുതിയ കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി എത്ര കഠിനാധ്വാനം ചെയ്യാനും അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നു. പഠനത്തിനുവേണ്ടി മണിക്കൂറുകളോളം അബ്ദുൾകലാം ചിലവഴിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. [[ഗണിതം]] ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട വിഷയം. കലാമിന്റെ മുതിർന്ന സഹോദരിയുടെ ഭർത്താവ് ജലാലുദ്ദീൻ ആയിരുന്നു ആ ഗ്രാമത്തിൽ [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ]] സംസാരിക്കാനറിയാവുന്നവരിൽ ഒരാൾ. ജലാലുദ്ദീൻ പുതിയ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളെക്കുറിച്ചും, ശാസ്ത്രനേട്ടങ്ങളെക്കുറിച്ചും അബ്ദുൾ കലാമിനോടു പറയുമായിരുന്നു.<ref>[[#tpn10|പ്രൈഡ് ഓഫ് നേഷൻ മഹേഷ് ശർമ്മ, പി.കെ.ദാസ്]]. പുറം. 15-16.അദ്ധ്യായം ഒന്ന്</ref> കലാമിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ ജലാലുദ്ദീൻ നല്ല പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
രാമേശ്വരം സ്കൂളിൽ പ്രാഥമികപഠനം പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം, കലാം [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]] സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജിൽ ഉപരിപഠനത്തിനായി ചേർന്നു. 1954-ൽ കലാം, ഈ കോളേജിൽ നിന്നും [[ഭൗതികശാസ്ത്രം|ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തോടും കലാമിനു താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു. 'ആകാശങ്ങളിൽ പറക്കുക' എന്ന തന്റെ സ്വപ്നം യാഥാർത്ഥ്യമാകണമെങ്കിൽ ഭൗതികശാസ്ത്രപഠനംകൊണ്ടു മാത്രം കാര്യമാവില്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ കലാം, 1955-ൽ എയ്റോസ്പേസ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് പഠിക്കുവാനായി [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലേക്കു]] പോയി.<ref>[[#tpn10|പ്രൈഡ് ഓഫ് നേഷൻ മഹേഷ് ശർമ്മ, പി.കെ.ദാസ്]]. പുറം. 16</ref> അക്കാലത്ത് സാങ്കേതികവിദ്യാ പഠനത്തിൽ പ്രശസ്തമായ മദ്രാസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിൽ ഉപരിപഠനത്തിനായി ചേർന്നു.<ref name=pib1>{{cite web|title=അബ്ദുൾ കലാം, ബയോ ഡാറ്റ|url=http://pib.nic.in/profile/apjak.html|publisher=പ്രസ്സ് ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യൂറോ|accessdate=2013 നവംബർ 24|archive-date=2013-11-24|archive-url=https://archive.today/20131124040844/http://pib.nic.in/profile/apjak.html|url-status=bot: unknown}}</ref> വിമാനത്തിന്റെ സാങ്കേതികവശങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുവാൻ കോളേജിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്ന രണ്ടു [[വിമാനം|വിമാനങ്ങൾ]] കലാം സൂക്ഷ്മതയോടെ ശ്രദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. പഠനത്തിന്റെ രണ്ടാം വർഷത്തിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു വിഷയം ഐച്ഛികമായി എടുത്തു പഠിക്കേണ്ടിയിരുന്നു. എയ്റോനോട്ടിക്സ് അഥവാ വ്യോമയാനവിജ്ഞാനീയം എന്ന വിഷയമാണ് തന്റെ ഐച്ഛികമായി കലാം തിരഞ്ഞെടുത്തത്.<ref>[[#tpn10|പ്രൈഡ് ഓഫ് നേഷൻ മഹേഷ് ശർമ്മ, പി.കെ.ദാസ്]]. പുറം. 16-17</ref> 1958ൽ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എയ്റോനോട്ടിക്സിൽ ട്രെയിനിയായി ചേർന്നു. വിമാനങ്ങളുടെ [[പൈലറ്റ്സ്|പൈലറ്റാവാനായിരുന്നു]] കലാമിനു ആഗ്രഹം. [[വ്യോമസേന|വ്യോമസേനയുടെ]] പൈലറ്റ് പരീക്ഷയിൽ പരാജയപ്പെട്ടത് കലാമിനെ കുറച്ചൊന്നുമല്ല നിരാശനാക്കിയത്. എട്ട് ഒഴിവുകളിലേക്കുള്ള ഇൻറർവ്യൂവിൽ കലാമിൻെറ സ്ഥാനം ഒമ്പതാമതായിരുന്നു. <!--1963-64 കാലത്ത് യു.എസിലെ നാഷനൽ എയ്റോനോട്ടിക്സ് ആൻഡ് സ്പേസ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനിൽ പഠിതാവായിരുന്നു.{{അവലംബം}} -->
==ശാസ്ത്രജ്ഞൻ==
1960-ൽ ബിരുദം നേടിയ ശേഷം കലാം, ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് ടെക്നിക്കൽ ഡെവലപ്പ്മെന്റ് ആന്റ് പ്രൊഡക്ഷൻ (എയർ) എന്ന സ്ഥാപനത്തിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞനായി ജോലിക്കു ചേർന്നു.<ref>[[#wof99|വിംഗ്സ് ഓഫ് ഫയർ എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം]]. പുറം. 24</ref><ref name=dtair>{{cite web|title=ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറൽ ഓഫ് ഏറോനോട്ടിക്കൽ ക്വാളിറ്റി അഷ്വറൻസ്|url=http://dgaeroqa.gov.in/about_us.html|publisher=ഡി.ജി.എ.ക്യു.എ|quote=കലാമിന്റെ ശാസ്ത്രജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കം|accessdate=2013-11-24|archive-date=2013-11-24|archive-url=https://archive.today/20131124152304/http://dgaeroqa.gov.in/about_us.html|url-status=bot: unknown}}</ref> ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിലുള്ളതായിരുന്നു ഈ സ്ഥാപനം. പ്രതിരോധ മേഖലയ്ക്കായി സാങ്കേതികവിദ്യയും ഉപകരണങ്ങളും വികസിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഇത്. ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിനു വേണ്ടി ഒരു സൂപ്പർസോണിക്ക് ടാർജറ്റ് എയർക്രാഫ്റ്റ് നിർമ്മിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എന്ന നിലയിൽ കലാമിന്റെ ആദ്യ ദൗത്യം <ref>[#wof99|വിംഗ്സ് ഓഫ് ഫയർ എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം]. പുറം. 25</ref>. ഈ ഉദ്യോഗത്തിൽ കലാം പൂർണ്ണ സംതൃപ്തനല്ലായിരുന്നു.
ജലത്തിലും കരയിലും ഒരുപോലെ സഞ്ചരിക്കാനാകുന്ന ഹോവർക്രാഫ്ടിന്റെ സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു കലാമിനെ ഏല്പിച്ച അടുത്ത ദൗത്യം. ദിവസവും പതിനെട്ടു മണിക്കൂർ ജോലിചെയ്ത് മിഷൻ 'നന്ദി' അദ്ദേഹം പൂർത്തിയാക്കി. പ്രതിരോധമന്ത്രിയായ [[വി.കെ. കൃഷ്ണമേനോൻ]''നന്ദി'' യെ കാണാൻ വന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ''നന്ദി''യിൽ പറക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം തോന്നി. മാത്രമല്ല കലാം തന്നെ അത് പറപ്പിക്കണമെന്നും മന്ത്രിക്ക് നിർബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. കലാം മന്ത്രിയേയും കൊണ്ട് സുരക്ഷിതമായി പറന്ന് തിരിച്ചെത്തി. സാങ്കേതികമായി നന്ദി വിജയിച്ചെങ്കിലും സാമ്പത്തിക കാരണങ്ങളാൽ പദ്ധതി നിർത്തിവെച്ചു. തന്നെ ഒരുപാട് വേദനിപ്പിച്ച സംഭവങ്ങളിലൊന്നായി കലാം ഇത് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
ടാറ്റാ ഇൻസ്റ്റിറ്റിയൂട്ട് ഓഫ് ഫണ്ടമെൻറൽ റിസർച്ചിന്റെ ഡയറക്ടർ [[എം.ജി.കെ. മേനോൻ|പ്രൊഫ. എം.ജി.കെ. മേനോൻ]] ആയിടയ്ക്കാണ് എച്ച്.എ.എല്ലിൽ എത്തിയത്. മേനോനാണ് കലാമിലെ റോക്കറ്റ് എൻജിനീയറെ കണ്ടെത്തിയത്. തുടർന്ന് കലാമിന്റെ പ്രതിഭ കണ്ടറിഞ്ഞ പ്രമുഖ ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന [[വിക്രം സാരാഭായി|ഡോക്ടർ.വിക്രം സാരാഭായി]] താൻ നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കമ്മിറ്റി ഫോർ സ്പേസ് റിസർച്ച് എന്ന സ്ഥാപനത്തിൽ ചേരുവാനായി അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിച്ചു. അദ്ദേഹം തുമ്പയിൽ ഒരു വിക്ഷേപണ കേന്ദ്രം തുടങ്ങാൻ കലാമിനെ ഏല്പിച്ചു. 1962-ലായിരുന്നു അത്. [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തുള്ള]] തുമ്പയിൽ അബ്ദുൾകലാമിന് എല്ലാം ആദ്യം മുതൽ തുടങ്ങേണ്ടിയിരുന്നു. "തിരുവനന്തപുരത്തെ തുമ്പ മേരി മഗ്ദലിൻ പള്ളിയിലെ പ്രാർഥനാമുറിയിലായിരുന്നു എന്റെ ആദ്യ ലബോറട്ടറി. ഡിസൈൻ ആൻഡ് ഡ്രോയിങ്റൂം [[ബിഷപ്പ്|ബിഷപ്പിന്റെ]] മുറിയായിരുന്നു" എന്ന് കലാം തന്റെ ആത്മകഥയായ ''[[അഗ്നിച്ചിറകുകൾ|അഗ്നിച്ചിറകുകളിൽ]]'' അനുസ്മരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് വിക്ഷേപിച്ച ആദ്യ റോക്കറ്റായ നൈക്കി-അപാച്ചി, കലാമിന്റെ നേതൃപാടവത്തിന്റെ ഫലമായി, അധികം താമസിയാതെ, 1963 നവംബർ 1-ആം തീയതി തുമ്പയിൽ നിന്ന് ആകാശത്തിലേക്ക്കുതിച്ചു. 1967-ൽ സാരാഭായി കലാമിനെയും എയർ ഫോഴ്സിലെ ക്യാപ്റ്റൻ വി.എസ്. നാരായണനെയും വിളിച്ചുവരുത്തി ഉപഗ്രഹവിക്ഷേപിണികളേക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. [[ദില്ലി]] അശോകാ ഹോട്ടലിലെ ഈ ചർച്ചയാണ് ഇന്ത്യൻ റോക്കറ്റുകൾക്കും മിസൈലുകൾക്കും വഴിമരുന്നിട്ടത്. 1969-ൽ കലാം, [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷനിൽ]] നിയമിതനായി. ഇതോടേ കലാം, ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ ഉപഗ്രഹവിക്ഷേപണവാഹനം വികസിപ്പിച്ചെടുക്കാനുള്ള സംഘത്തിന്റെ തലവനായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യ ആദ്യ റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപിക്കുമ്പോൾ റേഞ്ച് സേഫ്റ്റി ഡയറക്ടർ ആയിരുന്ന കലാം, മനസ്സും ശരീരവും പൂർണമായി അർപ്പിച്ചു കൊണ്ട് തന്റെ സംഘത്തോടൊപ്പം എസ്.എൽ.വി. 3 എന്ന വിക്ഷേപണവാഹനം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തെ കഠിനതപസ്യയുടെ ഫലമായി 1979 ആഗസ്ത് 10-ന് [[ശ്രീഹരിക്കോട്ട|ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിൽ]] എസ്.എൽ.വി-3 വിക്ഷേപണത്തിന് തയ്യാറായി. 23 മീറ്റർ നീളവും 17 [[ടൺ]] ഭാരവുമുള്ള റോക്കറ്റ് ഭ്രമണപഥത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി ഉയർന്നു. രാഷ്ട്രം മുഴുവൻ ഉറ്റുനോക്കിയ വിക്ഷേപണമായിരുന്നു അത്. എന്നാൽ, 317 സെക്കൻഡുകൾക്ക് ശേഷം [[ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം|ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ]] റോക്കറ്റ് തകർന്ന് വീണു. വിക്ഷേപണപരാജയത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഉത്തരവാദിത്തവും ഏറ്റെടുത്ത് തന്നിലേക്ക് ഒതുങ്ങിക്കൂടിയ കലാമിന്ന് അന്നത്തെ വി.എസ്.എസ്.സി. ഡയറക്ടർ ഡോ. ബ്രഹ്മപ്രകാശ് വീണ്ടും ആത്മവീര്യം പകർന്നു. തുടർന്ന് നടന്ന എസ്. എൽ. വി മൂന്നിന്റെ അടുത്ത പരീക്ഷണപ്പറക്കലിൽ, 1980 ജൂലായ് 17-ന് [[രോഹിണി (ഉപഗ്രഹം)|രോഹിണി]] എന്ന [[കൃത്രിമോപഗ്രഹം|കൃത്രിമോപഗ്രഹത്തെ]] അദ്ദേഹം വിജയകരമായി ഭ്രമണപഥത്തിലെത്തിച്ചു<ref name=slviii>{{cite web | title = ശാസ്ത്രകാര്യ മന്ത്രാലയം, ഭാരതസർക്കാർ | url = http://dos.gov.in/launchvehicles.aspx | accessdate = 2016-03-31 | archive-date = 2016-03-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160331152712/http://dos.gov.in/launchvehicles.aspx | url-status = bot: unknown }}</ref><ref name=vigyan1>{{cite web|title=അവുൾ പക്കീർ ജൈനലാബ്ദീൻ അബ്ദുൾ കലാം|url=http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/abdulkalam/abdulkalam.htm|publisher=വിഗ്യാൻപ്രസാർ വെബ് ഇടം|quote=അബ്ദുൾ കലാം ജീവചരിത്രം|accessdate=2013-11-24|archive-date=2013-11-24|archive-url=https://archive.today/20131124152624/http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/abdulkalam/abdulkalam.htm|url-status=bot: unknown}}</ref>.
എസ്.എൽ.വി.-3യുടെ വിജയം കലാമിനെ ആഗോളപ്രശസ്തനാക്കി. [[ഹൈദരാബാദ്|ഹൈദരാബാദിലെ]] [[ഡിഫൻസ് റിസേർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് ഓർഗനൈസേഷൻ| ഡിഫൻസ് റിസേർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് ഓർഗനൈസേഷന്റെ]] തലവനായി കലാം 1982-ൽ ചുമതലയേറ്റത് ഇന്ത്യൻ മിസൈൽ സാങ്കേതികവിദ്യയിലെ വഴിത്തിരിവാകുകയായിരുന്നു. ‘ ദീർഘകാലമായി സുഖനിദ്രയിലായിരുന്ന ഈ സ്ഥാപനത്തിന് പുതുജീവൻ കൈവരാൻ ഈ നിയമനം സഹായിക്കും ’ ഡി.ആർ.ഡി.ഒ തലവനായി കലാമിനെ തെരഞ്ഞെടുത്തതിനെപ്പറ്റി പ്രമുഖ ആണവ ശാസ്ത്രകാരൻ [[ഡോ. രാജാ രാമണ്ണ]] പറഞ്ഞത് പിന്നീട് ചരിത്രമായി.
കലാം പിന്നീട് പരിശീലനങ്ങൾക്കും മറ്റുമായി [[അമേരിക്ക]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിദേശരാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുകയുണ്ടായി. [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] [[പീരങ്കിപ്പട|പീരങ്കി]] ഉപയോഗിച്ച് [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടീഷ്]] സൈന്യത്തോട് യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന ഒരു ചിത്രം [[നാസ|നാസയിലെ]] ഒരു ഗവേഷണകേന്ദ്രത്തിൽ കണ്ടത് കലാം ഓർമ്മിക്കുന്നു. [[ഭാരതം|ഭാരതത്തിന്റെ]] തെക്കേ അറ്റത്തുള്ള ഒരു യോദ്ധാവിനെ മറ്റൊരു ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഗവേഷണകേന്ദ്രത്തിൽ ആദരിക്കുന്നത് കലാം അതിശയത്തോടെ നോക്കി കാണുകയുണ്ടായി. ഇക്കാലയളവിലും മറ്റും അദ്ദേഹം എസ്.എൽ.വി-III ന്റെ മെച്ചപ്പെടുത്തലിലും, [[പോളാർ സാറ്റലൈറ്റ് ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ|പോളാർ സാറ്റലൈറ്റ് ലോഞ്ചിംഗ് വെഹിക്കിളിന്റെ]] നിർമ്മാണത്തിലും ഇഴുകിച്ചേർന്നിരിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ രണ്ടു പദ്ധതികൾക്കും തുടക്കത്തിൽ പല തടസ്സങ്ങൾ നേരിട്ടെങ്കിലും ഒടുവിൽ അവ വിജയകരമായി പര്യവസാനിക്കുകയാണുണ്ടായത്. 1600 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള ഉപഗ്രഹങ്ങളെ, 620 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ധ്രുവ ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവയായിരുന്നു [[പോളാർ സാറ്റലൈറ്റ് ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾ]].<ref name=pslv>{{cite web|title=ലോഞ്ച് വെഹിക്കിൾസ്|url=http://www.isro.org/Launchvehicles/launchvehicles.aspx|quote=പോളാർ സാറ്റലൈറ്റ് ലോഞ്ചിംഗ് വെഹിക്കിൾ ചരിത്രം - പി.എസ്.എൽ.വി എന്ന ഭാഗം|publisher=ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം ഇന്ത്യ ഔദ്യോഗിക വെബ് ഇടം|accessdate=2013-11-24|archive-date=2013-11-24|archive-url=https://archive.today/20131124152759/http://www.isro.org/Launchvehicles/launchvehicles.aspx|url-status=bot: unknown}}</ref>
[[File:APJwithNair.JPG|200px|left]]
ഉപഗ്രഹവിക്ഷേപണവാഹനത്തിന്റെ വിജയം കലാമിനെ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ജോലിയിലേക്കു നയിച്ചു. പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ]] പ്രത്യേക താൽപര്യപ്രകാരം ഇന്ത്യക്കു വേണ്ടി ഒരു [[ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ]] നിർമ്മിക്കുക എന്നതായിരുന്നു കലാമിനു ചെയ്യേണ്ടുന്നതായ പുതിയ ദൗത്യം. ഈ പദ്ധതിക്ക് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭ അംഗീകാരം നൽകിയില്ലെങ്കിലും, ഇന്ദിരാഗാന്ധി തന്റെ ഭരണഘടനാനുസൃതമായ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് ഈ പദ്ധതിക്കുവേണ്ടി പണം അനുവദിക്കുകയായിരുന്നു <ref>[[#wop2000|വെപ്പൺസ് ഓഫ് പീസ്. രാജ് ചെങ്കപ്പ]]. പുറം. 159.</ref>. ഇന്ത്യക്കു വേണ്ടി മിസൈലുകൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി വികസിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദ്ധതിയാണ് കലാം അന്നത്തെ പ്രതിരോധമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ആർ. വെങ്കിട്ടരാമൻ|ആർ.വെങ്കട്ടരാമന്റെ]] മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. 12 വർഷം ആയിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ കാലയളവായി കലാം കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഈ മാതൃകക്കു പകരം ഒരു [[സംയോജിത ഗൈഡഡ് മിസൈൽ വികസന പദ്ധതി]] തയ്യാറാക്കാനും നടപ്പാക്കാനും വെങ്കിട്ടരാമൻ കലാമിനോട് ആവശ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു. ഇതിനായി 388 കോടി രൂപ വകയിരുത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>[[#wop2000|വെപ്പൺസ് ഓഫ് പീസ്. രാജ് ചെങ്കപ്പ]]. അദ്ധ്യായം - ആർസനൽ ഓഫ് ഗോഡ്സ് - പുറങ്ങൾ. 276-279</ref><ref>[[#wof99|വിംഗ്സ് ഓഫ് ഫയർ. എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം]]. അദ്ധ്യായം - പ്രോപിറ്റിയേഷൻ- പുറങ്ങൾ. 113-114</ref><ref name=prime12>{{cite web|title=ഐ.ജി.ഡി.പി അബ്ദുൾ കലാം തലപ്പത്ത്|url=http://www.frontline.in/static/html/fl1512/15120340.htm|publisher=ഫ്രണ്ട്ലൈൻ|date=1998-06-06|accessdate=2013-11-24|archive-date=2013-11-24|archive-url=https://archive.today/20131124153618/http://www.frontline.in/static/html/fl1512/15120340.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> ഈ പദ്ധതിയുടെ കീഴിൽ കലാമിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒട്ടനവധി മിസൈലുകൾ നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി. അഗ്നി എന്നു പേരിട്ട മധ്യദൂര [[ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ]], [[പൃഥി - 2|പൃഥി]] എന്നു നാമകരണം ചെയ്ത സർഫസ്-ടു-സർഫസ് മിസൈൽ എന്നിവ ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ പിറവിയെടുത്ത ചില ആയുധങ്ങളാണ്. [[സംയോജിത ഗൈഡഡ് മിസൈൽ വികസന പദ്ധതി|ഐ.ജി.ഡി.പി]] ഒരു വിജയമായിരുന്നു എങ്കിലും, ഭരണനിർവ്വഹണത്തിലുള്ള കാര്യശേഷിക്കുറവും, വമ്പിച്ച ചെലവും ഒരുപാട് വിമർശനങ്ങൾ വരുത്തിവെച്ചു<ref name=overrun12>{{cite web|title=മിസ്സൈൽ പ്ലാൻ,സം ഹിറ്റ്സ്, മിസ്സസ്|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-01-09/india/27782318_1_akash-visual-range-air-to-air-missile-missile-development-programme|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|quote=ഇന്ത്യയുടെ മിസൈൽ പദ്ധതി - ദുർചെലവുകൾ|date=2008-01-09|accessdate=2013-11-24|archive-date=2013-11-24|archive-url=https://archive.today/20131124153758/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-01-09/india/27782318_1_akash-visual-range-air-to-air-missile-missile-development-programme|url-status=dead}}</ref>. ഏറ്റെടുത്ത ജോലികളിലെ വിജയവും അർപ്പണമനോഭാവവും നേതൃത്വപാടവവും എല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ മുഖ്യ ശാസ്ത്ര ഉപദേഷ്ടാവ് എന്ന പദവിയിൽ എത്തിച്ചു. കൂടാതെ പ്രതിരോധ ഗവേഷണ വികസന കേന്ദ്രത്തിന്റെ സെക്രട്ടറി എന്ന പദവിയിലും അദ്ദേഹം നിയമിതനായി. ഓപ്പറേഷൻ ശക്തി എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ട ഇന്ത്യയുടെ രണ്ടാം അണ്വായുധ പരീക്ഷണത്തിൽ കലാം ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്കു വഹിച്ചിരുന്നു. ഈ പദ്ധതിയുടെ പരീക്ഷണസമയത്ത് കലാമിന് ചീഫ് പ്രൊജക്ട് കോ-ഓർഡിനേറ്റർ എന്ന ചുമതല കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>[[#irn01|ഇന്തോ റഷ്യൻ മിലറ്ററി & ന്യൂക്ലിയർ കോ-ഓപ്പറേഷൻ ജെറോം.എം.കോൺലി]]. പുറം. 106</ref> ഇന്ത്യയുടെ രണ്ടാം അണ്വായുധ പരീക്ഷണം നടന്നത് കലാമിന്റേയും അറ്റോമിക് എനർജി കമ്മീഷൻ ചെയർമാനായിരുന്ന ഡോക്ടർ.ആർ.ചിദംബരത്തിന്റേയും മേൽനോട്ടത്തിലായിരുന്നു.<ref>[[#tpn10|പ്രൈഡ് ഓഫ് നേഷൻ മഹേഷ് ശർമ്മ, പി.കെ.ദാസ്]]. പുറം. 85-86</ref>
==രാഷ്ട്രപതി==
[[പ്രമാണം:Vladimir Putin with Abdul Kalam 25 January 2007.jpg|left|frameless|300x300px|പകരം=റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാദിമിർ പുടിൻ എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാമിനെ ഹസ്തദാനം ചെയ്യുന്നു.|അതിർവര|റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് [[വ്ലാദിമിർ പുടിൻ]] എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാമിനെ ഹസ്തദാനം ചെയ്യുന്നു.]]
[[കെ.ആർ. നാരായണൻ|കെ.ആർ.നാരായണനുശേഷം]] [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] പതിനൊന്നാമത്തെ രാഷ്ട്രപതിയായിട്ടാണ് കലാം [[രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ|രാഷ്ട്രപതി ഭവനിൽ]] പ്രവേശിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ മുൻനിര രാഷ്ട്രീയകക്ഷികളായ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സും]] [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയും]] ഒരേ പോലെ പിന്തുണച്ച ഒരു സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്നു അബ്ദുൾ കലാം. തന്റെ എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്ന [[ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി|ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മിയേക്കാൾ]] 815548 വോട്ട് അധികം നേടിയാണ് കലാം ഇന്ത്യയുടെ പതിനൊന്നാമത് രാഷ്ട്രപതിയാവുന്നത്. 10 ജൂൺ 2002-ൽ അന്നത്തെ ഭരണകക്ഷിയായിരുന്ന ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം]] പ്രതിപക്ഷപാർട്ടിയായിരുന്ന കോൺഗ്രസ്സിനോട് തങ്ങൾ രാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനത്തേക്ക് അബ്ദുൾ കലാമിനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ പോകുന്ന കാര്യം ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു.<ref name=president3>{{cite news|title=എൻ.ഡി.എ സ്മാർട്ട് മിസ്സൈൽ-അബ്ദുൾ കലാം|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2002-06-11/news/27348497_1_nda-alliance-nda-today-president-kalam|publisher=ദ ഇക്കണോമിക് ടൈംസ്|date=2002-06-11|accessdate=2013-11-25|archive-date=2013-11-25|archive-url=https://archive.today/20131125034912/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2002-06-11/news/27348497_1_nda-alliance-nda-today-president-kalam|url-status=bot: unknown}}</ref> സമാജ് വാദി പാർട്ടി കൂടി കലാമിനുള്ള പിന്തുണ അറിയിച്ചതോടെ ഒരു രണ്ടാംവട്ടം സാധ്യത കൂടി കല്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന [[കെ.ആർ. നാരായണൻ]] താൻ ഇനി രാഷ്ട്രപതിയായി മത്സരിക്കാനില്ല എന്നു പറഞ്ഞ് കലാമിനുള്ള വഴി സുഗമമാക്കി.<ref name=president4>{{cite web|title=എൻ.സി.പി. സപ്പോർട്ട്സ് കലാം|url=http://www.rediff.com/news/2002/jun/11prez2.htm|publisher=റിഡിഫ് വാർത്ത|date=2002-06-11|accessdate=2013-11-25|archive-date=2013-11-25|archive-url=https://archive.today/20131125035204/http://www.rediff.com/news/2002/jun/11prez2.htm|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name=president2>{{cite web|title=നാരായണൻ ഓപ്റ്റ്സ് ഔട്ട്, ഫീൽഡ് ക്ലിയർ ഫോർ കലാം|url=http://www.rediff.com/news/2002/jun/11prez5.htm|date=2002-06-11|accessdate=2013-11-25|archive-date=2013-11-25|archive-url=https://archive.today/20131125035405/http://www.rediff.com/news/2002/jun/11prez5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> ജൂലൈ പതിനെട്ടിനായിരുന്നു വോട്ടെണ്ണൽ. കലാം ഏകപക്ഷീയമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അബ്ദുൾ കലാം ഇന്ത്യയുടെ പതിനൊന്നാമത്തെ രാഷ്ട്രപതിയായി മാറി. [[ഭാരതരത്നം|ഭാരതരത്ന]] പുരസ്കാരം ലഭിക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെ രാഷ്ട്രപതി എന്ന ബഹുമതി കൂടി അബ്ദുൾ കലാമിനുണ്ട്. [[എസ്. രാധാകൃഷ്ണൻ|ഡോക്ടർ.എസ്.രാധാകൃഷ്ണനും]] [[സാക്കിർ ഹുസൈൻ (രാഷ്ട്രപതി)|ഡോക്ടർ.സക്കീർ ഹുസ്സൈനുമായിരുന്നു]] കലാമിനു മുമ്പ് ഈ ബഹുമതിക്ക് അർഹരായവർ.ശേഷം പ്രണബ് മുഖർജിക്കും ഭാരതരത്ന ലഭിച്ചു.
രാഷ്ട്രപതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിലെവിടെയും പരാമർശിക്കപ്പെടാതെ, ശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുമാത്രം സംസാരിച്ച് കഴിഞ്ഞ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രപതിയായുള്ള സ്ഥാനാരോഹണത്തിനുപിന്നിൽ, രണ്ട് [[മലയാളി|മലയാളികളുണ്ട്]]. ഇരുധ്രുവങ്ങളിൽ നിൽക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയനിലപാടുകളുള്ള [[ബി.ജെ.പി.]] നേതാവ് [[ഒ.രാജഗോപാൽ|ഒ.രാജഗോപാലും]] കോൺഗ്രസ് നേതാവ് [[എ.കെ. ആന്റണി|എ.കെ.ആന്റണിയും]]. 2002-ൽ [[രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ|രാഷ്ട്രപതിഭവനിൽ]] [[കെ.ആർ. നാരായണൻ|കെ.ആർ.നാരായണന്റെ]] സേവനകാലാവധി തീരുന്നതിനുമുമ്പ് പുതിയ രാഷ്ട്രപതി ആരാകണമെന്ന ചർച്ച കേന്ദ്രത്തിൽ [[എ.ബി. വാജ്പേയി|എ.ബി.വാജ്പേയിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള എൻ.ഡി.എ. സർക്കാർ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. [[കോൺഗ്രസ്സ്|കോൺഗ്രസ്സിനുകൂടി]] സ്വീകാര്യനായ ആളിനുമാത്രമേ സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെയും]] [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ്ഗാന്ധിയുടെയും]] പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന മലയാളിയായ [[പി.സി. അലക്സാണ്ടർ|പി.സി.അലക്സാണ്ടറെ]] നിർദ്ദേശിക്കാൻ ബി.ജെ.പി. തീരുമാനിച്ചു. ന്യൂനപക്ഷ സമുദായാംഗമാകണം പുതിയ രാഷ്ട്രപതി എന്ന തീരുമാനമാണ് മലയാളിയായ അലക്സാണ്ടറെ പരിഗണിക്കാൻ ബി.ജെ.പി.യെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് അലക്സാണ്ടറുടെ പേരിനോട് താല്പര്യം കാട്ടിയില്ല. ശാസ്ത്രജ്ഞനും ദക്ഷിണേന്ത്യക്കാരനുമായ അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ പേര് ആദ്യമായി മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത് വാജ്പേയ് ഗവൺമെന്റിൽ [[റെയിൽവേ]] വകുപ്പ് സഹമന്ത്രിയായിരുന്ന മലയാളിയായ ഒ.രാജഗോപാലാണ്. പ്രധാനമന്ത്രി വാജ്പേയിയെ നേരിൽക്കണ്ട് രാജഗോപാൽ നിർദ്ദേശം വെച്ചു. ന്യൂനപക്ഷ സമുദായാംഗം, ലോകം അംഗീകരിച്ച ശാസ്ത്രകാരൻ, 'കലാം അയ്യർ' എന്ന് വിളിപ്പേരു വീണ മതേതരവാദി തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളൊക്കെ രാജഗോപാൽ പ്രധാനമന്ത്രിക്കുമുന്നിൽ വെച്ചു. രാഷ്ട്രീയം അറിയില്ല എന്നതായിരുന്നു ചിലർ കലാമിന്റെ ന്യൂനതയായി പറഞ്ഞിരുന്നത്. അതുതന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ യോഗ്യതകളിലൊന്നായി താൻ പ്രധാനമന്ത്രിക്കുമുന്നിൽ വെച്ചതെന്നും രാജഗോപാൽ പിന്നീട് പറഞ്ഞിരുന്നു. ഒ. രാജഗോപാലിന്റെ നിർദ്ദേശത്തെ, മറ്റൊരു മലയാളിയായ അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി ആന്റണിയാണ് കോൺഗ്രസ് പ്രതിനിധിയായി ആദ്യം ശരിവച്ചത്.{{അവലംബം}}
രാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനത്തെത്തുന്ന ആദ്യത്തെ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ കൂടിയായിരുന്നു കലാം. രാഷ്ട്രപതി ഭവനിലും വളരെ ലാളിത്യം നിറഞ്ഞ ജീവിതമായിരുന്നു അദ്ദേഹം പിന്തുടർന്നു പോന്നത്. രാഷ്ട്രപതിക്ക് നിയമം മൂലം അനുവദിച്ചുകിട്ടിയിരിക്കുന്ന പല സൗജന്യ സഹായങ്ങളും സ്വീകരിക്കുവാൻ കലാം തയ്യാറായിരുന്നില്ല. പാദരക്ഷകൾ പോലും സ്വയം അണിയുകയും അഴിച്ചുമാറ്റുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ രാഷ്ട്രപതി ഭവനിൽ ജോലിക്കാർ ഉള്ളപ്പോളായിരുന്നു ഇത്.<ref>[[#tpn10|പ്രൈഡ് ഓഫ് നേഷൻ മഹേഷ് ശർമ്മ, പി.കെ.ദാസ്]]. പുറം. 88</ref> ഭാരതത്തിന്റെ ഭാവിതലമുറയെ വാർത്തെടുക്കേണ്ട കുട്ടികളുമായി നിരന്തരമായി സംവദിക്കാനും, സല്ലപിക്കുവാനും കലാം സമയം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. കുട്ടികൾ അദ്ദേഹത്തെ ''ചാച്ചാ കലാം'' എന്നു വിളിക്കുമായിരുന്നു.<ref>[[#tpn10|പ്രൈഡ് ഓഫ് നേഷൻ മഹേഷ് ശർമ്മ, പി.കെ.ദാസ്]]. പുറം. 88-89</ref>
[[File:APJ_Abdul_Kalam_Speech.JPG|thumb|250px|right|എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം]]
രാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനത്തേക്ക് ഒരു രണ്ടാമൂഴത്തിനു കൂടി കലാം തയ്യാറാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രപതി കാലാവധി അവസാനിക്കുന്ന സമയത്ത് ചില മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു.<ref name=second1>{{cite news|title=സെക്കന്റ് ഇന്നിംഗ്സ് കലാം ടു റിട്ടേൺ അസ് പ്രസിഡന്റ്|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-23/india/31386583_1_consensus-candidate-sharad-pawar-parties|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2012-04-23|last=പ്രഫുല്ല|first=മരാപക്വാർ|accessdate=2013-11-28|archive-date=2013-11-28|archive-url=https://archive.today/20131128040014/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-23/india/31386583_1_consensus-candidate-sharad-pawar-parties|url-status=dead}}</ref> എന്നാൽ താൻ ഇനിയും രാഷ്ട്രപതി ഭവനിലേക്കില്ലെന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഈ പ്രസ്താവനയെ കലാം തന്നെ പിൻവലിച്ചു. രാഷ്ട്രപതി ഭവനിലേക്ക് രണ്ടാംവട്ടം എത്തുന്ന കാര്യം പറയുമ്പോൾ, കലാമിന് മുൻനിര രാഷ്ട്രീയപാർട്ടികളിൽ നിന്നും വേണ്ടത്ര പിന്തുണ ലഭിച്ചിട്ടില്ലായിരുന്നു. കലാമിന്റെ പിൻഗാമി, [[പ്രതിഭാ പാട്ടിൽ|പ്രതിഭാ പാട്ടീലിന്റെ]] ഭരണകാലഘട്ടം അവസാനിക്കാറായ സമയത്ത്, കലാമിന്റെ പേർ വീണ്ടും സജീവമായി ഉയർന്നു വന്നു. കലാം രാഷ്ട്രപതിയാവാൻ വീണ്ടും തയ്യാറാണെങ്കിൽ പിന്തുണ നൽകാൻ തയ്യാറാണെന്ന് ചില രാഷ്ട്രീയപാർട്ടികൾ അദ്ദേഹത്തെ അറിയിച്ചുവെങ്കിലും, ഊഹാപോഹങ്ങൾക്ക് വിരാമമിട്ടുകൊണ്ട് താനിനിയും രാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനത്തേക്ക് മത്സരിക്കാനില്ലെന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് കലാം തന്നെ രംഗത്തെത്തി.<ref name=pp12>{{cite news|title=പ്രസിഡൻഷ്യൽ പോൾസ്, വി വിൽ നോട്ട് സപ്പോർട്ട് പ്രണബ് മുഖർജി, ബി.ജെ.പി സേയ്സ്|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-30/india/31505985_1_pranab-mukherjee-presidential-polls-sushma-swaraj|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2012-04-30|accessdate=2013-11-28|archive-date=2013-11-28|archive-url=https://archive.today/20131128040425/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-30/india/31505985_1_pranab-mukherjee-presidential-polls-sushma-swaraj|url-status=dead}}</ref>
== അംഗീകാരങ്ങൾ ==
മുപ്പതോളം സർവ്വകലാശാലകളിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന് ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=poiapj1>{{cite web|url=http://www.presidentofindia.nic.in/scripts/thepresident.jsp|title=രാഷ്ട്രപതി വെബ്സൈറ്റിന്റെ ആർകൈവ്, വേബാക്ക് മെഷീനിൽ നിന്നും|accessdate=2007-07-27|archive-date=2007-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20070518225042/http://www.presidentofindia.nic.in/scripts/thepresident.jsp|url-status=bot: unknown}}</ref> മാത്രമല്ല [[ഭാരത സർക്കാർ]] രാജ്യത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതികൾ നൽകിയും ഡോ. കലാമിനെ ആദരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[1981]]ൽ [[പദ്മഭൂഷൺ]], [[1990]]ൽ [[പദ്മവിഭൂഷൺ]],[[1997]]ൽ [[ഭാരത രത്നം]] <ref name=br1>{{cite news|title=അബ്ദുൾ കലാമിന് ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം|url=http://www.frontline.in/static/html/fl1425/14251070.htm|publisher=ഫ്രണ്ട്ലൈൻ|last=ആനന്ദ്|first=പാർത്ഥസാരഥി|date=1997 ഡിസംബർ 26|accessdate=2013 നവംബർ 26|archive-date=2013-11-26|archive-url=https://archive.today/20131126041232/http://www.frontline.in/static/html/fl1425/14251070.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> എന്നീ ബഹുമതികളാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത്.<ref name=baratratna2>{{cite web|title=ഭാരതരത്ന ജേതാക്കൾ|url=http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336|publisher=ന്യൂഡൽഹി ടെലിവിഷൻ|date=2011 ജനുവരി 24|accessdate=2013 നവംബർ 26|archive-date=2013-11-26|archive-url=https://archive.today/20131126041400/http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336|url-status=bot: unknown}}</ref>
{| class="collapsible collapsed wikitable"
|-
! പുരസ്കാരം ലഭിച്ച വർഷം !! പുരസ്കാരം!! സംഘടന
|-
| 2012
| ഡോക്ടർ ഓഫ് ലോ
| സൈമൺ ഫ്രേസർ സർവ്വകലാശാല<ref name=sfu1>{{cite web |url=http://www.sfu.ca/ceremonies/honorary-degrees/past_honorary_degrees.html |title=ഓണററി ഡിഗ്രീസ് - കോൺവോകേഷൻ - സൈമൺ ഫ്രേസർ സർവ്വകലാശാല |publisher=സൈമൺ ഫ്രേസർ സർവ്വകലാശാല |accessdate=2012-08-31 |quote=ഓണററി ബിരുദ ജേതാക്കളുടെ പേരു വിവരം |archive-date=2013-11-26 |archive-url=https://archive.today/20131126041954/http://www.sfu.ca/ceremonies/honorary-degrees/past_honorary_degrees.html |url-status=bot: unknown }}</ref>
|-
| 2011
| ഐ.ഇ.ഇ.ഇ ഓണററി അംഗത്വം
| ഐ.ഇ.ഇ.ഇ<ref>{{cite web |url=http://www.ieee.org/documents/hon_mem_rl.pdf |title=ഐ.ഇ.ഇ.ഇ ഓണററി അംഗത്വം ലഭിച്ചവർ |publisher=ഐ.ഇ.ഇ.ഇ |accessdate=2011-08-28 |archive-date=2011-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629021316/http://www.ieee.org/documents/hon_mem_rl.pdf |url-status=dead }}</ref>
|-
| 2010
| ഡോക്ടർ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്
| വാട്ടർലൂ സർവ്വകലാശാല<ref name=waterlou22>{{cite web|title=യെറ്റ് അനദർ ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് ഫോർ കലാം|url=http://news.rediff.com/report/2010/oct/06/yet-another-honorary-doctorate-for-kalam.htm|date=2010-10-06|publisher=റിഡിഫ്.കോം|accessdate=2012-03-13|archive-date=2013-11-26|archive-url=https://archive.today/20131126042514/http://news.rediff.com/report/2010/oct/06/yet-another-honorary-doctorate-for-kalam.htm|url-status=bot: unknown}}</ref>
|-
| 2009
| ഹൂവർ പുരസ്കാരം
|എ.സ്.എം.ഇ ഫൗണ്ടേഷൻ, [[അമേരിക്ക]]<ref name=hover22>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-27/india/28029908_1_president-kalam-rural-areas-eminent-scientist|title=ഫോർമർ പ്രസിഡന്റ് കലാം ചൂസൺ ഫോർ ഹൂവർ മെഡൽ|date=2009-03-27|publisher=ഇന്ത്യടൈംസ്|accessdate=2010-10-30|location=ന്യൂയോർക്ക്|archive-date=2013-11-26|archive-url=https://archive.today/20131126042656/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-27/india/28029908_1_president-kalam-rural-areas-eminent-scientist|url-status=dead}}</ref>
|-
| 2009
| ഇന്റർനാഷണൽ വോൺ കാർമാൻ വിംഗ്സ് അവാർഡ്
| കാലിഫോർണിയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, [[അമേരിക്ക]]<ref name=cit22>{{cite web |url=http://www.galcit.caltech.edu/ahs/recipients/2009Kalam.html |title=ഇന്റർനാഷണൽ വോൺ കാർമാൻ വിംഗ്സ് അവാർഡ് |publisher=കാലിഫോർണിയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി |accessdate=2012-03-01 |archive-date=2013-11-26 |archive-url=https://archive.today/20131126042743/http://www.galcit.caltech.edu/ahs/recipients/2009Kalam.html |url-status=bot: unknown }}</ref>
|-
| 2008
| ഡോക്ടർ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് (ഓണററി)
| നന്യാംഗ് ടെക്നോളജിക്കൽ സർവ്വകലാശാല, സിങ്കപ്പൂർ<ref>{{cite web |url=http://news.ntu.edu.sg/pages/newsdetail.aspx?URL=http%3A%2F%2Fnews.ntu.edu.sg%2Fnews%2FPages%2FNR2008_Aug26.aspx&Guid=3728913b-4ced-4d53-b9c3-f17ed2bdaa78&Category=&MonthGroup=808 |title=ഡോ.അബ്ദുൾ കലാം, ഫോർമർ പ്രസിഡന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ, റിസീവ്സ് ഓണററി ഡോക്ടർ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് |publisher=നന്യാംഗ് ടെക്നോളജിക്കൽ സർവ്വകലാശാല |date=2008 ഓഗസ്റ്റ് 26 |accessdate=2011 ഓഗസ്റ്റ് 28 |archive-date=2013-11-26 |archive-url=https://archive.today/20131126043108/http://news.ntu.edu.sg/pages/newsdetail.aspx?URL=http://news.ntu.edu.sg/news/Pages/NR2008_Aug26.aspx&Guid=3728913b-4ced-4d53-b9c3-f17ed2bdaa78&Category=&MonthGroup=808 |url-status=bot: unknown }}</ref>
|-
| 2007
| കിങ് ചാൾസ് II മെഡൽ
| റോയൽ സൊസൈറ്റി, യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം<ref name=kcm112>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/07/12/stories/2007071253391300.htm|title=കിങ് ചാൾസ് II മെഡൽ ഫോർ പ്രസിഡന്റ്|work=ദ ഹിന്ദു|date=2007-07-12|accessdate=2012-03-01|last=ഹസ്സൻ|first=സുറൂർ|archive-date=2013-11-26|archive-url=https://archive.today/20131126042940/http://www.hindu.com/2007/07/12/stories/2007071253391300.htm|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name=kcm11>{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2007-07-11/news/27675690_1_president-kalam-p-j-abdul-kalam-road-map |title=കിങ് ചാൾസ് II മെഡൽ ഫോർ കലാം |work=ദ ഇക്കോണോമിക്സ് ടൈംസ് |location=ഇന്ത്യ |date=2007-07-11 |accessdate=2012-03-01 |archive-date=2013-11-26 |archive-url=https://archive.today/20131126043232/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2007-07-11/news/27675690_1_president-kalam-p-j-abdul-kalam-road-map |url-status=bot: unknown }}</ref><ref name=Royal-Society-King-Charles-II-Medal33>{{cite web|title=റോയൽ സൊസൈറ്റി കിങ് ചാൾസ് II മെഡൽ|url=http://royalsociety.org/news/german-chancellor/|publisher=റോയൽ സൊസൈറ്റി|accessdate=2012-11-14|archive-date=2013-11-26|archive-url=https://archive.today/20131126043504/http://royalsociety.org/news/german-chancellor/|url-status=bot: unknown}}</ref>
|-
| 2007
| ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സയൻസ്
| വോൾവർഹാംപ്ടൺ സർവ്വകലാശാല, യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം<ref name=whu1>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-10-23/uk/27960584_1_p-j-abdul-kalam-wolverhampton-creative-leadership|title=കലാം കൺഫേഡ് ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സയൻസ്|work=ദ ഇക്കോണോമിക്സ് ടൈംസ്|location=ഇന്ത്യ|date=2007-10-23|accessdate=2012-03-01|archive-date=2013-11-26|archive-url=https://archive.today/20131126043549/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-10-23/uk/27960584_1_p-j-abdul-kalam-wolverhampton-creative-leadership|url-status=dead}}</ref>
|-
| 2000
| രാമാനുജൻ പുരസ്കാരം
| ആൽവാഴ്സ് ഗവേഷണ കേന്ദ്രം, ചെന്നൈ<ref name="iitm">{{cite web|title=ഡോക്ടർ അബ്ദുൾ കലാം ഡൈവേഴ്സ് ഇൻട്രസ്റ്റ്സ്: പ്രൈസസ്/അവാർഡ്സ്|url=http://www.techmotivator.iitm.ac.in/TGTech%20APJ.htm#1|publisher=ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി മദ്രാസ്|accessdate=2012-03-01|archive-date=2007-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20070717070245/http://www.techmotivator.iitm.ac.in/TGTech%20APJ.htm#1|url-status=dead}}</ref>
|-
| 1998
| വീർ സവർക്കർ പുരസ്കാരം
| [[ഭാരത സർക്കാർ]]
|-
| 1997
| ഇന്ദിരാഗാന്ധി അവാർഡ് ഫോർ നാഷണൽ ഇന്റഗ്രേഷൻ
| [[ഭാരത സർക്കാർ]]<ref name="iitm" />
|-
| 1997
| [[ഭാരത രത്നം]]
| [[ഭാരത സർക്കാർ]]<ref name="iitm" /><ref name="mha.nic.in">{{cite web|title=ഭാരതരത്ന പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ|publisher=ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം , [[ഭാരത സർക്കാർ]]|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/Recipients-BR_0.pdf|format=പി.ഡി.എഫ്|accessdate=2012-03-01}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
| 1990
| [[പത്മവിഭൂഷൺ]]
| [[ഭാരത സർക്കാർ]]<ref name="iitm" /><ref name="Rediff26Nov">{{cite news |url=http://www.rediff.com/news/nov/26kal.htm |title=ഡോക്ടർ അബ്ദുൾ കലാമിന് ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം |publisher=റിഡിഫ് |date=1997-11-26 |accessdate=2012-03-01 |archive-date=2013-11-26 |archive-url=https://archive.today/20131126044140/http://www.rediff.com/news/nov/26kal.htm |url-status=bot: unknown }}</ref>
|-
| 1981
| [[പദ്മഭൂഷൺ]]
| [[ഭാരത സർക്കാർ]]<ref name="iitm" /><ref name="Rediff26Nov" />
|}
==പ്രധാന ആശയങ്ങൾ , പ്രഭാഷണങ്ങൾ, കൃതികൾ==
===വിഷൻ ഇന്ത്യ-2020===
2020 ൽ ഇന്ത്യയെ ഒരു വികസിത രാഷ്ട്രമാക്കാനുള്ള ഒരു പദ്ധതി കലാം സ്വപ്നം കണ്ടിരുന്നു. വിഷൻ-2020 എന്ന തന്റെ പുസ്തകത്തിലൂടെ ഈ ചിന്തകൾ അദ്ദേഹം ഭാരതത്തിലെ ജനങ്ങളുമായി പങ്കുവെക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>[[#vis2020|വിഷൻ2020 എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം]] ഇന്ത്യയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുളള സ്വപ്നങ്ങൾ</ref>
അതുപോലെ ആണവായുധ രംഗത്ത് ഇന്ത്യ കൈവരിച്ച നേട്ടം ഭാവിയുടെ [[വൻശക്തി]] എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ഇന്ത്യയെ കൂടുതൽ അടുപ്പിക്കുന്നു എന്നും അദ്ദേഹം ഉറപ്പിച്ചു.
===സൗരോർജ്ജ പദ്ധതികൾ===
സൗരോർജ്ജത്തിന്റെ അളവറ്റ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് കലാം ഏറെ ബോധവാനായിരുന്നു. സൗരോർജ്ജത്തെ ഉപയോഗിച്ച് ബഹിരാകാശത്തുള്ള ഊർജ്ജപ്ലാന്റുകൾ എന്ന ആശയത്തെ ശക്തമായി പിന്തുണക്കുന്ന ഒരാൾ കൂടിയായിരുന്നു കലാം.<ref name=dnaindia1>{{cite web|title=കലാം സപ്പോർട്ട്സ് സ്പേസ് എനർജി|url=http://www.dnaindia.com/india/report-apj-abdul-kalam-proposes-nano-energy-packs-for-energy-from-space-1635307|publisher=ഡി.എൻ.എ ഇന്ത്യ|date=2012-01-09|accessdate=2013-11-28|archive-date=2013-11-28|archive-url=https://archive.today/20131128043348/http://www.dnaindia.com/india/report-apj-abdul-kalam-proposes-nano-energy-packs-for-energy-from-space-1635307|url-status=bot: unknown}}</ref> 2012ൽ കലാമിന്റെ [[ചൈന|ചൈനാ]] സന്ദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായി, ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒത്തു ചേർന്ന് ഒരു സൗരോർജ്ജം കൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഉപഗ്രഹം നിർമ്മിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പദ്ധതി ആരംഭിച്ചിരുന്നു.<ref name=cpscwi1>{{cite web|title=ചൈന പ്രൊപോസസ് സ്പേസ് കൊളാബറേഷൻ വിത്ത് ഇന്ത്യ|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-02/india/34877401_1_space-solar-power-space-collaboration-v-ponraj|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2012-11-02|accessdate=2013-11-28|archive-date=2013-11-28|archive-url=https://archive.today/20131128043042/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-11-02/india/34877401_1_space-solar-power-space-collaboration-v-ponraj|url-status=dead}}</ref>
===സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ===
ശാസ്ത്രസാങ്കേതികരംഗത്തെ മറ്റ് മേഖലകളിലും അതീവ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന അബ്ദുൽ കലാം [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ|സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയറിനെ]] പിന്താങ്ങുകയും വൻതോതിലുള്ള സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ ഉപയോഗം കൂടുതൽ ജനങ്ങൾക്ക് [[വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ|വിവരസാങ്കേതിക വിദ്യ]] കൊണ്ടുള്ള പ്രയോജനം ലഭിക്കാൻ കാരണമാകും എന്ന് വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name=freeos>{{cite news|title=ഇന്ത്യൻ ലീഡർ അഡ്വക്കേറ്റ്സ് ഓപ്പൺ സോഴ്സ്|url=http://news.cnet.com/India-leader-advocates-open-source/2100-1016_3-1011255.html|publisher=സിനെറ്റ്|date=2003-05-29|accessdate=2013-11-26|last=ഡേവിഡ്|first=ബെക്കർ|archive-date=2013-11-26|archive-url=https://archive.today/20131126035720/http://news.cnet.com/India-leader-advocates-open-source/2100-1016_3-1011255.html|url-status=bot: unknown}}</ref>
===പ്രഭാഷകൻ, അധ്യാപകൻ===
[[File:Dr A P J Abdul Kalam addresses the 14th Convocation ceremony at the Indian Institute of Technology Guwahati.jpg|thumb|ഗുവഹാട്ടി ഐ.ഐ.ടിയിലെ വിദ്യാർത്ഥികളെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു സംസാരിക്കുന്നു.]]
[[File:A.P.J Abdul Kalam.jpg|thumb|ഒരു പ്രസംഗവേദിയിൽ]]
പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ശാസ്ത്രഉപദേഷ്ടാവ് എന്ന സ്ഥാനത്തു നിന്നും രാജിവെച്ചതിനു ശേഷം കലാം ഏതാണ്ട് ഒരു ലക്ഷത്തോളം വരുന്ന സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥികളുമായി സംവദിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>[[#voi002|എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം: ദ വിഷണറി ഓഫ് ഇന്ത്യ - കെ.ഭൂഷൺ; ജെ.കത്യാൽ]]</ref> അവരുടെ സൗഹൃദം എനിക്കിഷ്ടമാണ്. നാളെയുടെ ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ച് അവർക്കുള്ള സ്വപ്നങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിച്ച് അവരെ അത് നേടിയെടുക്കാൻ പ്രാപ്തരാക്കണം. ഇത് എന്റെ ലക്ഷ്യത്തിലൊന്നാണ്. ഇത്തരം സംവാദങ്ങളെക്കുറിച്ച് കലാമിന്റെ അഭിപ്രായമിതാണ്.<ref>[[#voi002|എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം : ദ വിഷണറി ഓഫ് ഇന്ത്യ - കെ.ഭൂഷൺ;ജെ.കത്യാൽ]] പുറം.100</ref> രാഷ്ട്രപതി കാലയളവിലും, അതിനു ശേഷവും നിരവധി ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിസിറ്റിംഗ് പ്രൊഫസർ ആയിരുന്നു. രാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനത്തു നിന്നും വിരമിച്ചശേഷം തിരുവനന്തപുരത്തുള്ള [[ഭാരതീയ ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യാപീഠം|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സ്പേസ് സയൻസ് ആന്റ് ടെക്നോളജി]] എന്ന സ്ഥാപനത്തിന്റെ ചാൻസലർ ആയി കലാം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചുവരികയായിരുന്നു.<ref name=mmamog1>{{cite news|title=മിഷൻ മൂൺ ആന്റ് മാർസ് ഔർ ഗോൾ-കലാം|publisher=ദ ഹിന്ദു|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/article3582080.ece|date=2012-06-29|accessdate=2013-11-28|archive-date=2013-11-28|archive-url=https://archive.today/20131128042403/http://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/article3582080.ece|url-status=bot: unknown}}</ref>
2005 ജൂലൈ 28-ന് കലാം കേരള നിയമസഭ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു. കേരള വികസനത്തെക്കുറിച്ചു വ്യക്തവും യുക്തിഭദ്രവുമായ 10 പദ്ധതികളുടെ 52 മിനിറ്റ് നീണ്ട പ്രഖ്യാപനം ഇദ്ദേഹം നടത്തി. ഇരു രാഷ്ട്രീയമുന്നണികളും സ്വാഗതം ചെയ്ത ഈ പദ്ധതികൾ പത്ര മാധ്യമങ്ങൾ ഏറെ പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
===എഴുത്തുകാരൻ===
നിരവധി കൃതികൾ അബ്ദുൾ കലാം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലയാളം അടക്കം വിവിധ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലേക്ക് ഇവ പരിഭാഷ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
അബ്ദുൾ കലാം രചിച്ച പുസ്തകങ്ങൾക്ക് [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|ദക്ഷിണ കൊറിയയിൽ]] ധാരാളം വായനക്കാരുണ്ട്.<ref name=kalamcatching>{{cite news|title=കലാം ദ ഓഥർ കാച്ചിംഗ് ഓൺ ഇൻ സൗത്ത് കൊറിയ|url=http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=354077|publisher=ഔട്ട്ലുക്ക് ഇന്ത്യ|date=2006-02-09|accessdate=2013-11-26|archive-date=2013-11-26|archive-url=https://archive.today/20131126035502/http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=354077|url-status=bot: unknown}}</ref>. ''[[അഗ്നിച്ചിറകുകൾ]]'' ആണ് കലാമിന്റെ ആത്മകഥ.
====കൃതികളുടെ പട്ടിക====
{{Multicol}}
[[File:Malayalam Translations Of Kalam's Books.jpg|thumb|left|അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ കൃതികളുടെ മലയാള പരിഭാഷ - ഡി.സി ബുക്സിന്റെ ഒരു വില്പനശാലയിൽ]]
* ''ഇന്ത്യ2020: എ വിഷൻ ഫോർ ദ ന്യൂ മില്ലെനിയം'' എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം, വൈ.എസ്.രാജൻ (പെൻഗ്വിൻ ബുക്ക്സ് ഇന്ത്യ, 2003) ISBN 0-14-027833-8
* ''ഇന്ത്യ-മൈ-ഡ്രീം'' എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം (എക്സൽ ബുക്സ്, 2004) ISBN 81-7446-350-X
* ''എൻവിഷനിംഗ് ആൻ എൻപവേഡ് നേഷൻ: ടെക്നോളജി ഫോർ സൊസൈറ്റൽ ട്രാൻസ്ഫോർമേഷൻ'' എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം (ടാറ്റാ മക്ഗ്രോ-ഹിൽ, 2004) ISBN 0-07-053154-4
{{Multicol-break}}
* ''ഗൈഡിംഗ് സോൾസ്: ഡയലോഗ്സ് ഓൺ ദ പർപ്പസ് ഓഫ് ലൈഫ്'' എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം, അരുൺ.കെ.തിവാരി, (ഓഷ്യൻ ബുക്സ്, 2005) ISBN 81-88322-73-3
* '' ചിൽഡ്രൺ ആസ്ക് കലാം'' എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം (പിയേഴ്സൺ എഡ്യുക്കേഷൻ) ISBN 81-7758-245-3
* ''വിംഗ്സ് ഓഫ് ഫയർ: ആൻ ഓട്ടോബയോഗ്രഫി ഓഫ് എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം'' എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം, അരുൺ തിവാരി (ഓറിയന്റ് ലോംങ്മാൻ, 1999) ISBN 81-7371-146-1
* ''ഇഗ്നൈറ്റഡ് മൈൻഡ്സ്: അൺലീഷിംഗ് ദ പവർ വിത്തിൻ ഇന്ത്യ'' എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം (പെൻഗ്വിൻ ബുക്സ്, 2003) ISBN 0-14-302982-7
* ''സയന്റിസ്റ്റ് ടു പ്രസിഡന്റ്'' എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം (ഗ്യാൻ പബ്ലിഷിംഗ് ഹൗസ്, 2003) ISBN 81-212-0807-6
{{Multicol-end}}
== വ്യക്തിജീവിതം ==
[[File:Crossing-nia-bridge.jpg|right|250px]]
പൂർണ്ണ [[സസ്യഭുക്ക്|സസ്യഭുക്കായിരുന്ന]] കലാമിന് മദ്യപാനം, പുകവലി തുടങ്ങിയ ശീലങ്ങളൊന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. പ്രകൃതിയുമായി ഇണങ്ങി ജീവിച്ചിരുന്ന അബ്ദുൽ കലാം പ്രകൃതിയുടെ സംഹാരസ്വഭാവത്തെ മനസ്സിലാക്കാനിടവന്ന ഒരു സംഭവത്തെപ്പറ്റി തന്റെ ആത്മകഥയിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. 1964ൽ മണിക്കൂറിൽ 100മൈലിലധികം വേഗതയുള്ള കൊടുങ്കാറ്റ് പിതാവിന്റെ യാനത്തേയും സേതുക്കരയുടെ ഏതാനും ഭാഗങ്ങളേയും തകർത്തുകളഞ്ഞു എന്നും [[പാമ്പൻ പാലം]], അതിലൂടെ ഓടിക്കൊണ്ടിരുന്ന യാത്രക്കാരുള്ള തീവണ്ടിസഹിതം തകർന്ന് സമുദ്രത്തിൽ പതിച്ചു എന്നും ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>[[#wof99|വിംഗ്സ് ഓഫ് ഫയർ എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം]] പുറം.6</ref> അതുവരെ സമുദ്രത്തിന്റെ സൌന്ദര്യം മാത്രം ആസ്വദിച്ചിരുന്ന തനിക്ക് അതിന്റെ അനിയന്ത്രിതമായ ഊർജ്ജത്തെപറ്റി മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ സംഭവം ഇടവരുത്തി എന്ന് കലാം ഓർമ്മിക്കുന്നു.<ref>[[#wof99|വിംഗ്സ് ഓഫ് ഫയർ എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം]] പുറം.6-7</ref>
തുമ്പ ഇക്വറ്റോറിയൽ റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചിങ് സ്റ്റേഷനിൽ (ടി.ഇ.ആർ.എൽ.എസ്) റോക്കറ്റ് എൻജിനിയറായി 1961ലാണ് ഡോ.എ.പി.ജെ. അബ്ദുൾകലാം ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചത്. ജോലിയിൽ ഏതാണ്ട് ഒരു വർഷം പിന്നിട്ട സന്ദർഭത്തിൽ അക്കാലത്ത് ടി.ഇ.ആർ.എൽ.എസിന്റെ ടെസ്റ്റ് ഡയറക്ടറായിരുന്ന ഡോ.എച്ച്.ജി.എസ്. മൂർത്തിക്ക് [[തമിഴ്|തമിഴിലുള്ള]] ഒരു [[കത്ത്]] ലഭിച്ചു. ഡോ.എ.പി.ജെ. അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ പിതാവ് ജൈനുലാബ്ദീൻ മരയ്ക്കാറുടേതായിരുന്നു കത്ത്. തന്റെ മകൻ അബ്ദുൾകലാം അവിടെ ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചതായി അറിയാമെങ്കിലും ഏതാണ്ട് ഒരു [[വർഷം|വർഷമായി]] മകനെക്കുറിച്ച് ഒരു വിവരവും ഇല്ലെന്നും അവൻ താങ്കളുടെ ഒപ്പം ജോലിയിലുണ്ടോ അതോ ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്ന് അറിയിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ളതായിരുന്നു കത്ത്. ഉടൻ തന്നെ ഡോ.മൂർത്തി കലാമിനെ വിളിച്ച് പിതാവിന്റെ കത്ത് കൈമാറി. അപ്പോഴാണ് ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച വിവരമറിയിച്ച ശേഷം താൻ വീട്ടിലേക്ക് ഒരു കത്തുപോലും അയച്ചിട്ടില്ലെന്ന കാര്യം കലാം പോലും ഓർക്കുന്നത്. നൂതനമായ റോക്കറ്റ് സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വായത്തമാക്കാനുള്ള കഠിനശ്രമത്തിൽ വിവാഹം കഴിക്കാൻ പോലും മറന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമർപ്പിത മനസ്സിനെക്കുറിച്ച് വിശദമക്കുന്ന ഒരു ഉദാഹരണമാണ് ഈ സംഭവം.
ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി <ref name="first_bp11">{{cite news|title=എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം ഈസ് സ്വോൺ ഇൻ അസ് ഇന്ത്യാസ് ഇലവൺത്ത് പ്രസിഡന്റ്|url=http://www.rediff.com/news/2002/jul/25prez5.htm|publisher=റീഡിഫ് വാർത്ത|date=2002 ജൂലൈ 25|last=ജോയ്സി|first=ജോസഫ്|accessdate=2013 നവംബർ 26|archive-date=2013-11-26|archive-url=https://archive.today/20131126040408/http://www.rediff.com/news/2002/jul/25prez5.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> എന്നതിനു പുറമേ രാഷ്ട്രപതിസ്ഥാനം അലങ്കരിച്ച ഏക അവിവാഹിതൻ എന്ന പദവിയും കലാമിന് സ്വന്തമാണ്. [[എസ്. രാധാകൃഷ്ണൻ|എസ്. രാധാകൃഷ്ണന്]] ശേഷം ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി പദവിയിലെത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയക്കാരനല്ലാത്ത രണ്ടാമത്തെ വ്യക്തിയും അദ്ദേഹമാണ്. അസംബ്ലി തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ടുചെയ്ത ആദ്യ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതിയും ഇദ്ദേഹമാണ്.{{അവലംബം}}
==വിമർശനങ്ങൾ, വിവാദങ്ങൾ==
===രാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനത്ത്===
[[രാഷ്ട്രപതി|രാഷ്ട്രപതിയുടെ]] മുമ്പിലെത്തിയ ദയാഹർജികളുടെ തീർപ്പുകൽപ്പിക്കുന്ന നടപടി വൈകിച്ചു എന്ന വിമർശനം അബ്ദുൾ കലാമിനെതിരേ ഉയർന്നിരുന്നു. [[ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന|ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ]] 72ആം വകുപ്പു പ്രകാരം വധശിക്ഷക്കു വിധിക്കപ്പെട്ട കുറ്റവാളിയുടെ ശിക്ഷ ഇളവുചെയ്യാൻ രാഷ്ട്രപതിക്കു അധികാരം ഉണ്ട്.<ref name=mercy1>{{cite web|title=ദ ജേണി ഓഫ് എ മെർസി പ്ലീ|url=http://www.indianexpress.com/news/the-journey-of-a-mercy-plea/621586/0|publisher=ദ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്|date=2010-05-21|last=മനീഷ്|first=ചിബ്ബർ|accessdate=2013-11-25|archive-date=2013-11-25|archive-url=https://archive.today/20131125041251/http://www.indianexpress.com/news/the-journey-of-a-mercy-plea/621586/0|url-status=bot: unknown}}</ref> അബ്ദുൾ കലാം രാഷ്ട്രപതിയായിരിക്കുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ ഇരുപത്തൊന്ന് ദയാഹർജികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരിഗണനക്കായി വന്നുവെങ്കിലും, തീർപ്പു കൽപ്പിച്ചത് ഒന്നിൽ മാത്രമാണ്. പതിനാലുവയസ്സുകാരിയെ ബലാത്സംഗം ചെയ്ത് കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസിലെ പ്രതിയായ ധനഞ്ജയ് ചാറ്റർജിയുടെ ദയാഹർജിയാണ് അബ്ദുൾ കലാം പരിഗണിച്ചത്. എന്നാൽ ഇയാൾക്ക് മാപ്പു നൽകാൻ കലാം തയ്യാറായില്ല, ചാറ്റർജിയെ പിന്നീട് വധശിക്ഷക്കു വിധേയനാക്കി.<ref name=mercy2>{{cite web|title=ധനഞ്ജയ് ടു ബീ ഹാങ്ഡ്|url=http://www.indianexpress.com/storyOld.php?storyId=52429|publisher=ദ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്|date=2004-08-05|accessdate=2013-11-25|archive-date=2013-11-25|archive-url=https://archive.today/20131125041722/http://www.indianexpress.com/storyOld.php?storyId=52429|url-status=bot: unknown}}</ref> 2001 ലെ ഇന്ത്യൻ പാർലിമെന്റ് ആക്രമണകേസിലെ കുറ്റവാളിയായ [[അഫ്സൽ ഗുരു|അഫ്സൽ ഗുരുവിന്റെ]] ദയാഹർജിയും ഉണ്ടായിരുന്നു ഇതിൽ. ദയാഹർജിയുടെ തീർപ്പു വൈകിക്കുക വഴി അഫ്സൽ ഗുരുവിന്റെ വധശിക്ഷ നീട്ടിയത് ഒരുപാട് വിമർശനങ്ങൾക്കിടയാക്കി (പിന്നീട് 2013 ഫെബ്രുവരിയിലാണ് അഫ്സൽ ഗുരുവിനെ തൂക്കിക്കൊന്നത്).<ref name=afsal1>{{cite web|title=വെയ്റ്റഅ ഫോർ മെർസി|url=http://www.frontline.in/navigation/?type=static&page=flonnet&rdurl=fl2818%2Fstories%2F20110909281804500.htm|publisher=ഫ്രണ്ട്ലൈൻ|last=വി.|first=വെങ്കിടേശൻ|date=2011-09-09|accessdate=2013-11-25|archive-date=2013-11-25|archive-url=https://archive.today/20131125042231/http://www.frontline.in/navigation/?type=static&page=flonnet&rdurl=fl2818/stories/20110909281804500.htm|url-status=bot: unknown}}</ref>
===ശാസ്ത്രജ്ഞൻ എന്ന സ്ഥാനത്ത്===
ഇന്ത്യയുടെ ആണവപദ്ധതിയിൽ കലാമിനുള്ള പങ്കിനെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് നിരവധി ശാസ്ത്രജ്ഞർ രംഗത്തെത്തുകയുണ്ടായി. ഏയ്റോനോട്ടിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബിരുദാനന്തരബിരുദം കരസ്ഥമാക്കിയ ഒരു വ്യക്തി എങ്ങനെയാണ് ആണവശാസ്ത്രത്തിന്റെ കുലപതിയായി അറിയപ്പെടുക എന്നവർ ചോദിക്കുന്നു. കലാം ആണവശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം പോലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഹോമി സെത്ന ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=pokran12>{{cite news|title=പൊക്രാൻ II പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായപ്പെടാൻ കലാം യോഗ്യനല്ല|url=http://news.rediff.com/report/2009/sep/01/how-can-kalam-talk-on-pokhran.htm|publisher=റീഡിഫ് വാർത്ത|date=2001-09-01|accessdate=2013-11-25|archive-date=2013-11-25|archive-url=https://archive.today/20131125042848/http://news.rediff.com/report/2009/sep/01/how-can-kalam-talk-on-pokhran.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> ഹോമി സെത്ന അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ആണവശാസ്ത്രജ്ഞനും, [[രസതന്ത്രം|രസതന്ത്രത്തിൽ]] എഞ്ചിനീയറിംഗ് ബിരുദധാരിയുമാണ്. ന്യൂക്ലിയാർ ഫിസിക്സിൽ കലാമിനു ഒന്നും തന്നെ അറിയില്ല എന്ന് പൊക്രാൻ II പദ്ധതിയിൽ അംഗമായിരുന്ന ഈ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ കലാമിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=pokran3>{{cite web|title=കലാം നോ അഥോറിറ്റി ഓൺ പൊക്രാൻ ടെസ്റ്റ്|url=http://www.youtube.com/watch?v=lwDKahtHVDQ|publisher=ഐ.ബി.എൻ ലൈവ് - [[യുട്യൂബ്]]|quote=കലാമിനെതിരേ വിമർശനങ്ങൾ|accessdate=2013-11-25}}</ref> ആണവനിലയങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ച പരിചയങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത ഒരാളാണ് കലാമെന്നും, [[രാജ രാമണ്ണ|രാജാരാമണ്ണയുടെ]] കീഴിൽ പൂർത്തിയായ അണ്വായുധ പദ്ധതിയിൽ കലാം ഭാഗഭാക്കല്ലായിരുന്നു എന്നും ചിലർ തെളിവു സഹിതം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു<ref name="kalamcriticised">{{cite news|title=പൊക്രാൻ II - എക്സ് എ.ഇ.സി ചീഫ് സ്ലാംസ് കലാം|url=http://zeenews.india.com/news/nation/pokhran-ii-ex-aec-chief-slams-kalam_560066.html|quote=കലാം വിമർശിക്കപ്പെടുന്നു|publisher=സീ ന്യൂസ്|date=2003-09-01|access-date=2013-01-23|archive-date=2013-11-25|archive-url=https://archive.today/20131125044147/http://zeenews.india.com/news/nation/pokhran-ii-ex-aec-chief-slams-kalam_560066.html|url-status=bot: unknown}}</ref>
[[സംയോജിത ഗൈഡഡ് മിസൈൽ വികസന പദ്ധതി|സംയോജിത ഗൈഡഡ് മിസൈൽ വികസന പദ്ധതിയിൽ]] കലാമിന്റെ പങ്കാളിത്തം ചില മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ ചോദ്യം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. അഗ്നി, പൃഥി, ആകാശ് എന്ന മിസൈലുകൾ വികസിപ്പിച്ചത് മറ്റു ശാസ്ത്രജ്ഞരായിരുന്നു കലാം പദ്ധതിയുടെ ഏകോപനം മാത്രമേ ചെയ്തിരുന്നുള്ളു എന്നും ഈ പത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമകാലീനരായ ശാസ്ത്രജ്ഞരെ ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് പറയുന്നു. അഗ്നി മിസ്സൈലിന്റെ യഥാർത്ഥ സൂത്രധാരൻ അഡ്വാൻസ് സിസ്റ്റം ലാബോറട്ടറിയുടെ ചെയർമാനും അഗ്നി പ്രൊജക്ടിന്റെ മുൻ ഡയറക്ടറുമായിരുന്ന രാം നാരായൺ അഗർവാളായിരുന്നു.<ref name=rna1>{{cite news|title=ഫ്രം ലോങ് റേഞ്ച് മിസ്സൈൽ ടു ലൈറ്റ് വെയിറ്റ് കാലിപ്പർസ്|url=http://www.thehindubusinessline.in/2005/07/25/stories/2005072501331400.htm|publisher=ഹിന്ദു ബിസിനസ്സ് ലൈൻ|last=എം.|first=സോമശേഖർ|date=2005 ജൂലൈ 25|accessdate=2013 നവംബർ 28|archive-date=2013-11-28|archive-url=https://archive.today/20131128041236/http://www.thehindubusinessline.in/2005/07/25/stories/2005072501331400.htm|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name=rma33>{{cite news|title=ചാരിയോട്ടർ ഓഫ് ഫയർ|url=http://indiatoday.intoday.in/story/drdo-agni-missile-project-chief-r.n.-agarwal-retires-after-22-years/1/193340.html|publisher=ഇന്ത്യാ ടുഡേ|last=രാജ്|first=ചെങ്കപ്പ|date=2005 ഓഗസ്റ്റ് 08|accessdate=2013 നവംബർ 28|archive-date=2013-11-28|archive-url=https://archive.today/20131128041648/http://indiatoday.intoday.in/story/drdo-agni-missile-project-chief-r.n.-agarwal-retires-after-22-years/1/193340.html|url-status=bot: unknown}}</ref> കലാം തന്റെ ആത്മകഥയിൽ അഗ്നിയുടെ വിജയത്തിനു രാം നാരായൺ അഗർവാളിന് കടപ്പാട് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>[[#wof99|വിംഗ്സ് ഓഫ് ഫയർ എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം]] പുറം.123</ref> ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ കാലത്ത് കലാമിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ തുടങ്ങിയ പ്രൊജക്ട് ഡെവിൾ, പ്രൊജക്ട് വേലിയന്റ് സാങ്കേതികമായി തികഞ്ഞ പരാജയമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദം കൊണ്ട് ഈ രണ്ടു പ്രൊജക്ടുകളും ഭാരത സർക്കാർ ഉപേക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു<ref name="nti12">{{cite web|title=മിസ്സൈൽ-കൺട്രി പ്രൊഫൈൽ ഇന്ത്യ|url=http://www.nti.org/country-profiles/india/delivery-systems/|publisher=ന്യൂക്ലിയർ ത്രെട്ട് ഇനിഷ്യേറ്റീവ്|date=|accessdate=2013 നവംബർ 25|archive-date=2013-11-25|archive-url=https://archive.today/20131125050807/http://www.nti.org/country-profiles/india/delivery-systems/|url-status=bot: unknown}}</ref>
2011 ൽ [[കൂടംകുളം ആണവനിലയം|കൂടംകുളം]] ആണവവൈദ്യുത നിലയത്തെ സംബന്ധിച്ച കലാമിന്റെ നിലപാടുകൾ ഒരുപാട് വിമർശനങ്ങൾ ക്ഷണിച്ചു വരുത്തി. കൂടംകുളം ആണവനിലയം സുരക്ഷിതമായ ഒന്നാണെന്നായിരുന്നു കലാം പത്രസമ്മേളനത്തിലൂടെ പറഞ്ഞത്. കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റേയും, മറ്റേതെങ്കിലും ഒരു സ്ഥാപനത്തിന്റേയോ ഇടനിലക്കാരനായല്ല താനിതു പറയുന്നതെന്നും കലാം പറഞ്ഞിരുന്നു.<ref name=kpis1>{{cite news|title=കൂടംകുളം പ്ലാന്റ് ഈസ് സേഫ്|url=http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/kudankulam-plant-safe-kalam/article2603911.ece|publisher=ദ ഹിന്ദു|date=2011-11-07|accessdate=2013-11-25|archive-date=2013-11-25|archive-url=https://archive.today/20131125051501/http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/kudankulam-plant-safe-kalam/article2603911.ece|url-status=bot: unknown}}</ref> ആണവനിലയത്തിന്റെ അപകടസാദ്ധ്യതകളെക്കുറിച്ചു പറയാൻ മാത്രം വിജ്ഞാനം അബ്ദുൾ കലാമിന് ഈ വിഷയത്തിൽ ഇല്ല എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് കൂടംകുളം സമരസമിതി നേതാക്കൾ കലാമിനെ ശക്തമായി വിമർശിക്കുന്നു.<ref name=koodamkulam>{{cite news|title=കലാം ബാറ്റ്സ് ഫോർ കൂടംകുളം, ബട്ട് പ്രൊട്ടസ്റ്റേഴ്സ് അൺഇംപ്രസ്സ്ഡ്|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-07/india/30369212_1_kudankulam-plant-kudankulam-nuclear-power-project-kasinath-balaji|publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|date=2011-11-07|accessdate=2013-11-25|archive-date=2013-11-25|archive-url=https://archive.today/20131125051911/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-07/india/30369212_1_kudankulam-plant-kudankulam-nuclear-power-project-kasinath-balaji|url-status=dead}}</ref>
== മരണം ==
2015 ജൂലൈ 27ന് [[ഷില്ലോംഗ്|ഷില്ലോംഗിൽ]] വച്ച് കലാം അന്തരിച്ചു. ഷില്ലോംഗിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റിൽ വച്ച്, 'വാസയോഗ്യമായ ഗ്രഹങ്ങൾ' എന്ന വിഷയത്തിന്റെ പേരിൽ കുട്ടികൾക്ക് ക്ലാസെടുത്തുകൊണ്ടിരിയ്ക്കൂമ്പോൾ പെട്ടെന്നുണ്ടായ [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന്]] അദ്ദേഹം കുഴഞ്ഞുവീഴുകയായിരുന്നു. സംഭവസ്ഥലത്തുവച്ചുതന്നെ അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. പിന്നീട് മൃതദേഹം ആദ്യം [[ഡൽഹി]]യിലെ വസതിയിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി. തുടർന്ന് ജന്മനാടായ രാമേശ്വരത്തെത്തിച്ചു. അവിടെയുള്ള പൈക്കറുമ്പ് ശ്മശാനത്തിൽ വച്ച് പൂർണ്ണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ സംസ്കരിച്ചു. പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]], അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] തുടങ്ങിയ പ്രമുഖർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാരത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
==സ്മാരകങ്ങൾ==
===ഗൂഗിൾ അനുശോചനം===
കറുത്ത റിബൺ ധരിച്ചാണ് എ.പി.ജെ.അബ്ദുൽ കലാമിന്റെ മരണത്തിന് [[ഗൂഗിൾ]] അനുശോചനം നൽകിയത്.[[ഡൂഡിൽ|ഡൂഡിലിന്റെ]] മുകളിൽ കർസർ എത്തുമ്പോൾ ഇൻ മെമ്മറി ഓഫ് ഡോ.എ.പി.ജെ.അബ്ദുൽ കലാം എന്ന പോപ്പ് അപ്പും തെളിയും. സാധാരണ ഗതിയിൽ ഗൂഗിൾ [[സെർച്ച് എഞ്ചിൻ|സെർച്ച് എൻജിന്റെ]] ഹോം പേജിലെ ലോഗോയിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വരുത്തിയാണു ഡൂഡിൽ തയ്യാറാക്കുന്നത്. എന്നാൽ ലോഗോ പരിഷ്കരിക്കാതെ സെർച്ച് ബാറിനു താഴെ കറുത്ത റിബൺ കുത്തി വച്ച വ്യത്യസ്തമായ ഡൂഡിലാണ് ഗൂഗിൾ പുറത്തിറക്കിയത്<ref name=ndtv1>{{cite news | title = വിത് എ ബ്ലാക്ക് റിബ്ബൺ, ഗൂഗിൾ റിമംമ്പേഴ്സ് അബ്ദുൾ കലാം | url = http://www.ndtv.com/india-news/google-pays-tribute-to-president-kalam-with-black-ribbon-1201886 | publisher = എൻ.ഡി.ടി.വി | date = 2015-07-30 | accessdate = 2013-03-31 | archive-date = 2016-03-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160331175008/http://www.ndtv.com/india-news/google-pays-tribute-to-president-kalam-with-black-ribbon-1201886 | url-status = bot: unknown }}</ref><ref name=btoday1>{{cite news | title = ഗൂഗിൾ ട്രൈബ്യൂട്ട്സ് ടു മിസ്സൈൽ മാൻ അബ്ദുൾകലാം | url = http://www.businesstoday.in/technology/internet/googles-black-ribbon-tribute-to-apj-abdul-kalam/story/222239.html | publisher = ബിസിനസ്സ് ടുഡേ | date = 2015-07-30 | accessdate = 2016-03-31 | archive-date = 2016-03-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160331175457/http://www.businesstoday.in/technology/internet/googles-black-ribbon-tribute-to-apj-abdul-kalam/story/222239.html | url-status = bot: unknown }}</ref>
===കലാം സ്മാരകം===
അബ്ദുൽ കലാമിനെ കബറടക്കം നടത്തിയ തങ്കച്ചിമഠം [[പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിലെ]] പേക്കരിമ്പിലെ ഒന്നരയേക്കർ ഭൂമിയിൽ സ്മാരകം നിർമ്മിക്കാനുള്ള പ്രാഥമിക നടപടികൾ ആരംഭിച്ചു. മധുര–രാമേശ്വരം ദേശീയപാതയിൽ സഞ്ചരിച്ചാൽ, [[പാമ്പൻ പാലം|പാമ്പൻപാലം]] കടന്ന് 10 കിലോമീറ്ററിനുള്ളിലാണ് കലാം അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ഭൂമി. കലാം [[ഡൽഹി|ഡെൽഹിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന രാജാജി നഗറിലെ വീട് കുട്ടികളുടെ മ്യൂസിയമാക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശം മുന്നോട്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്. കലാം അന്ത്യവിശ്രമംകൊള്ളുന്ന ഭൂമി ഒറ്റ രാത്രികൊണ്ടാണ് ജില്ലാഭരണകൂടം ഏറ്റെടുത്തത്. ബസ് ഡിപ്പോയ്ക്കായി പഞ്ചായത്ത് കണ്ടുവച്ചിരുന്ന സ്ഥലമായിരുന്നു അത്. ബസ് ഡിപ്പോയ്ക്കെതിരെ എതിർപ്പുമായി ആക്ഷൻ കൗൺസിൽ രംഗത്തുവന്നിരുന്നു. എന്നാൽ കലാമിന്റെ കബറിടത്തിനായി സ്ഥലം വിട്ടുകൊടുക്കണമെന്ന് ജില്ലാഭരണകൂടം ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ ആരും എതിർത്തില്ല. ഇതോടെ രാമേശ്വരം കലക്ടർ നന്ദകുമാർ ഇക്കാ കലാമിന്റെ ബന്ധുക്കളെ അറിയിച്ചു. അവർ സമ്മതം പ്രകടിപ്പിച്ചതോടെ ഒറ്റരാത്രിക്കുള്ളിൽ ഒന്നര [[ഏക്കർ]] ഭൂമി ഏറ്റെടുത്തു സർക്കാർ ഉത്തരവ് പുറത്തിറങ്ങി. അബ്ദുൽ കലാമിന്റെ ജന്മഗൃഹത്തിൽ ഇപ്പോഴൊരു [[മ്യൂസിയം|മ്യൂസിയമുണ്ട്]]. രാമേശ്വരത്തെ പ്രസിദ്ധമായ രാമനാഥക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേനടയ്ക്കു സമീപമുള്ള ഹൗസ് ഓഫ് കലാമിൽ രണ്ടാംനിലയിലാണ് കലാമിന്റെ ജീവിതയാത്രകളെക്കുറിച്ചുള്ള മ്യൂസിയം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്.<ref name=mano1>{{cite news | title = കലാം ഉറങ്ങുന്നിടം ഇനി ചരിത്രസ്മാരകം | url = http://www.manoramaonline.com/news/indepth/apj-abdul-kalam/memorial-to-kalam.html | publisher = മനോരമഓൺലൈൻ | accessdate = 2016-03-31 | archive-date = 2016-03-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160331155837/http://www.manoramaonline.com/news/indepth/apj-abdul-kalam/memorial-to-kalam.html | url-status = dead }}</ref><ref name=niex1>{{cite news | title = പ്രിപ്പറേഷൻസ് ബിഗിൻസ് ഫോർ കലാംസ് ഫ്യൂനറൽ | url = http://www.newindianexpress.com/nation/Preparations-Begin-for-APJ-Abdul-Kalams-Funeral/2015/07/28/article2945377.ece | publisher = ദ ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ് | accessdate = 2016-03-31 | archive-date = 2016-03-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160331164030/http://www.newindianexpress.com/nation/Preparations-Begin-for-APJ-Abdul-Kalams-Funeral/2015/07/28/article2945377.ece | url-status = bot: unknown }}</ref>
===അബ്ദുൽ കലാം ദ്വീപ്===
{{പ്രലേ|അബ്ദുൽ കലാം ദ്വീപ്}}
ഇന്ത്യയിലെ [[ഒറീസ|ഒറീസാ]] തീരത്തിന് ചേർന്നുള്ള ഭദ്രക് ജില്ലയിലെ ചെറു ദ്വീപാണ് വീലർ ദ്വീപ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അബ്ദുൽ കലാം ദ്വീപ്. ഇന്ത്യയിലെ ഉപരിതല മിസൈൽ ടെസ്റ്റ് ഫയറിങ് ദ്വീപാണിത്. രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാനമായ ദീർഘദൂര ഉപരിതല മിസൈലുകൾ എല്ലാം ഇവിടെയാണ് പരീക്ഷിച്ചിട്ടുള്ളത്. എ.പി.ജെ അബ്ദുൽ കലാമിന് ആദരമർപ്പിച്ച് ഒഡീഷ സർക്കാറാണ് 2015-ൽ പേര് മാറ്റിയത്.<ref name=mangalam222>{{cite news |title=ഒഡീഷയിലെ വീലർ ദ്വീപിന് ഇനി അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ പേര് |url=http://www.mangalam.com/latest-news/356417 |publisher=മംഗളം ഓൺലൈൻ |accessdate=2015-09-08 |date=2015-09-04 |archive-date=2016-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401082314/http://www.mangalam.com/latest-news/356417 |url-status=bot: unknown }}</ref>
===ഇൻ മെമ്മറി ഓഫ് ഡോ. കലാം===
[[File:Kalam-Sapta.jpg|200px|right]]
ഡോ. എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാമിന്റെ [[ട്വിറ്റർ]] അക്കൗണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷവും തുടർന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കലാമിന്റെ ഔദ്യോഗിക അക്കൗണ്ട് പുതിയ രീതിയിലാകും പ്രവർത്തനം നടത്തുക. ഇൻ മെമ്മറി ഓഫ് ഡോ കലാം (Kalam Project) എന്ന പേരിലാണ് ഇപ്പോൾ അക്കൗണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[ചിന്ത|ചിന്തകളും]] പഠിപ്പിക്കലുകളും ദൗത്യങ്ങളുമാകും ഇനി ഈ അക്കൗണ്ടിൽ കാണുക എന്ന് ഇന്ത്യ എക്സ്പ്രസ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.<ref name=indianexpress77>{{cite news | title = ഇൻ മെമ്മറി ഓഫ് കലാം, ഹിസ് ട്വിറ്റർ അക്കൗണ്ട് റിമെയിൻ എലൈവ് | url = http://indianexpress.com/article/india/india-others/in-memory-of-dr-kalam-his-twitter-account-will-remain-alive/ | publisher = ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ് | date = 2015-07-29 | accessdate = 2016-04-01 | archive-date = 2016-04-01 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160401081817/http://indianexpress.com/article/india/india-others/in-memory-of-dr-kalam-his-twitter-account-will-remain-alive/ | url-status = bot: unknown }}</ref>
==ഗ്രന്ഥസൂചി==
{{Multicol}}
*{{cite book |title=വിംഗ്സ് ഓഫ് ഫയർ |url=http://books.google.com.sa/books?id=c3qmIZtWUjAC|last= എ.പി.ജെ |first= അബ്ദുൾ കലാം |coauthors= |year=1999 |publisher=യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് ഇന്ത്യ|location=ഇന്ത്യ |isbn=81-7371-146-1 |ref=wof99 }}
*{{cite book|last1=രാജ്|first1=ചെങ്കപ്പ|title=വെപ്പൺസ് ഓഫ് പീസ്|url=http://books.google.com.sa/books?id=2LHbAAAAMAAJ&q|publisher=ഹാർപ്പർ&കോളിൻസ്|isbn=8172233302 |location=മിഷിഗൺ സർവ്വകലാശാല|ref=wop2000}}
*{{cite book |title=ഇന്തോ റഷ്യൻ മിലറ്ററി & ന്യൂക്ലിയർ കോ-ഓപ്പറേഷൻ|url=https://archive.org/details/indorussianmilit0000conl|last= ജെറോം.എം |first= കോൺലി |coauthors= |year=2001 |publisher=ലെക്സിംങ്ടൺ ബുക്ക്സ്|location=ഇംഗ്ലണ്ട് |isbn=0739102176 |ref=irn01 }}
{{Multicol-break}}
*{{cite book|title=വിഷൻ 2020 - എ വിഷൻ ഫോർ ദ ന്യൂ മില്ലെനിയം|url=http://books.google.com.sa/books?id=ozlOtjcpWo0C&dq|last=എ.പി.ജെ|first=അബ്ദുൾ കലാം| year=1998 |publisher=പെൻഗ്വിൻ ബുക്സ്|location=ഇന്ത്യ|isbn=0-670-88271-2 | ref=vis2020}}
*{{cite book|title=എ.പി.ജെ.അബ്ദുൾ കലാം - ദ വിഷണറി ഓഫ് ഇന്ത്യ|url=http://books.google.com.sa/books?id=W3K3wQsM9PUC&pg|last=ജി.കത്യാൽ;|first=കെ.ഭൂഷൺ| year=2002 |publisher=എ.പി.എച്ച്.പബ്ലിഷിംഗ്|location=ഇന്ത്യ|isbn= | ref=voi002}}
{{Multicol-end}}
==ഇതും കൂടി കാണുക==
[[File:AbdulKalam.ogg|thumb|അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദം ഇവിടെ കേൾക്കാം|right]]
*[[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]]
*[[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ]]
*[[സംയോജിത ഗൈഡഡ് മിസൈൽ വികസന പദ്ധതി]]
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commonscat|A. P. J. Abdul Kalam |എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം }}
{{wikiquote|അബ്ദുൾ കലാം}}
* [http://www.abdulkalam.com അബ്ദുൽ കലാമിന്റെ വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227160818/http://www.abdulkalam.com/ |date=2021-02-27 }}
* [http://www.rediff.com/news/pres2002.htm റീഡിഫ് പേജ്]
* [http://news.bbc.co.uk/hi/english/world/south_asia/newsid_2135000/2135439.stm അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരഞ്ഞടുപ്പിനെ പറ്റിയുള്ള ബി.ബി.സി ലേഖനം]
* [http://www.flonnet.com/fl1913/19130110.htm അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരഞ്ഞടുപ്പിനെ പറ്റിയുള്ള ഫ്രണ്ട്ലൈൻ ലേഖനം]
* [http://www.ibnlive.com/videos/16646/kalam-the-king-of-many-firsts.html കലാം സിയാച്ചിൻ യുദ്ധമേഖല സന്ദർശിച്ചതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930155721/http://www.ibnlive.com/videos/16646/kalam-the-king-of-many-firsts.html |date=2007-09-30 }}
* [http://www.tamilnation.org/hundredtamils/abdulkalam.htm അബ്ദുൾകലാം - വൺഹൺഡ്രഡ് തമിൾസ് ഓഫ് 20th സെഞ്ച്വറി]
* [http://www.icbs.com/IIT/abdul-kalam-speech.htm ഐ ഹാവ് ത്രീ വിഷൻസ് ഫോർ ഇന്ത്യ - കലാമിന്റെ പ്രശസ്തങ്ങളായ പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ നിന്നും ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704054638/http://www.icbs.com/IIT/abdul-kalam-speech.htm |date=2007-07-04 }}
* [http://deshgujarat.com/2007/07/20/dr-apj-abdul-kalams-leadership-speech-at-ahmedabadvideo/ കലാമിന്റെ നേതൃത്വപാടവത്തെക്കുറിച്ച്]
==അവലംബം==
{{reflist|3}}
{{start box}}
{{succession box | before = [[കെ.ആർ. നാരായണൻ]]|title = [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി]]|years=[[ജൂലൈ 25]], [[2002]]-[[ജൂലൈ 25]], [[2007]]| after=[[പ്രതിഭാ പാട്ടീൽ]]}}
{{end box}}
{{Indian Presidents}}
{{Bharat Ratna}}
{{Padma Vibhushan Awards}}
{{Defence Research and Development Organisation}}
{{Indian space programme}}
{{Smiling Buddha}}
[[വർഗ്ഗം:1931-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 15-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:അവിവാഹിതർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷനിലെ ജീവനക്കാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 27-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2015-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മവിഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം| ]]
h7wmhtjyz1u2hsypyb6dp82zro06lao
അനന്തപുര തടാകക്ഷേത്രം
0
6541
4631293
4602749
2026-06-19T06:22:27Z
Keerthisreeyadav
212566
4631293
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Ananthapura Temple}}
{{Coord|12|35|1|N|74|58|56|E|type:landmark_region:IN|display=title}}
[[ചിത്രം:Anthapuram.jpg|thumb|right|250px|അനന്തപുരം അനന്തപദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം (തടാക ക്ഷേത്രം), [[കാസർഗോഡ്]]]]
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കാസർഗോഡ് ജില്ല]]യിലെ ഒരു പ്രസിദ്ധമായ [[ക്ഷേത്ര ക്ഷേത്രമാണ്]] ''' തടാക ക്ഷേത്രം എന്നറിയപ്പെടുന്ന അനന്തപുരം പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം''' (അനന്തപുരം തടാക ക്ഷേത്രം). ത്രിമൂർത്തികളിൽ പ്രധാനിയും സർവ്വേശ്വരനുമായ ഭഗവാൻ [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവാണ്]] ഇവിടുത്തെ മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠ. അനന്തശയന ഭാവത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഏക തടാക ക്ഷേത്രമായ ഇത് പ്രസിദ്ധമായ ക്ഷേത്രമാണ്. [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] ''അനന്തപത്മനാഭ സ്വാമി''യുടെ ([[പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]) മൂലസ്ഥാനമായി ഇത് കരുതപ്പെടുന്നു. [[കുമ്പള]] എന്ന [[പട്ടണം|പട്ടണത്തിൽ]] നിന്നും അഞ്ച് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. അനന്തപദ്മനാഭൻ ഇവിടെയായിരുന്നു കുടികൊണ്ടിരുന്നത് എന്നാണ് സ്ഥലവാസികളുടെ വിശ്വാസം.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralatraveltourism.com/kerala-pilgrimage-destinations/ananthapura-lake-temple.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-07-05 |archive-date=2012-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121229114005/http://www.keralatraveltourism.com/kerala-pilgrimage-destinations/ananthapura-lake-temple.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.kamalkapoor.com/hindu-spiritual-places/ananthapura-temple.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-07-05 |archive-date=2011-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713133748/http://www.kamalkapoor.com/hindu-spiritual-places/ananthapura-temple.asp |url-status=dead }}</ref><ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/placespilgrimage/0803/06/1080306042_1.htm</ref><ref>http://malayal.am/യാത്ര/സ്ഥലങ്ങൾ/204/ബേക്കൽ-കോട്ടയും-ചന്ദ്രഗിരി-കോട്ടയും{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[കടുശർക്കരയോഗം|കടുശർക്കരയോഗമെന്ന]] പുരാതനശൈലിയിലാണ് ഇവിടുത്തെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിഷ്ഠനിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്. മനോഹരമായ ഒരു [[തടാകം|തടാകത്തിന്റെ]] മദ്ധ്യത്തിൽ സവിശേഷമായ [[വാസ്തുശാസ്ത്രം|വാസ്തുവിദ്യയിൽ]] നിർമ്മിച്ച ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഒരു [[മുതല|മുതലയും]] ഈ തടാകത്തിലുണ്ട്.വളരെ ജനപ്രിയമാണ് ഈ മുതല.
==എത്തിച്ചേരാൻ==
കാസർഗോഡ് ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തുനിന്നും പതിമൂന്ന് കിലോമീറ്റർ അകലെ, കുമ്പളയ്ക്ക് സമീപം, അനന്തപുരം എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് അനന്തപദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം ഇരുപത്തആറ് മിനിറ്റ് യാത്രാ സമയം.
കാസർഗോഡ് നിന്നും ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ബസ്,ടാക്സി എന്നിവ ലഭ്യമാണ്. വിദൂര സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്നവർക്ക് താമസിക്കാൻ പുറത്തു അമ്പലത്തിൻ്റെന്നെ സൗകര്യം ഉണ്ട്.
തെക്ക് ഭാഗത്തുനിന്നു വരുന്നവർക്ക് കാസർഗോഡിൽ നിന്നും സീതാംഗോളി വഴി മായിപ്പാടി ശിവാജി നഗറിൽ നിന്നും ഇടത്തേക്ക രണ്ട്കിലോമീറ്റർ യാത്ര ചെയ്താൽ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാൻ സൗകര്യമുണ്ട്. അതാണ് എളുപ്പ മാർഗം.ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടടുത്തു അനന്തപുരംകുന്ന് ഉണ്ട്.
ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ- കുമ്പള (
അഞ്ച് കിലോമീറ്റർ അകലെ). ഇവിടെ മംഗലാപുരം കാസർഗോഡ് പാതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന പാസ്സഞ്ചർ, മെമു ട്രെയിനുകൾ മാത്രമാണ് നിർത്തുന്നത്. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ- കാസർഗോഡ്.
== മുതല ==
പണ്ട് മുതൽക്കേ ഈ തടാകത്തിൽ കണ്ടുവന്ന മുതലയെ ബ്രിട്ടിഷുകാർ വെടിവച്ചുകൊന്നെങ്കിലും പിന്നീട് തനിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട "ബബിയ" നിരുപദ്രവകാരിയിരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ നിവേദ്യം മാത്രമായിരുന്നു ഭക്ഷണമെന്നു ക്ഷേത്ര പൂജാരിമാർ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ബബിയ രണ്ടായിരത്തി ഇരുപത്തി രണ്ട്
ഒക്ടോബറിൽ അന്തരിച്ചു.
==ചിത്രങ്ങൾ==
<gallery>
File:അനന്തപുരം തടാക ക്ഷേത്രം.JPG|അനന്തപുരം തടാക ക്ഷേത്രം
File:Ananthapura temple Kasaragod2.jpg|അനന്തപുരം ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം
File:Ananthapura temple Kasaragod3.jpg|മറ്റൊരു ദൃശ്യം
File:Ananthapura temple1.JPG|മറ്റൊരു ദൃശ്യം
File:അനന്തപുരം ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുതല "ബബിയ".JPG|thumb|അനന്തപുരം തടാക ക്ഷേത്രത്തിലെ മുതല "ബബിയ".
</gallery>
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{Commons category|Ananthapura Lake Temple}}
* [http://ananthapuratemple.com/ml/ അനന്തപദ്മനാഭ സ്വാമി ക്ഷേത്രം, അനന്തപുര. ഒഫീഷ്യൽ വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140510215726/http://ananthapuratemple.com/ml |date=2014-05-10 }}
{{കാസർഗോഡ് - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Hindu-temple-stub}}
[[വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
ffgpmy64ijcrqwhwl5mtiu31t509a7x
കായംകുളം
0
6662
4631312
4627288
2026-06-19T08:05:59Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631312
wikitext
text/x-wiki
[[പ്രമാണം:കായംകുളം 1z.jpg|ലഘുചിത്രം|കായംകുളം ജംഗ്ഷൻ അടയാള ബോർഡ്]]
{{Prettyurl|Kayamkulam}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=കായംകുളം}}
{{Infobox settlement
| name = കായംകുളം
| native_name =
| native_name_lang = {{lang-ml|കായംകുളം}}
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = [[പട്ടണം]], [[നഗരസഭ]], [[നിയമസഭ|നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| image_skyline = Kayamkulam.jpg
| image_alt =
| image_caption = കായംകുളം ബസ് സ്റ്റാൻഡ്
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = Location in Kerala, India
| latd = 9.17
| latm =
| lats =
| latNS = N
| longd = 76.49
| longm =
| longs =
| longEW = E
| coordinates_display = inline,title
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ }}
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[Districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type = നഗരസഭ
| governing_body = നഗരസഭ
| leader_title1 = നിയമസഭാംഗം
| leader_name1 = യു പ്രതിഭ ഹരി
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 68585<ref>http://censusindia.gov.in/towns/ker_towns.pdf</ref>
| population_as_of = 2001
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[പിൻകോഡ്|പോസ്റ്റൽ ഇൻഡക്സ് നമ്പർ]]
| postal_code = 690502
|
| area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code = +91-479
|
| blank1_name_sec1 =വാഹനകോഡ്
| blank1_info_sec1 = KL-29
|
| blank3_name_sec1 = സ്ത്രീപുരുഷ അനുപാതം
| blank3_info_sec1 = 0.944 [[പുരുഷൻ|♂]]/[[സ്ത്രീ|♀]]
| blank2_name_sec1 = സാക്ഷരത
| blank2_info_sec1 = 81.76%%
| website =
| footnotes =
}}
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] പ്രമുഖവും പുരാതനവുമായ ഒരു പട്ടണമാണ് '''കായംകുളം'''. [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിൽ]] നിന്നും [[കൊല്ലം|കൊല്ലത്തു]] നിന്നും ഏകദേശം ഒരേ ദൂരമാണ് കായംകുളത്തിന്. കേരളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളുമായി റെയിൽ, റോഡ് എന്നിവ വഴി കായംകുളം ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[ദേശീയപാത 47|ദേശീയപാത 66]] കായംകുളത്ത് കൂടി കടന്നുപോകുന്നു. കായംകുളം എന്ന വാക്കിന് കൃഷിഭൂമി, വയൽ എന്നൊക്കെയാണ് അർത്ഥം. കായൽ കുളമാണ് കായംകുളം ആയി മാറിയത്. എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു കായലുംകുളവും ചേരുന്ന സ്ഥലം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ കായലോര പട്ടണങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായ കായംകുളം കയർ വ്യവസായം, [[മത്സ്യബന്ധനം]], വിനോദസഞ്ചാരം എന്നിവയ്ക്ക് പ്രശസ്തമാണ്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വൈദ്യുതി നിലയങ്ങളിൽ ഒന്നായ [[ദേശീയ താപ വൈദ്യുതി കോർപ്പറേഷൻ|ദേശീയ താപ വൈദ്യുതി കോർപ്പറേഷന്റെ]] (NTPC) [[കായംകുളം താപനിലയം|താപനിലയം]] കായംകുളത്ത് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അതിപ്രശ്സ്തമായ വാരണപ്പള്ളിത്തറവാട് ഇവിടെയാണ്. കായംകുളം രാജാവിന് ധാരാളം പടയാളികളെയും പടത്തലവൻമാരെയും സംഭാവന ചെയ്ത തറവാട്.ശ്രീ നാരായണ ഗുരു വിദ്യാഭ്യാസം, ചെയ്യുവാൻ താമസിച്ച തറവാട്.
മാങ്കുളം കഥകളി പൈതൃക കേന്ദ്രം. ഇവിടെ മൊട്ടിട്ടവരും പൂത്തുലഞ്ഞവരും പുകൾപെറ്റവരായി. ശ്രീ ഇഞ്ചയ്ക്കാട് രാമചന്ദ്രൻ പിള്ള, പരേതരായ ശ്രീമതി ചവറ പാറുക്കുട്ടി, ചിറക്കര മാധവൻകുട്ടി, പന്തളം കേരള വർമ്മ എന്നിവർ അവരിൽ ചിലർ മാത്രം. തോപ്പിൽ കഥകളിയോഗവും ശ്രീ മാങ്കുളം വിഷ്ണു നമ്പൂതിരിയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ സമകാലീനരും ചേർത്തുവെച്ച നടനനിറവിൻറെ പ്രിയനാട്. രസഭാവങ്ങൾക്കു പ്രാമുഖ്യം നൽകിയും ഒപ്പം കൃത്യമായ ചുവടുകളും മുദ്രകളും സമന്വയിപ്പിച്ചുമുള്ള തെക്കൻചിട്ടയുടെ ഉദയം ഇവിടെയായിരുന്നു. കായംകുളത്തിനു പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തായി ശാലീനമായൊരു ഗ്രാമസങ്കേതം. ഇവിടെ നിറയുന്നത് മഹത്വം നിറഞ്ഞൊരു നടനഗാംഭീര്യത്തിൻറെ ഉദാത്ത സ്മരണകൾ മാത്രം. പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സിൽ കച്ചകെട്ടി എഴുപത്തൊന്നാം വയസ്സുവരെ സ്വയംമറന്നാടി കായങ്കുളം എന്ന ചെറുഗ്രാമത്തെ ലോകത്തിൻറെ ഉത്തുംഗതയിലെത്തിച്ച് 1981 ഏപ്രിൽ 19 നു ശ്രീ. മാങ്കുളം വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. <ref>{{Cite web|url=https://www.mankulamkathakali.org/|title=|website=Mankulam Kathakli|access-date=2025-05-06|archive-date=2025-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20250506111333/https://www.mankulamkathakali.org/|url-status=dead}}</ref>
'കേരളത്തിന്റെ റോബിൻ ഹുഡ്' എന്നു വിളിക്കാവുന്ന [[കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണി|കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണിയുടെ]] ജന്മസ്ഥലമാണ് കായംകുളം. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലായിരുന്നു കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണി ജീവിച്ചിരുന്നതെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണിയുടെ വീരപരാക്രമങ്ങൾ കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തമാണ്.<ref>ഐതിഹ്യമാല, കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി</ref> കായംകുളത്തെ ആദ്യ പള്ളിയാണ് (മുഹിദ്ദീൻ പള്ളി ജമാ അത്ത് ) പിന്നീട് ആണ് ബാക്കിയുള്ള പള്ളികൾ വന്നത് ഷഹിദാർ മസ്ജിദ്, Town മസ്ജിദ്, കുറ്റിതെരുവ് മസ്ജിദ് കിരിക്കാട് ജമാമത്ത്, ചേരാവള്ളി ജമാഅത്ത്, പുത്തൻ തെരുവു് ജമാഅത്ത്
== കൃഷ്ണപുരം കൊട്ടാരം ==
{{പ്രധാനലേഖനം|കൃഷ്ണപുരം കൊട്ടാരം}}
[[ചിത്രം:KrishnapuramPalace Desc.JPG|left|thumb|200px|കൃഷ്ണപുരം കൊട്ടാരം]]
[[ചിത്രം:Kayamkulam Sword.JPG|200px|right|thumb|കായംകുളം വാൾ]]
കായംകുളത്തെ ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര ആകർഷണമാണ് [[കൃഷ്ണപുരം കൊട്ടാരം]]. [[ദേശീയപാത 47|ദേശീയപാത 47-ൽ]] കായംകുളത്തുനിന്നും [[ഓച്ചിറ|ഓച്ചിറയിലേക്ക്]] പോകുന്ന വഴി കായംകുളം പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 3.5 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് കൃഷ്ണപുരം കൊട്ടാരം. പുരാവസ്തുവകുപ്പ് ആണ് ഈ കൊട്ടാരം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നത്. കൊട്ടാരവും [[തിരുവിതാംകൂർ]] മഹാരാജാവായിരുന്ന [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]]യുടെ സ്വത്തുക്കളും പൊതുജനങ്ങൾക്കായി പ്രദർശനത്തിനു തുറന്നുകൊടുത്തിരിക്കുന്നു. കൊട്ടാരത്തിനുള്ളിലെ വലിയ കുളം പ്രശസ്തമാണ്. ഈ കുളത്തിന്റെ അടിയിൽ നിന്നും മഹാരാജാവിന് ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാനായി ഉള്ള ഒരു ഭൂഗർഭ രക്ഷാമാർഗ്ഗം ഉണ്ടെന്നാണ് കേട്ടുകേൾവി. ഇപ്പോൾ [[വേലുത്തമ്പി ദളവ|വേലുത്തമ്പി ദളവയുടെ]] വാളും ഇവിടെ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. കായംകുളം വളരെ പ്രബലമായ ഒരു നാട്ടുരാജ്യമായിരുന്നു. തെക്ക് കന്നേറ്റി([[കരുനാഗപ്പള്ളി]])യും, വടക്ക് ത്രിക്കുന്നപ്പുഴയും, കിഴക്ക് പന്തളംദേശവഴിയും, പടിഞ്ഞാറ് [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലും]] ആയിരുന്നു അതിർത്തി. [[ഓടനാട്]] എന്ന് കൂടി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന കായംകുളം രാജ്യത്തിന്ന്റെ തലസ്ഥാനം മറ്റത്തു(കണ്ടിയൂർ)നിന്ന് കായംകുളം പട്ടണത്തിന് വടക്കുള്ള എരുവ(കോയിക്കൽ പടി)യിലേക്ക് മാറ്റി സ്താപിച്ചത് പതിനഞ്ചാം ശതകത്തിലാണ്. ഇക്കാലത്തുതന്നെ കൃഷ്ണപുരത്ത് മറ്റൊരു കൊട്ടാരം കൂടി പണികഴിപ്പിച്ചിരുന്നു. അത് കായംകുളം രാജാക്കന്മാരുടെ സൈനിക ആസ്ഥാനം ആയിരുന്നു. മാർത്താണ്ഡവർമ കായംകുളം കീഴടക്കിയ ശേഷം ആ കൊട്ടാരവും കോട്ടയും ഇടിച്ചു നിരത്തുകയും പുതിയതായി മറ്റൊന്ന് പണികഴിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അതാണിന്ന് കാണുന്ന കൊട്ടാരം. ഇപ്പോഴത്തെ കൊട്ടാരവും വിശാലമായ ഒരു കോട്ടക്കുള്ളിലാണ് നിന്നിരുന്നത്. ആ കോട്ട കെട്ടുന്നതിന് മണ്ണെടുത്ത കുഴിയാണ് അതിർത്തിച്ചിറ. കൊട്ടാരത്തിലെ '''ഗജേന്ദ്രമോക്ഷം ചുവർചിത്രം''' ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്
== നാടകസമിതികൾ ==
കേരളത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ നാടക കമ്പനിയായ [[കെ.പി.എ.സി.|കെ.പി.എ.സി.-യുടെ]] ആസ്ഥാനം കായംകുളമാണ്. കായംകുളം പട്ടണത്തിന് ഏതാണ്ട് രണ്ടു കിലോമീറ്റർ തെക്കായി ആണ് കെ.പി.എ.സി യുടെ ഓഫീസ്. കേരളത്തിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ 1950-കളിൽ അധികാരത്തിൽ എത്തിച്ചതിൽ ''ഭാഗ്യനക്ഷത്രം'', [[നിങ്ങളെന്നെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റാക്കി|"നിങ്ങളെന്നെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റാക്കി"]] തുടങ്ങിയ കെ.പി.എ.സി നാടകങ്ങൾക്കും അവയിലെ ജനപ്രിയഗാനങ്ങൾക്കും വലിയ ഒരു പങ്കുണ്ടെന്നു പറയാം.
== എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി ==
[[File:Kayamkulam Railway Station.jpg|left|200px|thumb|കായംകുളം റെയിൽവേ ജംഗ്ഷൻ]]
* [[തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്നും ഏകദേശം 100 കി.മീറ്ററും [[നെടുമ്പാശ്ശേരി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|നെടുമ്പാശ്ശേരി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവള]]ത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 130 കി.മീറ്ററും അകലെയാണ് കായംകുളം. ദേശീയപാത 66-ലെ പ്രധാന ബസ് സ്റ്റാൻഡായ ഇവിടെ എല്ലാ ബസ്സുകളും പ്രവേശിക്കും.
* [[കായംകുളം ജങ്ക്ഷൻ തീവണ്ടി നിലയം|കായംകുളം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]] ജംഗ്ഷൻ സ്റ്റേഷൻ ആണ് ഇവിടെ നിന്ന് എറണാകുളം ഭാഗത്തേക്ക് ആലപ്പുഴ വഴിയും കോട്ടയം വഴിയും റെയിൽ ഗതാഗതം സാദ്ധ്യമാണ് പട്ടണത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 1.5 കി.മീ അകലെയാണ് സ്റ്റേഷൻ. [[എറണാകുളം]], [[കോട്ടയം]], [[ആലപ്പുഴ]], [[കൊല്ലം]], [[തിരുവനന്തപുരം]] ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഭൂരിഭാഗം എല്ലാ ട്രെയിനുകളും കായംകുളത്ത് നിർത്തും.
== ആരാധനാലയങ്ങൾ ==
===ഹിന്ദു===
* [[കരിമുട്ടം ദേവി ക്ഷേത്രം|പെരിങ്ങാല കരിമുട്ടം ദേവി ക്ഷേത്രം]] (കായംകുളം രാജാവിൻ്റെ പ്രധാന കളരി ദേവതാ ക്ഷേത്രം)
* പുതിയിടം ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം
*ദേവികുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
* കുറക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം
*എരുവ ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം
*മേജർ രാമപുരം ദേവീ ക്ഷേത്രം (രാജകൊട്ടാരവുമായി ബന്ധം ഉള്ള ക്ഷേത്രം)
* മേജർ ഏവൂർ ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം
* ഏവൂർ കണ്ണമ്പള്ളിൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം (ഓടനാടിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ടതും വലിയതും ആയ കളരി പരിശീലനകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്ന്{{തെളിവ്}})
* [[വേതാളൻ കാവ് മഹാദേവ ക്ഷേത്രം]], [[കാപ്പിൽ കിഴക്ക്]], [[കൃഷ്ണപുരം]]
*പത്തിയൂർ ദേവി ക്ഷേത്രം
* [[കുറക്കാവ് ദേവി ക്ഷേത്രം]], കാപ്പിൽ മേക്ക്, കൃഷ്ണപുരം പി. ഓ
* ചെട്ടികുളങ്ങര ദേവി ക്ഷേത്രം
* മേജർ കോയിപ്പള്ളികാരൻമാ ദേവീക്ഷേത്രം, ഓലകെട്ടി അമ്പലം പി.ഓ
* കുളത്താഴത്ത് ശ്രീ മൂർത്തി - ദേവിക്ഷേത്രം ഓലകെട്ടി അമ്പലം പി.ഓ
* [[കളത്തിൽ ദേവി ക്ഷേത്രം]],കാപ്പിൽ മേക്ക്, കൃഷ്ണപുരം
* ചേരാവള്ളി ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
* പുതുക്കുളങ്ങര ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രം, ഒന്നാംകുറ്റി, കായംകുളം പി.ഓ.
* മൂലേശ്ശേരിൽ ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, പുളിമുക്ക്, കായംകുളം പി.ഓ.
* പുല്ലുകുളങ്ങര ശ്രീധർമ്മശാസ്ത ക്ഷേത്രം , പുല്ലുകുളങ്ങര, കായംകുളം പി.ഓ.
* വല്ലയിൽ ദേവി ക്ഷേത്രം
*വാരണപ്പള്ളി ക്ഷേത്രം
*ഇടമരത്തുശ്ശേരിൽ ക്ഷേത്രം
*കണിയാമുറി ക്ഷേത്രം
*ശ്രീ ശാസ്താംനട ക്ഷേത്രം
*'''[https://www.facebook.com/madampil.kandalloor മാടമ്പിൽ ക്ഷേത്രം], ''കണ്ടല്ലൂർ തെക്ക് പി.ഓ.,കായംകുളം, ഫോൺ:''''' <big>094464 34299''''','''''</big> '''ॐ'''
*വടക്കൻ കോയിക്കൽ ദേവീക്ഷേത്രം
*വരം പത്ത് ദേവീക്ഷേത്രം
*മേനാത്തേരിൽ ശിവ പാർവ്വതി ക്ഷേത്രം
===ക്രിസ്ത്യൻ===
* [[കായംകുളം കാദീശാ പള്ളി|കാദീശാ പള്ളി]]
* ശാലേം മാർത്തോമ്മ പളളി. 120+ വർഷം പഴക്കം. കെ പി റോഡ്. കായംകുളം.
*St Antony's church
St Basil Malankara Catholic Church
IPC EBEN EZER CHURCH KAYAMKULAM
വടക്കൻ കോയിക്കൽ ദേവീക്ഷേത്രം
വരംപത്ത് ദേവീക്ഷേത്രം
===മുസ്ലീം===
* ഷഹീദാർ മസ്ജിദ്
* കുറ്റിത്തെരുവ് ജമാഅത്ത് പള്ളി
*കായംകുളം 'മുഹിദ്ദീൻ പള്ളി
*പുത്തൻ തെരുവു മസ്ജിദ്
*കീരിക്കാട് ജമാഅത്ത് നൈനാരത്ത് മസ്ജിദ്
*ചെമ്പകപ്പളി ജമാഅത്ത്
*ഠൗൺ ജമാഅത്ത് പള്ളി
*പുതിയടം പള്ളി
*dharul aman masjid
*കൊറ്റുകുളങ്ങര മുസ്ലിം ജമാഅത്ത്
==വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
*ഗവൺമെന്റ് ജിഎച്ച്എസ് കായംകുളം
*എം എസ് എം കോളേജ് കായംകുളം
*ഗവ. വിമൻസ് പോളിടെൿനിക് കോളേജ് കായംകുളം
*ടെക്നിക്കൽ ഹൈ സ്കൂൾ, കൃഷ്ണപുരം കായംകുളം
*കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബി.എഡ സെന്റർ കായംകുളം
*സെന്റ് മേരീസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ
*ജാമിഅഃ ഹസനിയ്യ അറബിക് കോളജ്
== പ്രശസ്ത വ്യക്തിpaകൾ ==
*മാങ്കുളം കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരി (കഥകളി )
*മാങ്കുളം വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി (കഥകളി)
*kummampallil Ramanpilla Ashan
*[[തച്ചടി പ്രഭാകരൻ]]
*തുണ്ടത്തിൽ കുഞ്ഞികൃഷ്ണ പിള്ള
*[[ടി.പി. ശ്രീനിവാസൻ]]
*അഡ്വ.പുതുപ്പള്ളി എൻ രാജഗോപാലൻ
*[[എസ്. രാമചന്ദ്രൻ പിള്ള (ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗം)|എസ്. രാമചന്ദ്രൻ പിള്ള]]
*[[പി.കെ. കുഞ്ഞ്|പി.കെ. കുഞ്ഞു സാഹിബ്]]
* അഡ്വ: എം.കെ ഹേമചന്ദ്രൻ
*[[കോഴിശ്ശേരി ബാലരാമൻ]]
*നടയിൽതെക്കതിൽ എൻ ശിവശങ്കരൻ
* കാർട്ടുണിസ്റ്റ് ശങ്കർ
* Muthukulam Raghavan pilla
*പുതുപ്പള്ളി രാഘവൻ
*അനിൽ പനച്ചൂരാൻ
*[[ഹാജി ഹസൻ സേട്ട് http://jmisait.wix.com/memoncustoms|ഹാജി ഹസൻ യാക്കുബ്സേട്ട്]] <ref>{{Cite web|url=https://jmisait.wixsite.com/memoncustoms|title=HOME|access-date=2021-09-30|language=en}}</ref>
*cm ഉമ്മർപ്പിള്ള പുലവർ
* T. M. Varghese
* Cartoonist Yesudasan
*KPSC LALITHA
*Kunjan velumpan*
* thoppil ഭാസി
* പത്തിയൂർ കമലം :- കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ വനിത തകിൽ വിദഗ്ധ
* ആനന്ദൻ മാസ്റ്റർ , ആനന്ദ നൃത്ത കലാനിലയം, വേലഞ്ചിറ, കായംകുളം
* തോപ്പിൽ രാമചന്ദ്രൻ പിള്ളൈ
* മീനത്തതിൽ കേശവപിള്ള (ദേവീ മാഹാത്മ്യം, കുത്തിയോട്ട കൃതികൾ )
*മേനാത്തേരിൽ ജി വേണുഗോപാൽ പൊതുപ്രവർത്തകൻ മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിലർ
== ഉത്സവങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Oachira temple.JPG|thumb|200px|left|ഓച്ചിറ പരബ്രഹ്മ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ [[ആനക്കൊട്ടിൽ]]]]
# കായംകുളം പെരിങ്ങാല കരിമുട്ടം ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ [[കരിമുട്ടം ദേവി ക്ഷേത്രം|പത്താമുദയ മഹോത്സവം]] നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പാരമ്പര്യമുള്ളതാണ്. മേടം ഒന്നിന് ആരംഭിച്ച് പത്താമുദത്തിന് (മേടം പത്ത് ) സമാപിക്കുന്ന ഉത്സവം തെക്കൻ കേരളത്തിലെ ഉത്സവങ്ങളുടെ സമാപനമായാണ് കണക്ക് കൂട്ടപ്പെടുന്നത്.
2. എല്ലാ വർഷവും [[ഓച്ചിറ പരബ്രഹ്മക്ഷേത്രം|ഓച്ചിറ ക്ഷേത്രത്തിൽ]] [[ഓച്ചിറ വൃശ്ചികം ഉത്സവം]] ആഘോഷിക്കുന്നു.
3. എല്ലാ വർഷവും [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിൽ]] നടക്കുന്ന [[ചെട്ടികുളങ്ങര ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം|ചെട്ടികുളങ്ങര കുംഭ ഭരണി]] ഉത്സവം [[ഓച്ചിറ|ഓച്ചിറയിൽ]] നിന്നും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും കേരളത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ഒരുപാട് ഭക്തജനങ്ങൾ തടിച്ചുകൂടുന്ന ഒരു ഉത്സവമാണ്. ആഘോഷപൂർവ്വം കൊണ്ടാടുന്ന ഈ ഉത്സവം തെക്കിന്റെ കുംഭമേള എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
4. കേരളത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ കായംകുളത്ത് പെരുങ്കളയിലാണ് കോയിപ്പള്ളികാരൻമാ ദേവീ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഭഗവതി ദേവിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ക്ഷേത്രത്തിലെ വാർഷിക ഉത്സവം മലയാളം മീന മാസത്തിൽ (മാർച്ച് - ഏപ്രിൽ) ആചരിക്കുന്നു, ഇത് രേവതി ഉത്സവം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.വാർഷിക ഉത്സവം കെട്ടുകാഴ്ചയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധമാണ്. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച ഉയരമുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വലിക്കുന്നു. അലങ്കരിച്ച കാളയുടെ പ്രതിമകൾ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വലിക്കും. ക്ഷേത്രോത്സവത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകമാണ് ജീവിത എഴുന്നള്ളത്ത്.1500 വർഷത്തിലധികം ചരിത്രമുണ്ട് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്. കേരളീയ ക്ഷേത്ര വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഉത്തമോദാഹരണമായ ഈ ക്ഷേത്രം നന്നായി പരിപാലിക്കപ്പെടുന്നു. ചതുര് ശ്രീകോവിൽ, നാലമ്പലം, കൊടിമരം, നമസ്കാര മണ്ഡപം, കുളം എന്നിവ ശ്രീകോവിലിൽ ഉണ്ട്.
== അനുബന്ധം ==
{{commonscat|Kayamkulam}}
{{reflist}}
{{ആലപ്പുഴ ജില്ല}}
{{coor title dm|9|11|N|76|30|E|region:IN_type:city}}
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
{{Kerala-geo-stub}}
o2w3qyk09n2c0pevckoizp35bhxqce5
കുടജാദ്രി
0
6779
4631338
3970671
2026-06-19T09:58:07Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631338
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kodachadri}}
{{Infobox mountain
| name = കുടജാദ്രി <br> ಕೊಡಚಾದ್ರಿ <br>
| other_name =
| photo = Kodachadri.JPG
| photo_size =
| photo_alt =
| photo_caption = [[പശ്ചിമഘട്ടം]], [[ശരാവതി]] കുടജാദ്രിയിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ച <ref>http://www.karnataka.com/kollur/kodachadri-trek/</ref>
| elevation_m = 1343
| elevation_ref =
| prominence =
| prominence_m =
| prominence_ft =
| prominence_ref =
| listing =
| range = [[പശ്ചിമഘട്ടം]]
| parent_peak =
| location = [[കുന്ദാപുര]] [[ഉഡുപ്പി ജില്ല]], [[കർണാടക]], [[ഇന്ത്യ]]
| map = Karnataka
| map_alt =
| map_caption = Location in Karnataka
| map_size =
| label = Kodachadri
| label_position = right
| coordinates = {{coord|13|51|39|N|74|52|29|E|type:mountain_region:IN-KA_scale:100000|format=dms|display=inline,title}}
| range_coordinates =
| coordinates_ref =
| type =
| first_ascent = ചരിത്രകാലം
| easiest_route = നാഗോഡി വഴി
}}
[[ചിത്രം:കുടജാദ്രി മല ഉച്ചി.JPG|thumb|right|കുടജാദ്രി മലയുടെ ഉച്ചിയിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം|194x194px]]
[[കർണാടകം|കർണാടകത്തിലെ]] [[സഹ്യപർവ്വതം|സഹ്യപർവ്വതനിരകളിലെ]] 1343 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഒരു [[കൊടുമുടി|കൊടുമുടിയാണ്]] '''കുടജാദ്രി''' (കൊടചാദ്രി). [[കൊല്ലൂർ|കൊല്ലൂരിലെ]] പ്രശസ്തമായ [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം|മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം]] കുടജാദ്രിയുടെ താഴ്വരയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കുടജാദ്രിയെ പ്രകൃതി പൈതൃക സ്ഥലമായി [[കർണാടക]] സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="heritage">{{cite news|last=Kaggere|first=Niranjan|title=Kodachadri now a Heritage site|newspaper=Times of India- mobile e paper|year=2012|url=http://mobilepaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=10§id=edid=&edlabel=BGMIR&mydateHid=30-07-2010&pubname=Mirror+-+Bangalore&edname=&articleid=Ar01000&publabel=MM|accessdate=5 October 2012|archive-date=2013-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227210307/http://mobilepaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=10§id=edid=&edlabel=BGMIR&mydateHid=30-07-2010&pubname=Mirror+-+Bangalore&edname=&articleid=Ar01000&publabel=MM|url-status=dead}}</ref> കർണാടക സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പതിമൂന്നാമത്തെ കൊടുമുടിയാണിത്. മലയ്ക്കു ചുറ്റുമുള്ള [[മഴക്കാട്|മഴക്കാടുകൾ]] എല്ലാ സമയവും മഞ്ഞുമൂടിക്കിടക്കുന്നു. മലകയറുന്ന സാഹസികർക്കായി ഒരു ഉത്തമ സ്ഥലമാണ് കുടജാദ്രി.
== സസ്യ ജീവ ജാലങ്ങൾ ==
മൂകാംബിക ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ മധ്യത്തിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടജാദ്രി, [[ജൈവവൈവിധ്യം|ജൈവവൈവിധ്യ]] പ്രദേശമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന നിരവധി സസ്യജന്തുജാലങ്ങളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രമാണ്. ശക്തമായ കാറ്റ് കാരണം കൊടുമുടി തരിശായി കിടക്കുന്നു. അടിത്തട്ടിലെ കട്ടിയുള്ള വനമേഖല, താഴത്തെ നിലയിൽ നിന്ന് കൊടുമുടിയെ അദൃശ്യമാക്കുന്നു. കൂടാതെ, മറ്റ് നിരവധി ചെറിയ കൊടുമുടികളും കുന്നുകളും കൊടുമുടിക്കുചുറ്റും നിലനിൽക്കുന്നു. [[കരിങ്കുരങ്ങ്]], [[പാണ്ടൻ വേഴാമ്പൽ]], [[കോഴിവേഴാമ്പൽ]], [[നാകമോഹൻ|പറുദീസ ഫ്ലൈകാച്ചർ]], [[കടുവ]], [[പുള്ളിപ്പുലി]], [[ആന]], [[കഴുതപ്പുലി]], [[കാട്ടുപോത്ത്]], [[മലമ്പാമ്പ്]] എന്നിവയും മറ്റ് പല ജീവികളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
== പേരിനു പിന്നിൽ ==
[[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിലെ]] കുടകാചലം എന്ന പേരു ലോപിച്ചാണ് കുടജാദ്രിയായത്.
== സ്ഥലം ==
[[കൊല്ലൂർ മൂകാംബികാക്ഷേത്രം|കൊല്ലൂരിലെ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് കുടജാദ്രി രൂപം കൊണ്ടത്.<ref name="times1">{{cite news|first=Raghavendra Rao|last=C.V.|authorlink=|author=|title=Now, tourists can visit Kodachadri hills|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-11/mysore/29406069_1_hill-trekkers-tourists|publisher=The Times of India|location=Bangalore|date=11 April 2011|accessdate=12 August 2012|archive-date=2011-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20111103074706/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-11/mysore/29406069_1_hill-trekkers-tourists|url-status=dead}}</ref> കൊല്ലൂരിൽ നിന്ന് 21 കിലോമീറ്റർ അകലെയും ഹൊസനഗര താലൂക്കിലെ നാഗോഡി ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് 15 കിലോമീറ്റർ അകലെയുമാണ് കുടജാദ്രി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കർണാടകയിലെ സാഗരയിൽ നിന്ന് 78 കിലോമീറ്ററും 42 കിലോമീറ്ററും ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[ഷിമോഗ|ഷിമോഗയിൽ]] നിന്ന് ഹസിരുമാകി ഫെറി വഴി കോഡാചദ്രി കൊടുമുടിയിലെത്താൻ വ്യത്യസ്ത റൂട്ടുകളുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും കനത്ത മഴയെത്തുടർന്ന് കാലവർഷത്തിൽ കൊടുമുടിയിൽ എത്തുന്നത് വെല്ലുവിളിയാണ്. 500 സെന്റിമീറ്റർ മുതൽ 750 സെന്റിമീറ്റർ വരെ മഴ പെയ്യുന്നു. ഒരു വർഷത്തിൽ എട്ട് മാസവും ഇവിട മഴ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്.
== ഗതാഗതം ==
കുടജാദ്രിയിൽ എത്തിച്ചേരാൻ പ്രധാനമായും രണ്ടു വഴികൾ ഉണ്ട്. ഒന്നു റോഡു മാർഗ്ഗം. ഇതു ഏകദേശം നാല്പതു കിലോമീറ്ററോളം വരും. ജീപ്പ് ആണു പ്രധാന വാഹനം. ജീപ്പുകാർ മുന്നൂറ്റിഅൻപത് രൂപയോളം ഇതിനായി വാങ്ങാറുണ്ട്. രണ്ടാമതായി ഉള്ളത് വനപാതയാണ്. സീസണിൽ ഇതു വഴി ധാരാളം കാൽനടയാത്രക്കാരുണ്ടാകും. കൊല്ലൂരിൽ നിന്നും ഷിമോഗക്കുള്ള വഴിയിൽ ഏകദേശം എട്ടു കിലോമീറ്ററോളം ബസിൽ യാത്ര ചെയ്താൽ വനപാതയുടെ തുടക്കമാവും. അവിടെ നിന്നു ഏകദേശം നാലഞ്ചു മണിക്കൂർ കൊണ്ട് കുടജാദ്രിയുടെ നിറുകയിൽ എത്താം. പ്രകൃതി രമണീയമായ അംബാവനം ഏവരെയും ആനന്ദ ഭരിതരാക്കും. കാനന മധ്യത്തിൽ മാറിപ്പാർത്ത മലയാളി കുടുംബങ്ങളുള്ള ചെറിയ ഗ്രാമം ഉണ്ട്, ഇവിടെ വഴിയരികിലെ ഒരേ ഒരു വിശ്രമകേന്ദ്രം ഈ ഗ്രാമത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയുടെ ചായക്കടയാണ്. <!--വനമധ്യത്തിലെ മലയാളിയായ തങ്കപ്പൻ ചേട്ടന്റെ ചായക്കട ഏതൊരു മലയാളിയെയും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ്.--> വൈവിധ്യമാർന്ന വൃക്ഷങ്ങളും ചെങ്കുത്തായ മലനിരകളും തികച്ചും നയനാനന്ദകരമാണ്. ഹിഡുമനൈ വെള്ളച്ചാട്ടം വഴി കൊടജാദ്രിയിലേക്ക് ഒരു കാനന സാഹസികപാത ഉണ്ട്, ഇവ കുത്തനെയുള്ളതും അപകടം നിറഞ്ഞതുമാണ്.
* ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം: കൊല്ലൂർ - 20 കിലോമീറ്റർ അകലെ.
* മൂകാംബിക പ്രകൃതി കാമ്പ് കൊല്ലൂരിന് 4 കിലോമീറ്റർ തെക്കാണ്
* ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം: [[മംഗലാപുരം]] - 147 കിലോമീറ്റർ അകലെ.
== താമസ സൗകര്യം ==
അമ്പലത്തിൽ തന്നെ താമസ സൌകര്യം ലഭ്യമാണ്. 300 രൂപ സാധാരണ രീതിയിൽ ആറ് പേർക്ക് താമസിക്കാവുന്ന ഒരു മുറി ലഭിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഭക്ഷണവും ഇവിടെ തന്നെ ലഭിക്കുന്നു.
== മൂകാംബിക ക്ഷേത്രവുമായുള്ള ബന്ധം ==
[[File:Kodajadri Top Temple.jpg|thumb|ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രം കൊടജാദ്രി മലമുകളിൽ.|192x192ബിന്ദു]]
[[കൊല്ലൂർ|കൊല്ലൂരിലെ]] പ്രശസ്തമായ [[കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം|മൂകാംബിക ക്ഷേത്രം]] കുടജാദ്രിയുടെ താഴ്വരയിലാണ്. കുടജാദ്രി ഗ്രാമത്തിലെ ആദിമൂകാംബിക ക്ഷേത്രം ശ്രീ '[[മൂകാംബിക ദേവി|മൂകാംബിക ദേവിയുടെ]] 'മൂലസ്ഥാനം' ആയി കരുതപ്പെടുന്നു. ശ്രീ [[ഭദ്രകാളി]] ക്ഷേത്രം കുടജാദ്രി മലമുകളിൽ കാണാം. [[ശങ്കരാചാര്യർ]] ഇരുന്നു ധ്യാനിച്ച സ്ഥലമാണ് കുടജാദ്രി മലകൾ, മലമുകളിൽ ശങ്കരാചാര്യരുടെ [[ശങ്കര പീഠം]] എന്നിവയും കാണാം.
== ചിത്രശാല ==
<gallery perrow="6">
പ്രമാണം:Ambavanam1.jpg|അംബാവനം
പ്രമാണം:Ambavanam2.jpg|അംബാവനം
പ്രമാണം:Shankaracharya kutajadri.jpeg|സർവ്വജ്ഞ പീഠത്തിലുള്ള ശങ്കരാചാര്യരുടെ പ്രതിഷ്ഠ
പ്രമാണം:Kutajadri.jpg|കുടജാദ്രി
പ്രമാണം:KudajadriRoute1.JPG|കുടജാദ്രിയിലേക്കുള്ള ജീപ്പ് പാത
പ്രമാണം:KudajadriRoute2.JPG|കുടജാദ്രിയിലേക്കുള്ള ജീപ്പ് പാത
പ്രമാണം:KudajadriRoute3.JPG|കുടജാദ്രിയിലേക്കുള്ള ജീപ്പ് പാത
പ്രമാണം:SarvajnjaPeetham.jpg|സർവ്വജ്ഞപീഠം
പ്രമാണം:SarvajnjaPeetham1.jpg
പ്രമാണം:Sankaracharya Pedam Kodajadri.jpg|ശങ്കരാചാര്യന്റെ ശങ്കരപീഠം കൊടജാദ്രി മലമുകളിൽ.
</gallery>
== ഇതും കാണുക ==
* [[മംഗളൂരു|മംഗലാപുരം]]
* [[ഉഡുപ്പി]]
* [[കൊല്ലൂർ]]
* [[സെന്റ് മേരീസ് ദ്വീപുകൾ|സെന്റ്. മേരീസ് ദ്വീപുകൾ]]
== അവലംബം ==
<references />
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
*[http://www.ias.ac.in/currsci/jun10/articles13.htm കുടജാദ്രിയിലെ ഇരുമ്പ് സ്തംഭം]
*[http://www.prithvibhat.com/tp/kodachadri.html ഉടുപ്പിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070207222551/http://www.prithvibhat.com/tp/kodachadri.html |date=2007-02-07 }}
*[http://www.landscape-wizards.com/wiz/trekking-kodachadri-in-winter Trekking Kodachadri in winter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100110215307/http://www.landscape-wizards.com/wiz/trekking-kodachadri-in-winter |date=2010-01-10 }}
*[http://www.sathvikmail.blogspot.com Kodachadri trek]
*[https://web.archive.org/web/20090616102635/http://manjunathkp.googlepages.com/kodachadri Trekking in Kodachadri]
*[http://balajin.net/blog/archives/2007/11/11/south_canara_trip.html South Canara Trip]{{commons category|Kodachadri}}
{{Karnataka-geo-stub}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പർവ്വതങ്ങൾ]]
ql27h67jn0t9vnd8nch00yn5l5i5oaq
എൻ. ബാലാമണിയമ്മ
0
7712
4631219
4615907
2026-06-18T23:51:14Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631219
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Balamani_Amma}}
{{Infobox Writer
| name = നാലപ്പാട്ട് ബാലാമണിയമ്മ
| image = Balamaniamma.jpg
| caption = ബാലാമണിയമ്മ
| genre =
| birthdate = {{birth date|1909|07|19|df=y}}
| birthplace = thrissur
| deathdate = {{death date and age|2004|09|29|1909|07|19|df=y}}
| occupation = കവയിത്രി
}}
[[മലയാളസാഹിത്യം|മലയാളത്തിലെ]] പ്രശസ്തയായ [[കവയിത്രി|കവയിത്രിയായിരുന്നു]] '''ബാലാമണിയമ്മ''' ([[ജൂലൈ 19]], [[1909]] - [[സെപ്റ്റംബർ 29]], [[2004]]). മാതൃത്വത്തിന്റെ കവയിത്രി എന്നാണ് അവർ അറിയപ്പെട്ടത്.
==ജീവിത ചരിത്രം ==
ചിറ്റഞ്ഞൂർ കോവിലകത്ത് കുഞ്ഞുണ്ണിരാജയുടെയും നാലപ്പാട്ട് കൊച്ചുകുട്ടിയമ്മയുടെയും മകളായി തൃശൂർ ജില്ലയിലെ നാലപ്പാട്ട് തറവാട്ടിൽ ബാലാമണിയമ്മ ജനിച്ചു. കവിയായ [[നാലപ്പാട്ട് നാരായണമേനോൻ]] അമ്മാവനായിരുന്നു. അമ്മാവന്റെ ഗ്രന്ഥശേഖരവും ശിക്ഷണവും ഔപചാരികവിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കാതിരുന്ന ബാലാമണിക്ക് മാർഗ്ഗദർശകമായി. 1928-ൽ [[മാതൃഭൂമി]] മാനേജിങ് ഡയറക്ടറും മാനേജിങ് എഡിറ്ററുമായിരുന്ന [[വി.എം. നായർ|വി.എം. നായരെ]] വിവാഹം ചെയ്തു. 1977-ലാണ് അദ്ദേഹം അന്തരിക്കുന്നത്. [[മലയാളസാഹിത്യം|മലയാളത്തിലെയും]] [[ആംഗ്ലോ ഇന്ത്യൻ സാഹിത്യം|ഇംഗ്ലീഷിലെയും]] പ്രശസ്ത സാഹിത്യകാരിയായിരുന്ന കമലാ സുരയ്യ എന്ന [[മാധവിക്കുട്ടി]] ബാലാമണിയമ്മയുടെ മകളാണ്. ഡോ. മോഹൻദാസ്, ഡോ. ശ്യാം സുന്ദർ, [[സുലോചന നാലപ്പാട്ട്]] എന്നിവരാണ് മറ്റു മക്കൾ.
ചെറുപ്പം മുതലേ കവിതയെഴുതിയിരുന്ന ബാലാമണിയമ്മയുടെ ആദ്യ കവിതയായ 'കൂപ്പുകൈ'ഇറങ്ങുന്നത് 1930-ലാണ്.
[[കൊച്ചി രാജവംശം|കൊച്ചി മഹാരാജാവായിരുന്ന]] [[പരീക്ഷിത്തു തമ്പുരാൻ|പരീക്ഷിത്തു തമ്പുരാനിൽനിന്ന്]] 1947-ൽ ‘സാഹിത്യനിപുണ‘ബഹുമതി നേടി. പിന്നീട് നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും അവരെ തേടിയെത്തി. ലളിതവും പ്രസന്നവുമായ ശൈലിയിൽ മനുഷ്യമനസ്സിന്റെ അഗാധതയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതാണ് ബാലാമണിയമ്മയുടെ കവിതകൾ. മാതൃത്വവും നിഷ്കളങ്കമായ ശൈശവഭാവവും അവയിൽ മുന്നിട്ടുനിന്നു. ബാലാമണിഅമ്മയുടെ ഭാവഗീതങ്ങളിലെ മുഖ്യമായ ഭാവധാര മാതൃവാത്സല്യമാണ് .
അഞ്ചുവർഷത്തോളം അനുഭവിച്ച [[അൽഷിമേഴ്സ്]] രോഗത്തിനൊടുവിലാണ് ബാലാമണിയമ്മ മരിക്കുന്നത്. 95-ആമത്തെ വയസ്സിൽ 2004 സെപ്റ്റംബർ 29-നായിരുന്നു മരണം.
gadhyam
*അമ്മ (1934)
*കുടുംബിനി (1936)
*ധർമ്മമാർഗ്ഗത്തിൽ (1938)
*സ്ത്രീഹൃദയം (1939)
*പ്രഭാങ്കുരം (1942)
*ഭാവനയിൽ (1942)
*ഊഞ്ഞാലിന്മേൽ (1946)
*കളിക്കൊട്ട (1949)
*വെളിച്ചത്തിൽ (1951)
*അവർ പാടുന്നു (1952)
*പ്രണാമം (1954)
*ലോകാന്തരങ്ങളിൽ (1955)
*സോപാനം (1958)
*[[മുത്തശ്ശി (കവിത)|മുത്തശ്ശി]] (1962)
*മഴുവിന്റെ കഥ (1966)
*അമ്പലത്തിൽ (1967)
*നഗരത്തിൽ (1968)
*വെയിലാറുമ്പോൾ (1971)
*അമൃതംഗമയ (1978)
*സന്ധ്യ (1982)
*നിവേദ്യം (1987)
*മാതൃഹൃദയം (1988)
*സഹപാഠികൾ
*കളങ്കമറ്റ കൈ
*ബാലലില
*ബാലാമണിഅമ്മയുടെ കവിതകൾ - സമ്പൂർണ്ണസമാഹാരം(2005) -മാതൃഭൂമി ബുക്സ്.
*ജീവിതത്തിലൂടെ (1969)
*അമ്മയുടെ ലോകം (1952)
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
*[[ സഹിത്യ നിപുണ ബഹുമതി ]] (1963)<ref>പ്രശസ്തരായ സാഹിത്യകാരന്മാർ - ഡോ.കെ രവീന്ദ്രൻ നായർ </ref>
*[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]](1964) - ‘മുത്തശ്ശി’ക്ക്
*[[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] (1965) - ‘[[മുത്തശ്ശി (കവിത)|മുത്തശ്ശി]]’യ്ക്ക്
*കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പ് (1979)
*സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം അവാർഡ് (1981) - ‘അമൃതംഗമയ’യ്ക്ക്
*[[പത്മഭൂഷൺ]] (1987) <ref>http://india.gov.in/myindia/padmabhushan_awards_list1.php</ref>
*മൂലൂർ അവാർഡ് (1988) - ‘നിവേദ്യ’ത്തിന്
*സമസ്ത കേരള സാഹിത്യ പരിഷത്ത് അവാർഡ് (1990)
*ആശാൻ പുരസ്കാരം (1991)
*ലളിതാംബികാ അന്തർജ്ജന പുരസ്കാരം (1993)
*വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം (1993)
*കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പ് (1994)
*[[എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]] (1995) - മലയാളസാഹിത്യത്തിനുള്ള സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്ക്.
*[[സരസ്വതീ സമ്മാനം|സരസ്വതി സമ്മാനം]] (1995)
*എൻ.വി. കൃഷ്ണവാരിയർ പുരസ്കാരം (1997)
== ആദരവുകൾ ==
2022 ജൂലൈ 19 ന്, ബാലാമണി അമ്മയുടെ 113-ാം ജന്മവാർഷികത്തിൽ, കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള കലാകാരിയായ ദേവിക രാമചന്ദ്രൻ ചിത്രീകരിച്ച ഡൂഡിലിലൂടെ, ഗൂഗിൾ ബാലാമണിയമ്മയെ ആദരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/google-doodle-by-kerala-artist-remembers-grandmother-of-malayalam-poetry-balamani-amma-on-113th-birth-anniversary/articleshow/92967834.cms|title=Google Doodle by Kerala artist remembers grandmother of Malayalam poetry Balamani Amma on 113th birth anniversary {{!}} India News - Times of India|access-date=2022-07-19|last=Jul 19|first=TIMESOFINDIA COM / Updated:|last2=2022|language=en|last3=Ist|first3=08:09}}</ref>
== അവലംബം ==
<references/>
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Balamani Amma}}
[http://www.manoramaonline.com/advt//Lifestyle/Poetry_Day/memory_06.htm ബാലാമണിയമ്മയെക്കുറിച്ച് മനോരമ ഓൺലൈനിൽ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525061156/http://www.manoramaonline.com/advt/Lifestyle/Poetry_Day/memory_06.htm |date=2009-05-25 }}
{{എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം നേടിയ സാഹിത്യകാരന്മാർ}}
{{Saraswati Samman}}
{{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം - മലയാളം}}
{{DEFAULTSORT:ബാലാമണിയമ്മ}}
[[വർഗ്ഗം:1909-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം: 2004-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 19-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 29-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സരസ്വതി സമ്മാൻ നേടിയ മലയാളികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ലിംഗസമത്വചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളത്തിലെ സ്ത്രീ എഴുത്തുകാർ]]
{{mal writer-stub}}
3vghxkf93n28eovl696qy76ajoy68ql
ഷീല
0
8570
4631094
4549110
2026-06-18T14:00:14Z
Malikaveedu
16584
4631094
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Sheela}}
{{Infobox actor
| bgcolour =
| name = ഷീല
| image = File:Sheela.png
| imagesize =
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1945|03|22}}
| birth_place = [[ഇന്ത്യ]] {{flagicon|India}}
| death_date =
| death_place =
| othername =
| yearsactive = 1962- ഇതുവരെ
| spouse = രവിചന്ദ്രൻ ([[വിവാഹമോചനം|വി.മോ]]), [[ബാബു സേവ്യർ]]
| children = വിഷ്ണു
| homepage =
| known = [[ചെമ്മീൻ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചെമ്മീൻ]]
}}
ഒരു [[തെന്നിന്ത്യ|തെന്നിന്ത്യൻ]] ചലച്ചിത്രനടിയും സംവിധായികയുമാണ് ഷീല എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഷീല സെലിൻ (ജനനം: മാർച്ച് 24, 1945''')'''. [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളത്തിലും]] [[തമിഴ്ചലച്ചിത്രം|തമിഴിലുമാണ്]] പ്രധാനമായും അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ളത്. അന്തരിച്ച പ്രേം നസീറിനൊപ്പം, താരജോഡിയായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ സിനിമകളിൽ (ഏകദേശം 105) അഭിനയിച്ചതിന് ഇരുവരും ഗിന്നസ് വേൾഡ് റെക്കോർഡ് സ്വന്തമാക്കി [[1960]]-കളുടെ ആരംഭത്തിൽ [[സിനിമ|സിനിമയിലെത്തിയ]] ഷീല, രണ്ടു പതിറ്റാണ്ടു കാലം വെള്ളിത്തിരയിൽ നിറഞ്ഞു നിന്നു. നാല് തവണ കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ജേതാവാണ് ഷീല.
1980-ൽ [[സ്ഫോടനം(ചലച്ചിത്രം)|സ്ഫോടനം]] എന്ന ചിത്രത്തോടെ താൽകാലികമായി അഭിനയ രംഗത്തുനിന്ന് വിടവാങ്ങി. 22 വർഷത്തിന് ശേഷം 2003-ൽ [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[മനസ്സിനക്കരെ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ രണ്ടാം വരവ് നടത്തി. 2005 ൽ, അകലെ എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടി. 2019 ൽ, മലയാള സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സർക്കാരിന്റെ പരമോന്നത ബഹുമതിയായ ജെ സി ഡാനിയേൽ അവാർഡ് ഷീലയ്ക്ക് ലഭിച്ചു. അവരുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രതിഫലം വാങ്ങിയിരുന്ന നടിമാരിൽ ഒരാളായിരുന്ന അവർ അക്കാലത്തെ പുരുഷ സഹനടന്മാരേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രതിഫലം പറ്റിയിരുന്ന നടിമാരിൽ ഒരാൾകൂടിയായിരുന്നു.
ചലച്ചിത്രനിർമാതാവ് [[ബാബു സേവ്യർ|ബാബു സേവ്യറാണ്]] ഭർത്താവ്. മകൻ [[വിഷ്ണു(സിനിമ)|വിഷ്ണുവും]] ചലച്ചിത്ര താരമാണ്.
== ആദ്യകാലം ==
[[തൃശൂർ]] കണിമംഗലം സ്വദേശി ആൻറണിയുടെയും ഭാര്യ ഗ്രേസിയുടെയും മകൾ ഷീല സെലിൻ<ref>നടി: ഷീല; മൈ ലൈഫ് അൺറ്റോൾഡ്- വനിത (15-31)ഡിസംബർ2010, പ്രസാധകർ: മലയാള മനോരമ</ref> പിൽക്കാലത്ത് ഷീല എന്ന പേരിൽ മലയാള സിനിമയിൽ സജീവ സാന്നിധ്യമായത്.
1945 മാർച്ച് 22-നായിരുന്നു ജനനം. പിതാവ് [[ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ|റെയിൽവേയിൽ]] ടിക്കറ്റ് എക്സാമിനറായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥലം മാറ്റത്തിനനുസരിച്ച് വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിലായാണ് ഷീല പഠിച്ചതും വളർന്നതും.
സർവീസിൽനിന്ന് വിരമിച്ചശേഷം ആൻറണി [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിൽ]] ഒരു വാടകവീട്ടിൽ കുടുംബസമേതം താമസമാക്കി. സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി മൂലം ഷീല പത്താം ക്ലാസിൽ പഠനം അവസാനിപ്പിച്ചു. ഒരിക്കൽ കോയമ്പത്തൂരിലെ റെയിൽവേ ക്ലബിന്റെ വാർഷികത്തിന് അവതരിപ്പിക്കുന്നതിന് വീടിനടുത്തുള്ള ചിലർ പരിശീലിച്ചിരുന്ന നാടകത്തിലെ സംഭാഷണങ്ങൾ ഷീല മനഃപാഠമാക്കി. നാടകം അരങ്ങേറുന്നതിന്റെ തലേന്ന് നായിക കാലുമാറി. പകരക്കാരിയായി ഷീല വേദിയിലെത്തി. പ്രതിഫലമായി നാൽപ്പതു രൂപ കിട്ടി. ആ പണം അമ്മയുടെ കയ്യിൽ കൊടുത്തു. പക്ഷേ വീട്ടിൽനിന്നുള്ള പ്രതികരണം വിപരീതമായിരുന്നു. ഇനി ഒരിക്കലും നാടകം കളിക്കില്ലെന്ന് ഉറപ്പുനൽകുംവരെ പിതാവ് ഷീലയെ തല്ലി.
പതിമൂന്നാം വയസിൽ വീട്ടുകാരുടെ എതിർപ്പ് അവഗണിച്ച് ഷീല നാടകരംഗത്തെത്തി.
== സിനിമയിൽ ==
[[എം.ജി.ആർ.]] നായകനായ [[പാശം(സിനിമ)|പാശത്തിലൂടെയാണ്]] സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. എങ്കിലും ആദ്യം പ്രദർശനത്തിനെത്തിയത് മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്. ഷീല എന്ന പേര് എം.ജി.ആർ സരസ്വതി ദേവി എന്നാക്കി മാറ്റി. [[പാശം(സിനിമ)|പാശത്തിത്തിന്റെ]] സെറ്റിൽവച്ച് സരസ്വതി ദേവിയെ കണ്ട [[പി. ഭാസ്കരൻ]] തന്റെ അടുത്ത ചിത്രമായ [[ഭാഗ്യജാതകം|ഭാഗ്യജാതകത്തിൽ]] അവളെ നായികയാക്കി. ഷീല എന്ന പേരിട്ടത് ഭാസ്കരനായിരുന്നു.
തുടർന്നങ്ങോട്ട് ഷീലയുടെ യുഗമായിരുന്നു. [[ചെമ്മീൻ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചെമ്മീൻ]], [[അശ്വമേധം (ചലച്ചിത്രം)|അശ്വമേധം]], [[കള്ളിച്ചെല്ലമ്മ]], [[അടിമകൾ]], [[ഒരു പെണ്ണിന്റെ കഥ|ഒരുപെണ്ണിന്റെ കഥ]], [[നിഴലാട്ടം]], [[അനുഭവങ്ങൾ പാളിച്ചകൾ]], [[യക്ഷഗാനം (ചലച്ചിത്രം)|യക്ഷഗാനം]], [[ഈറ്റ(സിനിമ)|ഈറ്റ]], [[ശരപഞ്ജരം|ശരപഞ്ചരം]], [[കലിക(സിനിമ)|കലിക]], [[അഗ്നിപത്രി(സിനിമ)|അഗ്നിപുത്രി]], [[ഭാര്യമാർ സൂക്ഷിക്കുക(സിനിമ)|ഭാര്യമാർ സൂക്ഷിക്കുക]], [[മിണ്ടാപ്പെണ്ണ്]], [[വാഴ്വേ മായം|വാഴ്വേമായം]], [[പഞ്ചവൻകാട്|പഞ്ചവൻ കാട്]], [[കാപാലിക]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ഒട്ടേറെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ജീവൻ നൽകി ഷീല തലമുറകളുടെ ഹരമായി മാറി. ഭാര്യമാർ സൂക്ഷികുക എന്ന സിനിമയിലെ ശോഭ എന്ന കഥാപാത്രം ഷീലയുടെ താരമൂല്യം കൂട്ടി.
[[പ്രേംനസീർ|പ്രേം നസീർ]] , [[സത്യൻ (ചലച്ചിത്രനടൻ)|സത്യൻ]], [[മധു (ചലച്ചിത്രനടൻ)|മധു]], [[ജയൻ]], [[സുകുമാരൻ]], [[കമലഹാസൻ]] തുടങ്ങി അന്നത്തെ മുൻനിര നായകൻമാരുടെയെല്ലാം നായികയായി ഈ നടി തിളങ്ങി.
== ഇടവേള ==
കുടുംബജീവിതത്തിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തുന്നതിനായാണ് ഷീല 1980ൽ അഭിനയ രംഗം വിട്ടത്. പിന്നീടുള്ള നീണ്ട കാലയളവിൽ അവരെക്കുറിച്ച് ആരും കേട്ടില്ല. സിനമക്കാരുടെ കൂട്ടായ്മകളിലോ താരനിശകളിലോ പഴയ സ്വപ്ന നായികയുടെ സാനിധ്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
ടെലിവിഷൻ ചാനലുകളിലെ പഴയ സിനിമകളിലും മുതിർന്ന തലമുറയിൽപെട്ടവരുടെ ചലച്ചിത്ര സ്മരണകളിലും ഇടയ്ക്കിടെ അവർ കടന്നുവന്നിരുന്നു. വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം 1998-ൽ മകൻ [[വിഷ്ണു(നടൻ)|വിഷ്ണു]] നായകനായി അഭിനയിച്ച ചിത്രത്തിന്റെ സെറ്റിലാണ് ഷീലയെ പിന്നീട് കണ്ടത്.
== രണ്ടാം വരവ് ==
[[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലും]] [[ഊട്ടി|ഊട്ടിയിലുമായി]] താമസിച്ചിരുന്ന ഷീല പേരക്കുട്ടിയുടെ ജനനത്തിനുശേഷമാണ് വീണ്ടും സിനിമയിലേക്ക് മടങ്ങിയത്. തിരിച്ച് സിനിമയിലേയ്ക്ക് വരണമോ എന്ന ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടായപ്പോൾ ചെന്നൈയിൽ പോയി അന്നവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന [[മാതാ അമൃതാനന്ദമയി|ശ്രീ മാതാ അമൃതാനന്ദമയി ദേവി]]യെ പോയി കണ്ടു. അന്ന് അമ്മയാണ് സിനിമയിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവരാൻ പ്രചോദനം നൽകിയത്. 'ഷീല അഭിനയിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ജനിച്ചത്. മരണം വരെ അഭിനയിച്ചു കൊണ്ടേ ഇരിക്കുക' എന്നായിരുന്നു അമ്മയുടെ മറുപടി. (https://www.youtube.com/watch?v=NTTRDg7pthA)
[[ഇസ്മായിൽ ഹസ്സൻ(സിനിമ)|ഇസ്മായിൽ ഹസൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[വിരൽത്തുന്പിലാരോ(സിനിമ)|വിരൽത്തുന്പിലാരോ]] ആയിരുന്നു രണ്ടാം വരവിൽ ഷീല ആദ്യം അഭിനയിച്ച ചിത്രം. പക്ഷേ, ആദ്യം പുറത്തിറങ്ങിയത് [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[മനസ്സിനക്കരെ]] ആണ്.
അതിലെ കൊമ്പനക്കാട്ട് കൊച്ചുത്രേസ്യ എന്ന കഥാപാത്രം ഷീലയുടെ തിരിച്ചുവരവ് ഉജ്ജ്വലമാക്കി. തുടർന്ന് [[അകലെ(സിനിമ)|അകലെ]] , [[തസ്കരവീരൻ(സിനിമ)|തസ്കരവീരൻ]] , [[പതാക(സിനിമ)|പതാക]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചു.
[[ശ്യാമപ്രസാദ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[അകലെ|അകലെയിലെ]] മാർഗരറ്റ് എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഉജ്ജ്വലമാക്കിയ ഷീലക്ക് മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള 2004 ലെ സംസ്ഥാന അവാർഡ് ലഭിച്ചു.
== അഭിനയത്തിനപ്പുറം ==
നടി എന്നതിലുപരി കഥാകാരി, സംവിധായിക എന്നീ നിലകളിലും ഷീല സാനിധ്യമറിയിച്ചു. [[യക്ഷഗാനം(സിനിമ)|യക്ഷഗാനം]] , [[ശിഖരങ്ങൾ(സിനിമ)|ശിഖരങ്ങൾ]] എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തു.
== ഷീല അഭിനയിച്ച ചില ചിത്രങ്ങൾ ==
* 2014 – ഉൽസാഹകമ്മിറ്റി
* 2012 – [[മിസ്റ്റർ മരുമകൻ]]
* 2011 – കൊട്ടാരത്തിൽ കുട്ടിഭൂതം
* 2011 – [[സ്നേഹവീട്]]
* 2006 – [[പതാക (ചലച്ചിത്രം)|പതാക]]
* 2005 – [[പൊന്മുടിപ്പുഴയോരത്ത്]]
* 2005 – [[തസ്കരവീരൻ(2005 film)|തസ്കരവീരൻ]]
* 2004 – [[അകലെ]]
* 2003 – [[മനസ്സിനക്കരെ]]
* 1982 – [[ആശ (1982 film)|ആശ]]
* 1982 – [[മദ്രാസിലെ മോൻ]]
* 1971 - [[ഉമ്മാച്ചു (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മാച്ചു]]
== അവാർഡുകൾ ==
'''ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ'''
2005 മികച്ച സഹനടി - [[അകലെ]]<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2005/07/22/stories/2005072201530100.htm|title=Doing Malayalam proud|access-date=26 May 2007|date=22 July 2005|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20060216092843/http://www.hindu.com/fr/2005/07/22/stories/2005072201530100.htm|archive-date=16 February 2006|url-status=dead}}</ref>
'''കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ'''
1969 - മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം - [[കള്ളിച്ചെല്ലമ്മ]]
1971 – മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് - [[ഒരു പെണ്ണിന്റെ കഥ|ഒരു പെണ്ണിൻ്റെ കഥ]], [[ശരശയ്യ (ചലച്ചിത്രം)|ശരശയ്യ]], [[ഉമ്മാച്ചു (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മാച്ചു]] എന്നീ ചിത്രങ്ങൾക്ക്
1976 - മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് - അനുഭവം
2004 - മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടി - അകലെ
'''ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകൾ സൗത്ത്<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=w8kQAQAAMAAJ&q=Chalanam|title=The Times of India Directory and Year Book Including Who's who|date=22 August 1979|via=Google Books}}</ref>'''
1977 - മികച്ച മലയാളം നടി - ലക്ഷ്മി
2000 - ഫിലിംഫെയർ ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെൻ്റ് അവാർഡ് - സൗത്ത്
'''സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇൻ്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ'''
2021 - ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെൻ്റ് അവാർഡ്
'''മറ്റ് അവാർഡുകൾ'''
[[ജെ.സി. ഡാനിയേൽ പുരസ്കാരം|2019 ജെ സി ഡാനിയേൽ അവാർഡ്]]
2019-ലെ ജയൻ രാഗമാലിക അവാർഡ്
2020 മലയാള പുരസ്കാരം
== അവലംബം ==
<references/>
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{imdb name|0790660}}
{{s-start}}
{{s-ach|aw}}
|-
|-
! colspan="3" style="background: #DAA520;" | [[National Film Award|ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]]
|-
{{s-bef|before=[[Sharmila Tagore|ശർമിള ടാഗോർ]] <br> for ''[[Abar Aranye|അബർ ആരണ്യേ]]''}}
{{s-ttl|title=[[National Film Award for Best Supporting Actress|മികച്ച സഹനടി]] <br> ''[[Akale|അകലേ]]'' |years=2005}}
{{s-aft|after=[[Urvashi (actress)|ഉർവശി]] <br> for ''[[Achuvinte Amma|അച്ചുവിന്റെ അമ്മ]]'' }}
|-
{{end}}
{{NationalFilmAwardBestSupportingActress}}
[[വർഗ്ഗം:1942-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 22-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]]
2mbms2xhelerq2yihdp8fejzhjp8xab
തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം
0
8654
4631295
4561131
2026-06-19T06:39:56Z
Keerthisreeyadav
212566
4631295
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Thirunelli Temple}}
{{Infobox temple
| name = ശ്രീ തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം
| image = Thirunelli Temple.JPG
| image_alt =
| caption = ക്ഷേത്രം - കിഴക്കെ നാലമ്പലം
| pushpin_map = India Kerala
| map_caption = Location in Kerala
| latd = 11 | latm = 48 | lats = | latNS = N
| longd = 76 | longm = | longs = | longEW = E
| coordinates_region = IN
| coordinates_display= title
| other_names =
| proper_name = ശ്രീ തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം
| devanagari =
| sanskrit_translit =
| tamil =
| marathi =
| bengali =
| country = [[ഇന്ത്യ]]
| state = [[കേരളം]]
| district = [[വയനാട്]]
| location = [[തിരുനെല്ലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിരുനെല്ലി]]
| elevation_m =
| primary_deity_God = [[മഹാവിഷ്ണു|ആദിനാരായണൻ]]/[[മഹാവിഷ്ണു|തിരുനെല്ലിപ്പെരുമാൾ]]
| primary_deity_Godess =
| utsava_deity_God =
| utsava_deity_Godess=
| Direction_posture = [[കിഴക്ക്]]
| Pushakarani = പഞ്ചതീർത്ഥം
| Vimanam =
| Poets =
| Prathyaksham =
| important_festivals=
| architecture = പരമ്പരാഗത കേരളാ-ദ്രാവിഡശൈലി
| number_of_temples =
| number_of_monuments=
| inscriptions =
| date_built =
| creator =
| website =
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട് ജില്ലയിലെ]] പ്രശസ്തമായ ഒരു ഹൈന്ദവ, വൈഷ്ണവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ശ്രീ തിരുനെല്ലി
മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം.''' മരിച്ചു പോയവരുടെ ആത്മശാന്തിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന ബലിപൂജകൾക്കാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് പ്രസിദ്ധി. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ത്രിമൂർത്തികളിൽ ഒരാളായ ഭഗവാൻ [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവാണ്]]. ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപമുള്ള ഗുഹയിൽ [[ശിവൻ|പരമശിവന്റെ]] സാന്നിധ്യവുമുണ്ട്. ഇവിടെ ശിവലിംഗ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം.
[[കർണാടക]] അതിർത്തിയിൽ, [[ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകൾ|ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകളിലെ]] [[കമ്പമല]], [[കരിമല]], വരഡിഗ മലകൾ എന്നിവയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം സഹ്യമലക്ഷേത്രം, ബ്രഹ്മഗിരി ക്ഷേത്രം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. നെല്ലി മരങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത് നിൽക്കുന്നതിനാൽ ആമലക ക്ഷേത്രമെന്നും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു പേരുണ്ട്. ഈ 30 കരിങ്കൽ തൂണുകളാൽ താങ്ങി നിറുത്തിയിരിക്കുന്ന തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം ഒരു വാസ്തുവിദ്യാ വിസ്മയം ആണ്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തറയിൽ വലിയ കരിങ്കൽ പാളികൾ പാകിയിരിക്കുന്നു. [[പുത്തരി]], [[ചുറ്റുവിളക്ക്]], [[നവരാത്രി]], [[ശിവരാത്രി]], [[കർക്കടകം]], [[തുലാം]], [[കുംഭം]] എന്നീ മാസങ്ങളിലെ കറുത്തവാവ് ബലി എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദിനങ്ങൾ. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം മേടമാസത്തിൽ വിഷുവിളക്കായി നടത്തുന്നു. "ദക്ഷിണകാശി" എന്നും "ദക്ഷിണ ഗയ" എന്നും ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നു.
പിതൃക്കൾക്ക് [[പിതൃബലി|ബലി]] അർപ്പിക്കുന്നതിനായി ഉള്ള വടക്കൻ [[മലബാർ|മലബാറിലെ]] ഒരു പ്രധാന സ്ഥലമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. വർഷം മുഴുവൻ എല്ലാ ദിവസവും ഇവിടെ മരിച്ചവർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ബലിതർപ്പണം നടക്കാറുണ്ട് എന്നൊരു പ്രത്യേകതയും ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും [[മലയാള മാസങ്ങൾ]] ആയ [[കർക്കിടകം]] (ജൂലൈ-ഓഗസ്റ്റ്), [[തുലാം]] (ഒക്ടോബർ-നവംബർ), [[കുംഭം]] (ഫെബ്രുവരി-മാർച്ച്) എന്നീ മാസങ്ങളിലെ അമാവാസി ദിവസങ്ങളിൽ ആണ് പ്രധാനമായും ബലി ഇടുക. ആ ദിവസങ്ങളിൽ ധാരാളം ഭക്തർ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ബലിയിട്ടാൽ മരിച്ചവരുടെ ആത്മാവ് സ്വർഗ്ഗപ്രാപ്തി അല്ലെങ്കിൽ ഭഗവാനിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം പ്രാപിക്കുമെന്നും വൈകുണ്ഠ പ്രാപ്തി നേടുമെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. അതിനാൽ അനേകരാണ് ഇവിടെ പിതൃബലി, തിലഹവനം, പിതൃപൂജ എന്നിവ നടത്താൻ എത്തിച്ചേരുന്നത്. സമീപത്തുള്ള തൃശ്ശിലേരി ശിവ ക്ഷേത്രത്തിലെ [[ശിവൻ | മഹാദേവന്]] വിളക്കുവച്ച്, [[പാപനാശിനി|പാപനാശിനി]] എന്ന അരുവിയിൽ കുളിച്ചു പിതൃക്കൾക്ക് [[തർപ്പണം|ബലിതർപ്പണത്തിനുശേഷം]], [[തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം|തിരുനെല്ലിയിൽ]] [[വിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിനെ]] വണങ്ങുന്നതാണ് പഴയരീതി. ഇന്ന് ചുരുക്കം ചിലർ മാത്രമാണ് ഈ ശൈലി പിന്തുടരുന്നത്.
== ചരിത്രം ==
തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം [[ചേര രാജവംശം|ചേര രാജാക്കന്മാരായ]] [[ഭാസ്കര രവിവർമ്മൻ ഒന്നാമൻ|ഭാസ്കര രവിവർമ്മൻ I]], II എന്നിവരുടെ [[തിരുനെല്ലി ശാസനങ്ങൾ|ചെമ്പ് ആലേഖനങ്ങളിൽ]] കാണാം. തിരുനെല്ലി ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ ഈ ചെമ്പുതകിടുകൾ കുഴിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. എ.ഡി. ഒമ്പത്ആംനൂറ്റാണ്ട് വരെ ഈ ചെമ്പുതകിടുകൾക്ക് പഴക്കം ഉണ്ട്. ചരിത്ര രേഖകൾ അനുസരിച്ച് തിരുനെല്ലി 16-ആം നൂറ്റാണ്ടുവരെ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സമൃദ്ധമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു.
[[ഭാസ്കര രവിവർമ്മൻ ഒന്നാമൻ|ഭാസ്കര രവിവർമ്മന്റെ]] കാലത്ത് ഈ ക്ഷേത്രം ഒരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായിരുന്നു. അന്നത്തെ നാണയം ആയ 12 ‘രാശികൾ ഉപയോഗിച്ച് കൊത്തുപണിചെയ്ത കല്ലുകൾ ഇവിടെ നിന്നും കുഴിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്.
ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്രം [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ]] [[കുംബ്ല രാജവംശം|കുംബ്ല രാജവംശവുമായും]] [[കുറുമ്പ്രനാട്]] രാജവംശവുമായും [[വയനാട്]] രാജാക്കന്മാരും ആയും ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. [[കൂർഗ്ഗ്|കൂർഗ്ഗിലെ]] രാജാക്കന്മാരും ആയും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു ബന്ധമുണ്ട്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിന് അടുത്തായി ഉള്ള ചില കൽപ്രതിമകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ [[കൂർഗ്ഗ് രാജാക്കന്മാർ]] നിർമ്മിച്ചതാണ് എന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു പുരാതന ഗ്രാമത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പാപനാശിനി ഗ്രാമം]], [[പഞ്ചതീർത്ഥ ഗ്രാമം]] എന്നീ രണ്ടു ഗ്രാമങ്ങൾ ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്നു. അജ്ഞാതമായ ചില കാരണങ്ങളാൽ (മിക്കവാറും ഒരു പകർച്ചവ്യാധിയാൽ) ഈ ഗ്രാമങ്ങൾ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ജനങ്ങൾ [[മാനന്തവാടി|മാനന്തവാടിക്ക്]] അടുത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് അഭയം തേടി. മാനന്തവാടിയിലെ ചില കുടുംബങ്ങൾ തങ്ങളുടെ തായ്വഴികൾ ഈ ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്ന് ആണെന്നു പറയുന്നു.ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കിണർ ഇല്ല
== ഐതിഹ്യം ==
ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉൽപ്പത്തിയെ പറ്റി പല ഐതിഹ്യങ്ങളും ഉണ്ട്. [[ബ്രഹ്മാവ്]] ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ച് മഹാവിഷ്ണുവിനു സമർപ്പിച്ചു എന്നും ചതുർഭുജങ്ങളുടെ രൂപത്തിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം പണിതതെന്നും ആണ് ഐതിഹ്യം. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള മലനിരകൾ ബ്രഹ്മഗിരി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. [[മൈസൂർ|മൈസൂരിലേക്ക്]] തീർത്ഥയാത്ര പോയ മൂന്നു മലയാളി നമ്പൂതിരിമാർക്ക് വഴിതെറ്റി വിശന്നു വലഞ്ഞ് ഇവിടെ കിടന്നു കറങ്ങിയപ്പോൾ ഇവർ ഒരു പുരാതന ക്ഷേത്രം കാടുപിടിച്ച് നിൽക്കുന്നത് കണ്ടു. അതിനടുത്തായി നിറയെ നെല്ലിക്കയുള്ള ഒരു നെല്ലിമരം കണ്ട് അവർ തങ്ങളുടെ പൈദാഹങ്ങൾ അകറ്റി. അതിന് ശെഷം ഒരു അശിരീരി കേൾക്കുകയും ഈ സ്ഥലത്ത് പരബ്രഹ്മസ്വരൂപികളായ ത്രിമൂർത്തികളുടെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടെന്നും; "തിരുനെല്ലി" എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യണമെന്നും ഇനി മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിൽ തീർഥാടനം നടത്തേണ്ടതില്ലെന്നും അറിയിച്ചു. ഇതിനാൽ ഇവർ ഈ സ്ഥലം തിരുനെല്ലി എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു എന്നാണ് മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള വനങ്ങളിൽ [[നെല്ലി|നെല്ലിമരങ്ങൾ]] ധാരാളമായി കാണാം. നെല്ലിമരത്തിൽ ലക്ഷ്മിനാരായണ സാന്നിധ്യം ഉള്ളതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു..
== ഭൂപ്രകൃതി ==
[[ചിത്രം:Thirunelli.JPG|thumb|ക്ഷേത്രകവാടം]]
ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് അൽപം അകലെയാണ് [[പാപനാശിനി]] എന്ന അരുവി. പാപനാശിനിയിലെ പുണ്യജലത്തിൽ ഒന്നു മുങ്ങിയാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരാവും എന്നാണ് വിശ്വാസം.
ഈ അരുവിക്ക് എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുവാനുള്ള ദിവ്യശക്തി ഉണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകളുടെ പ്രശാന്തമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തിരുനെല്ലി പ്രകൃതിമനോഹരമായ ഒരു സ്ഥലം ആണ്. [[വയനാട് വന്യജീവി സംരക്ഷണകേന്ദ്രം|വയനാട് വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിനു]] നടുക്കാണ് തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇതിന് വടക്കുകിഴക്കായി [[കർണാടകം|കർണാടകത്തിലെ]] [[നാഗർഹോളെ]], [[ബന്ദിപ്പൂർ]] എന്നീ വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങളും തെക്കു കിഴക്കായി [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[മുതുമല|മുതുമലയും]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വളരെ ജൈവ വൈവിധ്യം ഉള്ള ഈ വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം [[നീലഗിരി ബയോ റിസർവ്|നീലഗിരി ബയോ റിസർവിന്റെ]] ഒരു പ്രധാന ഭാഗം ആണ്. നാനാവിധത്തിലുള്ള സസ്യ-ജീവിജാലങ്ങളെ ഇവിടെ കാണാം.
സാഹസിക മലകയറ്റക്കാർക്ക് പ്രിയങ്കരമായ [[പക്ഷിപാതാളം]] ഇവിടെ നിന്നും ഏഴ് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്. കടൽനിരപ്പിൽ നിന്നും ആയിരത്തി എഴുനൂറ്റി നാല്പത് മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഇവിടെ എത്തുവാൻ [[കേരള വനം വകുപ്പ്|കേരള വനം വകുപ്പിൽ]] നിന്ന് മുൻകൂർ അനുമതി വാങ്ങണം.
== എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി ==
[[ചിത്രം:Thirunelli Temple.jpg|thumb|ക്ഷേത്രം]]
[[മാനന്തവാടി|മാനന്തവാടിക്ക്]] മുപ്പത് കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കായി ആണ് തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
*ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: തലശ്ശേരി (നൂറ്റിരണ്ട്കിലോമീറ്റർ അകലെ, ഏതാണ്ട് രണ്ട് മണിക്കൂർ നാല്പത്തിയേഴ് മിനിറ്റ് യാത്ര).
*[[ബാംഗ്ലൂർ]] നിന്നും ബാംഗ്ലൂർ-ഹുൻസുർ-നാഗർഹോളെ-കൂട്ട-തിരുനെല്ലി റോഡ് വഴി 270 കിലോമീറ്റർ ആണ് ഇവിടേയ്ക്ക് ഉള്ള ദൂരം.<ref name="handbook">ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഹാൻഡ് ബുക്ക് - വയനാട് ജില്ല</ref>
*മുഴക്കുന്ന് മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രം - 68 കിലോമീറ്റർ അകലെ, മലയോര ഹൈവേ വഴി.1 മണിക്കൂർ 58 മിനുട്ട് യാത്ര.
*കൊട്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ - 46കിലോമീറ്റർ അകലെ,ഒരു മണിക്കൂർ 20 മിനിറ്റ് യാത്ര, മലയോര ഹൈവേവഴി.
*ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം:കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം
== ചിത്രസഞ്ചയം ==
<gallery>
പ്രമാണം:Thirunelli temple 1.JPG|തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:Stone pipeline.JPG|തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കുന്ന കരിങ്കൽ പാത്തി
പ്രമാണം:Thirunelli temple.JPG|ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുന്വശം
പ്രമാണം:Papanashini.JPG|പാപനാശിനി
</gallery>
{{Panorama|image=പ്രമാണം:Thirunelli Maha Vishnu Temple.JPG|height=180px|caption =തിരുനെല്ലിക്ഷേത്രം വിശാലവീക്ഷണം}}
{{commonscat|Thirunelli Temple}}
{{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}}
{{വയനാട് - സ്ഥലങ്ങൾ}}
[[വർഗ്ഗം:വയനാട് ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[Category:കേരളത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
sqku6at4t0db3ia4sbfogt0ucltgqbl
4631296
4631295
2026-06-19T06:46:13Z
Keerthisreeyadav
212566
/* എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി */
4631296
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Thirunelli Temple}}
{{Infobox temple
| name = ശ്രീ തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം
| image = Thirunelli Temple.JPG
| image_alt =
| caption = ക്ഷേത്രം - കിഴക്കെ നാലമ്പലം
| pushpin_map = India Kerala
| map_caption = Location in Kerala
| latd = 11 | latm = 48 | lats = | latNS = N
| longd = 76 | longm = | longs = | longEW = E
| coordinates_region = IN
| coordinates_display= title
| other_names =
| proper_name = ശ്രീ തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം
| devanagari =
| sanskrit_translit =
| tamil =
| marathi =
| bengali =
| country = [[ഇന്ത്യ]]
| state = [[കേരളം]]
| district = [[വയനാട്]]
| location = [[തിരുനെല്ലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിരുനെല്ലി]]
| elevation_m =
| primary_deity_God = [[മഹാവിഷ്ണു|ആദിനാരായണൻ]]/[[മഹാവിഷ്ണു|തിരുനെല്ലിപ്പെരുമാൾ]]
| primary_deity_Godess =
| utsava_deity_God =
| utsava_deity_Godess=
| Direction_posture = [[കിഴക്ക്]]
| Pushakarani = പഞ്ചതീർത്ഥം
| Vimanam =
| Poets =
| Prathyaksham =
| important_festivals=
| architecture = പരമ്പരാഗത കേരളാ-ദ്രാവിഡശൈലി
| number_of_temples =
| number_of_monuments=
| inscriptions =
| date_built =
| creator =
| website =
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട് ജില്ലയിലെ]] പ്രശസ്തമായ ഒരു ഹൈന്ദവ, വൈഷ്ണവ ക്ഷേത്രമാണ് '''ശ്രീ തിരുനെല്ലി
മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം.''' മരിച്ചു പോയവരുടെ ആത്മശാന്തിക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന ബലിപൂജകൾക്കാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് പ്രസിദ്ധി. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ ത്രിമൂർത്തികളിൽ ഒരാളായ ഭഗവാൻ [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവാണ്]]. ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപമുള്ള ഗുഹയിൽ [[ശിവൻ|പരമശിവന്റെ]] സാന്നിധ്യവുമുണ്ട്. ഇവിടെ ശിവലിംഗ പ്രതിഷ്ഠ കാണാം.
[[കർണാടക]] അതിർത്തിയിൽ, [[ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകൾ|ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകളിലെ]] [[കമ്പമല]], [[കരിമല]], വരഡിഗ മലകൾ എന്നിവയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം സഹ്യമലക്ഷേത്രം, ബ്രഹ്മഗിരി ക്ഷേത്രം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. നെല്ലി മരങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത് നിൽക്കുന്നതിനാൽ ആമലക ക്ഷേത്രമെന്നും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു പേരുണ്ട്. ഈ 30 കരിങ്കൽ തൂണുകളാൽ താങ്ങി നിറുത്തിയിരിക്കുന്ന തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം ഒരു വാസ്തുവിദ്യാ വിസ്മയം ആണ്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തറയിൽ വലിയ കരിങ്കൽ പാളികൾ പാകിയിരിക്കുന്നു. [[പുത്തരി]], [[ചുറ്റുവിളക്ക്]], [[നവരാത്രി]], [[ശിവരാത്രി]], [[കർക്കടകം]], [[തുലാം]], [[കുംഭം]] എന്നീ മാസങ്ങളിലെ കറുത്തവാവ് ബലി എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദിനങ്ങൾ. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം മേടമാസത്തിൽ വിഷുവിളക്കായി നടത്തുന്നു. "ദക്ഷിണകാശി" എന്നും "ദക്ഷിണ ഗയ" എന്നും ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നു.
പിതൃക്കൾക്ക് [[പിതൃബലി|ബലി]] അർപ്പിക്കുന്നതിനായി ഉള്ള വടക്കൻ [[മലബാർ|മലബാറിലെ]] ഒരു പ്രധാന സ്ഥലമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. വർഷം മുഴുവൻ എല്ലാ ദിവസവും ഇവിടെ മരിച്ചവർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ബലിതർപ്പണം നടക്കാറുണ്ട് എന്നൊരു പ്രത്യേകതയും ഉണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും [[മലയാള മാസങ്ങൾ]] ആയ [[കർക്കിടകം]] (ജൂലൈ-ഓഗസ്റ്റ്), [[തുലാം]] (ഒക്ടോബർ-നവംബർ), [[കുംഭം]] (ഫെബ്രുവരി-മാർച്ച്) എന്നീ മാസങ്ങളിലെ അമാവാസി ദിവസങ്ങളിൽ ആണ് പ്രധാനമായും ബലി ഇടുക. ആ ദിവസങ്ങളിൽ ധാരാളം ഭക്തർ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ബലിയിട്ടാൽ മരിച്ചവരുടെ ആത്മാവ് സ്വർഗ്ഗപ്രാപ്തി അല്ലെങ്കിൽ ഭഗവാനിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം പ്രാപിക്കുമെന്നും വൈകുണ്ഠ പ്രാപ്തി നേടുമെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. അതിനാൽ അനേകരാണ് ഇവിടെ പിതൃബലി, തിലഹവനം, പിതൃപൂജ എന്നിവ നടത്താൻ എത്തിച്ചേരുന്നത്. സമീപത്തുള്ള തൃശ്ശിലേരി ശിവ ക്ഷേത്രത്തിലെ [[ശിവൻ | മഹാദേവന്]] വിളക്കുവച്ച്, [[പാപനാശിനി|പാപനാശിനി]] എന്ന അരുവിയിൽ കുളിച്ചു പിതൃക്കൾക്ക് [[തർപ്പണം|ബലിതർപ്പണത്തിനുശേഷം]], [[തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം|തിരുനെല്ലിയിൽ]] [[വിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിനെ]] വണങ്ങുന്നതാണ് പഴയരീതി. ഇന്ന് ചുരുക്കം ചിലർ മാത്രമാണ് ഈ ശൈലി പിന്തുടരുന്നത്.
== ചരിത്രം ==
തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം [[ചേര രാജവംശം|ചേര രാജാക്കന്മാരായ]] [[ഭാസ്കര രവിവർമ്മൻ ഒന്നാമൻ|ഭാസ്കര രവിവർമ്മൻ I]], II എന്നിവരുടെ [[തിരുനെല്ലി ശാസനങ്ങൾ|ചെമ്പ് ആലേഖനങ്ങളിൽ]] കാണാം. തിരുനെല്ലി ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ ഈ ചെമ്പുതകിടുകൾ കുഴിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. എ.ഡി. ഒമ്പത്ആംനൂറ്റാണ്ട് വരെ ഈ ചെമ്പുതകിടുകൾക്ക് പഴക്കം ഉണ്ട്. ചരിത്ര രേഖകൾ അനുസരിച്ച് തിരുനെല്ലി 16-ആം നൂറ്റാണ്ടുവരെ തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സമൃദ്ധമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു.
[[ഭാസ്കര രവിവർമ്മൻ ഒന്നാമൻ|ഭാസ്കര രവിവർമ്മന്റെ]] കാലത്ത് ഈ ക്ഷേത്രം ഒരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായിരുന്നു. അന്നത്തെ നാണയം ആയ 12 ‘രാശികൾ ഉപയോഗിച്ച് കൊത്തുപണിചെയ്ത കല്ലുകൾ ഇവിടെ നിന്നും കുഴിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്.
ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്രം [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ]] [[കുംബ്ല രാജവംശം|കുംബ്ല രാജവംശവുമായും]] [[കുറുമ്പ്രനാട്]] രാജവംശവുമായും [[വയനാട്]] രാജാക്കന്മാരും ആയും ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. [[കൂർഗ്ഗ്|കൂർഗ്ഗിലെ]] രാജാക്കന്മാരും ആയും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു ബന്ധമുണ്ട്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിന് അടുത്തായി ഉള്ള ചില കൽപ്രതിമകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ [[കൂർഗ്ഗ് രാജാക്കന്മാർ]] നിർമ്മിച്ചതാണ് എന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഈ പ്രദേശത്ത് ഒരു പുരാതന ഗ്രാമത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പാപനാശിനി ഗ്രാമം]], [[പഞ്ചതീർത്ഥ ഗ്രാമം]] എന്നീ രണ്ടു ഗ്രാമങ്ങൾ ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്നു. അജ്ഞാതമായ ചില കാരണങ്ങളാൽ (മിക്കവാറും ഒരു പകർച്ചവ്യാധിയാൽ) ഈ ഗ്രാമങ്ങൾ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ജനങ്ങൾ [[മാനന്തവാടി|മാനന്തവാടിക്ക്]] അടുത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് അഭയം തേടി. മാനന്തവാടിയിലെ ചില കുടുംബങ്ങൾ തങ്ങളുടെ തായ്വഴികൾ ഈ ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്ന് ആണെന്നു പറയുന്നു.ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കിണർ ഇല്ല
== ഐതിഹ്യം ==
ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉൽപ്പത്തിയെ പറ്റി പല ഐതിഹ്യങ്ങളും ഉണ്ട്. [[ബ്രഹ്മാവ്]] ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ച് മഹാവിഷ്ണുവിനു സമർപ്പിച്ചു എന്നും ചതുർഭുജങ്ങളുടെ രൂപത്തിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം പണിതതെന്നും ആണ് ഐതിഹ്യം. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള മലനിരകൾ ബ്രഹ്മഗിരി എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. [[മൈസൂർ|മൈസൂരിലേക്ക്]] തീർത്ഥയാത്ര പോയ മൂന്നു മലയാളി നമ്പൂതിരിമാർക്ക് വഴിതെറ്റി വിശന്നു വലഞ്ഞ് ഇവിടെ കിടന്നു കറങ്ങിയപ്പോൾ ഇവർ ഒരു പുരാതന ക്ഷേത്രം കാടുപിടിച്ച് നിൽക്കുന്നത് കണ്ടു. അതിനടുത്തായി നിറയെ നെല്ലിക്കയുള്ള ഒരു നെല്ലിമരം കണ്ട് അവർ തങ്ങളുടെ പൈദാഹങ്ങൾ അകറ്റി. അതിന് ശെഷം ഒരു അശിരീരി കേൾക്കുകയും ഈ സ്ഥലത്ത് പരബ്രഹ്മസ്വരൂപികളായ ത്രിമൂർത്തികളുടെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടെന്നും; "തിരുനെല്ലി" എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യണമെന്നും ഇനി മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിൽ തീർഥാടനം നടത്തേണ്ടതില്ലെന്നും അറിയിച്ചു. ഇതിനാൽ ഇവർ ഈ സ്ഥലം തിരുനെല്ലി എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു എന്നാണ് മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള വനങ്ങളിൽ [[നെല്ലി|നെല്ലിമരങ്ങൾ]] ധാരാളമായി കാണാം. നെല്ലിമരത്തിൽ ലക്ഷ്മിനാരായണ സാന്നിധ്യം ഉള്ളതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു..
== ഭൂപ്രകൃതി ==
[[ചിത്രം:Thirunelli.JPG|thumb|ക്ഷേത്രകവാടം]]
ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് അൽപം അകലെയാണ് [[പാപനാശിനി]] എന്ന അരുവി. പാപനാശിനിയിലെ പുണ്യജലത്തിൽ ഒന്നു മുങ്ങിയാൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരാവും എന്നാണ് വിശ്വാസം.
ഈ അരുവിക്ക് എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുവാനുള്ള ദിവ്യശക്തി ഉണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകളുടെ പ്രശാന്തമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തിരുനെല്ലി പ്രകൃതിമനോഹരമായ ഒരു സ്ഥലം ആണ്. [[വയനാട് വന്യജീവി സംരക്ഷണകേന്ദ്രം|വയനാട് വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിനു]] നടുക്കാണ് തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇതിന് വടക്കുകിഴക്കായി [[കർണാടകം|കർണാടകത്തിലെ]] [[നാഗർഹോളെ]], [[ബന്ദിപ്പൂർ]] എന്നീ വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങളും തെക്കു കിഴക്കായി [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[മുതുമല|മുതുമലയും]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വളരെ ജൈവ വൈവിധ്യം ഉള്ള ഈ വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം [[നീലഗിരി ബയോ റിസർവ്|നീലഗിരി ബയോ റിസർവിന്റെ]] ഒരു പ്രധാന ഭാഗം ആണ്. നാനാവിധത്തിലുള്ള സസ്യ-ജീവിജാലങ്ങളെ ഇവിടെ കാണാം.
സാഹസിക മലകയറ്റക്കാർക്ക് പ്രിയങ്കരമായ [[പക്ഷിപാതാളം]] ഇവിടെ നിന്നും ഏഴ് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്. കടൽനിരപ്പിൽ നിന്നും ആയിരത്തി എഴുനൂറ്റി നാല്പത് മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഇവിടെ എത്തുവാൻ [[കേരള വനം വകുപ്പ്|കേരള വനം വകുപ്പിൽ]] നിന്ന് മുൻകൂർ അനുമതി വാങ്ങണം.
== എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി ==
[[ചിത്രം:Thirunelli Temple.jpg|thumb|ക്ഷേത്രം]]
[[മാനന്തവാടി|മാനന്തവാടിക്ക്]] മുപ്പത് കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കായി ആണ് തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
*ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: തലശ്ശേരി (നൂറ്റിരണ്ട്കിലോമീറ്റർ അകലെ, ഏതാണ്ട് രണ്ട് മണിക്കൂർ നാല്പത്തിയേഴ് മിനിറ്റ് യാത്ര).
*[[ബാംഗ്ലൂർ]] നിന്നും ബാംഗ്ലൂർ-ഹുൻസുർ-നാഗർഹോളെ-കൂട്ട-തിരുനെല്ലി റോഡ് വഴി ഇരുനൂറ്റി എഴുപത്കിലോമീറ്റർ ആണ് ഇവിടേയ്ക്ക് ഉള്ള ദൂരം.<ref name="handbook">ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഹാൻഡ് ബുക്ക് - വയനാട് ജില്ല</ref>
*മുഴക്കുന്ന് മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രം - 68 കിലോമീറ്റർ അകലെ, മലയോര ഹൈവേ വഴി.1 മണിക്കൂർ 58 മിനുട്ട് യാത്ര.
*കൊട്ടിയൂർ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ - 46കിലോമീറ്റർ അകലെ,ഒരു മണിക്കൂർ 20 മിനിറ്റ് യാത്ര, മലയോര ഹൈവേവഴി.
*ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം:കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം
== ചിത്രസഞ്ചയം ==
<gallery>
പ്രമാണം:Thirunelli temple 1.JPG|തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം
പ്രമാണം:Stone pipeline.JPG|തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കുന്ന കരിങ്കൽ പാത്തി
പ്രമാണം:Thirunelli temple.JPG|ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുന്വശം
പ്രമാണം:Papanashini.JPG|പാപനാശിനി
</gallery>
{{Panorama|image=പ്രമാണം:Thirunelli Maha Vishnu Temple.JPG|height=180px|caption =തിരുനെല്ലിക്ഷേത്രം വിശാലവീക്ഷണം}}
{{commonscat|Thirunelli Temple}}
{{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}}
{{വയനാട് - സ്ഥലങ്ങൾ}}
[[വർഗ്ഗം:വയനാട് ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[Category:കേരളത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
e2pf9k8rip42uc9t717ea06drbdtact
വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ
0
10040
4631140
4627448
2026-06-18T16:53:18Z
~2026-35640-02
219459
/* */
4631140
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Vellappally Natesan}}
{{Infobox officeholder
| name = വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ
| image = Vellappally Natesan 2013 1.JPG
| caption = വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ 2019 ൽ
| office = [[എസ്എൻഡിപി യോഗം]] ജനറൽ സെക്രട്ടറി
| term_start = 1996
| predecessor = [[ആർ. ശങ്കർ]]
| office1 = [[ഭാരത ധർമ്മ ജന സേന]] യുടെ പ്രസിഡന്റ്
| term_start1 = 2015
| predecessor1 = Office established
| birth_date = {{birth date and age|1936|6|11}}
| birth_place = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവിതാംകൂർ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ
| spouse = പ്രീതി നടേശൻ
| children = [[തുഷാർ വെള്ളാപ്പള്ളി]]
| party = [[ഭാരത ധർമ്മ ജന സേന]]
| profession = ബിസിനസുകാരൻ, സാമൂഹിക നേതാവ്
}}
[[എസ്.എൻ.ഡി.പി|എസ്.എൻ.ഡി.പി.യോഗം]], [[ശ്രീനാരായണ ട്രസ്റ്റ്|എസ്.എൻ ട്രസ്റ്റ്]] എന്നിവയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ് '''വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ'''. തുടർച്ചയായി മൂന്നു തവണ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ മുഖ്യകാര്യനിർവ്വാഹകനായി അദ്ദേഹം തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 10]]-ന് [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[കണിച്ചുകുളങ്ങര|കണിച്ചുകുളങ്ങരയിൽ]] ജനനം. വെള്ളാപ്പള്ളി കേശവനും ദേവകിയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇവരുടെ പന്ത്രണ്ടു മക്കളിൽ ഏഴാമനാണ് നടേശൻ.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2006/02/10/stories/2006021014921000.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-09-09 |archive-date=2012-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107010629/http://www.hindu.com/2006/02/10/stories/2006021014921000.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2007/11/20/stories/2007112052020300.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-09-09 |archive-date=2012-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107010640/http://www.hindu.com/2007/11/20/stories/2007112052020300.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|title=Vellappally Natesan's journey: Bar owner to rising force of Kerala politics|url=https://indianexpress.com/article/india/india-others/vellappally-natesans-journey-bar-owner-to-rising-force-of-kerala-politics/|accessdate=2 April 2019|work=[[The Indian Express]]|date=3 October 2015}}</ref> പ്രീതിയാണ് ഭാര്യ. തുഷാർ, വന്ദന, പരേതനായ വിനീത് എന്നിവർ മക്കളാണ്.'''<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vellappally-natesan-controversial-statement-m-swaraj-vt-balram-facebook-post-0604dde3|title=വെള്ളാപ്പള്ളിയുടെ പ്രസ്താവന കേരളം തള്ളിക്കളയുമെന്ന് സ്വരാജ്; 'CJP'-ക്കാർ തള്ളിപ്പറയുമോയെന്ന് ബൽറാം|access-date=2025-12-25|date=2025-07-20|language=en}}</ref>.'''<ref>https://www.suprabhaatham.com/details/431540?link=M-Swaraj-condemned-Vellappally-Natesans-statements </ref><ref>[https://www.asianetnews.com/kerala-news/cpm-leader-strongly-criticizes-vellappally-natesan-articleshow-0p9n8zf] </ref> 2026-ൽ പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു<ref>https://www.deshabhimani.com/News/kerala/vellappally-natesan-44014</ref><ref>https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1687995&u=padma-awards</ref>. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/kerala-case-registered-against-vellappally-natesan-over-hate-speech/|title=Kerala: Vellappally Natesan faces action over ‘hate speech’|access-date=2026-01-27|date=2015-12-01|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160202081112/https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/kerala-case-registered-against-vellappally-natesan-over-hate-speech/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/vellappally-sees-christian-dominance-in-kottayam/article69940751.ece|title=Vellappally sees ‘Christian dominance’ in Kottayam|access-date=27 ജനുവരി 2026|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20250930155008/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/vellappally-sees-christian-dominance-in-kottayam/article69940751.ece|archive-date=30 സെപ്റ്റംബർ 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ezhava-men-lure-christian-women-roy-kannanchira-7be602ce|title=Christians convert people, not Muslims, says irked Vellappally|access-date=2026-01-27|date=2021-09-20|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127053756/https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ezhava-men-lure-christian-women-roy-kannanchira-7be602ce|archive-date=2026-01-27|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2024/Jun/17/vellappally-natesan-flays-ldf-udf-over-minority-appeasement|title=Vellappally Natesan flays LDF, UDF over ‘minority appeasement’|access-date=2026-01-27|last=Service|first=Express News|date=2024-06-17|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/special/weekend/559081|title=പറക്കും വാലിബൻ|access-date=2026-01-27|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127071320/https://www.deshabhimani.com/special/weekend/559081|archive-date=27 ജനുവരി 2026}}</ref>. കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ സർക്കാറിന്റെ<ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/session_15/ans/u03466-200619-848254920825-15-14.pdf|title=കേരള നിയമസഭ രേഖകൾ|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127072744/http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/session_15/ans/u03466-200619-848254920825-15-14.pdf|archive-date=27 ജനുവരി 2026}}</ref> നവോത്ഥാനസമിതിയുടെ അധ്യക്ഷൻ കൂടിയാണ് അദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web|url=https://www.prd.kerala.gov.in/ml/node/56764|title=നവോത്ഥാന മൂല്യ സംരക്ഷണ സമിതിക്ക് സ്ഥിരം സംഘടനാ സംവിധാനം; ജില്ലകളിൽ ബഹുജന കൂട്ടായ്മ നവംബറിൽ; ജനുവരിയിൽ സ്മൃതി യാത്ര {{!}} I&PRD : Official Website of Information Public Relations Department of Kerala|access-date=2026-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127071938/https://www.prd.kerala.gov.in/ml/node/56764|archive-date=27 ജനുവരി 2026}}</ref>
== ജീവിത രേഖ ==
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ചേർത്തല താലൂക്കിലെ
കണിച്ചുകുളങ്ങരയിലെ അതിസമ്പന്നമായ ഒരു [[ഈഴവർ|ഈഴവ]] കുടുംബത്തിൽ വെള്ളാപ്പള്ളി കേശവൻ മുതലാളിയുടേയും ദേവകിയമ്മയുടേയും 12 മക്കളിൽ ഏഴാമനായി 1937 സെപ്റ്റംബർ പത്തിന് ചിങ്ങമാസത്തിലെ വിശാഖം നക്ഷത്രത്തിൽ ജനനം. നടേശൻ, നടരാജൻ ഇരട്ട സഹോദരന്മാരിൽ മൂത്തയാളാണ്. പങ്കജാക്ഷി, മോഹൻദാസ്,
അംബുജാക്ഷി, മണിയമ്മ, വിലാസിനി, വിനോദിനി, രാമചന്ദ്രൻ, സുന്ദരേശൻ, കമലമ്മ, സുഭകേശൻ എന്നിവർ മറ്റ് സഹോദരങ്ങളാണ്.
നടേശൻ്റെ ചെറുപ്രായത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പിതാവിനെ സന്ദർശിക്കാൻ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന [[ആർ. ശങ്കർ]] വീട്ടിലേക്ക് വരുമായിരുന്നു.
സ്കൂൾ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായിരുന്ന സ്റ്റുഡൻസ് കോൺഗ്രസിൻ്റെ നേതാവും സ്കൂൾ ലീഡറുമായിരുന്നു{{തെളിവ്}}. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം വ്യാപാരം, നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനം എന്നീ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു.
1962-ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ടിക്കറ്റിൽ തകഴി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലേക്ക് മത്സരിച്ചു പരാജയപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ നിന്നും സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവായി.
കണിച്ചുകുളങ്ങര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രസിഡൻ്റായി 1964-ൽ നടേശൻ ചുമതലയേറ്റു. 62 വർഷമായി ആ സ്ഥാനത്ത് തുടരുന്നു.<ref>[https://vellappallynadesan.blogspot.com/2010/?m=1 Vellappally Nadeshan]</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/editorial/2021/09/10/vellappally-natesan-centenary.html വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശന് ശതാഭിഷേകം]</ref><ref>{{Cite web |url=https://newspaper.mathrubhumi.com/alappuzha/news/vellappally-natesan-re-elected-as-sn-trust-secretary-1.9104308 |title=സംഘാടക മികവിൽ പത്താം തവണയും വെള്ളാപ്പള്ളി യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറി |access-date=2024-07-26 |archive-date=2024-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240726192711/https://newspaper.mathrubhumi.com/alappuzha/news/vellappally-natesan-re-elected-as-sn-trust-secretary-1.9104308 |url-status=dead }}</ref>
എസ്എൻഡിപി യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന എം.കെ.രാഘവന്റെ പിന്തുണയോടെ യോഗത്തിന്റെ നേതൃനിരയിലേക്ക് കടന്നുവന്നു{{cn}}.
1995-96-ൽ ആദ്യമായി വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ എസ്എൻഡിപി യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം (30 വർഷമായി) നേതൃത്വത്തിലിരുന്ന സെക്രട്ടറിയാണ് അദ്ദേഹം. എസ്.എൻ ട്രസ്റ്റിന്റെ നേതാവും കൂടിയാണ് വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ.
അബ്കാരിയായ നടേശൻ
കേരളത്തിലെ പതിനാല് ജില്ലകളിലും
ബാർ ലൈസൻസ് നേടി
സ്വന്തമായി ബാർ ഹോട്ടലുകളും
കൺവെൻഷൻ സെൻ്ററുകളും ഓഡിറ്റോറിയവും നടത്തി വരുന്നു.
ഒരു കെട്ടിട നിർമാണ കോൺട്രാക്റ്റർ
കൂടിയായ നടേശൻ
വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ & കമ്പനിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറാണ്.
പൊതു മരാമത്ത് കോൺട്രാക്റ്ററായാണ്
ഔദ്യോഗിക ജീവിതമാരംഭിച്ചത്.
1967 ജൂലൈ 13 നായിരുന്നു പ്രീതിയുമായുള്ള വിവാഹം.
ബിസിനസുകാരനും
എസ്എൻഡിപി യൂത്ത് മൂവ്മെൻ്റിൻ്റെ
ജനറൽ സെക്രട്ടറിയുമായ തുഷാറും
സിംഗപ്പൂരിൽ ബിസിനസ് നടത്തുന്ന
എൻജിനീറിംഗ് ബിരുദദാരിയായ
വന്ദനയും വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ്റെ മക്കളാണ്.
==വിവാദങ്ങൾ==
== ആത്മകഥ ==
* ''' എൻ്റെ ഇന്നലെകൾ<ref>[https://keralabookstore.com/book/ende-innalekal/13196/ എൻ്റെ ഇന്നലെകൾ]</ref>'''<ref>[https://archives.mathrubhumi.com/features/politics/vellappally-natesan-84th-birthday-1.5990587 അനുഭവങ്ങളുടെ കരുത്ത് വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vellapally-natesan-about-election-result-cpm-mv-govindan-1.9753953 നക്സൽ അനുഭാവികൾ മുതൽ ലീഗുകാർ വരെ എസ്എൻഡിപി യോഗത്തിലുണ്ട്]</ref>
== അവലംബം ==
{{commonscat|Vellapally Natesan}}
[[വർഗ്ഗം:1937-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 10-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
ryg947aw2fux3jz10zym0zbooiuq0kk
4631320
4631140
2026-06-19T08:52:11Z
EliteFairy
165064
[[Special:Contributions/~2026-35640-02|~2026-35640-02]] ([[User talk:~2026-35640-02|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4631140|4631140]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു. ([[വിക്കിപീഡിയ:നശീകരണം]])
4631320
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Vellappally Natesan}}
{{Infobox officeholder
| name = വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ
| image = Vellappally Natesan 2013 1.JPG
| caption = വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ 2019 ൽ
| office = [[എസ്എൻഡിപി യോഗം]] ജനറൽ സെക്രട്ടറി
| term_start = 1996
| predecessor = [[ആർ. ശങ്കർ]]
| office1 = [[ഭാരത ധർമ്മ ജന സേന]] യുടെ പ്രസിഡന്റ്
| term_start1 = 2015
| predecessor1 = Office established
| birth_date = {{birth date and age|1936|6|11}}
| birth_place = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]], [[തിരുവിതാംകൂർ]], ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ
| spouse = പ്രീതി നടേശൻ
| children = [[തുഷാർ വെള്ളാപ്പള്ളി]]
| party = [[ഭാരത ധർമ്മ ജന സേന]]
| profession = ബിസിനസുകാരൻ, സാമൂഹിക നേതാവ്
}}
[[എസ്.എൻ.ഡി.പി|എസ്.എൻ.ഡി.പി.യോഗം]], [[ശ്രീനാരായണ ട്രസ്റ്റ്|എസ്.എൻ ട്രസ്റ്റ്]] എന്നിവയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ് '''വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ'''. തുടർച്ചയായി മൂന്നു തവണ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ മുഖ്യകാര്യനിർവ്വാഹകനായി അദ്ദേഹം തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[1937]] [[സെപ്റ്റംബർ 10]]-ന് [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[കണിച്ചുകുളങ്ങര|കണിച്ചുകുളങ്ങരയിൽ]] ജനനം. വെള്ളാപ്പള്ളി കേശവനും ദേവകിയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇവരുടെ പന്ത്രണ്ടു മക്കളിൽ ഏഴാമനാണ് നടേശൻ.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2006/02/10/stories/2006021014921000.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-09-09 |archive-date=2012-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107010629/http://www.hindu.com/2006/02/10/stories/2006021014921000.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2007/11/20/stories/2007112052020300.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-09-09 |archive-date=2012-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107010640/http://www.hindu.com/2007/11/20/stories/2007112052020300.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|title=Vellappally Natesan's journey: Bar owner to rising force of Kerala politics|url=https://indianexpress.com/article/india/india-others/vellappally-natesans-journey-bar-owner-to-rising-force-of-kerala-politics/|accessdate=2 April 2019|work=[[The Indian Express]]|date=3 October 2015}}</ref> പ്രീതിയാണ് ഭാര്യ. തുഷാർ, വന്ദന, പരേതനായ വിനീത് എന്നിവർ മക്കളാണ്.'''<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vellappally-natesan-controversial-statement-m-swaraj-vt-balram-facebook-post-0604dde3|title=വെള്ളാപ്പള്ളിയുടെ പ്രസ്താവന കേരളം തള്ളിക്കളയുമെന്ന് സ്വരാജ്; 'CJP'-ക്കാർ തള്ളിപ്പറയുമോയെന്ന് ബൽറാം|access-date=2025-12-25|date=2025-07-20|language=en}}</ref>.'''<ref>https://www.suprabhaatham.com/details/431540?link=M-Swaraj-condemned-Vellappally-Natesans-statements </ref><ref>[https://www.asianetnews.com/kerala-news/cpm-leader-strongly-criticizes-vellappally-natesan-articleshow-0p9n8zf] </ref> 2026-ൽ പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു<ref>https://www.deshabhimani.com/News/kerala/vellappally-natesan-44014</ref><ref>https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1687995&u=padma-awards</ref>. വർഗ്ഗീയവും സാമുദായിക വിദ്വേഷം ജനിപ്പിക്കുന്നതുമായ പ്രസ്താവനകൾ അദ്ദേഹം നിരന്തരമായി നടത്താറുണ്ട്ണ്ട് <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/kerala-case-registered-against-vellappally-natesan-over-hate-speech/|title=Kerala: Vellappally Natesan faces action over ‘hate speech’|access-date=2026-01-27|date=2015-12-01|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20160202081112/https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/kerala-case-registered-against-vellappally-natesan-over-hate-speech/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/vellappally-sees-christian-dominance-in-kottayam/article69940751.ece|title=Vellappally sees ‘Christian dominance’ in Kottayam|access-date=27 ജനുവരി 2026|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20250930155008/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/vellappally-sees-christian-dominance-in-kottayam/article69940751.ece|archive-date=30 സെപ്റ്റംബർ 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ezhava-men-lure-christian-women-roy-kannanchira-7be602ce|title=Christians convert people, not Muslims, says irked Vellappally|access-date=2026-01-27|date=2021-09-20|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127053756/https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/ezhava-men-lure-christian-women-roy-kannanchira-7be602ce|archive-date=2026-01-27|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2024/Jun/17/vellappally-natesan-flays-ldf-udf-over-minority-appeasement|title=Vellappally Natesan flays LDF, UDF over ‘minority appeasement’|access-date=2026-01-27|last=Service|first=Express News|date=2024-06-17|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/special/weekend/559081|title=പറക്കും വാലിബൻ|access-date=2026-01-27|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127071320/https://www.deshabhimani.com/special/weekend/559081|archive-date=27 ജനുവരി 2026}}</ref>. കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ സർക്കാറിന്റെ<ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/session_15/ans/u03466-200619-848254920825-15-14.pdf|title=കേരള നിയമസഭ രേഖകൾ|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127072744/http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/session_15/ans/u03466-200619-848254920825-15-14.pdf|archive-date=27 ജനുവരി 2026}}</ref> നവോത്ഥാനസമിതിയുടെ അധ്യക്ഷൻ കൂടിയാണ് അദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web|url=https://www.prd.kerala.gov.in/ml/node/56764|title=നവോത്ഥാന മൂല്യ സംരക്ഷണ സമിതിക്ക് സ്ഥിരം സംഘടനാ സംവിധാനം; ജില്ലകളിൽ ബഹുജന കൂട്ടായ്മ നവംബറിൽ; ജനുവരിയിൽ സ്മൃതി യാത്ര {{!}} I&PRD : Official Website of Information Public Relations Department of Kerala|access-date=2026-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127071938/https://www.prd.kerala.gov.in/ml/node/56764|archive-date=27 ജനുവരി 2026}}</ref>
== ജീവിത രേഖ ==
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ചേർത്തല താലൂക്കിലെ
കണിച്ചുകുളങ്ങരയിലെ അതിസമ്പന്നമായ ഒരു [[ഈഴവർ|ഈഴവ]] കുടുംബത്തിൽ വെള്ളാപ്പള്ളി കേശവൻ മുതലാളിയുടേയും ദേവകിയമ്മയുടേയും 12 മക്കളിൽ ഏഴാമനായി 1937 സെപ്റ്റംബർ പത്തിന് ചിങ്ങമാസത്തിലെ വിശാഖം നക്ഷത്രത്തിൽ ജനനം. നടേശൻ, നടരാജൻ ഇരട്ട സഹോദരന്മാരിൽ മൂത്തയാളാണ്. പങ്കജാക്ഷി, മോഹൻദാസ്,
അംബുജാക്ഷി, മണിയമ്മ, വിലാസിനി, വിനോദിനി, രാമചന്ദ്രൻ, സുന്ദരേശൻ, കമലമ്മ, സുഭകേശൻ എന്നിവർ മറ്റ് സഹോദരങ്ങളാണ്.
നടേശൻ്റെ ചെറുപ്രായത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പിതാവിനെ സന്ദർശിക്കാൻ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന [[ആർ. ശങ്കർ]] വീട്ടിലേക്ക് വരുമായിരുന്നു.
സ്കൂൾ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായിരുന്ന സ്റ്റുഡൻസ് കോൺഗ്രസിൻ്റെ നേതാവും സ്കൂൾ ലീഡറുമായിരുന്നു{{തെളിവ്}}. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം വ്യാപാരം, നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനം എന്നീ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു.
1962-ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ടിക്കറ്റിൽ തകഴി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലേക്ക് മത്സരിച്ചു പരാജയപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ നിന്നും സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവായി.
കണിച്ചുകുളങ്ങര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രസിഡൻ്റായി 1964-ൽ നടേശൻ ചുമതലയേറ്റു. 62 വർഷമായി ആ സ്ഥാനത്ത് തുടരുന്നു.<ref>[https://vellappallynadesan.blogspot.com/2010/?m=1 Vellappally Nadeshan]</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/editorial/2021/09/10/vellappally-natesan-centenary.html വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശന് ശതാഭിഷേകം]</ref><ref>{{Cite web |url=https://newspaper.mathrubhumi.com/alappuzha/news/vellappally-natesan-re-elected-as-sn-trust-secretary-1.9104308 |title=സംഘാടക മികവിൽ പത്താം തവണയും വെള്ളാപ്പള്ളി യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറി |access-date=2024-07-26 |archive-date=2024-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240726192711/https://newspaper.mathrubhumi.com/alappuzha/news/vellappally-natesan-re-elected-as-sn-trust-secretary-1.9104308 |url-status=dead }}</ref>
എസ്എൻഡിപി യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന എം.കെ.രാഘവന്റെ പിന്തുണയോടെ യോഗത്തിന്റെ നേതൃനിരയിലേക്ക് കടന്നുവന്നു{{cn}}.
1995-96-ൽ ആദ്യമായി വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ എസ്എൻഡിപി യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം (30 വർഷമായി) നേതൃത്വത്തിലിരുന്ന സെക്രട്ടറിയാണ് അദ്ദേഹം. എസ്.എൻ ട്രസ്റ്റിന്റെ നേതാവും കൂടിയാണ് വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ.
അബ്കാരിയായ നടേശൻ
കേരളത്തിലെ പതിനാല് ജില്ലകളിലും
ബാർ ലൈസൻസ് നേടി
സ്വന്തമായി ബാർ ഹോട്ടലുകളും
കൺവെൻഷൻ സെൻ്ററുകളും ഓഡിറ്റോറിയവും നടത്തി വരുന്നു.
ഒരു കെട്ടിട നിർമാണ കോൺട്രാക്റ്റർ
കൂടിയായ നടേശൻ
വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ & കമ്പനിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറാണ്.
പൊതു മരാമത്ത് കോൺട്രാക്റ്ററായാണ്
ഔദ്യോഗിക ജീവിതമാരംഭിച്ചത്.
1967 ജൂലൈ 13 നായിരുന്നു പ്രീതിയുമായുള്ള വിവാഹം.
ബിസിനസുകാരനും
എസ്എൻഡിപി യൂത്ത് മൂവ്മെൻ്റിൻ്റെ
ജനറൽ സെക്രട്ടറിയുമായ തുഷാറും
സിംഗപ്പൂരിൽ ബിസിനസ് നടത്തുന്ന
എൻജിനീറിംഗ് ബിരുദദാരിയായ
വന്ദനയും വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ്റെ മക്കളാണ്.
==വിവാദങ്ങൾ==
വിവിധ വർഷങ്ങളിലായി നിരവധി മുസ്ലിം, ക്രിസ്ത്യൻ വിരുദ്ധ വർഗീയപരമായ പ്രസ്താവനകൾ വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ വിവാദമായി. ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കെതിരെയും മുസ്ലിംകൾക്കെതിരെയുമാണ് പ്രസ്താവനകളും പ്രഭാഷണങ്ങളും വരാറുള്ളത്. ഈ സമുദായങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യമുള്ള പ്രദേശങ്ങളെ (മലപ്പുറം, കോട്ടയം ജില്ലകൾ) ലക്ഷ്യം വെച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=https://newspaper.mathrubhumi.com/malappuram/news/malappuram-1.10486105 |title={{!}} Mathrubhumi |access-date=2025-12-25 |archive-date=2025-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250819062436/https://newspaper.mathrubhumi.com/malappuram/news/malappuram-1.10486105 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalamithram.in/kerala-will-soon-become-a-muslim-majority-state-and-if-the-ezhavas-come-together-they-will-decide-who-will-rule-kerala-vellappally-said/|title=കേരളം വൈകാതെ മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ നാടാകും, ഈഴവർ ഒന്നിച്ചാൽ കേരളം ആര് ഭരിക്കണം എന്ന് തീരുമാനിക്കും' ഇരു മുന്നണികൾക്കെതിരെ വെള്ളാപ്പള്ളി. -|access-date=2025-12-25|last=കോട്ടയം|first=ന്യൂസ് ബ്യൂറോ|date=2025-07-19|language=en-US}}</ref> <ref>[https://janamtv.com/81003790/ |Janam Tv] </ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.samakalikamalayalam.com/news/kerala/kerala-will-soon-become-a-muslim-majority-state-vellappally-natesan-says|title='കേരളം വൈകാതെ മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ നാടാകും, ഈഴവർ ഒന്നിച്ചാൽ കേരളം ആര് ഭരിക്കണം എന്ന് തീരുമാനിക്കും'|access-date=2025-12-25|last=ഡെസ്ക്|first=സമകാലിക മലയാളം|date=2025-07-19|language=ml}}</ref>.
മലപ്പുറമെന്ന പ്രത്യേക രാജ്യത്ത് ഭയന്നു ജീവിക്കുന്ന ആളുകളാണ് ഇവിടെയുള്ള പിന്നാക്കക്കാർ, സ്വതന്ത്രമായ വായു ശ്വസിച്ച് മലപ്പുറത്ത് ജീവിക്കാൻ പറ്റുമെന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നില്ല, കേരളത്തിൽ ക്രിസ്ത്യൻ മുസ്ലീം സമുദായങ്ങൾ തന്ത്രപൂർവം ഭരണം പിടിച്ച് മുഖ്യമന്ത്രി പദം നേടാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ് തുടങ്ങിയ പരാമർശങ്ങൾ വ്യാപകമായ എതിർപ്പുകൾക്കിടയാക്കി<ref>{{Cite web|url=https://www.twentyfournews.com/2025/07/20/vellapally-natesan-against-kanthapuram.html|title='കാന്തപുരം എന്ത് കുന്തമെടുത്ത് എറിഞ്ഞാലും ഞാൻ പറയാനുള്ളത് പറയും'; വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ|access-date=2025-12-25|last=Desk|first=24 Web|date=2025-07-20|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/vellappally-natesan-against-kanthapuram-ap-aboobacker-musliyar-1429955|title=കാന്തപുരം എന്ത് കുന്തമെടുത്ത് എറിഞ്ഞാലും പറയാനുള്ളത് പറയും -മന്ത്രിയെ വേദിയിലിരുത്തി വീണ്ടും വെള്ളാപ്പള്ളി {{!}} vellappally natesan against kanthapuram ap aboobacker musliyar {{!}} Madhyamam|access-date=2025-12-25|last=ഡെസ്ക്|first=വെബ്|date=2025-07-20|language=ml}}</ref><ref>{{Citation|last=News18 Kerala|title=മുസ്ലിം സമുദായത്തിനെതിരെ വെള്ളാപ്പള്ളി {{!}} Vellappally Natesan Malappuram Remark Row {{!}} SNDP {{!}} Kerala|date=2025-11-05|url=https://www.youtube.com/watch?v=QO8Hk9u_Hjo|access-date=2025-12-25}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/kerala-will-soon-become-a-muslim-majority-country-says-vellappally-natesan-articleshow-3u81t1f|title=കേരളം വൈകാതെ മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ നാടാകുമെന്ന് വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ; `ഈഴവർ ഒന്നിച്ചാൽ കേരളം ആര് ഭരിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാം'|access-date=2025-12-25|last=Fb|last2=Tw|language=ml|last3=Linkdin|last4=Whatsapp|last5=Us|first5=GNFollow}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2025/08/09/vellapally-natesan-hate-speech-about-malappuram|title='മലപ്പുറത്ത് നോമ്പുകാലത്ത് പെട്ടിക്കട പോലും തുറക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നില്ല';വിദ്വേഷവുമായി വെള്ളാപ്പള്ളി|access-date=2025-12-25|last=News|first=Reporter|language=ml}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://keralaonlinenews.com/kerala/in-malappuram-not-a-single-box-is-allowed-to-be-opened/cid17220695.htm|title=മലപ്പുറത്ത് നോമ്പുകാലത്ത് ഒരു പെട്ടിക്കട പോലും തുറക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നില്ല'; വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ|access-date=2025-12-25|last=Sivadas|first=Suchithra|date=2025-08-10|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Apr/12/kerala-cm-pinarayi-vijayan-defends-sndp-leader-vellappally-natesans-alleged-hate-speech-iuml-calls-it-futile|title=Kerala CM Pinarayi Vijayan defends SNDP leader Vellappally Natesan's alleged hate speech; IUML calls it 'futile'|access-date=2026-01-27|last=PTI|date=2025-04-12|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127073930/https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Apr/12/kerala-cm-pinarayi-vijayan-defends-sndp-leader-vellappally-natesans-alleged-hate-speech-iuml-calls-it-futile}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theprint.in/opinion/kerala-konnect/pinarayi-vijayan-vellappally-natesan-kerala/2822160/|title=Why Pinarayi Vijayan is going soft on an Ezhava leader’s anti-Muslim hate speech|access-date=27 ജനുവരി 2026|website=The Print|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127082357/https://theprint.in/opinion/kerala-konnect/pinarayi-vijayan-vellappally-natesan-kerala/2822160/|archive-date=27 ജനുവരി 2026}}</ref>. 2016-ൽ വിദ്വേഷപ്രസംഗത്തെ തുടർന്ന് അറസ്റ്റിലായിരുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://www.sirajlive.com/2016/01/04/215181.html?s|title=വിദ്വേഷ പ്രസംഗം: വെള്ളാപ്പള്ളിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ജാമ്യത്തിൽ വിട്ടു|access-date=2026-01-27|last=ഡെസ്ക്|first=വെബ്|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Vellappally-arrested-granted-bail/article13982053.ece|title=Vellappally arrested, granted bail|access-date=27 ജനുവരി 2026|website=ദ ഹിന്ദു|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127110412/https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/Vellappally-arrested-granted-bail/article13982053.ece|archive-date=27 ജനുവരി 2026}}</ref>.
== ആത്മകഥ ==
* ''' എൻ്റെ ഇന്നലെകൾ<ref>[https://keralabookstore.com/book/ende-innalekal/13196/ എൻ്റെ ഇന്നലെകൾ]</ref>'''<ref>[https://archives.mathrubhumi.com/features/politics/vellappally-natesan-84th-birthday-1.5990587 അനുഭവങ്ങളുടെ കരുത്ത് വെള്ളാപ്പള്ളി നടേശൻ]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vellapally-natesan-about-election-result-cpm-mv-govindan-1.9753953 നക്സൽ അനുഭാവികൾ മുതൽ ലീഗുകാർ വരെ എസ്എൻഡിപി യോഗത്തിലുണ്ട്]</ref>
== അവലംബം ==
{{commonscat|Vellapally Natesan}}
[[വർഗ്ഗം:1937-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 10-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
awpipziuxfh3szzdapdl05e3vwuwgtr
ഇന്ത്യൻ ദേശീയ ക്രിക്കറ്റ് ടീം
0
10653
4631130
4513363
2026-06-18T16:06:39Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631130
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|India national cricket team}}
{{Infobox Test team
|team_name = India
|colour = Dark bleed blue
|test status year = 1932
|first test match = v {{flagicon|ENG}} [[ഇംഗ്ലണ്ട് ക്രിക്കറ്റ് ടീം]] [[ലോർഡ്സ് ക്രിക്കറ്റ് സ്റ്റേഡിയം|ലോർഡ്സ്]], ലണ്ടൻ, 25–28 ജൂൺ 1932
|image = Cricket India Crest.png
|image_caption = India cricket crest
|current official rank = 1st (Test)<br/> 2nd (ODI)<br/> 2nd (T20)
|number of tests = 461
|most recent test match=v {{flagicon|RSA}} [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക ക്രിക്കറ്റ് ടീം ]] [[കേപ്പ് ടൗൺ ക്രിക്കറ്റ് സ്റ്റേഡിയം | കേപ്പ് ടൗൺ ]], കേപ്പ് ടൗൺ , , ജനുവരി 10-14 2022|current coach=രാഹുൽ ദ്രാവിഡ്|current captain=രോഹിത് ശർമ}}
'''ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം'''നിയമപരമായ നില. ബിസിസിഐ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഇത് ഒരു സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ്, ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിൽ നിന്ന് ഗ്രാന്റോ ഫണ്ടോ ലഭിക്കുന്നില്ല. 2004-ൽ, ഇന്ത്യൻ സുപ്രീം കോടതിയിൽ, ബിസിസിഐയുടെ അഭിഭാഷകർ പറഞ്ഞു, ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം "ബിസിസിഐയുടെ ഔദ്യോഗിക ടീമാണ്, ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക ടീമല്ല. [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന രാജ്യാന്തര ക്രിക്കറ്റ് ടീമാണ്. ബോർഡ് ഓഫ് കൺട്രോൾ ഫോർ ക്രിക്കറ്റ് ഇൻ ഇന്ത്യ ([[ബി.സി.സി.ഐ]].) എന്ന കായിക സംഘടനയാണ് ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. ലോകത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം പരസ്യവരുമാനമുള്ള കായിക ടീമാണ് ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം<ref>http://www.travour.com/icc-cricket-world-cup-2007-west-indies/cricket-world-cup-teams/india-cricket-team-profile.html</ref>.
1932 ജൂൺ 25നു [[ഇംഗ്ലീഷ് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരെ]] ആദ്യ ടെസ്റ്റ് കളിച്ചുകൊണ്ട് ടെസ്റ്റ് കളിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ സംഘത്തിൽ ആറാമത്തെ അംഗമായി. ആദ്യത്തെ അൻപതു വർഷങ്ങളോളം [[ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഓസ്ട്രേലിയ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട് ദേശീയ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഇംഗ്ലണ്ട്]] തുടങ്ങിയ ടീമുകളെ അപേക്ഷിച്ച് ഏറ്റവും ദുർബലരായ ടെസ്റ്റ് ടീമായിരുന്നു ഇന്ത്യയുടേത്. ഇക്കാലയളവിൽ 196 ടെസ്റ്റ് മത്സരങ്ങളിൽ 35 എണ്ണത്തിൽ മാത്രമേ ഇന്ത്യ വിജയിച്ചിരുന്നുള്ളൂ<ref>http://stats.cricinfo.com/guru?sdb=team;team=IND;class=testteam;filter=advanced;opposition=0;notopposition=0;homeaway=0;continent=0;country=0;notcountry=0;groundid=0;season=0;startdefault=1932-06-25;start=1932-06-25;decade=0;enddefault=2006-07-02;end=1982-06-25;tourneyid=0;finals=0;daynight=0;toss=0;scheduleddays=0;scheduledovers=0;innings=0;followon=0;result=0;seriesresult=0;captainid=0;recent=;viewtype=resultsummary;runslow=;runshigh=;wicketslow=;wicketshigh=;ballslow=;ballshigh=;overslow=;overslow=;overshigh=;overshigh=;bpo=0;batevent=0;conclow=;conchigh=;takenlow=;takenhigh=;ballsbowledlow=;ballsbowledhigh=;oversbowledlow=;oversbowledlow=;oversbowledhigh=;oversbowledhigh=;bpobowled=0;bowlevent=0;submit=1;.cgifields=viewtype|title = India - Results Summary from 1932 - 1982|work = Cricinfo - Stats Guru|accessdate = October </ref>. [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] പദവി ലഭിച്ച് അരനൂറ്റാണ്ടടുക്കുമ്പോഴാണ് ഇന്ത്യൻ ടീം ശക്തിപ്രാപിച്ചു തുടങ്ങിയത്. [[കപിൽ ദേവ്]], [[സുനിൽ ഗാവസ്കർ]] തുടങ്ങിയ പ്രതിഭകളുടെ താരോദയവും ഇക്കാലയളവിലെ വിശ്വോത്തര [[സ്പിൻ ബൗളിങ്ങ്|സ്പിൻ ബോളിംഗ്]] നിരയുമാണ് ഇന്ത്യൻ ടീമിന്റെ ഉയർത്തെഴുന്നേല്പിനു കാരണമായത്. തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിലെല്ലാം [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റിലും]] [[ഏകദിന ക്രിക്കറ്റ്|ഏകദിനത്തിലും]] ലോകത്തിലെ മുൻനിര ടീമുകൾക്കൊപ്പമാണ് ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം. [[ലോകകപ്പ് ക്രിക്കറ്റ്|1983ൽ ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ്]] ജേതാക്കളായ ഇന്ത്യൻ ടീം [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 2003|2003]]-ൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. [[സച്ചിൻ തെൻഡുൽക്കർ]], [[രാഹുൽ ദ്രാവിഡ്]], [[സൗരവ് ഗാംഗുലി]], [[വി.വി.എസ്. ലക്ഷ്മൺ]] തുടങ്ങിയ വിശ്വോത്തര കളിക്കാർ ഇന്ത്യൻ ടീമിൽ അംഗങ്ങളായിരുന്നു. 2006 ഡിസംബറിൽ ഇന്ത്യൻ ടീം ആദ്യമായി [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്|ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റിൽ]] പങ്കെടുക്കുകയുണ്ടായി. 2007-ൽ നടന്ന ആദ്യ [[2007 ഐ.സി.സി. വേൾഡ് ട്വന്റി 20|ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പിലും]] [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 2011|2011ലെ ഏകദിന ലോകകപ്പിലും]] [[മഹേന്ദ്രസിംഗ് ധോണി]] നയിച്ച ഇന്ത്യൻ ടീം കിരീടവും നേടി.
== ചരിത്രം ==
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരാണ് ഇന്ത്യയിൽ ക്രിക്കറ്റ് കളിച്ചു തുടങ്ങിയത്. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ ക്രിക്കറ്റ് മത്സരം 1721-ൽ നടന്നുവെന്നാണു ചരിത്രകാരനായ വില്യം ഫോസ്റ്റർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. [[മുംബൈ|മുംബൈയിലെ]] പാഴ്സി സമൂഹം 1848-ൽ രൂപവത്കരിച്ച [[ഓറിയന്റൽ ക്രിക്കറ്റ് ക്ലബ്|ഓറിയന്റൽ ക്രിക്കറ്റ് ക്ലബാണ്]] ഇന്ത്യക്കാരുടെ ആദ്യത്തെ ക്രിക്കറ്റ് ക്ലബ്. 1877-ൽ യൂറോപ്യന്മാർ പാഴ്സികളെ തങ്ങളുമായി മത്സരിക്കാൻ ക്ഷണിച്ചു<ref>https://web.archive.org/web/20081227165758/http://findarticles.com/p/articles/mi_m2279/is_1998_Nov/ai_53542832/pg_3 "Cricket and Politics in Colonial India"</ref>. ഇതു ക്രമേണ [[ബോംബെ പെന്റാംഗുലർ]] എന്ന സുപ്രസിദ്ധ മത്സരപരമ്പരയായി രൂപം പ്രാപിച്ചു. പത്തൊൻപതാഒ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അന്ത്യം മുതൽ ഏതാനും ഇന്ത്യാക്കാർ ഇംഗ്ലീഷ് ക്രിക്കറ്റ് ടീമുകളിൽ കളിച്ചു തുടങ്ങി. ഇവരിൽ [[രഞ്ജിത് സിങ്ജി|രഞ്ജിത് സിങ്ജിയെയും]] [[ദുലീപ് സിങ്ജി|ദുലീപ് സിങ്ജിയെയും]] പോലുള്ളവർ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റിയിരുന്നു. 1911-ൽ ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം ആദ്യമായി ഇംഗ്ലണ്ട് പര്യടനത്തിനു പുറപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അത്തവണ കൌണ്ടി ടീമുകളുമായി കളിക്കാനേ അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നുള്ളൂ<ref>http://cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ENG/1911_ENG_India_in_England_1911.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318074148/http://cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/ENG/1911_ENG_India_in_England_1911.html |date=2009-03-18 }} India in England, 1911</ref>. 1926-ൽ [[ഇമ്പീരിയൽ ക്രിക്കറ്റ് കൌൺസിൽ|ഇമ്പീരിയൽ ക്രിക്കറ്റ് കൌൺസിലിലേക്കു]] ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട ഇന്ത്യൻ ടീം, 1932-ൽ തങ്ങളുടെ ആദ്യ ടെസ്റ്റ് കളിച്ചു. ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നടന്ന ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ ടെസ്റ്റ് മത്സരത്തിൽ [[സി.കെ. നായിഡു|സി.കെ. നായിഡുവാണ്]] ടീമിനെ നയിച്ചത്. ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ഇന്ത്യ 158 റൺസിനു പരാജയപ്പെട്ടു<ref>http://www.icc-cricket.com/about/1909-1963.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060321214929/http://www.icc-cricket.com/about/1909-1963.html |date=2006-03-21 }} History of the Imperial Cricket Conference</ref>. 1930കളിലും നാല്പതുകളിലും ഇന്ത്യൻ ടീം പുരോഗതി കാട്ടിയെങ്കിലും ഇക്കാലയളവിലൊന്നും രാജ്യാന്തര മത്സരങ്ങൾ ജയിച്ചിരുന്നില്ല. ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായ ശേഷം ആദ്യമായി കളിച്ചത് 1948-ൽ ഓസ്ട്രേലിയക്കെതിരെയാണ്. [[ഡൊണാൾഡ് ബ്രാഡ്മാൻ|ഡൊണാൾഡ് ബ്രാഡ്മാന്റെ]] വിഖ്യാത ഓസ്ട്രേലിയൻ ടീം അഞ്ചുമത്സരങ്ങളുടെ പരമ്പര 4-0നു ജയിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www1.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/1940S/1947-48/IND_IN_AUS/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-03-18 |archive-date=2009-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090102102246/http://www1.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/1940S/1947-48/IND_IN_AUS/ |url-status=dead }}</ref>.
1952-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരെ [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിൽ]] ഇന്ത്യൻ ടീം ആദ്യത്തെ ടെസ്റ്റ് വിജയം കൈവരിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www1.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/1950S/1951-52/ENG_IN_IND/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-03-18 |archive-date=2009-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090321085039/http://www1.cricinfo.com/link_to_database/ARCHIVE/1950S/1951-52/ENG_IN_IND/ |url-status=dead }}</ref>. അതേ വർഷം [[പാകിസ്താൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|പാകിസ്താനെതിരെ]] തങ്ങളുടെ ആദ്യ പരമ്പര വിജയവും സ്വന്തമാക്കി. 1960കളിൽ സ്വന്തം രാജ്യത്തെ മത്സരങ്ങളിൽ കരുത്തുതെളിയിക്കുന്ന ടീമെന്ന വിശേഷണം ഇന്ത്യ നേടി. ഇക്കാലയളവിൽ [[ന്യൂസിലൻഡ് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ന്യൂസിലൻഡിനെതിരെ]] രണ്ടു പരമ്പര വിജയം സ്വന്തമാക്കിയ ഇന്ത്യ, [[ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഓസ്ട്രേലിയ]], പാകിസ്താൻ, [[ഇംഗ്ലീഷ് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഇംഗ്ലണ്ട്]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള പരമ്പര സമനിലയിലാക്കി.
[[ഇ. പ്രസന്ന]], [[എസ്. വെങ്കട്ടരാഘവൻ]], [[ബി.എസ്. ചന്ദ്രശേഖർ]], [[ബിഷൻ സിംഗ് ബേദി]] എന്നിവരടങ്ങിയ സ്പിൻ നാൽവർ സംഘമായിരുന്നു 1970കളിൽ ഇന്ത്യൻ ടീമിന്റെ പ്രത്യേകത. എക്കാലത്തെയും മികച്ച ബാറ്റ്സ്മാന്മാരായ [[സുനിൽ ഗാവസ്കർ]], [[ഗുണ്ടപ്പ വിശ്വനാഥ്]] എന്നിവരുടെ താരോദയത്തിനും ഇക്കാലയളവ് സാക്ഷിയായി. സ്പിൻ ബോളിങ്ങിനെ തുണച്ചിരുന്ന ഇന്ത്യൻ പിച്ചുകളിൽ ഇക്കാലയളവിൽ ഇന്ത്യ കരുത്തുകാട്ടി. 1971-ൽ വെസ്റ്റിൻഡീസിനെയും ഇംഗ്ലണ്ടിനെയും അവരുടെ നാട്ടിൽ തോല്പിക്കാൻ സഹായിച്ചത് ഈ കളിക്കാരുടെ സാന്നിധ്യമായിരുന്നു.
1971-ൽ [[ഏകദിന ക്രിക്കറ്റ്|ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിന്റെ]] വരവോടെ ക്രിക്കറ്റിന്റെ മുഖഛായ മാറിയെങ്കിലും കളിയുടെ പുതുരൂപത്തോടെ ഇന്ത്യ സമരസപ്പെടുവാൻ നാളുകളെടുത്തു. സുനിൽ ഗാവസ്കറെപ്പോലെയുള്ള ഇന്ത്യൻ ബാറ്റ്സ്മാന്മാരിലധികവും ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിനു യോജിച്ച പ്രതിരോധാത്മക ബാറ്റിങ് ശൈലിക്കുടമകളായിരുന്നു. ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ ദുർബലരായി തുടക്കം കുറിച്ച ഇന്ത്യ ആദ്യ രണ്ടു [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ്|ലോകകപ്പുകളിലും]] ആദ്യ ഘട്ടത്തിലേ പുറത്തായി.
1980കൾ ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിന്റെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമായിരുന്നു എന്നു പറയാം. ഗാവസ്കർ തന്റെ നിലവാരത്തിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തിയദും ഇന്ത്യ കണ്ട ഏറ്റവും മികച്ച ഓൾ റൌണ്ടറായ [[കപിൽ ദേവ്|കപിൽ ദേവിന്റെ]] താരോദയവും ഇക്കാലയളവിലായിരുന്നു. [[മുഹമ്മദ് അസറുദ്ദീൻ]], [[ദിലീപ് വെങ്സാർക്കർ]], [[രവി ശാസ്ത്രി]] എന്നിവരടങ്ങുന്ന ശക്തമായ ബാറ്റിങ് നിരയായിരുന്നു ഇക്കാലയളവിൽ. 1983-ൽ കളിവിദഗ്ദ്ധരുടെ പ്രവചനങ്ങൾ തകിടം മറിച്ചുകൊണ്ട് വെസ്റ്റിൻഡീസിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി ഇന്ത്യ നടാടെ [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1983|ലോകകപ്പ്]] കിരീടം ചൂടി. കപിൽ ദേവിന്റെ നായകത്വത്തിൽ കളിച്ച ഇന്ത്യ ബോളിങ് നിരയുടെ മികവുകൊണ്ടാണ് കപ്പ് കരസ്ഥമാക്കിയത്. 1984-ൽ ഏഷ്യാ കപ്പും 1985-ൽ ഓസ്ട്രേലിയയിൽ നടന്ന ക്രിക്കറ്റ് ലോക ചാന്പ്യന്ഷിപ്പും കരസ്ഥമാക്കി ഇന്ത്യ അജയ്യത തെളിയിച്ചു. 1987-ലെ ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് ഇന്ത്യയിലാണ് അരങ്ങേറിയത്. ആതിഥേയരെന്ന അനുകൂല ഘടകമുണ്ടായിട്ടും സെമി ഫൈനൽ വരെയെത്താനേ ഇന്ത്യക്കായുള്ളൂ.
ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ കരുത്തുകാട്ടിയെങ്കിലും ഇക്കാലയളവിൽ ടെസ്റ്റ് മത്സരങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രകടനം നിരാശാജനകമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിനു പുറത്ത് ടീമിന്റെ പ്രകടനങ്ങൾ നിരാശാജനകമായിരുന്നു. 1986-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിനെ അവരുടെ നാട്ടിൽ പരാജയപ്പെടുത്തിയതാണ് ഇക്കാലയളവിലെ ഏകനേട്ടം. പിന്നീടുള്ള പത്തൊൻപതു വർഷത്തേക്ക് ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിനു പുറത്ത് ഒരു ടെസ്റ്റ് പരമ്പര പോലും നേടിയിരുന്നില്ല.
1989 മുതൽ ഇന്ത്യൻ ടീമിലേക്ക് വിശ്വോത്തര താരങ്ങൾ അനവധി കടന്നുവന്നു. [[സച്ചിൻ തെൻഡുൽക്കർ]], [[അനിൽ കുംബ്ലെ]], [[ജവഗൽ ശ്രീനാഥ്]] എന്നിവരുടെ കടന്നു വരവ് ഇന്ത്യയെ ശക്തമാക്കി. എങ്കിലും വിദേശ മണ്ണിലെ പ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഇന്ത്യൻ ടീമിനു കഴിഞ്ഞില്ല. 1990കളിൽ ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിനു പുറത്തു നടന്ന 33 ടെസ്റ്റുകളിൽ ഒരെണ്ണം പോലും ഇന്ത്യ ജയിച്ചില്ല. അതേസമയം നാട്ടിൽ നടന്ന മുപ്പതു ടെസ്റ്റുകളിൽ പതിനേഴെണ്ണത്തിലും ജയിക്കുകയും ചെയ്തു. 1996ലെ ലോകകപ്പിൽ അയൽക്കാരായ ശ്രീലങ്കയോടു ദയനീയമായി തോറ്റു പുറത്തായതിനുശേഷം ഇന്ത്യൻ ടീമിൽ വൻ അഴിച്ചുപണികൾ നടന്നു. [[സൗരവ് ഗാംഗുലി]], [[രാഹുൽ ദ്രാവിഡ്]] എന്നിവർ ടീമിലെത്തുന്നത് ഈ ഘട്ടത്തിലാണ്. മുഹമ്മദ് അസറുദ്ദീനിൽ നിന്നും സച്ചിൻ തെൻഡുൽക്കർ നായകസ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തെങ്കിലും പ്രകടനം ദയനീയമായതിനെത്തുടർന്ന് വീണ്ടും അസർ തന്നെ നായകനായി. 1999ലെ ലോകകപ്പിൽ സെമിഫൈനൽ കാണാതെ പുറത്തായതിനെത്തുടർന്ന് വീണ്ടും നായക സ്ഥാനം സച്ചിനിലെത്തി. പക്ഷേ കളിയിലെ മികവ് നായകത്വത്തിൽ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ സച്ചിനു രണ്ടാം തവണയും കഴിഞ്ഞില്ല. അദ്ദേഹം നായകസ്ഥാനം രാജിവച്ചു. 2000ൽ സൗരവ് ഗാംഗുലി നായക സ്ഥാനത്തെത്തി.
രണ്ടായിരമാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ കത്തിനിന്ന ഒത്തുകളി വിവാദം ഇന്ത്യൻ ടീമിനെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. മുൻനായകൻ അസറുദ്ദീനും ഉപനായകൻ [[അജയ് ജഡേജ|അജയ് ജഡേജയും]] ഒത്തുകളിയിൽ പങ്കാളികളായെന്ന കാരണത്താൽ വിലക്ക് നേരിട്ടു. ഈ കാലയളവിലാണ് ഇന്ത്യൻ ടീമിന് ആദ്യമായി വിദേശ പരിശീലകനെ ലഭിക്കുന്നത്. ന്യൂസിലൻഡുകാരനായ [[ജോൺ റൈറ്റ്]] ഇന്ത്യൻ ടീമിന്റെ പ്രകടനത്തിൽ കാര്യമായ പുരോഗതി വരുത്തി. 2001-ൽ ശക്തരായ ഓസ്ട്രേലിയയെ ടെസ്റ്റ് പരമ്പരയിൽ തോല്പിച്ച് നാട്ടിൽ തങ്ങളുടെ അജയ്യതെ തെളിയിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ടെസ്റ്റ് ടീമിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച പരമ്പരകളിലൊന്നായി ഇതു വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഈ പരമ്പരയ്ക്കു ശേഷം സൗരവ് ഗാംഗുലിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇന്ത്യൻ വിദേശ മണ്ണിലും വൻ കുതിപ്പു നടത്തി. സിംബാബ്വേ, ശ്രീലങ്ക, വെസ്റ്റിൻഡീസ്, ഇംഗ്ലണ്ട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ടെസ്റ്റ് വിജയം നേടി. 2001-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നടന്ന നാറ്റ്വെസ്റ്റ് ട്രോഫി വിജയവും ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. അതേ വർഷം ഐ.സി.സി. ചാമ്പ്യൻസ് ട്രോഫിയിൽ ശ്രീലങ്കയ്ക്കൊപ്പം സംയുക്ത ജേതാക്കളായി. 2003ലെ ലോകകപ്പിൽ ഫൈനലിലെത്തിയ ഇന്ത്യ ഓസ്ട്രേലിയക്കു മുന്നിൽ കീഴടങ്ങി. 2011 ലോകകപ്പിൽ ശ്രീലങ്കയെ തോൽപ്പിച്ച് ഇന്ത്യ രണ്ടാമതും ലോകകപ്പ് നേടി.
== പ്രധാന ടൂർണമെന്റുകളിലെ പ്രകടനം ==
{|class="wikitable"
|- bgcolor="#CCCCCC"
! [[ലോകകപ്പ് ക്രിക്കറ്റ്|ലോകകപ്പ്]]
! [[ഐ.സി.സി. ചാമ്പ്യൻസ് ട്രോഫി]]
! [[കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസ്]]
! [[ഏഷ്യാ കപ്പ് ക്രിക്കറ്റ്ട്രോഫി|ഏഷ്യാ കപ്പ്]]
![[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്|ട്വന്റി 20 ലോകകപ്പ്]]
|-
| valign = "top" |
*[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1975|1975]]: ഒന്നാം റൌണ്ട്
*[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1979|1979]]: ഒന്നാം റൌണ്ട്
*[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1983|1983: '''ജേതാക്കൾ''']]
*[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1987|1987]]: സെമി ഫൈനൽ
*[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1992|1992]]: ഒന്നാം റൌണ്ട്
*[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1996|1996]]: സെമി ഫൈനൽ
*[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1999|1999]]: സൂപ്പർ 6 (ആറാം സ്ഥാനം)
*[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 2003|2003]]: രണ്ടാം സ്ഥാനം
*[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 2007|2007]]: ഒന്നാം റൌണ്ട്
*[[2011 ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ്|2011: '''ജേതാക്കൾ''']]
*[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 2015|2015]]: സെമി ഫൈനൽ
*[[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 2019|2019]]: സെമി ഫൈനൽ
| valign = "top" |
*1998: സെമി ഫൈനൽ
*2000:രണ്ടാം സ്ഥാനം
*2002: '''സംയുക്ത ജേതാക്കൾ'''(ശ്രീലങ്ക)
*2004: ഒന്നാം റൌണ്ട്
*2006: ഗ്രൂപ്പ് ഘട്ടം
*[[2009 ഐ.സി.സി. ചാമ്പ്യൻസ് ട്രോഫി|2009]]:ഗ്രൂപ്പ് ഘട്ടം
*[[ഐ.സി.സി. ചാമ്പ്യൻസ് ട്രോഫി 2013|2013]]: ജേതാക്കൾ
*[[ഐ.സി.സി. ചാമ്പ്യൻസ് ട്രോഫി 2017|2017]]:രണ്ടാം സ്ഥാനം
| valign = "top" |
*1998: ഒന്നാം റൌണ്ട്
| valign = "top" |
*1984: '''ജേതാക്കൾ'''
*1986: ബഹിഷ്കരിച്ചു
*1988: '''ജേതാക്കൾ'''
*1990/1991: '''ജേതാക്കൾ'''
*1995: '''ജേതാക്കൾ'''
*1997: രണ്ടാം സ്ഥാനം
*2000: മൂന്നാം സ്ഥാനം
*2004: രണ്ടാം സ്ഥാനം
| valign = "top" |
*[[2007 ഐ.സി.സി. വേൾഡ് ട്വന്റി 20|2007]]: '''ജേതാക്കൾ'''
*[[2009 ഐ.സി.സി. വേൾഡ് ട്വന്റി 20|2009]]: സൂപ്പർ 8 ഘട്ടം
*[[2010 ഐ.സി.സി. വേൾഡ് ട്വന്റി 20|2010]]: സൂപ്പർ 8 ഘട്ടം
*[[2012 ഐ.സി.സി. വേൾഡ് ട്വന്റി 20|2012]]: സൂപ്പർ 8 ഘട്ടം
*2014: റണ്ണേഴ്സ്അപ്പ്
*[[2016 ഐ.സി.സി. വേൾഡ് ട്വന്റി 20|2016]]:സെമി ഫൈനൽ
|}*(2020):സൂപ്പർ 12
==നിലവിലെ ടീമംഗങ്ങൾ==
കഴിഞ്ഞ 12 മാസക്കാലമായി ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിനുവേണ്ടി കളിച്ചിട്ടുള്ള കളിക്കാരുടെ പട്ടികയാണിത്. {{as of|2019|August|8|lc=y}} വരെയുള്ള കണക്കുകളാണിവ. 2019 മാർച്ചിൽ 2018 ഒക്ടോബർ മുതൽ 2019 സെപ്റ്റംബർ വരെ കാലാവധിയുള്ള പുതിയ കോൺട്രാക്റ്റ് ലിസ്റ്റ് ബി.സി.സി.ഐ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. <ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/pant-bags-rs-5-crore-category-a-central-contract-as-dhawan-bhuvneshwar-demoted/articleshow/68309930.cms|title=BCCI Contracts: Pant bags Rs 5 crore category A central contract as Dhawan, Bhuvneshwar demoted|work=[[Times of India]]|accessdate=8 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190308161019/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/pant-bags-rs-5-crore-category-a-central-contract-as-dhawan-bhuvneshwar-demoted/articleshow/68309930.cms|archive-date=8 March 2019|url-status=live}}.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26179589/explainer-pant-rise-no-room-yet-shaw-agarwal|title=Explainer - Pant on the rise, no room yet for Shaw and Agarwal|work=ESPNCricinfo|author=Nagraj Gollapudi|date=8 March 2019|access-date=8 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190308141722/http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26179589/explainer-pant-rise-no-room-yet-shaw-agarwal|archive-date=8 March 2019|url-status=live}}</ref>
;സൂചന
{| class="wikitable"
|-
! ചിഹ്നം !! അർത്ഥം
|-
| C/G || ബി.സി.സി.ഐ.യുമായുള്ള കോൺട്രാക്റ്റ് ഗ്രേഡ്
|-
| S/N || ഏകദിന - ട്വന്റി20 മത്സരങ്ങളിൽ കളിക്കാരന്റെ ഷർട്ട് നമ്പർ
|-
| വിഭാഗം || നിലവിൽ കളിക്കുന്ന മത്സര വിഭാഗം (ടെസ്റ്റ്/ഏകദിനം/ട്വന്റി20)
|}
{| class="wikitable sortable" style="margin: 1em auto 1em auto"
|-
! പേര് !! പ്രായം !! ബാറ്റിങ് ശൈലി !! ബൗളിങ് ശൈലി !! പ്രാദേശിക ടീം !! മേഖല
!ഐ പി എൽ ടീം
! C/G
! വിഭാഗം !! S/N
|-
! colspan="10" | ക്യാപ്റ്റൻ
|-
| [[Rohit Sharma|രോഹിത് ശർമ]] || {{age|1987|04|30}} || വലംകൈ || വലംകൈ ഓഫ് ബ്രേക്ക് ||[[Mumbai cricket team|മുംബൈ]]|| പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല
|[[മുംബൈ ഇന്ത്യൻസ്]]
| align="center" | A+ || ടെസ്റ്റ്, ഏകദിനം, ട്വന്റി20 || 45
|-
! colspan="10" | ടെസ്റ്റ്,ഏകദിനം, ട്വന്റി20 വൈസ് ക്യാപ്റ്റൻ
|-
|[[കെ.എൽ. രാഹുൽ]]||{{age|1992|04|18}}|| വലംകൈ || {{n/a}} ||[[Karnataka cricket team|കർണാടക]]|| ദക്ഷിണമേഖല
|[[പഞ്ചാബ് കിങ്സ്]]
| align="center" | B || ടെസ്റ്റ്, ഏകദിനം, ട്വന്റി20 || 1
|-
! colspan="10" | ഓപ്പണിങ് ബാറ്റ്സ്മാൻ
|-
| [[Rohit Sharma|രോഹിത് ശർമ]] || {{age|1987|04|30}} || വലംകൈ || വലംകൈ ഓഫ് ബ്രേക്ക് ||[[Mumbai cricket team|മുംബൈ]]|| പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല
|[[മുംബൈ ഇന്ത്യൻസ്]]
| align="center" | A+ || ടെസ്റ്റ്, ഏകദിനം, ട്വന്റി20 || 45
|-
|[[മായങ്ക് അഗർവാൾ]]||{{age|1991|02|16}} || വലംകൈ || വലംകൈ ഓഫ് ബ്രേക്ക് ||[[Karnataka cricket team|കർണാടക]] || ദക്ഷിണമേഖല
|[[കിങ്സ് XI പഞ്ചാബ്]]|| {{n/a}} || ടെസ്റ്റ് || 14
|-
| [[Shikhar Dhawan|ശിഖർ ധവാൻ]] || {{age|1985|12|05}} || ഇടംകൈ || വലംകൈ ഓഫ് ബ്രേക്ക് ||[[Delhi cricket team|ഡൽഹി]]|| ഉത്തരമേഖല
|[[ഡെൽഹി ക്യാപിറ്റൽസ്]]
| align=center| A || ടെസ്റ്റ്, ഏകദിനം, ട്വന്റി20 || 25
|-
|[[പൃഥ്വി ഷാ]]||{{age|1999|11|09}} || വലംകൈ || വലംകൈ ഓഫ് ബ്രേക്ക് ||[[Mumbai cricket team|മുംബൈ]]|| പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല
|[[ഡെൽഹി ക്യാപിറ്റൽസ്]]|| {{n/a}} || ടെസ്റ്റ് ||100
|-
|[[ശുഭ്മൻ ഗിൽ]]
|21
|വലംകൈ
|വലംകൈ ഓഫ് ബ്രേക്ക്
|[[പഞ്ചാബ് ക്രിക്കറ്റ് ടീം (ഇന്ത്യ)|പഞ്ചാബ്]]
|ഉത്തരമേഖല
|[[കൊൽക്കത്ത നൈറ്റ് റൈഡേർസ്]]|| {{n/a}}
|ടെസ്റ്റ്, ഏകദിനം
|77
|-
! colspan="10" | മധ്യനിര ബാറ്റ്സ്മാൻ
|-
|[[വിരാട് കോഹ്ലി]]||{{age|1988|11|05}}||വലംകൈ
|വലംകൈ മീഡിയം പേസ്|| [[ഡൽഹി ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഡൽഹി]]|| ഉത്തരമേഖല
|[[ഡെൽഹി ക്യാപിറ്റൽസ്]]
| align="center" | A || ടെസ്റ്റ് , ഏകദിനം ട്വൻറി20 || 18
|-
|-
|[[ശ്രേയസ് അയ്യർ]]||{{age|1994|12|06}} || വലംകൈ || വലംകൈ ലെഗ് ബ്രേക്ക് ||[[Mumbai cricket team|മുംബൈ]]|| പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല
|[[ഡെൽഹി ക്യാപിറ്റൽസ്]]|| {{n/a}} || ഏകദിനം || 41
|-
|[[മനീഷ് പാണ്ഡെ]]||{{age|1989|09|10}} || വലംകൈ || വലംകൈ മീഡിയം ||[[Karnataka cricket team|കർണാടക]]|| ദക്ഷിണമേഖല
|[[സൺറൈസേഴ്സ് ഹൈദരാബാദ്]]
| align="center" | C || ഏകദിനം, ട്വന്റി20 || 9
|-
| [[Cheteshwar Pujara|ചേതേശ്വർ പുജാര]] || {{age|1988|01|25}} || വലംകൈ || വലംകൈ ലെഗ് ബ്രേക്ക് ||[[Saurashtra cricket team|സൗരാഷ്ട്ര]] || പടിഞ്ഞാറൻ മേഖല
| -|| align="center" | A || ടെസ്റ്റ് || 25
|-
|[[ഹനുമ വിഹാരി]]||{{age|1993|10|03}} || വലംകൈ || വലംകൈ ഓഫ് ബ്രേക്ക് || ആന്ധ്ര || ദക്ഷിണമേഖല
| -|| align="center" | C || ടെസ്റ്റ് || 44
|-
! colspan="10" | വിക്കറ്റ് കീപ്പറുമാർ
|-
|[[വൃദ്ധിമാൻ സാഹ]]
|36
|വലംകൈ|| {{n/a}}
|[[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബംഗാൾ]]
|പൂർവ്വമേഖല
|[[സൺറൈസേഴ്സ് ഹൈദരാബാദ്]]
|B
|ടെസ്റ്റ്
|6
|-
|[[ഋഷഭ് പന്ത്]]||{{age|1997|10|04}}|| ഇടംകൈ || {{n/a}} || [[ഡൽഹി ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഡൽഹി]]|| ഉത്തരമേഖല
|[[ഡെൽഹി ക്യാപിറ്റൽസ്]]
| align="center" | A || ടെസ്റ്റ് , ഏകദിനം ട്വൻറി20 || 17
|-
|[[സഞ്ജു സാംസൺ]]
|25
|വലംകൈ
|വലംകൈ മീഡിയം ഫാസ്റ്റ്
|[[കേരള ക്രിക്കറ്റ് ടീം|കേരളം]]
|[[South Zone cricket team|ദക്ഷിണമേഖല]]
|[[രാജസ്ഥാൻ റോയൽസ്]]|| {{n/a}}
|ട്വന്റി20
|14
|-
! colspan="10" | ഓൾ-റൌണ്ടർമാർ
|-
| [[Ravichandran Ashwin|രവിചന്ദ്രൻ അശ്വിൻ]]|| {{age|1986|09|07}}|| വലംകൈ || വലംകൈ ഓഫ് ബ്രേക്ക് ||[[Tamil Nadu cricket team|തമിഴ്നാട്]]|| ദക്ഷിണമേഖല
|[[ഡെൽഹി ക്യാപിറ്റൽസ്]]|| align="center" | A || ടെസ്റ്റ് || 99
|-
| [[Ravindra Jadeja|രവീന്ദ്ര ജഡേജ]]|| {{age|1988|12|06}}|| ഇടംകൈ || ഇടം കൈ ഓർത്തഡോക്സ് || [[സൗരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|സൗരാഷ്ട്ര]]|| പശ്ചിമമേഖല
|[[ചെന്നൈ സൂപ്പർ കിങ്ങ്സ്]]|| align="center" | A || ടെസ്റ്റ് , ഏകദിനം ട്വൻറി20 || 8
|-
|[[കേദാർ ജാദവ്]]||{{age|1985|03|26}} || വലംകൈ || വലംകൈ ഓഫ് ബ്രേക്ക് ||[[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്ര]] || പശ്ചിമമേഖല
|[[ചെന്നൈ സൂപ്പർ കിങ്ങ്സ്]]|| align="center" | C || ഏകദിനം || 81
|-
|[[ഹാർദിക് പാണ്ട്യ|ഹർദിക് പാണ്ഡ്യ]]||{{age|1993|10|11}} || വലംകൈ || വലംകൈ മീഡിയം || [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡ]] || [[West Zone cricket team|പശ്ചിമമേഖല]]
|[[മുംബൈ ഇന്ത്യൻസ്]]
| align="center" | B || ടെസ്റ്റ് , ഏകദിനം ട്വൻറി20 || 33
|-
|[[ക്രുണാൽ പാണ്ഡ്യ]]||{{age|1991|03|24}} || ഇടംകൈ || ഇടം കൈ ഓർത്തഡോക്സ് || [[Baroda cricket team|ബറോഡ]]|| [[West Zone cricket team|പശ്ചിമമേഖല]]
|[[മുംബൈ ഇന്ത്യൻസ്]]|| {{n/a}} || ട്വൻറി20 || 24
|-
|[[വാഷിങ്ടൺ സുന്ദർ]]||{{age|1999|10|05}}|| ഇടംകൈ || വലംകൈ ഓഫ് ബ്രേക്ക് ||[[തമിഴ്നാട് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|തമിഴ്നാട്]]|| [[South Zone cricket team|ദക്ഷിണമേഖല]]
|[[റോയൽ ചലഞ്ചേഴ്സ് ബാംഗ്ലൂർ]]|| {{n/a}} || ട്വൻറി20 || 55
|-
|[[ശിവം ദൂബെ]]
|27
|ഇടംകൈ
|വലംകൈ ലെഗ് ബ്രേക്ക്
|[[Mumbai cricket team|മുംബൈ]]
|പശ്ചിമമേഖല
|[[റോയൽ ചലഞ്ചേഴ്സ് ബാംഗ്ലൂർ]]|| {{n/a}}
|ഏകദിനം, ട്വന്റി20
|70
|-
! colspan="10" | പേസ്-ബൗളേർമാർ
|-
|[[ഖലീൽ അഹമ്മദ്]]||{{age|1997|12|05}} || വലംകൈ || ഇടംകൈ മീഡിയം ഫാസ്റ്റ് ||[[രാജസ്ഥാൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|രാജസ്ഥാൻ]]|| മധ്യ മേഖല
|[[സൺറൈസേഴ്സ് ഹൈദരാബാദ്]]
| align="center" | C || ഏകദിനം, ട്വൻറി20 || 27
|-
| [[Jasprit Bumrah|ജസ്പ്രിത് ബുംറ]] || {{age|1993|12|06}} || വലംകൈ || വലംകൈ മീഡിയം ഫാസ്റ്റ് ||[[ഗുജറാത്ത് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഗുജറാത്ത്]]|| [[West Zone cricket team|പശ്ചിമമേഖല]]
|[[മുംബൈ ഇന്ത്യൻസ്]]
| align="center" | A+ || ടെസ്റ്റ് , ഏകദിനം ട്വൻറി20 || 93
|-
|[[ദീപക് ചാഹർ]]||{{age|1992|08|07}} || വലംകൈ || വലംകൈ മീഡിയം ഫാസ്റ്റ് ||[[രാജസ്ഥാൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|രാജസ്ഥാൻ]]|| [[Central Zone cricket team|മധ്യ മേഖല]]
|[[ചെന്നൈ സൂപ്പർ കിങ്ങ്സ്]]|| {{n/a}} || ഏകദിനം, ട്വൻറി20 || 90
|-
| [[Bhuvneshwar Kumar|ഭുവനേശ്വർ കുമാർ]]|| {{age|1990|02|05}}|| വലംകൈ || വലംകൈ മീഡിയം ഫാസ്റ്റ് ||[[Uttar Pradesh cricket team|ഉത്തർ പ്രദേശ്]]||[[Central Zone cricket team|മധ്യ മേഖല]]
|[[സൺറൈസേഴ്സ് ഹൈദരാബാദ്]]
| align="center" | A || ഏകദിനം,ട്വൻറി20 || 15
|-
| [[നവ്ദീപ് സെയ്നി]]||{{age|1992|11|23}}|| വലംകൈ || വലംകൈ ഫാസ്റ്റ് ||[[Delhi cricket team|ഡൽഹി]]
| ഉത്തരമേഖല
|[[റോയൽ ചലഞ്ചേഴ്സ് ബാംഗ്ലൂർ]]|| {{n/a}} || ട്വൻറി20 || 96
|-
| [[Mohammed Shami|മുഹമ്മദ് ഷമി]]|| {{age|1990|09|03}}|| വലംകൈ || വലംകൈ മീഡിയം ഫാസ്റ്റ് ||[[ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബംഗാൾ]]|| [[East Zone cricket team|പൂർവ്വമേഖല]]
|[[കിങ്സ് XI പഞ്ചാബ്]]|| align="center" | A || ടെസ്റ്റ് , ഏകദിനം || 11
|-
| [[Ishant Sharma|ഇശാന്ത് ശർമ]]|| {{age|1988|09|02}}|| വലംകൈ || വലംകൈ മീഡിയം ഫാസ്റ്റ് ||[[Delhi cricket team|ഡൽഹി]]|| ഉത്തരമേഖല
|[[ഡെൽഹി ക്യാപിറ്റൽസ്]]|| align="center" | A || ടെസ്റ്റ് || 29
|-
|[[മുഹമ്മദ് സിറാജ്]]||{{age|1994|03|13}}|| വലംകൈ || വലംകൈ മീഡിയം ഫാസ്റ്റ് ||[[ഹൈദരാബാദ് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ഹൈദരാബാദ്]]|| [[South Zone cricket team|ദക്ഷിണ മേഖല]]
|[[റോയൽ ചലഞ്ചേഴ്സ് ബാംഗ്ലൂർ]]|| {{n/a}} || ഏകദിനം || 13
|-
|[[ഷർദൂൽ ഠാക്കൂർ]]||{{age|1991|10|16}}|| വലംകൈ || വലംകൈ മീഡിയം ഫാസ്റ്റ് ||[[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മുംബൈ]]|| [[West Zone cricket team|പശ്ചിമമേഖല]]
|[[ചെന്നൈ സൂപ്പർ കിങ്ങ്സ്]]|| {{n/a}} || ടെസ്റ്റ് , ഏകദിനം ട്വൻറി20 || 54
|-
|[[ഉമേഷ് യാദവ്]]||{{age|1987|10|25}}|| വലംകൈ || വലംകൈ ഫാസ്റ്റ് ||[[വിദർഭ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|വിദർഭ]]|| [[Central Zone cricket team|മധ്യ മേഖല]]
|[[റോയൽ ചലഞ്ചേഴ്സ് ബാംഗ്ലൂർ]]|| align="center" | B || ടെസ്റ്റ് , ഏകദിനം ട്വൻറി20 || 19
|-
! colspan="10" | സ്പിൻ ബൗളർമാർ
|-
|[[യുസ്വേന്ദ്ര ചാഹൽ]]||{{age|1990|07|23}} || വലംകൈ || വലംകൈ ലെഗ് ബ്രേക്ക് ||[[Haryana cricket team|ഹരിയാന]] || ഉത്തരമേഖല
|[[റോയൽ ചലഞ്ചേഴ്സ് ബാംഗ്ലൂർ]]|| align="center" | B || ഏകദിനം ട്വൻറി20 || 3/6
|-
| [[Kuldeep Yadav|കുൽദീപ് യാദവ്]]|| {{age|1994|12|14}}|| ഇടംകൈ || ഇടംകൈ [[ചൈനാമാൻ]]||[[Uttar Pradesh cricket team|ഉത്തർ പ്രദേശ്]]|| മധ്യമേഖല
|[[കൊൽക്കത്ത നൈറ്റ് റൈഡേർസ്]]|| align="center" | A || ടെസ്റ്റ് , ഏകദിനം ട്വൻറി20 || 23
|-
|[[വരുൺ ചക്രവർത്തി]]
|29
|വലംകൈ
|വലംകൈ ലെഗ് ബ്രേക്ക്
|[[തമിഴ്നാട് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|തമിഴ് നാട്]]
|ദക്ഷിണ മേഖല
|[[കൊൽക്കത്ത നൈറ്റ് റൈഡേർസ്]]|| {{n/a}}
|ട്വൻറി20
|
|-
|[[ഷഹബാസ് നദീം]]
|31
|വലംകൈ
|ഇടം കൈ ഓർത്തഡോക്സ്
|[[ഝാർഖണ്ഡ് ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ജാർഖണ്ഡ്]]
|പൂർവ മേഖല
|[[സൺറൈസേഴ്സ് ഹൈദരാബാദ്]]|| {{n/a}}
|ടെസ്റ്റ്
|88
|}
Another player with a central contract in grade C but who hasn't played for India in the past 12 months is [[Wriddhiman Saha]].
The BCCI awards central contracts to its players, its pay graded according to the importance of the player. Players' salaries are as follows:
* Grade A+ – {{INRConvert|7|c|1}}
* Grade A – {{INRConvert|5|c|-3}}
* Grade B – {{INRConvert|3|c|-3}}
* Grade C – {{INRConvert|1|c|-3}}
;Match fees
Players also receive a match fee of {{INRConvert|15|l}} per Test match, {{INRConvert|6|l}} per ODI, and {{INRConvert|3|l}} per T20I.<ref>{{cite web |title=Jadeja, Pujara and Vijay given top BCCI contracts |url=http://www.espncricinfo.com/india/content/story/1088000.html |website=Cricinfo |accessdate=13 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170729151308/http://www.espncricinfo.com/india/content/story/1088000.html |archive-date=29 July 2017 |url-status=live }}</ref>
== അവലംബം ==
<References/>
{{കവാടം ക്രിക്കറ്റ്}}
{{Cricket in India}}
{{India National Cricket Team}}
{{ദേശീയ ക്രിക്കറ്റ് ടീമുകൾ}}
{{National sports teams of India}}
{{Cricket Asia Cup Champions}}
[[വർഗ്ഗം:ദേശീയ ക്രിക്കറ്റ് ടീമുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ്]]
1fxit1ps9wxw1tms6xisjass4leo5e6
കാൽവിനും ഹോബ്സും
0
12080
4631324
4557510
2026-06-19T09:09:46Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631324
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Calvin_and_Hobbes}}
{{Infobox Comic strip
|image=[[പ്രമാണം:Calvin_and_Hobbes_Original.png|250px]]
|caption=കാൽവിന്റേയും ഹോബ്സിന്റേയും ഒരുപാടു സവാരികളിലൊന്ന് ജോഷുയ .<br />ആദ്യ കാൽവിൻ കോമിക് സ്ട്രിപ്പ് സമാഹാരത്തിന്റെ മുഖചിത്രമാണ് ഈ ചിത്രം.
|title=കാൽവിനും ഹോബ്സും
|creator=[[ബിൽ വാട്ടേഴ്സൺ]]
|current=
|status=അവസാനിച്ചു
|സിന്റിക്കേറ്റ്=[[യൂണിവേഴ്സൽ പ്രസ്സ് സിന്റിക്കേറ്റ്]]
|genre=ഫലിതം
|ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്=[[നവംബർ 18]], [[1985]]
|അവസാനമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്=[[ഡിസംബർ 31]], [[1995]]
|വെബ്സൈറ്റ്=[http://www.gocomics.com/calvinandhobbes/ Calvin and Hobbes] at [[GoComics]]
}}
വിശ്വപ്രസിദ്ധമായ കോമിക് സ്ട്രിപ്പ് ആണ് '''''കാൽവിൻ ആന്റ് ഹോബ്സ് (കാൽവിനും ഹോബ്സും)'''''. '''കാൽവിൻ''' എന്ന ഭാവനാശാലിയായ ആറു വയസ്സുകാരൻ കുട്ടിയുടേയും അവന്റെ കളിപ്പാവയായ '''ഹോബ്സ്''' എന്ന പഞ്ഞിക്കടുവയുടേയും ജീവിതം പ്രമേയമാക്കുന്ന ഈ കാർട്ടൂൺ സ്ട്രിപ്പ് രചിക്കുകയും ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നത് [[ബിൽ വാട്ടേഴ്സൺ]] ആണ്. കാൽവിൻ എന്ന പേര് പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഫ്രഞ്ച് മതപണ്ഡിതനായ [[ജോൺ കാൽവിൻ|ജോൺ കാൽവിനിൽ]] നിന്നും ഹോബ്സ് എന്ന പേര് പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന [[തോമസ് ഹോബ്സ്]] എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് രാഷ്ടീയ ദാർശനികനിൽ നിന്നുമാണ് ബിൽ വാട്ടേഴ്സൺ കണ്ടെടുത്തത് [[1985]] [[നവംബർ 18]] മുതൽ [[1995]] [[ഡിസംബർ 31]] വരെ തുടർച്ചയായി ഈ കാർട്ടൂൺ സ്ട്രിപ്പ് പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു. '''യൂണിവേഴ്സൽ കാർട്ടൂൺ സിന്റിക്കേറ്റ്''' എന്ന മാധ്യമ സിന്റിക്കേറ്റിനായിരുന്നു ഈ സ്ട്രിപ്പുകളുടെയെല്ലാം പ്രസിദ്ധീകരണാവകാശം. ഏതാണ്ട് 2400 ൽ പുറമേ പത്രങ്ങളിൽ വരെ കാൽവിൻ ആന്റ് ഹോബ്സ് ഒരേ സമയം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടായിരുന്നു.ഇന്നു വരെ 30 ദലലക്ഷത്തിൽ പരം ''കാൽവിൻ ആന്റ് ഹോബ്സ്'' പുസ്തകങ്ങൾ അച്ചടിച്ചിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.,<ref>{{cite web| url=http://www.andrewsmcmeel.com/calvinandhobbes/pr_calvin.html| title=Andrews McMeel Press Release| accessdate=2006-05-03| archive-date=2005-10-26| archive-url=https://web.archive.org/web/20051026183516/http://www.andrewsmcmeel.com/calvinandhobbes/pr_calvin.html| url-status=dead}}</ref> പൊതു സംസ്കാരത്തെ പല രീതിയിലും ഈ കാർട്ടൂൺ കഥാപാത്രങ്ങൾ സ്വാധീനിക്കുന്നുമുണ്ട്.
സമകാലിക മധ്യപൂർവ അമേരിക്കയിലെ നഗര പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളാണ് കാൽവിന്റേയും ഹോബ്സിന്റേയും കഥയ്ക്കു പശ്ചാത്തലം ഒരുക്കുന്നത്. വാട്ടേഴ്സന്റെ ജന്മ സ്ഥലമായ [[ഒഹിയോ|ഒഹിയോയിലെ]] ചഗ്രിൻ ഫാൾസിൽ നിന്നാണ് ഈ സ്ഥല നിർമിതിയുണ്ടാക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതെന്നു അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
ഏതാണ്ട് എല്ലാ കാർട്ടൂൺ സ്ട്രിപ്പുകളിലും കാൽവിനും ഹോബ്സും ഒരുമിച്ചാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുള്ളത്.
ചില കാർട്ടൂണുകളിൽ കാൽവിന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ട്. കാൽവിന്റെ ഭാവനാ ലോകമാണ് ഈ കാർട്ടൂൺ സ്ട്രിപ്പുകളിൽ ഉടനീളമുള്ള കഥാതന്തു. ഭാവനാലോകത്തെ പോരാട്ടങ്ങൾ, ഹോബ്സുമായുള്ള സൗഹൃദം, സാഹസികാബദ്ധങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയം, സാമൂഹികം, സംസ്കാരം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ കാൽവിന്റെ വീക്ഷണം, അച്ഛനമ്മമാരോടുള്ള ബന്ധവും ഇടപെടലുകളും, സഹപാഠികൾ, അദ്ധ്യാപകർ, മറ്റു സാമൂഹ്യബന്ധങ്ങൾ തുടങ്ങി തികച്ചും വൈവിദ്ധ്യമാർന്ന കഥാപരിസരങ്ങളിലൂടെയാണ് കാൽവിനും ഹോബ്സും മുന്നോട്ടു പോകുന്നത്. ഹോബ്സിന്റെ ദ്വന്ദ വ്യക്തിത്വവും മറ്റൊരു പ്രധാന വിഷയമാണ്. (കാൽവിൻ ഹോബ്സിനെ ജീവനുള്ള ഒരു കടുവയായി കാണുമ്പോൾ, മറ്റു കഥാപാത്രങ്ങൾക്കെല്ലാം ഹോബ്സ് ഒരു കളിപ്പാവ മാത്രമാണ്.)
[[ഗാരി ട്രുഡേ|ഗാരി ട്രുഡേയുടെ]] '[[ഡൂൺസ്ബറി]]' പോലുള്ള രാഷ്ട്രീയ കാർട്ടൂൺ സ്ട്രിപ്പുകളെ പോലെ വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ വിമർശനം കാൽവിൻ ആന്റ് ഹോബ്സിൽ കാണാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും പരിസ്ഥിതിവാദം, അഭിപ്രായ സർവേകളുടെ പൊള്ളത്തരം തുടങ്ങിയ വിശാല രാഷ്ട്രീയ സങ്കൽപ്പനങ്ങളെ അത് പരിശോധിക്കാറുണ്ട്. സ്വന്തം വീട്ടിലെ ആറു വയസ്സുള്ള വെളുത്ത ആൺകുട്ടികളുടെ ഇടയിലും പഞ്ഞിക്കടുവകളുടെ ഇടയിലും തന്റെ അച്ഛനുള്ള സ്ഥാനത്തെ പറ്റി കാൽവിൻ നടത്തുന്ന അഭിപ്രായ സർവേകൾ ഒന്നിലധികം കാർട്ടൂണുകളിൽ പ്രമേയമാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
തന്റെ സൃഷ്ടികളുടെ വാണിജ്യ സാധ്യതകൾ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതിന് വാട്ടേഴ്സൺ തികച്ചും എതിരായിരുന്നു. മാത്രവുമല്ല മാധ്യമ ശ്രദ്ധയിൽ നിന്നുമകന്നു നിൽക്കാനും അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചിരുന്നു.അതു കൊണ്ടു തന്നെ കാൽവിൻ - ഹോബ്സ് പുസ്തകങ്ങളല്ലാതെ മറ്റൊരു അംഗീകൃത അനുബന്ധ ഉല്പന്നങ്ങളും ഇന്നു ലഭ്യമല്ല. പരസ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ചില ഔദ്യോഗിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പുറത്തിയിറക്കിയിരുന്നെങ്കിലും അവ ഇപ്പോൾ സ്വകാര്യ ശേഖരങ്ങളിൽ മാത്രമേയുള്ളൂ. രണ്ട് 16-മാസ ചുവർ കലണ്ടറുകൾ, കാൽവനും ഹോബ്സും പഠിപ്പിക്കുന്ന പാഠപുസ്തകങ്ങൾ എന്നിവ ലൈസൻസിങ്ങിൽ നിന്നു ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട രണ്ടു പ്രധാന ഉല്പന്നങ്ങളാണ്. എന്നാൽ കാൽവിന്റേയും ഹോബ്സിന്റേയും വർദ്ധിച്ച ജനകീയത അനധികൃതമായ ഒട്ടനവധി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കു വഴി വച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒട്ടനവധി ടീ-ഷർട്ടുകൾ, താക്കോൽ ചെയിനുകൾ, സ്റ്റിക്കറുകൾ, ജനൽച്ചിത്രങ്ങൾ എന്നിവ ഇപ്രകാരം പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇവയിൽ പലതിലും വാട്ടേഴ്സന്റെ സ്വാഭാവിക നർമമോ, ദർശനങ്ങളോ ഒന്നും തന്നെ പ്രതിനിധീകരിക്കാത്ത ഭാഷയും ചിത്രങ്ങളുമാണുള്ളത്. പലതും ശ്ലീല പരിധി ലംഘിക്കുന്നവയുമാണ്.
== ചരിത്രം ==
<!-- [[പ്രമാണം:Calvinhobbes_honk.gif|thumb|right|കാൽവിനും ഹോബ്സും ബിൽ വാട്ടേഴ്സണുമായുള്ള അഭിമുഖം പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയ ലക്കം ഹോങ്ക് മാസികയുടെ പുറം ചട്ടയിൽ]]
[[പ്രമാണം:Ch951231.jpg|thumb|right|400px|The final Calvin and Hobbes strip.]] please do not delete this picture - fair use can only be claimed if it's actually used. See fair use rationale at [[:Image:Ch951231.jpg]]. --->തനിക്കിഷ്ടമില്ലാതിരുന്ന ഒരു പരസ്യക്കമ്പനി ജോലിക്കിടയിലാണ് വാട്ടേഴ്സൺ കാൽവിനേയും ഹോബ്സിനേയും ആദ്യമായി സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ജോലിക്കിടയിലെ വിരസത മാറ്റാനായി ഒഴിവു സമയങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ സ്വകാര്യ വിനോദമായ കാർട്ടൂണിങ്ങിലേക്കു തിരിയുകയായിരുന്നു.
ആദ്യ കാലങ്ങളിൽ വാട്ടേഴ്സൺ രൂപപ്പെടുത്തിയ ആശയങ്ങളൊക്കെ തന്നെ കാർട്ടൂൺ സിന്റിക്കേറ്റുകൾ നിഷ്കരുണം തള്ളിക്കളയുകയാണുണ്ടായത്. ഒരിക്കൽ ഒരു പ്രധാന കഥാപാത്രത്തിന്റെ അനുജനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഒരു പഞ്ഞിക്കടുവയെ സ്വന്തമായുള്ള ഒരു ചെറിയ കുട്ടി പ്രസാധകരുടെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റി. തുടർന്ന് വാട്ടേഴ്സൺ ഈ കഥാപാത്രങ്ങളെ കേന്ദ്ര സ്ഥാനത്തു നിർത്തി പുതിയ ഒരു കാർട്ടൂൺ സ്ട്രിപ്പ് തുടങ്ങി. എന്നാൽ ഈ സ്ട്രിപ്പിനേയും സിന്റിക്കേറ്റു(യുണൈറ്റഡ് ഫീച്ചേഴ്സ് സിന്റിക്കേറ്റ്) തള്ളിക്കളഞ്ഞു. തുടർന്ന് വീണ്ടും ചില നിരാകരണങ്ങൾക്കൊടുവിലാണ് യൂണിവേഴ്സൽ പ്രസ്സ് സിന്റിക്കേറ്റ് ആ സ്ട്രിപ്പിനെ ഏറ്റെടുത്തത്.
1985 നവംബർ 18 നാണ് ആദ്യത്തെ കാൽവിൻ ആന്റ് ഹോബ്സ് കാർട്ടൂൺ സ്ട്രിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.
തുടർന്ന് വളരെപ്പെട്ടെന്നായിരുന്നു പ്രശസ്തിയുടെ പടവുകൾ കാൽവിനേയും ഹോബ്സിനേയും തേടി വന്നത്. ഒരു വർഷത്തെ സിന്റിക്കേഷൻ കൊണ്ടു തന്നെ ഏതാണ്ട് 250ൽ പരം പത്രങ്ങളിൽ ഈ സ്ട്രിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. 1987 ഏപ്രിൽ 1 ആയപ്പോൾ, വെറും പതിനാറു മാസം മാത്രം പ്രായമുണ്ടായിരുന്ന 'കാൽവിൻ ആന്റ് ഹോബ്സ് ' ഉം ബിൽ വാട്ടേഴ്സണും അമേരിക്കയിലെ പ്രമുഖ പത്രമായ ലോസ് ഏയ്ഞ്ചലസ് ടൈംസിൽ ഫീച്ചർ ലേഖനത്തിനു വിഷയമാക്കപ്പെട്ടു. നാഷണൽ കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് സൊസൈറ്റിയുടെ 'ഔട്ട്സ്റ്റാന്റിങ്ങ് കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് ഓഫ് ദ ഇയർ' - കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് മികവിനുള്ള വാർഷിക പുരസ്കാരം, കാൽവിൻ ആന്റ് ഹോബ്സിലൂടെ രണ്ടു തവണ ബിൽ വാട്ടേഴ്സൺ സ്വന്തമാക്കി. 1986ലും 1988ലുമായിരുന്നു അവ. തുടർന്ന് 1992ൽ വീണ്ടും അതേ പുരസ്കാരത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. 1988 ൽ ഏറ്റവും രസകരമായ കോമിക് സ്ട്രിപ്പിനുള്ള പുരസ്കാരവും സൊസൈറ്റി അദ്ദേഹത്തിനു സമ്മാനിക്കുകയുണ്ടായി. അധിക കാലം കഴിയുന്നതിനു മുൻപു തന്നെ അമേരിക്കയ്ക്കു പുറത്തും കാൽവിനും ഹോബ്സും പ്രശസ്തരായി.
കാൽവനും ഹോബ്സും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് രണ്ട് ദീർഘങ്ങളായ അവധിയും വാട്ടേഴ്സൺ എടുത്തിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. 1991 മെയ് മുതൽ 1992 ഫെബ്രുവരി വരെയും 1994 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഡിസംബർ വരെയുമായിരുന്നു ആ കാലയളവുകൾ.
1995-ൽ കാൽവിൻ ആന്റ് ഹോബ്സിന്റെ രചന നിർത്തന്നതിനു മുന്നോടിയായി, ആ കാർട്ടൂൺ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന ലോകമൊട്ടാകെയുള്ള പത്രങ്ങൾക്ക് വാട്ടേഴ്സൺ ഒരു കുറിപ്പു തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു. ഇത് തന്റെ സിന്റിക്കേറ്റ് വഴിയാണ് അദ്ദേഹം വിതരണം ചെയ്തത്.ആ കുറിപ്പിന്റെ സ്വതന്ത്ര പരിഭാഷ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.
{{quotation|ഞാൻ കാൽവിനും ഹോബ്സും ഈ വർഷാവസാനത്തോടെ അവസാനിപ്പിക്കുകയാണ്. ഈ തീരുമാനം പെട്ടെന്നെടുത്തതോ എളുപ്പത്തിലുള്ളതോ അല്ല, എന്നല്ല ഈ പിരിഞ്ഞു പോക്ക് ദുഃഖകരം കൂടിയാണ്. എന്റെ താൽപര്യങ്ങൾ മാറിയിരിക്കുന്നു. ചെറു പാനലുകൾക്കുള്ളിലും ദൈനന്തിന തിരക്കുകൾക്കുള്ളിലും എനിക്കു ചെയ്യാനാവുന്നതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്തു എന്നു തന്നെ ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. കലാപരമായ എന്റെ താൽപര്യങ്ങളോട് ചുരുങ്ങിയ വിട്ടു വീഴ്ച മാത്രം പുലർത്തി, കുറേക്കൂടി ചിന്താപരമായ ഒരു വേഗത്തിൽ പ്രയത്നിക്കുവാൻ എനിക്കു തിടുക്കമായി. ഭാവി പ്രവർത്തനങ്ങളെ പറ്റി ഒരു തീരുമാനത്തിൽ ഞാൻ എത്തിയിട്ടില്ല. എന്നാൽ യൂണിവേഴ്സൽ പ്രസ്സ് സിന്റിക്കേറ്റുമായുള്ള എന്റെ ബന്ധം തുടരുക തന്നെ ചെയ്യും.
ഒട്ടനവധി പത്രങ്ങളിൽ കാൽവിൻ ആന്റ് ഹോബ്സ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു എന്നത് എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു അംഗീകാരമാണ്. ഞാനതിൽ തികച്ചും അഭിമാനിതനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശകത്തോളമായി നിങ്ങൾ നൽകി വരുന്ന സഹായസഹകരണങ്ങളെ ഞാൻ വിലമതിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ കോമിക് സ്ട്രിപ്പ് വരയ്ക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞത് ഒരു വിശിഷ്ടകർമ്മവും സന്തോഷപ്രദവുമായിരുന്നു എന്നു ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. എനിക്ക് ഈ അവസരം തന്നതിൻ ഏവരോടും എന്റെ നന്ദി പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.}}
1995 ഡിസംബർ 31 -നാണ് കാൽവിനും ഹോബ്സും അവസാന സ്ട്രിപ്പ് (ലക്കം : 3,160) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. കാൽവിനും ഹോബ്സും മഞ്ഞുകാലത്തിന്റെ വിസ്മയങ്ങൾ കാണുന്ന ഒരു കഥാചിത്രീകരണമായിരുന്നു അത്. "ഹോബ്സേ.. ഈ ലോകം എന്തു രസമാ.. ചങ്ങാതീ.." എന്നു കാൽവിൻ അതിൽ പറയുന്നുണ്ട്. ഒടുവിലത്തെ പാനലിൽ കാൽവിനും ഹോബ്സും ഒരു സ്ലെഡിലിരുന്ന് അകലേക്കു തെന്നിപ്പോകുന്നതാണ്. "വാ.. നമുക്കെല്ലാം ചുറ്റി കാണാം" എന്നു കാൽവിൻ വിളിച്ചു പറയുന്നുമുണ്ട്. പത്തു കൊല്ലങ്ങൾക്കു ശേഷം ചാൾസ് സോൾമൻ എന്ന നിരൂപകൻ "മറ്റൊരു കോമിക് സ്ട്രിപ്പിനും നികത്താനാവാത്ത കോമിക് പേജിലെ ഒരു വിടവ്" എന്നാണ് ഈ വിടവാങ്ങലിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite episode |title=The Complete Calvin and Hobbes |url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=4968065 |series=Day to Day |serieslink=Day to Day |credits=Charles Solomon |network=[[National Public Radio|NPR]] |airdate=2005-10-21 |minutes=3:28.50|quote= In the final strip, Calvin and Hobbes put aside their conflicts and rode their sled into a snowy forest. They left behind a hole in the comics page that no strip has been able to fill.|archivedate=July 22, 2011| archiveurl= http://web.archive.org/web/20110722151638/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=4968065|url-status=live}}</ref>
=== സിന്റിക്കേഷനും വാട്ടേഴ്സന്റെ കലാപരമായ മൂല്യവ്യവസ്ഥകളും ===
തുടക്കം മുതൽ തന്നെ വാട്ടേഴ്സൺ, സിന്റിക്കേറ്റിന്റെ കച്ചവട തൽപ്പരതയുമായി ചേർന്നു പോകുവാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. കഥാപാത്രങ്ങളെ വിൽപ്പനച്ചരക്കുകളാക്കാനും ആദ്യ സ്ട്രിപ്പിന്റെ പ്രചരണാർത്ഥം നാടു ചുറ്റുവാനുമൊക്കെയുള്ള അവരുടെ നിർബന്ധങ്ങൾ വാട്ടേഴ്സൺ നിരാകരിച്ചു.അദ്ദേഹത്തിനെ സംബന്ധിച്ച് കാർട്ടൂൺ സ്ട്രിപ്പിന്റെയും കലാകാരന്റേയും ആർജ്ജവത്തെ കച്ചവടവൽക്കരണം തമസ്കരിക്കുന്നു എന്നത് കാർട്ടൂൺ കലാലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഋണാത്മക സ്വാധീനമായിരുന്നു <ref name="വെസ്റ്റ്1989">{{cite web |first=Richard Samuel |last=West |title=Interview: Bill Watterson |work=[[The Comics Journal]] / [[Fantagraphics]] via Calvin and Hobbies: Magic on Paper (fan site) |month=February |year=1989 |url=http://ignatz.brinkster.net/ccomicsjournal.html |issue=127 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714012735/http://ignatz.brinkster.net/ccomicsjournal.html |archivedate=2011-07-14 |url-status=dead |accessdate=August 30, 2012 }}</ref>
വർത്തമാന പത്രങ്ങളിൽ കോമിക് സ്ട്രിപ്പുകൾക്ക് ലഭ്യമായിരുന്ന സ്ഥലം ക്രമാനുഗതമായി കുറയുന്നതിലും വാട്ടേഴ്സൻ നിരാശനായിരുന്നു. ഒരു ചെറിയ വാചകത്തിനോ വളരെ ചുരുങ്ങിയ വരകൾക്കോ മാത്രമല്ലാതെ മറ്റൊന്നിനും സ്ഥലമില്ലാത്തത് കോമിക്സിനെ ഒരു കലാരൂപമെന്ന നിലയിൽ നേർപ്പിക്കുകയും ലഘൂകരിക്കുകയും തനിമയില്ലാത്തതാക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് അദ്ദേഹം പരാതിപ്പെട്ടു.<ref name="വെസ്റ്റ്1989" /><ref name="ആസ്റ്റർ1988">{{cite news | title=Watterson Knocks the Shrinking of Comics | first=David|last= Astor | work=[[Editor & Publisher]] | date=December 3, 1988 | page=40}}</ref>. കുറച്ചു കള്ളികളിലൊതുക്കുന്ന പതിവു കാർട്ടൂൺ രചനാരീതിയിൽ നിന്നു വിഭിന്നമായി മുഴുവൻ പേജ് ചിത്രണങ്ങൾക്ക് വാട്ടേഴ്സൺ ശ്രമിച്ചു. [[ലിറ്റിൽ നിമോ]], [[ക്രേസി കാറ്റ്]] തുടങ്ങിയ ക്ലാസ്സിക്കൽ സ്ട്രിപ്പുകൾക്ക് നൽകിയിരുന്ന പോലെ കലാപരമായ ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു വേണ്ടി അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. അത്തരമൊരു സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു എന്ത് സംഭാവന നൽകാൻ കഴിയുമെന്ന കാര്യം വ്യക്തമാക്കാൻ തന്റെ ഞായറാഴ്ച കാർട്ടൂൺ സമാഹാരമായ ''കാൽവിനും ഹോബ്സും മടിയൻ ഞായറാഴ്ച പുസ്തകം''.<ref name="cheapening">{{cite conference | url=http://ignatz.brinkster.net/cheapening.html | title=The Cheapening of the Comics | first=Bill | last=Watterson | authorlink=Bill Watterson | date=October 27, 1989 | conference=The 1989 Festival of Cartoon Art | conferenceurl=http://cartoons.osu.edu/FCA/1989/about.php | accessdate=2011-12-24 | publisher=Via Calvin and Hobbies: Magic on Paper (fansite) | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714004228/http://ignatz.brinkster.net/cheapening.html | archivedate=2011-07-14 | url-status=dead }}</ref> എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ തുടക്കപ്പേജുകൾ അദ്ദേഹം ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു.
വാട്ടേഴ്സൺ കാർട്ടൂൺ രചനയിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി താത്ക്കാലിക അവധിയെടുത്ത കാലയളവിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഴയ "കാൽവിനും ഹോബ്സും" കാർട്ടൂണുകൾ പുനപ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിന് പൂർണ്ണ തുകയും "യൂണിവേഴ്സൽ പ്രെസ്സ് സിന്റിക്കേറ്റ്", പത്രങ്ങളിൽ നിന്നു കൈപ്പറ്റി. പത്രാധിപന്മാർ ഈ നീക്കം അംഗീകരിക്കാൻ തയാറല്ലായിരുന്നുവെങ്കിലും, അതി പ്രശസ്തമായ ആ കാർട്ടൂൺ സ്ട്രിപ്പുകൾ മറ്റേതെങ്കിലും പത്രങ്ങൾ കൈവശപ്പെടുത്തി തങ്ങളുടെ പത്രങ്ങളുടെ പ്രചാരം നഷ്ടപ്പെടുത്തുവാൻ സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ സിന്റിക്കേറ്റിന്റെ ആ തീരുമാനത്തിനു വഴങ്ങേണ്ടി വന്നു.<ref>{{cite news |last=Astor |first=David |title=Nine-month Vacation for Bill Watterson |page=34 |publisher=Editor & Publisher |date=March 30, 1991}}</ref>
[[File:Comics half page.svg|thumb|right|This half-page layout can easily be rearranged for [[:File:Comics full page.svg|full]], [[:File:Comics third page.svg|third]], and [[:File:Comics quarter page.svg|quarter]] pages.]]
വാട്ടേഴ്സൺ തിരിച്ചെത്തിയതോടെ, തന്റെ ഞായറാഴ്ചക്കാർട്ടൂണുകൾ വിഭജിക്കാത്ത പകുതിപ്പേജ് നീക്കി വയ്ക്കുന്ന പത്രങ്ങൾക്കോ [[ടാബ്ലോയിഡ്]] പേജുകൾക്കോ മാത്രമേ അദ്ദേഹം നൽകുകയുള്ളൂ എന്ന് "യൂണിവേഴ്സൽ പ്രെസ്സ് സിന്റിക്കേറ്റ്" പ്രഖ്യാപിച്ചു. പല പത്രാധിപരും ചില കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകളും അദ്ദേഹത്തെ ഇതിന്റെ പേരിൽ വിമർശിക്കുകയുമുണ്ടായി.<ref name="keanecriticism">{{cite news | last = Astor | first = David | title = Cartoonists discuss 'Calvin' requirement | page = 34 | publisher = Editor & Publisher | date = March 7, 1992 | url = http://www.editorandpublisher.com/eandp/article_brief/eandp/1/1165165 | accessdate = 2007-01-19 | archive-date = 2007-03-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070320192434/http://www.editorandpublisher.com/eandp/article_brief/eandp/1/1165165 | url-status = dead }}</ref> കാർട്ടൂൺ വ്യവസായത്തിലെ സാധാരണ രീതികൾ പാലിക്കുവാനുള്ള വൈമുഖ്യമായോ അഹന്തയായോ ആണ് അവർ ഇതിനെ കണ്ടത്. വാട്ടേഴ്സൺ ഞായറാഴ്ച്ചക്കാർട്ടൂണുകളിൽ തനിക്കു കൂടുതൽ സർഗ്ഗപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കാനുള്ള ഒരു അവസരമായി ഈ വ്യവസ്ഥയെ മാറ്റുകയുണ്ടായി:
{{quotation| "കാൽവിനേയും ഹോബ്സിനേയും" കച്ചവടച്ചരക്കാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ തടയുവാനുള്ള ദൈർഘ്യമേറിയതും വൈകാരികമായി തളർത്തുന്നതുമായ ഒരു യുദ്ധത്തിനു ശേഷം ഞാൻ ഒരു താൽക്കാലിക അവധിയെടുത്തു.ഒരു പുതിയ ഉടമ്പടിക്കാലയളവിൽ എന്റെ ഉൽസാഹം നിലനിർത്തുന്നതിലേക്കുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമായി ഞാൻ കൂടുതൽ ഫലക വഴക്കം നൽകുന്ന ഒരു പുതുക്കിയ ഞായറാഴ്ച ഘടന മുന്നോട്ടു വച്ചു. എനിക്ക് ആശ്ചര്യവും സന്തോഷവും നൽകിക്കൊണ്ട് യൂണിവേഴ്സൽ, പത്രാധിപരിൽ നിന്നു പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന എതിർപ്പിനെ വകവയ്ക്കാതെ, മുറിക്കാനാകാത്ത ഒരു പകുതിപ്പേജ് വിപണനം ചെയ്യാനുള്ള ഒരു വാഗ്ദാനം മുന്നോട്ടു വച്ചു(ഞാൻ ചോദിക്കാൻ ധൈര്യപ്പെട്ടിരുന്നതിലും കൂടുതലായിരുന്നു ഇത്)
ഇന്നേ ദിനം വരെ എന്റെ സിന്റിക്കേറ്റ് എന്നോട് പറയുന്നത് ചില പത്രാധിപർ ഈ പുതിയ രൂപം ഇഷ്ടപ്പെടുകയും, വ്യത്യാസങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും വലിപ്പം കൂടിയ സ്ട്രിപ്പ് സന്തോഷ പൂർവ്വം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുവാൻ തയ്യാറാവുകയും ചെയ്തു എന്നാണ്. എന്നാൽ എനിക്കു തോന്നുന്നത്, ശരിയായി പറയണമെങ്കിൽ അതല്ലായിരുന്നു ഏറ്റവും പൊതുവായ അഭിപ്രായം എന്നാണ്. സിന്റിക്കേറ്റ് എന്നോട് ഞായറാഴ്ച്ചപ്പതിപ്പിന്റെ അനവധി റദ്ദാക്കലുകൾക്കായി തയ്യാറെടുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ കുറച്ച് ആഴ്ചകൾ ബഹളങ്ങളേയും മുഖം ചുവന്ന പത്രാധിപരേയും മെരുക്കിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, പത്രങ്ങളോട് അവരുടെ സ്ട്രിപ്പ് വലിപ്പം ടാബ്ലോയിഡ് പത്രങ്ങൾ അവരുടെ ചെറിയ പേപ്പറുകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്ട്രിപ്പ് വലിപ്പത്തിലേക്ക് മാറ്റുവാൻ സിന്റിക്കേറ്റ് നിർദ്ദേശിച്ചു... ഞാൻ അതിന്റെ തിളക്കമുള്ള ഭാഗമാണ് കണ്ടത് : എനിക്ക് രൂപനിർമ്മിതിയിൽ പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യവും ഏതാണ്ട് റദ്ദാക്കലുകൾ ഒന്നുമില്ലാത്ത അവസ്ഥയും.
ദേഷ്യം പിടിച്ച പത്രാധിപരുടെ എല്ലാ തെറിവിളികൾക്കും അലർച്ചകൾക്കുമൊടുവിലും, വലിപ്പമേറിയ ഞായറാഴ്ച സ്ട്രിപ്പ് പത്രങ്ങൾക്ക് ഒരു മെച്ചപ്പെട്ട ഉൽപ്പന്നവും വായനക്കാർക്ക് കൂടുതൽ രസം പകരുന്ന ഒരു കോമിക് വിഭാഗവും നൽകി എന്ന കാര്യത്തിൽ എനിക്ക് സംശയമുണ്ടായിരുന്നില്ല. കോമിക്കുകൾ ഒരു ദൃശ്യ മാദ്ധ്യമമാണ്. ഒരു പാട് വരകളുള്ള ഒരു സ്ട്രിപ്പ് രസകരവും വൈവിധ്യമുള്ളതുമായിരിക്കും. എനിക്ക് അത്തരം വലിയ സ്ട്രിപ്പ് വരക്കാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതിൽ അഭിമാനമുണ്ടെങ്കിലും അടുത്ത കാലത്തൊന്നും അതു പോലെ സംഭവിക്കുമെന്ന് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നില്ല. പത്ര വ്യവസായത്തിൽ സ്ഥലം പണമാണ്, ഞാൻ സംശയിക്കുന്നത് മിക്ക പത്രാധിപരും ഈ മാറ്റം അതിനു വേണ്ട ചിലവിനൊത്ത മൂല്യം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നല്ല എന്നു പറയുമെന്നാണ്. ദൗർഭാഗ്യവശാൽ ഇതൊരു ദൂഷിതവലയമാണ് : നല്ല ചിത്രീകരണങ്ങൾക്ക് സ്ഥലം ഇല്ലാത്താതിനാൽ കോമിക്കുകൾ ലളിതമായി വരയ്ക്കപ്പെടുന്നു. അവ ലാളിത്യമുള്ള ചിത്രീകരണങ്ങളായതിനാൽ അവ വരയ്ക്കാൻ കൂടുതൽ സ്ഥലമെന്തിന്?<ref name="sundaypages">{{cite book | last=Watterson | first=Bill | title=Calvin and Hobbes: Sunday Pages 1985–1995 | month=September | year=2001 | page=15 | isbn = 0-7407-2135-6 | publisher=A. McMeel Pub. | location=Kansas City, MO}}</ref>}}
===അനിമേഷൻ===
വാട്ടേഴ്സൺ കാൽവിനേയം ഹോബ്സിനേയും അനിമേറ്റ് ചെയ്യുന്നതിനെ പറ്റി ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. അനിമേഷൻ എന്ന കലാരൂപത്തോടുള്ള തന്റെ ആരാധന അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിക്കുമായിരുന്നു. 1989 ലെ [[കോമിക്സ് ജേണൽ]] എന്ന മാഗസിന് അദ്ദേഹം നൽകിയ അഭിമുഖ സംഭാഷണത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു. {{quotation| [[ടെക്സ് അവേറി]], [[ചക്ക് ജോൺസ്]] എന്നിവരുടെ പഴയ കാർട്ടൂണുകൾ നോക്കുകയാണെങ്കിൽ, വെറും വരകൾക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത ഒട്ടനവധി കാര്യങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് നിങ്ങൾക്കു കാണാൻ കഴിയും. അനിമേറ്റർമാർക്ക് അവിശ്വസനീയമായ അപഭ്രംശങ്ങളിൽ നിന്നും, പൊലിപ്പിക്കലുകളിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയും... കാരണം, അനിമേറ്റർമാർക്ക് നിങ്ങൾ കാണുന്നതിന്റെ സമയം നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയും. ഭ്രമാത്മകമായ അവിശ്വസനീയതകൾ, ശ്രദ്ധയിൽ പെടുന്നതിനു സമയം ലഭിക്കില്ല അതിനാൽ കാഴ്ചക്കാരൻ താൻ കണ്ട തോന്ന്യാസമോർത്തിരിക്കുകയുമില്ല.
ഒരു കോമിക് സ്ട്രിപ്പിൽ, നിങ്ങൾ സംഭവങ്ങളുടെ പ്രധാനഭാഗങ്ങൾ മാത്രം കാണിക്കുന്നു - അത് എങ്ങനെയുണ്ടാവുന്നു എന്നത് നിങ്ങൾക്ക് കാണിക്കാൻ കഴിയില്ല... ഇനി അങ്ങനെ കാണിക്കണമെങ്കിൽ, ഒരു ചലച്ചിത്രത്തിലെ ഓരോ ഫ്രെയിമുകൾ എടുത്തു പരിശോധിക്കുന്ന തരത്തിൽ കാര്യങ്ങളുടെ വേഗത കുറക്കുകയെങ്കിലും വേണ്ടി വരും . അപ്പോൾ നിങ്ങളുദ്ദേശിച്ച ഫലം നഷ്ടമാകാതെ ഗതിയില്ല. ഒരു കോമിക് സ്ട്രിപ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് ചലനവും സമയവും സൂചിപ്പിക്കാം, എന്നാൽ, ഒരു അനിമേറ്റർക്കു ചെയ്യാനാവുന്നതിനെ വച്ചു നോക്കുകയാണെങ്കിൽ അതു വളരെ അപരിഷ്കൃതമാണ്. എനിക്ക് നല്ല അനിമേഷനോട് ഒരു വല്ലാത്ത പ്രതിപത്തിയാണ്.<ref name="വെസ്റ്റ്1989"/>}}
അതിനു ശേഷം "കാൽവിന്റെ ശബ്ദം കേൽക്കുന്നതിനെ പറ്റി ആലോചിക്കുന്നത് കുറച്ച് പേടിപ്പിക്കുന്നതല്ലേ" എന്നു ചോദിച്ചപ്പോൾ, "അതു വളരെയേറെ പേടിപ്പിക്കുന്നതാണ്" എന്നാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്. അനിമേഷന്റെ ദൃശ്യ സാധ്യതകളെ അദ്ദേഹം ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും, തന്റെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശബ്ദം നൽകുന്നവരെ കണ്ടെത്തുന്നതിനെ പറ്റിയുള്ള ചിന്ത അദ്ദേഹത്തെ വിഷമിപ്പിച്ചിരുന്നു.
തന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഒറ്റയ്ക്കാണ് ചെയ്തിരുന്നത് എന്നതിനാൽ, ഒരു അനിമേഷൻ സംഘത്തോട് ചേർന്ന് ജോലി ചെയ്യുന്ന കാര്യവും അദ്ദേഹത്തിന് ആത്മവിശ്വാസക്കുറവുണ്ടാക്കി..<ref name="വെസ്റ്റ്1989"/> ആത്യന്തികമായി, ''കാൽവിനും ഹോബ്സും'' ഒരിക്കലും ഒരു [[അനിമേറ്റഡ് കാർട്ടൂൺ|അനിമേറ്റഡ് പംക്തി]] ആയില്ല. വാട്ടേഴ്സൺ ''കാൽവിനും ഹോബ്സും ദശ വാർഷിക പുസ്തകത്തിൽ'' പറഞ്ഞത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ട്രിപ്പ് ഒരു "ചെറിയ ഒറ്റയാൾ പ്രവർത്തനം" എന്ന കാര്യം അദ്ദേഹം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു എന്നും ഓരോ വരിയും ഓരോ വരയും താൻ തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു എന്നതിൽ അഭിമാനിക്കുന്നു എന്നുമാണ്.<ref>[[#CITEREFWatterson1995|Watterson (1995)]], p. 11</ref>
<!-- ഇത് വിപുലീകരിക്കുമ്പോൾ അൺകമന്റൂ....
=== വിപണി ===
== ശൈലിയൂം സ്വാധീനങ്ങളും ==
=== കലയും വിദ്യാഭ്യാസവും ===
=== അപനിർമിക്കപ്പെട്ട യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ ===
=== കാലവും കലയും ===
=== സാമൂഹ്യ വിമർശനങ്ങൾ ===
-->
==കഥാപാത്രങ്ങളും കഥാവസ്തുക്കളും==
=== പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ ===
* കാൽവിൻ
* ഹോബ്സ്
=== സഹ കഥാപാത്രങ്ങൾ ===
* കാൽവിന്റെ കുടുംബം
* സൂസി ഡെർക്കിൻസ്
* മിസ്സ് വോംവുഡ്
* റോസലിൻ
* മോ
* പ്രിൻസിപ്പൽ സ്പിറ്റിൽ
=== തുടർച്ചയുള്ള കഥാംശങ്ങൾ ===
* കാർഡ് ബോർഡ് പെട്ടികൾ
* കാൽവിൻബോൾ
* പെട്ടി വണ്ടിയും സ്ലെഡും
* മഞ്ഞുപന്തുകളും മഞ്ഞുമനുഷ്യരും
* ജി.ആർ.ഓ.എസ്സ്.എസ്സ്.(ചേർത്തു വായിക്കുമ്പോൾ GROSS എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പദമാകും)
==== കാൽവിന്റെ രൂപങ്ങൾ ====
* സ്പേസ്മാൻ സ്പിഫ്
* സ്റ്റൂപെൻഡസ് മാൻ
* ട്രേസർ ബുള്ളറ്റ്
<!--
===മറ്റു തുടർ കഥാപാത്രങ്ങൾ===
[[ചിത്രം:Scientific_Progress_Goes_Boink_Calvin_and_Hobbes_Book.jpg|right|thumb|200px|Calvin duplicating himself, as seen on the cover of ''Scientific Progress Goes "Boink"'']]
== പുസ്തകങ്ങൾ ==
== പൊതു സംസ്കാരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ട സ്വാധീനം ==
-->
== അവലംബം ==
{{Reflist|2 }}
=== തുടർ വായന ===
*{{Cite book |ref=CITEREFWatterson1995 |last=Watterson |first=Bill |authorlink=Bill Watterson |title=[[List of Calvin and Hobbes books|The Calvin and Hobbes Tenth Anniversary Book]] |year=1995 |publisher=Andrews and McMeel |location=Kansas City, MO |isbn=0-8362-0438-7}}
*{{Cite book |ref=CITEREFWatterson2005 |last=Watterson |first=Bill |authorlink=Bill Watterson |title=[[List of Calvin and Hobbes books|The Complete Calvin and Hobbes]] |year=2005 |publisher=Andrews McMeel Publishing |location=Kansas City, MO |isbn=0-7407-4847-5}}
* {{cite news | url=http://www.slate.com/id/2129373 | title=The last great newspaper comic strip | publisher=[[Slate magazine]] | author=Chris Suellentrop | date=[[November 7]], [[2005]]}}
* {{cite news | url=http://www.clevescene.com/issues/2003-11-26/feature_full.html | title=Missing! Calvin and Hobbes creator Bill Watterson. | publisher=[[Cleveland Scene]] | author=James Renner | date=[[November 26]], [[2003]] | access-date=2007-04-24 | archive-date=2007-02-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070203034235/http://www.clevescene.com/issues/2003-11-26/feature_full.html | url-status=dead }}
* {{cite news | url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/10/03/AR2005100301754.html | title=The Tiger Strikes Again | publisher=[[The Washington Post]] | date=[[October 4]], [[2005]] | author=Neely Tucker}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
:''The following links were last verified [[1 March]] [[2007]].
'''Official sites'''
* [http://www.gocomics.com/calvinandhobbes/ CalvinAndHobbes.com: The Official ''Calvin and Hobbes'' site] at [[GoComics]]
* [http://www.andrewsmcmeel.com/calvinandhobbes/ Official ''Calvin and Hobbes'' Publicity site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050622022820/http://www.andrewsmcmeel.com/calvinandhobbes/ |date=2005-06-22 }} at [[Andrews McMeel Publishing]]
'''Fan sites'''
<!-- Please do not add further links here, discuss on talk page first, and check [[WP:EL]] -->
* [http://ignatz.brinkster.net/calvin.html ''Calvin and Hobbes'' :: Magic on Paper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070410161542/http://ignatz.brinkster.net/calvin.html |date=2007-04-10 }}
<!-- DO NOT CHANGE THE BELOW WEB ADDRESS BACK TO mysite.verizon.net/vzesvylf. THE LINK HAS CHANGED, DUE TO REASONS OUTLINED ON THE SITE. -->
* [https://web.archive.org/web/20121011014142/http://www.freewebs.com/calvinandhobbesalbum/ CaHA - The ''Calvin and Hobbes'' Album]
* [http://calvinandhobbes.michaelgoonan.net/ The ''Calvin and Hobbes'' Online Museum]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.nivmedia.com/calvin ''Cool Calvin and Hobbes Collection''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070428030636/http://www.nivmedia.com/calvin/ |date=2007-04-28 }}
* {{dmoz|Arts/Comics/Comic_Strips_and_Panels/C/Calvin_and_Hobbes/|''Calvin and Hobbes''}}
'''Multimedia'''
* {{cite web | url=http://www.theheartofgold.org/jumpstation/calvin_hobbes_radio_show.html | publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation|CBC]] Canada | year=1995 | format=[[mp3]] | title=Radio show in which fans of the comic strip express their views about the ending of ''Calvin and Hobbes''}}
* {{cite web | url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5007825 | publisher=[[National Public Radio|NPR]] | year=2005 | format=[[Real player|Real]], [[Windows Media Player|Windows Media]] | title=Review of ''The Complete Calvin and Hobbes'' featuring an interview with Bill Watterson's editor Lee Salem}}
* {{cite web | url=http://jawboneradio.blogspot.com/2005/11/jawbone-81-in-search-of-bill-watterson.html | publisher=[[Jawbone Radio]] | year=2005 |format=[[mp3]] | title=In Search of Bill Watterson: A podcast interview with Bill Watterson's mother}}
{{Calvin and Hobbes}}
[[വർഗ്ഗം:കോമിൿ കഥാപാത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭാവനാ രചനകളിലെ കടുവകൾ]]
0j7myjj106y1z0qeazkjx732r2xylm0
കുരുമുളക്
0
12157
4631339
4568139
2026-06-19T10:34:43Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631339
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Pepper}}
{{Taxobox
| color = lightgreen
| name = കുരുമുളക്
| image = Koeh-107.jpg
| image_width = 210px
| image_caption = കുരുമുളക് ചെടി
| regnum = ചെടികൾ
| divisio = പൂക്കുന്ന ചെടികൾ
| classis = [[Magnoliopsida]]
| ordo = [[Piperales]]
| familia = [[Piperaceae]]
| genus = ''[[Piper (genus)|Piper]]''
| species = [[പി.നിഗ്രം|P.nigrum]]
| binomial = പൈപ്പർ നിഗ്രം <br/> Piper nigrum
| binomial_authority = കാർലോസ് ലിനസ്
}}
കറുത്ത പൊന്ന് എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാറുള്ള '''കുരുമുളക്''' ''സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളിൽ രാജാവ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. {{ശാനാ| Piper nigrum}}. പോഷക സമൃദ്ധമായ ഇത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കവും സുപ്രസിദ്ധിയാർജ്ജിച്ചതുമായ [[സുഗന്ധവ്യഞ്ജനം|സുഗന്ധവ്യഞ്ജനവും]], [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു പ്രധാന [[നാണ്യവിള|നാണ്യവിളയുമാണ്]]. വിറ്റാമിൻ കെ, വിറ്റാമിൻ ബി (തയമിൻ (B1), റിബോഫ്ലാവിൻ (B2), പന്റോതെനിക് ആസിഡ് (B5)), അയൺ, മംഗനീസ് തുടങ്ങിയ പോഷകങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായ കുരുമുളകിൽ മഗ്നിഷ്യം, പൊട്ടാസ്യം, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയവയും അല്പം അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പൈപ്പറിൻ (Piperine) നിരവധി ആരോഗ്യ ഗുണങ്ങളുള്ള ഒരു ഘടകമാണ്. തെക്കേ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] വനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് കുരുമുളക് വള്ളി ചെടി ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://books.google.com/books?id=VaGCgSLrdr4C&printsec=frontcover&dq=black+pepper&sig=e42nZDGhFPBNxiGJZqUPhXPMGuk</ref>
കേരളത്തിന്റെ ഭാവി തന്നെ മാറ്റി മറിച്ചത് ഈ കുരുമുളകാണ്. ഇംഗ്ലീഷിൽ Black pepper എന്ന പേരുണ്ടായത് സംസ്കൃതത്തിലെ പിപ്പലിയിൽ നിന്നുമാണ്. [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിൽ]] പെപ്പറിയും, [[ലാറ്റിൻ|ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ]] പിപർ എന്നും, [[ജർമൻ ഭാഷ|ജർമൻ ഭാഷയിൽ]] ഫെഫ്ഫര് എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
തീരെ അപ്രധാനമായ ഒരു ഭൂവിഭാഗമായ കേരളത്തെത്തേടി അതിപ്രാചീനമായ കാലത്ത് തന്നെ യവനരും റോമാക്കാരും തേടി എത്തിയതും പിന്നീട് അവർ വന്ന വഴിതേടി [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലെ]] നിരവധിരാജ്യക്കാരും കേരളത്തിലെത്തിയതും കേരളത്തിൽ എന്നു തന്നെയല്ല ഇന്ത്യ മൊത്തം അടക്കിഭരിച്ചതും, കുരുമുളകിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉറവിടം [[മലബാർ തീരം]] ആണെന്നുള്ള അറിവ് പാശ്ചാത്യർക്ക് [[മാർക്കോ പോളോ]] എന്ന സഞ്ചാരിയുടെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളിൽ നിന്നും ലഭിച്ചത് മൂലമായിരുന്നു. ഇന്ന് കുരുമുളക് ഉപയോഗിച്ച് സ്പ്രേ വരെ ഉണ്ടാക്കുന്നു.
[[ഭൂമധ്യരേഖ|ഭൂമധ്യരേഖക്കടുത്തുള്ള]] ഉഷ്ണരാജ്യങ്ങളിലാണ് കുരുമുളക് വളരുന്നത്. വള്ളിച്ചെടിപോലെ പടർന്നു കയറുന്ന ഇനമാണ് ഇതിൽ പ്രധാനം. പച്ചക്കുരുമുളക് കുലകളിലായി ഉണ്ടാകുകയും അത് ഉണക്കി കറുത്ത കുരുമുളകും തൊലി കളഞ്ഞ് വെള്ളക്കുരുമുളകും ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഔഷധഗുണമേറെയുള്ള കുരുമുളക് മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലെന്നപോലെ ഇന്ത്യയിലും വയറുസംബന്ധമായ വിവിധ അസുഖങ്ങൾക്ക് മരുന്നായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
== ചരിത്രം ==
[[പ്രമാണം:Pepper Bush.JPG|right|thumb|കുരുമുളക് കൊടി]]
ചരിത്രാതീതകാലം മുതൽക്കേ കേരളത്തിൽ [[കുരുമുളക്]] ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. റോമക്കാരും യവനരും പേർഷ്യക്കാരും കുരുമുളക് സുഗന്ധദ്രവ്യമായി ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് ക്രിസ്തുവിനു ഏകദേശം മൂവായിരം വർഷം മുന്നേ ആയിരിക്കണം എന്ന് കരുതുന്നു. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഒരു ഔഷധമായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കാമായിരുന്ന ഇത് പിന്നീട് ദൈനംദിന ഭക്ഷണങ്ങളിലും ഉൾപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങിയിരിക്കണം.
[[റോമാസാമ്രാജ്യം|റോമാസാമ്രാജ്യകാലത്ത്]] ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്തിരുന്ന വിഭവങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വിലപിടിച്ചതായിരുന്നു കുരുമുളക്<ref name=rockliff>{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |coauthors= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE & ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter=1-INTRODUCTION|pages=5|url=}}</ref>.
ഇന്ന് ഭാരതത്തിൽ മാത്രമല്ല [[മലേഷ്യ]], [[തായ്ലാന്റ്]], [[ഐവറി കോസ്റ്റ്]], [[ജമൈക്ക]], [[ട്രോപ്പിക്കാനാ]], [[ബ്രസീൽ]], [[ശ്രീലങ്ക]], [[വിയറ്റ്നാം]], [[ചൈന]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ കുരുമുളക് കൃഷി ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാൽക്കൂടി ലോകത്തിന്റെ ആവശ്യകതയുടെ 50% നൽകപ്പെടുന്നത് [[ഭാരതം]] ആണ്. കുരുമുളകിനെക്കുറിച്ച് ഭാരതത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന സഞ്ചാരികളുടെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ
== കൃഷി ==
[[ചിത്രം:Peppercorn.JPG|thumb|right|170px]]
[[ചിത്രം:ഉണക്കിയ കുരുമുളക്.jpg|200px|right|thumb|ഉണക്കിയ കുരുമുളക്]]
ദീർഘമായി മഴലഭിക്കുന്നതും, ശരാശരി ഉയർന്ന താപനിലയും, ഭാഗികമായി തണൽ ലഭിക്കുന്നതുമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ കുരുമുളക് നന്നായി വളരും. കേരളത്തിലെ [[ഞാറ്റുവേല]] കുരുമുളക് കൃഷിക്ക് വളരെ അനുയോജ്യമാണ്. തണ്ടുകൾ മുറിച്ചുനട്ടാണ് കുരുമുളകിന്റെ തൈകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത്. പ്രധാനമായും നടുന്നത് [[ഫെബ്രുവരി]] - [[മാർച്ച്]] മാസങ്ങളിലാണ്. കുരുമുളക് വള്ളിയുടെ ചുവട്ടിൽ നിന്നും വശങ്ങളിലേക്ക് വളർന്നുപോകുന്ന തണ്ടുകളാണ് നടുന്നതിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെയുള്ള തണ്ടുകൾ മുറിച്ച് കീഴ്ഭാഗവും മേൽഭാഗവും മുറിച്ചുനീക്കുന്നു. അതിനുശേഷം രണ്ടോ മൂന്നോ മുട്ടുകളോടെ ചെറിയ കഷണങ്ങളായി മുറിച്ച് മണ്ണ് നിറച്ച പോളിത്തീൻ കവറുകളിൽ ഒരു മുട്ട് മണ്ണിനടിയിൽ നിൽക്കത്തക്കവിധം നടുന്നു. ഇങ്ങനെ നടുന്ന വള്ളികൾക്ക് തണൽ അത്യാവശ്യമാണ്. കൂടാതെ നല്ലതുപോലെ നനയും ആവശ്യമാണ്. ഇങ്ങനെ നട്ട കമ്പുകൾ വേരുപിടിച്ച് കഴിഞ്ഞാൽ [[കാലവർഷം]] തുടങ്ങുമ്പോൾ നടാവുന്നതാണ്. [[തിരുവാതിര ഞാറ്റുവേല|തിരുവാതിര ഞാറ്റുവേലയാണ്]] കുരുമുളക് നടുന്നതിന് ഏറ്റവും യോജിച്ച സമയം.
==== നടീൽ രീതി ====
വണ്ണം കുറഞ്ഞതും എന്നാൽ കട്ടിയുള്ളതുമായ വള്ളിച്ചെടിയാണ് കുരുമുളക്. ഇവയ്ക്ക് താങ്ങായി [[തെങ്ങ്]],[[കമുക്]], പോലെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങളോ ഉണ്ടായിരിക്കണം. താങ്ങുമരത്തിന്റെ വടക്ക് ഭാഗത്ത് മരത്തിൽ നിന്നും 30 സെന്റീ മീറ്റർ അകലത്തിലാണ് തൈകൾ നടുന്നത്. വള്ളികൾ വളരുന്നതിനനുസരിച്ച് തണ്ടുകൾ മരത്തിനോട് ചേർത്ത് കെട്ടിവയ്ക്കാറുണ്ട്. അത് കുരുമുളക് വള്ളിയുടെ മുട്ടുകൾ താങ്ങ് വൃക്ഷത്തിൽ പടർന്ന് കയറാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഈ മുട്ടുകളിൽ നിന്നും പുതിയ കിളിർപ്പുകൾ ഉണ്ടായി ചെടി വളരുന്നു. തൈകളുടെ ചുവട്ടിൽ ചപ്പുചവറുകൾ കൂട്ടിയിടുന്നത് അഴുകി ജൈവവളമാകാനും ഈർപ്പം നിലനിർത്തുന്നതിനും മണ്ണിനുമുകളിലൂടെ പടർന്നുപോകുന്ന വേരുകൾ പൊട്ടാതിരിക്കുന്നതിനും സഹായിക്കും. വളപ്രയോഗത്തിലൂടെ കൂടുതൽ വിളവ് ലഭിക്കും.
കുരുമുളക് വള്ളി ആണ് സാധാരണയായി നടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത് എന്നാൽ ഈ അടുത്തിട കുരുമുളക് കായ [കുരു] തന്നെ നടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വിദ്യ അടുത്തിട വിജയിച്ചു
==== സവിശേഷതകൾ ====
ഇതിന്റെ ഇലകൾ കടും പച്ച നിറമുള്ളതും, കട്ടിയുള്ളതും അറ്റം കൂർത്തതുമാണ്. സാധാരണ മഴക്കാലത്തിനു മുൻപായി ചെടികൾ പൂക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. കുരുമുളകിന്റെ പൂക്കൾ കുലകളായ് കാണപ്പെടുന്നു. ഈ പൂക്കുലകൾക്ക് തിരികൾ എന്നാണ് പറയുന്നത്. ഒരു തിരിയിൽ ഏകദേശം അൻപതോളം ചെറിയ വെളുത്ത പൂക്കൾ കാണപ്പെടുന്നു. ജലത്തിലൂടെ [[പരാഗണം]] നടക്കുന്ന സസ്യമാണ് കുരുമുളക്. മഴവെള്ളത്തിലൂടെ പരാഗണം നടന്ന ശേഷം തിരികളിൽ ചെറിയ പച്ച മുത്തുപോലെ കായകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. പാകമാകുമ്പോൾ മഞ്ഞ കലർന്ന ചുവപ്പു നിറത്തിലും, പഴുത്തത് കടും ചുവപ്പു നിറത്തിലും കാണാം.
==== വിളവെടുപ്പ് ====
നല്ലതുപോലെ പരിചരണം ലഭിക്കുന്ന കുരുമുളക് കൊടിയിൽ നിന്നും നട്ട് മൂന്നാം വർഷം മുതൽ വിളവ് ലഭിക്കുന്നു. ശരാശരി 25 വർഷം വരെ നല്ലരീതിയിൽ വിളവ് നൽകാറുണ്ട്. [[നവംബർ]] മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെയാണ് സാധാരണ വിളവെടുപ്പ് കാലം.
തിരികളൊട്കൂടി പറിച്ചെടുക്കുന്ന കുരുമുളക് കുലകൾ കൂട്ടിയിട്ട് ഒരു ദിവസം ചാക്ക് കൊണ്ട് മൂടിയിടുന്നു. പിന്നീട് [[നെല്ല്]] മെതിക്കുന്നത് പോലെ മെതിച്ച് മുളക് മണികൾ വേർതിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ വേർതിരിക്കുന്ന കുരുമുളക് വൃത്തിയുള്ള സ്ഥലത്ത് നിരത്തി വെയിലിൽ ഉണക്കിയെടുക്കുന്നു. രണ്ട് ദിവസം വെയിലത്ത് ഇടുന്നു. നല്ലതുപോലെ ഉണങ്ങിയ കുരുമുളകിന് നല്ല കറുത്ത നിറമായിരിക്കും. ഉണക്കിയ മുളക് ഈർപ്പം തട്ടാതെ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള കുരുമുളകിന്റെ പുറത്തെ കറുത്തതൊലി നീക്കം ചെയ്താണ് വെളുത്ത കുരുമുളക് ആക്കുന്നത്.
[[File:Pepper Before Ripening.jpg|thumb|right|200px|കുരുമുളക് പാകമാകുന്നതിന് മുൻപുള്ളത്]]
[[പ്രമാണം:An Indian Black Pepper fruit with spider webs around them.jpg|പകരം=ഇന്ത്യൻ കുരുമുളകിന്റെ ചിത്രം|ലഘുചിത്രം|ഇന്ത്യൻ കുരുമുളകിന്റെ ചിത്രം]]
== വ്യാപാരം ==
[[വിയറ്റ്നാം]](85000 ടൺ), [[ഇന്തോനേഷ്യ]](67000 ടൺ), [[ഇന്ത്യ]](65000 ടൺ), [[ബ്രസീൽ]](35000 ടൺ), [[മലേഷ്യ]](22000 ടൺ), [[ശ്രീലങ്ക]] (12750 ടൺ) എന്നിവയാണ് കുരുമുളക് ഉല്പ്പാദനത്തിൽ മുന്നിട്ടുനിൽക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ<ref>http://www.mcxindia.com/products_Pepper.html</ref>. കുരുമുളകിന്റെ അന്താരാഷ്ട്രവ്യാപാരം നടത്തുന്ന ''ഇന്റർ നാഷനൽ പെപ്പർ എക്സ്ചേഞ്ച്'' [[കൊച്ചി]] ആസ്ഥാനമാക്കിയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.bbc.co.uk/food/tv_and_radio/planetfood_index.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2009-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091002072242/http://www.bbc.co.uk/food/tv_and_radio/planetfood_index.shtml |url-status=dead }}</ref>
== കീട/രോഗബാധ ==
[[ചിത്രം:കുരുമുളക് കൊടി.jpg|right|thumb|കുരുമുളക് കൊടി]]
കുരുമുളകിനെ ആക്രമിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാന കീടമാണ് പൊള്ളുവണ്ട്. കൂടാതെ തണ്ടുതുരപ്പൻ പുഴു, മിലിമൂട്ട,മണ്ണിനടിയിലെ സൂക്ഷ്മജീവികൾ എന്നിവയും കുരുമുളക് ചെടിയെ നശിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ജൂൺ മാസത്തിൽ കുരുമുളകിൽ തിരിയിടുമ്പോഴും സെപ്റ്റംബർ ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിൽ തിരിയിൽ മണികൾ ഉണ്ടാകമ്പോഴുമാണ് പൊള്ളുവണ്ടുകൾ ആക്രമിക്കുന്നത്.ഇത്തരം വണ്ടുകൾ കുരുമുളക് തിരികളേയും മണികളേയുമാണ് ബാധിക്കുന്നത്. ഈ വണ്ടുകൾ മുളക് മണികളെ ആക്രമിച്ച് മണികൾ പൊള്ളയായി ഉണങ്ങിക്കരിഞ്ഞ് നശിക്കുന്നു. കൂടുതലായി ഇവയുടെ ശല്യം ഉണ്ടാകുന്നത് തണൽ അധികം ലഭിക്കുന്ന തോട്ടങ്ങളിലാണ്. ഇതുമൂലം കുരുമുളകിന്റെ ഉത്പാദനം കുറയുകയും ചെയ്യും. ഈ പൊള്ളുവണ്ടുകൾക്കെതിരേയുള്ള [[ജൈവകീടനാശിനി]]യാണ് [[വേപ്പെണ്ണ എമൽഷൻ]]. തണ്ടുതുരപ്പൻ പുഴുക്കൾ കുരുമുളകിന്റെ ഇളം തണ്ടുകൾ കാർന്നുതിന്നുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി ചെടി ഉണങ്ങി കരിഞ്ഞു നശിക്കുന്നു. തണ്ട്, ഇല, മുളക് മണികൾ എന്നിവയിൽ പറ്റിയിരുന്ന് നീര് ഊറ്റിക്കുടിച്ച് വളരുന്ന ജീവികളാണ് മിലിമൂട്ടകൾ. ചിലപ്പോൾ വേരുകളേയും ഇവ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്<ref>[[ബാലരമ]] ഡൈജസ്റ്റ് സപ്ലിമെന്റ്. വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി തയ്യാറാക്കിയ, കുരുമുളക്; ചരിത്രം മാറ്റിമറിച്ച കുരുമുളകിന്റെ കഥ. 2008 ജൂൺ 14.</ref>. ഇവയെക്കൂടാതെ കുരുമുളകിനെ ബാധിക്കുന്ന ചില രോഗങ്ങളാണ് ദ്രുതവാട്ടം, പൊള്ളുരോഗം, അഴുകൽ തുടങ്ങിയവ
=== ദ്രുതവാട്ടം ===
മഴക്കാലത്ത് കുരുമുളകിൽ [[കുമിൾ]] വരുത്തുന്ന ഒരു രോഗമാണ് ദ്രുതവാട്ടം. രോഗം തുടങ്ങി ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ വള്ളികൾ നശിക്കും. ഇലകളിൽ നനവുള്ള പാടുകൾ ആയി ആരംഭിക്കുന്ന ഈ രോഗം, ഇരുണ്ട തവിട്ടുനിറത്തിൽ ഇലമുഴുവൻ ബാധിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ രോഗത്തിന്റെ പ്രാരംഭത്തിൽ രോഗബാധയേൽക്കുന്ന ഇലകൾ നശിക്കുകയും ചെടി മുഴുവനും നശിക്കുന്നതിന് കാരണമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. രോഗം ബാധിച്ച ചെടിയുടെ തണ്ടുകളുടെ പുറം തൊലി ഇളകി പശപോലെയുള്ള ദ്രാവകം ഒലിച്ചു വരുന്നതാണ് രോഗം മൂർച്ഛിക്കുന്നതിന്റെ ലക്ഷണം. ക്രമേണ ഈ രോഗം വേരിലേക്കും പടരുകയും ചെടി പൂർണ്ണമായും രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ നശിക്കുന്നു.<ref name="ref1"/>.
==== നിയന്ത്രണം ====
മഴക്കാലത്തിന് മുൻപായി ചെടിക്കുചുറ്റും 50സെ. മീ അകലത്തിൽ തടമെടുത്ത് ബോർഡോ മിശ്രിതം 1% വീര്യത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയതോ; ഫൈറ്റൊലാൻ എന്ന കുമിൾ നാശിനി 2 ഗ്രാം ഒരു ലിറ്റർ വെള്ളത്തിൽ എന്ന തോതിൽ തയ്യാറാക്കിയ ലായനിയോ ഒഴിച്ചു നന്നായി കുതിർക്കുക. ഒരു മൂടിന് ഏകദേശം 10ലിറ്റർ വരെ ലായനി വേണ്ടിവരും. കൂടാതെ ചെടിയുടെ ചുവട്ടിൽ നിന്നും ഇലകൾ വരെയുള്ള ഭാഗത്ത് ബോർഡോ മിശ്രിതം പുരട്ടുകയും ; ബാക്കി ഭാഗത്ത് ബോർഡോ മിശ്രിതം 1% വീര്യത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയത് തളിച്ചുകൊടുക്കുകയും വേണം.<ref name="ref1">.
കർഷകശ്രീ മാസിക. ജൂൺ 2008. ജി. വിശ്വനാഥൻ നായർ എഴുതിയ ലേഖനം. താൾ 32-33.</ref>. ഇങ്ങനെ തുലാവർഷത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഒന്നുകൂടി ചെയ്യേണ്ടതുമാണ്. രോഗം ബാധിച്ചിട്ടുള്ള വള്ളികൾ ചുവടുവച്ച് പിഴുതുമാറ്റി ചുട്ട് നശിപ്പിക്കണം. കൂടാതെ ചെടിയുടെ ചുവട്ടിലോ തോട്ടത്തിലോ യാതൊരു കാരണാവശാലും വെള്ളം കെട്ടിക്കിടക്കാൻ അനുവദിക്കുകയുമരുത്. മഴക്കാലം തുടങ്ങുമ്പോൾ ഒരു കൊടിക്ക് 2 കിലോ ഗ്രാം വേപ്പിൻ പിണ്ണാക്ക്, ഒരു കിലോ കുമ്മായം എന്നിവ ചേർക്കുക. രോഗം ബാധിച്ച സ്ഥലത്ത് വീണ്ടും രണ്ടുവർഷം കഴിഞ്ഞ് മാത്രമേ പുതിയ കൃഷി ഇറക്കാവൂ. കൂടാതെ ട്രൈക്കോഡർമ കൾച്ചർ 1 കിലോഗ്രാം നേരിയ നനവുള്ള 100കിലോഗ്രാം ചാണകപ്പൊടിയിൽ കൂട്ടിയിളക്കി; ഈർപ്പം നഷ്ടപ്പെടുത്താതെ കൂനകൂട്ടി നനവുള്ള ചാക്കുകൊണ്ട് മൂടി തണലത്ത് സൂക്ഷിക്കുക. ഒരാഴ്ചക്ക് ശേഷം ഈ മിശ്രിതം 5 കിലോഗ്രാം വീതം ഓരോ കൊടിയുടെ ചുവട്ടിലും ജൂൺ- ജൂലൈ മാസങ്ങളിൽ തടമെടുത്ത് ചേർത്താലും മതി. ദ്രുതവാട്ടം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന് ഈ മിശ്രിതം സഹായിക്കും.<ref name="ref1"/>.
==== പൊള്ളുരോഗം ====
ഇല, തണ്ട്, മുളക് മണികൾ എന്നിവയിൽ പൊള്ളുവണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന രോഗം. രോഗം ആദ്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് ഇലകളിലാണ്. ഇലകളിൽ ആദ്യം ഇളം തവിട്ട് നിറത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പൊട്ടുകൾ ക്രമേണ വലുതാകുന്നു. രോഗം തണ്ടുകളേയും ബാധിക്കുന്നതോടെ മുളക് കൊടി നശിക്കുന്നു. ഇതിനു പ്രതിവിധിയായി കൊടിക്കുചുറ്റും 50 സെ.മീ ചുറ്റളവിൽ ബോർഡൊ മിശ്രിതം 1% അല്ലെങ്കിൽ ഫൈറ്റൊലാൻ രണ്ട് ഗ്രാം ഒരു ലിറ്റർ വെള്ളത്തിൽ എന്ന തോതിൽ കലക്കിയത് ഒഴിച്ച് കുതിർക്കുകയും കൊടി നന്നായി നനയത്തക്ക വിധത്തിൽ തളിക്കുകയും വേണം. കൂടാതെ ദ്രുതവാട്ടത്തിന്റെ നിയന്ത്രണ രീതികളും അവലംബിക്കാം.
==== അഴുകൽ ====
ഇതും ഒരു കുമിൾ രോഗമാണ്. നഴ്സറിയിൽ നട്ടിട്ടുള്ള വള്ളിക്കഷണങ്ങൾ മുളച്ച് നാമ്പ് വന്നതിനുശേഷം അത് പഴുത്ത് വാടി നശിക്കുന്നതാണ് രോഗ ലക്ഷണം..<ref name="ref1"/>.
== ഇനങ്ങൾ ==
*[[മലബാർ]] ഇനങ്ങൾ : കൊട്ടവള്ളി, ബാലൻ കൊട്ട, കല്ലുവള്ളി, കരിങ്കൊട്ട, മലബാർ എക്സൽ, പേരാമ്പ്രാ, ഉതിരൻ കോട്ട,
*[[തിരുവിതാംകൂർ]] ഇനങ്ങൾ : നാരായക്കൊടി, കരിമുണ്ടി, കൊറ്റനാടൻ, പെരുംകൊടി, വലിയ കാണിയക്കാടൻ, ചെറിയ കണിയക്കാടൻ കുതിര വാലി, നിലമുണ്ടി, കുതിരവെള്ള.
=== സങ്കര ഇനങ്ങൾ ===
[[File:Panniyoor One pepper 02.jpg|thumb|left|പന്നിയൂർ-1]]
രോഗപ്രതിരോധശേഷി കൂടിയതും കൂടുതൽ വിളവ് നൽകുന്നവയുമായ ''9'' കുരുമുളക് ഇനങ്ങൾ സുഗന്ധവിള ഗവേഷണ കേന്ദ്രം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. '' ശുഭകര, ശ്രീകര, പഞ്ചമി, പൗർണമി, പി.എൽ.സി.2, ഐ.ഐ.എസ്.ആർ. തേവം,ഐ.ഐ.എസ്.ആർ. മലബാർ'' എന്നിവയാണവ. കൂടാതെ, [[കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല|കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാലയുടെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[പന്നിയുർ|പന്നിയൂരിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗവേഷണ കേന്ദ്രം അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ''7'' ഇനങ്ങളും വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ''പന്നിയൂർ.1, പന്നിയൂർ.2, പന്നിയൂർ.3, പന്നിയൂർ.4, പന്നിയൂർ.5, പന്നിയൂർ.6, പന്നിയൂർ.7'' എന്നിവ പന്നിയൂരിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തവയാണ്. 1967-ൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത '''പന്നിയൂർ 1''' എന്ന കുരുമുളകാണ് ലോകത്തിൽ ആദ്യമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം കുരുമുളക്. ഇവയിൽ കേരളത്തിന് യോജിച്ച കുരുമുളക് ഇനങ്ങളാണ്; ''പന്നിയൂർ.1, പന്നിയൂർ.2, പന്നിയൂർ.3, പന്നിയൂർ.4, പന്നിയൂർ.5, പന്നിയൂർ.6, പന്നിയൂർ.7, ശുഭകര, ശ്രീകര, പഞ്ചമി, പൗർണ്ണമി '' എന്നിവ.
പുതിയതായി പെപ്പർ തെക്കൻ എന്നാ പേരിൽ ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ കാഞ്ഞിയാറിൽ ശ്രി തോമസ് കൊളുബ്രിനം എന്നാ കാട്ട് കുരുമുളകിൽ മറ്റു ചില വർഗങ്ങൾ ചേർത്ത് പുതിയ ഇനം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത് നിരവധി തിരികലുള്ള ഇത് സാധാരണ കുരുമുളക് നേക്കാൾ പത്തിരട്ടി വിളവു കിട്ടുന്ന വർഗം ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.{{തെളിവ്}}
==രസാദി ഗുണങ്ങൾ==
രസം :കടു
ഗുണം :ലഘു, തീക്ഷ്ണം
വീര്യം :ഉഷ്ണം
വിപാകം :കടു
<ref name="vns1">ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ, ഡോ. നേശമണി, കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref>
==ഔഷധയോഗ്യ ഭാഗം==
ഫലം, വേര് <ref name=" vns1"/>
==ഔഷധപ്രയോഗം==
കഫം, പനി ഇവയെ ശമിപ്പിക്കും. [[അഷ്ടചൂർണ്ണം|അഷ്ടചൂർണ്ണ]]ത്തിലെ ഒരു ഘടകമാണ്. കഫം ശമിപ്പിക്കാനും ദഹനശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും കുരുമുളക് നല്ലതാണ്.<ref>ഔഷധ സസ്യങ്ങളുടെ അത്ഭുത പ്രപഞ്ചം- ശ്രീ. മാത്യു മടുക്കക്കുഴി- കറന്റു ബുക്സ്.</ref>
== കുറിപ്പുകൾ ==
* കേരളത്തിലെ അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള രണ്ട് കുരുമുളക് ഇനങ്ങളാണ് മലബാർ ഗാർബിൾഡ്, തലശ്ശേരി എക്സ്ട്രാ ബോൾഡ് എന്നിവ.
* തളിപ്പറമ്പിനടുത്തുള്ള പന്നിയൂർ എന്ന പ്രദേശത്തെ കുരുമുളക് വളരെ വിശേഷപ്പെട്ട ഇനമാണെന്ന് 1889 ൽ മനസ്സിലാക്കി ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരി. അവിടെ നിന്നും 12000 വള്ളികൾ കൊണ്ടുവന്ന് ഏറനാട് താലൂക്കിലെ എളങ്കൂർ ദേശത്ത് സുമാർ 200 ഏക്ര സ്ഥലത്ത് കൃഷി ചെയ്തു. നല്ല വള്ളി കിട്ടാനുള്ള അന്വേഷണം മുതൽ കൃഷി ചെയ്ത് വിളവെടുത്ത ചരിത്ര രേഖകൾ എന്റെ കൈവശമുണ്ട്. കൂടതൽ അറിയാൻ ph No. 9496702912.
<div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div>
== ചിത്രങ്ങൾ ==
<gallery caption="കുരുമുളകിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="110px" heights="110px" perrow="4">
File:Pepper_-_കുരുമുളക്_01.JPG|ഉണങ്ങിയ കുരുമുളക്
File:Pepper_-_കുരുമുളക്_02.JPG|കുരുമുളക് ഇലയും തിരിയും
File:Pepper_-_കുരുമുളക്_05.JPG|കുരുമുളക് കൊടികൾ
image:Pfeffer-Längsschnitt.jpg|പച്ചക്കുരുമുളക് ഛേദിച്ച ചിത്രം
Image:Peppercorn-varieties.jpg|പലനിറത്തിലുള്ള കുരുമുളക്
Image:Piper nigrum Dried fruits with and without pericarp - Penja Cameroun.jpg|കറുപ്പും വെള്ളയുമായ കുരുമുളക്
File:Pepper,_കുരുമുളക്.JPG|കുരുമുളക് ചെടി
പ്രമാണം:നാടൻ-കുരുമുളക്സംഭരണകേന്ദ്രം.jpg|കുരുമുളക് സംഭരണ കേന്ദ്രം. അങ്കമാലിയിൽ നിന്നുള്ള ചിത്രം.
File:Piper nigrum -seeds.JPG|വയനാട്ടിലെ തോൽപ്പെട്ടിയിൽ
</gallery>
== അവലംബം ==
<references/>
{{WS|black pepper}}
{{CC|black pepper}}
<ref>[http://www.manoramaonline.com/health/healthy-food/2017/08/12/black-pepper-health-medicinal-benefits.html കുരുമുളകിന്റെ ഔഷധഗുണങ്ങൾ]</ref>
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിൽ ഉത്ഭവിച്ച സസ്യവിളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കാൾ ലിനേയസ് നാമകരണം ചെയ്തവ]]
[[വർഗ്ഗം:പിപ്പരേസീ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അപൂർവ്വവും വംശനാശഭീഷണിയുള്ളതുമായ സസ്യങ്ങൾ]]
{{Plant-stub}}
mqaefwqbm1dqo3cs8m0yvrqbi79c8b7
കരിയിലക്കിളി
0
13198
4631174
4603750
2026-06-18T18:29:18Z
Benzmary
219466
/* */ Video
4631174
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Jungle Babbler}}
{{Taxobox
| name = Jungle babbler
| image = Jungle Babbler in Chinsurah.JPG
| image_caption = ''Turdoides striata striata''
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=22716399 |title=''Turdoides striata'' |assessor=BirdLife International |assessor-link=BirdLife International |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref>
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Bird|Aves]]
| ordo = [[Passeriformes]]
| familia = [[Leiothrichidae]]
| genus = '' [[Turdoides]] ''
| species = '''''T. striata'''''
| binomial = ''Turdoides striata''
| binomial_authority = ([[Charles Dumont de Sainte Croix|Dumont]], 1823)
| synonyms = ''Turdoides striatus''<br/>''Malacocercus terricolor''<br/>''Cossyphus striatus''<br/>''Crateropus canorus''
| range_map = TurdoidesStriataMap.svg
}}
[[പൂത്താങ്കീരി|പൂത്താങ്കീരിയുടെ]] വർഗക്കാരനും ഏതാണ്ടതേ രൂപവുമുള്ള ഒരു പക്ഷിയാണ് '''കരിയിലക്കിളി.''' ചെറിയ കുറ്റിക്കാടുകളിലും പറമ്പുകളിലും ഏഴും എട്ടും വരുന്ന കൂട്ടങ്ങളായിട്ടാണ് ഈ രണ്ടിനം [[പക്ഷി|പക്ഷികളെയും]] കാണപ്പെടുന്നത്. കരിയിലക്കിളിയുടെ ദേഹം ഇരുണ്ട തവിട്ടു നിറമാണ്. <ref>{{cite book|author=Yule, Henry|year=1903|title=Hobson-Jobson : A glossary of colloquial Anglo-Indian words and phrases of kindred terms etymological, historical, geographical and discursive|editor=William Crooke,|publisher=J. Murray,|location=London|url=http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.2:1:111.hobson}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ഇവ 25 സെറ്റി മീറ്റർ വലുപ്പം വരെ കണ്ടുവരുന്നു.
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kariyilapakshi_(1).webm
ഈ പക്ഷികൾ പൊതുവേ വലിയ ദൂരം പറക്കാറില്ല. ചെറിയ ദൂരം പറന്ന ശേഷം വല്ല മരക്കൊമ്പിലോ മറ്റോ അല്പ സമയം ഇരുന്നു വീണ്ടും പറന്നും ഒക്കെയാണ് സഞ്ചാരം.
രാത്രികാലങ്ങളിലും ശത്രുക്കളിൽ നിന്നു രക്ഷ തേടാനും മരങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നതൊഴിച്ചാൽ ഈ പക്ഷികൾ അധികസമയവും തറയിലാണ് കഴിച്ചു കൂട്ടാറ്. മണ്ണിലും കരിയിലകൾക്കിടയിലും പരതി കിട്ടുന്ന കൃമികീടങ്ങളാണ് പ്രധാന ഭക്ഷണം.
കൂടു കെട്ടാൻ ഇവയ്ക്കു പ്രത്യേക കാലമൊന്നും ഉള്ളതായി തോന്നുന്നില്ല. അധികം ഉയരമില്ലാത്ത വൃക്ഷങ്ങളിൽ കൂടു കെട്ടുന്ന ഇവ സാധാരണ നാലു മുട്ടകളാണിടുന്നത്. വളരെയൊന്നും ഭംഗിയില്ലാതെ, ഒരു കോപ്പയുടെ ആകൃതിയിലാവും കൂട്. [[File:Turdoides striatus chicks.JPG|thumb|200px|കരിയിലക്കിളിയുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ]]പ്രത്യേക രീതിയിൽ ഉള്ള ശബ്ദത്താൽ ഇവ ജനശ്രദ്ധ നേടാറുണ്ട് .
ശത്രുക്കൾ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുമ്പോഴും മരക്കൊമ്പൊ തേങ്ങയോ വീഴുമ്പോഴും ഇവ മുന്നറിപ്പെന്നോണം ശബ്ദകോലാഹലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്.
==അവലംബം==
{{Reflist}}
<gallery>
Jungle babbler18.jpg|
Jungle Babbler (Turdoides striatus) in Kawal, AP W IMG 1953.jpg|Turdoides striatus
</gallery>
{{CC|Turdoides striatus}}
{{Bird-stub}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പക്ഷികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ചിലപ്പൻ കിളികൾ]]
d4m49yqyy0yvg6fnrt967br3c2s0dgy
4631176
4631174
2026-06-18T18:31:29Z
Benzmary
219466
/* */ Added video
4631176
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Jungle Babbler}}
{{Taxobox
| name = Jungle babbler
| image = Jungle Babbler in Chinsurah.JPG
| image_caption = ''Turdoides striata striata''
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=22716399 |title=''Turdoides striata'' |assessor=BirdLife International |assessor-link=BirdLife International |version=2013.2 |year=2012 |accessdate=26 November 2013}}</ref>
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Bird|Aves]]
| ordo = [[Passeriformes]]
| familia = [[Leiothrichidae]]
| genus = '' [[Turdoides]] ''
| species = '''''T. striata'''''
| binomial = ''Turdoides striata''
| binomial_authority = ([[Charles Dumont de Sainte Croix|Dumont]], 1823)
| synonyms = ''Turdoides striatus''<br/>''Malacocercus terricolor''<br/>''Cossyphus striatus''<br/>''Crateropus canorus''
| range_map = TurdoidesStriataMap.svg
}}
[[പൂത്താങ്കീരി|പൂത്താങ്കീരിയുടെ]] വർഗക്കാരനും ഏതാണ്ടതേ രൂപവുമുള്ള ഒരു പക്ഷിയാണ് '''കരിയിലക്കിളി.''' ചെറിയ കുറ്റിക്കാടുകളിലും പറമ്പുകളിലും ഏഴും എട്ടും വരുന്ന കൂട്ടങ്ങളായിട്ടാണ് ഈ രണ്ടിനം [[പക്ഷി|പക്ഷികളെയും]] കാണപ്പെടുന്നത്. കരിയിലക്കിളിയുടെ ദേഹം ഇരുണ്ട തവിട്ടു നിറമാണ്.
[[File:Kariyilapakshi (1).webm|thumb|Birds playing]]
<ref>{{cite book|author=Yule, Henry|year=1903|title=Hobson-Jobson : A glossary of colloquial Anglo-Indian words and phrases of kindred terms etymological, historical, geographical and discursive|editor=William Crooke,|publisher=J. Murray,|location=London|url=http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.2:1:111.hobson}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ഇവ 25 സെറ്റി മീറ്റർ വലുപ്പം വരെ കണ്ടുവരുന്നു.
ഈ പക്ഷികൾ പൊതുവേ വലിയ ദൂരം പറക്കാറില്ല. ചെറിയ ദൂരം പറന്ന ശേഷം വല്ല മരക്കൊമ്പിലോ മറ്റോ അല്പ സമയം ഇരുന്നു വീണ്ടും പറന്നും ഒക്കെയാണ് സഞ്ചാരം.
രാത്രികാലങ്ങളിലും ശത്രുക്കളിൽ നിന്നു രക്ഷ തേടാനും മരങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നതൊഴിച്ചാൽ ഈ പക്ഷികൾ അധികസമയവും തറയിലാണ് കഴിച്ചു കൂട്ടാറ്. മണ്ണിലും കരിയിലകൾക്കിടയിലും പരതി കിട്ടുന്ന കൃമികീടങ്ങളാണ് പ്രധാന ഭക്ഷണം.
കൂടു കെട്ടാൻ ഇവയ്ക്കു പ്രത്യേക കാലമൊന്നും ഉള്ളതായി തോന്നുന്നില്ല. അധികം ഉയരമില്ലാത്ത വൃക്ഷങ്ങളിൽ കൂടു കെട്ടുന്ന ഇവ സാധാരണ നാലു മുട്ടകളാണിടുന്നത്. വളരെയൊന്നും ഭംഗിയില്ലാതെ, ഒരു കോപ്പയുടെ ആകൃതിയിലാവും കൂട്. [[File:Turdoides striatus chicks.JPG|thumb|200px|കരിയിലക്കിളിയുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ]]പ്രത്യേക രീതിയിൽ ഉള്ള ശബ്ദത്താൽ ഇവ ജനശ്രദ്ധ നേടാറുണ്ട് .
ശത്രുക്കൾ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുമ്പോഴും മരക്കൊമ്പൊ തേങ്ങയോ വീഴുമ്പോഴും ഇവ മുന്നറിപ്പെന്നോണം ശബ്ദകോലാഹലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്.
==അവലംബം==
{{Reflist}}
<gallery>
Jungle babbler18.jpg|
Jungle Babbler (Turdoides striatus) in Kawal, AP W IMG 1953.jpg|Turdoides striatus
</gallery>
{{CC|Turdoides striatus}}
{{Bird-stub}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പക്ഷികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ചിലപ്പൻ കിളികൾ]]
lz6y0jaaww9k3tj7ino4bqnq867dqee
ഐസക് ന്യൂട്ടൺ
0
16623
4631237
4629979
2026-06-19T01:38:05Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631237
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Scientist
|name =സർ ഐസക് ന്യൂട്ടൺ
|image = GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg
|image_width = 250px
|caption = [[Godfrey Kneller|ഗോഡ്ഫ്രി കെല്ലർ]] 1689-ൽ വരച്ച രേഖാചിത്രം. ന്യൂട്ടന്റെ പ്രായം 46
|birth_date = {{birth date|1643|1|4|df=y}}<br /><small><nowiki>[</nowiki>[[Old Style and New Style dates|OS]]: 25 December 1642<nowiki>]</nowiki></small><ref name="OSNS">ന്യൂട്ടന്റെ ജീവിതകാലത്ത് 2 കലണ്ടറുകൾ യൂറോപ്പിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു: [[Julian Calendar|ജൂലിയൻ കലണ്ടർ]] (പഴയ സമ്പ്രദായത്തിലുള്ള കലണ്ടർ) ബ്രിട്ടനിലും കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളിലും പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. [[Gregorian Calendar|ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ]](പുതിയ മാതൃക) യൂറോപ്പിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടുവന്നിരുന്നു. ന്യൂട്ടന്റെ ജനനസമയത്ത് ഗ്രിഗോറിയൻ ദിനങ്ങൾ ജൂലിനൻ ദിനങ്ങളേക്കാൾ പത്തു ദിവസം മുൻപിലായിരുന്നു. ജൂലിയൻ കലണ്ടർ പ്രകാരം ഇദ്ദേഹം 1642 ഡിസംബർ 25 ക്രിസ്മസ് ദിവസമാണ് ജനിച്ചതെങ്കിലും ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ പ്രകാരം 1643 ജനുവരി 4-നാണ് ജനിച്ചത്. ഇദ്ദേഹം മരിച്ചപ്പോഴേയ്ക്കും ഈ രണ്ടു കലണ്ടറുകൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പതിനൊന്നു ദിവസമായി മാറിയിരുന്നു. 1752-ൽ ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ ബ്രിട്ടനിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ പുതുവർഷം ആരംഭിക്കുന്നത് മാർച്ച് 25-നായിരുന്നു (ജനുവരി ഒന്നിനായിരുന്നില്ല). മാർച്ച് 25 അവതാരവാർഷികമായാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. ഈ താളിലെ ഇനിയുള്ള തീയതികൾ എടുത്തുപറയാത്തിടങ്ങളിൽ ജൂലിയൻ കലണ്ടർ പ്രകാരമാണ് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്.</ref>
|birth_place = [[Woolsthorpe-by-Colsterworth|വൂൾസ്തോർപ്പ്-ബൈ-കോൾസ്റ്റർവർത്ത്]]<br />[[ലിങ്കൺഷെയർ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]]
|residence = ഇംഗ്ലണ്ട്
|citizenship =
|nationality = ഇംഗ്ലീഷ്
|ethnicity =
|death_date = {{death date and age|1727|3|31|1643|1|4|df=y}}<br /><small><nowiki>[</nowiki>[[Old Style and New Style dates|OS]]: 20 March 1726<nowiki>]</nowiki></small>{{lower|0.3em|<ref name="OSNS"/>}}
|death_place = [[കെൻസിങ്ടൺ]], [[ലണ്ടൻ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]]
|fields = [[ഭൗതികശാസ്ത്രം]], [[ഗണിതം]], [[ജ്യോതിശാസ്ത്രം]],<br />[[തത്വചിന്ത]], [[രസതന്ത്രം]],<br />[[മതതത്വശാസ്ത്രം]]
|workplaces = [[University of Cambridge|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേംബ്രിഡ്ജ്]]<br />[[Royal Society|റോയൽ സൊസൈറ്റി]]
|alma_mater = [[Trinity College, Cambridge|ട്രിനിറ്റി കോളേജ് കേംബ്രിഡ്ജ്]]
|doctoral_advisor = <!--1919 വരെ കേംബ്രിഡ്ജിൽ ഡോക്ടറേറ്റുണ്ടായിരുന്നില്ല-->
|academic_advisors = [[Isaac Barrow|ഐസക് ബാരോ]]<br />[[Benjamin Pulleyn|ബെഞ്ചമിൽ പുള്ളിൻ]]<ref>''[http://www.chlt.org/sandbox/lhl/dsb/page.50.a.php Dictionary of Scientific Biography,] Newton, Isaac,'' n.4</ref><ref>{{cite book |author=Gjersten, Derek |title=The Newton Handbook |year=1986 |location=London |publisher=Routledge & Kegan Paul}}</ref>
|doctoral_students = <!--1919 വരെ കേംബ്രിഡ്ജിൽ ഡോക്ടറേറ്റുണ്ടായിരുന്നില്ല--->
|notable_students = [[Roger Cotes|റോജർ കോട്ടസ്]]<br />[[William Whiston|വില്യം വിസ്റ്റൺ]]</br>[[John Wickins|ജോൺ വിക്കിൻസ്]]<ref name="winclavering">{{Cite web |url=http://www.winclavering.ukpeople.com/page3.html |title=Cambridge<!--Bot-generated title--> |access-date=2008-09-20 |archive-date=2008-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080509094540/http://www.winclavering.ukpeople.com/page3.html |url-status=dead }}</ref><br />[[Humphrey Newton]]<ref name="winclavering"/>
|known_for = [[Newtonian mechanics|ന്യൂട്ടോണിയൻ മെക്കാനിക്സ്]]<br />[[Universal gravitation|ഗുരുത്വാകർഷണസിദ്ധാന്തം]]<br />[[Calculus|കാൽകുലസ്]]<br />[[Optics|ഒപ്റ്റിക്സ്]]
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences =
|influenced = [[Nicolas Fatio de Duillier|നിക്കോളാസ് ഫേഷ്യോ ഡെ ഡുയില്ലിയർ]]</br>[[John Keill|ജോൺ കെയിൽ]]
|awards =
|religion = [[Monotheism|ഏകദൈവവിശ്വാസം]]
|signature = Isaac Newton signature.svg
|footnotes = [[Hannah Ayscough|ഹന്ന ഐസോകൗഫ്]] അമ്മ. [[Catherine Barton|കാഥറീൻ ബാർട്ടൺ]] പാതി മരുമകളായിരുന്നു.
}}
പ്രഗല്ഭനായ ഇംഗ്ലിഷ് [[ഭൗതികശാസ്ത്രം|ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനും]], [[ഗണിതം|ഗണിതജ്ഞനും]], [[ജ്യോതിശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനും]], [[തത്വചിന്ത|തത്വചിന്തകനും]], [[ആൽകെമി|ആൽകെമിസ്റ്റും, ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞനും ]] ആയിരുന്നു '''സർ ഐസക് ന്യൂട്ടൻ''' (1642 [[ഡിസംബർ 25]] - 1726 [[മാർച്ച് 20]]).ന്യൂട്ടൻ 1687-ൽ പുറത്തിറക്കിയ [[Gravity|ഭൂഗുരുത്വാകർഷണം]], [[ന്യൂട്ടന്റെ ചലനനിയമങ്ങൾ|ചലനനിയമങ്ങൾ]] എന്നിവയെ വിശദീകരിക്കുന്ന [[Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica|പ്രിൻസിപിയ]] എന്ന ഗ്രന്ഥം [[ബലതന്ത്രം|ബലതന്ത്രത്തിന്റെ]] അടിസ്ഥാനശിലയായി കണക്കാക്കുന്നു. തുടർന്നുള്ള മൂന്നു നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഭൗതികപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയവീക്ഷണം ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയായിരുന്നു. ഭൗമോപരിതലത്തിലുള്ള വസ്തുക്കളുടെയും ആകാശഗോളങ്ങളുടെയും ചലനം ഒരേ പ്രകൃതിനിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ചാണെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. പ്രകാശത്തിന്റെ കണികാസ്വഭാവം വ്യക്തമാക്കുന്ന കണികാസിദ്ധാന്തവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനയാണ്. [[ഗണിതം|ഗണിതത്തിൽ]] [[കലനം|കലനസമ്പ്രദായങ്ങളുടെ]] വളർച്ചയ്ക്ക് അദ്ദേഹം നിസ്തുലമായ സംഭാവനകൾ നൽകി. 2005-ൽ [[റോയൽ സൊസൈറ്റി]] നടത്തിയ അഭിപ്രായ സർവേയിൽ നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനശക്തിയുള്ള ശാസ്ത്രപ്രതിഭയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് ഐസക് ന്യൂട്ടൺ ആണ്. ലോകചരിത്രത്തെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച നൂറു വ്യക്തികളുടെ ഹ്രസ്വചരിത്രമാണ് [[ദ ഹൻഡ്രഡ് (ഗ്രന്ഥം)|ദ ഹൻഡ്രഡ്]] എന്ന പേരിൽ മൈക്കിൾ ഹാർട്ട് 1978 -ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകം. ഈ പട്ടികയിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനം ന്യൂട്ടനാണ്. ആദ്യത്തെ '''പ്രാക്ടിക്കൽ റിഫ്ലക്ടിങ് ടെലസ്കോപ്പ്''' നിർമ്മിച്ചു. പ്രഭു പദവി ലഭിച്ച രണ്ടാമത്തെ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ. '''കാൽക്കുലസിന്റെ പിതാവ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആദരവോടെ ശവമടക്കപ്പെട്ട ആദ്യ ഇംഗ്ലീഷ് ശാസ്ത്രജ്ഞൻ. ബലത്തിന്റെ യൂണിറ്റ് ന്യൂട്ടന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
== ജീവിതരേഖ0 ==
അക്കാലത്ത് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ പ്രചാരത്തിലിരുന്ന ജൂലിയൻ പഞ്ചാംഗം പ്രകാരം 1642 ലെ ക്രിസ്മസ് ദിനത്തിലാണ് ഐസക് ന്യൂട്ടൻ ജനിച്ചത്. ഐസക് ജനിക്കുന്നതിനു മൂന്നു മാസം മുൻപ് അച്ഛൻ മരിച്ചു. മൂന്നാം വയസ്സിൽ അമ്മ പുനർവിവാഹം കഴിച്ചു. അമ്മൂമ്മയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ 12 വയസ്സിലാണ് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിച്ചത്.
== വിദ്യാഭ്യാസം ==
ആദ്യമായി ലിങ്കൺ ഷെയറിലെ ഗ്രാമർസ്കൂളിൽ ചേർന്ന് പഠിച്ചു. ഗ്രാമർസ്കൂളിൽ യാന്ത്രികമോഡലുകൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിലാണ് ന്യൂട്ടൻ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. സൺ ഡയൽ, വാട്ടർക്ലോക്ക്, നാൽചക്ര വാഹനം തുടങ്ങി അനവധി യാന്ത്രികമോഡലുകൾ സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് ഉണ്ടാക്കി. പതിനഞ്ചാമത്തെ വയസ്സിൽ വീണ്ടും ന്യൂട്ടന് പഠനം നിർത്തിവയ്കേണ്ടിവന്നു. അമ്മയുടെ രണ്ടാം ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തോടെ അവരുടെ കൃഷിയിടത്തിൽ പോയി ജോലി ചെയ്യാൻ നിർബ്ബന്ധിതനായി. കൊച്ചു ബാലനിലുള്ള അസാധാരണത്വം ദർശിച്ച അമ്മാവൻ [[1660]] ല് അതായത് 18 വയസ്സിൽ കേംബ്രിഡ്ജിലെ ട്രിനിറ്റി കോളേജിൽ ചേർത്തു. അവിടെനിന്ന് പ്രകാശത്തെ കുറിച്ച് കെപ്ലർ എഴുതിയ പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കാനിടയായി. ഡെസ്കാർട്ട്സ്സിന്റെ ‘ജ്യോമട്രി’ ആണ് വാസ്തവത്തിൽ ന്യൂട്ടനെ മൗലികമായ ചിന്തയിലേക്ക് നയിച്ചത്.
[[1665]]-ല് ട്രിനിറ്റി കോളേജിൽനിന്ന് ബിരുദമെടുത്തു. ഇതേവർഷം തന്നെയാണ് പ്രസിദ്ധമായ ബൈനോമിയൽ തിയറം കണ്ടെത്തിയതും [[കാൽക്കുലസ്]] എന്ന ഗണിതശാഖയുടെ പ്രാരംഭം കുറിച്ചതും. 1665 ലെ കുപ്രസിദ്ധമായ [[പ്ലേഗ്]] മൂലം കോളേജുകളെല്ലാം നിർത്തിവച്ചപ്പോൾ വീണ്ടും ലിങ്കൻഷയറിൽ അമ്മയുടെ കൃഷിയിടത്തിലേക്ക് തിരിച്ച് പോകേണ്ടിവന്നു. അവിടെവച്ചാണ് ആപ്പിൾ താഴേക്ക് വീഴുന്നതിന്റെ ശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ച് തുടങ്ങിയത്.1665-ൽ [[ആപ്പിൾ]] മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിലിരിക്കുമ്പോൾ ആപ്പിൾ താഴെവീഴുന്നതുകണ്ട് എന്താണ് ഇത് മുകളിലേയ്ക്ക് പോകാത്തതെന്ന് വിചാരിച്ച ന്യൂട്ടന്റെ ചിന്തയാണ് 22 വർഷത്തിനുശേഷം ഗുരുത്വാകർഷണസിദ്ധാന്തമായി 1687- ൽ പുറത്തുവന്നത്.
[പരീക്ഷണങ്ങൾ ==
ആപ്പിളിനെ താഴേക്ക് വീഴാൻ സഹായിക്കുന്ന ബലം തന്നെയാണോ ചന്ദ്രനെ അതിന്റെ സഞ്ചാരപഥത്തിൽ പിടിച്ച് നിർത്തുന്നത് എന്ന ആലോചനയായി. കാരണം, അന്ന് വരെ നിലനിന്നിരുന്ന അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ കനത്ത വാദങ്ങൾക്ക് എതിരായിരുന്നു അത്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ വസ്തുക്കളെല്ലാം രണ്ട് തരം നിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നതായി അരിസ്റ്റോട്ടിൽ പ്രവചിച്ചിരുന്നു. ഭൂമിയിലെ വസ്തുക്കൾ ഒരുതരം നിയമങ്ങളും ആകാശത്തിലെ ഗോളങ്ങൾ മറ്റൊരുതരം നിയമങ്ങളും അനുസരിക്കുന്നു എന്നായിരുന്നു അത്. ആകാശത്തും ഭൂമിയിലും ഒരേ നിയമം അനുസരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നു ന്യൂട്ടൻ ചിന്തിച്ചപ്പോൾ അത് ഒരു പുതിയ ആശയവിപ്ലവത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു. അങ്ങനെ 1666- ൽ ന്യൂട്ടൻ [[ഗുരുത്വാകർഷണം|ഗുരുത്വാകർഷണ നിയമം]] പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാൽ ചന്ദ്രന്റെ സഞ്ചാരപഥത്തെക്കുറിച്ച് പഠിച്ചപ്പോൾ അത് ന്യൂട്ടന്റെ കണക്കുകൂട്ടലിൽനിന്നും അല്പം വ്യത്യാസമായിരുന്നു. അതിനാൽ ന്യൂട്ടൻ ഭാഗികമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത തന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണ നിയമം തൽക്കാലം മാറ്റിവച്ചു.]
പ്രകാശത്തിന്റെ ഘടനയെക്കുറിച്ചായിരുന്നു പിന്നീട് ന്യൂട്ടന്റെ പഠനങ്ങൾ. നിറങ്ങളെക്കുറിച്ച് ബോയൽ എഴുതിയ പുസ്തകങ്ങളും കെപ്ലരുടെ എഴുത്തുകളും ന്യൂട്ടനെ വല്ലാതെ സ്വാധീനിച്ചു. ഒരു പ്രിസത്തിലൂടെ പ്രകാശകിരണം കടത്തിവിടുമ്പോൾ പ്രിസം നിറങ്ങൾ ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നതായി ബോയൽ പ്രസ്താവിച്ചത് ന്യൂട്ടന് സ്വീകാര്യമായില്ല. അദ്ദേഹം പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ അത് തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിച്ചു. മറ്റൊരു പ്രിസം തിരിച്ചുവച്ച് ആദ്യത്തെ പ്രിസത്തിൽനിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന നിറങ്ങളെ വീണ്ടും കൂട്ടിയോജിപ്പിച്ച് ആദ്യത്തെ പ്രകാശംതന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. പ്രിസം കൊണ്ടുള്ള പരീക്ഷണങ്ങൾ ന്യൂട്ടന് വലിയ പ്രസിദ്ധി നേടിക്കൊടുത്തു.
ന്യൂട്ടൻ തന്റെ 29 മത്തെ വയസ്സിൽ കേംബ്രിഡ്ജിൽ ലൂക്കേഷ്യൻ പ്രൊഫസർ ഓഫ് മാത്തമാറ്റിക്സ് ആയി. ഇതിന്റെയൊക്കെ പരിസമാപ്തിയായി [[1668]]ൽ പ്രതിഫലന ടെലസ്കോപ്പ് നിർമിച്ചു. ന്യൂട്ടന്റെ പ്രശസ്തി ഉയർന്നതോടെ [[1672]]ൽ റോയൽ സൊസൈറ്റി അദ്ദേഹത്തെ പ്രഭാഷണത്തിന് ക്ഷണിച്ചു. 1672 മുതൽ [[1676]] വരെ റോയൽ സൊസൈറ്റിക്ക് അയച്ച് കൊടുത്ത പ്രഭാഷണങ്ങളുടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളുടെയും എല്ലാം സംഗ്രഹമാണ് അദ്ദേഹം [[1704]]ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘[[ഓപ്റ്റിക്സ്]]’ എന്ന പുസ്തകം.
== പ്രിൻസിപ്പിയ ==
[[1680]]-ഓടെയാണ് [[പ്രിൻസിപ്പിയ]] എഴുതാനുള്ള സാഹചര്യം ന്യൂട്ടന് ഉണ്ടായത്. [[1687]]ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട “[[ഫിലോസോഫിയ നാച്ചുറാലി പ്രിൻസിപ്പിയ മാത്തമാറ്റിക്ക]]” എന്നു മുഴുവൻ പേരും “പ്രിൻസിപ്പിയ” എന്ന ചുരുക്ക് പേരും ഉള്ള ന്യൂട്ടന്റെ ഗ്രന്ഥം “പ്രകൃതിയുടെ തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഗണിതശാസ്ത്രനിയമങ്ങൾ“ എന്നു ഭാഷാന്തരണം ചെയ്യാം. ഭൗതിക വിജ്ഞാനം ഉള്ളിടത്തോളംകാലം പഠിക്കാതിരിക്കാൻ കഴിയാത്തതാണ് പ്രിൻസിപ്പിയയുടെ ഉള്ളടക്കം.
== [ന്യൂട്ടന്റെ അവസാനകാലം ==
1689ൽ ബ്രിട്ടിഷ് പാർലമെൻറിൽ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട് പിന്നീട് തിരിച്ച് വന്നതോടെ അദ്ദേഹം രോഗശയ്യയിലായി. അവസാന കാലത്ത് [[ഈയം|ഈയത്തിൽനിന്നും]] [[രസം|രസത്തിൽ]] നിന്നും [[സ്വർണ്ണം|സ്വർണ്ണമുണ്ടാക്കാൻ]] സാധിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുകയും വർഷങ്ങളോളം അതിന് ചെലവഴിക്കുകയുമുണ്ടായി. [[1725]] മുതൽ തികച്ചും രോഗഗ്രസ്തനായ ന്യൂട്ടൻ തന്റെ 85-ആം വയസ്സിൽ; [[1727]] [[മാർച്ച് 20]]ന് ഇഹലോകവാസം വെടിഞ്ഞു.
== അവലംബം ==
പി.സി.കെ.നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ “ന്യൂട്ടനും പ്രിൻസിപ്പിയയും” എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്നും
== ഗ്രന്ഥസൂചിക ==
{{refbegin|30em}}
* {{cite book|last=Ball|first=W.W. Rouse|title=A Short Account of the History of Mathematics|url=https://archive.org/details/bwb_P9-BUL-080|location=New York|publisher=Dover|year=1908|isbn=0-486-20630-0}}
* {{cite book|last=Christianson|first=Gale|title=In the Presence of the Creator: Isaac Newton & His Times|url=https://archive.org/details/inpresenceofcr00chri|location=New York|publisher=Free Press|year=1984|isbn=0-02-905190-8}} This well documented work provides, in particular, valuable information regarding Newton's knowledge of [[Patristics]]
* {{cite journal|last=Craig |first=John |title=Isaac Newton – Crime Investigator |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1958-07-19_182_4629/page/148 |journal=Nature |year=1958 |volume=182|issue=4629 |pages=149–152 |doi=10.1038/182149a0 |bibcode = 1958Natur.182..149C }}
* {{cite journal|last=Craig |first=John |title=Isaac Newton and the Counterfeiters |journal=Notes and Records of the Royal Society of London |volume=18|issue=2 |year=1963 |pages=136–145 |doi=10.1098/rsnr.1963.0017 }}
* {{cite book|last=Levenson|first=Thomas|title= Newton and the Counterfeiter: The Unknown Detective Career of the World's Greatest Scientist|url=https://archive.org/details/newtoncounterfei0000leve_g7m7|publisher=Mariner Books|year=2010|isbn=978-0-547-33604-6 }}
* {{cite book|last=Stewart|first=James|title= Calculus: Concepts and Contexts|publisher=Cengage Learning|year=2009|isbn=978-0-495-55742-5}}
* {{cite book|authorlink=Richard S. Westfall |last=Westfall |first=Richard S. |title=Never at Rest |publisher=Cambridge University Press |year=1980, 1998 |isbn=0-521-27435-4 }}
*{{cite book|last=Westfall|first=Richard S.|title=Isaac Newton|url=https://archive.org/details/isaacnewton0000west|publisher=Cambridge University Press|year=2007|isbn=978-0-19-921355-9}}
*{{cite book|last=Westfall|first=Richard S.|title=The Life of Isaac Newton|publisher=Cambridge University Press|year=1994|isbn=0-521-47737-9}}
*{{cite book|authorlink=Michael White (author) |title=Isaac Newton: The Last Sorcerer |url=https://archive.org/details/isaacnewtonlasts0000whit |first=Michael |last=White |publisher=Fourth Estate Limited |year=1997 |isbn=1-85702-416-8}}
{{refend}}
== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
{{refbegin|colwidth=30em}}
* {{cite book|last=Andrade |first=E. N. De C. |title=Isaac Newton |publisher=Chanticleer Press |location=New York |year=1950 |isbn=0-8414-3014-4}}
*Bardi, Jason Socrates. ''The Calculus Wars: Newton, Leibniz, and the Greatest Mathematical Clash of All Time.'' 2006. 277 pp. [http://www.amazon.com/dp/1560259922 excerpt and text search]
* {{cite book| author=Bechler, Zev | title = Newton's Physics and the Conceptual Structure of the Scientific Revolution | year = 1991 | publisher=Springer | isbn = 0-7923-1054-3}}.
* Berlinski, David. ''Newton's Gift: How Sir Isaac Newton Unlocked the System of the World.'' (2000). 256 pages. [http://www.amazon.com/dp/0743217764 excerpt and text search] ISBN 0-684-84392-7
* Buchwald, Jed Z. and Cohen, I. Bernard, eds. ''Isaac Newton's Natural Philosophy.'' [[MIT Press]], 2001. 354 pages. [http://www.amazon.com/dp/0262524252 excerpt and text search]
*{{cite journal|author=Casini, P|title=Newton's Principia and the Philosophers of the Enlightenment|journal=Notes and Records of the Royal Society of London|year=1988|volume=42|issue=1|pages=35–52|issn=0035–9149|doi=10.1098/rsnr.1988.0006|jstor=531368}}
* {{cite book | author=Christianson, Gale E | title=Isaac Newton and the Scientific Revolution | url=https://archive.org/details/isaacnewtonscie00chri | publisher=[[Oxford University Press]] | year=1996 | isbn=0-19-530070-X }} See [http://www.amazon.com/dp/019530070X this site] for excerpt and text search.
* {{cite book |last=Christianson |first=Gale |title=In the Presence of the Creator: Isaac Newton & His Times |url=https://archive.org/details/inpresenceofcr00chri |location=New York |publisher=Free Press |year=1984 |isbn=0-02-905190-8 }}
* Cohen, I. Bernard and Smith, George E., ed. ''The Cambridge Companion to Newton.'' (2002). 500 pp. focuses on philosophical issues only; [http://www.amazon.com/dp/0521656966 excerpt and text search]; [http://www.questia.com/read/105054986 complete edition online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081008010311/http://www.questia.com/read/105054986 |date=2008-10-08 }}
* {{cite book |author=Cohen, I. B |title=The Newtonian Revolution |url=https://archive.org/details/newtonianrevolut0000cohe_t6j4 |year=1980 |location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |isbn=0-521-22964-2 }}
* {{cite book|author=Craig, John |title=Newton at the Mint |url=https://archive.org/details/newtonatmint0000crai |year=1946 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, England }}
* {{cite book |author=Dampier, William C |coauthors=Dampier, M. |title=Readings in the Literature of Science |url=https://archive.org/details/readingsinlitera0000damp |publisher=Harper & Row |location=New York |year=1959 |isbn=0-486-42805-2 }}
* {{cite book|author=[[Richard de Villamil|de Villamil, Richard]] |title=Newton, the Man |publisher=G.D. Knox |location=London |year=1931}} – Preface by Albert Einstein. Reprinted by Johnson Reprint Corporation, New York (1972).
* {{cite book |author=Dobbs, B. J. T |title=The Foundations of Newton's Alchemy or "The Hunting of the Greene Lyon" |url=https://archive.org/details/foundationsofnew0000dobb_t3t1 |year=1975 |publisher=Cambridge University Press |place=Cambridge }}
* {{cite book|author=Gjertsen, Derek |title=The Newton Handbook |url=https://archive.org/details/newtonhandbook0000gjer |publisher=Routledge & Kegan Paul |location=London |year=1986 |isbn=0-7102-0279-2 }}
*{{cite book|author=Gleick, James|title=Isaac Newton|url=https://archive.org/details/isaacnewton00glei|publisher=Alfred A. Knopf|year=2003 |isbn=0-375-42233-1}}
*{{cite journal|author=Halley, E |title=Review of Newton's Principia |year=1687 |journal=Philosophical Transactions |volume=186 |pages=291–297}}
*[[Stephen Hawking|Hawking, Stephen]], ed. ''On the Shoulders of Giants''. ISBN 0-7624-1348-4 Places selections from Newton's ''Principia'' in the context of selected writings by Copernicus, Kepler, Galileo and Einstein
*{{cite book|last=Herivel, J. W.|title=The Background to Newton's Principia. A Study of Newton's Dynamical Researches in the Years 1664–84|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|year=1965 }}
* {{cite book |author=[[John Maynard Keynes|Keynes, John Maynard]] |title=Essays in Biography |url=https://archive.org/details/essaysinbiograph0000keyn |publisher=W. W. Norton & Co |year=1963 |isbn=0-393-00189-X }} Keynes took a close interest in Newton and owned many of Newton's private papers.
* {{cite book|author=Koyré, A |title=Newtonian Studies |location=Chicago |publisher=University of Chicago Press |year=1965 }}
* Newton, Isaac. ''Papers and Letters in Natural Philosophy'', edited by [[I. Bernard Cohen]]. [[Harvard University Press]], 1958,1978. ISBN 0-674-46853-8.
* Newton, Isaac (1642–1727). ''The Principia'': a new Translation, Guide by I. Bernard Cohen ISBN 0-520-08817-4 University of California (1999)
* {{cite book |author=Pemberton, H |title=A View of Sir Isaac Newton's Philosophy |url=https://archive.org/details/newtonphilosophy00pembuoft |publisher=S. Palmer |location=London |year=1728 }}
* {{cite book|last=Shamos, Morris H. |title=Great Experiments in Physics |location=New York |publisher=Henry Holt and Company, Inc. |year=1959 |isbn=0-486-25346-5 }}
* Shapley, Harlow, S. Rapport, and H. Wright. ''A Treasury of Science''; "Newtonia" pp. 147–9; "Discoveries" pp. 150–4. Harper & Bros., New York, (1946).
* {{cite book| author=Simmons, J | title = The Giant Book of Scientists – The 100 Greatest Minds of all Time | location = Sydney | publisher=The Book Company | year = 1996}}
* {{cite book|last=Stukeley |first=W. |title=Memoirs of Sir Isaac Newton's Life |publisher=Taylor and Francis | place = London |year=1936}} (edited by A. H. White; originally published in 1752)
* {{cite book |author=Westfall, R. S |title=Force in Newton's Physics: The Science of Dynamics in the Seventeenth Century |url=https://archive.org/details/forceinnewtonsph0000west |location=London |publisher=Macdonald |year=1971 |isbn=0-444-19611-0 }}
{{refend}}
'''മതം'''
{{refbegin|colwidth=30em}}
* Dobbs, Betty Jo Tetter. ''The Janus Faces of Genius: The Role of Alchemy in Newton's Thought.'' (1991), links the alchemy to Arianism
* Force, James E., and Richard H. Popkin, eds. ''Newton and Religion: Context, Nature, and Influence.'' (1999), 342pp . Pp. xvii + 325. 13 papers by scholars using newly opened manuscripts
* Ramati, Ayval. "The Hidden Truth of Creation: Newton's Method of Fluxions" ''British Journal for the History of Science'' 34: 417–438. [http://www.jstor.org/stable/4028372 in JSTOR], argues that his calculus had a theological basis
*Snobelen, Stephen "'God of Gods, and Lord of Lords': The Theology of Isaac Newton's General Scholium to the Principia," ''Osiris,'' 2nd Series, Vol. 16, (2001), pp. 169–208 [http://www.jstor.org/stable/301985 in JSTOR]
* {{cite journal | last1 = Snobelen | first1 = Stephen D. | title = Isaac Newton, Heretic: The Strategies of a Nicodemite | jstor = 4027945 | journal=British Journal for the History of Science | volume = 32 | pages = 381–419 | doi=10.1017/S0007087499003751 | year = 1999 | issue = 4}}
* {{cite journal | last1 = Pfizenmaier | first1 = Thomas C. | month=January | year = 1997 | title = Was Isaac Newton an Arian? | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-the-history-of-ideas_1997-01_58_1/page/57 | jstor = 3653988 | journal=Journal of the History of Ideas | volume = 58 | issue = 1| pages = 57–80 }}
* Wiles, Maurice. ''Archetypal Heresy. Arianism through the Centuries.'' (1996) 214 pages, with chapter 4 on 18th century England; pp. 77–93 on Newton, [http://books.google.com/books?id=DGksMzk37hMC&printsec=frontcover&dq=%22Arianism+through+the+Centuries%22 excerpt and text search].
{{refend}}
'''പ്രാധമിക സ്രോതസ്സുകൾ'''
{{refbegin|colwidth=30em}}
* Newton, Isaac. ''The Principia: Mathematical Principles of Natural Philosophy.'' [[University of California Press]], (1999). 974 pp.
** Brackenridge, J. Bruce. ''The Key to Newton's Dynamics: The Kepler Problem and the Principia: Containing an English Translation of Sections 1, 2, and 3 of Book One from the First (1687) Edition of Newton's Mathematical Principles of Natural Philosophy.'' University of California Press, 1996. 299 pp.
* Newton, Isaac. ''The Optical Papers of Isaac Newton. Vol. 1: The Optical Lectures, 1670–1672.'' Cambridge U. Press, 1984. 627 pp.
** Newton, Isaac. ''Opticks'' (4th ed. 1730) [http://books.google.com/books?id=GnAFAAAAQAAJ&dq=newton+opticks&pg=PP1&ots=Nnl345oqo_&sig=0mBTaXUI_K6w-JDEu_RvVq5TNqc&prev=http://www.google.com/search%3Fq%3Dnewton%2Bopticks%26rls%3Dcom.microsoft:en-us:IE-SearchBox%26ie%3DUTF-8%26oe%3DUTF-8%26sourceid%3Die7%26rlz%3D1I7GGLJ&sa=X&oi=print&ct=title&cad=one-book-with-thumbnail online edition]
** Newton, I. (1952). Opticks, or A Treatise of the Reflections, Refractions, Inflections & Colours of Light. New York: Dover Publications.
* Newton, I. ''Sir Isaac Newton's Mathematical Principles of Natural Philosophy and His System of the World,'' tr. A. Motte, rev. [[Florian Cajori]]. Berkeley: University of California Press. (1934).
* {{cite book|author=[[Whiteside, D. T.|Whiteside, D. T]] |title=The Mathematical Papers of Isaac Newton |location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |year=1967–82 |isbn=0-521-07740-0}} – 8 volumes.
*Newton, Isaac. ''The correspondence of Isaac Newton,'' ed. H. W. Turnbull and others, 7 vols. (1959–77).
* ''Newton's Philosophy of Nature: Selections from His Writings'' edited by H. S. Thayer, (1953), [http://www.questia.com/read/5876270 online edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090813023028/http://www.questia.com/read/5876270 |date=2009-08-13 }}.
* Isaac Newton, Sir; J Edleston; [[Roger Cotes]], [http://books.google.com/books?as_brr=1&id=OVPJ6c9_kKgC&vid=OCLC14437781&dq=%22isaac+newton%22&jtp=I ''Correspondence of Sir Isaac Newton and Professor Cotes, including letters of other eminent men''], London, John W. Parker, West Strand; Cambridge, John Deighton, 1850 (Google Books).
* Maclaurin, C. (1748). An Account of Sir Isaac Newton's Philosophical Discoveries, in Four Books. London: A. Millar and J. Nourse.
* Newton, I. (1958). Isaac Newton's Papers and Letters on Natural Philosophy and Related Documents, eds. I. B. Cohen and R. E. Schofield. Cambridge: Harvard University Press.
* Newton, I. (1962). The Unpublished Scientific Papers of Isaac Newton: A Selection from the Portsmouth Collection in the University Library, Cambridge, ed. A. R. Hall and M. B. Hall. Cambridge: Cambridge University Press.
*Newton, I. (1975). Isaac Newton's 'Theory of the Moon's Motion' (1702). London: Dawson.
{{refend}}
== പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Spoken Wikipedia|Isaac_Newton.ogg|2008-07-30}}
{{Sister project links|s=Author:Isaac Newton}}
*[http://scholar.google.com.au/citations?user=xJaxiEEAAAAJ&hl=en Newton's Scholar Google profile]
*[http://scienceworld.wolfram.com/biography/Newton.html ScienceWorld biography] by [[Eric Weisstein]]
*[http://www.chlt.org/sandbox/lhl/dsb/page.50.a.php Dictionary of Scientific Biography]
*[http://www.newtonproject.sussex.ac.uk/prism.php?id=1 "The Newton Project"]
*[http://www.isaacnewton.ca/ "The Newton Project – Canada"]
*[https://web.archive.org/web/20080629021908/http://www.skepticreport.com/predictions/newton.htm "Rebuttal of Newton's astrology"] (via [[archive.org]])
*[http://www.galilean-library.org/snobelen.html "Newton's Religious Views Reconsidered"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927014559/http://www.galilean-library.org/snobelen.html |date=2007-09-27 }}
*[http://www.pierre-marteau.com/editions/1701-25-mint-reports.html "Newton's Royal Mint Reports"]
*[http://www.pbs.org/wgbh/nova/newton/ "Newton's Dark Secrets"] - [[Nova (TV series)|NOVA]] TV programme
*from ''The [[Stanford Encyclopedia of Philosophy]]:''
**[http://plato.stanford.edu/entries/newton/ "Isaac Newton"], by George Smith
**[http://plato.stanford.edu/entries/newton-principia/ "Newton's ''Philosophiae Naturalis Principia Mathematica''"], by George Smith
**[http://plato.stanford.edu/entries/newton-philosophy/ "Newton's Philosophy"], by Andrew Janiak
**[http://plato.stanford.edu/entries/newton-stm/ "Newton's views on space, time, and motion"], by Robert Rynasiewicz
*[http://www.tqnyc.org/NYC051308/index.htm "Newton's Castle"] - educational material
*[http://www.dlib.indiana.edu/collections/newton "The Chymistry of Isaac Newton"], research on his alchemical writings
*[http://www.fmalive.com/ "FMA Live!"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402142826/http://www.fmalive.com/ |date=2016-04-02 }} - program for teaching Newton's laws to kids
*[http://www.adherents.com/people/pn/Isaac_Newton.html Newton's religious position] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090822033018/http://www.adherents.com/people/pn/Isaac_Newton.html |date=2009-08-22 }}
*[http://hss.fullerton.edu/philosophy/GeneralScholium.htm The "General Scholium" to Newton's ''Principia'']{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030513080422/http://hss.fullerton.edu/philosophy/GeneralScholium.htm |date=2003-05-13 }}
*Kandaswamy, Anand M. [http://www.math.rutgers.edu/courses/436/Honors02/newton.html "''The Newton/Leibniz Conflict in Context''"]
*[http://www.phaser.com/modules/historic/newton/index.html Newton's First ODE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070705191603/http://www.phaser.com/modules/historic/newton/index.html |date=2007-07-05 }} – A study by on how Newton approximated the solutions of a first-order ODE using infinite series
*{{MacTutor Biography|id=Newton}}
*{{MathGenealogy|id=74313}}
*[http://www.ltrc.mcmaster.ca/newton/ "The Mind of Isaac Newton"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061213222519/http://www.ltrc.mcmaster.ca/newton/ |date=2006-12-13 }} - images, audio, animations and interactive segments
*[http://www.enlighteningscience.sussex.ac.uk/home Enlightening Science] Videos on Newton's biography, optics, physics, reception, and on his views on science and religion
*[http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Mathematicians/Newton.html Newton biography (University of St Andrews)]
*<!--{{cite EB1911|wstitle=Newton, Sir Isaac}}--> Chisholm, Hugh, ed. (1911). "[[s:1911 Encyclopædia Britannica/Newton, Sir Isaac|Newton, Sir Isaac]]". ''[[Encyclopædia Britannica]]'' (11th ed.). Cambridge University Press.
*and see at [[s:Author:Isaac Newton]] for the following works about him:
**"Newton, Sir Isaac" in A Short Biographical Dictionary of English Literature by John William Cousin, London: J. M. Dent & Sons, 1910.
**"Newton, Isaac," in Dictionary of National Biography, London: Smith, Elder, & Co., (1885–1900)
**Memoirs of Sir Isaac Newton's life by William Stukeley, 1752
'''ന്യൂട്ടന്റെ കൃതികൾ'''
*[http://www.newtonproject.sussex.ac.uk/prism.php?id=43 Newton's works – full texts, at the Newton Project]
* [http://web.nli.org.il/sites/NLI/English/collections/Humanities/Pages/newton.aspx The Newton Manuscripts at the National Library of Israel - the collection of all his religious writings]
*{{gutenberg author|id=Isaac_Newton|name=Isaac Newton}}
*[http://rack1.ul.cs.cmu.edu/is/newton/ "Newton's ''Principia''"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090810003302/http://rack1.ul.cs.cmu.edu/is/newton/ |date=2009-08-10 }} – read and search
*[http://www.earlymoderntexts.com/ ''Descartes, Space, and Body'' and ''A New Theory of Light and Colour''], modernised readable versions by Jonathan Bennett
*[http://www.archive.org/stream/opticksoratreat00newtgoog#page/n6/mode/2up ''Opticks, or a Treatise of the Reflections, Refractions, Inflexions and Colours of Light''], full text on [[archive.org]]
*[http://cudl.lib.cam.ac.uk/collections/newton "Newton Papers"] - Cambridge Digital Library
*See Wikisource at [[s:Author:Isaac Newton]] for the following works by him:
** ''Philosophiae Naturalis Principia Mathematica''
** ''Opticks: or, a Treatise of the Reflections, Refractions, Inflections and Colours of Light''
** ''Observations upon the Prophecies of Daniel and the Apocalypse of St. John''
** ''New Theory About Light and Colour''
** ''An Historical Account of Two Notable Corruptions of Scripture''
{{S-start}}
{{S-par|en}}
{{S-bef |before=[[Robert Brady (MP)|റോബർട്ട് ബ്രാഡി]]}}
{{S-ttl |title=[[Cambridge University (UK Parliament constituency)|കേംബ്രിഡ്ജ് സർവ്വകലാശാലയ്ക്കുവേണ്ടി]] പാർലമെന്റംഗമായിരുന്നു |with=[[Sir Robert Sawyer|റോബർട്ട് സോയർ]] |years=1689–1690}}
{{S-aft |after=[[Edward Finch (composer)|എഡ്വേഡ് ഫിഞ്ച്]]}}
{{S-bef |before=[[Anthony Hammond|ആന്റണി ഹാമണ്ട്]]}}
{{S-ttl |title=[[Cambridge University (UK Parliament constituency)|കേംബ്രിഡ്ജ് സർവ്വകലാശാലയ്ക്കുവേണ്ടി]] പാർലമെന്റംഗമായിരുന്നു |with=[[Henry Boyle, 1st Baron Carleton|ഹെൻട്രി ബോയ്ൽ]] |years=1701–1702}}
{{S-aft |after=[[Arthur Annesley, 5th Earl of Anglesey|ആർഥർ അന്നെസ്ലി]]}}
{{S-gov}}
{{S-bef |before=[[Thomas Neale|തോമസ് നീൽ]]}}
{{s-ttl |title=[[Master of the Mint|മാസ്റ്റർ ഓഫ് ദി മിന്റ്]] |years=1700–1727}}
{{s-aft |after=[[John Conduitt|ജോൺ കൺഡൂയിറ്റ്]]}}
{{S-end}}
{| class=wikitable style="background:#f7f7F7; width:99.8%; margin:0"
| style="font-size:92%" |
<div style="background:#D0D0FF; width:98.7%;
padding:2px; margin: 1px 2px 2px 2px;">
'''Related navpages:'''</div>
:* [[Template:Lucasian Professors of Mathematics|Lucasian Professors of Mathematics]] (over 20 topics)
:* [[Template:Royal Society presidents 1700s|Royal Society presidents 1700s]] (over 15 topics)
:* [[Template:Age of Enlightenment|Age of Enlightenment]] (over 60 topics)
:* [[Template:Metaphysics|Metaphysics]] (over 130 topics)
:* [[Template:Philosophy of science|Philosophy of science]] (over 130 topics)
:* [[Template:Scientists whose names are used as SI units|Scientists whose names are used as SI units]] (over 20 topics)
|}
{{Scientists whose names are used as SI units}}
{{Isaac Newton}}
{{Navboxes
|title= ഐസക് ന്യൂട്ടനെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ
|list1=
{{Age of Enlightenment}}
{{Lucasian Professors of Mathematics}}
{{Metaphysics}}
{{Philosophy of science}}
{{Royal Society presidents}}
{{Scientists whose names are used as SI units}}
}}
[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ആൽകെമിസ്റ്റുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് തത്ത്വചിന്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
{{Authority control|LCCN=n/79/7443|VIAF=22146457}}
faqqsvhn7gcm6w12qrx3qhlv0wfb8w5
കാർഗിൽ യുദ്ധം
0
16855
4631319
4107113
2026-06-19T08:51:59Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631319
wikitext
text/x-wiki
{{featured}}{{Prettyurl|Kargil_War}}
{{യുദ്ധപ്പെട്ടി
|conflict=കാർഗിൽ യുദ്ധം
|partof= [[ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധങ്ങൾ]]
|campaign=
|image=[[പ്രമാണം:Kargil.map.gif|200px|]]
|caption=യുദ്ധം നടന്ന പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂപടം.
|date=മെയ്-ജൂലൈ 1999
|place=[[കാർഗിൽ]] ജില്ല, [[ജമ്മു-കാശ്മീർ]]
|casus= പാകിസ്താനി പിന്തുണയോടെ തീവ്രവാദികൾ ഇന്ത്യൻ ഭാഗത്തെ നിർണ്ണായക പ്രദേശങ്ങൾ കയ്യേറിയത്
|territory= ഒന്നുമുണ്ടായില്ല
|result= ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ ഭാഗം തിരിച്ചു പിടിച്ചു.
|combatant1={{flag|ഇന്ത്യ}}
|combatant2={{flag|പാകിസ്താൻ}},<br />കാശ്മീരി വിഘടനവാദികൾ, <br />ഇസ്ലാമിക ഭീകരർ (വിദേശ പോരാളികൾ)
|commander1=
|commander2=
|strength1=30,000
|strength2=5,000
|casualties1='''ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ കണക്കുകൾ:'''<br />527 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു,<ref>[http://pib.nic.in/feature/feyr2000/fjul2000/f210720001.html ഭാരതസർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റിലെ കണക്കുകൾ], [http://164.100.24.208/lsq/quest.asp?qref=7803 ഇന്ത്യയുടെ പാർലമെന്റിൽ വച്ച സംസ്ഥാനം തിരിച്ചുള്ള കണക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202045836/http://164.100.24.208/lsq/quest.asp?qref=7803 |date=2008-12-02 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://164.100.24.208/lsq/quest.asp?qref=51302 |title=ഓഫീസർമാർ ജെ.സി.ഓ. കൾ മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവരുടെ തരം തിരിച്ചുള്ള കണക്ക്- പാർലമെന്റ് സൈറ്റിൽ |access-date=2008-05-19 |archive-date=2008-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202045832/http://164.100.24.208/lsq/quest.asp?qref=51302 |url-status=dead }}</ref><ref name="rollofhonor">[http://www.indianarmy.nic.in/martyrs/home.jsp?operation=28&hidrecord=10&FormBugs_Page=1#Form ഓപ്പറേഷൻ വിജയിൽ പങ്കെടുത്ത എല്ലാവരുടേയും പങ്കിനെ കുറിച്ചുള്ള വിവരം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071222013826/http://www.indianarmy.nic.in/martyrs/home.jsp?operation=28&hidrecord=10&FormBugs_Page=1#Form |date=2007-12-22 }} ഇന്ത്യൻ കരസേനയുടെ വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്നും.</ref> <br /> 1,363 പേർക്ക് പരിക്കേറ്റു<ref>{{Cite web |url=http://164.100.24.219/rsq/quest.asp?qref=3798 |title=പരിക്കേറ്റവരുടെ പൂർണ്ണ കണക്ക് - പാർലമെന്റിന്റെ സൈറ്റിൽ നിന്നും |access-date=2008-05-19 |archive-date=2008-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080216231524/http://164.100.24.219/rsq/quest.asp?qref=3798 |url-status=dead }}</ref>
|casualties2='''പാകിസ്താനി കണക്കുകൾ:'''{{fn|(II)}}<br />357-4000 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു<ref name="Indianexpress">[http://www.indianexpress.com/story/14208.html മുഷാറഫ് തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കണക്കുകൾ] ഇൻഡ്യൻ എക്സ്പ്രസ് വാർത്ത</ref><ref name="Hindu Sharif">{{Cite web |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/08/17/stories/2003081702900800.htm |title=Over 4000 നവാസ് ഷരീഫിന്റെ കണക്കുകൾ |access-date=2007-07-28 |archive-date=2009-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505050044/http://hinduonnet.com/thehindu/2003/08/17/stories/2003081702900800.htm |url-status=dead }}</ref><br />(പാകിസ്താനി ട്രൂപ്പുകളിൽ)<br />665-ൽ അധികം പടയാളികൾക്ക് പരിക്കേറ്റു<ref name="Indianexpress" /><br />
'''കരസേനയുടെ കണക്ക്:''' 453 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു<ref name="war-dead-listed" /><ref name="പേരുവെളിപ്പെടുത്തി" /><ref name="pakarmyadmits" /><br />
8 [[യുദ്ധത്തടവുകാർ]].<ref name="tribpow">[http://www.tribuneindia.com/1999/99aug15/nation.htm#9 Tribune Report on Pakistani POWs]</ref>
}}
[[കശ്മീർ|കശ്മീരിലെ]] [[കാർഗിൽ]] പ്രദേശത്ത് 1999 മെയ് മുതൽ ജൂലൈ വരെ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയും]] [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനും]] തമ്മിൽ നടന്ന സായുധപോരാട്ടത്തെയാണ് '''കാർഗിൽ യുദ്ധം''' അഥവാ '''കാർഗിൽ പോരാട്ടം'''{{fn|(൧)}}, എന്നു വിളിക്കുന്നത്. കാശ്മീരിൽ ഇന്ത്യയും പാകിസ്താനും തത്ത്വത്തിൽ അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്ന [[ഇന്തോ-പാക് നിയന്ത്രണരേഖ|നിയന്ത്രണ രേഖ]] ലംഘിച്ച് ഇന്ത്യൻ പ്രദേശത്തേക്ക് പാകിസ്താനി പട്ടാളവും കാശ്മീർ തീവ്രവാദികളും നുഴഞ്ഞു കയറിയതാണ് ഈ യുദ്ധത്തിനു കാരണമായത്. പാകിസ്താൻ ആദ്യം യുദ്ധം കശ്മീർ കലാപകാരികളുടെ സൃഷ്ടിയാണെന്നു പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും ജീവഹാനിയും അപകടങ്ങളും സംഭവിച്ചവരുടെ പട്ടികയും പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയുടേയും പട്ടാള മേധാവിയുടേയും പിന്നീടുള്ള പ്രസ്താവനകളും പാകിസ്താന്റെ അർദ്ധസൈനിക വിഭാഗങ്ങളുടെ യുദ്ധത്തിലെ പങ്ക് വെളിവാക്കി.<ref>http://www.infopak.gov.pk/news/pidnews/pidnews2004/pid_aug05_2004.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050226183527/http://www.infopak.gov.pk/news/pidnews/pidnews2004/pid_aug05_2004.htm |date=2005-02-26 }} http://www.infopak.gov.pk/public/govt/reports/CE_interview.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050321071627/http://www.infopak.gov.pk/public/govt/reports/CE_interview.htm |date=2005-03-21 }}</ref> [[ഇന്ത്യൻ വായുസേന|ഇന്ത്യൻ വായുസേനയുടെ]] പിൻബലത്തോടെ [[ഇന്ത്യൻ കരസേന]] നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്രകേന്ദ്രങ്ങളുടെ സമ്മർദ്ദവും നിയന്ത്രണ രേഖയ്ക്ക് പിന്നിലേക്ക് പിന്മാറാൻ പാകിസ്താനെ നിർബന്ധിതമാക്കി.
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് വളരെ ഉയർന്ന മേഖലയിലാണ് ഈ യുദ്ധം നടന്നത്. ഉയർന്ന മലനിരകൾ പോരാട്ടത്തിനു ബുദ്ധിമുട്ടു സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. ഇരു രാജ്യങ്ങളും [[ആണവായുധം|ആണവായുധങ്ങൾ]] വികസിപ്പിച്ച ശേഷമുണ്ടായ ആദ്യ യുദ്ധമായിരുന്നു ഇത്. രണ്ടു രാജ്യങ്ങളിലും കടുത്ത സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിച്ച ഈ യുദ്ധത്തിന്റെ ഫലമായി ഇന്ത്യ യുദ്ധോപകരണങ്ങൾക്കായി ഏറെ പണം ചിലവിടാൻ തുടങ്ങി, പാകിസ്താനിലാകട്ടെ യുദ്ധം സർക്കാരിന്റേയും സാമ്പത്തികാവസ്ഥയുടേയും സ്ഥിരതയെ ബാധിച്ചു. സംഭവത്തെത്തുടർന്ന് 1999 [[ഒക്ടോബർ 12]]-നു പാകിസ്താൻ പട്ടാളമേധാവി [[പർവേസ് മുഷാറഫ്]] [[പട്ടാള വിപ്ലവം|പട്ടാള വിപ്ലവത്തിലൂടെ]] അധികാരം പിടിച്ചെടുത്തു.
== പശ്ചാത്തലം ==
[[1971]]-ലെ [[ബംഗ്ലാദേശ് യുദ്ധം|ബംഗ്ലാദേശ് യുദ്ധത്തിനു]] ശേഷം ഉണ്ടായ [[സിംലാ കരാർ]]{{fn|(൨)}} ഇന്ത്യയും പാകിസ്താനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന് അയവുവരുത്താൻ സഹായകരമായി. ഈ കരാറാണ് ലൈൻ ഓഫ് കണ്ട്രോൾ (LOC) അഥവാ [[ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ നിയന്ത്രണ രേഖ|നിയന്ത്രണ രേഖ]] എന്ന സ്ഥിതിവിശേഷം ഉണ്ടാക്കിയെടുത്തത്. ഇത് 1971 ഡിസംബർ 17 ന് വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ച നാൾ നിയന്ത്രണത്തിലുണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ ഇരുരാജ്യങ്ങളും കൈവശം വക്കാനും ഒരു അതിർത്തിരേഖക്ക് സമാനമായി പിന്നീട് രൂപപ്പെടുത്താനും കാരണമായിത്തീർന്നു. ഇരുരാജ്യങ്ങളും അന്നു മുതൽ ഈ രേഖക്കിരുവശവും സൈനികകേന്ദ്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം എതിർകക്ഷിക്ക് വിട്ടുകൊടുക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്തു വരുന്നു. [[1990]]-കൾ മുതൽ [[കാശ്മീർ വിഘടനവാദികൾ]] ഈ രേഖക്കിപ്പുറത്തേക്ക് നുഴഞ്ഞു കയറാൻ തുടങ്ങുകയും ഇന്ത്യയുടെ കൈവശമിരിക്കുന്ന കാശ്മീരിൽ തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം നടത്തുകയും ചെയ്തു വന്നു. ഇത്തരം ഒളിപ്പോരാട്ടങ്ങളും അതു പോലെ തന്നെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും നടത്തിയ [[അണുപരീക്ഷണം|അണുപരീക്ഷണങ്ങളും]] [[1998]]-ഓടു കൂടി സ്ഥിതിഗതികൾ വീണ്ടും സംഘർഷാവസ്ഥയിലേക്കെത്തിച്ചു. ഈ യുദ്ധസമാനമായ അന്തരീക്ഷത്തിലും ഇരു രാജ്യങ്ങളും [[1999]] ഫെബ്രുവരിയിൽ [[ലാഹോർ പ്രഖ്യാപനം]] പോലുള്ള സമാധാന ഉടമ്പടികൾ ഒപ്പുവച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അതേസമയം [[പാകിസ്താൻ കരസേന]], പാകിസ്താൻ അർദ്ധസൈനിക വിഭാഗത്തെ രഹസ്യമായി പരിശീലിപ്പിക്കുകയും ഇന്ത്യൻ ഭാഗത്തേക്ക് അയക്കുകയും ചെയ്തു. [[കാശ്മീർ|കാശ്മീരും]] [[ലഡാക്|ലഡാക്കും]] തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കുവാനും അങ്ങനെ ഇന്ത്യൻ പട്ടാളത്തെ [[സിയാച്ചിൻ]] പ്രദേശത്തു നിന്ന് പിൻവലിക്കുവാൻ ഇന്ത്യയെ നിർബന്ധിതമാക്കുകയുമായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. അതുവഴി ഇന്ത്യയെ കാശ്മീർ പ്രശ്നത്തിൽ ഒത്തുതീർപ്പിനു സമ്മതിപ്പിക്കാം എന്നും പാകിസ്താൻ കരുതി. പ്രദേശത്തുണ്ടാകുന്ന ഏതൊരു പ്രശ്നവും കാശ്മീർ പ്രശ്നത്തെ ലോകശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവരുമെന്നും, അങ്ങനെ വേഗത്തിൽ പ്രശ്നപരിഹാരം സാധ്യമാകുമെന്നും അവർ കരുതി. കൂടാതെ ഇന്ത്യയുടെ കൈവശമുള്ള കാശ്മീരിലെ വിമതർക്ക് ഉത്തേജനം പകരാനും ഇതുമൂലം സാധിക്കുമെന്ന് പാകിസ്താൻ കരുതി.
ഇന്ത്യൻ കരസേനാ മേധാവി [[വേദ് പ്രകാശ് മാലിക്ക്|വേദ് പ്രകാശ് മാലിക്കിന്റേയും]] മറ്റനേകം യുദ്ധവിദഗ്ദ്ധരുടേയും അഭിപ്രായത്തിൽ നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിന് “[[ഓപറേഷൻ ബാദ്ർ]]” എന്നായിരുന്നു പാക്ക് രഹസ്യനാമം. പാകിസ്ഥാൻ പട്ടാളമാണ് നുഴഞ്ഞു കയറിയത് : അത് മുകളിൽ പറയുന്നില്ല . <ref>https://web.archive.org/web/20121216074135/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_26-7-2002_pg4_12 http://www.stanford.edu/group/sjir/3.1.06_kapur-narang.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118203713/http://www.stanford.edu/group/sjir/3.1.06_kapur-narang.html |date=2012-01-18 }} http://www.ipcs.org/ipcs/displayReview.jsp?kValue=102</ref> പദ്ധതി നിർമ്മാണം, പാതകളും നിർണ്ണായക വിതരണപഥങ്ങളുമടക്കമെല്ലാം വളരെ മുമ്പുതന്നെ ആസൂത്രണം ചെയ്തിരുന്നു. പട്ടാളം ഇത്തരമൊരു പദ്ധതിയുടെ പ്രായോഗികതയെക്കുറിച്ച് ചില പാകിസ്താനി നേതാക്കൾക്ക് നേരത്തേ തന്നെ സൂചന നൽകിയിരുന്നെങ്കിലും ([[സിയാ ഉൾ ഹഖ്]],<ref> Hassan Abbas (2004). Pakistan's Drift Into Extremism: Allah, the Army, and America's War on Terror. M.E. Sharpe. ISBN 0-7656-1497-9</ref> [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_2-7-2003_pg7_19 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120407205521/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_2-7-2003_pg7_19 |url-status=dead }}</ref><ref>http://in.rediff.com/news/2003/jun/25pak5.htm</ref>) ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ തുറന്ന യുദ്ധമുണ്ടാകുമെന്ന ഭയത്താൽ പദ്ധതി പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്തിയിരുന്നില്ല. ചില വിശകലന വിശാരദന്മാർ വിചാരിക്കുന്നത് [[പർവേസ് മുഷാറഫ്]] പട്ടാളമേധാവി ആയതിനോടു കൂടി ആക്രമണത്തിന്റെ രേഖാരൂപം സക്രിയമാക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ്. മുഷാറഫ് സൈനികമേധാവി ആകുന്നത് 1998 ഒക്ടോബറിൽ ആണ്. അന്നത്തെ പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[നവാസ് ഷെരീഫ്]] പിന്നീട് ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയത്, അദ്ദേഹത്തിന് നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തെ കുറിച്ച് ഒന്നുമറിയില്ലായിരുന്നുവെന്നും, ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി]] ഫോണിൽ വിളിച്ചാരാഞ്ഞപ്പോൾ മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം അറിഞ്ഞതെന്നുമാണ്.<ref>http://in.rediff.com/news/2004/jul/16nawaz.htm</ref> മുഷാറഫിനും രണ്ടോ മൂന്നോ വിശ്വസ്തർക്കും മാത്രമേ പദ്ധതിയെ കുറിച്ചറിവുണ്ടായിരുന്നുള്ളു എന്നും [[നവാസ് ഷെരീഫ്|ഷെരീഫ്]] വാദിച്ചു.<ref>http://www.dawn.com/2006/05/29/nat1.htm</ref> എന്നാൽ വാജ്പേയിയുടെ ലാഹോർ യാത്രക്കു 15 ദിവസം മുമ്പുതന്നെ ഇക്കാര്യം പ്രധാനമന്ത്രിയെ അറിയിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് [[പർവേസ് മുഷാറഫ്|മുഷാറഫ്]] ഇതിനെ കുറിച്ച് പ്രതികരിച്ചത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.expressindia.com/fullstory.php?newsid=71008 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-28 |archive-date=2013-01-02 |archive-url=https://archive.today/20130102134734/http://www.expressindia.com/fullstory.php?newsid=71008 |url-status=dead }}</ref>
== യുദ്ധം നടന്ന പ്രദേശം ==
{{Main|കാർഗിൽ}}
[[പ്രമാണം:Kargil town, India panorama.jpg|thumb|250px|right| കാർഗിൽ പട്ടണം -ഒരു വിഹഗ വീക്ഷണം. ഇത് എൽ.ഓ.സി. യിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ]]
1947-ലെ [[ഇന്ത്യാവിഭജനം|ഇന്ത്യാവിഭജനത്തിനു]] മുമ്പ് കാർഗിൽ, [[ഗിൽഗിറ്റ്-ബാൾട്ടിസ്ഥാൻ|ഗിൽജിത്-ബാൾട്ടിസ്ഥാന്റെ]] ഭാഗമായിരുന്നു; വിവിധ ഭാഷാ, വർണ്ണ, മത വിഭാഗങ്ങളായിരുന്നു ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നത്. ലോകത്തിലെ ഉയർന്ന മലനിരകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഈ പ്രദേശത്ത് ഒറ്റപ്പെട്ട താഴ്വരകളാണ് ഉള്ളത്. 1947-ലെ [[ഒന്നാം കശ്മീർ യുദ്ധം|ഒന്നാം കശ്മീർ യുദ്ധത്തിന്റെ]] ഫലമായി കാർഗിലിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഇന്ത്യയുടെ പക്ഷത്തായി, [[1971]]-ലെ [[ഇന്ത്യാ പാകിസ്താൻ യുദ്ധം]] അവശേഷിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങൾ തന്ത്രപ്രധാനമായ പട്ടാളകേന്ദ്രങ്ങൾ അടക്കം ഇന്ത്യയുടെ കൈയിലാക്കി. [[ലഡാക്|ലഡാക്കിൽ]] [[മുസ്ലീം]] ഭൂരിപക്ഷമുള്ള ഏകപ്രദേശവും കാർഗിലാണ്. [[കാർഗിൽ]] പട്ടണവും ജില്ലയും ഇന്ന് [[ജമ്മു-കാശ്മീർ]] സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. കാർഗിൽ പട്ടണം നിയന്ത്രണരേഖയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[ശ്രീനഗർ|ശ്രീനഗറിൽ]] നിന്ന് 120 കി.മീ അകലെയുള്ള കാർഗിൽ പാകിസ്താന്റെ വടക്കൻ പ്രദേശത്തിനഭിമുഖമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. [[ഹിമാലയം|ഹിമാലയത്തിലെ]] മറ്റു പ്രദേശങ്ങളെ പോലെ തന്നെ, കാഠിന്യമേറിയ കാലാവസ്ഥയാണ് കാർഗിലിലേതും. വേനൽക്കാലത്തു പോലും തണുപ്പുള്ള ഈ പ്രദേശത്തെ നീണ്ട തണുപ്പുകാലത്ത് [[അന്തരീക്ഷോഷ്മാവ്]] -50 °C വരെ താഴാറുണ്ട്.<ref>http://mod.nic.in/samachar/june1-06/h4.htm</ref><ref>http://dailymailnews.com/200507/08/column.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ശ്രീനഗറിൽ നിന്ന് [[ലേ|ലേയിലേക്കുള്ള]] [[ശ്രീനഗർ-ലേ ദേശീയപാത|ദേശീയപാത]] [[കാർഗിൽ]] വഴി കടന്നു പോകുന്നു.
നിയന്ത്രണരേഖക്ക് സമാന്തരമായി 160 കി.മീ. നീളത്തിലുള്ള ഇന്ത്യൻ ഭാഗത്തുള്ള പ്രദേശമാണ് നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിനും പോരാട്ടത്തിനും വേദിയായത്. കാർഗിൽ ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തുനിന്നും അകലെയായി യുദ്ധമുന്നണി [[ദ്രാസ്]], ബതാലിക് സെക്റ്റർ, [[മുഷ്കോ താഴ്വര]] തുടങ്ങിയ നിയന്ത്രണരേഖാ പ്രദേശത്താണുണ്ടായിരുന്നത്.
പ്രദേശത്തെ പട്ടാള കാവൽതുറകൾ (ചെക്ക് പോസ്റ്റ്) പൊതുവേ 5000 മീറ്റർ (16,000 അടി) ഉയരത്തിലാണുള്ളത്, ചിലതാകട്ടെ 5600 മീറ്റർ (18,000 അടി) വരെ ഉയരത്തിലും. ഉയരം മൂലം നിർണ്ണായക സമയങ്ങളിൽ അവിചാരിതങ്ങളായ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്താൻ അനുയോജ്യമായ സ്ഥലമാണ് കാർഗിൽ. നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിന് കാർഗിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പ്രധാനകാരണമിതായിരുന്നു.<ref>http://www.globalsecurity.org/military/world/war/kargil-99.htm അഞ്ചാം ഖണ്ഡിക</ref> ഉയരത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ശത്രുവിനെ താഴെ നിന്ന് ആക്രമിക്കുക എളുപ്പമല്ല. കൂടാതെ പാകിസ്താനി പട്ടണമായ [[സ്കർദു|സ്കർദുവിൽ]] നിന്നും 173 കി.മീ. മാത്രമാണ് കാർഗിലിലേക്കുള്ള ദൂരം, ഇത് പോരാളികൾക്ക് ആവശ്യമായ സഹായങ്ങളും, വെടിക്കോപ്പുകളും നൽകാൻ സഹായിക്കുമായിരുന്നു. ഇത്തരം സുപ്രധാന കാര്യങ്ങളും കാർഗിലിലെ മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷവുമാണ് കാർഗിലിനെ യുദ്ധമുന്നണിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കാരണമായത് എന്നാണ് പൊതുവേ കരുതുന്നത്.
== യുദ്ധം ==
പ്രധാനമായും മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളായിരുന്നു കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. ആദ്യം പാകിസ്താൻ ഇന്ത്യൻ പ്രദേശത്തെ സുപ്രധാനമായ ഉന്നത താവളങ്ങൾ രഹസ്യമായി പിടിച്ചെടുത്തു. ഇന്ത്യ തന്ത്രപ്രധാനമായ പാതകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയാണ് ആദ്യം ചെയ്തത്, പിന്നീട് ഇന്ത്യൻ പട്ടാളം പാകിസ്താൻ പിന്തുണയുള്ള പോരാളികളെ സാവധാനം [[ഇന്തോ-പാക് നിയന്ത്രണരേഖ|നിയന്ത്രണരേഖക്ക്]] പിന്നിലേക്കു തുരത്തി.
=== പാകിസ്താൻ അധിനിവേശം ===
[[പ്രമാണം:Kargil.map.buildup.gif|thumb|200px|left|പാകിസ്താന് അധിനിവേശം]]
അതികഠിനമായ ശൈത്യം മൂലം ഇരു രാജ്യങ്ങളും കാശ്മീരിലെ തങ്ങളുടെ ഏറ്റവും മുന്നിലെ കാവൽതുറകൾ ശൈത്യകാലത്ത് ഉപേക്ഷിക്കുകയും പിന്നീട് വസന്തകാലത്തോടെ അവയിൽ തിരിച്ചെത്തുകയും പതിവായിരുന്നു. [[ശ്വാസകോശം|ശ്വാസകോശത്തിൽ]] നീർക്കെട്ടുണ്ടാവുന്നതും ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ എത്തിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടും മറ്റും മൂലം അതിശൈത്യത്തിൽ അധിവാസം വളരെയധികം ദുഷ്കരമാകുന്നതാണ് ഇതിനു കാരണം. എന്നാൽ തണുപ്പ് കുറയുന്നതോടെ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തിരികെയെത്തുകയും ചെയ്യും.
എന്നാൽ 1999-ൽ പാകിസ്താൻ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട സമയത്തിനു മുമ്പേ ഈ താവളങ്ങളിൽ എത്തുകയും ഏതാണ്ട് 1999 മെയ് തുടക്കത്തോടെ 130-ഓളം വരും കാർഗിൽ കാവൽത്തുറകൾ പിടിച്ചെടുക്കാനും അങ്ങനെ പ്രദേശത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം കൈയ്യടക്കാനും തീരുമാനിച്ചു. [[സ്പെഷ്യൽ സെർവീസ് ഗ്രൂപ്പ്|സ്പെഷ്യൽ സെർവീസ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ]] ട്രൂപ്പുകളും [[നോർത്തേൺ ലൈറ്റ് ഇൻഫൻറ്റ്റി|നോർത്തേൺ ലൈറ്റ് ഇൻഫൻറ്റ്റിയുടെ]] (അക്കാലത്ത് നോർത്തേൺ ലൈറ്റ് ഇൻഫൻറ്റ്റി [[അർദ്ധസൈനികവിഭാഗം|അർദ്ധസൈനിക വിഭാഗമായിരുന്നു]]) ബറ്റാലിയനുകളും കാശ്മീരി ഒളിപ്പോരാളികളുടേയും [[അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ|അഫ്ഗാൻ]] കൂലിപ്പടയാളികളുടേയും<ref>1999 ജൂലൈ ആറിനു മുഷാറഫ് "ദി ന്യൂസ്" ദിനപത്രത്തോട് പറഞ്ഞതനുസരിച്ച് 2000 -ത്തോളം മുജാഹിദീനുകൾ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കുകൊണ്ടു. [http://www.atimes.com/ind-pak/AG08Df01.html online article "ഏഷ്യാ ടൈംസ്"- ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100811111704/http://atimes.com/ind-pak/AG08Df01.html |date=2010-08-11 }}. വിരമിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ജനറലും ഈ കണക്ക് ശരിവച്ചു[http://www.rediff.com/news/1999/jul/15ashok.htm 1].</ref> പിന്തുണയോടെ പൂർണ്ണമായും ശൈത്യത്താൽ ഒഴിവാക്കിയിരുന്ന, ഇന്ത്യൻ പ്രദേശത്തിനു മേൽക്കൈ നൽകിയിരുന്ന പട്ടാളത്തുറകൾ രഹസ്യമായി പിടിച്ചെടുക്കുകയും അവർ അവരുടേതായ യുദ്ധസജ്ജീകരണങ്ങൾ ചെയ്ത് താവളമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. നിയന്ത്രണരേഖക്ക് ദൂരെ നിന്ന് ചെറിയ [[പീരങ്കി|പീരങ്കികളാൽ]] അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും വെടിവക്കുക പതിവാണ്. ഈ സമയത്ത് [[പാകിസ്താൻ നിയന്ത്രിത കശ്മീർ|പാകിസ്താൻ നിയന്ത്രിത കശ്മീരിലെ]] പട്ടാളക്കാർ സാമാന്യം കനത്ത് തോതിൽ പീരങ്കി വെടിയുതിർക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇത് ഇന്ത്യക്കാർക്ക് നുഴഞ്ഞു കയറ്റത്തെക്കുറിച്ച് അറിയാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു പുകമറ സൃഷ്ടിക്കാനായിരുന്നു.
{| class="wikitable" width="50%" align="right"
|+നാൾവഴി
|-
!width="30px"| തീയതി !! സംഭവം<ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2011/20110726/edit.htm#6 |title=The Tribune, Chandigarh, India - Opinions |publisher=Tribuneindia.com |date= |accessdate=2012-06-15}}</ref><ref>Kargil War: Need to learn strategic lessons General (Retd) V P Malik, India Tribune article 26/7/2011</ref><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/387702.stm |title=Kargil conflict timeline |publisher=BBC News |date=1999-07-13 |accessdate=2012-06-15}}</ref>
|-
| മെയ് 3 || പാകിസ്താൻ നുഴഞ്ഞുകയറ്റം ആട്ടിടയന്മാർ അറിയിക്കുന്നു.
|-
| മെയ് 5 || [[ഇന്ത്യൻ കരസേന]] നിരീക്ഷണ സംഘത്തെ അയയ്ക്കുന്നു; അഞ്ച് ഇന്ത്യൻ സൈനികർ പിടിയിലകപ്പെടുകയും കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
|-
| മെയ് 9 || [[പാകിസ്താൻ കരസേന|പാകിസ്താൻ കരസേനയുടെ]] കനത്ത ഷെല്ലിങ്ങിൽ, കാർഗിലിലെ ആയുധശേഖരത്തിനു കേടുപാടുകളുണ്ടാകുന്നു.
|-
| മെയ് 10 || ദ്രാസ്, കക്സർ, മുഷ്കോ മേഖലകളിലും നുഴഞ്ഞുകയറ്റം കണ്ടെത്തപ്പെടുന്നു.
|-
| മെയ് മദ്ധ്യം || ഇന്ത്യൻ കരസേന കൂടുതൽ സേനയെ കാശ്മീർ താഴ്വരയിൽ നിന്നും കാർഗിൽ മേഖലയിലേയ്ക്ക് മാറ്റുന്നു
|-
| മെയ് 26 || നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാർക്കെതിരേ ഇന്ത്യൻ വായൂസേന ആക്രമണം തുടങ്ങുന്നു.
|-
| മെയ് 27 || [[ഇന്ത്യൻ വായുസേന|ഇന്ത്യൻ വായുസേനയ്ക്ക്]] രണ്ട് പോർവിമാനങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു — [[മിഗ് 21]], [[മിഗ് 27]];. [[ഫ്ലൈറ്റ് ലെഫ്റ്റനന്റ്]] [[കമ്പപതി നചികേത|നചികേതയെ]] യുദ്ധതടവുകാരനായി പാകിസ്താൻ പിടിക്കുന്നു
|-
| മെയ് 28 || ഇന്ത്യൻ വായുസേനയുടെ [[മിഗ് 17]] വെടിവെച്ചിടപ്പെടുന്നു, നാല് സൈനികർ കൊല്ലപ്പെടുന്നു.
|-
| ജൂൺ 1 || പാകിസ്താൻ ആക്രമണം ശക്തമാക്കുന്നു; [[ദേശീയപാത 1എ]] ബോംബിട്ടു തകർക്കപ്പെടുന്നു.
|-
| ജൂൺ 5 || ഇന്ത്യൻ കരസേന പാകിസ്താൻ സൈനികരിൽ നിന്നും പിടിച്ചെടുത്ത രേഖകൾ പാകിസ്താന്റെ പങ്കാളിത്തം വെളിപ്പെടുത്താൻ പുറത്തുവിടുന്നു.
|-
| ജൂൺ 6 || ഇന്ത്യൻ കരസേന കാർഗിലിലെ പ്രധാന പ്രത്യാക്രമണം തുടങ്ങുന്നു.
|-
| ജൂൺ 9 || ഇന്ത്യൻ കരസേന ബറ്റാലിക് സെക്ടറിലെ രണ്ട്, സുപ്രധാന സ്ഥാനങ്ങൾ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നു
|-
| ജൂൺ 11 || ചൈന സന്ദർശിക്കുകയായിരുന്ന പാകിസ്താനി കരസേന മേധാവി [[പർവേസ് മുഷാറഫ്]], റാവൽപിണ്ടിയിലായിരുന്ന ചീഫ് ഓഫ് ജെനറൽ സ്റ്റാഫ് അസീസ് ഖാനുമായി നടത്തിയ സംഭാഷണം പാകിസ്താന്റെ പങ്കാളിത്തത്തിനു തെളിവായി ഇന്ത്യ പുറത്തുവിടുന്നു.
|-
| ജൂൺ 13 || ദ്രാസിലെ ടോടോലിങ് ഇന്ത്യ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നു.
|-
| ജൂൺ 15 || അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് [[ബിൽ ക്ലിന്റൺ]], കാർഗിലിൽ നിന്നും പുറത്തുപോവാൻ [[നവാസ് ഷെരീഫ്|നവാസ് ഷെരീഫിനോട്]] ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
|-
| ജൂൺ 29 || ഇന്ത്യൻ കരസേന രണ്ട് സുപ്രധാന പോസ്റ്റുകൾ കൈവശപ്പെടുത്തുന്നു — ടൈഗർഹില്ലിനടുത്തുള്ള പോയിന്റ് 5060, പോയിന്റ് 5100
|-
| ജൂലൈ 2 || ഇന്ത്യൻ കരസേന കാർഗിലിൽ ത്രിതല ആക്രമണം തുടങ്ങുന്നു.
|-
| ജൂലൈ 4 || 11 മണിക്കൂർ പോരാട്ടത്തിനു ശേഷം ഇന്ത്യൻ കരസേന ടൈഗർഹിൽ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നു.
|-
| ജൂലൈ 5 || ഇന്ത്യൻ കരസേന ദ്രാസിന്റെ നിയന്ത്രണം എടുക്കുന്നു. ക്ലിന്റണുമായി കണ്ട ഷെരീഫ് പാകിസ്താനി കരസേനയുടെ പിന്മാറ്റം അറിയിക്കുന്നു.
|-
| ജൂലൈ 7 || ബതാലിക്കിലെ ജുബാർ കുന്നുകൾ ഇന്ത്യ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നു.
|-
| ജൂലൈ 11 || പാകിസ്താൻ പിന്മാറി തുടങ്ങുന്നു; ഇന്ത്യ ബതാലിക്കിലെ പ്രധാന കുന്നുകൾ കൈവശപ്പെടുത്തുന്നു.
|-
| ജൂലൈ 14 || ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി]] ഓപ്പറേഷൻ വിജയ് വിജയകരമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. പാകിസ്താനുമായി ചർച്ചയ്ക്ക് നിബന്ധനകൾ വെയ്ക്കപ്പെടുന്നു
|-
| ജൂലൈ 26 || കാർഗിൽ പോരാട്ടം ഔദ്യോഗികമായി അവസാനിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ കരസേന പാകിസ്താനി നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാർക്ക് മേൽ സമ്പൂർണ്ണ വിജയം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
|}
<!-- [[ചിത്രം:Op vijay memorial tololing.jpg|thumb|right|250px| ടോലോലിങ്ങിലെ ഓപ്പറേഷൻ വിജയ് സ്മാരകം- ദൂരെയായി മദ്ധ്യത്തിൽ ടൈഗർ കുന്ന് കാണാം]] -->
പ്രതീക്ഷിച്ചപോലെ തന്നെ ഇന്ത്യൻ സൈനികർ ഈ നുഴഞ്ഞുകയറ്റം അറിഞ്ഞതേയില്ല. പക്ഷേ മെയ് രണ്ടാമത്തെ ആഴ്ചയിൽ അവിടത്തെ നാട്ടുകാരനായ ഒരു ആട്ടിടയൻ നൽകിയ വിവരമനുസരിച്ച് റോന്തുചുറ്റാനിറങ്ങിയ ഒരു ഇന്ത്യൻ സംഘത്തിനു നേരേ ഒളിപ്പോർ ആക്രമണമുണ്ടായത് നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തെ കുറിച്ചുള്ള വിവരം വെളിവാക്കി. ആദ്യം പോയ പട്രോൾ സംഘത്തെ അവർ ഒന്നൊഴിയാതെ നശിച്ചിപ്പിച്ചു കളഞ്ഞിരുന്നു. രണ്ടാമത്തെ പട്രോൾ സംഘത്തിലെ ഓഫീസറുടെ മനോധൈര്യം മൂലമാണ് അവർക്ക് തിരിച്ചു വന്ന് കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കാനായത്. എന്നാൽ അവരുടെ വിവരണത്തിൽ നിന്ന് മറ്റുഭാഗങ്ങളിലെ അധിനിവേശത്തെക്കുറിച്ച് അപ്പോഴും വിവരം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. ഇന്ത്യൻ സംഘങ്ങൾ ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ സ്വന്തം പ്രദേശം തിരിച്ചുപിടിക്കാമെന്ന് പ്രതീക്ഷയിലായിരുന്നു. എന്നാൽ നുഴഞ്ഞുകയറ്റം നിയന്ത്രണരേഖയിലുടനീളമുണ്ടെന്ന വിവരങ്ങൾ ആക്രമണം വളരെ വലിയതോതിലാണെന്നു വെളിവാക്കി. <!-- The fact that the Pakistani intruders had occupied positions this side of the Line of Control, whether in April/ May this year as contended by the Indian Army or in October / November 1998/ February 1999, the fact is that till 24 April1999 (or as some say 3 May 1999) the Army was completely oblivious of the intrusion -->
ഇന്ത്യൻ ഭരണകൂടം 200,000 സേനാംഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട [[ഓപറേഷൻ വിജയ്]] എന്ന പദ്ധതിയിലൂടെയാണ് പ്രതികരിച്ചത്. എങ്കിലും ഭൂപ്രകൃതിയുടെ പ്രത്യേകത നിമിത്തം ഡിവിഷനുകളോ കോറുകളോ ആയുള്ള ആക്രമണം സാധ്യമല്ലായിരുന്നു, മിക്ക ആക്രമണങ്ങളും റെജിമെന്റ് തലത്തിലോ ബറ്റാലിയൻ തലത്തിലോ ആയിരുന്നു കൈക്കൊണ്ടിരുന്നത്. ഇന്ത്യൻ കരസേനയുടെ രണ്ട് ഡിവിഷനുകളും<ref>{{Cite web |url=http://www.bharat-rakshak.com/MONITOR/ISSUE4-6/malik.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-28 |archive-date=2009-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090408082728/http://www.bharat-rakshak.com/MONITOR/ISSUE4-6/malik.html |url-status=dead }}</ref> (20,000 സൈനികർ) ആയിരക്കണക്കിനു ഇന്ത്യൻ അർദ്ധസൈനികരും [[ഇന്ത്യൻ വായുസേന|ഇന്ത്യൻ വായുസേനയും]] പ്രശ്നബാധിത പ്രദേശത്ത് വിന്യസിക്കപ്പെട്ടു. കാർഗിൽ-[[ദ്രാസ്]]] പ്രദേശത്ത് സായുധപോരാട്ടത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട ആകെ ഇന്ത്യൻ സൈനികരുടെ എണ്ണം 30,000 അടുത്തായിരുന്നു. നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരും അവരെ സഹായിക്കുന്നവരും പാക് അധീന കാശ്മീരിൽ നിന്നും പീരങ്കിആക്രമണം നടത്തുന്നവരുമായ പാക് അനുകൂലികളുടെ ആകെ എണ്ണം 5,000 വരുമെന്നാണ് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത്.<ref>An Analysis of the Kargil Conflict 1999, by Brigadier Shaukat Qadir, RUSI Journal, April 2002</ref>
=== ദേശീയപാത 1.എയുടെ സംരക്ഷണം ===
<!-- [[ചിത്രം:Zojila05.jpg|thumb|200px|മഞ്ഞുമലകൾക്കിടയിലൂടെ കടന്നു പോകുന്ന ദേശീയ പാത]] -->
ഉയരം കൂടിയ പ്രദേശങ്ങളായതിനാൽ വിമാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ചരക്കുകൾ എത്തിക്കുക എന്നത് അപ്രായോഗികമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് [[ലഡാക്]] മേഖലയിലേക്ക് ചരക്കെത്തിക്കാനുള്ള എളുപ്പമാർഗ്ഗമാണ് [[ദേശീയ പാത 1.എ]] എന്നു പറയാം. ലേയിൽ നിന്ന് ശ്രീനഗറിലേക്കുള്ള പാതയാണിത്. പാകിസ്താൻ കൈയ്യടക്കിയ നിരീക്ഷണനിലയങ്ങളിൽ നിന്ന് പാത കാണാനും അങ്ങനെ അവിടേക്ക് പീരങ്കി ആക്രമണം നടത്താനും കഴിയുമായിരുന്നു. തന്ത്രപ്രധാനമായ വിതരണ പാത എന്ന നിലയിൽ ഇന്ത്യൻ കരസേനക്ക് ഇത് തലവേദനയുണ്ടാക്കി. [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്|ഹിമാചൽ പ്രദേശിൽ]] നിന്നും ലേയിലേക്ക് ഒരു പാത ഉണ്ടെങ്കിലും അതിന് നീളക്കൂടുതലുണ്ട്.
[[പ്രമാണം:Road to Leh.jpg|thumb|200px|left| ദേശീയ പാത 1 എ. വേനൽക്കാലത്ത് ]]
നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരാകട്ടെ കൈയ്യിൽ ചെറു ആയുധങ്ങളും, [[ഗ്രനേഡ് ലോഞ്ചർ|ഗ്രനേഡ് ലോഞ്ചറുകളും]] മറ്റുമായി നുഴഞ്ഞുകയറുന്നവരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[മോർട്ടാർ|മോർട്ടാറുകളും]], [[പീരങ്കി|പീരങ്കികളും]], [[വിമാനവേധത്തോക്ക്|വിമാനവേധത്തോക്കുകളും]] വരെ കൈവശപ്പെടുത്തിയവരായിരുന്നു. പലതാവളങ്ങളും വലിയതോതിൽ [[മൈനുകൾ]] പാകി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. [[ഐ.സി.ബി.എൽ]]-ന്റെ കണക്കുപ്രകാരം പിന്നീട് ഇന്ത്യ 9,000 മൈനുകൾ പ്രദേശത്തുനിന്നും നീക്കം ചെയ്തു. പാകിസ്താൻ കൈയ്യടക്കിയ പ്രദേശം [[ആളില്ലാത്ത വിമാനങ്ങൾ]] കൊണ്ടും യു.എസ്. നിർമ്മിത AN/TPQ-36 ഫയർഫൈന്റർ റഡാറുകൾ കൊണ്ടും<ref>http://indiaenews.com/2006-07/15112-indian-army-gets-hostile-weapon-locating-capability.htm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഇന്ത്യ നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ ആക്രമണങ്ങളുടെ ആദ്യലക്ഷ്യം ദേശീയപാത 1.എ. യുടെ നിയന്ത്രണം കൈയ്യിലാക്കുക എന്നതായിരുന്നു, അതിനായി പാതയെ മുകളിൽ നിന്നു നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന മലകൾ കൈക്കലാക്കാനായി ശ്രമം. പക്ഷേ ഇത്തരം കുന്നുകൾ നിയന്ത്രണരേഖക്കു സമീപമായതിനാലും ദേശീയപാത നിയന്ത്രണരേഖക്കടുത്തുകൂടി പോകുന്നതിനാലും ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ ലക്ഷ്യമായിരുന്നു അത്. ഈ കുന്നുകൾ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നത് പ്രദേശത്ത് മേൽക്കൈയ്യും ദേശീയപാതയുടെ സംരക്ഷണവും ഉറപ്പു നൽകുമായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ആക്രമണ രീതി ആ രീതിയിലായിരുന്നു.
<!-- [[ചിത്രം:Pakistan army kargil.jpg|thumb|200px|പാകിസ്താൻ കരസേന ഇന്ത്യൻ സേനക്കുമേൽ ഷെല്ലാക്രമണം നടത്തുന്നു]] -->
=== ഇന്ത്യൻ പ്രദേശത്തിന്റെ വീണ്ടെടുക്കൽ ===
<!-- [[ചിത്രം:Tiger hill capture.jpg|200px|left|thumb|[[ഇന്ത്യൻ വായുസേന]] ടൈഗർഹില്ലിൽ വിജയകരമായ ആക്രമണം നടത്തുന്നു]] -->
കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ നിർണ്ണായകമായ രണ്ട് വഴിത്തിരിവുകളായിരുന്നു ഇന്ത്യൻ സേനക്കുണ്ടായിരുന്നത്. അവ [[ടോലോലിങ്ങ് കുന്ന്]] തിരിച്ച് പിടിച്ചതും അതിലൂടെ [[Tiger Hill, Kargil|ടൈഗർ കുന്ന്]] കൈവശപ്പെടുത്താനായതുമാണ് ആ പ്രധാവവഴിത്തിരിവുകൾ എന്ന് ജെന. [[വേദ് പ്രകാശ് മല്ലിക്]] അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.<ref>http://www.mea.gov.in/opinion/2002/07/26o05.htm ജന. വേദ് പ്രകാശ് മല്ലിക്. കാർഗിൽ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് </ref>
[[ടൊളോലിങിലെ പോരാട്ടം]] പോലുള്ള മറ്റനേകം മിന്നലാക്രമണങ്ങൾ യുദ്ധം ആദ്യമേ തന്നെ ഇന്ത്യയുടെ വരുതിയിലെത്തിച്ച. എങ്കിലും [[Tiger Hill, Kargil|ടൈഗർ ഹിൽ]] (പോയിന്റ് 5140) പോലുള്ള ചില മേഖലകൾ കനത്ത യുദ്ധശേഷം മാത്രമാണ് ഇന്ത്യക്ക് ലഭിച്ചത്. ചില പോരാട്ടങ്ങൾ മുമ്പെങ്ങും ഉണ്ടാകാത്തവിധം കൊടുമുടികളിലാണ് നടന്നത്. (കൊടുമുടികൾ പലതും പോയിന്റ് നമ്പരുകൾ മാത്രമുള്ളവയും പേരില്ലാത്തവയും ആയിരുന്നു). ഭീകരമായ നേർക്കു നേരേയുള്ള പോരാട്ടമാണ് അവിടെ നടന്നത്. നേരിട്ടു കാണാവുന്ന നിലയങ്ങളിലെ നുഴഞ്ഞുകയറ്റം ഒഴിപ്പിക്കാനായി 250 പീരങ്കികൾ ആണ് ഇന്ത്യ വിന്യസിച്ചത്. ബോഫോഴ്സ് ഹൊവിറ്റ്സർ ([[ബോഫോഴ്സ് വിവാദം]] കുപ്രസിദ്ധമാക്കിയവ) പീരങ്കികളിൽ നിർണ്ണായക ശക്തിയായി. എങ്കിലും ബോഫോഴ്സ് പീരങ്കികൾ വിന്യസിക്കാനാവശ്യമായ സ്ഥലക്കുറവ് പ്രശ്നമുണ്ടാക്കി. ഈ സന്ദർഭത്തിൽ [[ഇന്ത്യൻ വായുസേന]] [[ഓപറേഷൻ സഫേദ് സാഗർ]] എന്ന പദ്ധതി പ്രയോഗത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നെങ്കിലും ഉയർന്ന യുദ്ധമണ്ഡലം, പോർ വിമാനങ്ങളിൽ കുറച്ചായുധങ്ങൾ മാത്രം കൊണ്ടുപോകാനേ അനുവദിച്ചുള്ളു. പറന്നുയരാനുള്ള സ്ഥലക്കുറവും പദ്ധതിക്കു തടസ്സമുണ്ടാക്കി. വായൂസേനക്ക് ഒരു [[മിഗ് 27]] [[പോർവിമാനം]] യന്ത്രത്തകരാറു മൂലം നഷ്ടപ്പെട്ടു അതുപോലെ തന്നെ ഒരു [[മിഗ് 21]] പാകിസ്താൻ വെടിവെച്ചിടുകയും ചെയ്തു. പാകിസ്താന്റെ അതിർത്തി ലംഘിച്ചതിനാൽ ഇരുവിമാനങ്ങളേയും വെടിവെച്ചിട്ടതാണെന്നു പാകിസ്താൻ പറയുന്നു <ref> {{cite news |title = India loses two jets|url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/354120.stm |publisher =[[ബിബിസി]] |date = [[1999]] [[മേയ് 27]]|accessdate =2007- |language =ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref>ഇന്ത്യയുടെ ഒരു എം.ഐ-8 ഹെലികോപ്റ്ററും പാകിസ്താൻ വെടിവെച്ചിട്ടിരുന്നു. ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യൻ വായുസേന ലേസർ ലക്ഷ്യ ബോംബുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് പാകിസ്താൻ പട്ടാളത്തിന്റെ ശക്തമായ പല കേന്ദ്രങ്ങളും നശിപ്പിച്ചത്.
[[പ്രമാണം:Indflg.jpg|thumb|200px|right|തിരിച്ചുപിടിച്ച കൊടുമുടിയില് ഇന്ത്യന് പതാകയുമായി ഇന്ത്യന് സൈനികര്]]
വ്യോമശക്തിക്കോ പീരങ്കി ആക്രമണത്തിനോ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കാത്ത ചില പാകിസ്താൻ നിയന്ത്രിത നിർണ്ണായക കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ കരസേന നേരിട്ടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ പിടിച്ചെടുത്തു. ഇത്തരം ആക്രമണങ്ങൾ 18,000 അടി(5500 മീ) ഉയരത്തിൽ വരെ നടന്നു. സാവധാനം നടന്ന ഈ പോരാട്ടങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ പക്ഷത്തെ മരണനിരക്കുയരാൻ കാരണമായി. പകൽ ഇത്തരം മലകയറി ആക്രമിക്കുന്നത് ആത്മഹത്യാപരമായതിനാൽ ഇരുട്ടിന്റെ മറവിലാണ് ഇതിൽ പലതും നടന്നത്. ഇത്തരം മലകളിൽ താപനില −11 °C മുതൽ -15 °C വരെ ആയിരുന്നു. [[ശീതക്കാറ്റ്|ശീതക്കാറ്റിന്റെ]] ഭീഷണിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പട്ടാളതന്ത്രങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഇത്തരം കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കുള്ള വിതരണശൃംഖല തകർത്ത് ഒരു ഉപരോധം സൃഷ്ടിച്ചാൽ ഇന്ത്യൻ പ്രദേശത്തെ നഷ്ടം വളരെ കുറക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇതിന് നിയന്ത്രണരേഖ മുറിച്ചു കടക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. സമ്പൂർണ്ണയുദ്ധമുണ്ടാകുമെന്ന ഭയവും അന്താരാഷ്ട്രപിന്തുണ നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ചിന്തയും ഇതിൽ നിന്നും ഇന്ത്യയെ വിലക്കി.
==== ടൈഗർ ഹില്ലിലെ യുദ്ധം ====
ഇവയിൽ ടൈഗർ ഹിൽ (കുന്ന്) ആയിരുന്നു ഏറ്റവും തന്ത്രപ്രധാനം. അവിടെയിരുന്നാൽ [[ദേശീയപാത 1എ]]-യെ ആക്രമിക്കാൻ എളുപ്പമായിരുന്നു. [[ദ്രാസ്|ദ്രാസിനും]] വടക്കുള്ള കുന്നുകളിൽ ഏറ്റവും ഉയരത്തിലുള്ളത് അതായിരുന്നു (5602 മീറ്റർ). മറ്റൊരു പ്രധാന ലക്ഷ്യമായിരുന്നു [[പോയൻറ് 4875]] (4875 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള മറ്റൊരു മല).
1999 മേയ് രണ്ടാമത്തെ ആഴ്ച എട്ടാം സിഖ് യൂണിറ്റിനെ ദ്രാസിലെത്തിക്കുകയും ടൈഗർ ഹില്ലിനെ തിരിച്ചു പിടിക്കാൻ നിയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. കാലാവസ്ഥയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിനും മഞ്ഞ് കവചങ്ങൾക്കു പോലും സാവകാശം ലഭിക്കാതെയായിരുന്നു ഈ ദൌത്യം. ഈ ദൌത്യത്തിനിടയിൽ സിഖ് യൂണിറ്റിന് സാരമായ ആളപായം ഉണ്ടായി. ഇവരെ പിന്നീട് ടൈഗർ മലയുടെ തെക്ക് കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളും [[പരിയോം കാ താലാബ്]] എന്ന വടക്കൻ പ്രദേശവും പിടിക്കാനായി നിയോഗിച്ചു. ആദ്യത്തെ സംഭവത്തിനു ശേഷം തുടർന്നുള്ള ആറ് ആഴ്ച ടൈഗർ ഹില്ലിലേക്ക് ആക്രമണം ഒന്നും നടത്തിയുമില്ല.
ജൂലൈ ആദ്യവാരത്തോടെ 192 മൌണ്ടൻ ബ്രിഗേഡ് പോയന്റ് 4875, ടൈഗർ ഹിൽ എന്നിവ തിരിച്ചു പിടിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ തുടങ്ങി. ഇതിനു മുന്നേ തന്നെ [[രജപുത്താന റൈഫിൾസ്|രജപുത്താന റൈഫിൾസിലെ]] ഒരു വിഭാഗം [[റ്റോലോലിങ്|റ്റോലോലിങ്ങിനു]] പടിഞ്ഞാറു ഭാഗം പിടിച്ചിരുന്നു. ടൈഗർ ഹിൽ, കിഴക്കു-പടിഞ്ഞാറായി ഏതാണ് 2200 മീറ്ററും തെക്ക്-വടക്കായി 1000 മീറ്ററും വിസ്താരമുള്ള ഒരു മലയാണ്. ഇതിലേക്ക് കയറിപ്പറ്റാനുള്ള പ്രധാന മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത് പടിഞ്ഞാറുള്ള ഒരു ഇടുക്കായിരുന്നു. ഇതിനെ ഇന്ത്യാ ഗേറ്റ് എന്നാണ് കോഡ് നാമം ചെയ്തിരുന്നത്. രണ്ടാമത്തേത് 300 മീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുള്ള ഒരു വഴിയായിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഹെൽമറ്റ് എന്നാണ് വിളിപ്പേർ. പാകിസ്താൻ 12 വടക്കൻ ലൈറ്റ് ഇൻഫൻട്രിയുടെ ഒരു കമ്പനിപ്പട്ടാളത്തോളം ഈ സ്ഥലങ്ങൾ മൊത്തത്തിൽ കയ്യടക്കിയിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗത്തു നിന്ന് 18 ആം ഗ്രനേഡിയർ ഡിവിഷനും 8 ആം സിഖ് ഡിവിഷനും ടൈഗർ ഹില്ലിനടുത്തു തന്നെ നേരത്തേ നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇവർക്ക് ഉന്നതങ്ങളിലെ യുദ്ധങ്ങൾക്ക് പരിശീലനം ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു കൂട്ടം പട്ടാളത്തേയും ആയുധത്തേയും മറ്റു നിർമ്മാണ വിദഗ്ദ്ധരേയും എത്തിച്ച് കൊടുത്ത് ആക്രമണത്തിനായി തയ്യാറെടുത്തു. ഇന്ത്യൻ വായുസേനയും ഈ ദൌത്യത്തിൽ പങ്കാളിയായി. അവർക്ക് നിരവധി ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഭേദിക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു.<ref>
http://www.mea.gov.in/opinion/2002/07/26o05.htm
</ref>
ടൈഗർ ഹിൽ ആക്രമണം 1999 ജൂലൈ 3 ന് 1900 മണിക്ക് നേരിട്ടും അല്ലാതെയുമുള്ള പീരങ്കി ആക്രമണത്തോടെ ആരംഭിച്ചു. 8 ആം സിഖ് റെജിമൻറായിരുന്നു ആക്രമണത്തിന്റെ ആണിക്കല്ല്. എല്ലാ ദിശയിലേക്കും അഴിച്ചു വിട്ട് കൊണ്ട് ഒരു പ്രത്യേക ആക്രമണ രേഖ ഉണ്ടെന്ന് പാകിസ്താനി പട്ടാളക്കാർക്ക് തോന്നിപ്പിക്കാത്ത വിധത്തിലായിരുന്നു ഇന്ത്യയുടെ ആക്രമണം. ഇന്ത്യയുടെ വായുസേനയും പീരങ്കിപ്പടയും ഈ സമയം കരസേനയെ സഹായിച്ചു. എങ്കിലും പാകിസ്താൻ തിരിച്ച് ആക്രമിച്ച് കൊണ്ടിരുന്നു. ലെഫ്. ബൽവന്ത് നിങ്ങ് ആണ് 18ആം ഗ്രനേഡിയറിനെ നയിച്ചു കൊണ്ട് ടൈഗർ ഹില്ലിലേക്ക് നീങ്ങിയത്. കാലാവസ്ഥ സഹനീയമായതും അവർക്ക് സഹായത്തിനെത്തി. അവരിൽ പലരും അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ 4:30 ന് ടൈഗർ ഹില്ലിന്റെ മുകളിൽ കയറിപ്പറ്റി. പാകിസ്താൻ പക്ഷത്ത് 10-12 മരണങ്ങൾ സംഭവിച്ചിരുന്നു. 18-ആം ഗ്രനേഡിയറിലെ ആറ് പട്ടാളക്കാർക്ക് മാരകമായി മുറിവേറ്റു. അതിലെ [[യോഗേന്ദ്ര സിങ് യാദവ്|ഗ്രനേഡിയർ യോഗേന്ദ്ര സിങ് യാദവ്]] കയറുപയോഗിച്ച് മല കയറിയാണ് (Rope climb) പാകിസ്താന്റെ ആദ്യപോസ്റ്റുകൾ നിർവീര്യമാക്കിയത്, അദ്ദേഹത്തിന് പിന്നീട് [[പരം വീര ചക്ര]] ലഭിച്ചു. പോരാട്ടത്തിനിടെ യാദവിനും സാരമായ പരിക്കേറ്റിരുന്നു. യാദവ് ഉൾപ്പെടുന്ന ഘാതക് പ്ലാറ്റൂൺ ടൈഗർ ഹില്ലിലെ വിജയം സുനിശ്ചിതമാക്കി. പാകിസ്താൻ പടയാളികൾ വെസ്റ്റേൺ സ്പർ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്ന ഭാഗത്തേക്ക് പിൻവലിയുകയും അവിടെ നിന്ന് വെടിയുതിർത്ത് കൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ഭാഗം 8ആം സിക്ക് യൂണിറ്റ് അടുത്ത ദിവസം കീഴ്പ്പെടുത്തി. എന്നാൽ പത്ത് ദിവസത്തിനുശേഷം ശക്തമായ ഒരു പ്രത്യാക്രമണം പാകിസ്താന്റെ ഭാഗത്തു നിന്നും ഉണ്ടായി. അവർ ജൂലൈ 15 ഓടെ ഇന്ത്യാ ഗേറ്റും ഹെല്മറ്റും കൈവശപ്പെടുത്തി. ഇതിനകം ദേശീയ പാത 1എയുടെ നിയന്ത്രണം ലഭിച്ച ഇന്ത്യൻ സൈന്യം, സൈനികരെ നിയന്ത്രണരേഖയിലേക്ക് അയച്ചു. അവർ പാക് അധീന കാശ്മീരിലേക്ക് കടക്കാതിരിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ സൈന്യം പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ വച്ചിരുന്നു.
=== യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനം ===
<!-- [[ചിത്രം:Kargil Bofors.jpg|250px|thumb|left|[[ബോഫോഴ്സ് തോക്ക്]]; കാര്ഗില് യുദ്ധത്തില് നിര്ണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു]] -->
ഇതേസമയം [[ഇന്ത്യൻ നാവികസേന|ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയും]] പാകിസ്താൻ തുറമുഖങ്ങളെ ഉപരോധിക്കാനും അങ്ങനെ പാകിസ്താന്റെ സംഭരണ വിതരണ ശൃംഖല തകർക്കാനും സജ്ജമായി. സമ്പൂർണ്ണയുദ്ധം പൊട്ടി പുറപ്പെട്ടാൽ പാകിസ്താനു ആറു ദിവസം പിടിച്ചു നിൽക്കാനുള്ള ഇന്ധനമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളെന്നു ഷെരീഫ് പിന്നീടു വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സ്വയം കുഴിച്ച കുഴിയിൽ പാകിസ്താൻ പതിച്ചപ്പോൾ പാകിസ്താൻ കരസേന രഹസ്യമായി ഇന്ത്യക്കുമേൽ [[ആണവാക്രമണം]] നടത്തുവാൻ പദ്ധതിയിട്ടു. എന്നാൽ ഈ വാർത്ത അറിഞ്ഞ യു.എസ്. പ്രസിഡന്റ് [[ബിൽ ക്ലിന്റൺ]] നവാസ് ഷെരീഫിനു കർശനമായ താക്കീതു നൽകാൻ നിർബന്ധിതനായി.<ref>http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/1989886.stm</ref> രണ്ടുമാസത്തെ പോരാട്ടമായപ്പോഴേക്കും ഇന്ത്യക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട ഭൂരിഭാഗം നിലയങ്ങളും തിരിച്ചു പിടിക്കാനായി.<ref>{{Cite web |url=http://www.lrb.co.uk/v23/n08/ali_01_.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-28 |archive-date=2009-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091001175541/http://www.lrb.co.uk/v23/n08/ali_01_.html |url-status=dead }}</ref> ഔദ്യോഗിക കണക്കുപ്രകാരം അപ്പോഴേക്കും നുഴഞ്ഞുകയറപ്പെട്ട പ്രദേശത്തിന്റെ 75%-80% ഇന്ത്യയുടെ കൈവശം തിരിച്ചെത്തി.<ref>http://meaindia.nic.in/opinion/2002/07/25o03.htm</ref> ജൂലൈ നാലായപ്പോഴേക്കും ഷെരീഫ് പാകിസ്താൻ പിന്തുണയുള്ളവരെ പിൻവലിക്കാമെന്നു സമ്മതിച്ചു. പോരാട്ടം സാധാരണ നിലപ്രാപിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ചില തീവ്രവാദികൾ ഇതിനെ പിന്തുണച്ചില്ല. യുണൈറ്റഡ് ജിഹാദി കൌൺസിൽ പോലുള്ള സംഘടനകളും പാകിസ്താന്റെ പിന്മാറ്റ പദ്ധതിയെ എതിർത്തു.<ref>http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/386537.stm</ref> തത്ഫലമായി [[ഇന്ത്യൻ കരസേന]] അവസാന ആക്രമണത്തിനു കോപ്പുകൂട്ടുകയും ഉടൻ തന്നെ ജിഹാദികളെ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. [[ജൂലൈ 26]]-നു പോരാട്ടം അവസാനിച്ചു. ഈ ദിവസം ഇന്ത്യയിൽ “കാർഗിൽ വിജയദിവസ്” എന്ന പേരിൽ ആഘോഷിക്കുന്നു. യുദ്ധാനന്തരം ഇന്ത്യ [[ഷിംല കരാർ]] പ്രകാരം നിയന്ത്രണരേഖയുടെ തെക്കും കിഴക്കുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു.
== ലോകാഭിപ്രായം ==
വിമതരെ നിയന്ത്രണരേഖ കടക്കാൻ അനുവദിച്ചതിന്റെ പേരിൽ അന്താരാഷ്ട്രസമൂഹം പാകിസ്താനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.<ref>Hassan Abbas (2004). Pakistan's Drift Into Extremism: Allah, The Army, And America's War On Terror. M.E. Sharpe. ISBN 0-7656-1497-9. Pg 173</ref> നുഴഞ്ഞുകയറിയവരെ കാശ്മീരി സ്വാതന്ത്ര്യ പോരാളികൾ എന്നു പേരിട്ടു വിളിച്ചുള്ള പാകിസ്താന്റെ നയതന്ത്ര നീക്കവും ഫലവത്തായില്ല. പ്രതിരോധ വിദഗ്ദ്ധരുടെ അഭിപ്രായ പ്രകാരം വെറും അടിസ്ഥാനപരിശീലനം മാത്രം സിദ്ധിച്ചിട്ടുള്ള “കശ്മീരി പോരാളികൾ”ക്ക് ഇത്തരത്തിലുള്ള ഉയർന്ന ഭൌമമണ്ഡലത്തിൽ എത്തിച്ചേരാനോ അവിടെനിന്ന് ആക്രമണത്തെ പ്രതിരോധിക്കാനോ സാധ്യമല്ല. പാകിസ്താൻ കരസേന രണ്ട് സൈനികർക്ക് പാകിസ്താന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സൈനിക പുരസ്കാരമായ [[നിഷാൻ-ഇ-ഹൈദർ]]-ഉം 90 സൈനികർക്ക് ധീരതക്കുള്ള പുരസ്കാരവും നൽകി, അവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും മരണാനന്തര ബഹുമതിയായിട്ടായിരുന്നു. ഇതു പാകിസ്താന്റെ പങ്ക് വ്യക്തമാക്കുന്ന നടപടിയായിരുന്നു. ഇന്ത്യ ചോർത്തിയ ഒരു ഫോൺ സംഭാഷണത്തിൽ പാകിസ്താൻ കരസേനാ മേധാവി ഒരു പാകിസ്താനി ജെനറലോട് “പിടി നമ്മുടെ കൈയ്യിലാണ്” എന്നു പറയുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ആ തെളിവ് തികച്ചും കൃത്രിമമാണെന്ന് പാകിസ്താൻ വാദിച്ചിരുന്നു.<ref>http://www.indsia-today.com/kargil/audio.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
ഇന്ത്യൻ പ്രത്യാക്രമണത്തിന്റെ ശക്തി കൂടിക്കൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ, ജൂലൈ നാലിനു പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[നവാസ് ഷെരീഫ്]] അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് [[ബിൽ ക്ലിന്റൺ|ബിൽ ക്ലിന്റനെ]] കാണാൻ ചെല്ലുകയും പിന്തുണ തേടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ക്ലിന്റൻ രോഷപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്<ref name="Bill Text"/>. തന്റെ കഴിവുപയോഗിച്ച് തീവ്രവാദികളേയും സൈനികരേയും നിയന്ത്രണരേഖക്കുള്ളിലേക്ക് പിൻവലിക്കാനും ക്ലിന്റൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ ക്ലിന്റൻ "ഷെരീഫിന്റെ നീക്കങ്ങൾ സംശയാസ്പദമായിരുന്നു" എന്നു കുറിച്ചിട്ടുണ്ട് കാരണം അന്ന് [[വാജ്പേയി]] ലാഹോറിലെത്തുകയും പരസ്പരചർച്ചവഴി പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാമെന്നും സമ്മതിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ “നിയന്ത്രണരേഖ ലംഘിക്കുന്നതു വഴി പാകിസ്താൻ ചർച്ചകളെ നശിപ്പിച്ചിരുന്നു” എന്നാണ് ക്ലിന്റന്റെ അഭിപ്രായം.<ref name="Bill Text">Bill Clinton (2004). My Life. Random House. ISBN 0-375-41457-6., Pg 865</ref> അതേ സമയം തന്നെ നിയന്ത്രണരേഖ ലംഘിക്കാതിരിക്കാനും അങ്ങനെ സമ്പൂർണ്ണയുദ്ധമുണ്ടാകാതിരിക്കാനും ഇന്ത്യ കാട്ടിയ സംയമനം ക്ലിന്റൻ അനുമോദിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/399897.stm</ref> മറ്റു [[ജി-8 രാജ്യങ്ങൾ|ജി-8]] രാജ്യങ്ങളും [[കൊളോൺ]] ഉച്ചകോടിയിൽ ഇന്ത്യയെ പിന്തുണക്കുകയും പാകിസ്താന്റെ നിയന്ത്രണരേഖാ ലംഘനത്തെ അപലപിക്കുകയും ചെയ്തു. [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ|യൂറോപ്യൻ യൂണിയനും]] നിയന്ത്രണരേഖയുടെ ലംഘനത്തെ എതിർത്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.cnn.com/WORLD/asiapcf/9907/02/kashmir.pakistan/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-28 |archive-date=2008-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080614150423/http://www.cnn.com/WORLD/asiapcf/9907/02/kashmir.pakistan/ |url-status=dead }}</ref> [[ചൈന]] പാകിസ്താന്റെ സഖ്യകക്ഷിയാണെങ്കിലും പോരാളികളെ പിൻവലിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒടുവിൽ വർദ്ധിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മർദ്ദത്തിനൊടുവിൽ നവാസ് ഷെരീഫ് സൈനികരെ പിൻവലിക്കാൻ സമ്മതിച്ചു. ക്ലിന്റണും ഷെരീഫും സംയുക്തമായി, നിയന്ത്രണരേഖയെ ബഹുമാനിക്കണമെന്നും ദ്വികക്ഷി ചർച്ചകൾ തുടരണമെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.cnn.com/WORLD/asiapcf/9907/05/kashmir.02/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-28 |archive-date=2008-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516134001/http://www.cnn.com/WORLD/asiapcf/9907/05/kashmir.02/ |url-status=dead }}</ref>
== മാദ്ധ്യമസ്വാധീനം ==
<!-- [[ചിത്രം:Kargil Pinaka.jpg|200px|thumb|സ്റ്റാർ ടിവി ലേഖിക ബർഖാ ദത്ത്, യുദ്ധമുന്നണിയിൽ നിന്നും യുദ്ധം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു]] -->
ഇരുരാജ്യങ്ങളിലും എന്നാൽ പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യയിൽ ബഹുജനമാദ്ധ്യമങ്ങളിലും തിരിച്ചും ശക്തമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. ഇന്ത്യയിൽ ഇലക്ട്രോണിക് പത്രപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഒരു വിസ്ഫോടന സന്ദർഭമായിരുന്നതിനാൽ കാർഗിൽ വാർത്തകളും ചിത്രങ്ങളും തത്സമയം തന്നെ [[ടെലിവിഷൻ|ടെലിവിഷനിൽ]] വന്നു. പല [[വെബ്സൈറ്റ്|വെബ്സൈറ്റുകളും]] യുദ്ധത്തെ കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള വിശകലനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. [[ദക്ഷിണേഷ്യ|ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ]] ഈ ആദ്യ “തത്സമയ“ പോരാട്ടത്തെ വിശാലമായി തന്നെ മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഒപ്പിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. പോരാട്ടം അധികം വൈകാതെ തന്നെ വാർത്തകളിലും ദൃശ്യമായിരുന്നു. ഇരുപക്ഷത്തേയും ഔദ്യോഗിക പത്രക്കുറിപ്പുകൾ അവകാശവാദങ്ങളും എതിർവാദങ്ങളുമായി സമ്പന്നമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ താത്കാലികമായി പാകിസ്താനിൽ നിന്നുള്ള വാർത്തകൾക്ക് നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തി, പാകിസ്താന്റെ ഔദ്യോഗിക ടി.വി. ചാനലായ പി.ടി.വി.യുടെ പ്രക്ഷേപണം തടയുകയും, പാകിസ്താൻ പത്രമായ ഡോണിന്റെ ഓൺ-ലൈൻ എഡിഷൻ ലഭ്യമല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്തു. പാകിസ്താനി മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഇതിനെ പത്രപ്രവർത്തന സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലായ്മയായാണ് കണക്കാക്കിയത്. എന്നാൽ ദേശീയ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നമെന്ന നിലയിലാണ് ഇതിനെ ഇന്ത്യ പിന്നീട് വിശദീകരിച്ചത്. പാകിസ്താൻ പട്ടാളം തൊടുത്തു വിട്ട ഷെല്ലുകളിലൊരെണ്ണം കാർഗിലിലെ [[ദൂരദർശൻ]] പ്രസരണ കേന്ദ്രത്തിൽ പതിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും പ്രക്ഷേപണം തടസപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.<ref>http://www.indiantelevision.com/newsletter/070699/dd070699.htm</ref>
യുദ്ധം മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ, മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം പാകിസ്താനുമായി തട്ടിച്ചുനോക്കിയാൽ ഇന്ത്യയിൽ വളരെ തീവ്രമായിരുന്നു. പല ഇന്ത്യൻ ചാനലുകളും യുദ്ധമുന്നണിയിൽ നിന്നു തന്നെ, തങ്ങളുടെ സൈനികരോടൊപ്പം നിന്ന്- [[ഗൾഫ് യുദ്ധം|ഗൾഫ് യുദ്ധകാലത്ത്]] [[സി.എൻ.എൻ.]] കൈക്കൊണ്ട ശൈലിയോടുപമിക്കാവുന്നതരത്തിൽ- ചിത്രങ്ങളും വാർത്തകളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിരുന്നു. മാദ്ധ്യമരംഗത്ത് ഇന്ത്യക്കുണ്ടായ മേൽക്കൈക്കു കാരണം അക്കാലത്ത് തന്നെ ഇന്ത്യയിൽ ധാരാളം സ്വകാര്യ ചാനലുകൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു എന്നതിനാലാണ്. പാകിസ്താനിൽ ഇതേ സമയം ഇലക്ട്രോണിക് മാദ്ധ്യമങ്ങൾ അവയുടെ ബാല്യാവസ്ഥയിലായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ പക്ഷത്തുണ്ടായിരുന്ന വർദ്ധിച്ച സുതാര്യതയും ഇതിനു കാരണമായി.[[കറാച്ചി|കറാച്ചിയിലുണ്ടായ]] ഒരു മാദ്ധ്യമ പ്രവർത്തക സെമിനാറിൽ ഇന്ത്യൻ ഭരണകൂടം മാദ്ധ്യമങ്ങളേയും ജനങ്ങളേയും വിശ്വാസത്തിലെടുത്തു എന്നും എന്നാൽ പാകിസ്താനിൽ ഇതുണ്ടായില്ല എന്നും നിരീക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>http://www.rediff.com/news/1999/jul/20media.htm</ref> ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ വിദേശമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ പരസ്യങ്ങൾ നൽകിയും പോരാട്ടത്തിനു രാഷ്ട്രീയമായ പിന്തുണ നേടാൻ ശ്രമിച്ചു. ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തുമുള്ള അച്ചടി മാദ്ധ്യമങ്ങളും ഇന്ത്യയോടു യോജിച്ചു നിന്നു. പല പടിഞ്ഞാറൻ, നിഷ്പക്ഷ മാദ്ധ്യമങ്ങളും [[മുഖപ്രസംഗം|മുഖപ്രസംഗങ്ങളിലടക്കം]] പാകിസ്താനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി. കൂടുതൽ വിശ്വാസയോഗ്യവും എണ്ണത്തിൽ കൂടുതലുള്ളവയുമായ് ഇന്ത്യൻ മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ പട്ടാളത്തിനു ശക്തിദായകങ്ങളായി നിലകൊണ്ട് ആത്മവീര്യം പകർന്നുവെന്നു<ref>http://www.pr-society.or.id/artikel4.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070829204813/http://www.pr-society.or.id/artikel4.asp |date=2007-08-29 }} http://pib.nic.in/feature/feyr2000/fjul2000/f210720001.html</ref> പല വിദഗ്ദ്ധരും കരുതുന്നു. യുദ്ധം കനക്കുംതോറും സംഭവങ്ങളുടെ പാകിസ്താനി പാഠഭേദങ്ങൾക്ക് പിന്തുണ ലഭിക്കാതെ പോവുകയും, ഇന്ത്യക്ക് നയതന്ത്രകേന്ദ്രങ്ങളുടെ വർദ്ധിച്ച സ്വീകാര്യത ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
== സമൂലനശീകരണായുധങ്ങളും ആണവയുദ്ധഭീതിയും ==
<!-- [[ചിത്രം:കാർഗിൽ-യുദ്ധസ്മാരകം-ഡൽഹി.jpg|thumb|250px| ഡൽഹിയിലെ കാർഗിൽ യുദ്ധസ്മാരകം]] -->
കാർഗിൽ പോരാട്ടത്തിലേക്ക് രാജ്യാന്തര സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ വരാനുണ്ടായ പ്രധാന കാരണം ഇരു രാജ്യങ്ങളും [[ആണവായുധം സ്വായത്തമാക്കിയ രാജ്യങ്ങൾ|ആണവശക്തികളാണ്]] എന്നതായിരുന്നു. പാകിസ്താൻ ഇന്ത്യയുമായി യുദ്ധത്തിലാണ് എന്ന കാര്യം ആവർത്തിച്ചു നിരാകരിക്കുമ്പോഴും പോരാട്ടത്തിന്റെ തീവ്രത ഏറുമ്പോൾ അതൊരു ആണവയുദ്ധത്തിലേക്കു നയിക്കാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയാനാവില്ലായിരുന്നു.
ഇരു രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ ആണവശേഷി ഒരു കൊല്ലം മുമ്പ് 1998-ൽ പരീക്ഷിച്ചിരുന്നു; ഇന്ത്യ 1974-ൽ തന്നെ ആദ്യപരീക്ഷണം നടത്തിയിരുന്നുവെങ്കിൽ പാകിസ്താന്റെ ആദ്യപരീക്ഷണമായിരുന്നു 1998-ലേത്. ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ഉരുണ്ടു കൂടുന്ന ആപത്തായാണ് പല പണ്ഡിതന്മാരും ഇതിനെ കണ്ടിരുന്നതും. അതിനാൽ പോരാട്ടം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ തന്നെ പല രാജ്യങ്ങളും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കണം എന്നാഗ്രഹിച്ചിരുന്നു.
[[അണുബോംബ്|അണുബോംബിന്റെ]] ഉപയോഗം സംബന്ധിച്ച ആദ്യ സൂചന [[മെയ് 31]]-നു പാകിസ്താനി വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി [[ഷംഷാദ് അഹ്മദ്]] നടത്തിയ- യുദ്ധത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വർദ്ധിച്ചാൽ ആയുധപ്പുരയിലെ “ഏത് ആയുധവും” ഉപയോഗിക്കും എന്ന പ്രസ്താവനയിലായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്.<ref>Quoted in News Desk, “Pakistan May Use Any Weapon,” The News, May 31, 1999</ref> “ആയുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നത് ഉപയോഗിക്കാനല്ലെങ്കിൽ അർത്ഥമില്ല” എന്ന പാകിസ്താൻ സെനറ്റ് നേതാവിന്റെ പ്രസ്താവനയും ഇതുമായി പലരും കൂട്ടിവായിച്ചു.<ref>http://www.nd.edu/~krocinst/ocpapers/op_18_2.pdf</ref>
പാകിസ്താൻ പട്ടാളം യുദ്ധമുന്നണിയിലേക്ക് ആണവപോർമുനകൾ നീക്കുന്നുവെന്ന വാർത്ത [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]] രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസികൾ വഴി അറിഞ്ഞത് യുദ്ധരംഗം വഷളാകുന്നുവെന്ന ധാരണ പരത്തി. ബിൽ ക്ലിന്റൺ നവാസ് ഷെരീഫിനെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുകയും രാഷ്ട്രീയാബദ്ധങ്ങൾ ചെയ്യരുതെന്നാവശ്യപ്പെടുകയും അതിനു വൻവില കൊടുക്കേണ്ടി വരുമെന്നു ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ഒരു [[വൈറ്റ്ഹൌസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥനെ ഉദ്ധരിച്ചാൽ ഷരീഫ് ശരിക്കും ഈ വാർത്തയിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ടു പോവുകയും ഇന്ത്യയും ഇതു തന്നെയാവും ചെയ്യുന്നത് എന്നു പ്രതികരിക്കുകയും ചെയ്തത്രേ. പിന്നീട് മെയ് 2000-ഓടു കൂടി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു ലേഖനം ഷരീഫിന്റെ നിരീക്ഷണം സത്യമായിരുന്നുവെന്നു ശരിവച്ചു, അതിൽ ഇന്ത്യയും ആണവ പോർമുന ഘടിപ്പിച്ച അഞ്ച് [[ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ|ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾ]] തയ്യാറാക്കിയിരുന്നുവെന്നു കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.<ref>India had deployed Agni during Kargil, Article from "Indian Express" 19/6/2000</ref> പട്ടാള നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഒരു പദ്ധതിയുടെ നാശം, നയതന്ത്രപരമായ ഒറ്റപ്പെടലും, വൻ ആണവയുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള [[ആപച്ഛങ്കയും]] നിമിത്തം ഷരീഫ് പാകിസ്താനി കരസേനയോടു കാർഗിൽ കുന്നുകളിൽ നിന്നു പിന്മാറാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
[[സമൂലനശീകരണ ആയുധം|സമൂലനശീകരണായുധങ്ങളെ]] കുറിച്ചുള്ള ഭീതിയിൽ [[രാസായുധം|രാസായുധങ്ങളും]] [[ജൈവായുധങ്ങൾ]] വരേയും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇന്ത്യ രാസായുധങ്ങളും [[നാപാം]] പോലെ പൊള്ളലേൽപ്പിക്കുന്ന ആയുധങ്ങളും കാശ്മീരി പോരാളികൾക്കു മേൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് പാകിസ്താൻ ആരോപിച്ചിരുന്നു. പ്രതിക്രിയയായി ഇന്ത്യ, പിടിച്ചെടുത്ത ഗ്യാസ് മാസ്കുകളും മറ്റായുധങ്ങളും പ്രദർശിപ്പിച്ച് പാകിസ്താൻ സമ്പ്രദായവിരുദ്ധങ്ങളായ യുദ്ധരീതികൾക്ക് തയ്യാറെടുക്കുകയായിരുന്നു എന്നാരോപിച്ചു. അതേസമയം തന്നെ ഒരു കാശ്മീരി തീവ്രവാദി സംഘടന തങ്ങളുടെ കൈവശം രാസായുധങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നാരോപിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് ഇതൊരു കപട അവകാശവാദമാണെന്നു തെളിഞ്ഞു. പാകിസ്താന്റെ ഗ്യാസ് മാസ്കുകൾ ഇന്ത്യൻ പക്ഷത്തുനിന്നുണ്ടായേക്കാവുന്ന ആക്രമണത്തെ നേരിടാനായിരുന്നുവെന്നാണ് പൊതുവേ കരുതുന്നത്. ഇന്ത്യ രാസായുധം ഉപയോഗിക്കുന്നുവെന്ന പാകിസ്താന്റെ ആരോപണം തെളിയിക്കാൻ പാകിസ്താനോ, യു.എസിനോ, [[ഒ.പി.സി.ഡബ്ല്യു.|ഒ.പി.സി.ഡബ്ല്യു.വിനോ]] കഴിഞ്ഞുമില്ല.
== അനന്തരഫലങ്ങൾ ==
=== ഇന്ത്യയിൽ ===
<!-- [[ചിത്രം:Operation Vijay memorial.jpg|thumb|200px| ഓപ്പറേഷൻ വിജയിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ടൈഗർ ഹില്ലിനടുത്ത് സ്താപിച്ച സ്തൂപം]] -->
[[പ്രമാണം:Kargil Op Vijay Memorial 1.jpg|thumb|കാർഗിൽ യുദ്ധസ്മാരകം]]
യുദ്ധാനന്തരം [[ഇന്ത്യൻ ഓഹരി വിപണി]] 1,500 പോയിന്റുകൾ ആണ് കയറിയത്. അടുത്ത ദേശീയ ബജറ്റിൽ ഇന്ത്യ സൈനികാവശ്യങ്ങൾക്കായി തുകയിൽ വൻ ഉയർച്ച വരുത്തി. യുദ്ധത്തിന്റെ ഒടുക്കം മുതൽ ഫെബ്രുവരി 2000 വരെ [[ഇന്ത്യൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ]] കുതിച്ചുയരുകയായിരുന്നു. ജനങ്ങളുടെ ദേശസ്നേഹം പെട്ടെന്ന് കുതിച്ചുയർന്നു.<ref>http://www.time.com/time/asia/magazine/2000/0410/india.kargil.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050506130152/http://www.time.com/time/asia/magazine/2000/0410/india.kargil.html |date=2005-05-06 }} http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/381006.stm</ref> ഇന്ത്യക്കാർ സംശയാസ്പദമായ സാഹചര്യത്തിൽ പൈലറ്റ് [[അജയ് അഹൂജ]] മരിച്ചതിൽ സംശയാലുക്കളുമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ പക്ഷം അജയ് അഹൂജ കൊല്ലപ്പെട്ടതാണെന്നും പാകിസ്താനി ട്രൂപ്പുകൾ മൃതദേഹത്തെ വരെ അപമാനിച്ചെന്നും ആരോപിച്ചു. കണക്കു കൂട്ടിയതിലും കൂടുതൽ മരണങ്ങൾ ഉണ്ടായി, അവരിൽ വളരെ വലിയ ഒരു സംഖ്യ പുതിയ കമ്മീഷൻഡ് ഓഫീസേഴ്സ് ആയിരുന്നു. ഒരു മാസത്തിനു ശേഷം പാകിസ്താൻ നാവികസേനയുടെ ഒരു വിമാനം ഇന്ത്യ വെടിവെച്ചിട്ടത് വീണ്ടും സംഘർഷത്തിലേക്ക് നയിക്കും എന്നും ചെറിയ ഭീതി ഉയർത്തി.
യുദ്ധത്തിനു ശേഷം ഇന്ത്യൻ ഭരണകൂടം പാകിസ്താനുമായുള്ള എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും വിച്ഛേദിച്ചു. ഇന്ത്യ പ്രതിരോധ ബജറ്റ് കുത്തനെ ഉയർത്തി. ഈ സന്ദർഭത്തിൽ, പ്രതിരോധ ഇടപാട് കുംഭകോണം, ശവപ്പെട്ടി കുംഭകോണം ചില അപവാദങ്ങളും ഉയർന്നു വന്നു.<ref>[http://www.rediff.com/news/2001/dec/12cag1.htm കാർഗിൽ പ്രതിരോധ ഇടപാട് കുംഭകോണം], [http://www.tribuneindia.com/2001/20011212/edit.htm#2 കാർഗിൽ ശവപ്പെട്ടി കുംഭകോണം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121102024451/http://www.tribuneindia.com/2001/20011212/edit.htm#2 |date=2012-11-02 }}</ref> [[റോ]] പോലുള്ള ഇന്ത്യയുടെ [[രഹസ്യാന്വേഷണ സംഘടന|രഹസ്യാന്വേഷണ സംഘടനകൾക്കെതിരേയും]] കടുത്ത വിമർശനമുയർന്നു, നുഴഞ്ഞുകയറ്റം മുൻകൂട്ടി അറിഞ്ഞില്ലെന്നും യുദ്ധാരംഭത്തിൽ തന്നെ നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരുടെ എണ്ണം കണ്ടെത്താനായില്ല എന്നതുമായിരുന്നു പ്രധാന ആരോപണങ്ങൾ. സായുധപട്ടാളം സ്വയം നടത്തി, പിന്നീട് ഒരു ആനുകാലികപ്രസിദ്ധീകരണത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനത്തിൽ മറ്റനേകം വീഴ്ചകളെ കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചിരുന്നു, “പരസ്പരസ്നേഹമില്ലായ്മ”, “യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറെടുപ്പില്ലായ്ക” എന്നിവയാണവയിൽ പ്രധാനം. പോരാളികളിൽ ഉന്നതോദ്യോഗസ്ഥർക്ക് നിയന്ത്രണമില്ലായ്ക, ബോഫോഴ്സ് പോലുള്ള വലിയ തോക്കുകളുടെ അഭാവം മുതലായവയും അതിൽ പരാമർശിച്ചിരുന്നു.<ref>War Against Error, Cover story on Outlook, February 28, 2005, ([http://www.outlookindia.com/full.asp?fodname=20050228&fname=Cover+Story+%28F%29&sid=1 ഓൺലൈൻ പാഠഭേദം])</ref> 2010-ൽ മഹാരാഷ്ട്ര മുഖ്യമന്ത്രിയായ [[അശോക് ചവാൻ]] കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത സേനാനികൾക്കും അവരുടെ ബന്ധുക്കൾക്കുമായി ആണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട് നിർമ്മിച്ച ആദർശ് ഫ്ലാറ്റ് സമുച്ചയത്തിലെ ഫ്ലാറ്റുകൾ പേരിനു മാത്രമേ കാർഗിൽ പോരാളികൾക്കും നൽകിയുള്ളെന്ന കാരണത്താൽ വൻ വിവാദം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു<ref name="adarsh-wp">{{cite news|title=Indian politicians get homes meant for war widows|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/11/01/AR2010110101699.html|accessdate=1 നവംബർ 2010|date=1 നവംബർ 2010}}</ref>
കാർഗിൽ വിജയത്തെ തുടർന്ന് [[ലോകസഭ|ലോകസഭയിലേക്ക്]] നടന്ന പതിമൂന്നാം തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[എൻ.ഡി.എ.]] വിജയം സുനിശ്ചിതമാക്കിയിരുന്നു. 1999 ഒക്ടോബറിൽ ആകെയുള്ള 505 സ്ഥാനങ്ങളിൽ 303-ഉം കൈയ്യിലാക്കി എൻ.ഡി.എ വിജയിച്ചു. യു.എസിനു പാകിസ്താനുമായുണ്ടായ നീരസവും യുദ്ധത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വർദ്ധിക്കാതിരിക്കാൻ ഇന്ത്യ സ്വീകരിച്ച നയങ്ങളും നയതന്ത്രബന്ധങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയും [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയും]] തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾക്ക് പുത്തനുണർവേകി. [[9/11]] ആക്രമണം ഈ ബന്ധങ്ങളെ ഒന്നുകൂടി ഉറപ്പിച്ചു. പ്രതിരോധ ഉപകരണങ്ങളും, [[വിദൂരനിയന്ത്രിത വ്യോമ വാഹനങ്ങൾ|വിദൂരനിയന്ത്രിത വ്യോമ വാഹനങ്ങളും]], ലേസർ നിയന്ത്രിത ബോംബുകളും, [[ഉപഗ്രഹ ചിത്രം|ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളും]] നൽകുന്നവർ എന്ന നിലയിൽ [[ഇസ്രായേൽ|ഇസ്രായേലും]] ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും ശക്തിപ്പെട്ടു.<ref>https://web.archive.org/web/20121020211637/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_30-7-2002_pg7_37 http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3088780.stm</ref>
=== പാകിസ്താനിൽ ===
<!--[[ചിത്രം:KargilPak.png|യുദ്ധമുന്നണിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പാകിസ്താനി സൈനികൻ, അപൂർവം ചിത്രങ്ങളിലൊന്ന്. [[ടൈം മാഗസിൻ|ടൈം]] മാഗസിനിൽ നിന്നും<ref>[http://www.time.com/time/asia/asia/magazine/1999/990712/loc1.html രഹസ്യമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പാകിസ്താനി സൈനികൻ</ref>|thumb|200px]-->
അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിൽ ഒറ്റപ്പെടുമെന്ന സാധ്യത നിമിത്തം പാകിസ്താൻ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥ തകർന്നു. ആദ്യ നേട്ടങ്ങൾക്കു ശേഷം നോർത്തേൺ ലൈറ്റ് ഇൻഫന്റ്രിയുടെ നാശം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ,<ref>{{Cite web |url=http://www.ccc.nps.navy.mil/research/kargil/war_in_kargil.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-28 |archive-date=2009-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090327120658/http://www.ccc.nps.navy.mil/research/kargil/war_in_kargil.pdf |url-status=dead }}</ref> ഭരണകൂടം സൈനികരുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ പോലും വിസമ്മതിച്ചപ്പോൾ<ref>http://www.ppp.org.pk/articles/article47.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070819130153/http://www.ppp.org.pk/articles/article47.htm |date=2007-08-19 }} http://www.rediff.com/news/1999/jul/11karg1.htm</ref> സൈനികരുടെ ആത്മവീര്യം കൂപ്പുകുത്തി.<ref>http://bcsia.ksg.harvard.edu/publication.cfm?ctype=article&item_id=39{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഷെരീഫ് പിന്നീട് 4,000 പാകിസ്താനി പട്ടാളക്കാർ നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നു സമ്മതിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/08/17/stories/2003081702900800.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-28 |archive-date=2009-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505050044/http://hinduonnet.com/thehindu/2003/08/17/stories/2003081702900800.htm |url-status=dead }}</ref><ref>Nawaz Sharif stating that casualties in Kargil were greater than the 1965 war. Interview in the Dawn (newspaper), June 13, 2000 ([http://www.jang.com.pk/thenews/jul2004-daily/20-07-2004/main/main4.htm ഷെരീഫിന്റെ കണക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051205023356/http://www.jang.com.pk/thenews/jul2004-daily/20-07-2004/main/main4.htm |date=2005-12-05 }})</ref> കാർഗിലിനെ സംബന്ധിച്ച് മുഷാറഫ് നടത്തിയിട്ടുള്ള അപൂർവ്വ പരാമർശങ്ങളൊന്നിൽ “മുൻ നേതാവു തന്നെ സ്വന്തം സേനയെ ഇടിച്ചു കാട്ടുന്നത് എന്നെ വേദനിപ്പിക്കുന്നു” എന്നാണ് ഷെരീഫിന്റെ പരാമർശത്തെ കുറിച്ച് പറഞ്ഞത്, ഇന്ത്യൻ മരണങ്ങളുടെ എണ്ണം പാകിസ്താന്റേതിനേക്കാളും കൂടുതലാണെന്നു അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.expressindia.com/fullstory.php?newsid=34665 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-28 |archive-date=2005-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050506125008/http://www.expressindia.com/fullstory.php?newsid=34665 |url-status=dead }}</ref> പാകിസ്താൻ പട്ടാളം യുദ്ധശേഷം അവരുടെ സൈനികരുടെ സാന്നിദ്ധ്യം യുദ്ധത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഔദ്യോഗികമായി സമ്മതിച്ചിരുന്നില്ല, എന്നാൽ 2010-ൽ പട്ടാളം ഈ നിലപാടിൽ നിന്ന് മാറുകയും അവരുടെ വെബ്സൈറ്റിൽ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട 453 സൈനികരുടെ പേരുകൾ നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref name="war-dead-listed">{{cite news|title=Pakistan lists Kargil war dead|url=http://www.thehindu.com/news/international/article894299.ece|accessdate=19 നവംബർ 2010|newspaper=The Hindu|date=19 നവംബർ 2010}}</ref><ref name="pakarmyadmits">{{cite news|title=Pakistan Army admits to Kargil martyrs|url=http://www.ndtv.com/article/world/pakistan-army-admits-to-kargil-martyrs-67190|accessdate=19 നവംബർ 2010|newspaper=NDTV|date=18 നവംബർ 2010}}</ref> പാകിസ്താനിലെ പലരും ഇന്ത്യൻ പട്ടാളത്തിനു മേൽ ഒരു വിജയം പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നെങ്കിലും സംഭവഗതിയിൽ ഹൃദയം തകർന്ന് പിന്മാറലിനെ ചോദ്യം ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.stimson.org/southasia/?SN=SA20041217738 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-28 |archive-date=2008-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202155136/http://www.stimson.org/southasia/?SN=SA20041217738 |url-status=dead }}</ref> പട്ടാളമേധാവിത്തം പിന്മാറലിൽ സംതൃപ്തരല്ലായിരുന്നു. കൂടാതെ ഷെരീഫ് കാർഗിൽ ആക്രമണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം പൂർണ്ണമായി കരസേനാ മേധാവി മുഷാറഫിന്റെ ചുമലിൽ വെച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തതോടെ ഇരുവരും തമ്മിൽ ഒരു അകൽച്ചയുണ്ടായി. 1999 [[ഒക്ടോബർ 12]]-നു മുഷാറഫ് രക്തരഹിതമായ പട്ടാളവിപ്ലവത്തിലൂടെ നവാസ് ഷെരീഫിനെ പുറത്താക്കി അധികാരം കൈയടക്കുകയുണ്ടായി.
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും മുൻപ്രധാനമന്ത്രിയുമായ [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ]] കാർഗിൽ യുദ്ധത്തെ “പാകിസ്താന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വിഡ്ഢിത്തം” എന്നാണ് വിളിച്ചത്. പല മുൻ പട്ടാള, [[ഐ.എസ്.ഐ]] ഉദ്യോഗസ്ഥരും “കാർഗിൽ യാതൊരു മെച്ചവും ഉണ്ടാക്കിയില്ല“ എന്ന പക്ഷക്കാരായിരുന്നു.<ref>http://www.ipcs.org/PakMedia05-UAug04.pdf</ref> അനേകം ജീവനുകളുടെ നഷ്ടത്തിന്റേയും അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന്റെ കുറ്റപ്പെടുത്തലിന്റേയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ പാകിസ്താനി മാദ്ധ്യമങ്ങളും പദ്ധതിയേയും പിന്മാറലിനേയും അതി നിശിതമായി വിമർശിച്ചു.<ref>[http://www.dawn.com/weekly/ayaz/990709.htm വിജയം റിവേഴ്സ് ഗിയറിൽ:മഹത്തരമായ പിന്മാറ്റം], [http://www.dawn.com/weekly/ayaz/990723.htm എന്താണു നേട്ടം]</ref> പലഭാഗത്തുനിന്നും അന്വേഷണത്തിനു സമ്മർദ്ദമുണ്ടായെങ്കിലും പോരാട്ടം ആരംഭിക്കാനുള്ള കാരണത്തെ കുറിച്ച് ഒരു അന്വേഷണം ഉണ്ടായില്ല. എങ്കിലും പാകിസ്താനി രാഷ്ട്രീയ കക്ഷിയായ പി.എം.എൽ(എൻ) പുറത്തിറക്കിയ [[ധവള പത്രം]] -നവാസ് ഷെരീഫ് ഒരു അന്വേഷണ കമ്മറ്റിയെ നിയോഗിച്ചെന്നും അവർ ജനറൽ പർവേസ് മുഷാറഫിനെ [[കോർട്ട് മാർഷൽ]] ചെയ്യാൻ ശുപാർശ ചെയ്തുവെന്നും പറയുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.thenews.com.pk/top_story_detail.asp?Id=2382 |title=പി.എം.എൽ-എൻ പുറത്തിറക്കിയ ധവള പത്രം |access-date=2007-07-28 |archive-date=2008-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081206125830/http://www.thenews.com.pk/top_story_detail.asp?Id=2382 |url-status=dead }}</ref> ഭരണം പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം അത് മുഷാറഫ് സ്വയം രക്ഷിക്കാനായി മോഷ്ടിച്ചുമാറ്റിയെന്നും അവർ ആരോപിക്കുന്നു. അതിൽ തന്നെ ഇന്ത്യക്ക് പദ്ധതിയെ കുറിച്ച് 11 മാസം മുമ്പുതന്നെ അറിയാമായിരുന്നുവെന്നും, സൈനിക, സാമ്പത്തിക, നയതന്ത്ര മേഖലകളിലെ പരിപൂർണ്ണ വിജയത്തിനായി കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നുവെന്നും പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.paktribune.com/news/index.shtml?151668 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-07-28 |archive-date=2006-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061022085431/http://www.paktribune.com/news/index.shtml?151668 |url-status=dead }}</ref> കാശ്മീർ പ്രശ്നത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ കാർഗിൽ പോരാട്ടം പ്രശസ്തമാക്കിയെങ്കിലും(അത് പാകിസ്താന്റെ ഒരു ലക്ഷ്യമായിരുന്നു) പാകിസ്താന്റെ വിശ്വാസ്യതയെ അത് ചോദ്യം ചെയ്തു, ഒരു സന്ധി സംഭാഷണത്തിനു തൊട്ടു പിറകേയായിരുന്നു നുഴഞ്ഞുകയറ്റം എന്നതു തന്നെ കാരണം. നിയന്ത്രണ രേഖയുടെ പ്രാധാന്യവും അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ടു.
യുദ്ധാനന്തരം കരസേനയിൽ ചെറിയ ചില മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായി. നോർത്തേൺ ലൈറ്റ് ഇൻഫന്റ്രി നടത്തിയ സേവനങ്ങൾ മുൻ നിർത്തി അർദ്ധ സൈനിക വിഭാഗമായിരുന്ന അവരെ പൂർണ്ണ സൈനിക വിഭാഗമാക്കി. തന്ത്രപരമായി അത്ര ബുദ്ധിപരമല്ലാത്ത ഒരു പദ്ധതി, കുറഞ്ഞ ഗൃഹപാഠം, രാഷ്ട്രീയ-നയതന്ത്ര സമ്മർദ്ദങ്ങളെ അളക്കാനുള്ള ശേഷിക്കുറവ് വിവരങ്ങളുടെ ഏകോപനമില്ലായ്മ എന്നിവയെ യുദ്ധം കാട്ടിക്കൊടുത്തു.
== കലകളിൽ ==
ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് ഒട്ടനവധി സിനിമകൾ കാർഗിൽ പോരാട്ടത്തെ ആധാരമാക്കി പുറത്തിറങ്ങി
<!-- [[ചിത്രം:LOC Kargil.jpg|thumb|200px|എൽ.ഒ.സി:കാർഗിൽ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ പോസ്റ്റർ]] -->
*എൽ.ഒ.സി:കാർഗിൽ(2003), നാലുമണിക്കൂറിലധികം ഉള്ള ഈ ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രം കാർഗിൽ സംഭവ പരമ്പരകളെ വരച്ചു കാട്ടുന്നു.<ref>http://www.imdb.com/title/tt0347416/</ref>
*ലക്ഷ്യ(2004), [[പരം വീര ചക്ര]] ലഭിച്ച ക്യാപ്റ്റൻ [[വിക്രം ബത്ര|വിക്രം ബത്രയുടെ]] ജീവിതത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി എടുത്ത ചിത്രം. ചലച്ചിത്ര നിരൂപകർ [[യഥാതഥ]] ചിത്രീകരണരീതിയെ ഏറെ പ്രശംസിച്ചു.<ref>http://www.rottentomatoes.com/m/lakshya/?show=all</ref> പാകിസ്താനിൽ നിന്നും ചിത്രത്തിനു നല്ലപ്രതികരണമാണുണ്ടായത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.dailytimes.com.pk/print.asp?page=2004%5C06%5C24%5Cstory_24-6-2004_pg3_3 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-30 |archive-date=2012-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020211623/http://www.dailytimes.com.pk/print.asp?page=2004%5C06%5C24%5Cstory_24-6-2004_pg3_3 |url-status=dead }}</ref>
*ധൂപ്(2003), അശ്വിനി ചൌധരി സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രത്തിൽ മരണാനന്തരം [[മഹാ വീര ചക്ര]] ലഭിച്ച അനൂജ് നയ്യാരുടെ മാതാപിതാക്കളുടെ ജീവിതം ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
*മിഷൻ ഫതേഹ്-സഹാറാ ചാനലിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്ത പരമ്പര
*ഫിഫ്റ്റി ഡേ വാർ: യുദ്ധത്തിന്റെ നാടകീയ പുനരാവിഷ്കാരം. യഥാർത്ഥ വിമാനവും സ്ഫോടനങ്ങളുമെല്ലാം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഹിന്ദിക്കു പുറമേ മറ്റു പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലും കാശ്മീർ പ്രശ്നവും, കാർഗിലുമായും ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള അനേകം ചിത്രങ്ങൾ ഇറങ്ങി. മലയാളത്തിൽ ഇത്തരത്തിലറങ്ങിയ ചിത്രമാണ് [[കുരുക്ഷേത്ര (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|കുരുക്ഷേത്ര]].<ref>http://entertainment.oneindia.in/malayalam/previews/2008/kurukshetra-film-preview-150908.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==കുറിപ്പുകൾ==
{{fnb|(൧)}}പോരാട്ടത്തിന്റെ പേര്: പോരാട്ടത്തിനു പലരും പല പേരുകളും വിളിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധത്തിനിടയിൽ ഇന്ത്യ “യുദ്ധം” എന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നില്ല, പകരം “യുദ്ധ സമാന സാഹചര്യം” എന്നൊക്കെ വിളിച്ചു. കാർഗിൽ പോരാട്ടം, കാർഗിൽ സംഭവം, [[ഓപറേഷൻ വിജയ്]], മുതലായ പേരുകളും ഉപയോഗിച്ചു. യുദ്ധാവസാനം ആയപ്പോഴേക്കും ഇന്ത്യൻ ഭരണകൂടം പോരാട്ടത്തെ കാർഗിൽ യുദ്ധം എന്നു തുടർച്ചയായി വിളിച്ചെങ്കിലും ‘യുദ്ധ‘ത്തിനു സ്ഥിരീകരണമുണ്ടായില്ല. മൂന്നാം കാശ്മീർ യുദ്ധം എന്നൊക്കെ മറ്റു പേരുകളും ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും വലിയ പ്രചാരം ലഭിച്ചില്ല, നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിനു പാകിസ്താൻ ഇട്ട രഹസ്യനാമമായിരുന്നു “[[ഓപറേഷൻ ബാദ്ർ]]“. പാകിസ്താൻ കരസേന പോരാട്ടത്തിന് ഇട്ടിരുന്ന പേര് ''ദൃഢനിശ്ചയത്തിന്റെ പർവ്വതം''<ref name="പേരുവെളിപ്പെടുത്തി">{{cite news|title=കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട പാക് സൈനികരുടെ പേര് വെളിപ്പെടുത്തി|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=140794|accessdate=19 നവംബർ 2010|newspaper=[[മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]]|date=19 നവംബർ 2010}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (Operation Koh-e-Paima അഥവാ Mountain of Resolve) എന്നായിരുന്നുവെന്ന് 2010-ൽ വെളിപ്പെട്ടു<ref name="war-dead-listed" />.
{{fnb|(൨)}} [[:s:en:Simla_Treaty|സിംലാ കരാർ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിസോഴ്സിൽ]]
== അവലംബം ==
<div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;">
<references/>
</div>
{{ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ ബന്ധങ്ങൾ}}
{{ഇന്ത്യൻ സൈന്യം}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെട്ട യുദ്ധങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യാചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യാ-പാക് ബന്ധങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്തോ-പാക് യുദ്ധങ്ങൾ]]
pbr10u1w88qe2oqjnv5xlh74wnqs4vp
എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം
0
18576
4631112
4615830
2026-06-18T14:54:35Z
Malikaveedu
16584
4631112
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ernakulam Siva Temple}}
{{Infobox temple
| name = എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം
| image = Ernakulathappan Temple.JPG
| image_alt =
| caption = ക്ഷേത്ര ഗോപുരം
| pushpin_map = India Kerala
| map_caption = Location in Kerala
| latd = 9 | latm = 30 | lats = 5 | latNS = N
| longd= 76 | longm= 35 | longs = 5 | longEW = E
| coordinates_region = IN
| coordinates_display= title
| other_names =
| proper_name = എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം
| devanagari =
| sanskrit_translit =
| tamil = எறணாகுளம் சிவன் கோவில்
| Tagalog = Templo ng Siva sa Ernakulam
| Hindi = एर्नाकुलम शिव मंदिर
| country = [[ഇന്ത്യ]]
| state = [[കേരളം]]
| district = [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]]
| location = [[എറണാകുളം]]
| elevation_m =
| primary_deity_God = [[പരമശിവൻ]]
| primary_deity_Godess =
| utsava_deity_God =
| utsava_deity_Godess=
| Direction_posture = [[പടിഞ്ഞാറ്]]
| Pushakarani =
| Vimanam =
| Poets =
| Prathyaksham = പരമശിവൻ
| important_festivals= [[ശിവരാത്രി]], തിരുവുത്സവം
| architecture = കേരള-ദ്രാവിഡ ശൈലി
| number_of_temples = 1
| number_of_monuments=
| inscriptions =
| date_built =
| creator =
| temple_board = [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്]]
| Website =
}}
കേരളത്തിന്റെ വ്യാവസായിക തലസ്ഥാനമായ [[എറണാകുളം]] നഗരമദ്ധ്യത്തിൽ, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുള്ള [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|കൊച്ചി കായലിലേക്ക്]] ദർശനം ചെയ്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു മഹാദേവ ക്ഷേത്രമാണ് '''എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം'''. [[പരശുരാമൻ|പരശുരാമപ്രതിഷ്ഠിതനായ]] കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങളിൽ]] ഒന്നാണിത്.<ref>കുഞ്ഞികുട്ടൻ ഇളയതിൻറെ “108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ“</ref> അത്യുഗ്രമൂർത്തിയായ [[ശിവൻ|പരമശിവനാണ്]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. [[കിരാതമൂർത്തി|കിരാതമൂർത്തിയായും]] [[പാർവ്വതി|പാർവ്വതീസമേതനായും]] രണ്ടുരൂപങ്ങളിൽ ഇവിടെ ശിവന് പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും സന്നിധികളുണ്ട്. '''എറണാകുളത്തപ്പൻ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടത്തെ മഹാദേവൻ എറണാകുളം നഗരത്തിന്റെ കുലദൈവമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
എറണാകുളം ക്ഷേത്രം വാസ്തവത്തിൽ മൂന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങളടങ്ങിയ ഒരു വലിയ ക്ഷേത്രസമുച്ചയമാണ്. ഈ ശിവക്ഷേത്രത്തിന് സമീപം കന്നഡശൈലിയിലുള്ള ഒരു [[ഹനുമാൻ|ആഞ്ജനേയക്ഷേത്രവും]] തമിഴ് ശൈലിയിലുള്ള ഒരു സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. എങ്കിലും മൂന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങളും സ്വതന്ത്രമായിത്തന്നെ നിലനിന്നുപോരുന്നു. [[ദക്ഷിണേന്ത്യ]]യിലെ മൂന്ന് സംസ്കാരങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് കാണാൻ കഴിയുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയും ഇതുവഴി ലഭിയ്ക്കുന്നു.
പണ്ട് ക്ഷേത്രം ചേരാനെല്ലൂർ കർത്താക്കന്മാരുടെ വകയായിരുന്നു. കർത്താക്കന്മാരും [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി രാജാക്കന്മാരുമാണ്]] ക്ഷേത്രത്തിലെ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയിട്ടുള്ളത്. [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] [[തിരുവാതിര (നക്ഷത്രം)|തിരുവാതിര നാളിൽ]] ആറാട്ടായി എട്ടുദിവസത്തെ കൊടിയേറ്റുത്സവം, [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] [[ശിവരാത്രി]], [[ധനു|ധനുമാസത്തിലെ]] [[തിരുവാതിര ആഘോഷം|തിരുവാതിര]] എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഇന്ന് ക്ഷേത്രഭരണം.
==ഐതിഹ്യം==
[[പ്രമാണം:Eranakulathappan Temple.jpg|ലഘുചിത്രം|ക്ഷേത്ര സമുച്ചയം]]
=== സ്ഥലനാമം ===
'''എറണാകുളം''' എന്ന സ്ഥലപ്പേരിനെ ചൊല്ലി പലവിധ അഭിപ്രായങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ''ഏറെ നാൾ കുളം'' ആണ് എറണാകുളമായതെന്നാണ് ഒരു വാദം. ഒരുപാടുകാലം എറണാകുളം ജലത്തിലായിരുന്നുവെന്ന് കാണിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ പ്രയോഗം. മറ്റൊരു അഭിപ്രായം, ''ഇറയനാർകുളം'' ആണ് എറണാകുളമായതെന്നാണ്. [[തമിഴ്]] ഭാഷയിൽ ശിവനെ ''ഇറയനാർ'' എന്ന് വിളിയ്ക്കാറുണ്ട്. ഇന്നത്തെ തെക്കേ ഇന്ത്യ മുഴുവൻ പഴയ [[തമിഴകം|തമിഴകത്തിന്റെ]] കീഴിലായിരുന്നതിനാൽ ഈ വാദത്തിന് വിശ്വാസ്യതയുണ്ട്. ശിവന്റെ സ്ഥാനം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ''ഇറയനാർകളം'' എന്ന പേര് വരികയും അത് പിന്നീട് എറണാകുളമാകുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് ഈ വാദം പിന്തുടരുന്ന ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നത്. മറ്റൊരു അഭിപ്രായം ''ഋഷിനാഗക്കുളം'' ആണ് എറണാകുളമായതെന്നാണ്. എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറകിലുള്ള കുളത്തിന്റെ പേരാണ് ഋഷിനാഗക്കുളം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന പേരാണത്.
=== പ്രതിഷ്ഠ ===
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ കുലമുനി എന്നുപേരായ ഒരു മുനി ഹിമാലയത്തിൽ തപസ്സനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ദേവലൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു ശിഷ്യനുണ്ടായിരുന്നു. ഒരിയ്ക്കൽ കുലുമുനി നടത്താൻ നിശ്ചയിച്ച ഹോമത്തിന് പൂജാദ്രവ്യങ്ങൾ ശേഖരിയ്ക്കാൻ ദേവലനും സഹപാഠികളും കൂടി കാട്ടിലേയ്ക്കുപോയി. പോകുന്ന വഴിയ്ക്കുവച്ച് അവർ ഒരു പാമ്പിനെ കണ്ടു. അതിനെ കണ്ടപ്പോൾത്തന്നെ മറ്റു ശിഷ്യന്മാരെല്ലാം പേടിച്ച് ഓടിപ്പോയി ചെടികൾക്കിടയിൽ മറഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ ദേവലനാകട്ടെ അടുത്തുകണ്ട ഒരു കാട്ടുവള്ളി കണ്ട് അതുകൊണ്ട് കുരുക്കിട്ടുപിടിച്ച് പാമ്പിനെ കൊന്നു. സഹപാഠികളിൽ നിന്ന് വിവരമറിഞ്ഞ കുലുമുനി പാമ്പിനെ കൊന്ന ദേവലൺ പാമ്പിന്റെ തലയും മനുഷ്യന്റെ ഉടലുമുള്ള ഭീകരജീവിയായി മാറട്ടെ എന്ന് ശപിച്ചു. ഇതുകേട്ട ദേവലൻ ശാപമോക്ഷം അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ ശാന്തനായ കുലുമുനി അവന് ശാപമോക്ഷം കൊടുത്തു: {{quote|ഇവിടെനിന്ന് കിഴക്ക് ദിക്കിലായി ഇലഞ്ഞിമരച്ചുവട്ടിൽ നാഗം പൂജ നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ശിവലിംഗമുണ്ട്. ഈ വിഗ്രഹം പൂജ നടത്തുവാനായി നീ വാങ്ങി ദക്ഷിണദിക്കിലേക്ക് പോകുക. ഒരു സ്ഥലത്ത് വച്ച് നീ പൂജ ചെയ്യുമ്പോൾ ആ വിഗ്രഹം അവിടെ ഉറച്ചുപോകും. അവിടെ വച്ച് നീ ശാപമോചിതനാകും.}} ശാപം കാരണം ദേവലൻ നാഗർഷി എന്നുപേരായ ഒരു നാഗമായി മാറി. നാഗർഷി ശിവലിംഗവുമായി ദക്ഷിണദിക്കിലേക്ക് യാത്രയായി. യാത്രയ്ക്കിടയിൽ ഒരുപാട് സ്ഥലങ്ങൾ നാഗർഷി സന്ദർശിച്ചു. എറണാകുളത്തെത്തിയപ്പോൾ നാഗർഷി വൃക്ഷത്തണലിൽ വിഗ്രഹത്തെ വച്ചിട്ട് അടുത്തുള്ള കുളത്തിലിറങ്ങി കുളിച്ച് വന്ന് പൂജചെയ്തു. രാവിലെ കുളക്കടവിൽ കുളിയ്ക്കാനെത്തിയവർ ഒരു ഭീകരജീവി നടത്തുന്ന പൂജ കണ്ട് ഭയന്ന് ആളുകളെ വിളിച്ചുകൂട്ടി. അവരെത്തി നാഗർഷിയെ ഉപദ്രവിക്കുവാൻ തുടങ്ങിയതോടെ ശിവലിംഗവുമായി രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ച നാഗർഷിക്ക് ശിവലിംഗം അവിടെ ഉറച്ചിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു. ശിവലിംഗത്തിന് മുന്നിൽ സാഷ്ടാംഗപ്രണാമം നടത്തി നാഗർഷി ശാപമോചിതനായി. കുളികഴിഞ്ഞുവന്ന നാട്ടുകാർ ദേശാധിപനായ തൂശത്തുകൈമളെ ഈ വിവരം അറിയിക്കുകയും ശിവലിംഗം ഇരുന്ന സ്ഥാനത്ത് ഒരു ക്ഷേത്രം പണിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ആ ക്ഷേത്രമാണ് ഇന്ന് പ്രസിദ്ധമായ എറണാകുളം മഹാശിവക്ഷേത്രം.
== ചരിത്രം ==
എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രത്തിന് ചരിത്രപകാരം ഏകദേശം രണ്ടായ്ത്തിലധികം വർഷം പഴക്കം പറയുന്നുണ്ട്. [[സംഘകാല സാഹിത്യം|സംഘകാലകൃതികളിൽ]] [[ചേരസാമ്രാജ്യം|ചേരനാട്ടിലെ]] പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ വർണ്ണിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പൗരാണികതയിലേയ്ക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു. അക്കാലത്ത് മികച്ച രീതിയിൽ തന്നെ ക്ഷേത്രം നടന്നുപോയിട്ടുണ്ടെന്നത് ഉറപ്പാണ്. പിൽക്കാലത്ത്, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം ഇവിടത്തെ അന്നത്തെ നാടുവാഴികളായിരുന്ന അഞ്ച് [[കൈമൾ|കൈമൾമാർക്കായി]]. അവരിൽ പ്രധാനിയായിരുന്ന തൂശത്ത് കൈമൾ തികഞ്ഞ ശിവഭക്തനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിൽ പുനരുദ്ധാരണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നതായി രേഖകളുണ്ട്.
==ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി==
=== ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും ===
എറണാകുളം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് കൊച്ചിക്കായലിന്റെ കിഴക്കേക്കരയിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ കലാലയങ്ങളിലൊന്നായ [[മഹാരാജാസ് കോളേജ്]], [[കണയന്നൂർ താലൂക്ക്]] ഓഫീസ്, സെഷൻസ് കോടതി, കൊച്ചി ആർട്ട് ഗ്യാലറി, രാജേന്ദ്രമൈതാൻ, സുഭാഷ് പാർക്ക് തുടങ്ങിയവ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലുഭാഗത്തുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രണ്ടുഭാഗത്തും ഗോപുരങ്ങളുണ്ട്. കായലിനോടുചേർന്ന് മറൈൻ ഡ്രൈവ് റോഡ് കടന്നുപോകുന്നു. റോഡിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ മനോഹരമായ കവാടം കാണാം. റോഡിൽ നിന്ന് ക്ഷേത്രഗോപുരം വരെ ഏകദേശം നൂറുമീറ്റർ ദൂരം കാണും. ക്ഷേത്രകവാടത്തിനകത്താണ് വാഹനപാർക്കിങ് സൗകര്യവും മറ്റുമുള്ളത്. പോകുന്ന വഴിയിൽ നിരവധി മരങ്ങൾ കാണാം. അവയെല്ലാം കഴിഞ്ഞ് ഏതാനും ദൂരം കൂടിപ്പോയാൽ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിന് മുന്നിലെത്താം. ഇരുനിലകളോടുകൂടിയ പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരം വലിയ അലങ്കാരപ്പണികളൊന്നുമില്ലെങ്കിലും ഗാംഭീര്യത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ഗോപുരത്തിനടുത്താണ് ദേവസ്വം ഓഫീസും ചെരുപ്പ് കൗണ്ടറുമുള്ളത്. കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന് കീഴിലുള്ള ഒരു 'എ' ഗ്രേഡ് ദേവസ്വമാണ് എറണാകുളം ദേവസ്വം. ഗോപുരത്തിൽ നിന്ന് അല്പം മാറി ക്ഷേത്രം വക വെടിപ്പുര സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വെടിവഴിപാട് ഇവിടെ ഭഗവാന് പ്രധാനമാണ്.
പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിലൂടെ അകത്തുകടന്ന് ആദ്യമെത്തുന്നത് ആനക്കൊട്ടിലിലാണ്. സാമാന്യം വലിപ്പമുള്ള ആനക്കൊട്ടിലാണിത്. അഞ്ചാനകളെ വച്ച് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാം. ആനക്കൊട്ടിലിനപ്പുറത്താണ് ഭഗവദ്വാഹനമായ [[നന്ദി]]യെ ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന ഉത്തുംഗമായ സ്വർണ്ണക്കൊടിമരമുള്ളത്. ഏകദേശം അമ്പതടി ഉയരം വരുന്ന ഈ കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ട് അധികകാലമായിട്ടില്ല. കൊടിമരത്തിനപ്പുറം ബലിക്കൽപ്പുരയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ വലിയ ബലിക്കല്ല് ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു സാമാന്യം. വലിപ്പമുള്ള ബലിക്കല്ലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ പുറത്തുനിന്നുള്ള ദർശനത്തിന് അത് തടസ്സമല്ല. ബലിക്കൽപ്പുരയുടെ മച്ചിൽ പതിവുപോലെ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവിന്റെയും]] [[അഷ്ടദിക്പാലർ|അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും]] രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്.
താരതമ്യേന ചെറിയൊരു മതിലകമാണ് എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രത്തിലേത്. ഏകദേശം രണ്ടേക്കർ വിസ്തീർണ്ണമേ വരൂ ഈ മതിലകത്തിന്. എന്നാൽ, മഹാക്ഷേത്രത്തിന്റെ മറ്റ് ലക്ഷണങ്ങളെല്ലാമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ക്ഷേത്രം വക ഹാളായ എറണാകുളത്തപ്പൻ ഹാൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വിവാഹാദികാര്യങ്ങൾക്കും കലാപരിപാടികൾക്കുമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്ന ഹാളാണിത്. ഇവിടെ ഇത്തരത്തിൽ പരിപാടികളില്ലാത്ത ദിവസങ്ങൾ കുറവാണ്. വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. മുഖപ്പോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിലാണിത്. [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലെ]] വിഗ്രഹവുമായി പ്രകടമായ രൂപസാദൃശമുള്ള വിഗ്രഹമാണിവിടെയുള്ളത്. [[മണ്ഡലകാലം|മണ്ഡലകാലത്ത്]] ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം ഇവിടെവച്ചാണ്. ഇവിടെനിന്ന് ഒരല്പം മാറിയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠയും. നാഗരാജാവായി ശിവന്റെ കണ്ഠാഭരണമായ [[വാസുകി|വാസുകിയും]] കൂടെ നാഗയക്ഷിയും നാഗകന്യകയും നാഗചാമുണ്ഡിയുമടക്കമുള്ള പരിവാരങ്ങളുമടങ്ങുന്നതാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ.
ക്ഷേത്രമതിലകത്തിന് പുറത്ത് വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് ഐതിഹ്യപ്രസിദ്ധമായ ക്ഷേത്രക്കുളം. ''ഋഷിനാഗക്കുളം'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രക്കുളത്തിലാണത്രേ പൂജയ്ക്കുമുമ്പ് നാഗർഷി കുളിച്ചത്. അതാണ് ഈ പേരിന്റെ കാരണമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ കുളത്തിൽ തന്നെയാണ് ഉത്സവാവസാനം ഭഗവാന്റെ ആറാട്ടും നടക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേനടയിലെ വാതിൽ അടച്ചിട്ടിരിയ്ക്കുകയാണ്. ആദിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിരുന്നു ഭഗവാൻ എന്നതിന്റെ സൂചനകൾ ചിലത് കാണിച്ചുതരുന്നുണ്ട് ഈ വാതിൽ. അത്യുഗ്രമൂർത്തിയായ ഭഗവാന്റെ കോപം കാരണം കിഴക്കുഭാഗത്ത് അഗ്നിബാധ പതിവായപ്പോൾ [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ]] ദർശനം തിരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് കഥ. എന്നാൽ, ഭഗവാനോടൊപ്പം കുടികൊള്ളുന്ന പാർവ്വതീദേവി ഇന്നും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിത്തന്നെ കുടികൊള്ളുന്നു. തെക്കേ നടയിൽ വിശേഷിച്ചൊന്നും തന്നെ കാണാനില്ല.
=== സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രം ===
ക്ഷേത്രമതിലിന് പുറത്ത് വടക്കുഭാഗത്ത് എറണാകുളത്തപ്പൻ ഹാളിന്റെ തൊട്ടടുത്തായി [[തമിഴ്നാട്]] ശൈലിയിൽ നിർമ്മിയ്ക്കപ്പെട്ട മറ്റൊരു ക്ഷേത്രം കാണാം. [[വള്ളി (ദേവി)|വള്ളീ]]-[[ദേവയാനി|ദേവയാനീസമേതനായ]] [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ. കൊച്ചിയിലെ തമിഴ് ബ്രാഹ്മണസമൂഹത്തിന്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് തമിഴ് ബ്രാഹ്മണനായിരുന്ന കൊച്ചി ദിവാൻ വെങ്കടസ്വാമിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിച്ചത്. നിർമ്മാണശൈലിയിലും പൂജാവിധികളിലുമെല്ലാം തമിഴ് സ്വാധീനം പുലർത്തുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി കുടികൊള്ളുന്നു. ഗണപതി, [[ദക്ഷിണാമൂർത്തി]] (ശിവൻ), [[മഹാവിഷ്ണു]], [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗാഭഗവതി]] എന്നിവരാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപദേവതകൾ. [[തൈപ്പൂയം]], [[സ്കന്ദഷഷ്ഠി]], [[വൈകാശി വിശാഖം]], [[തൃക്കാർത്തിക]] എന്നിവയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. കൂടാതെ, എല്ലാമാസത്തിലെയും വെളുത്ത [[ഷഷ്ഠി]]യും വിശേഷമാണ്. ചൊവ്വാഴ്ച പ്രധാനം. എറണാകുളത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതെങ്കിലും അതുമായി എടുത്തുപറയത്തക്ക ബന്ധമൊന്നും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനില്ല. എന്നിരുന്നാലും ശിവക്ഷേത്രത്തിലും ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിലും എത്തുന്ന ഭക്തർ ഇവിടെയും ദർശനം നടത്താറുണ്ട്.
=== ഹനുമാൻസ്വാമി ക്ഷേത്രം ===
കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിന് പുറത്ത് വടക്കുഭാഗത്തായി [[കർണാടക]] ശൈലിയിൽ നിർമ്മിയ്ക്കപ്പെട്ട മറ്റൊരു ചെറുക്ഷേത്രം കാണാം. [[ഹനുമാൻ]] സ്വാമിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ. ക്ഷേത്രത്തോടുചേർന്ന് ഒരു [[അരയാൽ]] മരമുണ്ട്. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ ബ്രഹ്മാവും നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ ശിവനും കുടിയിരിയ്ക്കുന്നു. അതായത് അരയാൽ [[ത്രിമൂർത്തികൾ|ത്രിമൂർത്തീസ്വരൂപമാകുന്നു]]. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് പുണ്യകരമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിനും സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രത്തിന്റെ പഴക്കമേയുള്ളൂ. ഇതാകട്ടെ, എറണാകുളത്തെ തുളു മാധ്വബ്രാഹ്മണരുടെ ആഗ്രഹമനുസരിച്ച് അവരിലൊരാളായിരുന്ന കൊച്ചി ദിവാൻ വെങ്കടറാവു പണികഴിപ്പിച്ചതാണ്. കന്നഡ മധ്വസമ്പ്രദായമനുസരിച്ചാണ് ഇവിടെ പൂജകൾ നടക്കുന്നത്. ഇത്തരത്തിൽ പൂജകൾ നടക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായി വരാത്ത അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്. പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠയായ ഹനുമാൻ സ്വാമി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായിരിയ്ക്കുന്നു. ഹനുമാനോടൊപ്പം ഇവിടെ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമന്നും]] പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഉപദേവതകളായി നാഗദൈവങ്ങളും [[രാഘവേന്ദ്രസ്വാമികൾ|രാഘവേന്ദ്രസ്വാമികളും]] കുടികൊള്ളുന്നു. [[ഹനുമാൻ ജയന്തി]]യും [[ശ്രീരാമനവമി]]യുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. പ്രധാന ദിവസങ്ങൾ ശനി, വ്യാഴം, ചൊവ്വ. എറണാകുളത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതെങ്കിലും അതുമായി എടുത്തുപറയത്തക്ക ബന്ധമൊന്നും ഈ ക്ഷേത്രത്തിനില്ല. എന്നിരുന്നാലും ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തുന്ന ഭക്തർ ഇവിടെയും ദർശനം നടത്താറുണ്ട്.
=== ശ്രീകോവിൽ ===
സാമാന്യം വലിപ്പമുള്ള വട്ടശ്രീകോവിലാണ് എറണാകുളത്തപ്പൻ ക്ഷേത്രത്തിലേത്. ഏകദേശം നൂറടി ചുറ്റളവ് ഈ ശ്രീകോവിലിനുണ്ട്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ മേൽക്കൂര ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടം ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് മൂന്ന് മുറികളുണ്ട്. അവയിൽ കിഴക്കേ അറ്റത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. രണ്ടരയടിയോളം പൊക്കമുള്ള [[ശിവലിംഗം]] പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി കുടികൊള്ളുന്നു. അലങ്കാരസമയത്ത് ശിവന് പ്രിയപ്പെട്ട കൂവളമാല, തുമ്പപ്പൂമാല, രുദ്രാക്ഷമാല എന്നിവകൊണ്ട് ശിവലിംഗത്തിന്റെ മുക്കാൽ ഭാഗവും മറഞ്ഞിരിയ്ക്കും. വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് തിരുവെറണാകുളത്തപ്പൻ, ശിവലിംഗമായി ശ്രീലകത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്നു.
മറ്റു മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടത്തെ ശ്രീകോവിലിൽ ചിത്രശില്പകലാവൈദഗ്ദ്ധ്യത്തിന്റെ ശേഷിപ്പുകളൊന്നും തന്നെ ഏറ്റുവാങ്ങിയിട്ടില്ല. തികച്ചും ലളിതമായ നിർമ്മിതിയാണ്. സാധാരണയായി കാണാറുള്ള മിനുക്കുപണികൾ പോലും ഇവിടെയില്ലെന്നതാണ് വാസ്തവം. വടക്കുവശത്ത്, ശ്രീകോവിലിന്റെ ഓവ് മനോഹരമായി നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. അഭിഷേകജലം ഇതിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു. ശിവക്ഷേത്രമായതിനാൽ ഓവിനപ്പുറം പ്രദക്ഷിണം പാടില്ല.
=== നാലമ്പലം ===
ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. താരതമ്യേന സ്ഥലം കുറവാണ് നാലമ്പലത്തിനകത്ത്. എങ്കിലും പ്രദക്ഷിണം നിർബാധം നടത്താം. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ കാണാം. തെക്കേ വാതിൽമാടം ഹോമങ്ങൾക്കും മറ്റും ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നു. പ്രധാന ശ്രീകോവിലിന്റെ നേരെ വടക്കായി കിരാതമൂർത്തി കുടികൊള്ളുന്നു. ശിവഭഗവാന്റെ മറ്റൊരു ഭാവമാണ് കിരാതമൂർത്തി. [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനനെ]] പരീക്ഷിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് [[പാശുപതാസ്ത്രം]] നൽകിയ ഭാവത്തിലാണ് ഈ മൂർത്തി കുടികൊള്ളുന്നത്. പ്രധാന ശിവപ്രതിഷ്ഠയുടെ അതേ പ്രാധാന്യമാണ് ഇതിനും നൽകിവരുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[തിടപ്പള്ളി|തിടപ്പള്ളിയും]] വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] പണിതിട്ടുണ്ട്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാൻ കുടികൊള്ളുന്നു. സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങളിലേതുപോലെയാണ് ഇവിടെയും ഗണപതിയുടെ പ്രതിഷ്ഠാരീതിയും മറ്റും. ഗണപതിയ്ക്കൊപ്പം തന്നെ ഇവിടെ സുബ്രഹ്മണ്യനെയും കരിനാഗത്തെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ശ്രീകോവിലിന് ചുറ്റുമായി അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]], കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിര്യതി]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതൃക്കൾ]] ([[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[മഹേശ്വരി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[വരാഹി]], [[കൗമാരി]], [[ചാമുണ്ഡി]]), [[വീരഭദ്രൻ]], ഗണപതി, ശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ബ്രഹ്മാവ്, [[അനന്തൻ]], ദുർഗ്ഗാദേവി, നിർമ്മാല്യധാരി (ഇവിടെ [[ചണ്ഡികേശ്വരൻ]]) എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ശീവേലിസമയത്ത് ഇവയിൽ ബലിതൂകുന്നു. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ വികാരമൂർത്തികളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ അവയിൽ ചവിട്ടാനോ തൊട്ട് തലയിൽ വയ്ക്കാനോ പാടില്ല.
=== നമസ്കാരമണ്ഡപം ===
ശ്രീകോവിലിന്റെ നേരെ മുന്നിലായി ചതുരാകൃതിയിൽ നമസ്കാരമണ്ഡപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. നാലുകാലുകളോടുകൂടിയ താരതമ്യേന ചെറിയ മണ്ഡപമാണിതെന്നതിനാൽ പ്രദക്ഷിണത്തിന് നന്നേ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ട്. മണ്ഡപത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയും ചെമ്പുമേഞ്ഞതാണ്. ഇതിന്റെ മുകളിലും സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടം കാണാം. മണ്ഡപത്തിന്റെ മച്ചിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും അഷ്ടദിക്പാലകരുടെയും രൂപങ്ങളും തൂണുകളിൽ മറ്റുചില ദേവ-ബ്രാഹ്മണരൂപങ്ങളും കാണാം. മണ്ഡപത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഭഗവദ്വാഹനമായ നന്ദിയുടെ ഒരു പ്രതിമയുണ്ട്. ഭക്തർ ഈ നന്ദിയുടെ ചെവിയിൽ ആഗ്രഹങ്ങൾ പറയുന്നത് സ്ഥിരം കാഴ്ചയാണ്. നന്ദിയോട് ആഗ്രഹങ്ങൾ പറഞ്ഞാൽ അദ്ദേഹം അവ ഭഗവാനോട് പറയുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.
== പ്രതിഷ്ഠ ==
=== തിരുവെറണാകുളത്തപ്പൻ (പരമശിവൻ) ===
ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. അത്യുഗ്രമൂർത്തിയായ ശിവനായാണ് പ്രതിഷ്ഠാസങ്കല്പം. കിരാതമൂർത്തിയായും പാർവ്വതീസമേതനായും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഭാവങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠ ഭഗവാന്നുണ്ട്. രണ്ടരയടി ഉയരമുള്ള ശിവലിംഗത്തിൽ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ഭഗവാൻ കുടികൊള്ളുന്നു. ആദ്യം കിഴക്കോട്ടായിരുന്നു ഭഗവദ്ദർശനമെന്നും, ഉഗ്രമൂർത്തിയായ ശിവന്റെ കോപം മൂലം കിഴക്കുഭാഗത്തെ ചേർത്തറ പോലുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ അഗ്നിയ്ക്കിരയായപ്പോൾ, ഭക്തനായ [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം സ്വാമിയാരുടെ]] അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് ഭഗവാൻ സ്വയം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തേയ്ക്ക് കൊച്ചി കായലിന്റെ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞതാണെന്നും, അതല്ല പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുള്ള [[കൊച്ചി പഴയന്നൂർ ഭഗവതിക്ഷേത്രം|കൊച്ചി പഴയന്നൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ]] ഭഗവതിയ്ക്ക് ദർശനം നൽകാനായാണ് തിരിഞ്ഞതെന്നും കഥകളുണ്ട്. എങ്കിലും, പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായ ശിവപ്രതിഷ്ഠ എന്നത് ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്. കിരാതമൂർത്തിയായ പ്രതിഷ്ഠയും ഏകദേശം ഇതേ ഉയരത്തിലാണ്. ശംഖാഭിഷേകം, ധാര, കൂവളമാല, പിൻവിളക്ക്, ഉമാമഹേശ്വരപൂജ, വെടിവഴിപാട് എന്നിവയാണ് എറണാകുളത്തപ്പന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
== ഉപദേവതകൾ ==
=== ഗണപതി ===
നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിലാണ് ശിവപാർവ്വതീപുത്രനായ ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു]], പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ]], മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം]] എന്നിവ ധരിച്ച ഗണപതി മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, ഒറ്റയപ്പം, കറുകമാല, നാളികേരമുടയ്ക്കൽ തുടങ്ങിയവയാണ് ഗണപതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
=== സുബ്രഹ്മണ്യൻ ===
ഗണപതിയോടൊപ്പം അതേ ശ്രീകോവിലിലാണ് സഹോദരനായ സുബ്രഹ്മണ്യന്റെയും പ്രതിഷ്ഠ. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യന്റെ രൂപത്തിലാണ് ഈ വിഗ്രഹം. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന ഭഗവാൻ, ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്നു. പാലഭിഷേകം, ഭസ്മാഭിഷേകം, പഞ്ചാമൃതം, നാരങ്ങാമാല തുടങ്ങിയവയാണ് സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
=== അയ്യപ്പൻ ===
നാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിലാണ് ഹരിഹരപുത്രനായ അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. രണ്ടടി ഉയരമുള്ള വിഗ്രഹം പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ശബരിമലയിലെ വിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിഗ്രഹമാണിവിടെ. മുഖപ്പോടുകൂടിയ ഈ നടയിൽ വച്ചാണ് ശബരിമല തീർത്ഥാടകർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതുമെല്ലാം. നീരാജനം, നെയ്യഭിഷേകം, നാളികേരമുടയ്ക്കൽ തുടങ്ങിയവയാണ് അയ്യപ്പന്റെ നടയിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
=== നാഗദൈവങ്ങൾ ===
അയ്യപ്പനെ ശ്രീകോവിലിനടുത്തുതന്നെ പ്രത്യേകം തീർത്ത തറയിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. നാഗരാജാവായ വാസുകിയും നാഗയക്ഷിയും ചിത്രകൂടങ്ങളുമടങ്ങുന്നതാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ. എല്ലാമാസവും ആയില്യം നാളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും. നൂറും പാലും, പുറ്റും മുട്ടയും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം എന്നിവയാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ.
== നിത്യപൂജകൾ ==
നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുള്ള മഹാക്ഷേത്രമാണ് എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ രണ്ടുമണിയ്ക്കുള്ള നിയമവെടിയോടെയും തുടർന്ന് ഏഴുതവണയുള്ള ശംഖുവിളിയോടെയും [[തവിൽ|തവിലിന്റെയും]] [[നാദസ്വരം|നാദസ്വരത്തിന്റെയും]] അകമ്പടിയോടെയും ഭഗവാനെ പള്ളിയുണർത്തിയ ശേഷം മൂന്നുമണിയ്ക്ക് നട തുറക്കുന്നു. തുടർന്ന് നിർമ്മാല്യദർശനം. മറ്റുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ ഒരു മണിക്കൂറാണ് നിർമ്മാല്യദർശനം. നിർമ്മാല്യദർശനത്തിനുശേഷം അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. നാലേകാലിന് ഭഗവാന് മലർ, ശർക്കര, കദളിപ്പഴം എന്നിവ നേദിയ്ക്കുന്നു. അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ഉഷഃപൂജയും ആറുമണിയ്ക്ക് എതിരേറ്റുപൂജയും നടത്തുന്നു. എതിരേറ്റുപൂജയ്ക്കിടയിൽത്തന്നെ ഗണപതിഹോമവും നടത്തുന്നു. ആറരയോടെ എതിരേറ്റുശീവേലി തുടങ്ങുന്നു. തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത് ഭഗവാൻ നേരിട്ടുകാണുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഈ ആചാരം. ശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ ജലധാരയും നവകാഭിഷേകവും നടത്തുന്നു. എട്ടുമണിയ്ക്ക് പന്തീരടി പൂജ. പത്തരയോടെ ഉച്ചപൂജയും പതിനൊന്നരയോടെ ഉച്ചശീവേലിയും നടത്തി ഉച്ചയ്ക്ക് പന്ത്രണ്ടുമണിയ്ക്ക് നടയടയ്ക്കുന്നു.
വൈകീട്ട് നാലുമണിയ്ക്ക് നട വീണ്ടും തുറക്കുന്നു. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയമനുസരിച്ച് ദീപാരാധന. തുടർന്ന് രാത്രി ഏഴരമണിയ്ക്ക് അത്താഴപൂജയും എട്ടരമണിയ്ക്ക് അത്താഴശീവേലിയും നടത്തി ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് നട വീണ്ടും അടയ്ക്കുന്നു.
ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രാധികാരം [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] പുലിയന്നൂർ, [[പൊന്നാനി]] പുഴക്കര ചേന്നാസ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് കുടുംബങ്ങൾക്കായി വീതിച്ചുനൽകിയിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിൽ രണ്ട് കുടുംബക്കാർക്ക് തന്ത്രാധികാരമുള്ള അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം. വിശേഷച്ചടങ്ങുകളിൽ ഇരുകൂട്ടരും ഒന്നിച്ചാണ് ക്രിയകൾ നടത്തുന്നത്. മേൽശാന്തി, കീഴ്ശാന്തി പദവികൾ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിയമനമാണ്.
==ഉത്സവങ്ങൾ==
=== കൊടിയേറ്റുത്സവം ===
മകരമാസത്തിൽ തിരുവാതിരനാളിൽ ആറാട്ടായി എട്ടുദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. ധ്വജാദിമുറയിൽ (കൊടിയേറ്റത്തോടെ തുടങ്ങുന്ന മുറ) നടക്കുന്ന ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് നിരവധി പൂജകളും താന്ത്രികക്രിയകളും നടത്താറുണ്ട്. എറണാകുളത്തപ്പന്റെ ഉത്സവം എറണാകുളം നഗരത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഉത്സവമായാണ് കൊണ്ടാടപ്പെടുന്നത്. തന്മൂലം നിരവധി അലങ്കാരങ്ങൾ ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവനുണ്ടാകും.
ഉത്സവത്തിന് മൂന്നുദിവസം മുമ്പ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ തുടങ്ങും. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഒരു വർഷത്തിനിടയിൽ സംഭവിച്ച എല്ലാ അശുദ്ധികളെയും നീക്കം ചെയ്യുക എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തുന്നത്. ദ്രവ്യകലശം പൂജിയ്ക്കുന്നതാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. അതിനുശേഷമാണ് ശുദ്ധിക്രിയകൾ തുടങ്ങുക. ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവൻ തളിയ്ക്കുന്ന പ്രാസാദശുദ്ധിയാണ് ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ്. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ബിംബശുദ്ധിയുണ്ടാകും. ശിവലിംഗത്തിൽ സംഭവിച്ച അശുദ്ധികൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന സങ്കല്പത്തിലുള്ള ചടങ്ങാണിത്. പിന്നീട് പരികലശപൂജ, അധിവാസഹോമം, കലശാധിവാസം തുടങ്ങിയ ക്രിയകളുമുണ്ടാകും.
ഇതേദിവസം തന്നെ, ക്ഷേത്രപരിസരത്തുള്ള എറണാകുളത്തപ്പൻ ഹാളിൽ കലാപരിപാടികളുടെ ഉദ്ഘാടനവും നടക്കും.
കൊടിയേറ്റദിവസം രാവിലെ അഞ്ചുമണിയ്ക്ക് ബിംബശുദ്ധിക്രിയകളും അതിനുശേഷം അവസാനചടങ്ങായ ബ്രഹ്മകലശപൂജയും നടക്കും. ഇവയ്ക്കുശേഷമുള്ള സമയം മുഴുവൻ പതിവുപൂജകൾ തന്നെയാണ്. വൈകീട്ട് ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടിക്കൂറ എത്തിയ്ക്കുന്നു. സമീപത്തുള്ള മനേപ്പറമ്പ് തവാട്ടിൽ നിന്നാണ് എറണാകുളത്തപ്പന്റെ ഉത്സവത്തിനുള്ള കൊടിക്കൂറ കൊണ്ടുവരുന്നത്. ഭഗവദ്വാഹനമായ നന്ദിയുടെ രൂപം ആലേഖനം ചെയ്ത കൊടിക്കൂറയിൽ തന്ത്രിയുടെ വക വിശേഷാൽ പൂജകളുണ്ടാകും. അവയ്ക്കുശേഷം, ഏകദേശം ഏഴുമണിയോടെ വാദ്യമേളങ്ങളുടെയും ഭക്തജനങ്ങളുടെ പഞ്ചാക്ഷരജപത്തിന്റെയും തുടരെത്തുടരെ പൊട്ടുന്ന കതിനവെടികളുടെയും അകമ്പടിയോടെ തന്ത്രി കൊടിമരത്തിൽ കൊടിയേറ്റുന്നു. തുടർന്നുള്ള എട്ടുദിവസം എറണാകുളം മുഴുവൻ ഉത്സവലഹരിയിൽ ആറാടും. വിശേഷാൽ പൂജകളും വാദ്യമേളങ്ങളോടെയുള്ള ശീവേലികളും എറണാകുളത്തപ്പൻ ഹാളിലും പ്രത്യേകം തീർക്കുന്ന സ്റ്റേജുകളിലും നടക്കുന്ന കലാപരിപാടികളും നടയ്ക്കുപുറത്ത് നടക്കുന്ന കൂട്ടവെടിവഴിപാടുകളും ക്ഷേത്രപരിസരത്തെ മുഖരിതമാക്കും.
==== ഉത്സവബലി/ചെറിയ വിളക്ക് ====
ആറാം ദിവസം നടക്കുന്ന ചെറിയ വിളക്കോടെയാണ് ക്ഷേത്രോത്സവം അതിന്റെ പൂർണ്ണതയിലെത്തുന്നത്. അന്നുതന്നെയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവബലിയും നടക്കുന്നത്. രാവിലെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും ചേർന്ന് ബലിതൂകാൻ തുടങ്ങും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ശീവേലികളുടെ നാലുമടങ്ങാണ് ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ബലിതൂകുന്നത്. [[സത്വഗുണം|സത്വ]]-[[രജോഗുണം|രജോ]]-[[തമോഗുണം|തമോഗുണങ്ങളെ]] സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്ന മൂന്നുനിറങ്ങളിൽ പ്രത്യേകമായി അരിയുണ്ടാക്കിയാണ് ഇതിനുള്ള ചോറുണ്ടാക്കുന്നത്. ഇതിന് അകമ്പടിയായി [[മരം (വാദ്യോപകരണം)|മരം]] എന്ന വാദ്യം ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നുണ്ടാകും. [[മൃദംഗം|മൃദംഗത്തോടും]] മദ്ദളത്തോടും രൂപസാദൃശ്യമുള്ള ഈ വാദ്യത്തിന് അകമ്പടിയായി [[ചേങ്ങില|ചേങ്ങിലയും]] [[ഇലത്താളം|ഇലത്താളവുമുണ്ടാകും]]. ഉത്സവബലിയ്ക്കുമുമ്പ് തന്ത്രിയ്ക്കും വാദ്യക്കാർക്കും പ്രത്യേകം ദക്ഷിണ നൽകുന്നുണ്ടാകും. ഇതിനുശേഷമാണ് ബലിതൂകാൻ തുടങ്ങുക. മൂന്നുഘട്ടമായാണ് ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. ദ്വാരപാലകർ, ദേവവാഹനം (ഇവിടെ നന്ദി), അഷ്ടദിക്പാലകർ, സപ്തമാതൃക്കൾ, വീരഭദ്രൻ, ഗണപതി, ബ്രഹ്മാവ്, അനന്തൻ, അനുചരന്മാർ തുടങ്ങിയവർക്കാണ് ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ബലിതൂകുന്നത്. പിന്നീടാണ് അതിവിശേഷമായ രണ്ടാം ഘട്ടം. ഈയവസരത്തിൽ സപ്തമാതൃക്കൾക്കും വീരഭദ്രന്നും ഗണപതിയ്ക്കും വിശേഷാൽ ബലിതൂകലുണ്ട്. ഈയവസരത്തിലാണ് ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് കയറാനുള്ള അനുവാദമുള്ളത്. ഈ സമയത്തെ ദർശനം അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇതുകഴിഞ്ഞാൽ പുറത്തെ ബലിക്കല്ലുകളിൽ ബലിതൂകാൻ തുടങ്ങും. ശിവന്റെ ഉപസൈന്യാധിപന്മാരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ഓരോ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകി വടക്കുഭാഗത്തെത്തുമ്പോൾ അവിടെയുള്ള ക്ഷേത്രപാലനുമേൽ പാത്രത്തോടുകൂടി ബലിതൂകുന്ന അതിവിശേഷപ്പെട്ട ചടങ്ങുണ്ട്. അതും കഴിഞ്ഞാൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകി ഉത്സവബലി സമാപിയ്ക്കുന്നു. അന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്കുപോലും അന്നം നൽകാറുണ്ട്. അന്നുരാത്രിയാണ് ചെറിയ വിളക്ക്. അഞ്ചുപ്രദക്ഷിണത്തോടുകൂടിയ അതിവിശേഷമായ എഴുന്നള്ളത്താണ് ഈ സമയത്തുണ്ടാകുക. മൂന്ന് ആനകളോടുകൂടിയ ഈ എഴുന്നള്ളത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ നാദസ്വരമാണ് അകമ്പടി സേവിയ്ക്കുക. അതിനുശേഷം പടിഞ്ഞാറേ നടപ്പുരയിൽ അതിവിശേഷമായ പഞ്ചാരിമേളമുണ്ടാകും. ഉത്സവത്തിനിടയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വിശേഷങ്ങളിലൊന്നാണ് ഈ പഞ്ചാരിമേളം. ഏകദേശം മൂന്നുമണിക്കൂർ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പഞ്ചാരിമേളം കഴിഞ്ഞാൽ വലംതല കൊട്ടി അവസാനപ്രദക്ഷിണവുമുണ്ടാകും. അതോടെ ചെറിയ വിളക്ക് അവസാനിയ്ക്കുന്നു.
==== പള്ളിവേട്ട/വലിയ വിളക്ക് ====
ഉത്സവത്തിന്റെ ഏഴാം ദിവസമാണ് വലിയ വിളക്കും പള്ളിവേട്ടയും. അന്നുരാവിലെ പതിവുപൂജകളും കൂട്ടവെടിവഴിപാടുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. രാവിലെയും ഉച്ചയ്ക്കുമുള്ള കാഴ്ചശീവേലികൾക്ക് അകമ്പടിയായി അതിവിശേഷമായ പഞ്ചാരിമേളമുണ്ടാകും. എന്നാൽ, ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നുമണിയോടെ നടക്കുന്ന പകൽപ്പൂരമാണ് അന്നത്തെ പ്രധാന വിശേഷം. ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപമുള്ള ദിവാൻസ് റോഡിൽ നിന്നാണ് പകൽപ്പൂരത്തിനുള്ള പുറപ്പാട്. മൂന്നുമണിക്കൂർ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന, [[പഞ്ചവാദ്യം|പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടിയ]] എഴുന്നള്ളത്തിനുശേഷം ആറുമണിയോടെ പതിനൊന്ന് ആനകളെ അണിനിരത്തിയുള്ള അതിവിശേഷമായ എഴുന്നള്ളത്തും കുടമാറ്റവുമുണ്ടാകും. വിവിധ അലങ്കാരങ്ങളിലുള്ള കുടകൾ മാറ്റിയും മറിച്ചുമുള്ള മനോഹരമായ കാഴ്ചയാണ് കുടമാറ്റസമയത്ത് ദർശിയ്ക്കാനാകുന്നത്. ഈ സമയത്ത് [[പാണ്ടിമേളം|പാണ്ടിമേളമാണ്]] അകമ്പടി സേവിയ്ക്കുന്നത്. കുടമാറ്റം കഴിഞ്ഞാൽ രാത്രി എട്ടരയോടെ വർണ്ണശബളമായ കരിമരുന്നുപ്രയോഗമുണ്ടാകും. ഏകദേശം അരമണിക്കൂർ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കരിമരുന്നുപ്രയോഗത്തിനുശേഷം തിരിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്കുള്ള എഴുന്നള്ളിപ്പാണ്. അർദ്ധരാത്രിയ്ക്കുശേഷമാണ് വലിയ വിളക്ക്. തലേന്നുള്ള ചെറിയ വിളക്കിന്റെ വിസ്തരിച്ച രൂപമാണിത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് അഞ്ചുപ്രദക്ഷിണങ്ങളാണുണ്ടാകുക. വലിയ വിളക്കുകഴിഞ്ഞ ഉടനെ ഭഗവാൻ ആനപ്പുറത്ത് പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് പുറപ്പെടും. സമീപമുള്ള ദർബാർ ഹാൾ ഗ്രൗണ്ടിലാണ് പള്ളിവേട്ട നടക്കുക. വാദ്യമേളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ ഗ്രൗണ്ടിലേയ്ക്ക് പോകുന്ന ഭഗവാൻ, അവിടെ വച്ചിട്ടുള്ള [[പന്നി|പന്നിയുടെ]] രൂപത്തിൽ അമ്പെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് പാണ്ടിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ തിരിച്ചെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാന്, ക്ഷേത്രനമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ തന്നെ ശയ്യയൊരുക്കിയിട്ടുണ്ടാകും. അവിടെ ഭഗവാനെ പള്ളിയുറക്കുന്നതോടെ പള്ളിവേട്ട അവസാനിയ്ക്കുന്നു. ഈ സമയത്ത് ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവൻ നിശ്ശബ്ദതയിലാകും. ഭഗവാന്റെ ഉറക്കത്തിന് ഭംഗമുണ്ടാക്കുന്ന ഒന്നും പാടില്ല എന്നാണ് സങ്കല്പം. തന്മൂലം, ക്ഷേത്രത്തിലെ നാഴികമണി പോലും കെട്ടിവയ്ക്കും.
==== ആറാട്ട് ====
പള്ളിവേട്ട കഴിഞ്ഞ ക്ഷീണിച്ചുറങ്ങുന്ന ഭഗവാൻ, പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ഏറെ വൈകി ആറുമണിയ്ക്കാണ് ഉണരുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നടയ്ക്കിരുത്തിയ പശുവിന്റെ കരച്ചിൽ കേട്ട് പള്ളിയുണരുന്ന ഭഗവാനെ കണികാണിയ്ക്കാൻ, മണ്ഡപത്തിൽ നിറയെ കണിക്കോപ്പുകൾ ഒരുക്കിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അവ കണികണ്ടശേഷം പുരാണപാരായണമുണ്ടാകും. അന്നുരാത്രിയാണ് ഉത്സവസമാപനം കുറിയ്ക്കുന്ന ആറാട്ട്. പകൽ ഉഷഃപൂജയൊഴികെയുള്ള എല്ലാ ചടങ്ങുകളും ഭംഗിയായി നടന്നശേഷം സന്ധ്യയ്ക്ക് ആറുമണിയോടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ തന്ത്രിയുടെ വക ആറാട്ടുഹോമം നടത്തുന്നു. കൊടിയിറക്കിയശേഷം ആറാട്ടിനുപോകുന്ന രീതിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. ഏഴുമണിയ്ക്ക് കൊടിയിറക്കിയശേഷം പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ എറണാകുളത്തപ്പന്റെ പുറപ്പാടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രമൈതാനം മുഴുവൻ പ്രദക്ഷിണം വച്ചശേഷം ഏകദേശം എട്ടുമണിയോടെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള ഋഷിനാഗക്കുളത്തിന്റെ കരയിൽ എഴുന്നള്ളത്തെത്തുന്നു. അവിടെയെത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ തന്ത്രി സപ്തതീർത്ഥങ്ങളെയും കുളക്കടവിലേയ്ക്ക് ആവാഹിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു. പിന്നീട് ഭഗവാന്റെ തിടമ്പുമായി തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിമാരും കുളത്തിലേയ്ക്കിറങ്ങുകയും മൂന്നുതവണ മുങ്ങിനിവരുകയും ചെയ്യുന്നു. പിന്നീട് കരയിലേയ്ക്ക് കയറിയശേഷം ഇളനീരും മഞ്ഞളും കൊണ്ട് തിടമ്പിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തശേഷം വീണ്ടും മൂന്നുതവണ മുങ്ങിനിവരലുണ്ട്. ഭഗവദ്സാന്നിദ്ധ്യം കൊണ്ടു പവിത്രമായ തീർത്ഥത്തിൽ നിരവധി ഭക്തരും മുങ്ങിനിവരുന്നു. ഇതുകഴിഞ്ഞ് വസ്ത്രം മാറിയശേഷം ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ ഭക്തർ നിറപറയും നിലവിളക്കും കാണിച്ച് സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. ഈ സമയത്ത് ഭഗവാനുമുന്നിൽ ഒരു വെള്ളിക്കുടം ഒരുക്കിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. അതിൽ കാണിയ്ക്കയിടുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാണിയ്ക്കയിട്ടുകഴിഞ്ഞാൽ വർണ്ണശബളമായ വെടിക്കെട്ടുണ്ടാകും. ഇതുകഴിഞ്ഞ്, തിരിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിയശേഷം കൊടിയ്ക്കൽ വച്ചും പറയിടലുണ്ട്. പിന്നീട് ക്ഷേത്രശ്രീകോവിലിൽ മടങ്ങിയെത്തിയശേഷം ഉച്ചപ്പൂജ മുതലുള്ള ചടങ്ങുകളെല്ലാം പൂർത്തിയാക്കുന്നതോടെ ഉത്സവം പരിസമാപ്തിയിലെത്തുന്നു.
=== മഹാശിവരാത്രി ===
കുംഭമാസത്തിലെ കറുത്തപക്ഷത്തിലെ ചതുർദ്ദശിനാളിലാണ് മഹാശിവരാത്രി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ അതിവിശേഷമാണ് ഈ ദിവസം. എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രത്തിലും ശിവരാത്രി അതിപ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും കലാപരിപാടികളും പതിവാണ്. രാവിലെ പതിവുസമയത്തുതന്നെ നടതുറന്നശേഷം നിർമ്മാല്യദർശനവും പിന്നീട് വിവിധ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അഭിഷേകങ്ങളും ധാരയും നടത്തുന്നു. എന്നാൽ, ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചടങ്ങ് രാവിലെയും വൈകീട്ടും നടക്കുന്ന 1001 കുടം അഭിഷേകമാണ്. ക്ഷേത്രക്കിണറ്റിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന ജലമുപയോഗിച്ച്, വിവിധ മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി ശിവലിംഗത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്ന ഈ ചടങ്ങ് തൊഴുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇതേസമയം, ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്തുള്ള കൂത്തമ്പലത്തിലിരുന്ന് ക്ഷേത്രം തന്ത്രിയടക്കമുള്ള ബ്രാഹ്മണരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വേദപാരായണമുണ്ടാകും. രാവിലെ എട്ടുമണിയോടെ പഞ്ചാരിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ വിശേഷാൽ ശീവേലിയുണ്ടാകും. അഞ്ചുപ്രദക്ഷിണങ്ങളോടുകൂടിയ ഈ ശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ വീണ്ടും പതിവുപൂജകൾ നടത്തി നടയടയ്ക്കുന്നു. സാധാരണദിവസങ്ങളിലെ ഉച്ചശീവേലി, അന്നേദിവസം വൈകീട്ട് നടതുറന്നശേഷം കാഴ്ചശീവേലിയായി നടത്തിവരുന്നു. അഞ്ചുപ്രദക്ഷിണങ്ങളാണ് ഇതിനുണ്ടാകുക. അകമ്പടിയായി പഞ്ചാരിമേളമുണ്ടാകും. സന്ധ്യയ്ക്ക് ദീപാരാധനയോടനുബന്ധിച്ച് വിശേഷാൽ കൂട്ടവെടിയുണ്ടാകും. ഉത്സവക്കാലത്തുള്ളതുപോലെ ക്ഷേത്രത്തിനുമുന്നിലുള്ള വഴി പൂർണ്ണമായും ഒഴിപ്പിച്ചശേഷമാണ് ശിവരാത്രിനാളിലും എറണാകുളത്തപ്പന്നുള്ള കൂട്ടവെടിവഴിപാട് നടത്തുന്നത്. ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം രാത്രി വീണ്ടും 1001 കുടം അഭിഷേകവും പിന്നീട് ഇളനീർ (കരിക്ക്) ഉപയോഗിച്ചുള്ള വിശേഷാൽ രുദ്രാഭിഷേകവും നടത്തിവരുന്നു. അർദ്ധരാത്രിയാണ് ശിവരാത്രിവിളക്ക്. മൂന്നാനകളുടെ അകമ്പടിയോടെ, മുന്നിൽ തീവെട്ടിയും ആലവട്ടവും വെഞ്ചാമരവുമായി ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ഇടയ്ക്ക, തിമില, കൊമ്പ്, കുറുംകുഴൽ എന്നീ വാദ്യങ്ങളോടുകൂടിയ സവിശേഷമായ വാദ്യപ്രയോഗമാണ് ഈ സമയത്തുണ്ടാകുക. അഞ്ചുപ്രദക്ഷിണങ്ങളോടുകൂടിയ ശീവേലിയ്ക്കുശേഷം ചെണ്ടയിൽ വലംതല കൊട്ടി വിളക്കെഴുന്നള്ളത്ത് അവസാനിയ്ക്കുന്നു. എറണാകുളത്തപ്പനെ ശിവരാത്രിനാളിൽ തൊഴുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. അന്നുരാത്രി നടയടയ്ക്കില്ല. പകരം, രാത്രിയിലെ ഓരോ യാമത്തിലും പൂജകളും അവയോടനുബന്ധിച്ച് വിശേഷാൽ കലശാഭിഷേകവുമുണ്ടാകും. നിരവധി ഭക്തരാണ് വിളക്ക് കാണാനും പൂജതൊഴാനുമായി ഉറക്കമൊഴിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ ചെലവഴിയ്ക്കുന്നത്.
===തിരുവാതിര===
ധനുമാസത്തിലെ തിരുവാതിരയും ഇവിടെ അതിപ്രധാനമായ ദിവസമാണ്.
==അവലംബം==
<references/>
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* http://www.ernakulathappan.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526125622/http://www.ernakulathappan.org/ |date=2010-05-26 }}
* http://hanumankovil.org/about-the-temple.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100518203714/http://hanumankovil.org/about-the-temple.php |date=2010-05-18 }}
{{എറണാകുളം ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
{{Hindu-temple-stub}}
[[en:Ernakulam Shiva Temple]]
f2dn1vgvyl8vlp0erg5s6tbea0i0lt0
കണ്യാർകളി
0
20115
4631278
4617886
2026-06-19T04:53:30Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631278
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kanyaarkali}}
[[ചിത്രം:Kanyar kali 2.JPG|200px|right|thumb|കണ്യാർ കളി അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കൂട്ടം കലാകാരന്മാർ]]
<!-- [[ചിത്രം:Kanyarkali.jpg|right|thumb|200px|കണ്യാർകളി]] -->
[[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] [[നായർ ഈഴവ സമുദായം|നായർ സമുദായത്തിന്റെ]] ഒരു [[അനുഷ്ഠാനകല|അനുഷ്ഠാന കലയാണ്]] '''കണ്യാർകളി'''. പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ മാത്രം പ്രചാരമുള്ള ഒരു കലാരൂപമാണിത്. എല്ലാ കൊല്ലവും [[മേടം (മാസം)|മേടമാസത്തിലാണ്]] കണ്യാർകളി നടക്കാറുള്ളത്. [[വിഷുവേല|വിഷു]] കഴിഞ്ഞ ശേഷം ആഴ്ചപ്പാങ്ങും നാളും നോക്കിയിട്ടേ കളി കുമ്പിടാറുള്ളു. കളി അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും പ്രത്യേകം ദിവസങ്ങളുണ്ട്. ഉർവ്വരാ ആരാധനാപരമാണ് കണ്യാർകളി. ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ പന്തലിൽ വെച്ചാണ് കളിക്കുന്നത്. വിളക്കിനു ചുറ്റുമായി പാടി കൊണ്ടാണ് കളി. ചിലയിടങ്ങളിൽ മൂന്നും ചിലയിടങ്ങളിൽ നാലും ദിവസങ്ങളിലായിട്ടാണ് ഇത് നടത്തി വരുന്നത്.
ഈ നാടൻകല താണ്ഡവത്തിന്റേയും ലാസ്യത്തിന്റേയും രസങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. പരദേവതകളുടെ പ്രീതിക്ക് വേണ്ടി ഉത്സവങ്ങളോട് അനുബന്ധിച്ച് [[ക്ഷേത്രം|ക്ഷേത്രങ്ങളിലോ]] പരിസരങ്ങളിലോ ആണ് നടത്തുന്നത്.
[[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[ചേങ്ങില]], [[കുറുങ്കുഴൽ]], [[ഇലത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യോപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ [[വെളിച്ചപ്പാട്]] ആദ്യവും ശേഷം കളിയാശാനും പന്തലിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. [[ദ്രുതം]], [[അതിദ്രുത]], [[ഇടമട്ട്]] എന്നിവയാണ് പ്രധാന കലാശങ്ങൾ.
[[ചിത്രം:Kanyar kali.JPG|200px|thumb|പൊറോട്ടുകളിയിൽ കൊടിച്ചിമാരായി സ്ത്രീവേഷം കെട്ടി നിൽക്കുന്ന നർത്തകർ]]
[[വട്ടക്കളി]], [[പൊറാട്ടുകളി|പൊറാട്ടു കളി]] എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം കളികളുണ്ട്. ഈശ്വര പ്രീതിയ്ക്കായുള്ള അനുഷ്ഠാന കലയാണ് വട്ടക്കളി എങ്കിൽ നാടോടി നാടക അവതരണമാണ് പൊറാട്ടു കളി. വട്ടക്കളിയ്ക്ക് ഗ്രാമത്തിലെ എല്ലാ പ്രായത്തിലുമുള്ളവർ ഒന്നിച്ച് ആവേശ പൂർവ്വം പാടി, ചുവടു വെച്ച് കളിപ്പന്തലിലേയ്ക്ക് കടന്നു വരും. ഇവരെ നയിച്ചു കൊണ്ട് പള്ളിവാളും ഒറ്റച്ചിലമ്പും കയ്യിലേന്തി വെളിച്ചപ്പാടുമുണ്ടായിരിക്കും. മൂന്നു തവണ പ്രദക്ഷിണം വെച്ച് കരക്കാർ പൊറാട്ടു വേഷക്കാർക്കു വേണ്ടി കളിപ്പന്തൽ ഒഴിഞ്ഞു കൊടുക്കുന്നു.
ഒന്നാം കളി ആണ്ടിക്കൂത്ത്. ഇതിൽ [[ഗണപതി]], [[സരസ്വതി]] സ്തുതികളും ശേഷം [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|സുബ്രഹ്മണ്യ ഭക്തരായ]] ആണ്ടികൾ ഭിക്ഷാടനത്തിനായി വരുന്ന ഭാഗവും അവതരിപ്പിക്കുന്നു. രണ്ടാം ദിവസത്തെ കളി വേദാന്തം,തത്ത്വചിന്ത എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് [[തിരുവള്ളുവർ|തിരുവള്ളുവരുടെ]] ജ്ഞാനോപദേശങ്ങൾ അവതരിപ്പിയ്ക്കുന്നതിനാൽ വള്ളോൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. മൂന്നാം ദിവസത്തെ കളി മലമ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിൽ കെട്ടിയുണ്ടാക്കുന്ന ഒൻപതു കാൽ പന്തലിലാണ് കളി നടക്കുന്നത്. [[കുരുത്തോല]], [[മാവ്|മാവില]], [[കണിക്കൊന്ന]] തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ച് പന്തൽ അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. പന്തലിനു മുകളിൽ 102 നിരത്തിട്ട് പരമ്പുകളിട്ട് മൂടുന്നു.
== പ്രചാരത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ==
[[കുനിശ്ശേരി കുമ്മാട്ടി]] ഉത്സവത്തിന്റെ തലേ ദിവസം കണ്യാർകളി നടക്കാറുണ്ട്. ഈ പ്രദേശം പണ്ടു കാലത്ത് കൊങ്ങനാടിന്റെ നിരന്തരമായ ആക്രമണ ഭീഷണിയിലായിരുന്നു. കണ്യാർകളിയുടെ ഉൽഭവം ഈ പ്രദേശത്ത് അന്ന് പരിശീലിച്ചിരുന്ന ആയോധന കലകളിൽ നിന്നാണ്. ആയോധന കലകളുടെ പരിശീലനത്തിന് വീര്യം കൂട്ടുവാനും നിറം പകരുവാനും നൃത്തവും ഹാസ്യവും പരിശീലനത്തിൽ ഇടകലർത്തിയിരുന്നു. കളരിപ്പയറ്റിന്റെ ചടുല നീക്കങ്ങളും നാടോടി നൃത്തങ്ങളുടെ താളാത്മകതയും ഈ കലാരൂപത്തിൽ ഒത്തു ചേരുന്നു. [[മാർച്ച്]] - [[ഏപ്രിൽ]] മാസങ്ങളിലാണ് ക്ഷേത്രങ്ങളിലും തറകളിലും കണ്യാർകളി നടത്തുന്നത്. നൃത്തത്തിന് അകമ്പടിയായി നാടോടി പാട്ടുകളും വാദ്യോപകരണങ്ങളും ഉണ്ടാവും. [[പുള്ളോട്]]
[[കിഴക്കാഞ്ചേരി|കിഴക്കഞ്ചേരി]], [[വടക്കഞ്ചേരി]] , [[കൊന്നഞ്ചേരി]], [[ആയക്കാട്]], [[മംഗലം]], [[കുഴൽമന്ദം]], [[പെരുവെമ്പ്]], [[ചിറ്റിലഞ്ചേരി]], മേലാർക്കോട്, [[എത്തനുർ|എത്തനൂർ]], [[കുത്തനൂർ]], [[ആലത്തൂർ]], [[നെന്മാറ]], [[പുതുക്കോട്]], [[ഋഷിനാരദമംഗലം|ഋഷിനാരദ മംഗലം]], [[പുതിയങ്കം]] , [[കാട്ടിരി]], [[കാവശ്ശേരി]], [[കുനിശ്ശേരി]], [[പ്ലാവൂർ]], [[മഞ്ഞളൂർ]], [[മുരിങ്ങമല]], [[കൊടുവായൂർ]], [[കരിപ്പോട്]], മാത്തൂർ, [[കൊല്ലങ്കോട്]], [[എലവഞ്ചേരി]], [[വട്ടേക്കാട്]], [[അയിലൂർ]], [[തിരുവഴിയാട്]], [[ചിറ്റൂർ]], [[വാടവന്നൂർ|വടവന്നൂർ]], [[തത്തമംഗലം]], [[പല്ലശ്ശന]], [[മുടപ്പല്ലൂർ |മുടപ്പല്ലൂർ, പുളിനെല്ലി, കുത്തനൂർ ]]എന്നീ ഗ്രാമങ്ങളിലാണ് എല്ലാ കൊല്ലവും മുടങ്ങാതെ കളി നടത്തി വരാറുള്ളത്. ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ കണ്യാർകളി എന്ന പേരിലല്ല, കളിയിലെ പ്രസിദ്ധ പൊറാട്ടു വേഷങ്ങളുടെ പേരിലായിരിയ്ക്കും കളി നടക്കുന്നത്.
പാലക്കാടൻ ഗ്രാമങ്ങളിൽ മീനം, മേടം മാസങ്ങളിൽ പുതിയ കൃഷി ഇറക്കുന്നതിനു മുൻപ്, ജനങ്ങൾ വിശ്രമിക്കുന്ന കാലത്താണ് ഈ കല അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. ഐശ്വര്യം നിറഞ്ഞ ഒരു വർഷത്തേയ്ക്കുള്ള തങ്ങളുടെ പ്രാർത്ഥനയാണ് ഇതിലൂടെ ഇവർ ഉദ്ദേശിക്കിന്നത്. ഇതിനു തെളിവായി കളി അവസാനിക്കുന്ന സമയത്ത് പൂവാരൽ എന്ന ഒരു ചടങ്ങും നടത്തി വരുന്നു. ഈ ചടങ്ങിൽ ദേവിയെ വന്ദിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അരിയും [[പൂവ്|പൂവും]] [[ഭസ്മം|ഭസ്മവും]] ഒരു വർഷക്കാലം ഈ ദേശക്കാർ സൂക്ഷിക്കുന്നു.
== കളി കുമ്പിടൽ ==
അവതരണത്തിനു മുൻപേ ദേശക്കാരെല്ലാം കൂടി തീരുമാനിച്ച് പരിശീലനം തുടങ്ങുന്നതിനുള്ള ദിവസം നിശ്ചയിക്കുന്നു. അഭ്യസിപ്പിക്കുന്നത് [[നട്ടുവൻ|നട്ടുവനാണ്]]. ഭാഷാ ശുദ്ധി, മെയ് വഴക്കം എന്നിവ ഈ കലാരൂപത്തിനു നിർബന്ധമാണ്. പരിശീലനം ആരംഭിക്കുന്ന ഈ ചടങ്ങാണ് '''കളി കുമ്പിടൽ'''. ''ഇടക്കളി''യായും ഇതിനെ കരുതുന്നു. വേണ്ടത്ര പരിശീലനം നേടിയെന്ന് ഉറപ്പായാൽ പിന്നെ വേദി നിശ്ചയിക്കലായി.
== അരങ്ങത്ത് ==
ഒരു കണ്യാർകളി സംഘത്തിൽ 6 മുതൽ 20 വരെ കലാകാരന്മാരുണ്ടാകും. രാത്രിയിലാണ് ഈ കലാരൂപം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. [[കേളികൊട്ട്]] കഴിഞ്ഞാൽ '''താളവട്ടം''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അരങ്ങത്ത് പ്രവേശിക്കൽ നടക്കുന്നു. [[വായ്ത്താരി]] ചൊല്ലിക്കൊണ്ട് ആശാൻ മുന്നിലും പിറകേ ശിഷ്യന്മാരുമായാണ് പ്രവേശിക്കുന്നത്. [[പീഠം|പീഠവും]] [[വാൾ|വാളും]] എടുത്താണ് അരങ്ങത്ത് പ്രവേശിയ്ക്കുന്നത്. അടുത്ത ചടങ്ങ് നമസ്കാരമാണ്. ഭൂമിയേയും വാദ്യങ്ങളേയും ദീപത്തേയും ശേഷം ആശാനേയും പ്രണമിക്കുന്നതോടെ ഒന്നാം ഘട്ടം അവസാനിക്കുന്നു. ശേഷം ശിവ പാർവതി സ്തുതിയും മറ്റു ചില ദേവീ സ്തുതികളും ചെയ്ത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ കുമ്മിയടിയും കഴിഞ്ഞാലാണ് '''ആണ്ടിക്കൂത്ത്''' സമാപിക്കുന്നത്.
വേദാന്തത്തിലും ആത്മീയതയിലും ഊന്നിയുള്ള വള്ളോൻ പാട്ടുകളാണ് രണ്ടാം ദിവസം പ്രധാനം. ത്രിമൂർത്തികളെ മൂന്നു വള്ളികളായും പുരുഷാർത്ഥങ്ങളെ നാലു വള്ളികളായും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രധാനമായും ഏഴു പേരേയാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. തിരുവള്ളുവർ, അവിട്ടുവൻ, പൂലുവൻ, പാക്കനാർ, പറയനാർ, കവറൈ, ചക്കിലിയൻ എന്നിങ്ങനെ .അവസാന ദിവസമാണ് '''മലമക്കളി'''. ഈ ദിവസ കളിയിൽ ദേവ സ്തുതികൾ പ്രധാനമാണ്. [[വെളിച്ചപ്പാട്|വെളിച്ചപ്പാടുകൾ]] ഈ ദിവസം അരങ്ങത്ത് വരുന്നു. സ്ത്രീ വേഷങ്ങളേയും ഈ ദിവസം അരങ്ങത്ത് കാണാം. കണ്യാർകളിയിലെ അവസാന ചടങ്ങായ '''പൂവാരലിൽ''' അലങ്കരിച്ചു വെച്ചിരിക്കുന്ന പുഷ്പങ്ങളെല്ലാം പറിച്ചെടുത്ത് സ്തുതിച്ച് പീഠത്തിൽ വെച്ച് പാട്ടു കൊട്ടിലിൽ പീഠത്തെ കുടിയിരുത്തി കളിയരങ്ങ് അവസാനിക്കുന്നു.
കാലത്തിനൊത്ത് നൃത്തവും അഷ്ടകലാശവും എടുത്ത് വേഷക്കാരും വാദ്യക്കാരും ക്ഷീണിക്കുമ്പോൾ വിരസത ഒഴിവാക്കാനായി [[പുറാട്ട്|പുറാട്ടുകൾ]] രംഗത്ത് വരുന്നു. കൂട്ടപ്പുറാട്ടുകളായും ഒറ്റപ്പുറാട്ടുകളായും ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ അവതരണം ഇവർ നടത്തുന്നു.
== ഇതും കാണുക ==
* [[കൊങ്ങൻപട]]
* [[മലമക്കളി]]
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Kanyarkali}}
*[https://www.youtube.com/watch?v=6j33AAHVH2k ചിറ്റിലംചേരിയിൽ നടന്ന കണ്യാർകളി ഒറ്റകോടങ്കി യൂട്യൂബ് വീഡിയോ]
*[http://www.keralatourism.org/index.php?zone=4&source=video&videoid=533644102 കേരള ടൂറിസം . ഓർഗ്ഗ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071006181142/http://www.keralatourism.org/index.php?zone=4&source=video&videoid=533644102 |date=2007-10-06 }}
*[https://web.archive.org/web/20120216054945/http://kanniyaarkali.blogspot.com/ കണ്യാർകളി-ഒരു ബ്ലോഗ്]
*[http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=496&Itemid=29 കേരള ഇന്നവേഷൻ ഫൌണ്ടേഷനിൽ കണ്യാർക്കളിയെക്കുറിച്ച്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130623073145/http://kif.gov.in/ml/index.php?option=com_content&task=view&id=496&Itemid=29 |date=2013-06-23 }}
{{art-stub}}
{{കേരളത്തിലെ തനതു കലകൾ}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അനുഷ്ഠാനകലകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഹിന്ദു ആഘോഷങ്ങൾ]]
9j4hkl388ztg3yjfzwolmy1uw1xmrmr
ഉത്തരധ്രുവം
0
21191
4631197
4618980
2026-06-18T19:21:56Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631197
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|North Pole}}
{| class="messagebox standard" style=background:{{{bgcol|#99B3FF}}}
|-
|align="center"| ഈ താൾ വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ ദയവായി ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നിന്ന് നേരിട്ടു വിവർത്തനം ചെയ്യാതെ [[ദക്ഷിണധ്രുവം]] എന്ന താളിൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ശൈലി പിന്തുടരണമെന്നു താത്പര്യപ്പെടുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ പ്രസ്തുത മെച്ചപ്പെട്ട ശൈലി [[ദക്ഷിണധ്രുവം]] എന്ന താളിലും നടപ്പിലാക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
|}
[[പ്രമാണം:Arctic Ocean.png|275px|thumb|right|ആർട്ടിക്ക് കടലും ഉത്തരധ്രുവവും കാണിക്കുന്ന ഒരു ഭൂപടം]]
[[പ്രമാണം:Noaa3-2006-0602-1206.jpg|thumb|275px|ഉത്തരധ്രുവ ദൃശ്യം]]
[[ആർട്ടിക് സമുദ്രം|ആർട്ടിക് സമുദ്രത്തിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന '''ഉത്തരധ്രുവം''' അല്ലെങ്കിൽ '''ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ഉത്തരധ്രുവം''', ഭൂമിയുടെ പ്രതലത്തിലെ ഏറ്റവും വടക്കേ അറ്റമാണ്. ഇത് [[ദക്ഷിണധ്രുവം|ദക്ഷിണധ്രുവത്തിന്]] നേർ എതിർദിശയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഉത്തരധ്രുവവും [[ഉത്തരകാന്തികധ്രുവം|ഉത്തരകാന്തികധ്രുവവും]] വ്യത്യസ്തമാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
:ഇതും കാണുക - [[ധ്രുവചലനം]]
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ഉത്തരധ്രുവം എന്നു പൊതുവേ നിർവചിക്കുന്നത് [[ഭൂമിയുടെ അച്ചുതണ്ട്]] ഭൂപ്രതലവുമായി സന്ധിക്കുന്ന രണ്ടു സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നിനെയാണ്. (മറ്റേത് [[ദക്ഷിണധ്രുവം]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു). [[ഭൂമിയുടെ അച്ചുതണ്ട്]] ചില "ചലനങ്ങൾക്ക്" വിധേയമാകയാൽ ഇത് അതികൃത്യതയുള്ള ഒരു നിർവചനമല്ല.
ദക്ഷിണധ്രുവം 90° ഉത്തര-[[അക്ഷാംശം|അക്ഷാംശത്തിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[രേഖാംശം]] നിർവചനയീമല്ല.
ദക്ഷിണധ്രുവം കരയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുമ്പോൾ, ഉത്തരധ്രുവം [[ആർട്ടിക്ക് സമുദ്രം|ആർട്ടിക്ക് സമുദ്രത്തിനു]] നടുവിലായി സ്ഥിരം ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കടൽമഞ്ഞു പരപ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ ഇവിടെ ഒരു സ്ഥിരകേന്ദ്രം നിർമ്മിക്കുക അപ്രായോഗികമാണ്. എന്നാൽ, [[സോവ്യറ്റ് യൂണിയൻ|സോവ്യറ്റ് യൂണിയനും]], പിൽക്കാലത്ത് [[റഷ്യ|റഷ്യയും]] ഇവിടെ മനുഷ്യനിയന്ത്രിത ഡ്രിഫ്റ്റിങ് സ്റ്റേഷനുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇവയിൽ കുറെയെണ്ണം ധ്രുവത്തിനു മുകളിലൂടെയും അതിനു വളരെ സമീപത്തുകൂടെയും വളരെ തവണ നീങ്ങിയിട്ടുമുണ്ട്.
ഉത്തരധ്രുവത്തിൽ കടലിന്റെ ആഴം 13,410 അടി (4087 മീ) ആണ്. <ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,810481-2,00.html "A Voyage of Importance"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027123617/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,810481-2,00.html |date=2010-10-27 }}, ''Time'', [[ഓഗസ്റ്റ് 18]], 1958</ref> ഉത്തരധ്രുവത്തോട് ഏറ്റവും അടുത്ത കര, [[ഗ്രീൻലാൻഡ്|ഗ്രീൻലാൻഡിന്റെ]] വടക്കൻ തീരത്തുനിന്ന് 440 മൈൽ (700 കി.മീ) മാറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[കഫെക്ലുബ്ബെൻ ദ്വീപ്]] ആണ്. കുറച്ചുകൂടി സമീപത്തായി ചില ചരൽക്കുനകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവ സ്ഥിരമല്ല.
== പര്യവേഷണം ==
:ഇതും കാണുക - [[ധ്രുവപര്യവേഷണം]]
ഉത്തരധ്രുവത്തിൽ ആദ്യമെത്തിയത് ആരാണെന്ന കാര്യത്തിൽ ഇന്നും ഒരു തർക്കവിഷയമാണ്. 1909 ഏപ്രിൽ 6-ന് ഉത്തരധ്രുവത്തിലെത്തി അമേരിക്കൻ പതാക നാട്ടി എന്ന് [[റോബർട്ട് എഡ്വിൻ പിയറി]] വാദിച്ചു. എന്നാൽ പിയറിയുടെ പര്യവേഷണസംഘത്തിൽ മുൻപ് വൈദ്യനും പിയറീയുടെ എതിരാളിയുമായിരുന്ന [[ഫ്രെഡറിക് ആൽബർട്ട് കുക്ക്]] 1908 ഏപ്രിൽ 21-നു തന്നെ ഉത്തരധ്രുവത്തിലെത്തിയതായി അവകാശപ്പെട്ടു<ref name=geo2>GEO magazine (Indian Edition), Volume 1, Issue 4, September 2008, Published by: Outlook Publishing (India) Private Limited, Article: GEOSCOPE - Mudslinging in the Snow, Page no. 28</ref>.
തന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന ശാസ്ത്രീയരേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് സൊസൈറ്റി|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് സൊസൈറ്റിയെ]] ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്താൻ റോബർട്ട് പിയറിക്ക് സാധിച്ചു. എന്നാൽ കുക്കിന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന യഥാർത്ഥരേഖകൾ പലതും നഷ്ടപ്പെട്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മാത്രമല്ല കുക്കിന്റെ സംഘത്തിലുണ്ടായിരുന്ന രണ്ടു [[എസ്കിമോ]] (Inuit) അംഗങ്ങൾ തങ്ങൾ കര കാണുന്ന രീതിയിലാണ് എല്ലായ്പോഴും സഞ്ചരിച്ചതെന്നു വെളിപ്പെടുത്തി. ആർട്ടിക് സമുദ്രത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്തുള്ള ഉത്തരധ്രുവത്തിൽ നിന്നും കര കാണുക അസാദ്ധ്യമായതിനാൽ കുക്കിന്റെ അവകാശവാദം സംശയമുണർത്തുന്ന ഒന്നാണ്. പിയറിയുടെ അവകാശവാദവും തീർത്തും കുറ്റമറ്റതല്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രേഖകളിൽ മിക്കവയും പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളാണ്<ref name=geo2/>.
== ഭൂപ്രദേശങ്ങളുടെമേലുള്ള അവകാശവാദങ്ങൾ ==
==സാമ്പത്തികമാനങ്ങൾ==
[[ആഗോളതാപനം]] പരിസ്ഥിതിവാദികളെപ്പോലെത്തെന്നെ സാമ്പത്തികവിദഗ്ദ്ധരേയും ഉത്തരധ്രുവത്തിലേക്ക് ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലോകത്തിലെ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളിൽ (പ്രത്യേകിച്ച് എണ്ണയും പ്രകൃതിവാതകവും) നാലിലൊന്നും ഉത്തരധ്രുവത്തിലാണെന്നാണ് അനുമാനിക്കുന്നത്. ഇതിനു പുറമേ ഉത്തരധ്രുവത്തിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ യാത്ര (north west passage) വീണ്ടും സാധ്യമായാൽ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് ഏഷ്യയിലേക്കുള്ള ദൂരത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് കുറക്കാനാവും. 2040-ഓടെ ഉത്തരധ്രുവത്തിലെ മഞ്ഞുതൊപ്പി പൂർണ്ണമായും ഉരുകിത്തീരും എന്നാണ് ഏറ്റവും പുതിയ നിഗമനങ്ങൾ<ref name=geo>GEO magazine (Indian Edition), Volume 1, Issue 4, September 2008, Published by: Outlook Publishing (India) Private Limited, Article: Who Owns the North Pole?, Page no. 28</ref>.
== കാലാവസ്ഥ ==
==സമയം==
== ഐതിഹ്യപരമായ സ്ഥാനം ==
[[പടിഞ്ഞാറൻ സംസ്കാരം|പടിഞ്ഞാറൻ സംസ്കാരത്തിൽ]] ഉത്തരധ്രുവം [[സാന്താക്ലോസ്|സാന്താക്ലോസിന്റെ]] വാസസ്ഥലമാണ്. [[കാനഡ തപാൽ സർവീസ്]] ഉത്തരധ്രുവത്തിനു H0H 0H0 എന്ന [[പിൻകോഡ്]] ആണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത് (സാന്താക്ലോസിന്റെ Ho-ho-ho!(ഹൊ-ഹൊ-ഹൊ) എന്ന പരമ്പരാഗതമായ ആശ്ചര്യവാക്യം സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്).
<!--In [[Western culture]], the geographic North Pole is the residence of [[Santa Claus]]. This seemingly mundane fact actually reflects an age-old esoteric mythology of [[Hyperborea]] that posits the North Pole, the otherworldly world-axis, as the abode of God and superhuman beings (see [[Joscelyn Godwin]], ''Arktos: The Polar Myth''). The popular mythological figure of the pole-dwelling Santa Claus thus functions as an esoteric archetype of spiritual purity and transcendence ([http://livingheritage.org/pole-spirits.htm]). [[Canada Post]] has assigned postal code H0H 0H0 to the North Pole (referring to Santa's traditional exclamation of "Ho-ho-ho!").<ref>[http://www.canadapost.ca/business/corporate/about/newsroom/pr/archive-e.asp?prid=1197 "Canada Post Launches 24th Annual Santa Letter-writing Program"], Canada Post press release, November 15, 2006</ref>
-->
== ഇവയും കാണുക ==
* [[ദക്ഷിണധ്രുവം]]
* [[ധ്രുവനക്ഷത്രം]]
* [[ആർട്ടിക് സമുദ്രം]]
* [[ആർട്ടിക് കൗൺസിൽ]]
* [[ഉത്തരധ്രുവം, അലാസ്ക]]
== അവലംബം ==
<references/>
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.arctic-council.org Arctic Council]
* [http://www.northernforum.org The Northern Forum]
* {{Wikivoyage|North Pole}}
* [http://www.arctic.noaa.gov/gallery_np.html North Pole Web Cam]
* [http://www.arctic.noaa.gov/essay_untersteiner3.html The short Arctic summer of 2004]
* [http://www.arctic.noaa.gov/essay_untersteiner2.html The puzzling Arctic summer of 2003]
* [http://www.arctic.noaa.gov/faq.html FAQ on the Arctic and the North Pole]
* [http://www.monolith.com.au/travel/polar_contro.html Polar Controversies Still Rage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070305064828/http://www.monolith.com.au/travel/polar_contro.html |date=2007-03-05 }} article by Roderick Eime
* [http://bbs.keyhole.com/ubb/showthreaded.php/Number/200028 Magnetic Poles locations since 1600] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070305042747/http://bbs.keyhole.com/ubb/showthreaded.php/Number/200028 |date=2007-03-05 }} Download the KMZ file. For Google Earth Users.
* [http://www.polarrace.com The Polar Race] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031016024001/http://www.polarrace.com/ |date=2003-10-16 }} a biennial race to the 1996 certified position of the Magnetic North Pole
* [http://www.polar-challenge.com/ The Polar Challenge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205013518/http://polar-challenge.com/ |date=2006-12-05 }} an annual race to the Magnetic North Pole
* [http://confluence.org/confluence.php?lat=90&lon=0&visit=1 Images of this location] are available at the [[Degree Confluence Project]]
* [http://www.arctic.noaa.gov/gallery_np_seasons.html Daylight, Darkness and Changing of the Seasons at the North Pole]
* [http://video.google.com/videoplay?docid=846342022276396533&q=north+pole Video of scientists on sea ice at the North Pole as it begins to crack underfoot] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070304213509/http://video.google.com/videoplay?docid=846342022276396533&q=north+pole |date=2007-03-04 }}
* [http://www.timesonline.co.uk/article/0,,3-2499663,00.html Experts warn North Pole will be 'ice free' by 2040]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061222072452/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,3-2499663,00.html |date=2006-12-22 }}
* Goudarzi, Sara, "''Meltdown: Ice Cracks at North Pole''". Sept 2006, [[LiveScience]], <[http://www.livescience.com/environment/060920_arcticice_opening.html Web Link]>, Accessed 29 Jan. 2007.
* [http://www.nytimes.com/learning/globalwarming "The North Pole Was Here: Puzzles and Perils at the Top of the World (first chapter)"]
{{Geo-stub|North Pole}}
[[വർഗ്ഗം:ഭൂമിയുടെ അഗ്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ധ്രുവങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കാനഡയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ആർട്ടിക് സമുദ്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ഉത്തരധ്രുവം| ]]
savmw7zg9z5ovtfz86twp8q6g10ha0x
സന്തോഷ് ഏച്ചിക്കാനം
0
21782
4631116
4433558
2026-06-18T15:09:50Z
Drsanthoshnair
45452
/* പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ */
4631116
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Santhosh Echikkanam}}
{{Infobox Writer
| image =സന്തോഷ് ഏച്ചിക്കാനം.jpg
| imagesize =
| caption = സന്തോഷ് ഏച്ചിക്കാനം
| birthdate =
| birthplace = [[ഏച്ചിക്കാനം]], [[കാസർഗോഡ്]],[[കേരളം]]
| nationality = {{IND}}
| occupation = കഥാകൃത്ത്
| period = - ഇപ്പോഴും
| notableworks = ''[[കൊമാല (ചെറുകഥ)|കൊമാല]]'' , ''ഒറ്റവാതിൽ''
}}
[[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] [[ഉത്തരാധുനികത|ഉത്തരാധുനിക]] [[ചെറുകഥ|ചെറുകഥാകൃത്തുക്കളിൽ]] ഒരാളാണ് '''സന്തോഷ് ഏച്ചിക്കാനം'''. ചെറുകഥാ രചനക്കു പുറമേ [[സിനിമ]], [[ടെലിവിഷൻ പരമ്പര|സീരിയൽ]] രംഗത്തും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ചെറുകഥാസമാഹാരത്തിനുള്ള 2008-ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് 2008|കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]<ref name=mathru1>{{cite news |title = ഏഴാച്ചേരി രാമചന്ദ്രനും ഉത്തമനും സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് |url = http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1222592&n_type=HO&category_id=1&Farc=&previous=Y |publisher = മാതൃഭൂമി |date = ഏപ്രിൽ 18, 2009 .|accessdate = ഏപ്രിൽ 18, 2009 |language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=hindu>{{cite news
|publisher = The Hindu
|title = Sahitya Akademi awards announced
|url = http://www.hindu.com/2009/04/19/stories/2009041954720500.htm
|date = 19 April 2009
|accessdate = 18 July 2009
|archive-date = 2009-04-22
|archive-url = https://web.archive.org/web/20090422154508/http://www.hindu.com/2009/04/19/stories/2009041954720500.htm
|url-status = dead
}}</ref> അങ്ങനെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
== ജീവിതരേഖ ==
[[കാസർഗോഡ്]] ജില്ലയിലെ [[ഏച്ചിക്കാനം|ഏച്ചിക്കാനത്ത്]] 1971-ൽ ജനനം. അച്ഛൻ എ.സി. ചന്ദ്രൻ നായർ, അമ്മ കെ ശ്യാമള. മലയാളത്തിൽ ബിരുദവും കേരള പ്രസ് അക്കാദമിയിൽ നിന്ന്
പത്രപ്രവർത്തനത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ഡിപ്ലോമയും നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഭാര്യ: ജൽസ മേനോൻ മകൻ: മഹാദേവൻ.
== അറസ്റ്റ് ==
പിന്നാക്കവിഭാഗ സമുദായത്തെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുംവിധം സംസാരിച്ചുവെന്നാരോപിച്ച് നൽകിയ പരാതിയിൽ 2018ൽ ഇദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തിരുന്നു. [[മാവിലൻ]] സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട തന്നെയും കുടുംബത്തെയും ആക്ഷേപിക്കുന്ന തരത്തിൽ സംസാരിച്ചുവെന്നായിരുന്നു പരാതി. കോട്ടയത്തെ ഒരു പുസ്തക പ്രസാധകർ നടത്തിയ കൂട്ടായ്മയിൽ നടത്തിയ ചർച്ചയ്ക്കിടെ ഉണ്ടായ സംഭാഷണ ശകലമാണ് പരാതിക്കിടയാക്കിയത്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/santhosh-echikkanam-arrested-1.3396608</ref>
== പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ ==
*ഒറ്റവാതിൽ
*[[കൊമാല (ചെറുകഥ)|കൊമാല]]
*നരനായും പറവയായും
*കഥാപാത്രങ്ങളും പങ്കെടുത്തവരും
*ഒരു ചിത്രകഥയിലെ നായാട്ടുകാർ
*മംഗല്യം തന്തു നാൻ ദേന
*എൻമകജെ പഠനങ്ങൾ
*കഥകൾ
*ശ്വാസം
*ബിരിയാണി
* ഒരു പിടി ഗോതമ്പ്
*മാതംഗലീല (നോവൽ)
==തിരക്കഥ==
*[[നവംബർ റെയ്ൻ]]
*[[നിദ്ര (2012)|നിദ്ര]]
*[[ബാച്ച്ലർ പാർട്ടി]]
*[[അന്നയും റസൂലും]]
*[[ഞാൻ സ്റ്റീവ് ലോപസ് (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|ഞാൻ സ്റ്റീവ് ലോപ്പസ്]] <ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Santhosh_Echikkanam|title=Santhosh Echikkanam|access-date=2019-12-09|last=|first=|date=Santhosh Echikkanam|website=Wikipedia|publisher=Wikipedia English}}</ref>
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
*കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം(2008) - ''കൊമാല''<ref name=hindu/>
*കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ സാഹിത്യപുരസ്കാരം(2010) - ''കൊമാല''<ref name=mathru2>{{cite news|title=ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ സാഹിത്യപുരസ്കാരം സന്തോഷ് ഏച്ചിക്കാനത്തിന്|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1297660/2011-11-25/kerala|publisher=മാതൃഭൂമി|date=2011 നവംബർ 25|accessdate=നവംബർ 25, 2011|language=|archive-date=2011-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20111124225017/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1297660/2011-11-25/kerala|url-status=dead}}</ref>
*കാരൂർ ജന്മശതാബ്ദി പുരസ്കാരം<ref name=mathru2/>
*പ്രവാസി ബഷീർ പുരസ്കാരം<ref name=mathru2/>
*അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്<ref name=mathru2/>
*ചെറുകാട് അവാർഡ്<ref name=mathru2/>
*വി.പി. ശിവകുമാർ കേളി അവാർഡ്<ref name=mathru2/>
*അങ്കണം ഇ.പി സുഷമ എൻഡോവ്മെന്റ്<ref name=puzha>{{Cite web |url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=1399 |title=പുഴ.കോം വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2011-11-25 |archive-date=2012-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120929211222/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=1399 |url-status=dead }}</ref>
*പത്മരാജൻ പുരസ്കാരം<ref name=mathru2/>
*തോമസ് മുണ്ടശ്ശേരി കഥാപുരസ്കാരം<ref name=mathru2/>
*കൊൽക്കത്ത ഭാഷാ സാഹിത്യപരിഷത്ത് അവാർഡ്<ref name=mathru2/>
*ഡൽഹി കഥാ അവാർഡ്<ref name=mathru2/>
*പത്മപ്രഭ പുരസ്കരം
== അവലംബം ==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രതിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ചെറുകഥക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ചെറുകാട് അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]]
{{India-writer-stub}}
rrag517unw9hz0uep722e8zqe4s2zc7
സുധാകർ മംഗളോദയം
0
22715
4631129
4423957
2026-06-18T15:51:36Z
Malikaveedu
16584
4631129
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Sudhakar Mangalodayam}}
{{Infobox writer
| name = സുധാകർ പി. നായർ
| image =Sudhakar (Novelst).jpg
| imagesize =
| caption =
| pseudonym =സുധാകർ മംഗളോദയം
| birth_date = 14 ജനുവരി 1956
| birth_place = [[വെള്ളൂർ]], [[വൈക്കം]], [[കോട്ടയം]], [[കേരള]], ഇന്ത്യ
| death_date = 17 ജൂലൈ 2020
| death_place = [[വെള്ളൂർ]], [[വൈക്കം]], [[കോട്ടയം]], [[കേരള]], ഇന്ത്യ
| occupation = സാഹിത്യകാരൻ, തിരക്കഥാകൃത്ത്
| nationality = ഇന്ത്യൻ
| period =
| genre = ഫിക്ഷൻ, സിനിമ
| subject =
| spouse = ഉഷ
| children = ശ്രീവിദ്യ
| parents = {{ubl|പരമേശ്വരൻ നായർ (അച്ഛൻ)|ജാനകിയമ്മ (അമ്മ)}}
| movement =
| notableworks = {{ubl|''മുറപ്പെണ്ണ്''|''നന്ദിനി ഓപ്പോൾ''|''കൂടപ്പിറപ്പ്''|''മൌനസരോവരം''|''നാമം ജപിക്കുന്ന വീട്''|''പാദസരം''|''സഫലം''|''ചിറ്റ''|''തില്ലാന''|''അമ്മ''|''കുങ്കുമപ്പൊട്ട്}}
ചുറ്റുവിളക്ക് {{!}}
| influences =
| influenced =
| awards =
| signature =
| website =
}}
[[മലയാള സാഹിത്യം|മലയാളത്തിലെ]] ഒരു നോവലിസ്റ്റായിരുന്നു '''സുധാകർ മംഗളോദയം.''' ശരിയായ പേര് സുധാകരൻ പി. നായർ. 2020 ജൂലൈ 17-ന് 64-ാം വയസ്സിൽ പ്രായാധിക്യത്തെത്തുടർന്നുള്ള അസുഖത്തേത്തുടർന്ന് ഇദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. ഭാര്യ: പരേതയായ ഉഷ. ഏക മകൾ: ശ്രീവിദ്യ. മരുമകൻ: ശ്രീജിത്ത്.
==പ്രത്യേകതകൾ==
[[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശൂരിൽ]] ബിരുദവിദ്യാഭ്യാസ ശേഷം [[നാടകം|നാടക]] രംഗത്തേക്ക് കടന്ന സുധാകർ മംഗളോദയം തുടർന്ന് നടനായി ജോലി ചെയ്തു. നാടകരചനയിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം സാഹിത്യ രംഗത്ത് ചുവടുവയ്ക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.malayalamnewsdaily.com/node/329026/kerala/sudakar-mangalodayam-passed-away|title=സുധാകർ മംഗളോദയം അന്തരിച്ചു|access-date=2020-07-18|date=2020-07-17}}</ref> സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ വിഹ്വലതകളേയും സ്വപ്നങ്ങളേയും കടുംവർണങ്ങളിൽ പരത്തിപ്പറഞ്ഞ് ഹൃദയസ്പർശിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന [[മുട്ടത്തുവർക്കി|മുട്ടത്തുവർക്കിയുടെ]] നോവൽ രചനാരീതി പിന്തുടർന്ന് മലയാളവായനക്കാരിൽ ചിര:പ്രതിഷ്ഠ നേടിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു സുധാകർ മംഗളോദയം. [[പൈങ്കിളിസാഹിത്യം|പൈങ്കിളിസാഹിത്യമെന്ന്]] അധിക്ഷേപിച്ചുപോന്നിരുന്നുവെങ്കിൽക്കൂടി മലയാളത്തിൽ ആൺപെൺ ഭേദമില്ലാതെ പരക്കെ വായനക്കാരുണ്ടായിരുന്ന ഒരു പ്രസ്ഥാനമാണിത്. [[മംഗളം (വാരിക)|മംഗളം]], [[മലയാള മനോരമ ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മലയാളമനോരമ]] ആഴ്ചപ്പതിപ്പുകളിലൂടെ സുധാകർ മംഗളോദയത്തിന്റെ നിരവധി നോവലുകൾ ഖണ്ഡശയായി പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. പുസ്തകരൂപത്തിൽ പുറത്തുവന്നവയും നിരവധിയാണ്.
== ആദ്യകാലം ==
സുധാകർ പി. നായർ എന്ന പേരിൽ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[വൈക്കം|വൈക്കത്തിനു]] സമീപമുള്ള [[വെള്ളൂർ (കോട്ടയം)|വെള്ളൂരിൽ]] മുണ്ടുപറമ്പിൽ വീട്ടിൽ പരമേശ്വരൻ നായരുടെയും ജനകിയമ്മയുടെയും മകനായി 1956 ജനുവരി 14 ന് ജനിച്ചു. കാഞ്ഞിരമറ്റം സെന്റ് ഇഗ്നേഷ്യസ് സ്കൂളിലും ഒറ്റപ്പാലം എൻ.എസ്.എസ്. കോളജിലുമായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. ഒറ്റപ്പാലത്ത് ബിരുദ പഠന കാലത്താണ് സാഹിത്യത്തിലെ വള്ളുവനാടൻ ഭാഷ സുധാകർ മംഗളോദയത്തിനു സ്വായത്തമായത്. നോവൽ രചനയിലേയ്ക്ക് തിരിയുന്നതിനുമുമ്പ് സുധാകർ പി. നായർ എന്ന പേരിൽ റേഡിയോ നാടകങ്ങൾ എഴുതിയിരുന്നു.
പ്രതിവാര മാസികകളിൽ പ്രസിദ്ധികരിക്കപ്പെട്ട നോവലുകളിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ജനമനസുകൾ കീഴടക്കിയത്. 1980 കളിലും 1990 കളിലും [[കോട്ടയം]] കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രസിദ്ധീകിരിച്ചിരുന്ന പ്രതിവാര മാസികകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നോവലുകൾ ഖണ്ഡശ്ശയായി അച്ചടിച്ചുവന്നിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jul/18/novelist-sudhakar-mangalodayam-dies-2171260.html|title=Novelist Sudhakar Mangalodayam dies|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> സുധാകർ മംഗളോദയം എഴുതിയ നോവൽ ആദ്യമായി പുസ്തകരൂപത്തിൽ എത്തിയത് വയലിൻ ബുക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഇവൾ നിമ്മി ഞാൻ ദേവി'' എന്ന നോവലായിരുന്നു. ഏതാനും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും രചിച്ചിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല രചനകൾ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളുടെ പ്രേക്ഷകരെയും ആകർഷിച്ചിരുന്നു. [[പിറവം]] റോഡ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും വെള്ളൂരിലെ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ന്യൂസ്പ്രിന്റ് ഫാക്ടറിയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല നോവലുകളുടേയും പശ്ചാത്തലമായിരുന്നു. [[പി. പത്മരാജൻ|പി. പത്മരാജന്റെ]] സംവിധാനത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി]], [[മോഹൻലാൽ]], [[റഹ്മാൻ (നടൻ)|റഹ്മാൻ]] എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ച [[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ]] എന്ന സിനിമയുടെ കഥ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിശിരത്തിൽ ഒരു പ്രഭാതം എന്ന റേഡിയോ നാടകമാണ്. [[നന്ദിനി ഓപ്പോൾ]] എന്ന സിനിമയ്ക്ക് സംഭാഷണവും, പി. ചന്ദ്രകുമാർ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘[[ഞാൻ ഏകനാണ്]]’ എന്ന സിനിമയുടെ തിരക്കഥയും എഴുതിയിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/2020/07/18/remembering-novelist-sudhakar-mangalodayam.html|title=സുധാകർ: വീട്ടമ്മമാരുടെ പ്രിയ എഴുത്തുകാരൻ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> വാവ എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പര സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
== മരണം ==
2020 ജൂലൈ 17-ന് പ്രായാധിക്യത്തെത്തുടർന്നുള്ള അസുഖത്തേത്തുടർന്ന് സുധാകർ മംഗളോദയം അന്തരിച്ചു. കോട്ടയം വെള്ളൂരിലെ വീട്ടിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യം. മരണസമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് 64 വയസുണ്ടായിരുന്നു.
== പ്രധാന കൃതികൾ ==
{{Div col begin|5}}
# ചിറ്റ
# പാദസരം<ref>{{cite web|url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/content/books/html/utf8/5613.html|title=പാദസരം (ജനപ്രിയ നോവൽ)|language=Malayalam|accessdate=2009-09-30|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304131623/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/content/books/html/utf8/5613.html|url-status=dead}}</ref>
# അവൾ<ref>{{cite web|url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/content/books/html/utf8/997.html|title=അവൾ (നോവൽ)|accessdate=2009-09-30|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304131952/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/content/books/html/utf8/997.html|url-status=dead}}</ref>
# വെളുത്ത ചെമ്പരത്തി <ref>http://www.amazon.com/Velutta-cemparatti-Noval-Sudhakar-Mangalodayam/dp/8124002533/ref=sr_1_2?ie=UTF8&s=books&qid=1254334201&sr=8-2</ref>
# ഈറൻ നിലാവ്
# ചാരുലത
# സൗന്ദര്യപൂജ
# നന്ദിനി ഓപ്പോൾ
# വാസ്തുബലി
# ശ്യാമ
# ഇവൾ നന്ദനയുടെ മകൾ
# ഗാഥ
# കുങ്കുമപ്പൊട്ട്
# തവ വിരഹേ...
# നീല നിലാവ്
# പത്നി
# താരാട്ട്
# ഓട്ടുവള
# കമല
# ചുറ്റുവിളക്ക്
# താലി (തൂലികാനാമം, ജി.ഉഷ)
# നിറമാല
# താമര
# ചാരുലത
# ഗൃഹപ്രവേശം
# സൂര്യനെ സ്നേഹിച്ച താമര
# നീലക്കടമ്പ്
# തുലാഭാരം
# കുടുംബം
# സുമംഗലി
# തലാഖ്
# കൃഷ്ണതുളസി
# ഹംസതടാകം
# വേനൽവീട്
# ചാമരം
# ഒരു ശിശിര രാവിൽ
# ഒറ്റക്കൊലുസ്
# പച്ചക്കുതിര
# കാവടിച്ചിന്ത്
# ചുവപ്പു കൂടാരങ്ങൾ
# പൂമഞ്ചം
# മുടിയേറ്റ്
# പാഞ്ചാലി
# സ്വന്തം രാധ
# പദവിന്യാസം
# പ്രണാമം
# അൾത്താര
# ഒരു പൂവിന്റെ മോഹം
# വെള്ളിത്തിര
# കിളിവാതിൽ
# പെൺമക്കൾ
# പ്രിയേ ചാരുശീലേ
# സുവർണയുടെ ഭർത്താവ്
# ഞങ്ങൾ സുഖമായിരിക്കുന്നു
# സ്നേഹം
# കുങ്കുമരേഖ
# തപ്പോ തപ്പോ തപ്പാണി
# ചിമിഴ്
# ശിശിരം പൊഴിച്ച ഇലകൾ
# പുഴപോലൊരു ജീവിതം
# വേളി
# നിലാവ് പെയ്യുന്ന നേരം
# വിളക്കുവെച്ച സമയം
# സാഗരം
# സ്വർണ്ണച്ചാമരം
# മറുപടി
# അലൈ പായുതേ
# പെൺ ചൊല്ല്
# സ്നേഹ സാഗരം
# ഹംസതടാകം
# വേനൽവീട്
# മുറപ്പെണ്ണ്
# കൂടപ്പിറപ്പ്
# മൗനസരോവരം
# നാമം ജപിക്കുന്ന വീട്
# സഫലം
# അമ്മ
# കനകച്ചിലങ്ക
# സുഖവാസമന്ദിരം
# കാന്തവിളക്ക്
# രാമപുരത്തിൻറെ കഥ
# നോക്കൂ ഇവിടെ ഞാൻ തനിച്ചാണ്
# നിർമ്മല
# ശ്രീരാമചക്രം
# മയൂരനൃത്തം
# കറുത്ത മൂക്കുത്തി
# എൽസ ലോറൻസിന്റെ മകൾ (പുസ്തകരൂപം: ലിലിയൻ)
# ദാവണി (മംഗളം വാരിക)
# ഏഴിൽ ചൊവ്വ (തൂലികാനാമം: സോമജാ നമ്പൂതിരി)
# കൂടപ്പിറപ്പ് (തൂലികാനാമം: സോമജാ നമ്പൂതിരി)
# മൂന്ന് ഒരു നല്ല സംഖ്യയല്ല (തൂലികാനാമം: ജി. ഉഷ)
# ലക്ഷ്മീ കല്യാണം (ജി. ഉഷ)
# ഏതു ചോരയിൽ ഈ കഥയെഴുതും
# നീലവിരിയിട്ട ജാലകം
# നീലനിലാവ്
# മേഘജാലകം
# സുഹ്റാബീവി മൂന്നാം അധ്യായം (തലാഖ് എന്ന പേരിൽ പുസ്തകം)
# ചമയം
# അറിയാതെ അറിയാതെ ഞാൻ
# അന്നൊരു ഞായറാഴ്ചയിൽ
# കെടാവിളക്ക്
# എന്നെ മറന്നോ, സീതയെ (ജി. ഉഷ)
# കുറുമൊഴി (രാഷ്ട്രദീപിക ആഴ്ച്ചപ്പതിപ്പിൽ)
# സീതയും രാധയും (പുസ്തകരൂപം: തില്ലാന)
# ശംഖ്
# യാഗം
# സഹധർമ്മിണി
# വർണ്ണഞൊറികൾ
# വസന്തോത്സവം (തൂലികാനാമം: ജി. ഉഷ)
# കാറ്റിലെ പഞ്ഞിപൂക്കൾ (തൂലികാനാമം: ജി. ഉഷ)
# താരാട്ട് (തുലികാനാമം: ജി. ഉഷ)
# നിലാത്തിരി (ജി. ഉഷ)
# കുടുംബം (ജി. ഉഷ)
# നീലക്കടമ്പ് (ജി. ഉഷ)
# മഞ്ഞമന്ദാരം (സഖി വാരികയിൽ)
# ഇവിടെല്ലാം സുഖകരം (ഹരിതം ബുക്സ്)
# എന്തപരാധം ചെയ്തു ഞാൻ? (അമ്മവീട് എന്ന പേരിൽ പുസ്തകം)
# തുരുത്ത് (നോവലൈറ്റ്)
# ഏതോ സന്ധ്യയിൽ ഏതോ ഇടവഴിയിൽ
# പെൺചോല്ല്
# മൺചെരാത്
{{Div col end}}
== സിനിമകൾ ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="width:75%"
! scope="col" style="width:10%" |വർഷം
! scope="col" style="width:25%" |പേര്
! scope="col" style="width:15%" |തിരക്കഥ
! scope="col" style="width:15%" |കഥ
! scope="col" style="width:15%" |സംഭാഷണം
! scope="col" style="width:20%" |സംവിധായകൻ
|-
|1982
|''[[ഞാൻ ഏകനാണ്|ഞാൻ ഏകനാണ്]]''
|Yes
|Yes
|Yes
|പി.ചന്ദ്രകുമാർ
|-
|1985
|''[[വസന്തസേന (ചലച്ചിത്രം)|വസന്തസേന]]''
|No
|Yes
|No
|കെ. വിജയൻ
|-
|1986
|''[[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ]]''
|No
|Yes
|No
|പി. പത്മരാജൻ
|-
|1994
|''നന്ദിനി ഓപ്പോൾ''
|No
|Yes
|No
|മോഹൻ കുപ്ലേരി
|-
|1996
|മയൂര നൃത്തം
|No
|Yes
|Yes
|വിജയകൃഷ്ണൻ
|-
|1997
|[[കളിയൂഞ്ഞാൽ|കളിയൂഞ്ഞാൽ]]
|No
|Yes
|No
|പി അനിൽ,
ബാബു നാരായണൻ
|-
|}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{imdb name|2022326|സുധാകർ മംഗളോദയം}}
==അവലംബം==
<references/>
{{india-writer-stub}}
[[വിഭാഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]]
p1sui47p1kyclwxksh9zquoz90q0x7t
ജിദ്ദ
0
24825
4631341
4620452
2026-06-19T10:53:25Z
Prosnu
208879
4631341
wikitext
text/x-wiki
{{featured}}{{prettyurl|Jidda}}
{{Infobox settlement
| official_name = ജിദ്ദ
| nickname = ''[[ചെങ്കടലിന്റെ റാണി]]''
| native_name = جدّة
| motto =
| image_skyline = الواجهة البحرية في مدينة جدة غرب السعودية (2025) (cropped).jpg
| image_caption =
| image_flag = Flag of Saudi Arabia.svg
| flag_link = Flag_of_Saudi_Arabia
| flag_size = 80px
| image_shield = Emblem of Saudi Arabia.svg
| shield_link = Coat of arms of Saudi Arabia
| shield_size = 40px
| image_map = Jeddah, Saudi Arabia locator map.png
| map_caption = ജിദ്ദയുടെ സ്ഥാനം
| subdivision_type = [[രാജ്യം]]
| subdivision_name = [[പ്രമാണം:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] [[സൗദി അറേബ്യ]]
| subdivision_type1 = [[സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രവിശ്യകൾ|പ്രവിശ്യ]]
| subdivision_name1 = [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക]]
| subdivision_type2 = നഗരസഭ
| subdivision_name2 = ജിദ്ദ നഗരസഭ
| leader_title = നഗരാദ്ധ്യക്ഷൻ
| leader_name = ഹാനി അബു റാസ്
| leader_title1 = സിറ്റി ഗവർണ്ണർ
| leader_name1 = മിശാൽ അൽ-സൌദ്
| leader_title2 = പ്രവിശ്യ ഗവർണ്ണർ
| leader_name2 = ഖാലിദ് അൽ ഫൈസൽ
| established_title = സ്ഥാപിച്ചത്
| established_date = [[500s BC|500+ BC]]
| established_title2 = [[സൗദി അറേബ്യ]]
| established_date2 = 1925
| established_title3 =
| established_date3 =
| unit_pref = Metric
| area_magnitude =
| area_km2 = 1570
| area_metro_km2 = 3000
| area_urban_km2 = 1320
| elevation_m =
| area_footnotes =
| population_note = ജിദ്ദ മുൻസിപ്പാലിറ്റി ഉദ്ദേശക്കണക്ക്
| population_as_of = [[2012]]
| population_total = 4324982
| population_density_km2 = 2921
| population_density_sq_mi = 1826
| population_urban = 3855912
| population_metro = 4500000
| population_footnotes =
| timezone = [[East Africa Time|EAT]]
| utc_offset = +3
| timezone_DST = [[East Africa Time|EAT]]
| utc_offset_DST = +3
| postal_code_type = പിൻകോഡ്
| postal_code = (5 അക്കങ്ങൾ)
| area_code = +966-2
| website = [http://www.jeddah.gov.sa]
| latd = 21
| latm = 32
| lats = 36
| latNS = N
| longd = 39
| longm = 10
| longs = 22
| longEW = E
}}
[[പ്രമാണം:Jeddah map.png|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ നഗരം. വടക്ക് ഭാഗത്ത് കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് വിമാനത്താവളം]]
[[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിന്റെ]] തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നഗരമാണ് '''ജിദ്ദ''' ({{lang-ar|'''جدّة'''}}). [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക പ്രവിശ്യയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും [[റിയാദ്|റിയാദിനു]] ശേഷം രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ [[പട്ടണം|പട്ടണവുമാണ്]] ജിദ്ദ. പുണ്യ നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം ആണ് ജിദ്ദ. സൗദിയുടെ വാണിജ്യ തലസ്ഥാനവും [[മദ്ധ്യപൂർവ്വദേശം|മധ്യപൂർവ്വ ദേശത്തെ]] ഒരു സമ്പന്ന നഗരവുമാണ് ജിദ്ദ. ചെങ്കടലിന്റെ റാണി എന്ന അപര നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ജിദ്ദയുടെ കടൽ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരത്തിലുള്ള [[കിംഗ് ഫഹദ് ജലധാര]] പട്ടണത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. 110 കിലോമീറ്ററോളം നീളത്തിൽ വിനോധത്തിനുതകുന്ന രീതിയിൽ നിർമിച്ച ജിദ്ദ ബീച്ചിനോടനുബന്ധിച്ച് മനോഹരമായ നിരവധി പാർക്കുകളും, മീൻപിടുത്ത പ്രദേശങ്ങളും, ഉല്ലാസ കേന്ദ്രങ്ങളും, ചെങ്കടലിലെ അപൂർവ മത്സ്യങ്ങൾ ഉൾകൊള്ളുന്ന അക്വേറിയങ്ങളും ഉണ്ട്<ref name= >{{cite web | url = http://www.arabnews.com/jeddah-corniche-over-100km-fun | title = ജിദ്ദ കടൽ തീരത്തെ ഉല്ലാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ | accessdate = 23 ജനുവരി 2013 | publisher = അറബ് ന്യൂസ്}}</ref>. [[യുനെസ്കോ|യുനെസ്കോയുടെ]] ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[മദായിൻ സ്വാലിഹ്]] ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 950 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
[[പടിഞ്ഞാറ്]] ഭാഗത്ത് [[ചെങ്കടൽ]], [[കിഴക്ക്]] ഭാഗത്ത് അൽ-സരാവത് [[പർവതം|പർവ്വതം]], [[തെക്ക്]] ഭാഗത്ത് ഒബ്ഹർ , [[വടക്ക്]] ഗൾഫ് ഓഫ് സൽമാൻ എന്നിവയാണ് ജിദ്ദയുടെ അതിർത്തികൾ. [[2012]]ലെ [[കാനേഷുമാരി]] പ്രകാരം 43,24,982 ജനസംഖ്യയുള്ള ജിദ്ദയിലെ നിവാസികൾ "ജിദ്ദൻസ്" എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു<ref name= />. രാജ്യത്തെ [[ജനസംഖ്യ|ജനസംഖ്യയുടെ]] 14 [[ശതമാനം]] വസിക്കുന്നത് ജിദ്ദയിലാണ്<ref name= />.
{{USCensusPop
|1950= 119000
|1955= 129000
|1960= 141000
|1965= 197000
|1970= 348000
|1975= 584000
|1980= 745000
|1985= 952000
|1990= 1216000
|1995= 1492000
|2000= 1810000
|2005= 2139000
|2008= 3400000
| estimate=3400000
| estyear=2007
}}
== പേരിനു പിന്നിൽ ==
[[പ്രമാണം:Harîrî_Schefer_-_BNF_Ar5847_f.51.jpg|right|thumb|150px|അബു അബ്ദുള്ള മുഹമ്മദ് ഇബ്നു ബത്തൂത്ത]]
അൽ-ഖുദ്ദ ഗോത്ര തലവനായിരുന്ന ജിദ്ദ ഇബ്നു ഹലവാൻ അൽ ഖുദ്ദയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ പട്ടണത്തിനു ജിദ്ദ എന്ന പേര് വന്നതിനെ കുറിച്ച് രണ്ടു തരത്തിലുള്ള വിശദീകരണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. മുത്തശ്ശി എന്നർത്ഥം വരുന്ന അറബി പദമായ ജദ്ദ (jaddah) എന്ന വാക്കിൽ നിന്നുമാണ് ഈ പേര് വന്നത് എന്നാണ് അതിലൊന്ന്. ആദ്യ മനുഷ്യ സ്ത്രീയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന [[ഹവ്വ|ഹവ്വയുടെ]] [[ഖബ്ർ]] ഇവിടെയുണ്ട് എന്ന വിശ്വാസത്തിൽ നിന്നാണിത്.<ref>Jayussi, Salma; Manṣūr Ibrāhīm Ḥāzimī; ʻIzzat ibn ʻAbd al-Majīd Khaṭṭāb ''Beyond the Dunes'' I B Tauris & Co Ltd (28 April 2006), p. 295. ISBN 978-1-85043-972-1 [http://books.google.co.uk/books?id=0aEnJNBD-QAC&lpg=PR13&lr=&pg=PA295#v=onepage&q=&f=false]</ref>. [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] സഞ്ചാരിയായിരുന്ന [[ഇബ്നു ബത്തൂത്ത]] ലോക സഞ്ചാരത്തിനിടയിൽ ജിദ്ദയിൽ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഡയറിയിൽ ജുദ്ദ (juddah) എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്<ref>Ibn Battota's Safari :Tuhfat Al-Nothaar Fe Gharaa'ib Al-Amsaar - Chapter: From Cairo to Hejaz to Tunisia again , ISBN 9953-34-180-X</ref> ബ്രിട്ടീഷ് നയതന്ത്ര കാര്യാലയങ്ങളും മറ്റും പഴയ അക്ഷര വിന്യാസമായ “Jedda“ എന്നാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് 2007 ൽ അവർ പുതിയ രൂപമായ “Jeddah“ എന്നാക്കി മാറ്റി.<ref name="naming">[http://www.britishembassy.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1025870059850&a=KArticle&aid=1186674133138]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} British Embassy website പേരിനു പിന്നിൽ ] ബ്രിട്ടീഷ് നയതന്ത്രകാര്യാലയം വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നും</ref>.
== ചരിത്രം ==
സൗദി ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടുകൾ പലതും ജിദ്ദയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നന്നവയാണ്. ബി.സി. 500-നോടടുത്ത്, ഒരു മത്സ്യ ബന്ധന ഗ്രാമം സ്ഥാപിച്ചു കൊണ്ടാണ് ജിദ്ദയിൽ ജനവാസം ആരംഭിച്ചത് എന്നാണ്, ജിദ്ദയിലെ പുരാതന നഗര ഭാഗമായ [[അൽ ബലദ്|അൽ ബലദിൽ]] നടത്തിയ [[പുരാവസ്തുഗവേഷണം|പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങളിൽ]] നിന്ന് കണ്ടെത്തിയത്. എ.ഡി 647-ൽ മൂന്നാം ഖലീഫ [[ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ|ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാന്റെ]] കാലത്ത് [[ഹജ്ജ്|ഹജ്ജിനു]] വരുന്നവർക്ക് വേണ്ടി ഒരു [[തുറമുഖം|തുറമുഖമാക്കി]] മാറ്റിയതോടു കൂടെയാണ് ജിദ്ദ നഗരം പ്രാധാന്യം കൈവരിക്കുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/history-of-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091228165512/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/history-of-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>.
=== ഇസ്ലാമിന് മുമ്പ് ===
[[പ്രമാണം:Marib dam.jpg|left|thumb|പുതിയ മരിബ് അണക്കെട്ട്]]
[[പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം|പുരാവസ്തു ശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[ഖനനം]] നടത്തിയത് പ്രകാരം യെമനിലെ മആരിബ് [[അണക്കെട്ട്|അണക്കെട്ടിന്റെ]] തകർച്ചയെ തുടർന്ന് മധ്യ [[യെമൻ|യെമനിൽ]] നിന്നും [[മക്ക|മക്കയിലേക്ക്]] കുടിയേറി പാർത്ത ഖുവാദ വിഭാഗം ആണ് ജിദ്ദയിലെ ചെറിയ [[മത്സ്യം|മത്സ്യ]] ബന്ധന ഗ്രാമം നിർമ്മിച്ചത് എന്നാണ്<ref name= />.
നഗരത്തിലെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ബുറൈമാൻ താഴ്വര, വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ബൊഇബ് താഴ്വര എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും കുഴിച്ചെടുത്ത തമുദി ലിപി പ്രകാരം നടത്തിയ പുരാവസ്തു പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തിയത് ആദിമ ശിലാ യുഗത്തിലെ മനുഷ്യരാണ് ഈ പ്രദേശത്ത് വാസം തുടങ്ങിയത് എന്നാണ്. ബി.സി 323 നും 356 നും ഇടയ്ക്കു [[അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി]] ഇവിടെ സന്ദർശനം നടത്തിയതായും ഈ ലിപികളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് .<ref>[http://www.jeddahedu.gov.sa/jed.html name="jeddahedu.gov.sa"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== ഖിലാഫത് കാലഘട്ടം ===
[[പ്രമാണം:Flag of Hejaz (1917).svg|right|thumb|ഹിജാസ് ഭരണത്തിലെ പതാക]]
മുസ്ലിംകളുടെ മൂന്നാം ഖലീഫയായ [[ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ|ഉസ്മാൻ ഇബ്നു അഫ്ഫാൻ]] മക്കയിലേക്കുള്ള [[ഹജ്ജ്]] [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകർക്ക്]] വേണ്ടി ചെറിയ തുറമുഖം നിർമ്മിച്ചതാണ് ജിദ്ദയിൽ നടത്തിയ ആദ്യത്തെ പ്രമുഖ വികസന പ്രവർത്തനം. പിന്നീട് ഒട്ടോമൻ തുർക്കികൾ [[ഹിജാസ് റെയിൽവേ]] നിർമ്മിക്കുകയും തീർത്ഥാടകർ [[കടൽ]] മാർഗ്ഗം ഹജ്ജിനു വന്നു തുടങ്ങിയ ജിദ്ദ തുറമുഖം വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ചെങ്കടൽ തീരത്തെ ഒരു തുറമുഖം എന്ന നിലയിലും മക്കയിലേക്കുള്ള കവാടം എന്ന നിലയിലുമുള്ള ജിദ്ദയുടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാനം മൂലം പിൽക്കാലത്ത് നിരവധി ഭരണാധികാരികൾക്ക് ഇവിടം കീഴടക്കാൻ പ്രേരകമായി.
=== ഫാത്വിമി ഖിലാഫത്ത് കാലഘട്ടം ===
[[അൾജീരിയ|അൾജീരിയയിൽ]] നിന്നുള്ള ഫാത്വിമി ഖലീഫ [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] ഇഖ്ശിദിദ് രാജഭരണ പ്രദേശം മുതൽ ജിദ്ദയിലെ ഇജാസ് മേഖലയുടെ ചുറ്റുപാടുമുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ വരെ സ്വന്തം നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി. പിന്നീട് അദ്ദേഹം തന്റെ വ്യാപാര ശൃംഖല [[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി|മെഡിറ്ററേനിയൻ]], ഇന്ത്യൻ മഹാ സമുദ്രം തുടങ്ങി [[ചെങ്കടൽ]] വഴിയും വിപുലമാക്കി. പിന്നീട് അവരുടെ [[വ്യാപാരം|വ്യാപാര]] ശൃംഖലയും [[നയതന്ത്രം|നയതന്ത്ര]] മേഖലയും [[ചൈന|ചൈനയിലെ]] സോണ്ഗ് രാജകുലം വഴി വിപുലീകരിച്ചു .
=== അയ്യുബി കാലഘട്ടം ===
[[പ്രമാണം:Egyptian vase MBA Lyon 1939-10.jpg|left|thumb|150px|അയ്യുബി കാലഘട്ടത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു പാത്രം]]
ജെറുസലേമിൽ [[സലാഹുദ്ദീൻ അയ്യൂബി|സലാഹുദ്ദീന്റെ]] വിജയത്തിന് ശേഷം 1171 ൽ അദ്ദേഹം [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] രാജാവായി സ്വയം അവരോധിതനായി. അൽ - അദീദ് രാജാവിന്റെ മരണ ശേഷം ഫാത്വിമി ഭരണം അവസാനിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ജിദ്ദ അടക്കമുള്ള ഹിജാസ് മേഖലയുടെ ഭരണം അയ്യുബി സാമ്രാജ്യത്തിനു കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്നു. 1177 വരെയുള്ള ഭരണം അയ്യുബി സാമ്രാജ്യത്തിൽപ്പെട്ട അബ്ദുൽ ഹാഷിം അൽ-തലബിന്റെ (1094-1201) കീഴിൽ ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തുടർച്ചക്കാരായ ഭരണാധികാരികൾ ഈ പ്രദേശത്തെ സാമ്പത്തിക പുരോഗതി, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കാര്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകി. തുടർന്ന് സുന്നി മുസ്ലിംകളുടെ കീഴിൽ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിലെല്ലാം നിരവധി [[മദ്രസ|മദ്രസകൾ]] സ്ഥാപിച്ചു.
=== മംലൂക്ക് സുൽത്താനേറ്റ് ===
[[പ്രമാണം:Mamluk.jpg|right|thumb|150px|മംലൂക്ക് സുൽത്താൻ]]
1254 ൽ [[കൈറോ|കൈറോയിൽ]] തുടർച്ചയായി നടന്ന ആക്രമണങ്ങളിൽ അയ്യുബി സാമ്രാജ്യം വിഘടിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഹിജാസ് പ്രവിശ്യ മംലൂക്ക് സുൽത്താനെറ്റിന്റെ ഭാഗമായി മാറി. 1497 ൽ കേപ്പ് ചുറ്റിയുള്ള [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ|വാസ്കോ ഡ ഗാമയുടെ]] ഇന്ത്യാ യാത്രക്കിടയിൽ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ചെങ്കടലിലേക്ക് ചരക്കും മുസ്ലീം തീർത്ഥാടകരേയും വഹിച്ചു കൊണ്ടുള്ള കപ്പലുകൾ ആക്രമിക്കുകയും അറബിക്കടലിൽ ഭീതി വിതക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ തുടർന്ന് അന്നത്തെ [[ഗുജറാത്ത്]], [[യെമൻ]] ഭരണാധികാരികൾ മംലൂക്ക് ഭരണാധികാരികളോട് സഹായാഭ്യർത്ഥന നടത്തി. തുടർന്ന് മംലൂക്ക് സുൽത്താൻ ജിദ്ദയിൽ സൈനിക വിന്യാസം ശക്തമാക്കുകയും [[പോർച്ചുഗീസ് സാമ്രാജ്യം|പോർച്ചുഗീസുകാരിൽ]] നിന്നും രക്ഷ നേടുന്നതിനുള്ള ഒരു അഭയ കേന്ദ്രമായി ജിദ്ദ പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു.
=== ഉസ്മാനി ഖിലാഫത്ത് (ഓട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യം) ===
[[പ്രമാണം:Jeddah 1924.jpg|left|thumb|ജിദ്ദ - 1924 ൽ]]
1517 ൽ [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഒട്ടോമാൻ തുർക്കികൾ]] [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്തിലെയും]], [[സിറിയ|സിറിയയിലെയും]] മംലൂക്ക് സുൽത്താനെറ്റിനെ കീഴടക്കി ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തു.<ref name="History of Arabia">[http://www.britannica.com/ebc/article-45995 britannica.com]</ref>. തുടർന്ന് മംലൂക്ക് സുൽത്താനേറ്റിന്റെ പ്രാദേശിക സൈനികകേന്ദ്രമായിരുന്ന മക്കയും ജിദ്ദയുമടങ്ങിയ ഹിജാസ് മേഖല ഒട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായി. തുടർന്ന് 1525 ൽ ഒട്ടോമാൻ സേന, പോർച്ചുഗീസ് കപ്പിത്താനായിരുന്ന അൽബർഗെരിയയുടെ പടക്കപ്പൽ സേനയുമായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ വിജയിക്കുകയും അതിൽ തകർന്ന കോട്ടകൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. പുതിയ ആറു കവാടങ്ങളടങ്ങിയ നിരീക്ഷണഗോപുരങ്ങൾ നിർമിച്ചു. പോർച്ചുഗീസ് സേനയുടെ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമിച്ച ഈ കോട്ടകൾ ഇവയായിരുന്നു. കിഴക്ക് - മക്ക കവാടം, പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് തീരത്തോട് അഭിമുഖമായി അൽ മഗ്രിബ കവാടം, തെക്ക് - ഷെരീഫ് കവാടം, വടക്ക് - മദീന കവാടം, അൽ - ബണ്ട് കവാടം, അൽ ശാം കവാടം (അൽ ഷറഫ് കവാടം എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു)<ref>Asia Rooms.com - [http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/makkah-gate-in-jeddah.html Makkah Gate in Jeddah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080923204604/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/makkah-gate-in-jeddah.html |date=2008-09-23 }}</ref>. കൂടാതെ നഗരത്തിലുള്ള സൈനികർക്കായി ഒരു ചെറിയ കോട്ടയും തുർക്കി ഭരണാധികാരികൾ നിർമിച്ചു. അത് കൂടാതെ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഭീമമായ കവാടങ്ങളോട് കൂടിയ 4 വൻ കോട്ടകൾ കൂടി നിർമിച്ചു.
=== 1813-ലെ ജിദ്ദ യുദ്ധം ===
[[പ്രമാണം:Cidde-mehmet-ali-1813.jpg|left|thumb|150px|മുഹമ്മദ് അലി]]
1802-ൽ നെജ്ദി സേന, ഓട്ടോമൻ തുർക്കികളിൽ നിന്നും ജിദ്ദയും മക്കയും പിടിച്ചെടുത്തു. എന്നാൽ 1813-ൽ [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്തിലെ]] ഓട്ടോമൻ തുർക്കികളുടെ കീഴിലുള്ള ഭരണകർത്താവായിരുന്ന മുഹമ്മദ് അലി പാഷയുടെ സൈന്യവും മദീനയിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ തുസുൻ പാഷയുടെ സേനയും ഒരുമിച്ചു ജിദ്ദയിൽ പ്രവേശിക്കുകയും പെട്ടെന്ന് തന്നെ നഗരം പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്തു.
തുടർന്ന് ജിദ്ദയിൽ ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന ശരീഫ് ഹുസൈനെ [[ഇസ്താംബുൾ|ഇസ്താംബൂളിൽ]] കൊണ്ടു പോയി തടവിലാക്കി. കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം ഈ സൈന്യം മക്കയിൽ പ്രവേശിച്ചു മഹ് മൂദ് രണ്ടാമാനിൽ നിന്നും ഭരണം പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം ഷെരീഫ് ഓഫ് ഹിജാസ് എന്ന പേരിൽ ഗാലിബ് അഫന്ദിയെ അവിടുത്തെ പുതിയ ഭരണാധികാരിയാക്കി നിയമിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.middleeastexplorer.com/Saudi-Arabia/Battle-of-Jeddah-1813 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2011-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110827135828/http://www.middleeastexplorer.com/Saudi-Arabia/Battle-of-Jeddah-1813 |url-status=dead }}</ref>.
=== 1925-ലെ ജിദ്ദ യുദ്ധം ===
[[പ്രമാണം:Jeddah-1938.jpeg|right|thumb|ജിദ്ദ - 1938 ൽ]]
1925 ഡിസംബറിലാണ് [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|ആധുനിക സൗദി അറേബ്യൻ ഭരണത്തിനു]] തുടക്കം കുറിക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായി 1925-ലെ ജിദ്ദ യുദ്ധം നടന്നത്. അലി ബിൻ ഹുസൈൻ രാജാവിന്റെ [[സൈന്യം]] ജിദ്ദയിൽ വന്നു നജദി സേനക്കെതിരെ ഏറ്റു മുട്ടി വിജയം കൈവരിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ ശേഷിച്ച അലി ബിൻ ഹുസൈന്റെ സൈന്യം നഗരത്തിനു ചുറ്റും സംരക്ഷണ വലയം തീർത്തു കൊണ്ടു ഈ മേഖല സ്വന്തം അധീനതയിലാക്കി. തുടർന്ന് അയൽ പ്രദേശങ്ങളായ [[ജോർദാൻ|ട്രാൻസ് ജോർദാൻ]] (അബ്ദുള്ള രാജാവ്), [[ഇറാഖ്]] (ഫൈസൽ രാജാവ്) തുടങ്ങിയ പ്രവിശ്യകളിലെ ഭരണാധികാരികളിൽ നിന്നും സൈനിക സഹായം തേടിയ അലി കൂടുതൽ സൈന്യവുമായി തന്റെ ഭരണം കാര്യക്ഷമമാക്കി. തന്റെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന പഴയ രണ്ടു യുദ്ധ വിമാനങ്ങൾ തികയാതെ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിൽ]] നിന്നും അഞ്ചു പുതിയ യുദ്ധ വിമാനങ്ങളും [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] നിന്നും കൂടുതൽ [[യുദ്ധ ടാങ്ക്|യുദ്ധ ടാങ്കുകളും]] വാങ്ങി സൈന്യത്തെ കൂടുതൽ ശക്തരാക്കി<ref>{{Cite web |url=http://www.freebase.com/view/en/battle_of_jeddah_1925 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819122218/http://www.freebase.com/view/en/battle_of_jeddah_1925 |url-status=dead }}</ref>. പക്ഷേ, അദ്ദേഹത്തിനു കൂടുതൽ കാലം ഭരണത്തിൽ തുടരാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. 1926 [[ജനുവരി|ജനുവരിയിൽ]] തന്നെ [[ഹിജാസ്]], നജദ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തു കൊണ്ട് ജിദ്ദയടക്കമുള്ള [[സൗദി അറേബ്യ|ആധുനിക സൗദിയുടെ]] എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവിന്റെ പുതിയ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായി. അതോടെ അലി രാജാവ് [[ബാഗ്ദാദ്|ബാഗ്ദാദിലേക്ക്]] രക്ഷപെട്ടു.
=== ആധുനിക രാജഭരണം ===
[[പ്രമാണം:IbnSaud.jpg|left|thumb|അബ്ദുൽ അസീസ് ഇബ്ൻ സൗദ്]]
1926 ജനുവരി 8 നു [[ഇബ്ൻ സൗദ്|അബ്ദുൽ അസീസ് ഇബ്ൻ സൗദ്]] ആധുനിക [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] രാജാവായി അധികാരമേറ്റു. പിന്നീട് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബ പരമ്പരയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ് [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|രാജാക്കന്മാരായി]] തുടർന്ന് പോന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudinf.com/main/b43.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-09 |archive-date=2014-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140804114652/http://www.saudinf.com/main/b43.htm |url-status=dead }}</ref>.
ആധുനിക സൗദി അറേബ്യയുടെ പ്രഥമ ഭരണാധികാരിയാണ് അബ്ദുൽ അസീസ് അൽ-സൗദ് (ജനനം-1876, മരണം-1953). ഇബ്ൻ സൗദ് എന്ന പേരിൽ ആണ് ഇദ്ദേഹത്തെ സാധാരണയായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 1926-ൽ ഭരണമേറ്റെടുത്ത ഇദ്ദേഹം 1953 -ൽ മരണപ്പെടുന്നത് വരെ രാജാവായി തുടർന്നു. പിന്നീട് വന്ന [[സൗദ് ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്]] (ജനനം-1902, മരണം-1969) 1953 മുതൽ1964 വരെ പതിനൊന്നു വര്ഷം സൗദി അറേബ്യയിൽ അധികാരത്തിലിരുന്നു. [[ഫൈസൽ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ് അൽ സൗദ്]] (ജനനം-1904, മരണം-1975) ആണ് സൗദ് രാജാവിനു ശേഷം 1964 മുതൽ 1975 വരെ രാജ്യം ഭരിച്ചത്. ഇദ്ദേഹം അധികാരത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ രാജ്യത്ത് സാമ്പത്തിക രംഗത്തും വിദേശ നയങ്ങളിലും കാതലായ മാറ്റം വരുത്തി.
[[പ്രമാണം:Abdullah of Saudi Arabia.jpg|right|thumb|100px|അബ്ദുള്ള രാജാവ് ]]
പിന്നീട് 1975 മുതൽ 1982 ൽ അദ്ദേഹം മരിക്കുന്നത് വരെ ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവ് (ജനനം 1912, മരണം -1982) രാജാവായി തുടർന്നു. 1982ൽ അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ സൗദി ഭരണകർത്താവായിരുന്ന ഖാലിദ് രാജാവിന് സമ്മാനിച്ച ആന ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിക്ക് കീഴിലുള്ള കിലോ -10ലെ മൃഗസംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു പാർപ്പിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് ഫഹദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് അൽ സൌദ് (ജനനം-1921, മരണം-2005) 1982 മുതൽ 2005 വരെ രാജാവായി തുടർന്നു. 2005 മുതൽ അബ്ദുള്ള ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവായി തുടരുന്നു. ഇതിൽ അബ്ദുൽ അസീസ് ഒഴികെയുള്ള മറ്റു അഞ്ചു ഭരണാധികാരികളും സഹോദരന്മാരാണ്.
== ഭരണ വ്യവസ്ഥ ==
=== പ്രവിശ്യാ ഭരണം ===
[[പ്രമാണം:Saudi_Arabia_-_Makkah_province_locator.png|left|thumb|[[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യൻ]] ഭൂപടത്തിൽ മക്ക പ്രവിശ്യയുടെ സ്ഥാനം]]
[[മക്ക]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക പ്രവിശ്യയിലാണ്]] ജിദ്ദ നഗരത്തിന്റെ സ്ഥാനം. [[ഫൈസൽ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ് അൽ സൗദ്|ഫൈസൽ രാജാവിന്റെ]] മകനായ ഖാലിദ് അൽ-ഫൈസൽ രാജകുമാരൻ ആണ് [[സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രവിശ്യകൾ|സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രധാന പ്രവിശ്യയായ]] മക്ക പ്രവിശ്യ ഗവർണർ. ഈ പ്രവിശ്യയിലെ വലിയ നഗരം ജിദ്ദയാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.statemaster.com/encyclopedia/Makkah-Province |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100601124752/http://www.statemaster.com/encyclopedia/Makkah-province |url-status=dead }}</ref>. ഉദ്യാന നഗരമായ [[താഇഫ്]] മക്ക പ്രവിശ്യയിലാണ്.
=== നഗര ഭരണം ===
ഹാനി അബു റാസ് ജിദ്ദ നഗരസഭയുടെ മേയറും ഖാലിദ് ബിൻ ഫദൽ അഖീൽ ഡെപ്യൂട്ടി മേയറുമാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://jeddah.gov.sa/english/structure/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226000717/http://www.jeddah.gov.sa/English/structure/index.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010081981360 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-02-01 |archive-date=2014-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214035134/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010081981360 |url-status=dead }}</ref>. കൂടാതെ വ്യത്യസ്ത വകുപ്പുകൾക്കെല്ലാം പ്രത്യേകമായ ഉപ വിഭാഗങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.jeddah.gov.sa/english/departments/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226005833/http://www.jeddah.gov.sa/English/departments/index.php |url-status=dead }}</ref>. നഗരത്തിന്റെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിപാലനവും പൂർണമായും നഗരസഭയുടെ ഭരണത്തിനു കീഴിലാണ്. നഗരത്തിന്റെ ഭാവി പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ചു കൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജിദ്ദ അർബൻ ഒബ്സർവേറ്ററി (JUO)എന്ന സാങ്കേതിക വകുപ്പും 2006 മുതൽ നഗര ഭരണത്തിനു കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
==== നഗര ഭാഗങ്ങൾ ====
ജിദ്ദ നഗരസഭാ പ്രദേശങ്ങൾ 113 ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
<div class="references-small" style="-moz-column-count:5; column-count:3;">
* അൽ-ബസാതീൻ
* അൽ-മുഹമദിയ്യ
* അൽ-ശാതി
* അൽ-നഹദ
* അൽ-നയീം
* അൽ-സാറ
* അൽ-സലാമ
* അൽ-ബവാദി
* അൽ-രബവ
* അൽ-സഫ
* അൽ-ഖാലിദിയ
* അൽ-റൌദ
* അൽ-ഫൈസലിയ
* അൽ-അന്തലുസ്
* അൽ-അസീസിയ
* അൽ-റിഹാബ്
* അൽ-ഹംറ
* അൽ-മുഷറഫ
* അൽ-റുവൈസ്
* അൽ-ശറഫിയ
* അൽ-വുറൂദ്
* അൽ-നസീം
* അൽ-ബാഗ്ദാദിയ
* അൽ-ശറഖിയ
* അൽ-അമാരിയ
* അൽ-ഹിന്ദാവിയ
* അൽ-സഹൈഫ
* അൽ-കന്ദ്ര
* അൽ-സുലൈമാനിയ
* അൽ-താലബ
* അൽ-സബീൽ
* അൽ-ഖുറയാത്
* ഗുലൈൽ
* അൽ-നുസ്ല
* അൽ-യമാനിയ
* അൽ-ജാമിയ
* മദായിൻ അൽ-ഫഹദ്
* അൽ-റവാബി
* അൽ-വസീറിയ
* അൽ-ബാഗ്ദാദിയ അൽ-ഗര്ബിയ
* അൽ-ബലദ്
* അൽ-അജ്വദ്
* അൽ-മനാർ
* അൽ-സാമിർ
* പെട്രോമിൻ
* അൽ-മഹ്ജർ
* ഒബൂർ അൽ-ജനൂബിയ
* അൽ-മർവ
* അൽ-ഫയ്ഹ
* ബനി മാലിക്
* അൽ-ഹരാസത്
* അൽ-സലാം
* അൽ-മാജിദ്
* അൽ-ഗുസൈൻ
* അൽ-മസ്ഫ
* അൽ-മതാർ അൽ-ഗദീം(പഴയ എയർപോർട്ട്)
* അൽ-നൂർ
* അൽ-തർഹീൽ (ഡീപോർട്ടെഷൻ)
* അൽ-ഇസ്കാൻ അൽ-ജനൂബി
* അൽ-തൌഫീഖ്
* അൽ-ജൌഹര
* അൽ-ജമൂം
* അൽ-ഖുംറ
* അൽ-ദിഫാ അൽ-ജാവി (എയർ ഡിഫൻസ്)
* അൽ-ദഗീഗ്
* അൽ-റുബൂ
* അൽ-രബീഹ്
* അൽ-രിഹേലി
* അൽ-സാൽമിയ
* അൽ-സനബിൽ
* അൽ-സനായിയ (ബവാദി)
* അൽ-ആദിൽ
* അൽ-ഒലയ
* അൽ-ഫൈഹ
* അൽ-കരന്തിന
* അൽ-അജാവീദ്
* അൽ-മുർസലാത്ത്
* അൽ-ശൂല
* അൽ-കോർണിഷ്
* അൽ-വഹ
* അൽ -ശൊവാഗ്
* അൽ-ഹംദാനിയ
* അൽ-സൽഹിയ
* അൽ-സലാം
* അൽ-മുസ്തവ്ദാത്
* അൽ-മുന്താസഹത്
* അൽ-മക്രോണ
* അൽ-അഹ്മദിയ
* അൽ-മൊസാദിയ
* ബുറൈമാൻ
* അബ്ദുൽ അസീസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി
* ഉമ്മു ഹബലൈൻ
* പ്രിൻസ് അബ്ദുൽ മജീദ്
* കിലോ-2
* കിലോ-3
* കിലോ-8
* കിലോ-5
* കിലോ-7
* കിലോ-10
* കിലോ-11
* കിലോ-13
* കിലോ-14
* ഗുവൈസ
* ബാബ്-ശരീഫ്
* ബാബ്-മക്ക
* അൽ-അമീർ ഫവാസ്
* വാദി-ഫാതിമ
* ഒബൂർ ശമാലിയ
* ഈസ്റ്റ് അല്ഖത് അൽ സാരി
* കിംഗ് ഫൈസൽ നേവി ബെയ്സ്
* കിംഗ് ഫൈസൽ ഗാർഡ് സിറ്റി
* നാഷണൽ ഗാർഡ് റസിഡൻസ്
* എയർ ഡിഫൻസ് റസിഡൻസ്
* ഖുലൈസ്
</div>
== ജനജീവിതം ==
=== ജീവിതരീതി ===
[[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] മറ്റു പട്ടണങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ വളരെ വ്യത്യസ്തമായ ജീവിത രീതിയാണ് ജിദ്ദയിലേത്. മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഇവിടുത്തെ കാലാവസ്ഥയും വിശാലമായ ബീച്ചുമാണ് അതിനു ഒരു കാരണം . ഉഷ്ണ കാലത്ത് വൈകുന്നേരത്തോടെ കുടുംബങ്ങളോട് കൂടി ബീച്ചുകളിൽ വരുന്നവരും മറ്റും പുലർച്ചെ വരെ കാണാം. വാരാന്ത അവധി ദിവസങ്ങളിൽ രാത്രി കാലങ്ങളിൽ ബീച്ചിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും ചൂണ്ടയിട്ടു മീൻ പിടിക്കുന്നവർ ധാരാളമായി ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.
=== വിശ്വാസം ===
സൗദി അറേബ്യയുടെ ഔദ്യോഗിക മതം [[ഇസ്ലാം]] മതമാണ്. ജിദ്ദയിൽ ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളും മുസ്ലിങ്ങളാണ്. അതിൽ തന്നെ കൂടുതൽ [[സുന്നി|സുന്നി മുസ്ലിങ്ങളും]] ചെറിയ വിഭാഗം [[ഷിയാ ഇസ്ലാം|ഷിയാ മുസ്ലിങ്ങളും]]. കൂടാതെ [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യൻ]], പാശ്ചാത്യ, അറബ് ക്രിസ്ത്യാനികളും വസിക്കുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദയിൽ 1300 ലധികം മുസ്ലിം പള്ളികളുണ്ട്.<ref>Al-Sharq Al-Awsat Newspaper - [http://www.asharqalawsat.com/details.asp?section=43&issue=10110&article=376124 Report about number of mosques]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മറ്റു മതസ്ഥരുടെ ആരാധനാലയങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഇല്ല. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകർ ജിദ്ദയിൽ വന്നു തുടങ്ങിയത് മുതൽ ഇവിടുത്തെ സാമ്പത്തിക,മത കാര്യ രംഗങ്ങളിൽ വലിയ പുരോഗതി കൈവന്നു. മദ്യം, മയക്കുമരുന്ന് തുടങ്ങിയവയുടെ വ്യാപാരവും ഉപയോഗവും കർശനമായി നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരം വസ്തുക്കൾ വിദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് കടത്തുന്നത് തെളിവ് സഹിതം പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ ഇവിടുത്തെ ഇസ്ലാമിക ശരീഅത്ത് നിയമപ്രകാരം പരമാവധി ശിക്ഷയായ വധശിക്ഷ വരെ ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളും, കച്ചവട സ്ഥാപനങ്ങളും ദിവസത്തിലെ അഞ്ചു നേരങ്ങളിലായുള്ള നമസ്കാര സമയങ്ങളിൽ അടച്ചിടുന്നതാണ്. ഇവിടുത്തെ കോടതി നിയമങ്ങൾ ഇസ്ലാമിക ശരീഅത്ത് നിയമത്തിനു കീഴിലാണ് തയ്യാറാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കുന്ന ജിദ്ദയടക്കമുള്ള സൗദിയുടെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും മദ്യ ശാലകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനും നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ജിദ്ദയിലെ നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ മസ്ജിദ് ആണ് [[കിംഗ് സൗദ് മോസ്ക്|കിംഗ് സൗദ് മസ്ജിദ്]]. 1987 -ൽ പണി കഴിപ്പിച്ച ഈ മസ്ജിദ് ജിദ്ദയിലെ ശറഫിയയിൽ ആണ്<ref>{{Cite web |url=http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=771 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-27 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112120157/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=771 |url-status=dead }}</ref>. പഴയ ജിദ്ദയുടെ പ്രദേശമായ അൽ-ബലദിലെ അൽ -മസ്ലൂം, അൽ-ശാം, ഗ്രാൻഡ് സൂക്ക്, അൽ-നൂരിയ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിരവധി പഴയ പള്ളികൾ ഇന്നും നില നിൽക്കുന്നുണ്ട്. അൽ-ഷാഫിഈ മസ്ജിദ്, ഒക്കാഷ മസ്ജിദ്, അൽ -മിമാർ മസ്ജിദ്, അൽ ഹനഫി മസ്ജിദ്, അൽ -പാഷ, ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ മസ്ജിദ് എന്നിവ അവയിൽ ചിലതാണ്. കൂടാതെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും കൂടി നൂറു കണക്കിന് ആധുനിക രീതിയിലുള്ള പള്ളികളും ഉണ്ട്<ref>http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN/About+Jeddah/What+to+See/?cnName=%7B1EA17933-2839-4D48-B379-F35D0139910C%7D{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 70 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തു കിഴക്ക് ഭാഗത്തായാണ് മുസ്ലിംകളുടെ വിശുദ്ധ കേന്ദ്രമായ [[മക്ക]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദൈവ കല്പന പ്രകാരം 4000 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് ഇബ്രാഹിം നബി നിർമിച്ചതെന്ന് മുസ്ലീങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്ന [[കഅബ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് വിശുദ്ധ മക്കയിലാണ്. ലോക മുസ്ലിംകൾ അഞ്ചു നേരം ദൈവത്തോട് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത് ഈ കഅബക്ക് അഭിമുഖമായി നിന്ന് കൊണ്ടാണ്. കൂടാതെ ലോകത്തുള്ള മുസ്ലിംകൾ ഹജ്ജ്, ഉംമ്ര തീർത്ഥാടനത്തിന് ഒരുമിച്ചു കൂടുന്നതും മക്കയിലാണ്.
[[മുഹമ്മദ് നബി|പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിന്റെ]] പള്ളി നില കൊള്ളുന്ന [[മദീന]], ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 424 കിലോമീറ്റർ വടക്ക് ഭാഗത്താണ്. മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ഭൗതിക ശരീരം മറവു ചെയ്തിട്ടുള്ള ഇവിടെ നബി പരമ്പരയിൽ പെട്ട മറ്റനേകം പേരുടെ [[ഖബ്ർ|ഖബറിടങ്ങളും]] ഉണ്ട്. മക്കയിൽ വരുന്ന വിശ്വാസികൾ മദീന സന്ദർശനവും നടത്തിയതിനു ശേഷം ആണ് മടങ്ങുന്നത്. തീർത്ഥാടകർക്ക് മാത്രമായി ഒരു വിമാനത്താവളവും മദീനയിൽ ഉണ്ട്.
തീർത്ഥാടകർക്ക് മെച്ചപ്പെട്ട സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനു വേണ്ടി സൗദി അറേബ്യൻ സർക്കാർ മക്ക,മദീന എന്നീ രണ്ടു വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളിൽ നടത്തിവരുന്ന വൻതോതിലുള്ള വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ജിദ്ദയുടെ കൂടി വികസനത്തിന് സഹായിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.saudiembassy.or.jp/En/SA/custodian2.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-04 |archive-date=2018-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012173201/http://www.saudiembassy.or.jp/En/SA/custodian2.htm |url-status=dead }}</ref>. ഇപ്പോഴുള്ള ഇരുപത്തി അഞ്ചു ലക്ഷം ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകർക്ക് പകരം അഞ്ചു വർഷത്തിനു ശേഷം ഒരു കോടി തീർത്ഥാടകരെ ഒരുമിച്ചു ഉൾകൊള്ളാൻ പാകത്തിനുള്ള വൻ വികസനമാണ് നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. . ഇത് ,മക്ക,മദീന എന്നീ നഗരങ്ങൾക്കൊപ്പം ജിദ്ദയിലും വ്യാപാര,ടൂറിസം രംഗങ്ങളിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം ഉണ്ടാകാൻ സഹായകമാകും എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.
=== ആചാരങ്ങൾ ===
==== വിവാഹം ====
ജിദ്ദയിൽ [[വിവാഹം|വിവാഹങ്ങൾ]] (വിവാഹ സൽക്കാരം) രാത്രിയിൽ 11 മണി മുതൽ പുലർച്ചെ 4 മണി വരെ ആണ് കൂടുതലും നടക്കുന്നത്. 11:30 ഓടു കൂടി സ്വീകരണ ഹാളിലേക്ക് വരുന്ന വധൂ വാന്മാർ 12 മണി മുതൽ അതിഥികളെ സ്വീകരിച്ചു തുടങ്ങുന്നു. തുടർന്ന് നടക്കുന്ന സംഗീത വിരുന്നിനു പരമ്പരാഗത സംഗീത ഇനങ്ങളായ ദഫ്, ടാർ എന്നീ ഇനങ്ങൾ പ്രത്യേക ഗായക സംഘത്തിന്റെ കീഴിൽ നടക്കും. 12 മണി മുതൽ 2-30 വരെ വധൂ വരന്മാരുടെയും അതിഥികളുടെയും സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ സംഗീത വിരുന്നിനിടയിൽ നടക്കുന്ന പരമ്പരാഗതമായ ഡാൻസിന്റെ അവസാനത്തിൽ സദസ്യർക്ക് പുറമേ വധുവും വരനും കൂടി പങ്കെടുക്കുന്നു. പുലർച്ചെ 3 - 30 ഓടു കൂടി ബുഫേ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സദ്യയോട് കൂടി വിവാഹ സൽക്കാരം അവസാനിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Nightlife-Jiddah-Wedding_ReceptionsPrivate_Parties-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-12 |archive-date=2009-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620091915/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Nightlife-Jiddah-Wedding_ReceptionsPrivate_Parties-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>.
==== വസ്ത്രധാരണം ====
[[പ്രമാണം:A Lady from Jeddah 1873.JPG|right|thumb|150px|ജിദ്ദയിലെ പഴയ കാല പരമ്പരാഗത വസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീ(1873-ൽ എടുത്ത ഫോട്ടോ)]]
[[പുരുഷൻ|പുരുഷന്മാരുടെ]] പരമ്പരാഗതമായ വേഷം കഴുത്ത് മുതൽ താഴോട്ടു കാൽപ്പാദം വരെയുള്ള വെളുത്ത നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രമാണ്. തോബ് എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഈ വസ്ത്രത്തിന് കൂടെ തലയിൽ കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള വട്ടക്കെട്ടോട് കൂടിയ ഒരു തുണിയും ധരിക്കാറുണ്ട്. [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീകൾ]] യാത്രക്കും ഷോപ്പിങ്ങിനും മറ്റും വീട്ടിൽ നിന്നും പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ ശരീരമാസകലം മറയുന്ന അബായ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Wearing_the_veil-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-12 |archive-date=2010-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100504142502/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Wearing_the_veil-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>. പുരുഷന്മാർ തമ്മിൽ കണ്ടു മുട്ടുമ്പോളും സ്ത്രീകൾ തമ്മിൽ കണ്ടു മുട്ടുമ്പോളും പരസ്പരം കൈ കുലുക്കി മൂന്നു തവണ കവിളുകൾ പരസ്പരം തട്ടിച്ചു കൊണ്ടുള്ള പരമ്പരാഗതമായ രീതിയും നിലവിലുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Greetings_customs-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-12 |archive-date=2015-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121083809/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Greetings_customs-BR-1.html |url-status=dead }}</ref> .
=== ആഹാര രീതി ===
[[പ്രമാണം:Jeddah-chili's.jpg|left|thumb|ചിലീസ് ഹോട്ടൽ ജിദ്ദ]]
വിവിധ രാജ്യക്കാരുടെയും ഗോത്രക്കരുടെയും സംഗമസ്ഥലമാണ് ജിദ്ദ. പ്രധാന ഭക്ഷണം മൈദ കൊണ്ട് തയ്യാറാക്കുന്ന [[ഹുബ്സ്|ഖുബ്സ്]] എന്ന പേരിലുള്ള റൊട്ടിയാണ്. [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] മറ്റു പട്ടണങ്ങളെ പോലെ തന്നെ പ്രസിദ്ധമാണ് ജിദ്ദയിലെ ബസ്മതി അരിയും കോഴിയിറച്ചിയും കൊണ്ട് തയ്യാറാക്കുന്ന നജ്ദി കബ്സ. കൂടാതെ [[മന്തി|യെമനി മന്തിയും]] ജിദ്ദയിലെ ഉച്ച ഭക്ഷണത്തിന്റെ പ്രമുഖ വിഭവമാണ്. [[ഷവർമ്മ]], [[കൊഫ്ത]], [[കബാബ്]], [[സാൻഡ്വിച്ച്|സാൻഡ്വിച്,]]<nowiki/>ബർഗർ തുടങ്ങിയ ഇറച്ചിയിൽ വേവിച്ച ഫാസ്റ്റ് ഫുഡ് ഇനങ്ങളും വിപണിയിൽ മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്നു. [[ലെബനാൻ|ലബനീസ്]], [[തുർക്കി|തുർക്കിഷ്]], [[സിറിയ|സിറിയൻ]] ഹോട്ടലുകളിൽ ലഭിക്കുന്ന റമളാൻ സമൂസ, ഫൂൽ-തമ്മീസ് തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങൾ വൈകുന്നേരത്തെ ഭക്ഷണ ഇനങ്ങളാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/what-where-to-eat-in-jeddah/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106004944/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/what-where-to-eat-in-jeddah/index.html |url-status=dead }}</ref>.
[[പ്രമാണം:Kabsa.jpg|right|thumb|സൗദി അറേബ്യൻ ഭക്ഷണമായ കബ്സ]]
അന്താരാഷ്ട്ര ഭക്ഷണ ഇനങ്ങളും ജിദ്ദയിൽ പ്രശസ്തമാണ്. അമേരിക്കൻ ശൃംഖലകളായ മാക് ഡോനാൾഡ്, ബർഗർ കിംഗ്, ടോമിനോസ് പിസ, കെ എഫ് സി, ചിലീസ് എന്നിവയുടെ ബ്രാഞ്ചുകളും ചൈനീസ്, ഇന്ത്യൻ, ഇറാനിയൻ തുടങ്ങിയ ഏഷ്യൻ ഭക്ഷണ ശാലകളും സജീവമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://directrooms.com/saudi-arabia/travel-guides/jeddah/eating-out.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218055042/http://directrooms.com/saudi-arabia/travel-guides/jeddah/eating-out.htm |url-status=dead }}</ref>. ജിദ്ദ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന പ്രാദേശിക ഫാസ്റ്റ് ഫുഡ് ശൃംഖലയാണ് അൽ ബൈക്ക് ബ്രോസ്റ്റ്. കൂടാതെ കേരളീയ ഭക്ഷണ ശാലകൾ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും ഉണ്ട്. ബൂഫിയ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ലഘു ഭക്ഷണ ശാലകളാണ് സാധാരണക്കാർ കൂടുതലായി ആശ്രയിക്കുന്നത്. ബർണീസ് , ജോഫറീസ്, സ്റ്റാർ ബക്ക്സ് തുടങ്ങിയവയാണ് ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന കോഫി ഷോപ്പുകൾ.
{{ചട്ടം|ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന പഞ്ചനക്ഷത്രഹോട്ടലുകളുടെ പട്ടിക}}
ഹിൽട്ടൻ ഹോട്ടൽ • ഡോറ ബീച്ച് ഹോട്ടൽ • ഹോട്ടൽ ലെ മെറിഡിയൻ • മൂവൻപിക്ക് ഹോട്ടൽ • രാഡിസ്സൺ സാസ് വിങ്ങ്സ് • ഇന്റർ കോണ്ടിനെൻറൽ • ഷെറാട്ടൻ ബീച്ച് • അൽ അതാസ് • കോർണിഷ് റോസ് വുഡ് • റൊട്ടാന സ്യൂട്ട്സ് • ഹോളിഡേ ഇൻ • റെഡ് സീ പാലസ് • അൽ ബുസ്താൻ ഹോട്ടൽ • റിസോർട്ട് ബന്നഓയി • ജിദ്ദ ഓർക്കിഡ് • പാർക്ക് ഹയാത്ത് • വില്ലാസ് രമദ • പാലസ് ഹാലിദിയ • മാരിയറ്റ് • ക്രൌൺ പ്ലാസ • സാൻഡ് ഹോട്ടൽ • വെസ്ട്ടിൻ ഹോട്ടൽ
{{ചട്ടം-പാദഭാഗം|}}
<!--
== അൽ ബൈക്ക് (ബ്രോസ്റ്റ്) ==
ജിദ്ദ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന ഫാസ്റ്റ് ഫുഡ് ശൃംഖലയാണ് അൽ ബൈക്ക് ബ്രോസ്റ്റ്. ജിദ്ദയെ കൂടാതെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളായ മക്ക,മദീന,യാമ്പു എന്നിവിടങ്ങളിലും ഇതിന്റെ ശാഖകൾ ഉണ്ട്. ഓർകൂട്ടിലും ഫേസ്ബുക്കിലും കൂട്ടായ്മകൾ രൂപവത്കരിച്ചു കൊണ്ട് ഇതിന്റെ ആരാധക സമൂഹം രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
-->
=== ഉച്ചാരണം ===
ജിദ്ദയിലെ ഉച്ചാരണ രീതി പ്രാദേശിക മാതൃകയായ [[ഹിജാസ്|ഹിജാസി]] ഭാഷയാണ്. [[മക്ക]], [[മദീന]], [[യാമ്പു]], [[താഇഫ്]] തുടങ്ങിയ ജിദ്ദയുടെ അടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിലും ഈ ഉച്ചാരണ രീതിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.jeddah.gov.sa/english/jeddah/pronunciation.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-08 |archive-date=2009-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090916011155/http://www.jeddah.gov.sa/English/jeddah/pronunciation.php |url-status=dead }}</ref>. മറ്റു ഗൾഫ് പ്രാദേശിക ഭാഷകളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാണ് ഹിജാസി ഉച്ചാരണരീതി എങ്കിലും [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭാഷ|ഈജിപ്ഷ്യൻ]], ലവന്റൈൻ പ്രാദേശിക [[അറബി ഭാഷ|അറബി]] ഉച്ചാരണ രീതികളടക്കം മറ്റെല്ലാ അറബിക് മൊഴികളുമായും കുറെയൊക്കെ പൊരുത്തപ്പെട്ടു പോകുന്നതാണ് ഈ ഉച്ചാരണ രീതി.
ചില പ്രധാന ഹിജാസി ഉച്ചാരണ മൊഴികൾ:
{| class="wikitable"
|-
! ഹിജാസി !! അർത്ഥം
|-
| ദഹീൻ || ഇപ്പോൾ
|-
| ഹാദാ || അത്
|-
| എശ് || എന്ത്
|-
| ഏഹ്ന || നമ്മൾ(ഞങ്ങൾ)
|-
| ഹുമ്മ || അവർ
|-
| ഹതോല || ഇവ
|-
| അദീലോ || നൽകുക
|-
| എശ്ബക് || എങ്ങനുണ്ട് നിനക്ക്
|}
== പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ ==
=== കിംഗ് ഫഹദ് ജലധാര ===
[[പ്രമാണം:King Fahd’s Fountain.jpg|left|thumb|150ബിന്ദു|കിംഗ് ഫഹദ് ജലധാര]]
ജിദ്ദയിലെ അൽ ഹമ്രയിൽ [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിൽ]] തീരത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[കിംഗ് ഫഹദ് ജലധാര]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലധാരയാണ്.<ref name= />. [[ഗിന്നസ് പുസ്തകം|ഗിന്നസ് ബുക്കിൽ]] സ്ഥാനം പിടിച്ച ഈ ജലധാര 1985 ലാണ് പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. അന്നത്തെ [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|സൗദി രാജാവായിരുന്ന]] [[ഫഹദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്|ഫഹദ്]] ജിദ്ദക്ക് വേണ്ടി ദാനം ചെയ്ത ഈ ജലധാര അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാമത്തിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudinf.com/main/a853.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-10-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419022022/http://www.saudinf.com/main/a853.htm |url-status=dead }}</ref>.ചെങ്കടലിൽ നിന്നും 312 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ രാത്രിയിൽ ശക്തി കൂടിയ [[വൈദ്യുതി]] വിളക്കുകളാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ജലധാര ജിദ്ദയിലെ പല പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും കാണാൻ സാധിക്കും. ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന ആകർഷണമായ ജലധാര ജിദ്ദയിലെ രാജകൊട്ടാരമായ സലാം പാലസിനടുത്താണ്. മണിക്കൂറിൽ 375 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന 3.5 മെഗാവാട്ട് ശക്തിയുള്ള മൂന്നു സെന്ററിഫ്യുജൽ പമ്പുകളും പതിനെട്ടു അനുബന്ധ പമ്പുകളും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ജലധാര പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വർഷത്തിൽ ഒരുമണിക്കൂർ ഭൂമിക്കു വേണ്ടി ലോകം ലൈറ്റണയ്ക്കുന്ന വേൾഡ് വൈഡ് ഫണ്ടിൻറെ [[എർത്ത് അവർ]] പരിപാടിയുമായി സഹകരിച്ചു കൊണ്ട് ജിദ്ദയിലെ ജലധാരയും അതിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. 2010 ഫെബ്രുവരി 17 നു [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] റെഡ് ബുൾ എയർ ഫോർസിലെ സ്കൈ ജമ്പർ ആയ ഓതെർ ലോറെൻസ് എന്ന മുപ്പത്തിയഞ്ചുകാരൻ കിംഗ് ഫഹദ് ജലധാരക്ക് മുകളിലൂടെ ഡൈവ് ചെയ്തു കൊണ്ട് അന്താരാഷ്ട്ര ബഹുമതി സ്വന്തമാക്കി<ref name= />.
=== കിംഗ്ഡം ടവർ ===
ലോകത്തിലെതന്നെ എറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ടവറാണ് ജിദ്ദയിൽ നിർമ്മാണം നടക്കുന്ന [[കിംഗ്ഡം ടവർ]] (അറബി برج المملكة)<ref name= />. ജിദ്ദ നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും 30 കിലോമീറ്റർ വടക്കുള്ള ഒഭുർ എന്ന സ്ഥലത്താണ് കിംഗ്ഡം ടവർ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഈ ടവർ ആയിരം മീറ്ററിലധികം ഉയരുമുണ്ടാകും. [[സ്വർണം|സ്വർണ]] നിറത്തിൽ [[ആകാശം|ആകാശത്തേക്ക്]] കുതിക്കാൻ നിൽക്കുന്ന റോക്കറ്റെന്നു തോന്നുന്ന തരത്തിലാണണ് ഈ കെട്ടിടം രൂപകൽപന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ജിദ്ദ എകണോമിക് കമ്പനിക്ക് കീഴിൽ ജിദ്ദയുടെ വടക്കൻ മേഖലയിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന കിങ്ഡം സിറ്റിയുടെ മുഖ്യ ശ്രദ്ധാ കേന്ദ്രമാകുന്ന ഈ ടവർ ഉയരത്തിലെന്ന പോലെ മറ്റു പല സംവിധാനങ്ങളിലും പ്രത്യേകതയുള്ളതായിരിക്കും.
=== കിംഗ് അബ്ദുള്ള സാമ്പത്തിക നഗരം ===
ജിദ്ദ നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും നൂറു കിലോ മീറ്റർ ദൂരെ ആണ് അത്യാധുനിക രീതിയിൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന [[കിംഗ് അബ്ദുള്ള സാമ്പത്തിക നഗരം]] (King Abdullah Economic City). 2005 ൽ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ ഈ വൻ പദ്ധതിക്ക് സൗദി രാജാവായ അബ്ദുള്ള ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് അൽ സൌദ് ആണ് തറക്കല്ലിട്ടത്. ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായ മക്ക മേഖലയിൽ പെടുന്ന ഈ സാമ്പത്തിക നഗരത്തിനു പുതിയ ജിദ്ദ നഗരം (new jeddah city) എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. 173 കിലോമീറ്റർ (66.8 sq mi) വിസ്തൃതിയിലുള്ള ഈ നഗരം ജിദ്ദയുടെ വടക്ക് ഭാഗത്ത് കടൽ തീരത്തോട് ചേർന്ന് [[റാബിഗ്]] പട്ടണത്തിനടുത്ത് ആണ്. ഇരുപതു ലക്ഷത്തിൽ കൂടുതൽ ആളുകളെ ഉൾകൊള്ളാവുന്ന 300 ബില്യൻ ($ 80 ബില്യൻ) റിയാലിന്റെ ഈ പദ്ധതി പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ പത്തുലക്ഷത്തിനു മുകളിൽ തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടും<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7446923.stm|title=BBC - New cities rise from Saudi desert}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nytimes.com/2008/01/20/business/worldbusiness/20saudi.html?ref=business&pagewanted=all|title=New York Times - The Construction Site Called Saudi Arabia}}</ref>. ആദ്യഘട്ട നിർമ്മാണം 2010 ൽ പൂർത്തീകരിച്ചു തുറക്കുന്ന ഈ സാമ്പത്തികനഗരം പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തന സജ്ജമാവുക 2020 ൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാകുന്നതോടെയാണ് . 2.5 മില്യൺ ചതുരശ്ര മീറ്റർ വലിപ്പമുള്ള ഇവിടുത്തെ [[തുറമുഖം]] വർഷം തോറും 300,000 തീർഥാടകരെ ലക്ഷ്യം വെക്കുന്നു.
=== ഹവ്വ ഖബറിടം ===
[[പ്രമാണം:Eve cave.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ ഹവ്വ ഖബറിടം]]
ആദിമ സൃഷ്ടികളായ [[ആദാം|ആദം]]-[[ഹവ്വ]] ദമ്പതികളിലെ ഹവ്വയെ മറവു ചെയ്തിരിക്കുന്നതു ജിദ്ദ നഗര മധ്യത്തിലെ ബാബ് മക്കയിലാണ്. സ്വർഗത്തിൽ നിന്നും വിലക്കപ്പെട്ട കനി ഭക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ആദമിനെയും ഹവ്വയെയും [[അല്ലാഹു ]]സ്വർഗത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കുകയും തുടർന്ന് ആദം നബി സിലോണിലും ഹവ്വാ ബീവി ജിദ്ദയിലും എത്തിപ്പെട്ടു എന്നാണ് ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസം. പിന്നീട് രണ്ടു പേരും മക്കയിലെ അറഫയിൽ പുനഃസമാഗമിക്കുകയും മരണ ശേഷം ആദം നബിയെ മക്കയിലും ഹവാ ബീവിയെ ജിദ്ദയിലും മറവു ചെയ്തു. മക്ക മദീന തീർഥാടകരുടെ പ്രധാന സന്ദർശന സ്ഥലം കൂടിയാണ് മനുഷ്യ കുലത്തിന്റെ മുത്തശ്ശി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹവ്വയുടെ ഖബറിടം. മുത്തശ്ശി എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന അറബി വാക്കായ ജിദ്ദ ഇതിൽ നിന്നും ഉടലെടുത്തതാണ് എന്നതിനാൽ ജിദ്ദ ചരിത്രത്തിൽ പ്രധാനസ്ഥാനമുള്ള ഹവ്വ ഖബറിടം ജിദ്ദ എന്ന പേരുമായും ബന്ധമുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/eve-cave-in-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2008-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080923204459/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/eve-cave-in-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>.
=== ജിദ്ദ ബീച്ച് ===
[[പ്രമാണം:Jdbeach-sunset.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ ബീച്ചിലെ ഒരു സായാഹ്ന കാഴ്ച]]
[[ചെങ്കടൽ]] തീരത്തെ മനോഹരമായ ജിദ്ദ നഗരം ചെങ്കടലിന്റെ റാണി എന്ന അപരനാമത്തിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ഒബൂർ മുതൽ ജലധാര വരെയുള്ള നൂറു കിലോമീറ്ററിലധികം നീളമുള്ള [[ജിദ്ദ ബീച്ച്]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ബീച്ചുകളിലൊന്നാണ്<ref name= />. ജിദ്ദയിലെ ഏറ്റവും ആകർഷണീയമായ കാഴ്ചയായ [[കിംഗ് ഫഹദ് ജലധാര]] അൽ ഹംറയിൽ ചെങ്കടൽ തീരത്തോട് ചേർന്നാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുപ്പതിൽ കൂടുതൽ പാർക്കുകളും, അനേകം റിസോർട്ടുകളും കൂടാതെ ദുറത് അൽ അറൂസ് അടക്കമുള്ള സ്വകാര്യ ബീച്ചുകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN/About+Jeddah/Jeddah+City/?cnName={1B50777B-50E2-4F6D-B002-C8B0DEF2932F}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.മനോഹരമായ കടൽ തീരവും അനേകം റിസോർട്ടുകളും അടങ്ങിയ പ്രദേശമായ ജിദ്ദയുടെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ഒബൂർ, അൽ ബിലാദ് ബീച്ച് , അൽ നഖീൽ, ബ്ലൂ ബീച്ച്, ദി പിന്നക്ലെസ് , ഒബൂർ ക്രീക്ക് , അന്ദലുസ് മറീന, ബ്രോക്കെൻ ഡക്ക്, നോർത്ത് കോർണിഷ്, സൗത്ത് കോർണിഷ്, റാബിഗ് എന്നിങ്ങനെ വിവിധ പേരുകളിലുള്ള വിശാലമായ പ്രദേശമാണ് ജിദ്ദ ബീച്ച്. ലോകത്തെ പ്രമുഖ ഹോട്ടലുകളെല്ലാം ഈ ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.sauditourism.com.sa/en/Experiences/news.aspx?NewsID=23 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-16 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728113109/http://www.sauditourism.com.sa/en/Experiences/news.aspx?NewsID=23 |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Things_To_Do-Jiddah-Corniche_Beach_sea-R-1.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
=== ജിദ്ദ കൊടിമരം===
ലോകത്ത ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടിമരം ആണ് ജിദ്ദ കൊടിമരം. സഊദി അറേബ്യയുടെ 84ാം ദേശീയദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഈ കൊടിമരം സ്ഥാപിച്ചത്. ജിദ്ദയിൽ അൽഅന്തുലുസ് റോഡ് ടണലിനു മുകളിലുള്ള കിംഗ് അബ്ദുല്ല ചത്വരത്തിലാണ് ഇതു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 171 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള കൊടിമരത്തിൽ ഉയർത്തുന്ന 49.5 മീറ്റർ നീളവും 33 മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള കൂറ്റൻ കൊടിക്ക് 5.7 ടൺ ഭാരമുണ്ട്. സഊദി അറേബ്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നമായ വാളും പനയും കിംഗ് അബ്ദുല്ല ചത്വരത്തിലുണ്ട്.
=== ഫഖീഹ് അക്വേറിയം ===
അക്വേറിയം രംഗത്തെ അതിനൂതന സംവിധാനങ്ങളോടെ ജിദ്ദയിലെ ചെങ്കടൽ തീരത്ത് ആണ് ചെങ്കടലിലെ അപൂർവ മത്സ്യങ്ങൾ ഉൾകൊള്ളുന്ന ഫഖീഹ് [[അക്വേറിയം]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്<ref name= />. ചെങ്കടലിലെ വിവിധയിനം [[മത്സ്യം|മത്സ്യങ്ങളും]] മറ്റു [[ജീവി|ജീവികളും]] ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് അക്വേറിയം. 150ഓളം കുളങ്ങളിലായി 200 ഇനം വിവിധയിനം മത്സ്യങ്ങളും ജന്തുക്കളുമായി 7000 ൽ അധികം ജീവികൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് ഫഖീഹ് അക്വേറിയം. മത്സ്യങ്ങളെയും ജന്തുക്കളെയും കടലിനടിയിൽ കാണുന്ന പ്രതീതി ഉളവാക്കാൻ വെള്ളത്തിനടിയിൽ തുരങ്കങ്ങളുണ്ടാക്കിയാണ് അക്വേറിയം നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[സ്രാവ്|സ്രാവുകൾക്കും]] [[ഡോൾഫിൻ|ഡോൾഫിനുകൾക്കും]] കടൽ ചെടികൾക്കും അലങ്കാരമത്സ്യങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക ഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. [[കടൽ]] പ്രകൃതിയും മനോഹാരിതയും സന്ദർശകർക്ക് ആസ്വധിക്കാൻ പാകത്തിലും ശബ്ദ വെളിച്ച സംവിധാനങ്ങളോടും കൂടിയ അക്വേറിയത്തിൽ കുട്ടികൾക്ക് മത്സ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച ഫിലിം കാണാനും സെമിനാറുകൾക്കും സൗകര്യവുമുണ്ട്<ref name= />.
=== സംഗ്രഹാലയങ്ങൾ ===
ജിദ്ദയിൽ നിലവിലുള്ള [[സംഗ്രഹാലയം|കാഴ്ച ബംഗ്ലാവുകളും]] ശേഖരണങ്ങളും പഠനാർഹമായ നിരവധി സംഭാവനകൾ നൽകുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://jeddah.gov.sa/english/directories/entertainment/museums.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-21 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226011111/http://www.jeddah.gov.sa/English/directories/entertainment/museums.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2008070210742 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-21 |archive-date=2008-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080804044722/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2008070210742 |url-status=dead }}</ref>.
[[പ്രമാണം:Naseef House.jpg|right|thumb|നസീഫ് ഹൌസ്]]
* നസീഫ് ഹൗസ്
അൽ-ബലദിലുള്ള ഹിസ്റ്റൊറിക്കൽ ഏരിയയിലാണ് പഴയ കാല [[വാസ്തുവിദ്യ|വാസ്തുശില്പ]] കലയിലുള്ള [[നസീഫ് ഹൗസ്]]. ജിദ്ദയിലെ പഴയ കാല വ്യാപാരിയായിരുന്ന ഷെയ്ഖ് ഉമർ അഫന്തി നസീഫ് എന്ന വ്യക്തിയുടെ വീടാണ് പിന്നീട് നസീഫ് ഹൗസ് എന്ന പേരിൽ മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റിയത്.
* അൽ -തയ്ബത് സിറ്റി മ്യൂസിയം
ജിദ്ദയിലെ വലിയ മ്യൂസിയങ്ങളിൽ ഒന്നായ അൽ -തയ്ബത് സിറ്റി മ്യൂസിയം പഠനാർഹമായ വ്യത്യസ്ത [[സംസ്കാരം|സംസ്കാരങ്ങളുടെ]] സംഗമ കേന്ദ്രമാണ്. ജിദ്ദയിലെ സിത്തീൻ സ്ട്രീറ്റിൽ 10 ,000 ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ പ്രദേശത്ത് 12 കെട്ടിടങ്ങളിൽ നിറയെ സജ്ജമാക്കിയിരിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ ലൈബ്രറിയും [[തടി]], [[ചുണ്ണാമ്പ്]], [[കല്ല്]] എന്നിവയിൽ തീർത്ത ജിദ്ദയുടെ പഴയ കാല വാസ്തുവിദ്യകളുടെ പ്രതിഫലനവും അടങ്ങിയ വിശാലമായ മ്യൂസിയമാണ് അൽ -തയ്ബത് സിറ്റി മ്യൂസിയം.
* ജിദ്ദ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി മ്യൂസിയം
വിനോദവും പഠനവും സമന്വയിപ്പിച്ച് കൊണ്ടുള്ള ആധുനിക രീതിയിലുള്ള ശാസ്ത്രീയവും സാംസ്കാരികവുമായ കേന്ദ്രമാണ് ജിദ്ദ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി മ്യൂസിയം. രണ്ടായിരത്തിലെ കണക്കനുസരിച്ച് 170 ,000 കൂടുതൽ സന്ദർശകർ വർഷം തോറും ഈ മ്യൂസിയം സന്ദർശിക്കുന്നുണ്ട്.
* മറൈൻ സയൻസ് കോളേജ് മ്യൂസിയം
ജീവനുള്ള മീനുകളും മീനുകളുടെ ഫോസിലുകളും അടങ്ങിയ പ്രദർശന കേന്ദ്രമാണ് മറൈൻ സയൻസ് കോളേജ് മ്യൂസിയം.
* ആർട്സ് ഹെരിറ്റേജ് മ്യൂസിയം
രണ്ടു നിലകളിലായി ലൈബ്രറിയും പഴയ [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യൻ]] വാസ്തുശില്പ ശേഖരവും അടങ്ങിയതാണ് ആർട്സ് ഹെരിറ്റേജ് മ്യുസിയം
* അബ്ദുൽ ഹാലിം റദ്വ മ്യൂസിയം
പ്ലാസ്റ്റിക് കലാ ചിത്രങ്ങളുടെ ശേഖരങ്ങളാണ് അബ്ദുൽ ഹാലിം റദ്വ മ്യൂസിയത്തിൽ ഉള്ളത്. അറബികവി ആയിരുന്ന അബ്ദുൽ ഹാലിം റദ്വയുടെ 3500 ൽ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങളാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.
* അബ്ദുൽ റഊഫ് അൽ-ഹസ്സൻ ഖലീൽ മ്യുസിയം
* കൊഴാം പാലസ് മ്യൂസിയം
എൺപതു വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവ് നിർമിച്ച ഈ കൊട്ടാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ആദ്യത്തെ മുസ്ലിം ഖലീഫയായിരുന്ന [[അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വസ്തുക്കളുടെ പ്രദർശനമാണ് ഉള്ളത്. ഇത് മ്യൂസിയമായി മാറ്റുന്നതിന് മുമ്പ് സൌദ് രാജാവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണ കാര്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഓഫീസ് ആയി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ ഇവിടേയ്ക്ക് സന്ദർശകർക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നു. കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും വിദ്യാർത്ഥിനികൾക്കും വൈകുന്നേരം അഞ്ചുമണി മുതൽ ഏഴുമണി വരെ പ്രത്യേകമായ സന്ദർശന സൗകര്യവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
* സഫിയ ബിൻ സാഗർ മ്യൂസിയം
സൗദി അറേബ്യൻ പാരമ്പര്യവും പൂർവിക സമ്പത്തുകളും സംരക്ഷണം നൽകുന്ന ഇവിടെ പ്ലാസ്റ്റിക് കലാ ചിത്രങ്ങളുടെ വിപുലമായ ശേഖരണങ്ങളും ഉണ്ട്.
* ഹോം ആർട്സ് മ്യൂസിയം
1997 ൽ തുടങ്ങിയ ഹോം ആർട്സ് മ്യൂസിയത്തിൽ പുരാതന വീടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വസ്തുക്കളുടെ വിപുലമായ പ്രദർശനം ഉണ്ട്.
* ജിദ്ദ റീജണൽ മ്യുസിയം
* ജിദ്ദ മുനിസിപ്പൽ മ്യുസിയം
=== ശില്പങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Jed roundabout.jpg|left|thumb|ജിദ്ദ നഗരത്തിലെ റോഡിനു നടുവിലുള്ള ഒരു ശിൽപ്പം|കണ്ണി=Special:FilePath/Jed_roundabout.jpg]]
നൂറു കണക്കിന് [[ശിൽപകല|ശിൽപകലാ]] രൂപങ്ങളാണ് ജിദ്ദയിലെ തെരുവുകളിൽ വിവിധയിടങ്ങളിലായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ജിദ്ദയിലെ രാജ പാതകളടക്കമുള്ള റോഡുകൾക്ക് നടുവിലും പാർക്കിലും ബീച്ചുകളിലും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഇത്തരം ശില്പങ്ങൾ വളരെ മനോഹരമാണ്<ref name= />. കല്ല്, തടി, ലോഹങ്ങൾ, കോൺക്രീറ്റ് മുതലായ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടാണ് ഇവ നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഓരോ സ്ഥലത്തും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ശിൽപങ്ങളുടെ പേരിലാണ് ചിലയിടങ്ങളിൽ ആ സ്ഥലങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. സൈക്കിൾ (ദറാജ), ഗ്ലോബ് (കുർറൽ അര്ളിയ്യ), പന്ത് (കുർറ) എന്നിങ്ങനെ വിവിധ പേരുകളിൽ അവ അറിയപ്പെടുന്നു. റോഡുകളുടെ വികസനത്തിനും മേൽപ്പാല നിർമ്മാണങ്ങൾക്കും വേണ്ടി പഴയ ചില ശിൽപ്പങ്ങൾ മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
=== മൃഗശാലകൾ ===
ജിദ്ദ നഗരത്തിൽ തഹലിയ, പഴയ മക്ക റോഡിലെ കിലോ 10 എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിലായി രണ്ടു മൃഗശാലകളാണ് ഉള്ളത്.
* ജിദ്ദ-മക്ക റോഡിൽ കിലോ 10 എന്ന സ്ഥലത്താണ് ജിദ്ദ നഗരസഭയുടെ കീഴിലുള്ള മൃഗശാല. 106 തരത്തിലുള്ള ആയിരത്തിലധികം പക്ഷി മൃഗ വർഗങ്ങൾ ഉള്ള ഇവിടെ പുരുഷന്മാർ, കുടുംബങ്ങൾ, കുട്ടികൾ എന്ന രീതിയിൽ സന്ദർശന സമയം ക്രമീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Things_To_Do-Jiddah-Beautiful_Creatures_Zoo-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2008-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204065805/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Things_To_Do-Jiddah-Beautiful_Creatures_Zoo-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>.
* 1895 -ൽ വെസ്മി മുബാറക് അൽ-വെസ്മി എന്ന വ്യക്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം പരിശ്രമത്താൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ് ജിദ്ദ നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും പത്തു കിലോ മീറ്റർ ദൂരെ തഹലിയയിലുള്ള മൃഗ ശാല. സൗദി അറേബ്യയിൽ നിന്നും വിദേശത്തു നിന്നും ഉള്ള ഇരുന്നൂറ്റി അമ്പതിൽ പരം സസ്തനികൾ ഇപ്പോൾ ഇവിടെയുണ്ട്.
=== തായിഫ് ===
[[പ്രമാണം:Taifroad.jpg|right|thumb|തായിഫിലേക്കുള്ള പാതയിലെ മനോഹരമായ മല നിരകൾ ]]
ജിദ്ദ പട്ടണത്തിൽ നിന്നും രണ്ടുമണിക്കൂർ കാർ യാത്ര ചെയ്താൽ എത്താവുന്ന [[താഇഫ്]], കുന്നുകളും മലകളും നിറഞ്ഞ പ്രദേശമാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 1,879 m (6,160 ft) ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തായിഫ്, സൗദി അറേബ്യയുടെ കാർഷികമേഖല കൂടിയാണ്. കൂടാതെ വാർഡ് തായിഫി (തായിഫ് റോസാപ്പൂ), ലാവണ്ടാർ എന്നിവയടക്കം പൂക്കൃഷിയും ധാരാളമായി ഇവിടെയുണ്ട്. ജിദ്ദ പട്ടണത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, തണുത്ത കാലാവസ്ഥയും വർഷത്തിൽ നിരവധി തവണ ഇടിയോടു കൂടിയ മഴയും ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ് തായിഫ്.
'''റോസാപ്പൂമേള'''
തായിഫിൽ വർഷം തോറും നടക്കാറുള്ള റോസാപ്പൂമേള കാണാൻ സൗദിയുടെ വിവിധ പ്രവിശ്യകളിൽനിന്ന് ആയിരക്കണക്കിനു പേർ എത്താറുണ്ട്. ലൂന പാർക്കിനടുത്ത അൽസിഭാദ് ഗാർഡനിൽ ഒരുക്കുന്ന മേളയോടനുബന്ധിച്ച് തായിഫ് നഗരസഭ ഭീമൻ പൂക്കളം ഒരുക്കാറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010042069915 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-25 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728115945/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010042069915 |url-status=dead }}</ref>. മേള രണ്ടാഴ്ച നീണ്ടുനില്ക്കും. പുഷ്പപ്രദർശനത്തോടനുബന്ധിച്ച് വിവിധ സാംസ്കാരികപരിപാടികളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. തായിഫിൽ റോസാപ്പൂ വിളവെടുപ്പുകാലമായ മാർച്ച്-ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലാണ് പുഷ്പമേള നടക്കുന്നത്. തായിഫിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ 760 റോസാപ്പൂതോട്ടങ്ങളും ഇതിനായുള്ള 23 ഫാക്ടറികളും ഉണ്ട്. ഓരോ വർഷവും 233 ദശലക്ഷം റോസാപ്പൂക്കളാണ് ഇവിടെനിന്നും വിളവെടുക്കുന്നത്. ശഫാ, അനുഹദാ, ബനു സഅദ് മേഖലകളിലാണ് റോസാപ്പൂ തോട്ടങ്ങളുള്ളത്. മേളയിൽ പുഷ്പകർഷകർക്ക് പോത്സാഹനം നൽകുന്ന വിവിധ പരിപാടികളും നടക്കുന്നു<ref>http://events.alriyadh.gov.sa/sites/English/Events/Lists/Events%20List/DispForm.aspx?ID=2980{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
=== മൂൺ പർവതം ===
മറ്റൊരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായ മൂൺ പർവതത്തിലേക്ക് (moon mountain/ജബൽ അൽ-ഖമർ) ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 45 മിനിട്ടു കാർ യാത്ര ചെയ്താൽ എത്താവുന്നതാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.rockclimbing.com/routes/Asia/Saudi_Arabia/Jeddah/Jebal_Al_Qamr__Moon_Mountain_/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100317142312/http://www.rockclimbing.com/routes/Asia/Saudi_Arabia/Jeddah/Jebal_Al_Qamr__Moon_Mountain_ |url-status=dead }}</ref>. വളരെ ഉയരം തോന്നിക്കുന്ന ഈ പർവതത്തിലേക്ക് ചെറിയ പരിശ്രമം നടത്തി കയറാൻ സാധിക്കും.
=== ശറഫിയ്യ ===
ജിദ്ദയിലെ മലയാളികളുടെ കേന്ദ്രമായി അറിയപ്പെടുന്ന ശറഫിയ്യ പ്രധാന വാണിജ്യകേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. ഒട്ടുമിക്ക മലയാളി പ്രവാസി സംഘടനകളുടെയും ജിദ്ദയിലെ ആസ്ഥാനം ശറഫിയ്യയിലാണ്. വാരാന്ത്യ അവധി ദിവസങ്ങളും വിശേഷ ദിവസങ്ങളിലും മലയാളികൾ ഇവിടെ ഒത്തുകൂടാറുണ്ട്. കേരളീയ ഭക്ഷണശാലകൾ, വസ്ത്രസ്ഥാപനങ്ങൾ, ആശുപത്രികൾ, കൂടാതെ കേരളത്തിൽ നിന്നും വരുന്ന പഴം, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവയുടെ ജിദ്ദയിലെ കേന്ദ്രവും ശറഫിയയാണ്. കേരളത്തിന്റെ ആഘോഷമായ ഓണം ഇവിടെ ഹോട്ടലുകളിലും മറ്റും പ്രത്യേക ഓണസദ്യ ഒരുക്കി ആഘോഷിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ നിന്നും വരുന്ന രാഷ്ട്രീയ, സാമുദായിക നേതാക്കന്മാർക്ക് സ്വീകരണങ്ങളും സൗദി നിയമപരിധിക്കുള്ളിൽ നിന്നുള്ള പൊതുയോഗങ്ങളും മറ്റു വിനോദ പരിപാടികളും ശറഫിയയിൽ സാധാരണയായി നടക്കാറുണ്ട്<ref>http://www.madhyamam.in/story/%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%A3%E0%B4%B1%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D-%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%89%E0%B4%9C%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B4%B2-%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B4%B0%E0%B4%A3%E0%B4%82</ref>.
=== ബാബ് മക്ക (മക്ക ഗേറ്റ്) ===
[[പ്രമാണം:Bab makkah.jpg|left|thumb|പഴയ ജിദ്ദയിലെ മക്കയിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം (ബാബ് മക്ക)]]
നഗരഹൃദയമായ ബാബ് മക്കയിലെ തിരക്ക് കൂടിയ വാണിജ്യമേഖലയിലാണ് ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള മക്ക ഗേറ്റ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മക്കയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബാബുമക്കയിൽ ജിദ്ദയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള റോഡുകളിൽ പുരാതനകാലത്ത് നിർമിച്ച കവാടങ്ങളും ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു. ജിദ്ദ നഗരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും ഉള്ള ബസുകൾ ഈ മക്ക ഗേറ്റിനടുത്തു നിന്നും ആണ് പുറപ്പെടുന്നത്. സിത്തീൻ സ്ട്രീറ്റ് വഴി ഭവാതി, ഹായിൽ സ്ട്രീറ്റ് വഴി അൽ-റുവൈസ്, പഴയ മക്ക റോഡുവഴി കിലോ 14, ഹലഗ, മദീന റോഡ് വഴി രിഹേലി എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കാണ് ഇവിടെ നിന്നും പ്രധാനമായും ബസ് സർവീസ് ഉള്ളത്. മക്ക ഗേറ്റ് എന്ന വാക്കിന്റെ അറബിപദമായ ബാബ് മക്ക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പ്രദേശം ജിദ്ദയിലെ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളുടെ മൊത്ത വിതരണകേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. ജിദ്ദയിലെ പുരാതനമായ നിരവധി സൂഖുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. കൂടാതെ ഹവ്വ ഖബറിടവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് .<ref>http://www.tripadvisor.com/Travel-g295419-d319518/Jeddah:Saudi-Arabia:Makkah.Gate.html</ref>.
=== അൽ ബലദ് ===
[[പ്രമാണം:Albalad.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ അൽ-ബലദ്, രാത്രി ദൃശ്യം]]
ജിദ്ദയുടെ ചരിത്ര ശേഷിപ്പുകൾ അടങ്ങിയ പുരാതന മേഖലയാണ് അൽ-ബലദ്. 2500 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് മുക്കുവ ഗ്രാമ മായിരുന്ന ഇവിടം ഇന്ന് ജിദ്ദയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഷോപ്പിംഗ് കേന്ദ്രമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.middleeasthub.com/saudi-arabia/tourist-attractions/al-balad-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-10-18 |archive-date=2009-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091024081907/http://www.middleeasthub.com/saudi-arabia/tourist-attractions/al-balad-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>. നഗര പരിഷ്കരണങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും ഇവിടുത്തെ പുരാതന കെട്ടിടങ്ങൾ ജിദ്ദ നഗരസഭ പഴയ പടി നില നിർത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>http://www.saudicaves.com/saudi/oldjeddah.html</ref>. ആഭരണങ്ങൾ, ഫാഷൻ വസ്ത്രങ്ങൾ, ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഉപകരണങ്ങൾ, അടക്കം വിപുലമായ കച്ചവട സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ആധുനിക വാണിജ്യ സ്ഥാപങ്ങളും അൽ ബലദ് മുതൽ ബാബ് മക്ക വരെ പറന്നു കിടക്കുന്ന പരമ്പരാഗതമായ കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങളും അടങ്ങിയ പ്രദേശമാണ് അൽ ബലദ്. ജിദ്ദ തുറമുഖം ഇവിടെയാണ്.
=== തഹലിയ തെരുവ് ===
[[പ്രമാണം:Jeddah tahlia.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|തഹലിയ തെരുവിന്റെ ഒരു ദൃശ്യം]]
ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന ഫാഷൻ വസ്ത്ര വ്യാപാര കേന്ദ്രമായ തഹലിയ തെരുവ് പ്രിൻസ് മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് സ്ട്രീറ്റ് എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ലോകോത്തര ഫാഷൻ സ്ഥാപനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ സമ്പന്ന പ്രദേശമായ തഹലിയ തെരുവ് [[പാരിസ്|പാരീസിലെ]] ചാംസ് എലിസീസ് സ്ട്രീറ്റിന്റെ പ്രതീതി ജനിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ്<ref>http://www.hotelsinjeddah.com/shops-jeddah/</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hoteltravel.com/saudi_arabia/jeddah/guides/sightseeing.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-19 |archive-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100222024931/http://www.hoteltravel.com/saudi_arabia/jeddah/guides/sightseeing.htm |url-status=dead }}</ref>. കുട്ടികൾക്കുള്ള വിനോദ കേന്ദ്രങ്ങളടങ്ങിയ ആധുനിക സജ്ജീകരണങ്ങളോട് കൂടിയ നിരവധി ഷോപ്പിംഗ് കേന്ദ്രങ്ങളും പ്രമുഖ ഭക്ഷണ ശാലകളും അടങ്ങിയ ഈ തെരുവ് ജിദ്ദയിലെ [[ചെങ്കടൽ]] തീരം വരെ നീണ്ടു കിടക്കുന്നു. അൽ-തഹലിയ മാൾ, സെറാഫി മെഗാ മാൾ, നുജൂദ് സെന്റർ തുടങ്ങിയവ ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ഷോപ്പിംഗ് കേന്ദ്രങ്ങളാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/things-to-do-in-jeddah/shopping-in-jeddah/al-tahlia-center-in-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-08 |archive-date=2010-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100105180040/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/things-to-do-in-jeddah/shopping-in-jeddah/al-tahlia-center-in-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>.
=== അൽ റുവൈസ് ===
[[പ്രമാണം:Ruwais Cemetery.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|അൽ-റുവൈസ് ഖബര്സ്ഥാൻ, ജിദ്ദ]]
ജിദ്ദ പട്ടണത്തിലെ പഴയ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അൽ റുവൈസ്. ജിദ്ദ നഗരത്തെ സൗന്ദര്യവല്ക്കരിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചു നീക്കി പൂർണമായും ആധുനികവൽക്കരിച്ചു കൊണ്ട് റുവൈസ് പ്രദേശം പുനർ നിർമ്മിക്കാൻ ജിദ്ദാ നഗരസഭ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായി റുവൈസ് മേഖലയിൽ നിന്നും 3000 പഴയ കെട്ടിടങ്ങളാണ് പൊളിച്ചു മാറ്റുന്നത്. ഇവിടങ്ങളിൽ നിന്നും കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെടുന്നവർക്ക് ജിദ്ദയുടെ കിഴക്കൻ മേഖലയിൽ പ്രത്യേക താമസകേന്ദ്രം ഒരുക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.ruwaisjeddah.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100307043001/http://www.ruwaisjeddah.com/ |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.arabnews.com/?page=1§ion=0&article=123376&d=8&m=6&y=2009</ref>. ജിദ്ദയിൽ വെച്ച് മരണപ്പെട്ട മുൻ [[ഉഗാണ്ട|ഉഗാണ്ടൻ]] ഭരണാധികാരി [[ഇദി അമീൻ|ഇദി അമീനെ]] അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്ന റുവൈസ് ശ്മശാനം ഇവിടെയാണ്<ref>http://www.usatoday.com/news/world/2003-08-16-amin-obit_x.htm</ref>. സൈനിക അട്ടിമറിയിലൂടെ പുറത്താക്കപ്പെട്ട മുൻ പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[നവാസ് ഷെരീഫ്|നവാസ് ഷെരീഫിനു]] സൗദി അറേബ്യൻ ഭരണകൂടം അഭയം നൽകി താമസിപ്പിച്ചിരുന്നത് അൽ റുവൈസിലെ സുറൂർ പാലസില് ആയിരുന്നു<ref>http://www.arabnews.com/?page=4§ion=0&article=58838&d=11&m=2&y=2005</ref>.
=== ആഘോഷങ്ങൾ ===
ജിദ്ദയിലെ ആഘോഷങ്ങളെ മതപരം ,സാംസ്കാരികം, സാമൂഹികം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മതപരമായ ആഘോഷങ്ങളായ [[ഈദുൽ ഫിത്ർ|ചെറിയ പെരുന്നാൾ]], [[ഈദുൽ അദ്ഹ|ബലി പെരുന്നാൾ]] എന്നിവ വളരെ ആഘോഷപൂർവ്വം ഇവിടെ കൊണ്ടാടുന്നു. [[വെള്ളി (ദിവസം)|വെള്ളി]], [[ശനി (ദിവസം)|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങൾ ആണ് വാരാന്ത്യ അവധിദിനങ്ങൾ. പൊതു അവധിദിനങ്ങൾ മുസ്ലിം കലണ്ടർ പ്രകാരം ആണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജിദ്ദയിലെ പരമ്പരാഗതമായ നൃത്തരൂപമാണ് അൽ-മിസ്മർ. ചെണ്ടയും പരമ്പരാഗതമായ വാദ്യോപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് നടത്തുന്ന ഈ നൃത്തം ജിദ്ദയിൽ നിന്നും ഉടലെടുത്ത ഒരു കലാരൂപമാണ്. <ref>http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-festivals-%26-events/index.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഈദുൽ ഫിത്വർ ദിനത്തിൽ വിപുലമായ ആഘോഷ പരിപാടികളാണ് ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ നടക്കുന്നത്. വർണാഭമായ വൈദ്യുത വിളക്കുകളാൽ നഗരം അലങ്കരിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്കും യുവാക്കൾക്കും കുടുംബങ്ങൾക്കും വിനോദ, സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ മുനിസിപ്പാലിറ്റി ഇൻഫർമേഷൻ സെന്റർ ഒരുക്കാറുണ്ട്. പരമ്പരാഗത നൃത്തങ്ങൾ, ഗാനമേള, നാടകം തുടങ്ങിയവയും വിനോദ മൽസര പരിപാടികളും നടത്തുന്നു. പെരുന്നാളിനോടനുബന്ധിച്ച് ജിദ്ദയിലെ പല മലയാളി കൂട്ടായ്മകളും വിനോദ-സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ ഒരുക്കുന്നു. ഈദ് സംഗമം, വിനോദ യാത്ര, കപ്പൽയാത്ര, ചരിത്രപ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിലെ സന്ദർശനം തുടങ്ങിയവ സംഘടിപ്പിച്ചാണ് ചില മലയാളി കൂട്ടായ്മകൾ പെരുന്നാൾ ആഘോഷിക്കുന്നത്.
'''ടൂറിസം ഫെസ്റ്റിവൽ'''
ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന വിനോദ, വിസ്മയ പരിപാടിയാണ് വേനൽക്കാല ടൂറിസം ഫെസ്റ്റിവൽ (Jeddah Summer Tourism Festival). ജിദ്ദ കടൽതീരം കേന്ദ്രീകരിച്ചു നടക്കുന്ന ഈ ഫെസ്റ്റിവലിന് പട്ടണത്തിലെ പഴയ ശേഷിപ്പുകളും ആധുനിക കെട്ടിടങ്ങളും ഷോപ്പിംഗ് സെന്ററുകളും പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ ആണ്. ജിദ്ദ ടൂറിസം ഫെസ്റ്റിവൽ തുടങ്ങിയത് 2000 മുതലാണ്. സൗദി അറേബ്യയിൽ സ്കൂൾ അവധിക്കാലമായ ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിലാണ് ഈ ഫെസ്റ്റിവൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ജിദ്ദ ബീച്ചിൽ വർണാഭമായ കരിമരുന്നിന്റെ അകമ്പടിയോടെ തുടങ്ങുന്ന ഫെസ്റ്റിവലിന് വിവിധ വിനോദപരിപാടികളും സർക്കസ്, സംഗീത വിരുന്നുകൾ , ഒട്ടകസവാരി, കുതിരസവാരി എന്നിവയും കൊഴുപ്പേകും. ജിദ്ദ നിവാസികളെ കൂടാതെ സൗദിയിലെ മറ്റു പ്രവിശ്യകളിൽ നിന്നുള്ളവരും വിദേശികളും വർഷം തോറും ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentid=20121231147643 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-26 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728113014/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentid=20121231147643 |url-status=dead }}</ref>
== അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ==
=== പാർപ്പിടം ===
സ്വദേശികളും വിദേശികളുമായ ഭൂരിഭാഗം കുടുംബങ്ങളും ഇവിടെ വാടക കെട്ടിടങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ജിദ്ദയിൽ മറ്റു സൗദി അറേബ്യൻ നഗരങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കെട്ടിടവാടക കൂടുതലാണ്. സൗദിയിലെ ഏറ്റവും ചെലവു കൂടിയ നഗരം ജിദ്ദയാണന്ന് [[സൗദി മോണിറ്ററിംഗ് ഏജൻസി]] (സാമ) പുറത്തിറക്കിയ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. ഭക്ഷണ പദാർഥങ്ങൾക്കും മറ്റു ദൈനംദിനാവശ്യങ്ങൾക്കും വരുന്ന ചെലവിനേക്കാൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വർധന ഉണ്ടായത് കെട്ടിട വാടകയിലാണെന്നും എടുത്തുപറയുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദയിൽ മിക്ക സ്ഥാപനങ്ങളും തങ്ങളുടെ തൊഴിലാളികൾക്ക് താമസ സൗകര്യം ഒരുക്കാറില്ല. ചില സ്ഥാപനങ്ങൾ താമസത്തിനായി അലവൻസ് നൽകാറുണ്ട്. തുച്ഛവരുമാനത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഭൂരിഭാഗം വിദേശികൾക്കും കെട്ടിട വാടക ഒരു വലിയ ബാദ്ധ്യതയാണ്. പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾ വീണ് ആളപായമുണ്ടാവുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി പഴകിയതും ജീർണ്ണിച്ചതുമായ കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചുനീക്കുന്ന നടപടി നഗരസഭ ദ്രുതഗതിയിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
മേൽവിലാസം വേഗത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ജിദ്ദയിലെ മുഴുവൻ ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകളിലെ വീടുകൾക്കും കെട്ടിടങ്ങൾക്കും ബാർ കോഡുകൾ (ഇലക്ട്രോണിക് നമ്പറുകൾ) ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ജിയോഗ്രഫിക്കൽ ഇൻഫർമേഷൻ സംവിധാനവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ വീട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം വേഗത്തിലറിയണമെങ്കിൽ കെട്ടിട ബാർകോഡോ നമ്പറോ നൽകിയാൽ മതി. പോസ്റ്റൽ സംവിധാനവും വീടുകളുടെ നമ്പറും ഉപയോഗിച്ച് വീട്ട് അഡ്രസ്സുകൾ ഏകീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
=== ജലവിതരണം ===
[[പ്രമാണം:Jeddah water service.jpg|right|thumb|ജിദ്ദയിൽ ജലവിതരണം നടത്തുന്ന നാഷണൽ വാട്ടർ കമ്പനിയുടെ ടാങ്കർ]]
ജിദ്ദയിലെ കുടിവെള്ള വിതരണം സ്വകാര്യ കമ്പനികൾ ആണ് നിർവഹിക്കുന്നത്. കുടിവെള്ളത്തിനു ശുദ്ധജല സംഭരണികളോ [[കിണർ|കിണറുകളോ]] ഇല്ലാത്തതിനാൽ സ്വകാര്യ കമ്പനികൾ [[വെള്ളം]] ശുദ്ധീകരിച്ചു ബോട്ടിലുകളിൽ നിറച്ചു ആവശ്യക്കാർക്ക് നേരിട്ട് എത്തിച്ചു കൊടുക്കുന്നു. കച്ചവടസ്ഥാപനങ്ങളിലും ഇത്തരം ബോട്ടിലുകൾ ലഭ്യമാണ്. മറ്റു ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള വെള്ളം വിതരണം ചെയ്യുന്നത് നാഷണൽ വാട്ടർ കമ്പനി എന്ന സ്വകാര്യസ്ഥാപനമാണ്. [[കടൽ ]] വെള്ളം തഹ്ലിയയിലുള്ള പ്ലാന്റിൽ വെച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം ഭുഗർഭ പൈപ്പ് ലൈൻ വഴിയാണ് നഗരത്തിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളിൽ എത്തിക്കുന്നത്. എങ്കിലും ഉയർന്നു വരുന്ന ജനസംഖ്യയും പുതിയ കെട്ടിടങ്ങളും കാരണം ജിദ്ദയുടെ ഭൂരിപക്ഷം സ്ഥലങ്ങളിലും ഇപ്പോൾ വെള്ളത്തിന് രൂക്ഷമായ ക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇത്തരം അവസരങ്ങളിൽ 24 മണിക്കൂറും സേവനം നടത്തുന്ന നാഷണൽ വാട്ടർ കമ്പനിയുടെ ടാങ്കർ ലോറികൾ ലഭ്യമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.nwc.com.sa/company.aspx?pageid=24&mid=2 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-27 |archive-date=2010-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128115025/http://www.nwc.com.sa/company.aspx?pageid=24&mid=2 |url-status=dead }}</ref>.
=== വൈദ്യുതി ===
[[പ്രമാണം:Sec jeddah.jpg|left|thumb|സൗദി വൈദ്യുതി വകുപ്പിന്റെ ജിദ്ദയിലെ ആസ്ഥാന മന്ദിരം|കണ്ണി=Special:FilePath/Sec_jeddah.jpg]]
ജിദ്ദയടക്കം സൗദി അറേബ്യയിലെ മറ്റെല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും സൗദി ഇലക്ട്രിസിറ്റി കമ്പനിയാണ് [[വൈദ്യുതി]] വിതരണം നടത്തുന്നത്<ref name= />. [[പെട്രോളിയം]] ഉല്പന്നങ്ങളുടെ ഉല്പാദനകേന്ദ്രമായ ഇവിടെ [[ഡീസൽ ]]നിലയങ്ങളിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി നിർമ്മിക്കുന്നതിനാൽ വൈദ്യുതിക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. വൈദ്യുതി മേഖലയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി സൗദി അറേബ്യയിലെ വൈദ്യുതി കമ്പനിയിൽ പുതിയ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി കമ്പനിയെ വിഭജിച്ച് ഉത്പാദനം, വിതരണം എന്നിവയെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാനാണു തീരുമാനം. കമ്പനി വിഭജനത്തിനായി [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] കൺസൾട്ട് കമ്പനിയുമായി കരാറിൽ ഒപ്പിട്ടു. പുതിയ പദ്ധതി മൂലം വൈദ്യുതി സേവനം മെച്ചപ്പെടുത്താനാണു തീരുമാനം. പദ്ധതിയുടെ പ്രവർത്തനം പൂർണമായും സൗദി ഇലക്ട്രിസിറ്റി കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരിക്കും
=== ടെലിഫോൺ ===
[[പ്രമാണം:Stc jeddah.jpg|right|thumb|സൗദി ടെലികോം കമ്പനിയുടെ ജിദ്ദയിലെ ഒരു ശാഖ]]
സൗദി ഗവണ്മെന്റിനു ഓഹരിപങ്കാളിത്തമുള്ള [[സൗദി ടെലികോം കമ്പനി]] (STC) യാണ് ജിദ്ദയിലെയും പ്രധാന ഇന്റർനെറ്റ്, ടെലിഫോൺ സേവനദാതാക്കൾ. കൂടാതെ യു. എ. ഇ കമ്പനിയായ [[ഇത്തിസലാത്ത്]] ഇന്റർ നാഷണലിന്റെ [[മൊബൈലി]], കുവൈറ്റ് കമ്പനിയായ സൈൻ എന്നിവയും ഇന്റർനെറ്റ്, മൊബൈൽ ടെലിഫോൺ സേവനം നൽകുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.bi-me.com/main.php?id=21462&t=1 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-27 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728113619/http://www.bi-me.com/main.php?id=21462&t=1 |url-status=dead }}</ref>. ലോകനിലവാരത്തിലുള്ള ഇന്റർനെറ്റ്, മൊബൈൽ സേവനം നൽകുന്ന കമ്പനികൾ 2006 മുതൽ ത്രീ ജി, ബ്രോഡ് ബാൻഡ് സൗകര്യങ്ങളോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.ameinfo.com/87013.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-27 |archive-date=2010-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100129035837/http://www.ameinfo.com/87013.html |url-status=dead }}</ref>. എസ്. ടി. സി ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളായ [[ഫിലിപ്പൈൻസ്]], [[ഇന്തോനേഷ്യ]], [[ശ്രീലങ്ക]], [[പാകിസ്താൻ]], [[ഇന്ത്യ]], [[ജോർദാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ മൊബൈൽ കമ്പനികളുമായി സഹകരിച്ചു ക്രെഡിറ്റ് ട്രാൻസ്ഫർ സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ സ്വകാര്യ മൊബൈൽ ദാദാക്കളായ [[റിലയൻസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്|റിലയൻസ്]], [[ഐഡിയ]], [[വോഡാഫോൺ]], [[എയർടെൽ]], [[ടാറ്റ]], [[എയർസെൽ]] എന്നിവയിലേക്കാണ് എസ. ടി. സി യിൽ നിന്നും ക്രെഡിറ്റ് കൈമാറ്റം സംവിധാനമുള്ളത്. കൂടാതെ സൗദിയിൽ സ്വന്തം കമ്പനിയുടെ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് തമ്മിൽ സൗജന്യമായി ക്രെഡിറ്റ് കൈമാറ്റം എസ്. ടി. സി യും മൊബൈലിയും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.stc.com.sa/cws/portal/en/individual/ind-aljawal/ind-alj-start/ind-alj-str-prepaid/ind-alj-str-prepaid-credtrfer |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-16 |archive-date=2010-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100301090500/http://www.stc.com.sa/cws/portal/en/individual/ind-aljawal/ind-alj-start/ind-alj-str-prepaid/ind-alj-str-prepaid-credtrfer |url-status=dead }}</ref>.
=== അഗ്നിശമനസേന ===
ജിദ്ദയിലെ [[അഗ്നി സുരക്ഷ|അഗ്നിശമന സേന]] സിവിൽ ഡിഫെൻസിനു കീഴിൽ ആണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കടുത്ത [[ചൂട്]] കാലത്ത്, അമിത [[വൈദ്യുതി]] ഉപയോഗം കാരണം ഉണ്ടാകുന്നതുമായ തീ പിടുത്തങ്ങൾ നേരിടുന്നതിനു ഹെലികോപ്ടറുകൾ അടക്കമുള്ള ആധുനിക സജ്ജീകരണങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്.
== ഗതാഗതം ==
സൗദി അറേബ്യയുടെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജിദ്ദയിൽ ഏതാണ്ട് 3 മില്യൺ ജനങ്ങളാണുള്ളത്. ഇവർക്കാവശ്യമായ ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാൻ നിലവിലെ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് കഴിയാത്തതിനാൽ പുതിയ നിരവധി പദ്ധതിയുമായി അധികൃതർ മുന്നോട്ട് പോകുന്നുണ്ട്. ലോക മുസ്ലിംകളുടെ ആരാധനാ കേന്ദ്രങ്ങളായ [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള തീർഥാടകർ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളവും തുറമുഖവും ആണ് പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
=== കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് വിമാനത്താവളം ===
[[പ്രമാണം:KAAirport-NT.JPG|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിലെ ഹജ്ജ് ടെർമിനൽ]]
[[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]] തീർത്ഥാടകരുടെ മുഖ്യ പ്രവേശന കവാടവും രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയതുമായ വിമാനത്താവളമാണ് ജിദ്ദ [[കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് വിമാനത്താവളം]]. ലോകത്തെ തിരക്ക് പിടിച്ച വിമാനത്താവളങ്ങളിൽ ഒന്നായ ജിദ്ദയിലെ കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് വിമാനത്താവളം നാല് ടെർമിനലുകളാൽ വേർ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. വി ഐ പി കൾക്കുള്ള റോയൽ ടെർമിനൽ, വിദേശ വിമാന സർവീസുകൾക്കുള്ള വിദേശ ടെർമിനൽ, ദേശീയ വിമാന കമ്പനിയായ [[സൗദി അറേബ്യൻ എയർലൈൻസ്|സൌദിയ എയർലൈൻസിനു]] മാത്രമായുള്ള സൗദിയ ടെർമിനൽ, ഒരേ സമയം 80,000 തീർഥാടകരെ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന പിൽഗ്രിമേജ് ടെർമിനൽ എന്നിവയാണ്<ref>{{Cite web |url=http://jeddah.airporthotelservice.com/jeddah_airport.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091212102240/http://jeddah.airporthotelservice.com/jeddah_airport.html |url-status=dead }}</ref>. ഒരു കോടിയിലധികം യാത്രക്കാർ ഓരോ വർഷവും ഈ വിമാനത്താവളത്തിലൂടെ യാത്ര ചെയ്യുന്നുണ്ട്.
ജിദ്ദയിലെ അന്തർദേശീയ വിമാനത്താവളത്തിൽ പുതിയ വികസന പദ്ധതികൾ നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു . ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളായ മക്കയിലേക്കും മദീനയിലേക്കുമുള്ള തീർത്ഥാടകൾ വന്നിങ്ങുന്ന ജിദ്ദ കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് രാഷ്ട്രാന്തരീയ വിമാനത്താവളത്തെ എല്ലാ അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളുമുള്ള ഹൈടെക് എയർപോർട്ടായി മാറ്റാനാണ് സൗദി ഭരണകൂടം ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. പ്രതിവർഷം മൂന്നു കോടി യാത്രക്കാരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പാകത്തിലാണ് വിമാനത്താവള വികസനം നടപ്പാക്കുന്നത്. 6,70,000 ചതുരശ്ര മീറ്ററിലാണ് യാത്രക്കാർക്കായി ലോഞ്ചുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഇതിൽ രണ്ടെണ്ണം ആഭ്യന്തര യാത്രക്കാർക്കും രണ്ടെണ്ണം അന്താരാഷ്ട്ര യാത്രക്കാർക്കുമാണ്. 200 കൗണ്ടറുകളിൽ ലഗേജുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ അത്യാധുനിക സംവിധാനമുണ്ടാകും. ആഭ്യന്തര, വിദേശ യാത്രക്കാർക്ക് വിമാനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ 96 എയ്റോബ്രിഡ്ജുകളാണ് ഒരുക്കുന്നത്. ജനറൽ അതോറിറ്റി ഓഫ് സിവിൽ ഏവിയേഷന്റെ മാർഗനിർദ്ദേശപ്രകാരം സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തത്തോടെ എയർപോർട്ട് സിറ്റിയാക്കി മാറ്റുകയാണ് ജിദ്ദയിലെ കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്തർദേശീയ വിമാനത്താവളം. വിമാനത്താവളത്തോടനുബന്ധിച്ച് എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളുമുള്ള ഒരു സിറ്റി തന്നെ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകൾ, ഷോപ്പിംഗ് മാളുകൾ, റിക്രിയേഷൻ സെന്ററുകൾ, എക്സിബിഷൻ ഹാളുകൾ എന്നിവക്ക് പുറമെ വിനോദ സഞ്ചാരികൾക്ക് സഹായം നൽകുന്നതിനുള്ള കേന്ദ്രവുമുണ്ടാകും. ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്, ബിസിനസ് ക്ലാസ് യാത്രക്കാർക്ക് നാല് പ്രത്യേക ലോഞ്ചുകളും അൽഹറമൈൻ റെയിൽവേ യാത്രക്കാർക്കായി പ്രത്യേക കേന്ദ്രവും 133 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള എയർ ട്രാഫിക് കൺട്രോൾ ടവറും പദ്ധതിയിലുൾപ്പെടും. ലോകത്തെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൺട്രോൾ ടവറായിരിക്കും ഇത്. ഇതിനുപുറമെ ഡ്യൂട്ടി ഫ്രീ ഷോപ്പുകൾ, കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങൾ, ഹോട്ടലുകൾ, മറ്റ് സേവന കേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് പുതിയ വിമാനത്താവള വികസന പദ്ധതി.
==== ഹജ്ജ് ടെർമിനൽ ====
[[പ്രമാണം:Haj terminal.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ഹജ്ജ് ടെർമിനൽ - പുറത്തു നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]]
ലോകത്തിലെ നാലാമത്തെ വലിയ ടെർമിനൽ ആയ ജിദ്ദ ഹജ്ജ് ടെർമിനൽ അഞ്ചു മില്ല്യൻ ചതുരശ്ര അടി (465,000m²) വിസ്തീർണമുണ്ട്<ref>http://www.airport-technology.com/projects/abdul_aziz/</ref>. ഇരുഹറമുകളിലേക്കും വിമാനമാർഗ്ഗമെത്തുന്ന തീർഥാടകരെ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് ഹജ്ജ് ടെർമിനലിന്റെ നിർമ്മാണം 1981ലാണ് പൂർത്തിയായത്. എസ്.ഒ.എം (Skidmore, Owings & Merril) ഗ്രൂപ്പ് അതിന്റെ [[ചിക്കാഗോ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]] ഓഫീസുകളിൽ വെച്ചാണ് ഇതിന്റെ പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കിയത്. 125 ഏക്കർ സ്ഥലത്ത് കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിനോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ഹജ്ജ് ടെർമിനലിൽ ഒരേ സമയം 80,000 പേരെ ഉൾക്കൊള്ളാനാവും. [[മക്ക|മക്കയിലെ]] [[ഹജ്ജ്|ഹജ്ജിന്റെ]] പ്രധാന കേന്ദ്രീകരണ സ്ഥലമായ [[മിന|മിനായിലെ]] തമ്പുകളുടെ മേൽക്കൂരയുടെ മാതൃകയിൽ നിർമിച്ച 100 ഏക്കറിൽ (405,000m²) കൂടുതൽ വിശാലമായ സ്ഥലവും ഇതിലടങ്ങിയിരിക്കുന്നു<ref>http://www.hajinformation.com/main/h302.htm</ref>. ഹജ്ജ് സീസണിൽ മൂന്നു മാസം മാത്രം സജീവമാകുന്ന ഈ ടെർമിനൽ പിന്നീട് അടച്ചിടുന്നു. പരിസ്ഥിതി സംബന്ധമായ എല്ലാ വശങ്ങളും പരിഗണിച്ച്, ആകർഷകവും മികവാർന്നതുമായ രീതിയിൽ നിർമിച്ച ഹജ്ജ് ടെർമിനലിന്റെ [[വാസ്തുശാസ്ത്രം|വാസ്തുശിൽപ]] രൂപകൽപനക്ക് നിരവധി ദേശീയ അന്താരാഷ്ട്ര അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
{| class="wikitable"
|-
! വർഷം
! മൊത്തം യാത്രക്കാർ
! പറന്നുയർന്ന വിമാനങ്ങൾ
|-
| 1999
| 10,149,000
| 73,747
|-
| 2000
| 10,465,000
| 72,702
|-
| 2001
| 10,237,000
| 70,232
|-
| 2002
| 10,849,000
| 70,932
|-
| 2003
| 11,248,000
| 72,384
|}
=== ജിദ്ദ ഇസ്ലാമിക തുറമുഖം ===
[[പ്രമാണം:Jeddah-seaport-saudiarabia.PNG|left|thumb|ജിദ്ദ തുറമുഖം]]
1300 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് പണിത ജിദ്ദയിലെ കിംഗ് സൌദ് അന്താരാഷ്ട്ര തുറമുഖം ചെങ്കടൽ തീരത്തെ ഏറ്റവും പഴയ തുറമുഖമാണ്. ഇവിടേക്കുള്ള വിമാന സർവീസുകൾ തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നടക്കം തീർഥാടകർ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ഈ തുറമുഖം ഇസ്ലാമിക തുറമുഖം എന്ന പേരിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/General_Tips-Jiddah-Jiddah_Sea_Port-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501191711/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/General_Tips-Jiddah-Jiddah_Sea_Port-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>. മുസ്ലിംകളുടെ മൂന്നാം ഖലീഫയായ ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ നിർമിച്ച ജിദ്ദ തുറമുഖം പിന്നീട് വലിയ കപ്പലുകൾ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന രീതിയിൽ ആധുനികവൽക്കരിച്ചു. തുറമുഖനഗരം എന്ന നിലയിൽ മധ്യ പൗരസ്ത്യ ദേശത്ത് സൂയസ് കനാലിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിന് നങ്കൂരമിടാൻ കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമായ സ്ഥലമാണ് ജിദ്ദ. സൗദി അറേബ്യയിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലുതാണ് ജിദ്ദയിലെ ഇസ്ലാമിക് തുറമുഖം (ജെ.ഐ.സി). 32 ലക്ഷം ടി.ഇ.യു (ട്വന്റി ഫൂട്ട് ഇക്വിവലന്റ് യൂനിറ്റ്സ്, കപ്പലുകളുടെയും തുറമുഖങ്ങളുടെയും കണ്ടെയ്നർ ശേഷി കണക്കാക്കുന്ന രീതി) ആണ് ജിദ്ദ തുറമുഖത്തിന്റെ ശേഷി. രാജ്യത്തെ കണ്ടെയ്നർ നീക്കത്തിന്റെ 72 ശതമാനവും ജിദ്ദ വഴിയാണ്. [[സുഡാൻ]], [[ഡമാസ്കസ്]] ([[സിറിയ]]), [[കൈറോ]] ([[ഈജിപ്ത്]]), [[അമ്മാൻ]] ([[ജോർദാൻ]]), [[യു.എ.ഇ.]], പേർഷ്യന് [[ഗൾഫ്]] മേഖല എന്നീ തുറമുഖങ്ങളിലേക്ക് ഇവിടെ നിന്നും എളുപ്പത്തിൽ എത്താൻ സാധിക്കുകയും ചെയ്യും<ref>http://www.absoluteastronomy.com/topics/Jeddah_Seaport</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ports.gov.sa/section/full_story.cfm?aid=1605&catid=17 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-27 |archive-date=2010-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100807002530/http://www.ports.gov.sa/section/full_story.cfm?aid=1605&catid=17 |url-status=dead }}</ref>.
=== റോഡ് ===
[[പ്രമാണം:Jed bus station.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ മക്ക ഗേറ്റിനടുത്തുള്ള ടൌൺ ബസ് നിലയം]]
[[പ്രമാണം:Jeddh.beach-road.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|കിംഗ് ഫഹദ് റോഡ് ]]
ജിദ്ദയിലെ മക്ക, മദീന എക്സ്പ്രസ്സ് ഹൈവേകൾ തിരക്ക് കൂടിയ പാതകളാണ്. ഹജ്ജ്, ഉമ്ര സമയത്ത് പട്ടണത്തിലും ജിദ്ദയിൽ നിന്ന് വിശുദ്ദ നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള പാതകളിലും ലോകത്തിനെ പല കോണുകളിൽ നിന്നും ഉള്ള തീർഥാടകരുടെ വലിയ തോതിലുള്ള തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂറും നഗരത്തിൽ കറങ്ങി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ടാക്സികളുടെ സേവനവും ഇവിടെയുണ്ട്. ജിദ്ദ പട്ടണത്തിൽ ബാബ്മക്ക( മക്കയിലേക്കുള്ള കവാടം) കേന്ദ്രീകരിച്ച് രണ്ടു റിയാലിന് സർവീസ് നടത്തുന്ന ബസ്സുകളാണ് സാധാരണക്കാർ കൂടുതലായും ആശ്രയിക്കുന്നത്. നഗരത്തിലെ തിരക്ക് പിടിച്ച പാതകൾക്ക് കുറുകെ പൂർണമായും തടി കൊണ്ട് നിർമിച്ച മേൽപാലങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് വളരെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്. [[യു.എ.ഇ]], [[ബഹ്റൈൻ]], [[ഒമാൻ]], [[ഖത്തർ]], [[ജോർദാൻ]], [[കുവൈറ്റ്]], [[ഇറാഖ്]], [[യെമൻ]] എന്നീ അയൽ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ജിദ്ദയിൽ നിന്നും റോഡ് മാർഗ്ഗം നേരിട്ടുള്ള ഗതാഗതസൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. മക്ക മദീന എന്നീ വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളിലെക്കടക്കം സൌദിയിലെ മറ്റെല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും കൂടാതെ അയൽ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും ജിദ്ദയിൽ നിന്നും ബസ് സർവീസ് ഉണ്ട്. നഗര കേന്ദ്രമായ അൽ ബലദിലാണു സൗദി ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്പനിയായ [[സാപ്റ്റ്കോ|സാപ്റ്റ്കോയുടെ]] [[ബസ്]] നിലയം. കൂടാതെ അൻപതോളം മറ്റു ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്പനികളും ജിദ്ദയിൽ സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്. ഗതാഗത തിരക്ക് മൂലം വീർപ്പു മുട്ടുന്ന നഗരത്തിലെ യാത്ര സുഗമമാക്കുന്നതിന് വേണ്ടി നിരവധി മേൽ പാലങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/how-to-get-in/transportation-in-jeddah/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090727065947/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/how-to-get-in/transportation-in-jeddah/index.html |url-status=dead }}</ref>.
ജിദ്ദയിലെ റോഡുകളിൽ വാഹന തിരക്ക് കുറക്കാൻ വിവിധ പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതനുസരിച്ച് ശനി മുതൽ ബുധൻ വരെ രാവിലെ ഒമ്പത് മുതൽ ഉച്ചക്ക് 12 വരെ വെള്ളം, ഗ്യാസ്, പെട്രോൾ, ഖരമാലിന്യങ്ങൾ, മലിനജലം, ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ, സിമൻറ്, കാലികൾ, കോൺക്രീറ്റ് മിക്സ്ചർ എന്നിവ കൊണ്ടുപോകുന്ന ട്രക്കുകൾക്ക് പ്രവേശന അനുമതിയുണ്ട്. രാത്രി ഒന്ന് മുതൽ രാവിലെ ആറ് വരെ മറ്റു വിഭാഗത്തിലുള്ള ട്രക്കുകൾക്ക് അനുമതിയുണ്ട്. വ്യാഴം,വെള്ളി ദിവസങ്ങളിൽ രാത്രി ഒരു മണി മുതൽ വൈകുന്നേരം നാല് വരെ ഒരൊറ്റ സമയമാണ് ട്രക്കുകൾക്ക് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
[[പ്രമാണം:Medina Road - Jeddah - Saudi Arabia.jpg|thumb|center|600px|ജിദ്ദയിലെ തിരക്ക് കൂടിയ മദീന റോഡ്]]
=== റെയിൽവേ ===
==== ഹറമൈൻ അതിവേഗ റെയിൽവേ ====
വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളായ മക്കയെയും മദീനയെയും സൌദി അറേബ്യയുടെ വാണിജ്യ തലസ്ഥാനമായ ജിദ്ദ വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് 2009 ഫെബ്രുവരിയിൽ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ റെയിൽ പാതയാണ് ഹറമൈൻ അതിവേഗ [[റെയിൽ ഗതാഗതം|റെയിൽവേ]] പദ്ധതി. സൌദി റെയിൽവേയുടെ ചരിത്രത്തിൽ സുപ്രധാന കാൽവെപ്പും ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർഥാടകരുടെ യാത്രാ സൌകര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ വൻ കുതിച്ചു ചാട്ടവുമാണ് ഹറമൈൻ റെയിൽവേ പദ്ധതിയിലൂടെ യാഥാർഥ്യമാവുക. മണിക്കൂറിൽ 360 കിലോമീറ്റർ വേഗത്തിലോടുന്ന വൈദ്യുത പാത വരുന്നതോടെ ഈ വഴിയുള്ള യാത്രയുടെ സൗകര്യം കൂടുകയും തീർഥാടന കാലങ്ങളിൽ മക്ക-മദീന റൂട്ടിലുള്ള തിരക്ക് ഗണ്യമായി കുറയുകയും ചെയ്യും<ref>{{Cite web |url=http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=421&secserno=427&prosecno=421 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-10 |archive-date=2009-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091218204914/http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=421&secserno=427&prosecno=421 |url-status=dead }}</ref>. മക്കയിൽ നിന്നും മദീനയിലേക്കുള്ള ഈ റെയിൽ പാതയിൽ ജിദ്ദ സെൻട്രൽ, ജിദ്ദ എയർപോർട്ട്, റാബിഗ് കിംഗ് അബ്ദുള്ള ഏകനോമിക് സിറ്റി എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്റ്റേഷനുകൾ ഉണ്ടാകും.കൂടാതെ സൗദി അറേബ്യയിലെ മറ്റു പ്രധാന നഗരങ്ങളായ റിയാദ്, ദമാം എന്നിവയടക്കം നിരവധി പ്രദേശങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പദ്ധതിയും പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിലാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=420&secserno=424&prosecno=420 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-10 |archive-date=2009-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091019193626/http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=420&secserno=424&prosecno=420 |url-status=dead }}</ref>.
==== ജിദ്ദ മെട്രോ ====
ജിദ്ദ നഗരത്തിലെ ഗതാഗത കുരുക്ക് പരിഹരിക്കുവാൻ വേണ്ടി തയ്യാറാക്കിയ പദ്ധതികളിൽ ഒന്നാണ് ജിദ്ദ മെട്രോ ലൈറ്റ് റെയിൽ. ജിദ്ദ നഗര ഭാഗങ്ങളും വിമാനത്താവളവും ബന്ധപ്പെടുത്തി നിർമ്മിക്കുന്ന 108 കിലോമീറ്റർ ജിദ്ദ മെട്രോ പദ്ധതിയുടെ പ്രാരംഭ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നു<ref>http://www.arabianbusiness.com/589074-officials-reveal-plan-for-jeddah-metro</ref>. മൂന്ന് ലൈനുകളിലായി 46 സ്റ്റേഷനുകളാണുണ്ടാവുക.
==== മോണോ റെയിൽ ====
പൊതുഗതാഗതം കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ജിദ്ദയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മോണോ റെയിൽപദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നു. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ 108 കി.മീറ്ററിൽ മൂന്ന് പാതകളാണ് നിർമ്മിക്കുക. ഈ യെല്ലോ ലൈൻ പാതക്ക് 67 കി.മീറ്റർ നീളവും 22 സ്റ്റേഷനുകളുമുണ്ടാകും. മക്ക റോഡ് മുതൽ നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയ ഭാഗം കടന്ന് വടക്ക് അബ്ഹുർ വരെ എത്തുന്നതാണിത്. രണ്ടാമത്തെ ബ്ളൂലൈൻ പാത 24 കി.മീറ്ററിൽ 17 സ്റ്റേഷനുകളോടെ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളം മുതൽ തെക്ക് അൽഹറമൈൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ വരെയാണ്. മൂന്നാമത്തെ· ഗ്രീൻലൈൻ പാതക്ക് 17 കി.മീറ്ററിൽ ഏഴ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ടാകും. കോർണിഷ് മുതൽ ഫലസ്തീൻ റോഡ്, പഴയ എയർപോർട്ട്, അൽഹറമൈൻ റെയിൽപാത വരെ നീണ്ടു കിടക്കുന്നതാണിത്. ഇതിനുപുറമെ ജിദ്ദയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ മോണോ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളെ ബന്ധപ്പെടുത്തി 816 ബസ് സർവീസ് പദ്ധതിയും നടപ്പിലാക്കും. 750 കി.മീറ്ററിലുള്ള ഈ പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ 2950 സ്റ്റേഷനുകളുണ്ടാകും.
== വൈദ്യ ശാസ്ത്ര രംഗം ==
[[പ്രമാണം:Intl medical center.jpg|right|thumb|ജിദ്ദ ഇന്റർനാഷണൽ മെഡിക്കൽ സെന്റർ|കണ്ണി=Special:FilePath/Intl_medical_center.jpg]]
ജിദ്ദയിലെ [[വൈദ്യം|വൈദ്യ ശാസ്ത്ര]] മേഖലയിൽ മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണ് 1982 ൽ തുടക്കം കുറിച്ച കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് മെഡിക്കൽ സിറ്റി<ref>{{Cite web |url=http://www.ngha.med.sa/English/MedicalCities/Jeddah/Pages/default.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-22 |archive-date=2009-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091207035810/http://www.ngha.med.sa/ENGLISH/MEDICALCITIES/Jeddah/Pages/default.aspx |url-status=dead }}</ref>.സൗദി പൌരൻമാർക്കും വിദേശികൾക്കും നിലവിലുള്ള നിയമമനുസരിച്ച് ഇൻഷുറൻസ് പോളിസി നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മെഡിക്കൽ രംഗത്ത് ഗവേഷണം നടത്തുന്ന ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന സ്ഥാപനമാണ് കിംഗ് ഫൈസൽ ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻഡ് റിസേർച്ച് സെന്റർ<ref>{{Cite web |url=http://www.kfshrcj.org/channels?reloaded=true |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-22 |archive-date=2010-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100219213444/http://www.kfshrcj.org/channels?reloaded=true |url-status=dead }}</ref>. കിംഗ് ഫഹദ് ഹോസ്പിറ്റൽ, ഇന്റർനാഷണൽ മെഡിക്കൽ സെന്റർ, ബാറ്റർജി മെഡിക്കൽ കോളേജ് , മഗ്രബി മെഡിക്കൽ ഗ്രൂപ്പ്, സൗദി ജർമൻ ഹോസ്പിറ്റൽ, അബ്ദുൽ ലത്തീഫ് ജമീൽ ഹോസ്പിറ്റൽ തുടങ്ങിയ മുൻനിര സ്ഥാപനങ്ങളും ചെറുതും വലുതുമായ നിരവധി ആതുരാലയങ്ങളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/jeddah-medical-tourism.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-22 |archive-date=2009-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090422104757/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/jeddah-medical-tourism.html |url-status=dead }}</ref>.
== നിയമ വ്യവസ്ഥ ==
സമ്മർദ്ദമോ സ്വാധീനമോ ചെലുത്താനാകാത്ത ശക്തമായ നീതിന്യായ സംവിധാനമാണ് ഇവിടെ നില നിൽക്കുന്നത്. വ്യക്തമായ തെളിവുകളുടെയും സാക്ഷികളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[ശരീഅത്ത്]] കോടതികളാണ് ഇവിടെ വിധി നിർണയം നടത്തുന്നത്. കോടതികളിൽ തീർപ്പാക്കുന്ന കേസുകളിലെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ ബൈത്തുൽ മാൽ (സൗദി ട്രഷറി) വഴിയാണ് നടത്തുന്നത്. കൊലപാതക കേസുകളിൽ പരമാവധി ശിക്ഷയായ വധശിക്ഷ വരെ ലഭിക്കുന്ന ഇവിടെ മരിച്ചവരുടെ ആശ്രിതർ മാപ്പ് കൊടുക്കുകയാണെങ്കിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും. നഷ്ടപരിഹാര തുക കൊടുക്കാൻ കഴിയാതെ ശിക്ഷാകാലാവധി കഴിഞ്ഞും ജയിലിൽ തുടരുന്ന തടവുകാരെ സഹായിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ഹെൽപിംഗ് കമ്മിറ്റി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
=== തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ ===
തൊഴിലുടമ ഒപ്പ് വയ്ക്കുന്ന കരാറുകൾക്ക് മാത്രമേ ഇവിടെ നിയമസാധുതയുള്ളൂ. റിക്രൂട്ടിംഗ് എജന്റ്റ് ഒപ്പ് വയ്ക്കുന്ന കരാറുകൾക്ക് സൗദി കോടതിയിൽ നിലനില്പ്പില്ല. പുരുഷ/സ്ത്രീ വീട്ടുജോലിക്കാർ, കൃഷിതൊഴിലാളികൾ, മത്സ്യബന്ധന ജോലിക്കാർ, കപ്പൽ ജോലിക്കാർ എന്നിവർ സൗദി തൊഴിൽ നിയമപരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത വിഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഈ വിഭാഗം തൊഴിലാളികളുടെ കേസുകളും തർക്കങ്ങളും സൗദി ലേബർ ഓഫീസുകളുടെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടില്ല. വിസിറ്റ്, ഉമ്ര,ട്രാൻസിറ്റ്, ഹജ്ജ് എന്നീ വിസകളിലെത്തിയവർക്ക് ഇവിടെ ജോലി ചെയ്യാൻ അനുമതിയില്ല. കൂടാതെ സ്വന്തം സ്പോൺസറുടെയോ കമ്പനിയുടെയോ കീഴിലല്ലാതെ ജോലി ചെയ്യുന്നതും ശിക്ഷാർഹമാണ്. ഇത്തരക്കാർ പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ പിഴ ഈടാക്കുകയും പുതിയ വിസയിൽ വരാൻ പറ്റാത്തവിധം ഇവിടെ നിന്നും നാട്ടിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
=== മറ്റു നിയമങ്ങൾ ===
ഇവിടെ വച്ചുള്ള മരണത്തെ നടപടി ക്രമങ്ങളുടെ സൗകര്യത്തിനു വേണ്ടി സ്വാഭാവിക മരണമെന്നും അസ്വാഭാവിക മരണമെന്നും അധികൃതർ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.
* പ്രായാധിക്യം മൂലമോ ഹൃദ്രോഗം അടക്കമുള്ള അസുഖങ്ങൾ മൂലമോ സംഭവിക്കുന്ന മരണമാണ് സ്വാഭാവിക മരണം.
* കൊലപാതകം, [[ആത്മഹത്യ]], വാഹനാപകടം, പണിശാലയിൽ സംഭവിക്കുന്ന അപകടമരണം, മുങ്ങിമരണം, വൈദ്യുതി ഷോക്ക്, ജോലിസ്ഥലത്ത് നിന്നും ഉയരത്തിൽ നിന്നുള്ള വീഴ്ച, തുടങ്ങിയ ദുരന്തങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന മരണമാണ് അസ്വാഭാവിക മരണം.
വിദേശികൾ ഇവിടെ വച്ച് മരണപ്പെട്ടാൽ ഇവിടെ മറവു ചെയ്യുകയോ നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി നാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ട് പോകുകയോ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. മുസ്ലികളുടെയും ഇതര മതക്കാരുടെയും മൃതദേഹങ്ങൾ മറവു ചെയ്യാനുള്ള സെമിത്തേരികൾ ജിദ്ദയിലുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യയിൽ ജിദ്ദ കൂടാതെ [[ദമാം]], [[നജ്റാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് മുസ്ലിംകൾ അല്ലാത്തവരുടെ സെമിത്തേരികൾ ഉള്ളത്. മൃതദേഹങ്ങൾ സംസ്കരിക്കുന്നതിന് കുഴിച്ചുമൂടൽ രീതി മാത്രമേ ഇവിടെ അനുവദനീയമായുള്ളൂ. ചിതയൊരുക്കുന്നത് ഇവിടെ വിലക്കിയിരിക്കുന്നു. സൗദി നിയമമനുസരിച്ച് മരിച്ചയാളുടെ അനന്തരാവകാശി നിർദ്ദേശിക്കുന്നതിനനുസരിച്ചാണ് ഇവിടെ സംസ്കരിക്കണോ നാട്ടിൽ കൊണ്ട് പോകണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത്. ആശുപത്രി അധികൃതരിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന മെഡിക്കൽ റിപ്പോർട്ട്, മരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, അതതു എംബസ്സി/കോൺസുലേറ്റ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന നോ ഒബ്ജെക്ഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, പോലീസ് അധികൃതരിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട്, ഗവർണേറ്റിൽ (ഇമാറാത്ത്) നിന്നുള്ള അനുമതി പത്രം, മോർച്ചറിയിൽ നിന്നുള്ള എംബാമിംഗ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, മൃതദേഹം അയക്കുന്നതിനുള്ള പോലീസിന്റെ തസ്രീഹുൽ ദഫാൻ എന്ന അനുമതിപത്രം, മരിച്ചയാളുടെ [[ഇഖാമ]] (താമസരേഖ) ക്യാൻസൽ ചെയ്തു കൊണ്ടുള്ള എക്സിറ്റ് സ്റ്റാമ്പോട് കൂടിയ പാസ്പോർട്ട് എന്നിവയാണ് മൃതദേഹം നാട്ടിലേക്കയക്കാൻ വേണ്ട രേഖകൾ.
== നയതന്ത്രം ==
ആദ്യ കാലത്ത് ജിദ്ദയിലായിരുന്ന ഇന്ത്യൻ എംബസി ആസ്ഥാനം പിന്നീട് റിയാദിലേക്ക് മാറ്റി പകരം ജിദ്ദയിൽ കോൺസുലേറ്റ് സ്ഥാപിച്ചു. സൗദി അറേബ്യയിലെ മൂന്നു [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] സ്ഥാനപതി കാര്യാലയങ്ങളിലൊന്ന് നിലകൊള്ളുന്നത് ജിദ്ദയിലാണ്. അതീവ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ നിലകൊള്ളുന്ന യു. എസ്. കാര്യാലയം അൽ ഹമ്രയിലെ ഫലസ്തീൻ സ്ട്രീറ്റിലാണ്. [[ബ്രിട്ടൻ]], [[ഫ്രാൻസ്]], [[ജർമ്മനി]],[[ഇന്ത്യ]], [[ജപ്പാൻ]], [[ഇറ്റലി]] തുടങ്ങി മറ്റു 67 കോൺസുലേറ്റുകളും ജിദ്ദയിലുണ്ട്. കൂടാതെ [[അറബ് ലീഗ്]] സംഘടനയുടെ കാര്യാലയവും ഇവിടെയുണ്ട്.
=== കുടിയേറ്റം ===
[[പ്രമാണം:Jed migrant workers.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ കന്തറ പാലത്തിനു ചുവട്ടിൽ രേഖകളില്ലാതെ നാട്ടിലേക്ക് പോകാൻ കാത്തിരിക്കുന്നവർ]]
1950 കൾക്ക് ശേഷം സൗദിയിൽ ഉണ്ടായ സാമ്പത്തിക പുരോഗതിയുടെ ഫലമായി [[ഇന്ത്യ]] അടക്കമുള്ള വിദേശരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നിന്നും തൊഴിലിന് വേണ്ടി ജനങ്ങൾ വൻതോതിൽ വരാൻ തുടങ്ങി. അഭ്യസ്തവിദ്യരല്ലാത്തവർക്കും തൊഴിൽ സാധ്യതകൾ വർദ്ധിച്ചതോടെ ഈ ഒഴുക്കിന് ശക്തി പ്രാപിച്ചു. [[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]], സന്ദർശകവിസകളിൽ വന്നു സ്വന്തരാജ്യത്തേക്ക് മടങ്ങിപ്പോകാതെ ജിദ്ദയിൽ തങ്ങി ജോലി ചെയ്യുന്ന പ്രവണതയും വർദ്ധിച്ചു. വിസാ കാലാവധി കഴിഞ്ഞു ജിദ്ദയിൽ നിന്നും പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ തീർഥാടക വിസയ്ക്ക് വന്നു എന്നുള്ള ആനുകൂല്യം ഉള്ളതിനാൽ കൂടുതൽ കാലം ജയിലുകളിൽ കഴിയാതെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ സ്വന്തം നാട്ടിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കുന്നുണ്ട് . ഇത്തരത്തിൽ വന്നു സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] വംശജരും മറ്റും ഇവിടെ പലവിധ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലും ഏർപ്പെടുന്നു.
ജിദ്ദയിലെ കന്തറ, നുസുല എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഫ്ലൈ ഓവറുകൾക്ക് താഴെ യാതൊരു രേഖയുമില്ലാത്ത നൂറുകണക്കിന് അനധികൃത താമസക്കാർ അധികാരികളുടെ കനിവ് കാത്തു കഴിയുന്നത് സ്ഥിരം കാഴ്ചയാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/06/09/under-saudi-bridge-migrant-workers-wait-go-home |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-14 |archive-date=2009-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091108171416/http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/06/09/under-saudi-bridge-migrant-workers-wait-go-home |url-status=dead }}</ref>. മലയാളികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇന്ത്യക്കാരും ഇവർക്ക് പുറമെ ദക്ഷിണ പൂർവേഷ്യൻ രാജ്യക്കാരും വന്നെത്തുന്നത് കന്തറയിൽ ആണ്. മറ്റൊരു പ്രദേശമായ നുസുലയിൽ അറബ് വംശജരാണ് അധികവും തമ്പടിക്കുന്നത്. ഇവിടെ താത്ക്കാലിക കുടിലുകളും തമ്പുകളും കെട്ടിയാണ് പലരും തങ്ങുന്നത്<ref name = "refugee">[http://nri.mathrubhumi.com/print.php?id=18512 അനധികൃത താമസക്കാർ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ</ref>. സൗദി അറേബ്യയുടെ വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിന് കിലോ മീറ്ററുകൾ പിന്നിട്ടു പോലും അനധികൃത താമസക്കാർ ഇവിടെ എത്തുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദ കഴിഞ്ഞാൽ [[റിയാദ്]], [[ദമാം]], [[തബൂക്ക്]], [[താഇഫ്]], [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് കൂടുതൽ അനധികൃത താമസക്കാർ കന്തറയിൽ എത്തുന്നത്. തൊഴിൽ വിസയിലെത്തി വ്യതസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ അനധികൃത താമസക്കാരായി മാറേണ്ടി വന്നവർ, ഉംറ-ഹജ്ജ്-വിസിറ്റ് വിസയിലെത്തി തൊഴിൽ തേടി അലഞ്ഞു തൊഴിൽ ലഭിക്കാതെയോ ചുരുങ്ങിയ കാലം തൊഴിലെടുത്ത് കാര്യമായൊന്നും സമ്പാദിക്കാനാവാതെയോ നാട്ടിലേക്ക് വഴി തേടുന്നവർ, എജന്റിന്റെയോ ട്രാവൽസുകളുടെയോ വാഗ്ദാനങ്ങളിൽ വഞ്ചിതരായി എങ്ങനെയെങ്കിലും നാട്ടിലെത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ, തൊഴിൽ വിസയിൽ നിൽക്കെ ഹുറൂബ് (ഒളിച്ചോടി പോയെന്നു പാസ്പോർട്ട് വിഭാഗത്തിൽ സ്പോൺസർ പരാതി നൽകുക) എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരത്തിലുള്ള അനധികൃത താമസക്കാരെ ഇവിടെ കാണാം. ഇവിടെ നിന്നും അതതു രാജ്യങ്ങളിലെ കോൺസുലേറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ജിദ്ദയിലെ പാസ്പോർട്ട് വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥരും വന്നു ഡീപോർട്ടേഷൻ സെന്ററിലേക്ക് മാറ്റുകയും വിരലടയാള പരിശോധന നടത്തി സ്വന്തം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവർക്ക് പിന്നീട് അഞ്ചു വർഷം സൗദി അറേബിയയിലേക്കു വരുന്നതിനു വിലക്കേർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിരലടയാള പരിശോധന കർശനമാക്കിയതോടെ, അനധികൃതമായി തങ്ങിയ തീർഥാടകനാണെന്നു ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ജിദ്ദ വഴി നാട്ടിലേക്കു കടക്കാൻ തൊഴിൽ വീസയിൽ എത്തിയവർക്കു സാധിക്കില്ല. വിരലടയാള പരിശോധനയിൽ തൊഴിൽ വീസക്കാരാണെന്നു കണ്ടെത്തുന്നവരെ ജിദ്ദയിൽനിന്നു സ്പോൺസർ ഉള്ള പ്രവിശ്യയിലെ നാടുകടത്തൽ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് അയയ്ക്കുകയാണു പതിവ്. പിന്നീട് അന്വേഷണം പൂർത്തിയാക്കി കുറ്റവാളിയല്ലെന്ന് ഉറപ്പു വരുത്തിയ ശേഷമേ നാടു കടത്തൂ<ref>http://www.keralanewslive.com/php/showNewsDetails.php?cid=13&nid=11266&linkid=5{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
=== ഇന്ത്യൻ സമൂഹം ===
[[പ്രമാണം:Jeddah consulate.jpg|left|thumb|ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ നയതന്ത്ര കാര്യാലയം]]
ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിദേശ ഇന്ത്യക്കാരുള്ള രാജ്യമായ സൗദി അറേബ്യയിൽ 20 ലക്ഷത്തിലധികം ഇന്ത്യക്കാരുണ്ട്<ref>http://arabnews.com/saudiarabia/article47591.ece</ref>. സാങ്കേതിക കഴിവുകൾ, അച്ചടക്കം, സഹിഷ്ണുത, നിയമബോധം എന്നിവ കൊണ്ട് ഇവർ സൗദി തൊഴിലുടമകളുടെ അകമഴിഞ്ഞ പ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഏഴുലക്ഷത്തിൽ കൂടുതൽ ഇന്ത്യക്കാർ ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ പരിധിയിലാണ്. ഇവരിൽ പകുതിയിലേറെ ആളുകൾ മലയാളികളാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.cgijeddah.com/CW/CWintro.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-28 |archive-date=2010-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100918135127/http://cgijeddah.com/CW/CWintro.aspx |url-status=dead }}</ref>. ഇതിൽ കൂടുതൽ പേരും സാധാരണ തൊഴിലാളികളാണ്. ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ച [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി|ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ]] ജവഹർലാൽ നെഹ്റു, ഇന്ദിരാഗാന്ധി എന്നിവരാണ്.1956-ൽ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു]] ജിദ്ദ സന്ദർശിക്കുകയും ജിദ്ദയിലെ ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ പൊതുയോഗത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. 1982 ഏപ്രിലിൽ ആണ് പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] ജിദ്ദയിൽ വന്നത്. ജിദ്ദയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര ഇന്ത്യൻ സ്കൂൾ കെട്ടിടത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചത് ഇന്ദിരാഗാന്ധിയാണ്. 1982ൽ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധി ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ സൗദി ഭരണകർത്താവായിരുന്ന ഖാലിദ് രാജാവിന് [[ആന|ആനയെ]] സമ്മാനമായി നൽകിയിരുന്നു. ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിക്ക് കീഴിലുള്ള കിലോ -10ലെ മൃഗസംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു ആനയെ അന്ന് മുതൽ പാർപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഇന്ത്യ-സൗദി സൗഹൃദത്തിന്റെ ഊഷ്മള സാന്നിധ്യമായി മൂന്നു പതിറ്റാണ്ട് ജിദ്ദയിൽ ജീവിച്ചു പോന്ന ആന 2012 -ൽ ഇണയായ ആഫ്രിക്കൻ ആനയുടെ കത്തേറ്റ് മരിച്ചു. പിതാവ് ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിന്റെ 1956 -ലെ സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം കാൽ നൂറ്റാണ്ടുകാലം അറ്റുകിടന്ന സൗദിയുമായുള്ള സ്നേഹ സമ്പർക്കം സൂദൃഢമാക്കുന്നതിന് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ചത് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷിബന്ധത്തിൽ നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു. മദീന റോഡിൽ ഷറഫിയക്കും റുവൈസിനും മദ്ധ്യേ തൽഹാ അൽ-ഫയ്യാദ് സ്ട്രീറ്റിലാണ് ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ കോണ്സുലേറ്റ് 2012 മാർച്ച് മാസം വരെ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. ജിദ്ദയിൽ 2010 -ലും 2011-ലും ഉണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ കോൺസുലേറ്റിലെ നിരവധി രേഖകൾ നഷ്ടപ്പെത്തിരുന്നു. തുടർന്ന് തഹ്ലിയ സ്ട്രീറ്റിലെ അൽ-അന്തലുസിലെ പുതിയ കെട്ടിടത്തിലേക്ക് മാറ്റി<ref>http://arabnews.com/saudiarabia/article584694.ece</ref>.
ഇന്ത്യൻ ഹജ്ജ് തീർഥാടകരുടെ സേവനവും മറ്റും ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ കോണ്സുലേറ്റിനു കീഴിലുള്ള ഹജ്ജ് വിഭാഗം ആണ് നിർവഹിക്കുന്നത്. [[ഇന്തോനേഷ്യ]] കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടകർ വരുന്ന രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ. വർഷം തോറും ഒന്നര ലക്ഷത്തിനു മുകളിൽ തീർത്ഥാടകരാണ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ഹജ്ജ് നിർവഹിക്കാൻ വരുന്നത്. ഇന്ത്യാ- സൗദി ഹജ്ജ് കരാർ എല്ലാ വർഷവും നയതന്ത്ര തലത്തിൽ സൗദിയിൽ വച്ച് ഒപ്പിടുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഹജ്ജ് ക്വാട്ട വർദ്ധന ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങൾ ഈ സമയത്ത് ചർച്ച ചെയ്യുന്നു<ref>http://www.kasaragodvartha.com/viewnews.php?id=36318{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഇവിടെ നിന്നും പുതിയ പാസ്പോർട്ട് എടുക്കുന്നതും കാലാവധി തീർന്നവ പുതുക്കുന്നതും ആയ സേവനങ്ങൾ 2008 മുതൽ പുറത്തു നിന്നുള്ള ഏജൻസികളാണ് നടത്തുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.cgijeddah.com/passport/GInfo.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-28 |archive-date=2010-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100207001622/http://www.cgijeddah.com/passport/GInfo.aspx |url-status=dead }}</ref>. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രവാസികളുടെ ഏകവേദിയാണ് ഇന്ത്യാ ഫോറം. കോൺസുലേറ്റിന്റെ കീഴിൽ പ്രവാസികളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക സംഘടനയായ ഇന്ത്യാ ഫോറം ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ പ്രവാസികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സുദൃഢമാക്കുക, സൗദിയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സൗഹൃദം ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി തുടങ്ങിയതാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.indiaforumjeddah.org/default.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-06 |archive-date=2009-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090820223618/http://www.indiaforumjeddah.org/default.aspx |url-status=dead }}</ref>. ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പ്രവാസി കൂട്ടായ്മയായ ജിദ്ദ ഇന്ത്യ ഫ്രറ്റേണിറ്റി ഫോറം എന്ന സംഘടനയും പ്രവാസി ക്ഷേമപ്രവർത്തനരംഗത്തും ഹജ്ജ് സേവന രംഗത്തും സജീവ സാന്നിധ്യമാണു<ref>{{Cite web |url=http://www.sahilonline.org/english/news.php?catID=gulfnews&nid=6665 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2010-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100615212626/http://sahilonline.org/english/news.php?catID=gulfnews&nid=6665 |url-status=dead }}</ref><ref>http://archive.arabnews.com/?page=10§ion=0&article=99804&d=18&m=8&y=2007{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://www.coastaldigest.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1031:fabulous-pirsappad-family-meet-held-in-jeddah&catid=57:news-stories&Itemid=18</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.deedsuponintention.com/?p=2296 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728110108/http://www.deedsuponintention.com/?p=2296 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sahilonline.net/news.php?catID=gulfnews&nid=2289 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304224932/http://www.sahilonline.net/news.php?catID=gulfnews&nid=2289 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.saudiwave.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3620:haj-volunteer-service-gets-under-way&catid=102:pilgrimage-hajj&Itemid=177 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304223552/http://www.saudiwave.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3620:haj-volunteer-service-gets-under-way&catid=102:pilgrimage-hajj&Itemid=177 |url-status=dead }}</ref>. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിൻെറ പരിധിയിൽ വരുന്ന പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിൽ രണ്ടു മാസം കൂടുമ്പോൾ കോൺസുലാർ സന്ദർശങ്ങൾ നടത്തി ആ മേഖലയിലുള്ള ഇന്ത്യക്കാർക്ക് പാസ്പോർട്ട് പുതുക്കൽ, രേഖകൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ, തൊഴിൽ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഉപദേശം തേടൽ തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങൾ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്ന പടിഞ്ഞാറെ പ്രവിശ്യയുടെ ദൂരദിക്കുകളായ അബഹ, നജ്റാൻ, ജിസാൻ, ബിഷ, ത്വാഇഫ്, മദീന, തബൂക്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഇന്ത്യക്കാർക്കാണ് ഈ സേവനം ലഭിക്കുന്നത്. പാസ്പോർട്ട് സംബന്ധമായ സേവനങ്ങൾക്കായി ഔട്ട് സോഴ്സിങ് ഏജൻസികളും ഉദ്യോഗസ്ഥ സംഘത്തോടൊപ്പം പോകാറുണ്ട്. സാമൂഹിക ക്ഷേമ നിധിയിൽ ആവശ്യത്തിന് ഫണ്ടുള്ളപ്പോൾ ഇതിന്റെ ആവശ്യമുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രസക്തമായ ചോദ്യം. റിയാദ് എംബസിയുടെ പരിധിയിലുള്ളവർ ഉദ്യോഗസ്ഥ സന്ദർശനം വൈകുന്നത് കൊണ്ട് അങ്ങേയറ്റം അനുഭവിക്കുന്നുണ്ട്. കോൺസുലാർ സന്ദർശത്തോടനുബന്ധിച്ച് പ്രസ്തുത പ്രദേശങ്ങളിലെ ജയിൽ , തർഹീൽ, ആശുപത്രി, ലേബർ ക്യാമ്പ് തുടങ്ങിയവ സന്ദർശിച്ച് അവിടെങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന ഇന്ത്യക്കാർക്ക് സാന്ത്വനം നൽകാറുണ്ട്.
'''ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റ് വിലാസം'''
* ടെലിഫോൺ: +96622840130
* ഫാക്സ്: +96622840238
=== മലയാളി സമൂഹം ===
ജിദ്ദയിലെ പ്രവാസി ഇന്ത്യക്കാരിൽ പ്രബല വിഭാഗം [[മലയാളികൾ|മലയാളികളാണ്]]. ഇതിൽ കൂടുതലും [[മലബാർ]] മേഖലയിൽ നിന്നും ഉള്ള അവിദഗ്ദ്ധ തൊഴിലാളികളാണ്. 1970 മുതൽ ആണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നും തൊഴിൽ തേടിവരുന്ന പ്രവണത തുടങ്ങിയത്. പക്ഷെ പിന്നീട് [[പാകിസ്താൻ]], [[ബംഗ്ലാദേശ്]] അടക്കം ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള തൊഴിലാളികളുടെ ഒഴുക്ക് സാധാരണ തൊഴിലാളികളുടെ ജോലിയെയും കൂലിയേയും കാര്യമായി ബാധിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ, സാംസ്കാരിക, മത രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന എൺപതോളം മലയാളി സംഘടനകൾ ജിദ്ദയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലെ പ്രത്യേകിച്ചും പ്രവാസികളെ ബാധിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നതിനു വേണ്ടി ഇവർ ജിദ്ദ കേരളൈറ്റ്സ് ഫോറം എന്ന പേരിൽ ഒരു കൂട്ടായ്മയായും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഓരോ പ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള മലയാളി കൂട്ടായ്മകളും ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും മറ്റും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇത്തരം കൂട്ടായ്മകളുടെ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചു പറ്റിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലും ലീഗിന്റെ]] പ്രവാസി സംഘടനയായ കെ.എം.സി.സി, [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി എമ്മിന്റെ]] കീഴിലുള്ള നവോദയ, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോണ്ഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ ഒ ഐ.സി.സി [[കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാർ|കാന്തപുരം]] വിഭാഗം സുന്നികളുടെ ആർ.എസ്.സി, [[ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി|ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയുടെ]] കേരള ഇസ്ലാമിക് ഗ്രൂപ്പ് (കെ.ഐ.ജി){{തെളിവ്}}, തനിമ കലാ സാംസ്കാരിക വേദി{{തെളിവ്}} എന്നിവയാണ് ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന പ്രവാസി സംഘടനകൾ. കൂടാതെ മറ്റു രാഷ്ട്രീയ, സാമുദായിക സംഘടനകളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
മത, സാംസ്കാരിക രംഗങ്ങളിൽ ജിദ്ദയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മലയാളി സംഘടനകളുടെ കൂട്ടായ്മയാണ് [[ജിദ്ദ ഹജ്ജ് വെൽഫയർ ഫോറം]]. വഴിതെറ്റിയ ഹാജിമാരെ തമ്പുകളിലെത്തിക്കാനും ഭക്ഷണം സൗജന്യമായി വിതരണം ചെയ്യാനും മാസ്ക് നൽകാനും ലഘുലേഖകളിലൂടെ ബോധവത്കരിക്കാനും ജിദ്ദ ഹജ്ജ് ടെർമിനലിൽ വന്നിറങ്ങുമ്പോൾ സ്വീകരിക്കാനും മറ്റും ഫോറം വളണ്ടിയർമാർ സജീവമായി രംഗത്തുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് പല ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്ന, നാനാ സംസ്കാരങ്ങളുള്ളവരാണ് തീർഥാടനത്തിന് എത്തുന്നത്. മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രായാധിക്യം ബാധിച്ച ഹാജിമാർ വരുന്നതും ഇന്ത്യയിൽ നിന്നാണ്. ഹറമിൽ എത്താനുള്ള ഗതാഗതക്കുരുക്ക്, സ്ത്രീകൾക്കും വൃദ്ധർക്കും ബസിൽ തിക്കിത്തിരക്കി കയറേണ്ടി വരുന്ന അവസ്ഥ, [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകൾ വശമില്ല എന്നതും പ്രയാസം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ ഹജ്ജ് വിഭാഗത്തിനു ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയാത്ത പ്രശ്നങ്ങളാണ്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇത്തരം സംഘടനകൾ വലിയ തോതിൽ ഹാജിമാർക്ക് സഹായകമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.jeddahhajjwelfare.org/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-29 |archive-date=2010-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100105152345/http://www.jeddahhajjwelfare.org/index.php |url-status=dead }}</ref>.
=== വിസ ===
[[ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ|ജി.സി.സി]] രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നിന്നും പുറത്തു നിന്നുള്ളവർ സന്ദർശക, കുടുംബ, തൊഴിൽ [[വിസ]] ലഭിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി സൗദി അറേബ്യയിൽ അംഗീകൃത കമ്പനിയുടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു സൗദി പൗരന്റെയോ കീഴിൽ നൽകുന്ന വിസ അതതു രാജ്യത്തെ സൗദി നയതന്ത്രസ്ഥാപനങ്ങളിൽ ആരോഗ്യ സാക്ഷ്യപത്രിക സഹിതം മുദ്ര ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മൂന്ന് മാസത്തെ വിസാ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ സൗദി അറേബ്യയിൽ പ്രവേശിക്കണം. [[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]] തീർത്ഥാടനത്തിനു വരുന്നവർക്ക് ട്രാവൽ ഏജൻസികൾക്ക് നൽകിയിട്ടുള്ള ക്വോട്ടയിൽ നിന്നും വിസയ്ക്ക് അപേക്ഷിക്കാം. കൂടാതെ ഒരു രാജ്യത്ത് നിന്നും മറ്റൊരു രാജ്യത്തേക്ക് പോകുന്ന മുസ്ലിം യാത്രക്കാർക്ക് (ഉദാ; [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിൽ]] നിന്നും കിഴക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലെക്കോ മറ്റേതെങ്കിലും [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ|മദ്ധ്യപൗരസ്ത്യ]] രാജ്യങ്ങളിലെക്കോ യാത്ര ചെയ്യുന്നവർ) ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിൽ ഇറങ്ങി ജിദ്ദയെ കൂടാതെ വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളായ [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് 72 മണിക്കൂർ നേരത്തെ സന്ദർശനാനുമതി ലഭിക്കുന്നതാണ്. ഇത്തരം യാത്രക്കാർ മുൻകൂട്ടി തന്നെ അംഗീകൃത സൗദി ഏജൻസികളിൽ നിന്നും ഉള്ള സന്ദർശനാനുമതി വാങ്ങണം, കൂടാതെ തുടർന്നുള്ള യാത്രക്ക് വിമാന ടിക്കറ്റും ജിദ്ദയിൽ ഇറങ്ങുമ്പോൾ നിർബന്ധമാണ്.
== പ്രതിരോധം ==
ജിദ്ദയിൽ [[കരസേന|കര]], [[വ്യോമസേന|വ്യോമ]], [[നാവികസേന]] സംവിധാനങ്ങൾ ആധുനിക സംവിധാനങ്ങളോടെ വളരെ ശക്തമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[കടൽ തീരം|കടൽ തീര]] നഗരമായതിനാലും തീവ്രവാദ ഭീഷണി ഉള്ളതിനാലും നഗരത്തിലും കടലിലും സേനാ പട്രോളിംഗ് എല്ലാ സമയങ്ങളിലും ഉണ്ട്. ഒറ്റപ്പെട്ട തീവ്രവാദി ആക്രമണങ്ങളും ജിദ്ദയിൽ നടന്നിട്ടുണ്ട്. ജിദ്ദയിൽ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] കാര്യാലയത്തിനു നേരെ [[2004]] [[ഡിസംബർ|ഡിസംബറിൽ]] തീവ്രവാദി ആക്രമണം നടന്നു. മൂന്നു മണിക്കൂർനീണ്ട ശക്തമായ പോരാട്ടത്തിനുശേഷമാണ് സുരക്ഷാ സേനയ്ക്ക് തീവ്രവാദികളെ കീഴടക്കി കോൺസുലേറ്റിൻറെ നിയന്ത്രണം വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്. പിന്നീട് വെബ്സൈറ്റുകൾ വഴി ആക്രമണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം [[അൽ ഖാഇദ|അൽഖ്വയ്ദയുമായി]] ബന്ധമുള്ള സൗദിയിലെ തീവ്രവാദി ഗ്രൂപ്പ് ഏറ്റെടുത്തു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ അഞ്ചു സുരക്ഷാജീവനക്കാരും മൂന്ന് ഭീകരരും കൊല്ലപ്പെട്ടു<ref>{{Cite web |url=http://islamabad.usembassy.gov/pakistan/h04120701.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-25 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527130241/http://islamabad.usembassy.gov/pakistan/h04120701.html |url-status=dead }}</ref>.
== സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ==
[[പ്രമാണം:Nujood center.jpg|left|thumb|തഹ്ലിയ തെരുവിലെ പ്രമുഖ വ്യാപാര സമുച്ചയമായ നുജൂദ് സെന്റെർ|കണ്ണി=Special:FilePath/Nujood_center.jpg]]
<!--[[പ്രമാണം:DSC0006573-Westin-Jeddah.JPG|left|thumb|200ബിന്ദു|ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് കെട്ടിടം]]-->
[[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജിദ്ദ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, വടക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുടെ തലസ്ഥാന നഗരങ്ങളിൽ നിന്ന് രണ്ടു മണിക്കൂർ വിമാന യാത്ര ചെയ്താൽ എത്താവുന്ന ദൂരമാണ് ഉള്ളത്. സൗദി അറേബ്യയിൽ [[റിയാദ്|റിയാദിനു]] ശേഷം രണ്ടാമത്തെ വാണിജ്യ തലസ്ഥാനമാണ് ജിദ്ദ<ref>{{Cite web |url=http://www.freebase.com/view/en/jeddah |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-02 |archive-date=2010-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100818170458/http://www.freebase.com/view/en/jeddah |url-status=dead }}</ref>. കൂടാതെ റിയാദ്, [[യാമ്പു]], [[ജുബൈൽ]] എന്നീ നഗരങ്ങൾക്ക് ശേഷം സൗദിയിലെ നാലാമത്തെ വലിയ വ്യാവസായിക നഗരം കൂടിയാണ്. മക്ക, മദീന എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള ആഭ്യന്തര, വിദേശ തീർഥാടകരുടെ പ്രധാന ഷോപ്പിംഗ് കേന്ദ്രമായ ജിദ്ദയിൽ വര്ഷം തോറും ഈ ഇനത്തിൽ വൻ തോതിൽ വ്യാപാരം നടക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ വിലക്കുറവും വൻ തോതിലുള്ള കളക്ഷനും അടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരെയും ജിദ്ദയിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. സൗദി ടൂറിസം കമ്മീഷനും ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സും സംയുക്തമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഷോപ്പിങ് ഫെസ്റ്റിവൽ സാമ്പത്തിക മേഖലക്ക് വലിയ ഒരളവോളം സഹായകരമാകുന്നുണ്ട്. 30 ലക്ഷം ആളുകളെങ്കിലും വര്ഷം തോറും മേള കാണാനെത്തുന്നു. [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലേത്]] കൂടാതെ അയൽ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും ആയിരങ്ങൾ ഈ മേള കാണാനെത്തുന്നു.സൗദി അറേബ്യയിലെ, പ്രത്യേകിച്ച് ജിദ്ദയിലെ വിനോദസഞ്ചാരമേഖല വികസിപ്പിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ് ഈ മേള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്.
=== വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
രാജ്യത്തെ പട്ടണങ്ങളുടെ വികസനത്തിന് നിലവിലെ ഭരണാധികാരി [[അബ്ദുല്ല രാജാവ്]] നൽകുന്ന പ്രധാന്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജിദ്ദ നഗരത്തിന്റെ മുഖച്ഛായ മാറ്റുന്ന വിധത്തിലുള്ള വൻ വികസന പദ്ധതികളാണ് നടപ്പിലാക്കിവരുന്നത്. എല്ലാ മേഖലകളിലും വളർച്ചയും പുരോഗതിയുമാണ് ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ജിദ്ദ കടൽക്കരയിൽ റദ്ബാൻ ഭാഗത്ത് 37 മില്യൺ റിയാലിന്റെ ഉല്ലാസകേന്ദ്ര പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്. അടുത്ത കാലത്ത് മഴയും വെള്ളപ്പൊക്കവുമുണ്ടായ സമയത്ത് ജിദ്ദയിൽ വലിയ പ്രയാസമനുഭവപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും മറ്റ് വകുപ്പുകളും നിരന്തരയത്നത്തിലൂടെ നടപ്പിലാക്കിയ വിവിധ സേവന പദ്ധതികളിലൂടെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏതു പ്രതിസന്ധിയെയും നേരിടാവുന്ന വമ്പിച്ച പുരോഗതി കൈവരിക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വലിയ വികസന പദ്ധതികളിലൂടെ ഇരുഹറമുകളുടെ പ്രവേശന കവാടം കൂടിയായ ജിദ്ദ പട്ടണം [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്തെ ഏല്ലാവിധ സൗകര്യങ്ങളോടും കൂടിയ ഏറ്റവും മനോഹരവും മാതൃകാപരവും ടുറിസ്റ്റുകളെ ആകർഷിക്കുന്ന പട്ടണമായി മാറ്റുന്നുണ്ട്.
=== ബാങ്കിംഗ് ===
[[ബാങ്ക്|ബാങ്കിംഗ്]] മേഖലയിൽ [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമിക]] രീതിയിലാണ് ജിദ്ദയിലെ ബാങ്കുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. [[ഇസ്ലാമിക് വികസന ബാങ്ക്]], നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ ബാങ്ക് എന്നിവയുടെ ആസ്ഥാനം ജിദ്ദയിലാണ്.
'''ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന ബാങ്കുകൾ'''
# നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ ബാങ്ക് (NCB)
# സൗദി അമേരിക്കൻ ബാങ്ക് (SAMBA)
# സൗദി ബ്രിട്ടീഷ് ബാങ്ക് (SABB)
# സൗദി ഹോളണ്ടി ബാങ്ക് (SHB)
# റിയാദ് ബാങ്ക്
# അൽ-രാജി ബാങ്ക്
# [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] (SBI)
# ബാങ്ക് അൽ-ജസീറ
# അറബ് നാഷണൽ ബാങ്ക്
'''ജിദ്ദ കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങൾ'''
* സൗദി ജോഗ്രഫിക്കൽ സർവേ
സൗദി അറേബ്യയുടെ പുരാതന ശേഷിപ്പുകളെ കുറിച്ച് പഠനം നടത്തുന്ന സ്ഥാപനം.
[[പ്രമാണം:Saudi Arabian Airline HQ Fixed.jpeg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ സൗദി എയർലൈൻസ് ആസ്ഥാന മന്ദിരം|കണ്ണി=Special:FilePath/Saudi_Arabian_Airline_HQ_Fixed.jpeg]]
* സൗദി അറേബ്യൻ എയർലൈൻസ്
സൗദി അറേബ്യയുടെ ദേശീയ വിമാന കമ്പനിയാണ് 1945 ൽ പ്രവത്തനം ആരംഭിച്ച സൗദി അറേബ്യൻ എയർലൈൻസ്. അഭ്യന്തര സർവീസുകൾക്ക് പുറമേ ഇന്ത്യയടക്കം ഏഷ്യ, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, ആഫ്രിക്ക, യൂറോപ്പ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ എഴുപതിൽ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് സൗദി എയർലിന്സിന്റെ സേവനം ലഭ്യമാണ്.
* ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോൺഫറൻസ്
ഐക്യ രാഷ്ട്ര സഭ കഴിഞ്ഞാൽ ലോകത്തെ വലിയ സാമൂഹിക സംഘടനയാണ് ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോൺഫറൻസ് (ഒ.ഐ.സി). 57 രാജ്യങ്ങൾ അംഗങ്ങളായ ഒ.ഐ.സി യിൽ അമേരിക്കയടക്കം നിരവധി രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളും ഐക്യ രാഷ്ട്ര സഭ പോലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളുടെ പ്രത്യേക നിരീക്ഷകരും ഉണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.oic-oci.org/member_states.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-18 |archive-date=2012-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120704173219/http://www.oic-oci.org/index.asp |url-status=dead }}</ref> <ref>http://www.oic-oci.org/page_detail.asp?p_id=179{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
[[പ്രമാണം:DSC00030-isl-bank1.JPG|right|thumb|200ബിന്ദു|ഇസ്ലാമിക വികസന ബാങ്കിന്റെ (islamic development bank) ആസ്ഥാനം|കണ്ണി=Special:FilePath/DSC00030-isl-bank1.JPG]]
* ഇസ്ലാമിക് ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക്
അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബഹുമുഖമായ ധനകാര്യ സ്ഥാപനമാണ് 1973 ൽ ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി തുടക്കം കുറിച്ച ഇസ്ലാമിക് ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക് (ഐ. ഡി. ബി). നിലവിൽ 56 രാജ്യങ്ങൾ അംഗങ്ങളായ ഐ. ഡി. ബി അംഗ രാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ പുരോഗതിക്കു വായ്പയടക്കമുള്ള സഹായങ്ങൾ നൽകുന്നു.
* ജിദ്ദ ഇക്കണോമിക് ഫോറം
അന്താരാഷ്ട്ര, പ്രാദേശിക തലങ്ങളിലുണ്ടാകുന്ന സാമ്പത്തിക സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ധനകാര്യ സ്ഥാപനമാണ് ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമെഴ്സിനു കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജിദ്ദ ഇക്കണോമിക് ഫോറം<ref>{{Cite web |url=http://jef.org.sa/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-18 |archive-date=2018-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180823041003/http://jef.org.sa/ |url-status=dead }}</ref>.
* സൗദി അറേബ്യ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് സംഘടന
സൗദി അറേബ്യൻ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടന.
[[പ്രമാണം:Jeddah_Chamber_of_Commerce_and_Industry.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് & ഇന്റസ്ട്രി കെട്ടിടം|കണ്ണി=Special:FilePath/Jeddah_Chamber_of_Commerce_and_Industry.jpg]]
* ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് & ഇന്റസ്ട്രി
1946 ൽ തുടക്കം കുറിച്ച സംഘടന ജിദ്ദയിലെ വ്യാവസായിക പുരോഗതിക്കു വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
* ജിദ്ദ മാർക്കറ്റിംഗ് ബോർഡ്
ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കോമേഴ്സിന്റെ ഭാഗമായ ജിദ്ദ മാർക്കറ്റിംഗ് ബോർഡ് അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാവസായിക സംരംഭകർക്ക് ജിദ്ദയിൽ ബിസിനസ് തുടങ്ങാൻ സഹായം നൽകുന്നു.
* ഇന്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് ബാങ്ക്
ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോൺഫറൻസിന്റെ കീഴിലുള്ള ധനകാര്യ സ്ഥാപനമാണ് ഇന്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് ബാങ്ക്
* ഇസ്ലാമിക് ഷിപ് ഓണർസ് അസോസിയേഷൻ
ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി 1981 ൽ തുടക്കം കുറിച്ച സംഘടനയാണ് ഇസ്ലാമിക് ഷിപ് ഓണർസ് അസോസിയേഷൻ (OISA)
* ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റ്സ് ബ്രോട്കാസ്റ്റിംഗ് ഓർഗനൈസേഷൻ
ടി വി, റേഡിയോ ചാനലുകളുടെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ അടക്കം സാംസ്കാരിക, സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സംഘടനയാണ് ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റ്സ് ബ്രോട്കാസ്റ്റിംഗ് ഓർഗനൈസേഷൻ. കൂടാതെ ടി വി, റേഡിയോ മേഖലകളിൽ അംഗ രാഷ്ടങ്ങളിലുള്ളവർക്ക് സാങ്കേതികമായ പരിശീലനവും നൽകുന്നു (ISBO)<ref>{{Cite web |url=http://www.isboo.org/pages/entrain.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-18 |archive-date=2009-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091116234547/http://www.isboo.org/pages/entrain.htm |url-status=dead }}</ref>.
* നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ ബാങ്ക്
സൗദി അറേബ്യയിലെ ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി 1953 ൽ തുടങ്ങിയ ബാങ്കാണ് നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ ബാങ്ക് അഥവാ അൽ-അഹ്ലി ബാങ്ക്.
== വിദ്യാഭ്യാസം ==
[[പ്രമാണം:DSC00090-medicine-kau.JPG|right|thumb|200ബിന്ദു|കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് സർവകലാശാല-മെഡിക്കൽ വിഭാഗം|കണ്ണി=Special:FilePath/DSC00090-medicine-kau.JPG]]
ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസ, ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണ മേഖലകളിൽ നിരവധി സംഭാവനകൾ നൽകിയ സ്ഥാപനമാണ് ജിദ്ദയിലെ [[കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് സർവകലാശാല]]. ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേകമായ ക്ലാസുകളോ സ്കൂളുകളോ ആണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 2005 ലെ കണക്കുപ്രകാരം സ്വകാര്യ, പൊതു മേഖലയിലടക്കം 849 ബോയ്സ് സ്കൂളുകളും 1179 ഗേൾസ് സ്കൂളുകളും ആണ് ജിദ്ദയിൽ ഉള്ളത്.<ref>Statistical information department of the ministry of education:[http://www.moe.gov.sa/statscenter/tawzee.rar Statistical summary for education in Saudi Arabia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222091009/http://www.moe.gov.sa/statscenter/tawzee.rar |date=2015-12-22 }} (AR)</ref><ref>http://iguide.travel/Jeddah/Education{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. പ്രാദേശിക അറബിക് സ്കൂളുകളിൽ [[അറബി ഭാഷ|അറബി ഭാഷക്ക്]] പ്രാധാന്യം നൽകുമ്പോൾ [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷ്]] രണ്ടാം ഭാഷ എന്ന പരിഗണന നൽകുന്നു. മറ്റു രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സ്കൂളുകളിലും അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരമുള്ള അറബിക് സ്കൂളുകളിലും ഇംഗ്ലീഷ് പ്രധാന ഭാഷയാണ്. ജിദ്ദയിലെയും അടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിലെയും ഇന്ത്യക്കാരായ വിദ്യാർത്ഥികൾ കൂടുതലായും ആശ്രയിക്കുന്നത് ഇവിടുത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര ഇന്ത്യൻ സ്കൂളുകളെയാണ്. കൂടാതെ അനേകം സ്വകാര്യ ഇന്ത്യൻ സ്കൂളുകളും ഉണ്ട്.
'''ജിദ്ദയിലെ സർവകലാ ശാലകളുടെയും പ്രധാന കോളെജുകളുടെയും പട്ടിക'''
{| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2
|- bgcolor=#cccccc
! സർവകലാശാല/കോളേജ് !! കണ്ണി !! തുടക്കം
|- valign=top
| nowrap align=left|[[കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് സർവകലാശാല]]
|[http://www.kau.edu.sa www.kau.edu.sa]
| align=center|[[1967]]
|- valign=top
| nowrap align=left|[[പ്രിൻസ് സുൽതാൻ കോളേജ് ഫോർ ടൂറിസം ആൻഡ് ബിസിനസ്]]
|[http://www.pscj.edu.sa www.pscj.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080319010224/http://www.pscj.edu.sa/ |date=2008-03-19 }}
| align=center|[[2007]]
|- valign=top
| nowrap align=left|[[എഫാത് കോളേജ്]]
|[http://www.effatcollege.edu.sa www.effatcollege.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723204706/http://www.effatcollege.edu.sa/ |date=2011-07-23 }}
| align=center|[[1999]]
|- valign=top
| nowrap align=left|[[ദാർ അൽ-ഹിക്മ കോളേജ്]]
|[http://www.daralhekma.edu.sa www.daralhekma.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131135240/http://www.daralhekma.edu.sa/ |date=2010-01-31 }}
| align=center|[[1999]]
|- valign=top
| nowrap align=left|[[CBA College|കോളേജ് ഓഫ് ബിസിനസ് അട്മിനിസ്ട്രെഷൻ (CBA)]]
|[http://www.cba.edu.sa www.cba.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060706135848/http://www.cba.edu.sa/ |date=2006-07-06 }}
| align=center|[[2000]]
|- valign=top
| nowrap align=left|[[പ്രിൻസ് സുൽത്താൻ എവിയഷൻ അക്കാദമി]]
|[http://fo.sv.net/psaa/Default.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060703150509/http://fo.sv.net/psaa/Default.asp |date=2006-07-03 }}
| align=center|[[2004]]
|- valign=top
| nowrap align=left|[[ജിദ്ദ ടീച്ചേഴ്സ് കോളേജ്]]
|[http://www.jtc.edu.sa www.jtc.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070314030708/http://www.jtc.edu.sa/ |date=2007-03-14 }}
|
|- valign=top
| nowrap align=left|[[ജിദ്ദ കോളേജ് ഓഫ് ടെക്നോളജി]]
|[http://www.jct.edu.sa www.jct.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723204652/http://www.jct.edu.sa/ |date=2011-07-23 }}
| align=center|[[1987]]
|- valign=top
| nowrap align=left|[[കോളേജ് ഓഫ് ടെലികോം & ഇലക്ട്രോണിക്സ്]]
|
|
|- valign=top
| nowrap align=left|[[ജിദ്ദ പ്രൈവറ്റ് കോളേജ്]]
|
|
|- valign=top
| nowrap align=left|[[ജിദ്ദ കോളേജ് ഓഫ് ഹെൽത്ത് കെയർ]]
|
|
|- valign=top
| nowrap align=left|[[ജിദ്ദ കമ്മ്യൂണിറ്റി കോളേജ്]]
|[http://www.kaau.edu.sa/DefaultE.ASP?G=2&S=156 Link]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|
|-valign=top
|nowrap align=left|[[ബാറ്റർജി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
|[http://www.bmcmedcollege.net/ bmcmedcollege.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723030225/http://www.bmcmedcollege.net/ |date=2011-07-23 }}
|
|-valign=top
|nowrap align=left|[[ഇബ്ൻ സിന നാഷണൽ കോളേജ് ഫോർ മെഡിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്]]
|[http://ibnsina.edu.sa/ ibnsina.edu.sa]
|
|-valign=top
|nowrap align=left|[[അറബ് ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]
|[http://arabou.edu.sa/ arabou.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513101756/http://www.arabou.edu.sa/ |date=2012-05-13 }}
|}
== കായിക രംഗം ==
[[പ്രമാണം:King_Abdulaziz_University_stadium.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ KAU സ്റ്റേഡിയം]]
ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന [[കായിക വിനോദങ്ങളുടെ പട്ടിക|കായിക മത്സരം]] [[ഫുട്ബോൾ]] ആണ്. സൗദി അറേബ്യയിലെ ആദ്യത്തെ ക്ലബ് ആയ അൽ ഇത്തിഹാദ് 1928 ൽ ജിദ്ദയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ഏഴു പ്രാവശ്യം സൗദി പ്രീമിയർ ലീഗ് വിജയികളായ അൽ ഇത്തിഹാദ് രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ ഫുട്ബോൾ ടീമാണ്<ref name= />. അൽ-ഇത്തിഹാദ്, അൽ-അഹ്ലി എന്നിവ ജിദ്ദയിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ക്ലബ്ബുകളാണ്. 9 [[ദശലക്ഷം|മില്യൺ]] ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടെ ജിദ്ദയിലെ കടൽ തീരത്ത് നിർമ്മിക്കുന്ന സ്പോർട്സ് സിറ്റി പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ കായിക രംഗത്ത് ജിദ്ദ സൗദിയുടെ ആസ്ഥാനമായി മാറും. ഒരു ലക്ഷം പേർക്കിരിക്കാവുന്ന മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഏറ്റവും വലിയ [[സ്റ്റേഡിയം|സ്റ്റേഡിയവും]] ഈ സ്പോർട്സ് സിറ്റിയിൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്<ref name= />
=== ജിദ്ദയിലെ കളിക്കളങ്ങൾ ===
* പ്രിൻസ് അബ്ദുള്ള അൽ-ഫൈസൽ സ്റ്റേഡിയം
* പ്രിൻസ് സുൽതാൻ ബിൻ ഫഹദ് സ്റ്റേഡിയം
* KAU സ്റ്റേഡിയം
* എയർ-ഡിഫെൻസ് ഫോഴ്സെസ് സ്റ്റേഡിയം
* സ്കൂൾസ് ലീഗ് സ്റ്റേഡിയം
* കിംഗ് അബ്ദുള്ള സ്റ്റേഡിയം (നിർമ്മാണം നടക്കുന്നു)
== മാധ്യമ രംഗം ==
[[പ്രമാണം:Jeddah TV Tower.jpg|right|thumb|ജിദ്ദയിലെ ടെലിവിഷൻ ടവർ|കണ്ണി=Special:FilePath/Jeddah_TV_Tower.jpg]]
ജിദ്ദയിൽ പരക്കെ പ്രചാരമുള്ള [[ഇംഗ്ലീഷ്]] പത്രങ്ങൾ [[അറബ് ന്യൂസ് (ദിനപത്രം)|അറബ് ന്യൂസ്]], സൗദി ഗസറ്റ് എന്നിവയും [[അറബി ഭാഷ|അറബി]] പത്രങ്ങൾ അശ്ശർഖ് അൽ-ഔസത്ത് ,അൽ മദീന ,അൽ ബിലാദ് ,അൽ ഹയാത് ,ഒകാസ് എന്നിവയുമാണ്<ref name= />. കൂടാതെ മലയാള പത്രങ്ങളായ [[മാധ്യമം ദിനപത്രം|ഗൾഫ് മാധ്യമവും]], വാർത്താ ചാനലായ മീഡിയവണും, ജിദ്ദയിൽ നിന്നും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന പ്രാദേശിക മലയാളം പത്രമായ [[മലയാളം ന്യൂസ്]] എന്ന പത്രവും കൂടുതൽ പ്രചാരമുള്ള പത്രങ്ങളാണ്. മറ്റു മലയാള പത്രങ്ങളും ആനുകാലികങ്ങളും ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്.
സൗദി അറേബ്യയുടെ ഔദ്യോഗിക [[ടെലിവിഷൻ]] ചാനലുകളായ ചാനൽ ഒന്ന്, ചാനൽ രണ്ട്, സൗദി ടി.വി. സ്പോർട്സ് സ്വകാര്യ ചാനലുകളായ അൽ ഇഖ്ബാരിയ (Al-Ekhbariya), ആർട്ട് ( ART ) ചാനൽ ശൃംഖല എന്നിവയാണ് പ്രധാന ടെലിവിഷൻ ചാനലുകൾ.
ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിൽ കോഴിക്കോട് ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന '''മീഡിയവൺ ടിവി'''യാണ് മലയാളം ചാനലുകളിൽ ഗൾഫ് മേഖലയിൽ ജനകീയം. സൗദി അറേബ്യയിൽ ലൈസൻസോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക മലയാളം വാർത്താ ചാനലും മീഡിയവണാണ്. ഹജ്ജ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സുപ്രധാന ചടങ്ങളുകളും മീഡിയവൺ തത്സമയം കവർ ചെയ്യുന്നു. ജിസിസി ഉച്ചകോടി, അറബ് സമ്മിറ്റ്, എക്സിബിഷനുകൾ, കലാവിരുന്നുകൾ തുടങ്ങി എല്ലാ സർക്കാർ പരിപാടികളിലേക്കും അറബ്, ഇംഗ്ലീഷ് ചാനലുകൾക്കൊപ്പം മീഡിയവണിനും ക്ഷണം ലഭിക്കുന്നു. റിയാദാണ് മീഡിയവൺ ബ്യൂറോ ആസ്ഥാനം. പുറമെ, ജിദ്ദ, ദമ്മാം, മക്ക, മദീന, ബുറൈദ, യാമ്പു, ബുറൈദ, അബഹ തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിലും റിപ്പോർട്ടർമാരും ഉണ്ട്.
കൂടാതെ ഒട്ടുമിക്ക മലയാളം ചാനലുകളും ഇവിടെ ഡിടിഎച്ച് വഴി ലഭ്യമാണ്. ജിദ്ദയിലെ വലിയ ടവറുകളിലൊന്നായ ടി വി ടവർ 250 മീറ്റർ (820 അടി ) ഉയരമുണ്ട്. ജിദ്ദയിലെ ടെലിവിഷൻ പ്രക്ഷേപണ രംഗത്ത് നൂതന സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ സംഭാവന നൽകുന്ന ഈ കെട്ടിടം 2007 ൽ ആണ് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചത്.
== കാലാവസ്ഥ ==
[[പ്രമാണം:Jeddah Flood - King Abdullah Street.jpg|left|thumb|മഴയിൽ വെള്ളം കയറിയ കിംഗ് അബ്ദുള്ള റോഡിലെ ടണൽ]]
[[ഒക്ടോബർ]] മുതൽ [[ഏപ്രിൽ]] വരെയുള്ള 6 മാസ കാലയളവിൽ അർദ്ധരാത്രി മുതൽ വൈകുന്നേരം വരെ ഊഷ്മളമായ [[ഊഷ്മാവ്|താപനിലയാണിവിടെ]] അനുഭവപ്പെടുന്നത്. [[മെയ്]] മുതൽ [[സെപ്റ്റംബർ]] വരെ വളരെ ഉയർന്ന താപനില അനുഭവപ്പെടുന്നു. വർഷത്തിൽ രണ്ടോ മൂന്നോ [[മഴ]] മാത്രം ആണ് ജിദ്ദയിൽ ലഭിക്കുന്നത്. ഈ അവസരങ്ങളിൽ റോഡുകളിൽ വെള്ളം കെട്ടി നിൽക്കുന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും മഴയെ വളരെ ഊഷ്മളതയോടെയാണ് ജിദ്ദാ നിവാസികൾ വരവേൽക്കുന്നത് എന്ന് കാണാം. ചൂട് കാലത്ത് കൂടുതൽ ആളുകളും ജിദ്ദയിലെ ബീച്ചിലും മറ്റു പാർക്കുകളിലും കൂടുതൽ സമയം ചിലവഴിക്കുകയും സൗദി അറേബ്യയിലെ തന്നെ ചൂട് കുറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളായ അസീർ, [[താഇഫ്]] തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും മേഖലകളിലേക്കും പോകുന്നു.
ജിദ്ദ പട്ടണം താഴ്വരകൾ ഉൾപ്പെട്ടതാണ്. നഗരത്തിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് 10 ഓളം താഴ്വരകളുണ്ട്. അതിനാൽ മഴ പെയ്താൽ ജിദ്ദയിൽ വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യത കൂടുതലാണ്. താഴ്വകളിലെയും അവിടുത്തെ മലകളിലയും മഴവെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് ജിദ്ദ പട്ടണത്തിന് വലിയ ഭീഷണിയായത് കൊണ്ട് കനാലുകൾ നിർമ്മിച്ച് ഇത് പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്. ജിദ്ദയിൽ ജനങ്ങൾക്ക് ഭീഷണിയായി കിഴക്ക് മുതൽ പടിഞ്ഞാറ് വരെ 12 ഓളം താഴ്വരകളുണ്ട്. മഴ ഭീഷണിയുള്ള സമയങ്ങളിൽ ജിദ്ദയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തെ താഴ്വരകൾ സിവിൽ ഡിഫൻസ് അധികൃതരുടെ സദാ നിരീക്ഷണത്തിലായിരിക്കും. 2009 ലും 2010 ലും ജിദ്ദയിലുണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ കനത്ത നാശ നഷ്ടമുണ്ടായി. ഇതിനു ശേഷം മഴക്കെടുതി നേരിടുന്നതിന് ജിദ്ദയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ സിവിൽ ഡിഫെൻസ് ജനത്തിരക്ക്, അപകടമേഖല എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൂടുതൽ അടിയന്തര സേവന കേന്ദ്രങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
{| class="wikitable collapsible" style="font-size:90%;width:100%;border:0px;text-align:center;line-height:120%;"
! colspan= "15" style="background: #6688AA; color: white;" | <big>ജിദ്ദയിലെ കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങൾ</big><ref>[http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT002760 Average and recorded climate of jeddah at BBC Weather]</ref>
|-
! style="background: #DDDDDD;" height="16" | മാസം
! style="background: #DDDDDD;" | ജനു
! style="background: #DDDDDD;" | ഫെബ്രു
! style="background: #DDDDDD;" | മാർച്ച്
! style="background: #DDDDDD;" | ഏപ്രിൽ
! style="background: #DDDDDD;" | മെയ്
! style="background: #DDDDDD;" | ജൂൺ
! style="background: #DDDDDD;" | ജൂലൈ
! style="background: #DDDDDD;" | ആഗ
! style="background: #DDDDDD;" | സെപ്
! style="background: #DDDDDD;" | ഒക്ടോ
! style="background: #DDDDDD;" | നവ
! style="background: #DDDDDD;" | ഡിസം
! style="background: #DDDDDD;" | <!-- Leave this blank! -->
! style="background: #DDDDDD;" | വർഷം
|-
! height="16;" |ഏറ്റവും കൂടിയ താപനില °C (°F)
| style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91)
| style="background: #F5930A; color: black;" | 35 (95)
| style="background: #FA9605; color: black;" | 38 (100)
| style="background: #FF9900; color: black;" | 40 (104)
| style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108)
| style="background: #FF9900; color: black;" | 47 (117)
| style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108)
| style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108)
| style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108)
| style="background: #FF9900; color: black;" | 41 (106)
| style="background: #FF9900; color: black;" | 41 (106)
| style="background: #EF8F0F; color: black;" | 34 (93)
| <!-- Leave this blank! -->
| <!-- Leave this blank! -->
|-
! height="16;" |ശരാശരി കൂടിയ താപനില °C (°F)
| style="background: #DF8C1F; color: black;" | 29 (84)
| style="background: #DF8C1F; color: black;" | 29 (84)
| style="background: #DF8C1F; color: black;" | 29 (84)
| style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91)
| style="background: #F5930A; color: black;" | 35 (95)
| style="background: #F5930A; color: black;" | 36 (97)
| style="background: #F5930A; color: black;" | 37 (99)
| style="background: #F5930A; color: black;" | 37 (99)
| style="background: #F5930A; color: black;" | 36 (97)
| style="background: #F5930A; color: black;" | 35 (95)
| style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91)
| style="background: #E78D17; color: black;" | 30 (86)
| <!-- Leave this blank! -->
| style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91)
|-
! height="16;" |ശരാശരി കുറഞ്ഞ താപനില °C (°F)
| style="background: #BF883F; color: black;" | 18 (64)
| style="background: #BF883F; color: black;" | 18 (64)
| style="background: #BF883F; color: black;" | 19 (66)
| style="background: #C78937; color: black;" | 21 (70)
| style="background: #CF8A2F; color: black;" | 23 (73)
| style="background: #CF8A2F; color: black;" | 24 (75)
| style="background: #D78B27; color: black;" | 26 (79)
| style="background: #D78B27; color: black;" | 27 (81)
| style="background: #D78B27; color: black;" | 25 (77)
| style="background: #CF8A2F; color: black;" | 23 (73)
| style="background: #C78937; color: black;" | 22 (72)
| style="background: #BF883F; color: black;" | 19 (66)
| <!-- Leave this blank! -->
| style="background: #C78937; color: black;" | 22 (72)
|-
! height="16;" |ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ താപനില °C (°F)
| style="background: #9F845F; color: black;" | 3 (37)
| style="background: #A78557; color: black;" | 11 (52)
| style="background: #AF864F; color: black;" | 13 (55)
| style="background: #A78557; color: black;" | 12 (54)
| style="background: #AF864F; color: black;" | 13 (55)
| style="background: #BF883F; color: black;" | 19 (66)
| style="background: #C78937; color: black;" | 21 (70)
| style="background: #CF8A2F; color: black;" | 23 (73)
| style="background: #C78937; color: black;" | 21 (70)
| style="background: #C78937; color: black;" | 20 (68)
| style="background: #B78747; color: black;" | 17 (63)
| style="background: #A78557; color: black;" | 10 (50)
| <!-- Leave this blank! -->
| <!-- Leave this blank! -->
|-
! colspan= "15" |<!--Leave this blank.-->
|-
! height="16;" |വർഷപാതം mm (in)
| style="background: #8CA3B5; color: black;" | 5 (0.2)
| style="background: #94A4B5; color: black;" | 6 (0.3)
| style="background: #94A4B5; color: black;" | 1 (0.1)
| style="background: #94A4B5; color: black;" | 1 (0.1)
| style="background: #94A4B5; color: black;" | 5 (0.5)
| style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0)
| style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0)
| style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0)
| style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0)
| style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0)
| style="background: #84A1B5; color: black;" | 25 (1.0)
| style="background: #80A0B5; color: black;" | 31 (1.2)
| <!-- Leave this blank! -->
| style="background: #8CA3B5; color: black;" | 67 (2.6)
|}
== പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണം ==
ചില സമയങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ചും ചൂട് കാലത്ത് പൊടിക്കാറ്റും തുടർന്ന് അന്തരീക്ഷത്തിൽ പൊടി പടലങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടുന്ന അവസ്ഥയും ഉണ്ടാകുന്നു. ഉഷ്ണ കാലത്ത് ഉണ്ടാകാറുള്ള വൻ തീപ്പിടുത്തവും വായു മലിനീകരണത്തിനു കാരണമാകുന്നു. മണിക്കൂറിൽ 55 -70 കിലോ മീറ്റർ വേഗത്തിൽ വീശുന്ന പൊടിക്കാറ്റ് പലയിടങ്ങളിലും നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. റോഡുകളിൽ വാഹനാപകടങ്ങളും ചിലപ്പോൾ വ്യോമഗതാഗതത്തെയും ജിദ്ദ ഇസ്ലാമിക് പോർട്ടിലെ കപ്പലുകളുടെ പോക്കുവരവുകളേയും പൊടിക്കാറ്റ് ബാധിക്കുന്നു. ജിദ്ദ പട്ടണത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്തും വടക്ക് ഭാഗത്തും ഉള്ള രണ്ടു വ്യാവസായിക മേഖലകളിൽ നിന്നും പുറന്തള്ളുന്നതും കൂടാതെ വെള്ളം ശുദ്ധീകരണ ശാല, തുറമുഖം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും ഉള്ള മലിനീകരണവും ഉണ്ട്. കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് സർവകലാശാലയിലെ മറൈൻ ബയോളജി വിഭാഗം 1997ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കണക്കുപ്രകാരം 100,000 ഖന മീറ്റർ മലിനജലം ദിവസവും തെക്കൻ ജിദ്ദയിൽ കടലിലേക്ക് തള്ളുന്നു<ref>http://adelalmalki.blogspot.com/2008/01/bid-to-save-jeddahs-dying-coast.html</ref>. അപൂർവമായി ലഭിക്കുന്ന മഴയിൽ റോഡുകളിൽ വെള്ളം കെട്ടിനിൽക്കുന്നു. കൂടാതെ മലിനജലം ഒഴുക്കി വിടുന്ന ഭൂഗർഭ പൈപ്പ് ലൈനുകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തകരാർ മൂലം നഗരത്തിന്റെ പഴയ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ മലിനജലവും നിറയുന്നു. എങ്കിലും നഗരത്തിൽ വ്യാപകമായി വളർത്തി നല്ല നിലയിൽ പരിപാലിക്കുന്ന മരങ്ങളും ചെടികളും ജിദ്ദ നഗരസഭയുടെ കീഴിലുള്ള നൂറുകണക്കിന് ശുചീകരണ തൊഴിലാളികളും കൂടി ഒരു പരിധിവരെ ഈ നഗരത്തെ പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണത്തിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://seha.alriyadh.gov.sa/en/contents.aspx?aid=3468 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100222032744/http://seha.alriyadh.gov.sa/en/contents.aspx?aid=3468 |url-status=dead }}</ref>.
=== മസ്ക് മലിനജല തടാകം ===
ജിദ്ദയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്താണ് നഗരത്തിലെ സെപ്ടിക് മാലിന്യങ്ങൾ തള്ളുന്ന മസ്ക് മലിന ജല തടാകം<ref>http://www.pbase.com/adnan_masood/musk_lake</ref>. ജിദ്ദയിലെ ബുറൈമാൻ പാലത്തിൽ നിന്ന് 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ അൽ സാമിർ, അൽ റബീഅ, അൽ അജ്വാദ് ഡിസ്ട്രികളോട് ചേർന്നു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മസ്ക് മലിന ജല തടാകത്തിന്റെ നീളം 1,300 മീറ്ററാണ്. 18 മീറ്റർ വീതിയും 10 മീറ്റർ ആഴവുമുണ്ട്. ഈ തടാകത്തിന് കോൺക്രീറ്റുകൊണ്ടുള്ള ഭിത്തികൾക്കു പകരം പ്രകൃതിദത്തമായ അതിരുകളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. 2009 നവംബറിൽ ജിദ്ദ നഗരത്തിൽ പെയ്ത ശക്തമായ മഴയെ തുടർന്നുണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ ഈ തടാകത്തിനും വിള്ളലുണ്ടായി. അതോടെ ഏതുസമയത്തും വലിയ കരുത്തില്ലാത്ത ഭിത്തി പൊട്ടാം എന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകുകയും ജിദ്ദ വിമാനത്താവളമടക്കം കിഴക്കൻ മേഖലകൾ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകും എന്ന ആശങ്കയും പടർന്നു<ref>{{Cite web |url=http://nri.mathrubhumi.com/story.php?id=69443 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091205194818/http://nri.mathrubhumi.com/story.php?id=69443 |url-status=dead }}</ref>. തടാകത്തിന്റെ ഭിത്തികൾ തകരാൻ സാധ്യത വർദ്ധിച്ചതിനെ തുടർന്ന് യുദ്ധകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ചുറ്റു ഭാഗവും ശക്തമായ ഭിത്തി നിർമിച്ചു<ref>http://www.arabnews.com/?page=1§ion=0&article=113146&d=21&m=8&y=2008</ref>. <ref>http://www.thefreelibrary.com/Strengthen+Musk+Lake's+walls+to+avoid+catastrophe.-a0213677430</ref>. ഭാവിയിൽ ഉണ്ടായേക്കാവുന്ന അപകടം ഒഴിവാക്കാനായി 2010 മെയ് മാസത്തിൽ അബ്ദുല്ല രാജാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം തടാകം വറ്റിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. 2010 ഒക്ടോബർ മാസത്തോടെ തടാകം പൂർണമായും വറ്റിച്ചു. തടാകത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ജലം മുഖ്യമായും എയർപോർട്ടിനടുത്തും ബുറൈമാനിലുമുള്ള ജലശുദ്ധീകരണ ശാലകളിലേക്കാണ് മാറ്റിയത്. അവശേഷിക്കുന്നവ ബാഷ്പീകരിക്കുന്നതിന് ഒമ്പതു ചെറു തടാകങ്ങളിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്തു മാറ്റി. ബാക്കിയായ ചെളിയും മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് നീക്കം ചെയ്തു. 17 വർഷം മുമ്പാണ് കിഴക്കൻ ജിദ്ദയിൽ നഗരസഭ മലിനജല തടാകം സ്ഥാപിച്ചത്. നിറഞ്ഞ സമയത്ത് തടാകത്തിന് രണ്ടര ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു കോടി ക്യുബിക് മീറ്റർ മലിനജലവും ഇതിലുണ്ടായിരുന്നു. കിഴക്കൻ ജിദ്ദയിലെ 17 ജില്ലകളുമായി അതിർത്തി പങ്കിട്ട തടാകത്തിലേക്ക് പ്രതിദിനം രണ്ടായിരത്തോളം ടാങ്കർ മലിനജലം ഒഴുക്കിയിരുന്നു.
== ജിദ്ദ പ്രളയം ==
===2009 ൽ===
[[പ്രമാണം:jeddah flood.jpg|left|thumb|തെക്കൻ ജിദ്ദയിലുണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ തകർന്ന വാഹനങ്ങൾ]]
2009 [[നവംബർ]]25 നു പകൽ സമയത്ത് പെയ്ത മഴയെ തുടർന്ന് ജിദ്ദയിലുണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ വലിയ തോതിൽ ആൾ നാശവും ധന നഷ്ടവും ഉണ്ടായി<ref name= />. പെട്ടെന്നുണ്ടായ മഴയിൽ നൂറു കണക്കിന് വാഹനങ്ങളും അതിൽ യാത്ര ചെയ്തവരും ഒഴുകിപ്പോകുകയും ചെയ്തു. ജിദ്ദയിലെ കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് സർവകലാശാലക്കടുത്തുള്ള പ്രദേശമായ ജാമിഅ ഖുവൈസിലാണ് പ്രളയത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാശനഷ്ടമുണ്ടായത്. പഴയ മക്കാ റോഡ്, കിംഗ് അബ്ദുള്ള റോഡ്, മക്ക എക്സ്പ്രസ്സ് ഹൈവേ എന്നിവിടങ്ങളിലും കാര്യമായി വെള്ളപ്പൊക്കം നാശം വിതച്ചു. വെള്ളപ്പാച്ചിലിൽ ആയിരക്കണക്കിന് കാറുകൾ ഒഴുകിപ്പോയി. കൂറ്റൻ ട്രക്കുകൾ പോലും ഒഴുക്കിൽപെട്ടു<ref name= />. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിൽ വെള്ളം കയറി പല സുപ്രധാന രേഖകളും നശിച്ചു. വലിയ പെരുന്നാൾ തലേന്നുണ്ടായ ഈ ദുരന്തത്തിൽ മലയാളികളുടേതടക്കം നൂറുകണക്കിന് വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളാണ് വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയത്. ഈ ദുരന്തത്തിൽ മരിച്ചവരിൽ രണ്ടു മലയാളികളും കൂടാതെ സൗദി അറേബ്യ, [[ഈജിപ്ത്]], [[ജോർദാൻ]], [[യമൻ]], [[നൈജീരിയ]], [[ചാഡ്]], [[അമേരിക്ക]], [[ഇന്ത്യ]], [[പാകിസ്താൻ]], [[ബംഗ്ലാദേശ്]], [[ബർമ]], [[എത്യോപ്യ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ പൌരന്മാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രളയത്തിൽ മരിച്ചവരുടെ അനന്തരാവകാശികൾക്ക് സ്വദേശി-വിദേശി വ്യത്യാസമില്ലാതെ പത്ത് ലക്ഷം റിയാൽ വീതമാണ് ഗവൺമെന്റ് നഷ്ടപരിഹാരമായി നൽകിയത്.
2009 -ലെ പ്രളയത്തിനു ശേഷം ജിദ്ദയിൽ മഴവെള്ളവും പ്രളയവും സൃഷ്ടിക്കുന്ന കെടുതികൾക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരം കാണുന്നതിന് പുതിയ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. അഞ്ചു തടയണകൾ അടക്കം എട്ടു പദ്ധതികളാണ് ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഡ്രെയിനേജ് വകുപ്പ് നടപ്പാക്കന്നത്. അഞ്ചു ഡാമുകൾക്ക് പുറമെ നിലവിലെ മൂന്നു കനാലുകൾ വികസിപ്പിക്കുകയും കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിന് സമീപം പുതുതായി ഒരു ഡാം നിർമ്മിക്കലുമാണ് ഈ പദ്ധതികളിൽ പെടുന്നത്.
===2011 ൽ===
2009 നവംബറിൽ 123 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ അപ്രതീക്ഷിത പ്രളയത്തെക്കാൾ ശക്തമായിരുന്നു 2011 ജനുവരിയിൽ ഉണ്ടായ പ്രളയം<ref name= />.
== സഹോദര നഗരങ്ങൾ ==
'''ജിദ്ദയുടെ സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക, രാഷ്ട്രീയ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത 24 സഹോദര നഗരങ്ങൾ'''
<div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;">
* {{flagicon|Turkey}} [[ആദാന]], [[തുർക്കി]]
* {{flagicon|Tunisia}} [[ടുനിസ്]], [[ടുണീഷ്യ]]
* {{flagicon|Egypt}} [[അലക്സാണ്ട്രിയ]], [[ഈജിപ്റ്റ്]]
* {{flagicon|Kazakhstan}} [[അല്മടി]], [[കസാഖ്സ്ഥാൻ]]
* {{flagicon|Jordan}} [[അമ്മാൻ]], [[ജോർദാൻ]]
* {{flagicon|Azerbaijan}} [[ബാക്]], [[അസെർബൈജാൻ]]
* {{flagicon|Egypt}} [[കൈറോ]], [[ഈജിപ്റ്റ്]]
* {{flagicon|Morocco}} [[കസബ്ലാങ്ക]], [[മൊറോക്കോ]]
* {{flagicon|UAE}} [[ദുബായ്]], [[യു.എ.ഇ]]
* {{flagicon|Turkey}} [[ഇസ്താംബുൾ]], [[തുർക്കി]]<ref>{{Cite web |url=http://www.greatistanbul.com/sister_cities.htm |title=Sister cities of Istanbul - including Jeddah |access-date=2009-10-24 |archive-date=2009-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090527130230/http://www.greatistanbul.com/sister_cities.htm |url-status=dead }}</ref>
* {{flagicon|Indonesia}} [[ജക്കാർത്ത]], [[ഇന്തോനേഷ്യ]]
* {{flagicon|Malaysia}} [[ജോഹോർ ബഹര്]], [[മലേഷ്യ]]
* {{flagicon|Pakistan}} [[കറാച്ചി]], [[പാകിസ്താൻ]]
* {{flagicon|Canada}} [[ടൊറന്റോ]], [[കാനഡ]]
* {{flagicon|Canada}} [[മോന്ട്രീൽ]], [[കാനഡ]]
* {{flagicon|Russia}} [[കസാൻ]], [[റഷ്യ]]
* {{flagicon|Turkmenistan}} [[മാരി, തുർക്മെനിസ്ടൻ|മാരി]], [[തുർക്മെനിസ്ഥാൻ]]
* {{flagicon|Ukraine}} [[ഒടെസ്സ]], [[യുക്രെയിൻ]]
* {{flagicon|Kyrgyzstan}} [[ഓഷ്]], [[കിർഗിസ്ഥാൻ]]
* {{flagicon|Bulgaria}} [[പ്ലോവ്ടിവ്]], [[ബൾഗേറിയ]]
* {{flagicon|Brazil}} [[റിയോ ഡി ജനീറോ]], [[ബ്രസീൽ]]
* {{flagicon|Japan}} [[ഷിമോനോസേകി]], [[ജപ്പാൻ]]
* {{flagicon|Russia}} [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ്]], [[റഷ്യ]]
* {{flagicon|France}} [[സ്ട്രസ്ബര്ഗ്]], [[ഫ്രാൻസ്]]
* {{flagicon|Germany}} [[ടട്ട്ഗര്ട്]], [[ജർമനി]]
* {{flagicon|ROC}} [[തായ്പെയ്]], [[തായ്വാൻ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.protocol.taipei.gov.tw/sister/esister.htm |title=Sister cities of Taipei - including Jeddah |access-date=2009-10-24 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718181902/http://www.protocol.taipei.gov.tw/sister/esister.htm |url-status=dead }}</ref>
* {{flagicon|USA}} [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]], [[യു.എസ്.എ]]
* {{flagicon|China}} [[ക്ഷ്യാൻ]], [[ചൈന]]
</div>
== ചിത്രശാല ==
<gallery caption="ജിദ്ദയുടെ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4">
|ബീച്ചിലെ അതിഥി മന്ദിരം
Image:palestinestreet.jpg|ജിദ്ദയിലെ ഫലസ്തീൻ റോഡ്
Image:King Saud Mosque2 (26).jpg|കിംഗ് സൌദ് മസ്ജിദ് ജിദ്ദ
|ഇന്ത്യൻ-ചൈനീസ് ഹോട്ടലുകൾ
Image:Jdbeah-eve.jpg|ബീച്ചിലെ ഒരു രാത്രി കാഴ്ച
Image:Palestinest.jpg|പലസ്തീൻ തെരുവ്
Image:Jeddah-cornich.jpg|ജിദ്ദയിലെ കടൽ തീരം
image:Al-anani.mosque.jpg|ബീച്ചിലെ ഈജിപ്ഷ്യൻ മാതൃകയില് നിർമിച്ച അൽ അനാനി മസ്ജിദ്
image:DSC00025-tahlia following Saudi Japan match.JPG|തഹലിയ തെരുവിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം
|അൽ സുഹൈലി പ്ലാസ, ആന്തലുസ് സ്ട്രീറ്റ്
പ്രമാണം:കിങ് ഫഹദ് ജലധാര.jpg|രാത്രിയിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ജലധാര
പ്രമാണം:Jeddah rain.jpg|മഴയിൽ വെള്ളം നിറഞ്ഞ ജിദ്ദയിലെ റോഡ്
പ്രമാണം:Juice world, jeddah.jpg|ജ്യൂസ് വേൾഡ് ജിദ്ദ
പ്രമാണം:sharafiyya jeddah.jpg|ഷറഫിയ്യ കുബ്രി
പ്രമാണം:Obhurbeach.jpg|ഒബൂര് ബീച്ചിലെ ഉല്ലാസ ബോട്ടുകൾ
പ്രമാണം:Madeena road.jpg|ജിദ്ദയിലെ മദീന എക്സ്പ്രസ്സ് ഹൈവേ
പ്രമാണം:DSC00109-Jeddah-Hilton.JPG|ജിദ്ദയിലെ ഹിൽട്ടൺ ഹോട്ടൽ
പ്രമാണം:Cycle sculpture jeddah.JPG|ജിദ്ദ ഫൈസലിയയിലെ സൈക്കിൾ ശിൽപം.
പ്രമാണം:International Indian school, Jeddah.JPG|ജിദ്ദ ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യൻ സ്കൂൾ -ആൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗം.
പ്രമാണം:JPC tower jeddah.jpg|ജിദ്ദ പോർട്ട് കൺട്രോൾ ടവർ
പ്രമാണം:Jeddah Science Innovation Club.JPG|ജിദ്ദ സയൻസ് ഇന്നവോഷൻ ക്ലബ്ബ്, ഫൈസലിയ്യ
പ്രമാണം:Alajam bus (2).jpg|അലജം ബസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജിദ്ദയിലെ സാധാരണക്കാരുടെ വാഹനം. സ്വദേശികളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഈ ബസിൽ രണ്ട് റിയാലാണ് എവിടേക്കും നിരക്ക്.
[...]
</gallery>
== ഇതും കൂടി കാണുക ==
* [[കിംഗ് സൗദ് മോസ്ക്]]
== അവലംബം ==
{{reflist|2}}
== പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.jeddah.gov.sa/english/index.php ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റി വെബ് വിലാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170509054935/http://www.jeddah.gov.sa/English/index.php |date=2017-05-09 }}
* [http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN/ ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമ്മേഴ്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090919141800/http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN |date=2009-09-19 }}
* [http://www.cgijeddah.com/mainpage/index.aspx ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റ്, ജിദ്ദ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091019111640/http://www.cgijeddah.com/mainpage/index.aspx |date=2009-10-19 }}
* [http://www.indiaforumjeddah.org/ ഇന്ത്യൻ ഫോറം, ജിദ്ദ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100430185706/http://www.indiaforumjeddah.org/ |date=2010-04-30 }}
* [http://www.iisjed.com/ ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യൻ സ്ക്കൂൾ, ജിദ്ദ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180101144858/http://www.iisjed.com/ |date=2018-01-01 }}
* [http://www.aqarjeddah.com.sa/ ജിദ്ദ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208214936/http://www.aqarjeddah.com.sa/ |date=2010-02-08 }}
* [http://jeddah.asia/ ജിദ്ദയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091008121019/http://jeddah.asia/ |date=2009-10-08 }}
* [http://www.jwpf.com/index.php?page=jeddah ജിദ്ദ വാട്ടർ ആന്റ് പവർ ഫോറം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513005212/http://www.jwpf.com/index.php?page=jeddah |date=2008-05-13 }}
* [http://www.kingabdullahcity.com/en/Home/index.html കിങ് അബ്ദുള്ള ഇക്കോണോമിക്ക് സിറ്റി വെബ് വിലാസം]
* [http://www.moi.gov.sa/wps/portal ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം, സൗദി അറേബ്യ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201110530/http://www.moi.gov.sa/wps/portal |date=2008-12-01 }}
* [http://www.youtube.com/watch?v=bvCgCJCHwD4 ജിദ്ദ വെള്ളപ്പൊക്കം വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ]
* [http://www.alnokhba.com/jeddah/jiddah-map/jeddah-city-map.htm ജിദ്ദ നഗരം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050102085110/http://www.alnokhba.com/jeddah/jiddah-map/jeddah-city-map.htm |date=2005-01-02 }}
* [http://www.youtube.com/jeddahamanah മുനിസിപ്പാലിറ്റി വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ]
* [http://www.jeddahfood.com/ ജിദ്ദ ഭക്ഷണവൈവിധ്യങ്ങൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.jef.org.sa/ ജിദ്ദ സാമ്പത്തിക ഫോറം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170225080537/http://www.jef.org.sa/ |date=2017-02-25 }}
{{ഫലകം:Saudi cities}}
[[വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യയിലെ നഗരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജിദ്ദ]]
qq3rik8kmxg5suv6vcuqwbb0vesgrbn
പി.എൻ. പണിക്കർ
0
29129
4631259
4564359
2026-06-19T03:17:26Z
Malikaveedu
16584
4631259
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|P N Panicker}}
{{Infobox Writer
|name=പി.എൻ. പണിക്കർ
|image=PN Panicker 2004 stamp of India.jpg
|imagesize=180px
|caption=പി.എൻ. പണിക്കർ
|birth_name=
|birth_date={{birth date|1909|3|1|df=y}}
|birth_place=നീലമ്പേരൂർ, ആലപ്പുഴ |death_date={{death date and age|1995|6|19|1909|3|1|df=y}}
|death_place=
|occupation=അധ്യാപകൻ
|nationality=ഇന്ത്യ
|ethnicity=
|citizenship=ഇന്ത്യൻ
|education=
|alma_mater=
|period=
|genre=
|subjects=
|movement=കേരള ഗ്രന്ഥശാല സംഘം
|notable_works=
|spouse=
|partner=
|children=
|relatives=
|awards=
|influences=
|influenced=
|signature=
}}
കേരള ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രസ്ഥാനത്തിന് തുടക്കംകുറിച്ച വ്യക്തിയാണ് '''പുതുവയിൽ നാരായണപ്പണിക്കർ''' എന്ന '''പി.എൻ.പണിക്കർ'''.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/books/special/vayanadinam-2020/pn-panicker-readers-day-2020-1.4840297|title=പി.എൻ. പണിക്കർ; വായനയുടെ അണയാത്ത വഴിവിളക്ക് {{!}} PN Panicker Readers Day 2020|access-date=2021-03-01|date=2020-06-19|archive-date=2020-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200619112814/https://www.mathrubhumi.com/books/special/vayanadinam-2020/pn-panicker-readers-day-2020-1.4840297|url-status=deviated|archivedate=2020-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200619112814/https://www.mathrubhumi.com/books/special/vayanadinam-2020/pn-panicker-readers-day-2020-1.4840297}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചരമദിനം ആയ ജൂൺ 19 കേരളത്തിൽ 1996 മുതൽ [[വായനദിനം|വായനദിനമായി]] ആചരിക്കുന്നു.<ref name=":0" /> ജൂൺ 19 മുതൽ 25 വരെയുള്ള ഒരാഴ്ച കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് വായനവാരമായും ആചരിക്കുന്നു.<ref name=":0" />
പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]] 2017-ൽ കേരളത്തിന്റെ വായനാദിനമായ ജൂൺ 19, ഇന്ത്യയിൽ ദേശീയ വായനദിനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name=":0" /> തുടർന്നുള്ള ഒരു മാസക്കാലം ദേശീയ വായനാമാസമായും ആചരിച്ചു വരുന്നു. പി. എൻ പണിക്കരുടെ ചരമ ദിനം വായന ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. ജൂൺ19 മുതൽ26 വരെ വായന വാരമായി ആചരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|title=P. N. Panicker}}</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
[[File:P n Panicker Childhood house.jpg|thumb|[[നീലമ്പേരൂർ|നീലമ്പേരൂരിൽ ]]പി.എൻ. പണിക്കരുടെ ചെറുപ്പ കാലത്തെ വസതി.]]
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ]] [[നീലമ്പേരൂർ|നീലമ്പേരൂരിൽ]] <ref>{{cite web|first=www.bakkalam.com|title=onpanikkar-father-of-library-movement|url=http://www.bakkalam.com/pnpanikkar-father-of-library-movement/|publisher=http://www.bakkalam.com/pnpanikkar-father-of-library-movement/|accessdate=2013 ജൂൺ 24|archive-date=2013-06-24|archive-url=https://archive.today/20130624074021/http://www.bakkalam.com/pnpanikkar-father-of-library-movement/|url-status=deviated|archivedate=2013-06-24|archiveurl=https://archive.today/20130624074021/http://www.bakkalam.com/pnpanikkar-father-of-library-movement/}}</ref> ഗോവിന്ദപിള്ളയുടെയും ജാനകിയമ്മയുടെയും മകനായി 1909 മാർച്ച് 1 തീയതി പുതുവായിൽ നാരായണ പണിക്കർ ജനിച്ചു.<ref name=":0" /> എൽ.പി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു.<ref name=":0" />
== പ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
1926 ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ജന്മനാട്ടിൽ "സനാതനധർമ്മം" എന്ന വായനശാല സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=Malayalam%20News&programId=1073760377&contentId=5606152&contentType=EDITORIAL&tabId=11&BV_ID=@@@ |title=വായനാദിനാചരണം നാളെ, മലയാള മനോരമ ജൂൺ 18, 2009 |access-date=2009-06-18 |archive-date=2009-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090619205612/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?articleType=Malayalam%20News&programId=1073760377&contentId=5606152&contentType=EDITORIAL&tabId=11&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref> ഒരു സാധാരണ ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രവർത്തകനായി പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഹോരാത്രമുള്ള പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലമായാണ് [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലൈബ്രറി കൗൺസിൽ|കേരള ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘം]] സ്ഥാപിതമാകുന്നത്. 1945 സെപ്റ്റംബറിൽ തിരുവിതാംകൂർ ഗ്രന്ഥശാല സമ്മേളനം സംഘടിപ്പിച്ചു.1947-ൽ ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. 1949 ജൂലൈയിൽ ഇതിന്റെ പേര് തിരു-കൊച്ചി ഗ്രന്ഥശാലസംഘം എന്നാക്കി. 1958-ൽ കേരള ഗ്രന്ഥശാലാസംഘം ഉണ്ടായി. ഗ്രന്ഥശാല ഇല്ലാത്ത ഒരു ഗ്രാമവും കേരളത്തിലുണ്ടാവരുതെന്ന് അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിക്കുകയും അതിനായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രന്ഥശാലകളെ സംഘത്തിന്റെ കീഴിൽ കൊണ്ടുവരാനും അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ഗ്രന്ഥശാല പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നായകൻ, കാൻഫെഡിന്റെ സ്ഥാപകൻ തുടങ്ങി ഒട്ടനവധി സംഭാവനകൾ മലയാളത്തിനു നൽകി. പിന്നീട് [[കേരള നിയമസഭ]] അംഗീകരിച്ച [[കേരള പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറീസ് ആക്റ്റ്]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വപ്നമായിരുന്നു.പ്രവർത്തനം.
== അനൗപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസ സമിതി ==
[[File:46404 Neelamperoor GLPS-PN Panicker worked school.jpg|thumb|പി.എൻ. പണിക്കർ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്ന നീലംപേരൂർ ഗവ. എൽ.പി.സ്കൂൾ]]
1977-ൽ ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘം സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തു. അതുവരെ ഗ്രന്ഥശാലാസംഘത്തിൻറെ ജനറൽ സെക്രട്ടറി അദ്ദേഹമായിരുന്നു. ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രവർത്തകർ ആദരവോടെ പണിക്കർസാർ എന്ന് വിളിക്കുന്ന അദ്ദേഹം നിർഭാഗ്യവശാൽ കേരളത്തിൻറെ രാഷ്ട്രീയസാഹചര്യങ്ങളിൽപ്പെട്ട് പിന്നീട് ഗ്രന്ഥശാലാസംഘത്തിൻറെ ആരും അല്ലാതായിത്തീരുകയും അദ്ദേഹം മറ്റൊരു പ്രസ്ഥാനം (കേരള അനൗപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസ സമിതി) രൂപവത്കരിക്കുകയും അതിന്റെ പ്രവർത്തകനായി മാറുകയും ചെയ്തു.
== വായനാദിനം ==
{{main|വായനാദിനം}}
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചരമദിനം കേരളത്തിൽ 1996 മുതൽ വായനദിനമായി ആചരിക്കുന്നു. ജൂൺ 19 മുതൽ 25 വരെയുള്ള ഒരാഴ്ച കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് വായനാ വാരമായും ആചരിക്കുന്നു.വായന ദിന സന്ദേശം വായിച്ചു വളരുക ചിന്തിച്ചു വിവേകം നേടുക
== നിര്യാണം ==
1995 ജൂൺ 19-ന് അന്തരിച്ചു. 86 വയസ്സായിരുന്നു.
==സ്മാരകം==
[[File:Pnpanicker memorial school ambalappuzha.jpg|thumb|പി.എൻ. പണിക്കർ സ്മാരക ഗവ.എൽ.പി.സ്കൂൾ, അമ്പലപ്പുഴ]]
പി.എൻ. പണിക്കർ അദ്ധ്യാപകനായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന അമ്പലപ്പുഴ ഗവ. എൽ.പി.സ്കൂൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മാരകമായി [[പി.എൻ. പണിക്കർ സ്മാരക ഗവ.എൽ.പി.സ്കൂൾ|പി.എൻ. പണിക്കർ സ്മാരക ഗവ.എൽ.പി.സ്കൂളായി]] 2014 ൽ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.
==അവലംബം==
<references/>
==ഇതും കാണുക==
*[[പി.എൻ. പണിക്കർ സ്മാരക ഗവ.എൽ.പി.സ്കൂൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1909-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം: 1995-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 1-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 19-ന് മരിച്ചവർ]]
{{DEFAULTSORT:പണിക്കർ, പി.എൻ.}}
[[വർഗ്ഗം:ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
{{Bio-stub}}
buz8qichaucw1r87uvob6qg3k99l8bh
ഉബുണ്ടു
0
29416
4631199
4608045
2026-06-18T19:43:50Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631199
wikitext
text/x-wiki
{{മാർക്ക്|4|3|5|4|0}}
{{featured}}
{{prettyurl|Ubuntu Linux}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=ഉബുണ്ടു}}
{{Infobox OS
| name = ഉബുണ്ടു
| logo = File:Ubuntu-logo-2022.svg
| screenshot = Ubuntu 22.04 LTS Jammy Jellyfish.png
| caption = ഉബുണ്ടു 22.04 എൽടിഎസ്(LTS) "ജാമ്മി ജെല്ലിഫിഷ്"
| developer = [[Canonical (company)|Canonical Ltd.]]
| family = [[Linux]] ([[Unix-like]])
| working_state = Current
| source_model = [[Open-source software|Open-source]]<ref name="Ubuntu kernel sources">{{cite web |title=kernel.ubuntu.com |url=http://kernel.ubuntu.com/git/ |website=kernel.ubuntu.com |access-date=20 April 2018 |archive-date=21 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180821121416/http://kernel.ubuntu.com/git/ |url-status=live }}</ref><ref name="Ubuntu archive">{{cite web |title=Index of /ubuntu |url=http://archive.ubuntu.com/ubuntu/ |website=archive.ubuntu.com |access-date=20 April 2018 |archive-date=11 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200511162437/http://archive.ubuntu.com/ubuntu/ |url-status=live }}</ref>
| released = [[Ubuntu version history#Ubuntu_4.10_(Warty_Warthog)|Ubuntu 4.10]] (Warty Warthog) / {{Start date and age|2004|10|20|df=yes|paren=yes}}
| latest_release_version = [[Ubuntu version history#2204|Ubuntu 22.04]] (Jammy Jellyfish) <!-- If you update this, remember to also update [[Comparison of Linux distributions]]. -->
| latest_release_date = {{Start date and age|2022|04|21|df=yes|paren=yes}}<ref>{{cite web |title=Canonical Ubuntu 22.04 LTS is released |url=https://ubuntu.com/blog/ubuntu-22-04-lts-released |website=Ubuntu |access-date=26 June 2022 |language=en}}</ref>
<!-- outdated: | latest_preview_version = [[Ubuntu version history#2110|Ubuntu 21.10]] (Impish Indri) Daily Build<ref>{{Cite web |url=http://cdimage.ubuntu.com/daily-live/current/ |title=Ubuntu 21.10 Daily Build |website=cdimage.ubuntu.com |access-date=2020-11-07 |archive-date=22 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110222222806/http://cdimage.ubuntu.com/daily-live/current/ |url-status=live }}</ref>
| latest_preview_date = {{Start date and age|2020|11|07|df=yes|paren=yes}} and daily builds -->
| marketing target = [[Cloud computing]], [[personal computer]]s, [[Server (computing)|servers]], [[supercomputer]]s, [[Internet of things|IoT]]
| language = More than 55 languages <small>by [[#Local communities (LoCos)|LoCos]]</small>
| updatemodel = [[Software Updater]], [[Ubuntu Software]], [[APT (software)|apt]]
| package_manager = [[GNOME Software]], [[dpkg]] ([[APT (Debian)|APT]]), [[Snap (package manager)|Snap]], [[Flatpak]] – graphical front-end: [[Snap Store]]
| supported_platforms = {{bulleted list |[[x86-64]] |[[ARM64]] |[[RISC-V]] |[[ppc64le]] ([[POWER8]] and later) |[[s390x]]<ref name="supported_hardware">{{cite web |url=https://ubuntu.com/server/docs/installation |quote= Ubuntu 20.04 Server Edition [...] supports four 64-bit architectures: amd64, arm64, ppc64el, s390x |title=Installation |work=Ubuntu Server Documentation |year=2020 |publisher=Canonical Ltd. |access-date=1 January 2022 |archive-date=29 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211129113254/https://ubuntu.com/server/docs/installation |url-status=live }}</ref> |[[ARMhf]] ([[ARMv7]] + [[VFPv3-D16]])<ref>{{cite web |url=https://ubuntu.com/core/docs/supported-platforms |title=Supported platforms |work=Ubuntu Core Documentation |year=2020 |publisher=Canonical Ltd. |access-date=1 January 2022}}</ref> }}
| kernel_type = [[monolithic kernel|Monolithic]] ([[Linux kernel]])
| userland = [[GNU Core Utilities|GNU]]
| ui = [[GNOME]]
| license = [[Free software]] + some [[proprietary software|proprietary]] [[device driver]]s<ref name="kernelblobs">{{cite web |url= https://www.gnu.org/distros/common-distros.html#Ubuntu |title= Explaining Why We Don't Endorse Other Systems |publisher= [[Free Software Foundation]] |access-date= 14 July 2015 |archive-date= 24 April 2011 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110424061731/http://www.gnu.org/distros/common-distros.html#Ubuntu |url-status= live }}</ref>
| website = {{Official URL}}
}}
പ്രമുഖ [[ഗ്നു/ലിനക്സ്]] വിതരണമായ [[ഡെബിയൻ ഗ്നു/ലിനക്സ്|ഡെബിയൻ]] ആധാരമാക്കി നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര കമ്പ്യൂട്ടർ [[ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമാണ്]] '''ഉബുണ്ടു''' ([[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]] {{IPA2| uːˈbuːntuː}},<ref>{{cite web |url=http://www.ubuntu.com/aboutus/faq/ |title=Frequently Asked Questions |publisher=Ubuntu |accessdate=2008-05-13}}</ref> [[സുലു|സുലുവിൽ]] {{IPA2|ùbúntú}}). വളരെ അധികം ജനപ്രീതിയാർജ്ജിച്ചൊരു [[ലിനക്സ് വിതരണം|ലിനക്സ് വിതരണമാണിത്]]. [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ]] വ്യവസായിയായ [[മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്ത്|മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്തിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള [[കാനോനിക്കൽ ലിമിറ്റഡ്]] എന്ന കമ്പനിയാണ് ഉബുണ്ടു സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്നത്. [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ|സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയറായ]] ഈ [[ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ]] പേര് [[ദക്ഷിണ ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ]] [[ഉബുണ്ടു തത്ത്വചിന്ത|ഉബുണ്ടു തത്ത്വചിന്തയിൽ]] നിന്നും സൃഷ്ടിച്ചതാണ്.<ref>[https://help.ubuntu.com/9.04/about-ubuntu/C/about-ubuntu-name.html Ubuntu Documentation: About the Name]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
ലളിതമായ ഇൻസ്റ്റലേഷനും ഉപയോഗക്ഷമതയുമുള്ള തുടർച്ചയായി നവീകരിക്കുന്ന, സ്ഥിരതയുള്ള [[ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമാണ്]] ഉബുണ്ടു. ജനപ്രിയങ്ങളായ [[ലിനക്സ് വിതരണങ്ങൾ]] കണ്ടെത്താനുള്ള സർവേയിൽ desktoplinux.com [[2006]]-ലും, [[2007]]-ലും ഉബുണ്ടുവിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടുണ്ട്. [[2007]]ൽ www.desktoplinux.com സംഘടിപ്പിച്ച, 38500 പേർ പങ്കെടുത്ത ഉപയോഗ നിർണ്ണയത്തിൽ, [[ലിനക്സ്]] [[ഡെസ്ക്ടോപ്പ്]] ഇൻസ്റ്റലേഷനുകളിൽ ഏകദേശം 30% പേർ ഉബുണ്ടു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Market Survey 2006">{{cite web |title=2006 [[Desktop Linux]] Market survey |url=http://www.desktoplinux.com/cgi-bin/survey/survey.cgi?view=archive&id=0821200617613 |date=[[2006-08-29]] |accessdate=2009-05-03 |archive-date=2005-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050307001936/http://www.desktoplinux.com/cgi-bin/survey/survey.cgi?view=archive |url-status=dead }}</ref><ref name="Market Survey 2007">{{cite web |title=2007 [[Desktop Linux]] Market survey |url=http://www.desktoplinux.com/cgi-bin/survey/survey.cgi?view=archive&id=0813200712407 |date=[[2007-08-21]] |accessdate=2008-08-19 |archive-date=2005-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050307001936/http://www.desktoplinux.com/cgi-bin/survey/survey.cgi?view=archive |url-status=dead }}</ref> [[2010]] [[ഏപ്രിൽ|ഏപ്രിലിൽ]] [[കാനോനിക്കൽ ലിമിറ്റഡ്|കാനോനിക്കൽ]] നടത്തിയ അവകാശവാദമനുസരിച്ച് ഉബുണ്ടു 1.2 കോടി ആൾക്കാർ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://www.theinquirer.net/inquirer/news/1600299/ubuntu-linux-million-users |title=Ubuntu Linux has over 12 million users |accessdate=11 ഏപ്രിൽ 2010 |author=Spencer Dalziel |date=08 ഏപ്രിൽ 2010 |publisher=theinquirer.net |language=[[ഇംഗ്ലീഷ്]] |archive-date=2010-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100411143124/http://www.theinquirer.net/inquirer/news/1600299/ubuntu-linux-million-users |url-status=dead }}</ref> ഇപ്പോൾ [[ലിനക്സ്]] ഉപയോഗിക്കുന്നവരിൽ ഉബുണ്ടു ഉപയോഗിക്കുന്നവർ 50% ആണെന്ന് ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗത്തിന്റെ കണക്കുകളിൽ സമർത്ഥിക്കപ്പെടാറുണ്ട്,<ref>{{cite web |url=http://statowl.com/operating_system_market_share_by_os_version.php?1=1&timeframe=last_6&interval=month&chart_id=4&fltr_br=&fltr_os=&fltr_se=&fltr_cn=&limit%5B%5D=linux |title=Operating System Version Usage |publisher=statowl.com |accessdate=2010-04-29 |archive-date=2010-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101213091004/http://www.statowl.com/operating_system_market_share_by_os_version.php?1=1&timeframe=last_6&interval=month&chart_id=4&fltr_br=&fltr_os=&fltr_se=&fltr_cn=&limit%5B%5D=linux |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://stats.wikimedia.org/wikimedia/squids/SquidReportOperatingSystems.htm |title=Wikimedia Visitor Log Analysis Report - Operating Systems |publisher=Wikimedia |accessdate=2009-12-11 |archive-date=2009-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091111020020/http://stats.wikimedia.org/wikimedia/squids/SquidReportOperatingSystems.htm |url-status=dead }}</ref> വെബ് സെർവറുകൾക്കിടയിലും ഉബുണ്ടു വ്യാപകമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://trends.builtwith.com/Server/Ubuntu|title=Ubuntu Usage Statistics |publisher=builtwith.com |accessdate=2010-04-19}}</ref>
[[ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്വെയർ|ഓപ്പൺ സോഴ്സ്]] അനുമതിയുള്ള വിവിധ സോഫ്റ്റ്വേർ പാക്കേജുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഉബുണ്ടു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. [[ഗ്നു സാർവ്വ ജനിക അനുമതി]] (GNU General Public License) ആണ് പ്രധാന അനുമതി, ഒപ്പം തന്നെ [[ഗ്നു ലഘു സാർവ്വ ജനിക അനുമതി|ഗ്നു ലഘു സാർവ്വ ജനിക അനുമതിയും]] (GNU Lesser General Public License) ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഉപയോക്താക്കൾക്ക്, ഉബുണ്ടു പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും, വിതരണം ചെയ്യാനും, പകർത്താനും, മാറ്റം വരുത്താനും, പഠനങ്ങൾ നടത്താനും, വികസിപ്പിക്കാനും, അഴിച്ചുപണിയാനുമുള്ള അവകാശം നൽകുന്നു. [[കാനോനിക്കൽ ലിമിറ്റഡ്]] ആണ് ഉബുണ്ടുവിനായി പണം മുടക്കുന്നതെങ്കിലും, ഉബുണ്ടുവിനെ [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ|സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേറായി]] നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ സമൂഹത്തിലുള്ള വിദഗ്ദ്ധരുടെയും അവിദഗ്ദ്ധരുടെയും സേവനവും പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്നു. ഉബുണ്ടു വിൽക്കുന്നതിനു പകരം ഉബുണ്ടുവിനാവശ്യമായ സേവനങ്ങളും [[സാങ്കേതിക സഹായം|സാങ്കേതികസഹായവും]] പണം വാങ്ങി നൽകുന്നതുവഴിയാണ് കാനോനിക്കൽ പണം ശേഖരിക്കുന്നത്.
ഉബുണ്ടുവിന്റെ പുതിയ പതിപ്പുകൾ എല്ലാ ആറുമാസവും പുറത്തിറങ്ങുന്നു. അതിനു ശേഷം 18 മാസം ആ പതിപ്പിന് സഹായങ്ങളും ലഭ്യമാണ്. എൽ.ടി.എസ് (LTS - Long Term Support) എന്നറിയപ്പെടുന്ന പതിപ്പുകൾ രണ്ട് വർഷം കൂടുമ്പോൾ പുറത്തിറങ്ങുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.markshuttleworth.com/archives/146 |title=The Art of Release |work=Blog Archive |publisher=www.markshuttleworth.com |accessdate=2008-05-13 |last=Shuttleworth |first=Mark |archive-date=2013-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029184036/http://www.markshuttleworth.com/archives/146 |url-status=dead }}</ref> ഇത്തരം പതിപ്പുകളുടെ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് പതിപ്പുകൾക്ക് 3 വർഷവും, സെർവർ പതിപ്പുകൾക്ക് 5 വർഷവും ഔദ്യോഗിക സഹായം ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.ubuntu.com/news/ubuntu-8.04-lts-desktop |title=Ubuntu 8.04 LTS Desktop Edition Released |publisher=www.ubuntu.com |accessdate=2008-05-13 |archive-date=2010-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101002134335/http://www.ubuntu.com/news/ubuntu-8.04-lts-desktop |url-status=dead }}</ref>
== ചരിത്രം ==
[[പ്രമാണം:Mark Shuttleworth by Martin Schmitt.jpg|thumb|left|[[മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്ത്]], ഉബുണ്ടു ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം എന്ന ആശയത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ്]]
=== പശ്ചാത്തലം ===
1980 കളിൽ അക്കാലത്ത് പരക്കെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമായ [[യുണിക്സ്]] കൂടുതൽ കൂടുതൽ കുത്തകസ്വഭാവം കൈക്കൊണ്ടു വന്നു. ഇത് സോഫ്റ്റ്വേർ കോഡുകൾ അഴിച്ചു പണിയാനും മെച്ചപ്പെടുത്താനും ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നവരെ ബുദ്ധിമുട്ടിലാക്കി. തുടർന്ന് [[റിച്ചാർഡ് സ്റ്റാൾമാൻ]] എന്നൊരാൾ ഈ പ്രതിസന്ധിയെ മറികടക്കാൻ യുണിക്സിന് ഒരു അപരനെ കൊണ്ടുവരാനും അത് സ്വതന്ത്രമായി വിതരണം ചെയ്യാനും ആഗ്രഹിച്ചു. ഈ പദ്ധതി [[ഗ്നു]] (GNU) എന്നാണ് വിളിക്കപ്പെട്ടത്. ഇതിനു ധാരാളം പിന്തുണ ലഭിച്ചെങ്കിലും പദ്ധതി വിജയിക്കാനാവശ്യമായ ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം [[കെർണൽ|കേണൽ]] ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. 1990-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ [[ലിനസ് ടോൾവാർഡ്സ്]] എന്ന പ്രോഗ്രാമർ യുണിക്സിനു സമാനമായ ഒരു ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം കേണലുണ്ടാക്കി. സ്റ്റാൾമാൻ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വെയറുകൾക്കായി നിർമ്മിച്ച അനുമതി പ്രകാരം തന്റെ കേണൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ [[Linus|ലിനസ്]] തീരുമാനിച്ചു. അപ്ലോഡ് ചെയ്ത സമയത്തുണ്ടായ കൈപ്പിഴ മൂലം{{തെളിവ്}} ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ പേര് ലിനക്സ് എന്നായി മാറി. ഗ്നു പദ്ധതി കേണലിന്റെ അഭാവത്തിൽ ഉഴലുകയായിരുന്നതിനാൽ, അതിലേയ്ക്ക് ലിനക്സ് കേണൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടു. ഗ്നു പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ പേര് [[ഗ്നു/ലിനക്സ്]] എന്നു വിളിക്കണമെന്നാണ് സ്റ്റാൾമാൻ കരുതുന്നത്. എന്നാൽ ലിനക്സ് ഗ്നുവിനു വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചതല്ലാത്തതിനാൽ അതിനെ [[ലിനക്സ്|ലിനക്സെന്നു]] മാത്രം വിളിച്ചാലും മതിയെന്ന് ടോൾവാർഡ്സ് കരുതുന്നു.
=== ഉബുണ്ടുവിന്റെ സൃഷ്ടി ===
ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കമായപ്പോഴേക്കും സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തത്തോടെ ഗ്നു/ലിനക്സ് ഏറെ വളർന്നുവെങ്കിലും സാധാരണ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ അപ്പോഴും ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു. സാങ്കേതികമായി യാതൊരു അറിവുമില്ലാത്തയാൾക്കും ഉപയോഗിക്കാൻ പറ്റുന്ന [[വിൻഡോസ്]] എന്ന ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം വഴി [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്]] വിപണിയിൽ പിടിമുറുക്കിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. പക്ഷെ വിൻഡോസ് അതിന്റെ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് അത് ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അനുമതി മാത്രമാണ് നൽകിയിരുന്നത്. സാങ്കേതികവിദ്യാ വ്യവസായ സംരംഭകനായ [[മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്ത്|മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്തിന്]] ഈ രീതി സ്വീകാര്യമായി തോന്നിയില്ല. ഗ്നു/ലിനക്സിനേറെ ഗുണമുണ്ടെങ്കിലും അത് വൈദഗ്ദ്ധ്യമുള്ളവർക്കു മാത്രം ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒന്നായതു കൊണ്ടാണ് ഇപ്രകാരം സംഭവിച്ചതെന്നും, ഇതു ദോഷകരമായ സ്ഥിതിയാണെന്നും{{fn|(൧)}} ഷട്ടിൽവർത്ത് കരുതുകയും ലളിതമായ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഈ പദ്ധതി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. [[ഉബുണ്ടു (തത്വചിന്ത)|ഉബുണ്ടു തത്ത്വചിന്തയിൽ]] ആകൃഷ്ടനായിരുന്നതിനാൽ ഷട്ടിൽ വർത്ത് ഈ പദ്ധതിയ്ക്ക് ഉബുണ്ടു എന്നു തന്നെ പേരു നൽകി. ഓരോ ആറുമാസത്തിലും പുതിയ പതിപ്പിറക്കുന്ന വിധത്തിലാണ് പദ്ധതി. ഓരോ പതിപ്പിനും പതിനെട്ടുമാസവും, ദീർഘകാല സേവന പതിപ്പുകൾക്ക് മൂന്നു വർഷവും ഉബുണ്ടുവിന്റെ സൗജന്യസേവനം ലഭ്യമായിരിക്കും. ഉബുണ്ടു പദ്ധതിയ്ക്കുള്ള സാമ്പത്തികപിന്തുണ നൽകുന്നത് [[കാനോനിക്കൽ ലി.]] ആണ്. 2005-ൽ ഷട്ടിൽ വർത്ത് [[ഉബുണ്ടു ഫൗണ്ടേഷൻ]] എന്നൊരു ഫൗണ്ടേഷൻ പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ഫൌണ്ടേഷനു ഒരു കോടി [[യു.എസ്. ഡോളർ]] സംഭാവന നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. എപ്പോഴെങ്കിലും കാനോനിക്കൽ ലി. നൽകുന്ന പിന്തുണ അവസാനിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതാണ് ഈ തുക.
== വിശേഷ ഗുണങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Screenshot-ഉബുണ്ടു - gedit.png|300ബിന്ദു|ഉബുണ്ടു വിവിധ ഭാഷകളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു|ലഘു]]
ഉബുണ്ടു ലക്ഷ്യം വെയ്ക്കുന്നത് ഉപയോഗക്ഷമതയ്ക്കും<ref>{{cite web | url=http://www.ubuntu.com/products/whatisubuntu | title=About Ubuntu | accessdate=2006-04-25|publisher=Canonical Ltd.}}</ref> [[കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ|സുരക്ഷയ്ക്കുമാണ്]]. ഉബുണ്ടുവിന്റെ യൂബിക്വിറ്റി ഇൻസ്റ്റോളർ അതിനെ ഹാർഡ് ഡിസ്കിലേയ്ക്ക് ലൈവ് സിഡിയിൽ നിന്ന്, കമ്പ്യൂട്ടർ റീസ്റ്റാർട്ട് ചെയ്യാതെ തന്നെ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാൻ പ്രാപ്തമാക്കുന്നു. അഭിഗമ്യതയും<!-- (accessibility)--> അന്തർദേശീകരണവും വഴി കഴിയുന്നത്ര ആൾക്കാരിലേയ്ക്ക് എത്തിച്ചേരാനും ഉബുണ്ടു ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ഉബുണ്ടു പദ്ധതി ഒരു സോഫ്റ്റ്വെയർ സാർവ്വലഭ്യമായിരിക്കണം എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ളതാണ്, അത് ഏവർക്കും, എവിടെയും ഉപയോഗിക്കാനും പുതുക്കി നിർമ്മിക്കാനും അനുവദിക്കുന്നതായിരിക്കണം എന്ന ആശയം പങ്കു വെയ്ക്കുന്നു. പരാധീനതകൾ (ഉദാ: ദൃഷ്ടിവൈകല്യം) ഉള്ളവർക്കും, ഉപയോക്താവിനു വശമുള്ള ഭാഷയിലും ഒക്കെ സോഫ്റ്റ്വെയർ ഉപയോഗക്ഷമമാകണം എന്ന ഉദ്ദേശ്യവും ഈ ആശയത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.<ref name="പോക്കറ്റ് ഗൈഡ്">{{cite book
| author = Keir Thomas
| title = Ubuntu Pocket Guide and Reference
| publisher = MacFreda Publishing
| year = 2009
| url = http://www.ubuntupocketguide.com
| isbn = 978-1440478291
}}</ref>
5.04 പതിപ്പു മുതൽ ഉബുണ്ടുവിന്റെ സ്വതേയുള്ള കാരക്ടർ എൻകോഡിങ് [[UTF-8]] ആണ്.<ref name="hoary_release">{{cite web|url=http://www.ubuntu.com/getubuntu/releasenotes/504|title=5.04 Release Notes|date=2005-04-08|accessdate=2008-08-19|publisher=Canonical Ltd.|archive-date=2008-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430232054/http://www.ubuntu.com/getubuntu/releasenotes/504|url-status=dead}}</ref> ഇത് ഒട്ടനവധി റോമനിതര ലിപികളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒന്നാണ്. [[ലിബ്രേഓഫീസ്|ലിബ്രേ ഓഫീസ്]](11.04 ന് മുൻപുള്ള പതിപ്പുകളിൽ[[ഓപ്പൺ ഓഫീസ്]]), [[ഫയർഫോക്സ്]], [[എമ്പതി]] (മുമ്പ് എമ്പതിയ്ക്കു പകരം [[പിഡ്ജിൻ (സോഫ്റ്റ്വേർ)|പിഡ്ജിൻ]] ആണുണ്ടായിരുന്നത്) തുടങ്ങി നിരവധി സോഫ്റ്റ്വേറുകളും, ഒരു പിടി ലഘുവിനോദോപാധികളും ഒക്കെ ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യുമ്പോൾ കൂടെ ഇൻസ്റ്റോൾ ആകുന്നു. [[യൂണിറ്റി (ഉപയോക്തൃ സമ്പർക്കമുഖം)|യൂണിറ്റി]]] ആണ് സ്വതേയുള്ള ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പ് ഇന്റർഫേസ്. [[വൈൻ (സോഫ്റ്റ്വേർ)|വൈൻ]] തുടങ്ങിയ സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിൻഡോസിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാവുന്ന നിരവധി സോഫ്റ്റ്വേറുകളും പ്രവർത്തിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. പരിപൂർണ്ണമായ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേറുകളായവ മാത്രമേ ഉബുണ്ടുവിനൊപ്പം വിതരണം ചെയ്യുന്നുള്ളു. പരിപൂർണ്ണമായും സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ മാത്രം ഉപയോഗിക്കണമെന്നാണ് ഉബുണ്ടുവിന്റെ ഉദ്ദേശ്യലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നാണ്. എങ്കിലും, വളരെ ചെറിയൊരളവ് സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ - ഹാഡ് വെയർ [[ഫേംവെയർ|ഫേംവെയറുകൾ]] - ഉബുണ്ടു ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. അതിനു പറ്റിയൊരു ബദൽ കണ്ടെത്തുന്നതു വരെയുള്ള താത്കാലിക മാർഗ്ഗമായിട്ടാണിത്. ബഹുഭൂരിപക്ഷം ഹാഡ്വേർ ഭാഗങ്ങൾക്കുമുള്ള ഡ്രൈവർ ഉബുണ്ടു ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിൽ തന്നെയുണ്ട്. ഡെബിയൻ പാക്കേജ് സിസ്റ്റം തന്നെയാണ് ഉബുണ്ടുവിലുമുള്ളത്.
സുരക്ഷയ്ക്കുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമെന്ന നിലയിൽ ഗ്നു/ലിനക്സിലെ [[റൂട്ട് (ലിനക്സ്)|റൂട്ട്]] അംഗത്വം ഉബുണ്ടുവിൽ സജീവമല്ലാതാക്കിയിരിക്കുന്നു, പകരം സുഡോ (sudo) എന്ന സൌകര്യം ഉപയോഗിച്ച് താത്കാലിക കാര്യനിർവ്വാഹക പദവി നേടിയാണ് എന്തെങ്കിലും കാര്യനിർവ്വാഹക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യണമെങ്കിൽ ചെയ്യുന്നത്. ഇത് അവിദഗ്ദ്ധരായ ഉപയോക്താക്കൾ ദോഷകരമായ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനേയും അങ്ങനെ സുരക്ഷ നശിപ്പിക്കാനിടയുള്ളതും തടയുന്നു.<ref>{{cite web | url=https://wiki.ubuntu.com/RootSudo?highlight=%28sudo%29 | title=RootSudo| accessdate=2008-08-19}}</ref> ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യുമ്പോൾ ആദ്യമുണ്ടാക്കുന്ന ഉപയോക്തൃനാമത്തിന് സ്വതേ സുഡോ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ്. സുഡോ ഉപയോഗിക്കാൻ ഉപയോക്താവിന്റെ പാസ്വേഡ് ആണ് താക്കോൽ ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. സുഡോ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിവുള്ള ഉപയോക്താക്കളെ യൂസേഴ്സ് ആൻഡ് ഗ്രൂപ്സ് എന്ന ആപ്ലിക്കേഷനുപയോഗിച്ച് നിർണ്ണയിക്കാൻ കഴിയും. ഒരിക്കൽ സുഡോ ഉപയോഗിച്ച് കാര്യനിർവ്വാഹക ശേഷി കൈവരിച്ചാൽ പിന്നെ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സമയത്തേയ്ക്ക് വീണ്ടും പാസ്വേഡ് നൽകേണ്ടതില്ല.
ഗ്നു/ലിനക്സ് ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്ക് സ്വതേയുള്ളതു പോലെ [[കൺസോൾ (ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം)|കൺസോളുകൾ]] ഉബുണ്ടുവിലുമുണ്ട്. ആറു കൺസോളുകളാണ് ഉബുണ്ടുവിലുള്ളത്. Ctrl+Alt+F1 മുതൽ Ctrl+Alt+F6 വരെയുള്ള സംയുക്ത കീബോർഡ് ബട്ടൺ ഞെക്കലുകൾ വഴി ഓരോ കൺസോളിലുമെത്താവുന്നതാണ്. [[ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസ്|ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസിൽ]] നിന്ന് അഥവാ ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പിൽ നിന്നാണ് കൺസോളിലെത്തിയതെങ്കിൽ Ctrl+Alt+F7 ഞെക്കി ഡെസ്ക്ൿടോപ്പിൽ തിരിച്ചെത്താവുന്നതാണ്. കൺസോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനു പകരം മിക്ക സന്ദർഭങ്ങളിലും [[കമാൻഡ് ലൈൻ]] (ടെർമിനൽ) ഉപയോഗിച്ചാൽ മതിയാവും.
എല്ലാ ഗ്നു/ലിനക്സ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്കുമുള്ള പോലെ [[വിർച്ച്വൽ ഡെസ്ക്ൿടോപ്പ്|വിർച്ച്വൽ ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പുകൾ]] ഉബുണ്ടുവിലും ഉണ്ടാക്കാവുന്നതാണ്. ഇത്തരത്തിലുള്ള 36 ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പുകൾ വരെ ഉബുണ്ടുവിലുണ്ടാക്കാം.<ref name="പോക്കറ്റ് ഗൈഡ്" /> ഇവ ഓരോന്നിനേയും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം [[കമ്പ്യൂട്ടർ മോണിട്ടർ|മോണിട്ടർ]] പോലെ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.
ഉബുണ്ടു സാധാരണ [[ലൈവ് സി.ഡി.]] ആയി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. അതായത് പ്രത്യേകിച്ച് ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാതെ തന്നെ സിഡിയിൽ നിന്നും ബൂട്ടു ചെയ്ത് കമ്പ്യൂട്ടറിൽ പ്രവേശിക്കാനും കമ്പ്യൂട്ടർ സാധാരണ പോലെ തന്നെ ഉപയോഗിക്കാനും കഴിയുന്നതാണ്. ഏതാനും ചില ഗുണങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ലഭിക്കില്ല എന്നേയുള്ളു. അതുപോലെ തന്നെ [[യു.എസ്.ബി.]] ഉപകരണങ്ങളിൽ നിന്നും ബൂട്ടു ചെയ്തു കേറാൻ കഴിവുള്ള [[ബയോസ്|ബയോസുള്ള]] (BIOS) കമ്പ്യൂട്ടറുകൾക്കായി [[ലൈവ് യു.എസ്.ബി.]] നിർമ്മിക്കാനും ഉബുണ്ടു ഉപയോഗിച്ച് സാധിക്കുന്നതാണ്. ലൈവ് സി.ഡി. പോലെ തന്നെ ലൈവ് യു.എസ്.ബി. ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും.
അതേ പോലെ, [[ബയോസ്|ബയോസിൽ]] പിന്തുണയുള്ള കമ്പ്യൂട്ടറിൽ ഒരു [[യു.എസ്.ബി. ഡ്രൈവ്|യു.എസ്.ബി. ഡ്രൈവിൽ]] ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാനും അതിൽ തന്നെ ക്രമീകരിച്ചു സൂക്ഷിക്കാനും കഴിയും. യു.എസ്.ബി. ഡ്രൈവുകൾക്ക് ബയോസ് പിന്തുണയുള്ള മറ്റു കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലും പിന്നീട് ഇതേ യു.എസ്.ബി. ഡ്രൈവ് ഉപയോഗിച്ച് പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയും. ഇത് കൊണ്ടു നടക്കാവുന്ന ഒരു ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം സാധ്യമാക്കുന്നു.<ref name="pendriveinstall">{{cite web | url=http://www.pendrivelinux.com/ubuntu-810-persistent-flash-drive-install-from-live-cd/ | title=Ubuntu 8.10 Persistent Flash Drive Installation | publisher=Pendrivelinux.com | access-date=2009-08-14 | archive-date=2012-12-09 | archive-url=https://archive.today/20121209013124/http://www.pendrivelinux.com/ubuntu-810-persistent-flash-drive-install-from-live-cd/ | url-status=dead }}</ref>
വിൻഡോസിൽ നിന്ന് ഉബുണ്ടുവിലേയ്ക്ക് മാറുന്ന ആൾക്കാർക്ക് സഹായകമാകുന്ന വിധം വിൻഡോസിൽ ശേഖരിച്ചു വെച്ചിട്ടുള്ള ബുക്ക്മാർക്ക് പോലുള്ള വിവരങ്ങളും, വാൾപേപ്പറുകളും, മറ്റു സജ്ജീകരണങ്ങളും ഉബുണ്ടുവിലേയ്ക്ക് ഇറക്കുമതി ചെയ്യാവുന്നതാണ്.
== പതിപ്പുകൾ ==
{{Main|ഉബുണ്ടു പതിപ്പുകളുടെ പട്ടിക}}
{| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; margin-left:1em; margin-right:0"
|-
! പതിപ്പ്
! കോഡ് നാമം
!റിലീസ് ദിവസം
! പിന്തുണ
|-
| 12.04 എൽടിഎസ്
| പ്രിസൈസ് പാങ്കോലിൻ
| 2012-04-26
| {{Version|co|2017-04}}
|-
| 12.10
| ക്വാണ്ടൽ ക്വട്സൽ
| 2012-10-18
| {{Version|o|2014-05-16}}
|-
| 13.04
| റേറിംഗ് റിംഗ്ടെയിൽ
| 2013-04-25
| {{Version|o|2014-01-27}}
|-
| 13.10
| സോസി സലാമാണ്ടർ
| 2013-10-17
| {{Version|o|2014-07-17}}
|-
| 14.04 എൽടിഎസ്<ref>{{cite web |url=http://www.markshuttleworth.com/archives/1295 |author=Mark Shuttleworth |title=Quantal, raring, saucy… |date=18 October 2013 |accessdate=23 October 2013 |archive-date=2013-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019171500/http://www.markshuttleworth.com/archives/1295 |url-status=dead }}</ref>
| ട്രസ്റ്റി തഹർ
| 2014-04-17
| {{Version|co|2019-04}}
|-
|14.10
| ഉട്ടോപ്പിക് യൂണികോൺ<ref>{{cite web|author=Mark Shuttleworth|title=U talking to me?|url=http://www.markshuttleworth.com/archives/1363|work=Mark Shuttleworth {{!}} here be dragons|accessdate=23 April 2014|date=23 April 2014|archive-date=2014-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20140424024900/http://www.markshuttleworth.com/archives/1363|url-status=dead}}</ref>
| 2014-10-23<ref name="UtopicRelease">{{cite web |url=https://wiki.ubuntu.com/UtopicUnicorn/ReleaseSchedule |title=Utopic Unicorn Schedule |publisher=Ubuntu Wiki |accessdate=10 June 2014}}</ref>
| {{Version|o|2015-07}}
|-
| 15.04
| വിവിഡ് വെർവെറ്റ്<ref>{{cite web|author=Mark Shuttleworth|title=V is for Vivid|url=http://www.markshuttleworth.com/archives/1425|work=Mark Shuttleworth {{!}} here be dragons|accessdate=20 October 2014|date=20 October 2014|archive-date=2018-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180821113957/https://www.markshuttleworth.com/archives/1425|url-status=dead}}</ref>
| 2015-04-23
| {{Version|o|2016-01}}
|-
| 15.10
| വില്ലി വെർവുൾഫ്<ref>{{cite web|author=Mark Shuttleworth|title=W is for Wily|url=http://www.markshuttleworth.com/archives/1468|work=Mark Shuttleworth {{!}} here be dragons|accessdate=6 May 2015|date=4 May 2015|archive-date=2015-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150505040606/http://www.markshuttleworth.com/archives/1468|url-status=dead}}</ref>
| 2015-10-22<ref>{{cite web|url=https://wiki.ubuntu.com/WilyWerewolf/ReleaseSchedule|title=WilyWerewolf/ReleaseSchedule - Ubuntu Wiki|work=ubuntu.com}}</ref>
| {{Version|o|2016-07-28}}
|-
| 16.04 എൽടിഎസ്
| സെനിയൽ സെറസ്<ref>{{cite web |first=Mark |last=Shuttleworth |title=X marks the spot |url=http://www.markshuttleworth.com/archives/1479 |work=MarkShuttleworth.com |access-date=22 October 2015 |date=21 October 2015 |archive-date=2015-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151023012652/http://markshuttleworth.com/archives/1479 |url-status=dead }}</ref>
| 2016-04-21<ref name="ubuntu_insights_2016_04_21">{{cite web |url= https://insights.ubuntu.com/2016/04/20/canonical-unveils-6th-lts-release-of-ubuntu-with-16-04 |title=Canonical unveils 6th LTS release of Ubuntu with 16.04 |date=20 April 2016 |access-date=21 April 2016 |website=Ubuntu Insights |publisher=[[Canonical (company)|Canonical Ltd]]}}</ref>
| {{Version|c|2021-04}} (as 16.04.1)
|-
| 16.10
| യാക്കെറ്റി യാക്ക്<ref>{{cite web |first=Mark |last=Shuttleworth |title=Y is for... |work=MarkShuttleworth.com |url=http://www.markshuttleworth.com/archives/1496 |access-date=25 April 2016 |date=21 April 2016 |archive-date=2016-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160425035901/http://www.markshuttleworth.com/archives/1496 |url-status=dead }}</ref>
| 2016-10-20<ref>{{cite web |url= http://www.omgubuntu.co.uk/2016/04/ubuntu-16-10-release-schedule-release-schedule-date-yakkety-yak |title=This is the Release Date for Ubuntu 16.10 'Yakkety Yak' |first=Joey-Elijah |last=Sneddon |date=27 April 2016 |work=OMG! Ubuntu! |publisher=Ohso Ltd |access-date=27 April 2016}}</ref>
| {{Version|p|N/A}}
|-
| colspan="99" | <small>{{Version |l |show=011101}}</small>
|}
എല്ലാ വർഷവും ഉബുണ്ടുവിന്റെ രണ്ട് പതിപ്പുകൾ പുറത്തിറങ്ങുന്നു, പതിപ്പിന്റെ ക്രമസംഖ്യയായി പുറത്തിറങ്ങുന്ന വർഷവും മാസവും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് ആദ്യ പതിപ്പ് 4.10 ''വാർറ്റി വാർത്തോഗ്'' 2004 ഒക്ടോബർ മാസം പുറത്തിറങ്ങിയതാണ്.<ref name="warty_release">{{cite mailing list |url=https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-announce/2004-October/000003.html |title=Ubuntu 4.10 announcement |date=[[2004-10-20]] |accessdate=2008-08-19 |mailinglist=ubuntu-announce |last=Shuttleworth |first=Mark |authorlink=Mark Shuttleworth}}</ref> ഭാവി പതിപ്പുകളുടെ ക്രമസംഖ്യ മുൻകൂട്ടി പറയാൻ സാധിക്കില്ല. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ പുറത്തിറക്കൽ വൈകിയാൽ ക്രമസംഖ്യയും അതിനനുസരിച്ച് മാറുന്നതാണ്. ദീർഘകാല സേവന പതിപ്പ് 6.06 മാത്രം ആറുമാസത്തിൽ പുതിയ പതിപ്പിറക്കുക എന്നതിനു വ്യത്യസ്തമായി എട്ടുമാസം തികഞ്ഞപ്പോഴാണു പുറത്തിറങ്ങിയത്. ഓരോ പതിപ്പുകൾക്കും ഒരു നാമവും ഉണ്ടായിരിക്കും, ഈ നാമം ഒരു മൃഗത്തിന്റെ പേരും അതിനൊരു വിശേഷണവും കൂടിച്ചേർന്നുള്ളതായിരിക്കും (ഉദാ: ''ജോണ്ടി ജാക്കലോപ്പ്'', ''കാർമിക് കോല''). ഈ പേരുകൾ [[മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്ത്|ഷട്ടിൽവർത്താണ്]] ഇടുന്നത്.<ref name="പോക്കറ്റ് ഗൈഡ്"/> പതിപ്പുകളെ കുറിക്കാൻ ഇതിൽ വിശേഷണമായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ഭാഗം മാത്രമാണു സാധാരണ ഉപയോഗിക്കുക.<ref>{{cite web|url=https://wiki.ubuntu.com/DevelopmentCodeNames |title=DevelopmentCodeNames - Ubuntu Wiki |publisher=wiki.ubuntu.com |date= |accessdate=2008-10-19}}</ref> ആദ്യ രണ്ടു പതിപ്പുകളൊഴികെ ബാക്കിയുള്ളവയുടെ പേരുകൾ [[ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമാല|ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമാലാ ക്രമത്തിലാണ്]] നൽകിയിട്ടുള്ളത്.
പതിപ്പ് 5.04 മുതൽ ഉബുണ്ടുവിൽ സ്വതേയുള്ള എൻകോഡിങ് [[യൂണികോഡ്|യൂണികോഡായി]]. [[വിൻഡോസ്|വിൻഡോസിൽ]] നിന്നും ഉബുണ്ടുവിലേയ്ക്ക് കുടിയേറുന്നവർക്ക് സഹായകമാകത്തക്ക വിധത്തിൽ പതിപ്പ് 7.04 മുതൽ വിൻഡോസിലെ നിരവധി സജ്ജീകരണങ്ങളും ശേഖരിച്ചു വെച്ചിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളും ഉബുണ്ടുവിലേയ്ക് എടുത്ത് ചേർക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഉപകരണം കൂട്ടിച്ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://www.easy-ubuntu-linux.com/ubuntu-feisty-installation.html |title=Ubuntu 7.04 Adds a Migration Tool |accessdate=2008-08-19 |publisher=Integrity Enterprises}}</ref><ref>{{cite web |url=https://launchpad.net/migration-assistant |title=Migration Assistant in Launchpad |accessdate=2008-06-02 |publisher=Launchpad.net}}</ref> പതിപ്പ് 8.04 മുതൽ വിൻഡോസിനുള്ളിൽ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന വുബി ഇൻസ്റ്റോളറും ഉബുണ്ടുവിനൊപ്പം വിതരണം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. പതിപ്പ് 10.04 മുതൽ ഉബുണ്ടുവിനുള്ള സഹായപുസ്തകം പുറത്തിറങ്ങാൻ തുടങ്ങി.<ref name="മാനുവൽ-ഫ്രിഡ്ജ്">{{cite web |title=Getting Started with Ubuntu 10.04 released! |url=http://fridge.ubuntu.com/node/2028 |accessdate=23 ഓഗസ്റ്റ് 2010 |archive-date=2010-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100908061219/http://fridge.ubuntu.com/node/2028 |url-status=dead }}</ref>
ഗ്നോമിന്റെ പുതിയ പതിപ്പിറങ്ങി ഏകദേശം ഒരു മാസത്തിനു ശേഷമാണ് ഉബുണ്ടുവിന്റെ പതിപ്പിറങ്ങുന്നത്. [[എക്സ്.ഓർഗ്|എക്സ്.ഓർഗിന്റെ]] പതിപ്പിറങ്ങി ഒരുമാസത്തിനു ശേഷമാണ് ഗ്നോം പുറത്തിറങ്ങുന്നത്. ഇവരണ്ടും ഓരോ ഉബുണ്ടു പതിപ്പിലും 11.04 വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു. 11.04 മുതൽ സ്വതേയുള്ള ഉപയോക്തൃസമ്പർക്ക മുഖമായി ഉബുണ്ടു സ്വന്തം [[യൂണിറ്റി (ഉപയോക്തൃ സമ്പർക്കമുഖം)|യൂണിറ്റി]] ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. സ്വന്തം പുറത്തിറങ്ങി പതിനെട്ട് മാസങ്ങളിലേയ്ക്ക് അപ്ഡേറ്റുകൾ വഴി ഉബുണ്ടുവിന് പിന്തുണ ലഭിക്കുന്നതാണ്. ദീർഘകാല സേവന ഡെസ്ക്ൿടോപ്പ് പതിപ്പുകൾക്ക് 3 വർഷവും, ദീർഘകാല സേവന സെർവർ പതിപ്പുകൾക്ക് 5 വർഷവും പിന്തുണ ലഭിക്കുന്നതാണ്.<ref name="lts">{{cite web |last=Zimmerman |first=Matt |title=Announcing Beta release of Ubuntu 6.06 LTS |url=https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-announce/2006-April/000065.html |accessdate=2008-08-19}}</ref> അവയെ തിരിച്ചറിയാൻ പേരിനൊപ്പം LTS (Long Term Support - ദീർഘ കാല പിന്തുണ) എന്നുണ്ടാവും.<ref>{{cite web |url=https://wiki.ubuntu.com/LTS |title=LTS - Ubuntu Wiki}}</ref>
== ഉബുണ്ടുവിന്റെ ഇതര പതിപ്പുകൾ ==
[[പ്രമാണം:Kubuntu-9.04-DesktopEffects.png|thumb|നൂതന ക്രമീകരണങ്ങളോടു കൂടിയ [[കുബുണ്ടു]] ഡെസ്ക്ടോപ്പ്]]
* '''[[കുബുണ്ടു]]:''' ഉബുണ്ടു സ്വതേ [[പണിയിട സംവിധാനം|പണിയിട സംവിധാനമായി]] [[യൂണിറ്റി (ഉപയോക്തൃ സമ്പർക്കമുഖം)|യൂണിറ്റി]] ആണുപയോഗിക്കുന്നത് [[ഗ്നോം|ഗ്നോമും]] ലഭ്യമാണ്. പകരം [[കെ.ഡി.ഇ.]] ഉപയോഗിക്കുന്ന പതിപ്പ് [[കുബുണ്ടു]] (Kubuntu) എന്ന പേരിൽ ലഭ്യമാണ്. ഡെസ്ക്ൿടോപ്പിന്റെ വ്യത്യാസമൊഴിച്ച് ഇവ തമ്മിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവുമില്ല. സാധാരണ ഉബുണ്ടുവിൽ വേണമെങ്കിൽ യൂണിറ്റിക്കും ഗ്നോമിനുനൊപ്പം കെ.ഡി.ഇ. പിന്നീട് ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാവുന്നതുമാണ്.
* '''[[ക്സുബുണ്ടു]]:''' [[യൂണിറ്റി (ഉപയോക്തൃ സമ്പർക്കമുഖം)|യൂണിറ്റിക്കു]] പകരം [[എക്സ്.എഫ്.സി.ഇ.]] (Xfce) ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പ് എൻവിയണ്മെന്റ് ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്ത ഉബുണ്ടുവാണ് [[ക്സുബുണ്ടു]] (Xubuntu). കുബുണ്ടു പോലെ അടിസ്ഥാനപരമായി ക്സുബുണ്ടുവും സാധാരണ ഉബുണ്ടു തന്നെ, പക്ഷേ പഴയതോ പ്രാപ്തി കുറഞ്ഞതോ ആയ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട ഫലമുണ്ടാക്കാൻ ക്സുബുണ്ടുവിനു കഴിയും.
[[പ്രമാണം:Edubuntu 7.10.desktop-i386-Live.png|എജ്യുബുണ്ടു ലൈവ് സെഷൻ|ലഘു]]
* '''[[എജ്യുബുണ്ടു]]:''' വിദ്യാഭ്യാസാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതും കുട്ടികൾക്ക് യോജിക്കുന്ന ഇന്റർഫേസുമായി പുറത്തിറക്കുന്ന ഉബുണ്ടു പതിപ്പാണ് [[എജ്യുബുണ്ടു]] (Edubuntu). വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുപകരിക്കുന്ന സോഫ്റ്റ്വേറുകളും ഇതിലുണ്ടാകും.
* '''[[ഉബുണ്ടു നെറ്റ്ബുക്ക് റീമിക്സ്]]:''' സാധാരണ [[കമ്പ്യൂട്ടർ|കമ്പ്യൂട്ടറുകളേയും]] [[ലാപ്ടോപ്പ്|ലാപ്ടോപ്പുകളേയും]] അപേക്ഷിച്ച് ശേഷി കുറഞ്ഞവയായ [[നെറ്റ്ബുക്ക്|നെറ്റ്ബുക്കുകൾക്കായി]] പ്രത്യേകം സജ്ജീകരിച്ച [[ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമാണ്]] [[ഉബുണ്ടു നെറ്റ്ബുക്ക് റീമിക്സ്]]. പതിപ്പ് 8.04 മുതലാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്.
* '''[[ഗോബുണ്ടു]]:''' നൂറുശതമാനവും സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ മാത്രമുപയോഗിക്കുന്ന ഒന്നാണ് [[ഗോബുണ്ടു]] (Gobuntu). സാധാരണ ഉബുണ്ടുവിലും ഇതേ ഉദ്ദേശ്യമുണ്ടെങ്കിലും സാങ്കേതികമായ പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം അപൂർവ്വം ഒഴിവാക്കാനാകാത്ത അവസരങ്ങളിൽ സാധിക്കില്ല.
* '''[[ഉബുണ്ടു കോർ]]:''' ശേഷികുറഞ്ഞതും കൊണ്ടുനടക്കാവുന്നതുമായ ഉപകരണങ്ങൾക്കും എംബെഡഡ് ഉപകരണങ്ങൾക്കുമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉബുണ്ടു വിതരണമാണ്.
* '''[[മിത്ബുണ്ടു]]:''' മിത് ടിവി ഡിജിറ്റൽ റിക്കോർഡിങ് സോഫ്റ്റ്വേർ ഉപയോഗിക്കുവാൻ പാകപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന പതിപ്പാണ് [[മിത്ബുണ്ടു|മിത്ബുണ്ടുവും]] (MythBuntu).
* '''[[ഉബുണ്ടു സ്റ്റുഡിയോ]]:''' മൾട്ടീമീഡിയ എഡിറ്റിങ്ങും നിർമ്മാണവും സാധ്യമാക്കുന്നതിനായി പ്രത്യേകം സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി തയ്യാറാക്കുന്ന പതിപ്പാണ് [[ഉബുണ്ടു സ്റ്റുഡിയോ]].
=== ഉബുണ്ടു സെർവർ ===
[[File:Ubuntu 12-04 Server Installation.png|thumb|ഉബുണ്ടു 12.04 സെർവർ ഇൻസ്റ്റലേഷൻ ബൂട്ട് മെനു.]]
[[വേൾഡ് വൈഡ് വെബ്|വെബ്]], [[ഇമെയിൽ]] [[സെർവർ]] ആയി ഉപയോഗിക്കാൻ ശേഷി കൂടുതലുള്ള ഹാഡ്വേറുകൾക്കായി നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള പതിപ്പാണ് '''ഉബുണ്ടു സെർവർ'''. ഉബുണ്ടു 10.04 എൽടിഎസ് സെർവറിന് 2015 വരെ പിന്തുണയുണ്ട്. ഉബുണ്ടു 12.04ഉം അഞ്ച് വർഷ പിന്തുണ നൽകുന്നുണ്ട്.<ref name="Morgan">{{cite web|last=Morgan|first=Timothy|title=Ubuntu Server Primed for the Bigtime|url=http://www.theregister.co.uk/2010/04/20/ubuntu_server_10_04/|publisher=The Register|accessdate=10 April 2011}}</ref>
ഉബുണ്ടു സെർവർ [[വിഎംവെയർ ഇസിഎക്സ് സെർവർ]], [[ഒറാക്കിൾ]] [[വിർച്വൽബോക്സ്]], [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്]] [[ഹൈപ്പർ-വി]] മുതലായവയെ പിന്തുണക്കുന്നു. സുരക്ഷക്കായി ഉബുണ്ടു സെർവർ കെർണലിനോടൊപ്പം [[ആപ്ആർമർ]] ആണുപയോഗിക്കുന്നത്. സാധാരണ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് ഫയർവാളിനെ നിയോഗിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. 10.04 സെർവർ പതിപ്പ് [[മൈഎസ്ക്യൂഎൽ]] 5.1, [[അപ്പാച്ചെ ടോംക്യാറ്റ്|ടോംക്യാറ്റ്]] 6, [[ഓപൺജെഡികെ]] 6, [[സാംബ സോഫ്റ്റ്വെയർ|സാംബ]] 3.4, [[നാജിയോസ്]] 3, [[പിഎച്ച്പി]] 5.3, [[പൈത്തൺ]] 2.6 എന്നിവ സ്വതേ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
=== വ്യുൽപ്പന്നങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Ubuntunetbookremix9.10screenshot.png|ലഘു|ഉബുണ്ടു നെറ്റ്ബുക്ക് റീമിക്സ്]]
[[കാനോനിക്കൽ ലി.]] നൽകുന്ന ഔദ്യോഗിക പിന്തുണയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന നിരവധി പതിപ്പുകൾക്കു പുറമെ വളരെയധികം പതിപ്പുകൾ ഉബുണ്ടുവിൽ നിന്നും ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite web
| url = http://distrowatch.com/search.php?category=All&origin=All&basedon=Ubuntu&desktop=All&architecture=All&status=Active
| title = DistroWatch
| accessdate = 26 ഒക്ടോബർ 2009
| publisher = DistroWatch
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
}}</ref><ref>{{cite web
| url = https://wiki.ubuntu.com/DerivativeTeam/Derivatives
| title = Ubuntu Ecosystem
| accessdate = 26 ഒക്ടോബർ 2009
| publisher = ഉബുണ്ടു
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
}}</ref> മെച്ചപ്പെട്ട ഉപയോക്തൃസൗഹൃദ സ്വഭാവവും, പൂർണ്ണമായും ക്രമീകരിച്ചെടുക്കാവുന്നതുമായ മെനുവും മറ്റുമുള്ള ലിനക്സ് മിന്റ് ആണവയിൽ പ്രധാനം. [[ഗ്നോം|ഗ്നോമിനേക്കാളും]] ലഘുവായ [[ഓപ്പൺബോക്സ് വിൻഡോ മാനേജർ|ഓപ്പൺബോക്സ് വിൻഡോ മാനേജറും]] ജിറ്റികെ+ ആപ്ലിക്കേഷനുകളുമുപയോഗിക്കുന്ന ക്രഞ്ച്ബാങ് ലിനക്സ് (CrunchBang Linux) ആണ് മറ്റൊരെണ്ണം. ക്രഞ്ച്ബാങ് ലിനക്സ് വേഗതയും ഉപയോഗഗുണവും തമ്മിലുള്ള മെച്ചപ്പെട്ട സന്തുലിതാവസ്ഥ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ഉബുണ്ടുവിന്റെ മറ്റൊരു വ്യുൽപ്പന്നമായ [[ന്യൂസെൻസ്]] (gNewSense) [[ഗ്നു സാർവ്വ ജനിക അനുമതി]] പ്രകാരം പൂർണ്ണമായും സ്വതന്ത്രങ്ങളായ സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.<ref>{{cite web
| url = http://wiki.gnewsense.org/Main:ml/GeneralQuestions
| title = പൊതു ചോദ്യങ്ങൾ
| accessdate = 26 ഒക്ടോബർ 2009
| publisher = ന്യൂസെൻസ്
| language = മലയാളം
| archive-date = 2009-04-07
| archive-url = https://web.archive.org/web/20090407043942/http://wiki.gnewsense.org/Main:ml/GeneralQuestions
| url-status = dead
}}</ref> [[ഗ്നു]] ആണ് ന്യൂസെൻസിനാവശ്യമുള്ള പിന്തുണ നൽകുന്നത്. 2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ഗോസ്]] (gOS) അതിന്റെ മെച്ചപ്പെട്ട ദൃശ്യരൂപത്താലും ഉപയോഗ ലാളിത്യത്താലും ഏറെ പ്രകീർത്തിക്കപ്പെട്ട ഒന്നാണ്. ഉബുണ്ടുവിലെ വരുത്തിയ ചില്ലറ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ട് i386 രൂപകൽപ്പനയുമായി ഏറ്റവുമധികം ഒത്തുപോകുന്ന ഒരു ലിനക്സ് വിതരണമാണ് കിവി ലിനക്സ്.<ref>{{cite web
| url = http://www.nixtutor.com/ubuntu/20-ubuntu-derivatives-you-should-know-about/
| title = 20 Ubuntu Derivatives You Should Know About
| accessdate = 26 ഒക്ടോബർ 2009
| author = Mark Sanborn
| date = 04 മെയ് 2009
| publisher = nixtutor.com
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
}}</ref> കിവി, ഉബുണ്ടുവിനായി ലഭ്യമായ റെപ്പോസിറ്ററികളെല്ലാം ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് സാധാരണ ഉബുണ്ടുവിൽ ലഭ്യമായ യാതൊന്നും കിവിയിൽ നഷ്ടമാകുന്നില്ല. എൻലൈറ്റന്മെന്റ് വിൻഡോ മാനേജർ (E17) ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിനക്സ് വിതരണങ്ങളാണ് ഓപ്പൺജിഇയു (OpenGEU), ഓസീഓഎസ് (OzOs) തുടങ്ങിയവ. [[അസൂസ്|അസൂസിന്റെ]] ഇഇ നെറ്റ്ബുക്കുകൾക്കായി പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുള്ള ഉബുണ്ടു പതിപ്പാണ് ഈബുണ്ടു (Eebuntu). ബി.ഇ.ഒ.എസ്സിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ കൂടി പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഉബുണ്ടു വ്യുൽപ്പന്നമാണ് സീബുണ്ടു (Zebuntu). സുരക്ഷാ പരിശോധനകൾക്കുള്ള മണ്ഡലമായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമാണ് നൂബുണ്ടു (nUbuntu). [[ലൈവ് സി.ഡി.]] സൗകര്യത്തിലുപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു ഉബുണ്ടു വ്യുൽപ്പന്നമാണ് ഗ്നോപ്പിക്സ് (Gnoppix). ഓരോ പിക്സലിലും [[വിൻഡോസ് എക്സ്.പി.|വിൻഡോസ് എക്സ്.പി.യ്ക്ക്]] സമാനമായ വിധത്തിൽ ഉബുണ്ടുവിന്റെ പതിപ്പ് ചൈനീസ് [[ഹാക്കർ|ഹാക്കേഴ്സ്]] പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news
| title = Ylmf OS!: Ubuntu Hacked to Look Just Like Windows XP
| url = http://techpp.com/2009/12/28/ylmf-os-ubuntu-hacked-to-look-just-like-windows-xp/
| publisher = techpp.com
| date = 28 ഡിസംബർ 2009
| accessdate = 20 ജനുവരി 2010
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
| archive-date = 2009-12-31
| archive-url = https://web.archive.org/web/20091231025520/http://techpp.com/2009/12/28/ylmf-os-ubuntu-hacked-to-look-just-like-windows-xp/
| url-status = dead
}}</ref>
== സിസ്റ്റം ആവശ്യകതകൾ ==
{| align="right" cellpadding="3" cellspacing="0" class="wikitable" style = "font-size: 95%;"
|+സിസ്റ്റം ആവശ്യകതകൾ
|-
! rowspan="2" |
! colspan="2" |[[Desktop computer|ഡെസ്ക്ടോപ്പിനും]] [[ലാപ്ടോപ്പ്|ലാപ്ടോപ്പിനും]]<ref name="SystemRequirements" />
! rowspan="2" |[[Server (computing)|സെർവർ]]<ref name="SystemRequirements">{{cite web|url=https://help.ubuntu.com/community/Installation/SystemRequirements|title=Ubuntu System Requirements|accessdate=2008-06-13}}}</ref>
|-
! ആവശ്യപ്പെടുന്നത്
! നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്
|-
![[Central processing unit|പ്രോസ്സസർ]]
| 300 MHz(x86)
| 700 MHz(x86)
| 300 MHz (x86)
|-
![[RAM|മെമ്മറി]]
| 256 MB
| 384 MB*
| 64 MB<ref name="ServerGuide710">{{cite web|url=https://help.ubuntu.com/7.10/server/C/preparing-to-install.html#id2581089|title=Preparing to Install|accessdate=2008-06-13}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}}</ref>
|-
![[Hard disk drive|ഹാർഡ് ഡ്രൈവ്]] ശേഷി
| 4 GB<ref name="HDD install size">{{cite web|url=http://www.ubuntu.com/products/whatisubuntu/desktopedition|title=Ubuntu Desktop Edition|accessdate=2008-06-13|archive-date=2007-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20071028114735/http://www.ubuntu.com/products/whatisubuntu/desktopedition|url-status=dead}}</ref>
| 8 GB<ref name="HDD install size" />
| 500 MB<ref name="ServerGuide710" />
|-
![[വീഡിയോ കാർഡ്]]
| VGA @ 640x480
| VGA @ 1024x768
| VGA @ 640x480
|}
ഉബുണ്ടുവിന്റെ ഡെസ്ൿടോപ്പ് പതിപ്പ് ഇപ്പോൾ [[ഇന്റൽ എക്സ്86]], [[എ.എം.ഡി 64]], [[എ.ആർ.എം.]] തുടങ്ങിയവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.desktoplinux.com/news/NS8335306746.html|date=2009-04-20|title=Jaunty Jackalope ARM'd and ready|accessdate=2009-07-25|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424081353/http://www.desktoplinux.com/news/NS8335306746.html|url-status=dead}}</ref> പവർ പിസി,<ref>{{cite web | url=https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-announce/2007-February/000098.html | title=Technical Board Decision - February 2007|accessdate=2008-06-13}}</ref> പ്ലേസ്റ്റേഷൻ 3 തുടങ്ങിയ രൂപകൽപ്പനയ്ക്ക് അനൌദ്യോഗിക സേവനവും ലഭ്യമാണ്. അനൗദ്യോഗികമായി ഇറ്റാനിയത്തിന് ലഭിച്ചിരുന്ന പിന്തുണയും, സെർവറിനായുള്ള ചില പതിപ്പുകൾ [[സ്പാർക്ക് ആർക്കിടെക്ചർ|സ്പാർക്കിനു]] ലഭിച്ചിരുന്ന പിന്തുണയും<ref>{{cite web|url=http://old-releases.ubuntu.com/releases/7.10/|title=Ubuntu 7.10 (Gutsy Gibbon)<!-- Bot generated title -->|accessdate=2008-06-13}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.eweek.com/c/a/IT-Infrastructure/Ubuntu-to-Support-Sun-Niagara-Platform/|title=Ubuntu to Support Sun 'Niagara' Platform}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പ്രസക്തി നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ പതിപ്പ് 10.10 മുതൽ ലഭ്യമല്ല.<ref name="sparc-itaninum" />
ഡെസ്ൿടോപ്പ് ഇൻസ്റ്റലേഷനാവശ്യമായ കുറഞ്ഞ ശേഷി, 300 [[ഹെർട്സ്|MHz]] ഉള്ള എക്സ്86 [[പ്രോസസ്സർ|പ്രോസസ്സറും]] 256 [[മെഗാബൈറ്റ്|എം.ബി.]] [[റാം|റാമും]], ഹാർഡ് ഡിസ്കിൽ 4 ജി.ബി. ഇടവും,<ref
name="HDD install size"/> 640x480 റെസലൂഷൻ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[വീഡിയോ ഗ്രാഫിക്സ് അറേ|വിജിഎയും]] ആണ്. ഇപ്പോൾ പുറത്തിറങ്ങുന്ന പല ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിനും ആവശ്യമായ ഹാർഡ്വെയർ ആവശ്യവുമായി തട്ടിച്ചു നോക്കുമ്പോൾ ഇതു വളരെ കുറവാണ്. നിർദ്ദേശിക്കുന്ന കമ്പ്യൂട്ടർ ശേഷി 700 ഹെർട്സുള്ള എക്സ്86 പ്രോസസ്സറും,384 എംബി റാമും, ഹാർഡ് ഡിസ്കിൽ 8 ജിബി ഇടയും<ref name="HDD install size" /> 1024x768 റെസലൂഷനുള്ള വി.ജി.എയുമാണ്. ഇത്രയും ശേഷിയില്ലാത്ത കമ്പ്യൂട്ടറുകൾക്കായി ക്സുബുണ്ടു ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{cite web|url=http://www.xubuntu.org/get|title=Get Xubuntu|accessdate=2008-06-13|archive-date=2010-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20100622083826/http://www.xubuntu.org/get|url-status=dead}}</ref>
== ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതികൾ ==
[[ലൈവ് സിഡി]] ഉപയോഗിച്ചാണ് സാധാരണ ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാറുള്ളത്. ഉപയോഗിക്കുന്ന കമ്പ്യൂട്ടറിന്റെ ഹാർഡ് ഡിസ്കിലേക്ക് ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാതെ ലൈവ് സിഡിയിൽ നിന്നും നേരിട്ട് ഉബുണ്ടു ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം പ്രവർത്തിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ഇത് കൊണ്ടുള്ള പ്രയോജനം സ്ഥിരമായ ഇൻസ്റ്റലേഷന് മുൻപ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ ഹാർഡ്വെയർ പിന്തുണ, എല്ലാ ഹാർഡ്വെയറുകൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഡ്രൈവർ സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്നിങ്ങനെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഉപയോക്താവിന് പരിശോധിക്കുവാൻ സാധിക്കും എന്നതാണ്. ഇതേ ലൈവ് സിഡി ഉപയോഗിച്ചു തന്നെ ഉബുണ്ടു സ്ഥിരമായി ഹാർഡ് ഡിസ്കിലേക്ക് ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇതിനായി [[യുബിക്വിറ്റി (സോഫ്റ്റ്വെയർ)|യുബിക്വിറ്റി (Ubiquity)]] എന്ന ഒരു ഇൻസ്റ്റാളറും ലൈവ് സിഡിയിലുണ്ട്.
ഉബുണ്ടു ലൈവ് സിഡി ലഭിക്കാൻ വിവിധ മാർഗങ്ങൾ ഉണ്ട്
* ''' ഉബുണ്ടു വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്നും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുക'''
ഉബുണ്ടൂ വെബ്സൈറ്റിൽ കയറിയ ശേഷം വേണ്ട ഉബുണ്ടു പതിപ്പ് (8.04 അഥവാ 9.04 വേണോ, 32 ബിറ്റ് അഥവാ 64 ബിറ്റ് പ്രോസസറിന് വേണ്ടിയുള്ളതാണോ, ഉബുണ്ടു വേണോ, കുബുണ്ടു വേണോ എന്നിങ്ങനെ) തിരഞ്ഞെടുത്ത് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാം. ഒരു സിഡി ഇമേജ് (.ISO) ഫയൽ ആയാണ് ഡൗൺലോഡ് ലഭിക്കുന്നതു്. ഇത് ഒരു സിഡി/ഡിവിഡി യിലേക്ക് ആലേഖനം ചെയ്ത് ഉബുണ്ടു ലൈവ് സിഡി സൃഷ്ടിക്കാം.
=== ഇൻസ്റ്റലേഷനുകൾ ===
[[പ്രമാണം:Wubi-ubuntu.png|thumb|വുബി ഉപയോഗിച്ച് വിൻഡോസിനുള്ളിൽ ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്]]
വിവിധ തരത്തിൽ ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാം. ഒരു കമ്പ്യൂട്ടറിൽ ഉബുണ്ടു മാത്രമായി, മറ്റൊരു ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിനൊപ്പം, [[വിൻഡോസ്|വിൻഡോസിനുള്ളിൽ]] സാധാരണ [[സോഫ്റ്റ്വേർ]] ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യുന്നതു പോലെ, അല്ലെങ്കിൽ വി.എം.വെയർ പ്ലേയർ (VMware Player) പോലുള്ള സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിർച്ച്വൽ കമ്പ്യൂട്ടറായി ഒക്കെ ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നതാണ്. [[ലൈവ് സിഡി]] ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനാണെങ്കിൽ അങ്ങനെയുമാവാം.
ഉബുണ്ടു മാത്രമായും ഇതര ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിനൊപ്പവും ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാൻ ലിനക്സ് പാർട്ടീഷനുകൾ നിർമ്മിച്ച് അതിൽ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഉബുണ്ടുവിന്റെ പ്രവർത്തന മികവ് ഏറ്റവുമധികം ലഭിക്കുക ഇത്തരം ഇൻസ്റ്റലേഷനിലാണ്. വിൻഡോസിനൊപ്പം മറ്റൊരു ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമായി ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യുന്നതിനെ ഡുവൽ ബൂട്ടിങ് എന്നു വിളിക്കുന്നു. [[വുബി]] (Wubi) എന്ന ഇൻസ്റ്റോളർ ഉപയോഗിച്ച് വിൻഡോസിനുള്ളിൽ തന്നെ ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. വുബി ഉബുണ്ടുവിനായി ഒരു വിർച്ച്വൽ ഹാർഡിസ്ക് വിൻഡോസിൽ നിർമ്മിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയുമാണ് ചെയ്യുക. ഈ വിർച്ച്വൽ ഹാർഡ് ഡിസ്ക് ഒരു ഒറ്റ ഫയലായിട്ടാവും ഉണ്ടാവുക. വുബി ഇൻസ്റ്റലേഷൻ താരതമ്യേന ലളിതമാണെങ്കിലും ഉബണ്ടുവിന്റെ കാര്യനിർവ്വഹണ ശേഷിയെ ചെറുതായി ബാധിക്കാറുണ്ട്.<ref name="പോക്കറ്റ് ഗൈഡ്" /> ഇത്തരത്തിൽ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്താൽ സാധാരണ സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ വിൻഡോസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്യുന്നതു പോലെ തന്നെ ഉബുണ്ടുവും നീക്കം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഉപയോഗത്തിൽ സമാനവും എന്നാൽ ആന്തരികമായ പ്രവർത്തനത്തിൽ വ്യത്യസ്തവുമായ വിധത്തിലുള്ള ഇൻസ്റ്റലേഷനാണ് വിർച്ച്വൽ കമ്പ്യൂട്ടർ ഉപയോഗിച്ച് നടത്തുന്നത്. വിർച്ച്വൽ കമ്പ്യൂട്ടർ നിർമ്മിക്കാനാവശ്യമായ സോഫ്റ്റ്വെയർ ഉപയോഗിച്ച് അത് നിർമ്മിക്കുകയും അതിലേയ്ക്ക് ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യുകയുമാണ് ചെയ്യുക. ഉബുണ്ടു റീസ്റ്റാർട്ട് ചെയ്യണമെങ്കിൽ വിർച്ച്വൽ കമ്പ്യൂട്ടറിനുള്ളിൽ നിന്ന് അപ്രകാരം സാധിക്കുന്നതാണ്. ശരിക്കുമുള്ള കമ്പ്യൂട്ടർ റീസ്റ്റാർട്ട് ചെയ്യേണ്ടി വരില്ല.<ref name="പോക്കറ്റ് ഗൈഡ്" />
== ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കലും നീക്കം ചെയ്യലും ==
[[പ്രമാണം:Ubuntu install and remove.ogg|thumb|250px|ഉബണ്ടുവിൽ സോഫ്റ്റ്വേർ ഇൻസ്റ്റോളിങും നീക്കം ചെയ്യലും]]
ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കാനും നീക്കം ചെയ്യാനും ഉബുണ്ടുവിൽ പാക്കേജ് മാനേജർ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മുൻകൂട്ടി ഉബുണ്ടുവിനായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പാക്കേജുകൾ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്ന ഉപകരണമാണ് പാക്കേജ് മാനേജർ. റെപ്പോസിറ്ററീസ് എന്നു വിളിക്കുന്ന ഓൺലൈൻ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുമാണ് പ്രധാനമായും ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യുക. ഇൻസ്റ്റലേഷനു sudo ഉപയോഗിച്ച് കാര്യനിർവ്വാഹക പദവി കൈവശപ്പെടുത്തേണ്ടതാണ്. പ്രധാനമായും മൂന്നു പാക്കേജ് മാനേജറാണ് ഉബുണ്ടുവിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
# [[ഉബുണ്ടു സോഫ്റ്റ്വേർ സെന്റർ]]
# [[സിനാപ്റ്റിക്ക്]]
# [[ആപ്റ്റ്]]
എന്നിവയാണവ
ആദ്യ രണ്ടെണ്ണവും ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസ് ഉപയോഗിച്ച് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്നു. കമാൻഡ് ലൈൻ അഥവാ ടെർമിനൽ ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന ഉപകരണമാണ് [[ആപ്റ്റ്]] (Advanced Packaging Tool - നൂതന പാക്കേജിങ് ഉപകരണം).
ഉബുണ്ടുവിനായി നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ലഭ്യമായ സോഫ്റ്റ്വേറുകളെയെല്ലാം അതിന്റെ ഉപയോഗാനുമതിയും, പിന്തുണയുടെ തോതും അനുസരിച്ച് നാലായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name="components">{{cite web | url=http://www.ubuntu.com/community/ubuntustory/components | title=ubuntu/components | accessdate=2008-08-19 | archive-date=2008-02-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080220152743/http://www.ubuntu.com/community/ubuntustory/components | url-status=dead }}</ref> ഈ നാലു വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്ന സോഫ്റ്റ്വേറുകളേയും നാലു റെപ്പോസിറ്ററികളായി നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾക്ക് മാത്രമുള്ള മെയിൻ റെപ്പോസിറ്ററിയിൽ മറ്റു വിധത്തിലൊന്നും ഒഴിവാക്കാൻ സാധിക്കാത്ത ഫേംവെയർ തുടങ്ങിയ സ്വതന്ത്രമല്ലാത്തവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=autogenerated2>{{cite web | url=http://www.ubuntu.com/community/ubuntustory/components | title=ubuntu/components | accessdate=2008-08-19 | publisher=Canonical Ltd. | archive-date=2008-02-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080220152743/http://www.ubuntu.com/community/ubuntustory/components | url-status=dead }}</ref>
{| align="left" class="wikitable" style = "font-size: 95%; margin: 1 1em auto 1em auto"
|+ഉബുണ്ടു സോഫ്റ്റ്വേറുകളുടെ ഘടന
!!!സ്വതന്ത്ര<br />സോഫ്റ്റ്വേർ!!സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത<br /> സോഫ്റ്റ്വേർ
|-
| '''പിന്തുണയുള്ളവ''' || Main || Restricted
|-
| '''പിന്തുണയില്ലാത്തവ''' || Universe || Multiverse
|}
സോഴ്സ്കോഡ് ലഭ്യമല്ലാത്തതും എന്നാൽ ഒഴിവാക്കാൻ പറ്റാത്തതുമായ [[ഡിവൈസ് ഡ്രൈവർ]] സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾക്കും ഔദ്യോഗിക പിന്തുണ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. സോഴ്സ് കോഡ് ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ ഇവയ്ക്കുള്ള പിന്തുണ താരതമ്യേന കുറവായിരിക്കും. ഇവയെ റെസ്ട്രിക്റ്റഡ് റെപ്പോസിറ്ററിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടാവും. മെയിൻ, റെസ്ട്രിക്റ്റഡ് റെപ്പോസിറ്ററികളിലാണ് കമ്പ്യൂട്ടർ ഉപയോഗത്തിനാവശ്യമുള്ള എല്ലാ സാധാരണ സോഫ്റ്റ്വേറുകളും ഉണ്ടാവുക. പിന്തുണയില്ലാത്തവ എന്നതു കൊണ്ട് കാനോനിക്കൽ ലി. പിന്തുണ നൽകാത്തവ എന്നു മാത്രമേ ഉദ്ദേശ്യമുള്ളു. ഉബുണ്ടു സമൂഹമോ സോഫ്റ്റ്വേർ നിർമ്മാതാക്കളോ മറ്റാരെങ്കിലുമോ ഇവയ്ക്ക് പിന്തുണ നൽകുന്നുണ്ടായിരിക്കാം. മൾട്ടിവേഴ്സ് സോഫ്റ്റ്വേറുകളുടെ സോഴ്സ് കോഡ് ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ അവയ്ക്ക് എന്തെങ്കിലും വിധത്തിൽ പിന്തുണ കിട്ടാനുള്ള സാധ്യത കുറവാണ്. സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത സോഫ്റ്റ്വേറുകളെങ്കിലും വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനു തടസ്സമില്ലാത്ത [[അഡോബ് ഫ്ലാഷ് പ്ലേയർ]], [[സൺ മൈക്രോസിസ്റ്റംസ്|സണ്ണിന്റെ]] [[ജാവ വിർച്ച്വൽ മെഷീൻ]], [[എംപി3|എം.പി.3]] ഫയലുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനുള്ള സൌകര്യം, തുടങ്ങിയവയെ റെസ്ട്രിക്റ്റഡ് ആയി കണക്കാക്കുന്നു.
പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളിലേയ്ക്ക് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ അവ അതിലേയ്ക്ക് ചേർക്കുന്നതിനു മുമ്പ് പ്രൊപ്പോസ്ഡ് (-proposed) എന്നൊരു റെപ്പോസിറ്ററിയിലേയ്ക്ക് ചേർക്കുന്നു. ഇവിടെ വച്ചവ പരീക്ഷിച്ച് ബഗ്ഗുകൾ നീക്കിയതിനു ശേഷമാണ് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളിലേയ്ക്ക് ചേർക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=https://wiki.ubuntu.com/StableReleaseUpdates#Verification |title=SRU Verification |accessdate=2009-04-02 |publisher=Canonical Ltd.}}</ref> പ്രൊപ്പോസ്ഡ് റെപ്പോസിറ്ററിയിലുള്ള ആപ്ലിക്കേഷനുകളും ഏവർക്കും ലഭ്യമാണ്. ഉബുണ്ടു കാലാനുസൃതമായി പുതുക്കുന്നതിനാവശ്യമുള്ള അപ്ഡേറ്റുകൾ അപ്ഡേറ്റ്സ് (-updates) എന്ന റെപ്പോസിറ്ററികളിൽ ഉണ്ടാവും. ഓരോ പതിപ്പിനും വ്യത്യസ്തങ്ങളായ അപ്ഡേറ്റ് റെപ്പോസിറ്ററികളാണുണ്ടാവുക. ഇവ ഓരോന്നും പതിപ്പിന്റെ സേവന കാലാവധി കഴിയുന്നതു വരെ (സാധാരണ പതിപ്പുകൾക്ക് 18 മാസം, ദീർഘകാല സേവന പതിപ്പുകൾക്ക് 3 വർഷം, ദീർഘകാല സേവന സെർവർ പതിപ്പുകൾക്ക് 5 വർഷം) നിലനിർത്തിയിരിക്കും. എല്ലാ അപ്ഡേറ്റുകളും, സോഫ്റ്റ്വേറുകളും ആദ്യം പ്രൊപ്പോസ്ഡ് റെപ്പോസിറ്ററിയിൽ പരീക്ഷിക്കുകയും, പുറത്തിറക്കുന്നതിനു ഒരു മാസം മുമ്പ് കൂടുതൽ സൌകര്യങ്ങളൊന്നും ചേർക്കാതെ പരിരക്ഷിച്ച് അവ മറ്റു ഘടകങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടു പോകുന്നവയാണൊയെന്നു പരിശോധിച്ച്, സ്ഥിരതയുള്ളവയെന്നുറപ്പു വരുത്തിയാണ് അനുസൃതമായ റെപ്പോസിറ്ററികളിലേയ്ക്ക് ചേർക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=https://wiki.ubuntu.com/StableReleaseUpdates |title=StableReleaseUpdates |accessdate=2009-04-02 |publisher=Canonical Ltd.}}</ref>
ആദ്യം പറഞ്ഞ ഏത് ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ചാണു സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യുന്നതെങ്കിലും അവ ഇവയിലേതെങ്കിലും ഒരു റെപ്പോസിറ്ററിയിൽ നിന്നായിരിക്കും.
ഡെബിയൻ പാക്കേജുകൾ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാൻ dpkg എന്നൊരു കമാൻഡ് ലൈൻ റ്റൂളും. റെഡ്ഹാറ്റ് പാക്കേജ് മാനേജർ ഉപയോഗിച്ച് റെഡ്ഹാറ്റ് ലിനക്സ് വിതരണങ്ങൾക്കായി നിർമ്മിച്ച പാക്കേജുകൾ (.rpm) ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാൻ alien എന്നൊരു റ്റൂളും ഇവയ്ക്കു പുറമേ ഉബുണ്ടുവിനായി ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite book
| url = http://www.ubuntugeek.com/install-rpm-files-in-ubuntu.html
| title = Install .rpm Files in Ubuntu
| accessdate = 24 ഒക്ടോബർ 2009
| date = 20 ഡിസംബർ 2006
| publisher = ubunutgeek.com
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| archive-date = 2010-02-20
| archive-url = https://web.archive.org/web/20100220095219/http://www.ubuntugeek.com/install-rpm-files-in-ubuntu.html
| url-status = dead
}}</ref>
== സാങ്കേതിക വിദ്യ ==
ഡെബിയൻ ലിനക്സിന്റെ കോഡ് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഉബുണ്ടു ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നത്.<ref name="history">{{cite web | url=http://www.ubuntu.com/community/ubuntustory | title=ubuntu/history "The Ubuntu Story" | accessdate=2008-08-19 | archive-date=2008-05-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080512052801/http://www.ubuntu.com/community/ubuntustory | url-status=dead }}</ref> ഡെബിയൻ വിതരണത്തിന്റെ സ്ഥിരതയുള്ളതോ അസ്ഥിരമായതോ ആയ പ്രാഥമിക കോഡിൽ നിന്നുമാണ് ഉബുണ്ടു ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇരു ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങളും ഒരേ പാക്കേജിങ് സിസ്റ്റവും പാക്കേജ് മാനേജ്മെന്റ് ഉപകരണവും ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതേ ഡെബിയൻ ഫയൽ ഫോർമാറ്റാണ് (.deb) പാക്കേജുകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നതെങ്കിലും ഒരു പാക്കേജ് തന്നെ ഇരു ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിലും പ്രവർത്തിക്കണമെന്നില്ല. പാക്കേജുകൾ സോഴ്സ് കോഡ് തലത്തിൽ നിന്നു തന്നെ ഉബുണ്ടുവിനായി നിർമ്മിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://wiki.ubuntu.com/MarkShuttleworth | title=Mark Shuttleworth on binary compatibility | accessdate = 2008-08-19}}</ref> ഡെബിയൻ ശൈലിയിൽ നിന്ന് ഉബുണ്ടു വളരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടു പോകുന്നുവെന്ന് ഡെബിയന്റെ സ്രഷ്ടാവായ [[ഇയാൻ മർഡോക്ക്]] തന്നെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="forking">{{cite web | url=http://ianmurdock.com/debian/ubuntu-vs-debian-reprise/ | title=Ubuntu vs. Debian, reprise | accessdate=2007-10-21 | date=2005-04-20 | archive-date=2014-08-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140819164015/http://ianmurdock.com/debian/ubuntu-vs-debian-reprise/ | url-status=dead }}</ref>
സാധാരണ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിവില്ലെങ്കിൽ കൂടി അയത്ന ലളിതമായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന വിധത്തിലാണ് ഉബുണ്ടുവിന്റെ നിർമ്മാണം. എന്നിരുന്നാൽ കൂടി കമാൻഡ് ലൈനിന്റെ ഉപയോഗം പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.
== ഉബുണ്ടു തത്ത്വചിന്ത ==
{{main|ഉബുണ്ടു തത്ത്വചിന്ത}}
ഉബുണ്ടു ഒരു ദക്ഷിണ ആഫ്രിക്കൻ തത്ത്വചിന്തയാണ്, പരസ്പര ബന്ധത്തിലും പരസ്പര സേവന സന്നദ്ധതയിലും അധിഷ്ഠിതമാണത്. സുലു, ക്സോസ (Xhosa) ഭാഷകളിൽ നിന്നാണ് ഉബുണ്ടു എന്ന പദം വരുന്നത്. പരമ്പരാഗത ആഫ്രിക്കൻ ചിന്താഗതി എന്ന തലത്തിൽ ആഫ്രിക്കൻ പുനരുത്ഥാനത്തിനും ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക എന്ന റിപ്പബ്ലിക്ക് ഉണ്ടാകാനും ഉബുണ്ടു കാരണമായിരിക്കുന്നു. ഉബുണ്ടു തത്ത്വചിന്ത ഏകദേശം അർത്ഥമാക്കുന്നത് “മറ്റുള്ളവരോട് കാട്ടേണ്ട മനുഷ്യത്വം” എന്നാണ്.
=== ഉബുണ്ടു സമൂഹം ===
[[പ്രമാണം:Maverick UDS Group Photo.jpg|thumb|ഉബുണ്ടു ഡെവലപർമാർ]]
ഉബുണ്ടു തത്ത്വചിന്ത ആസ്പദമാക്കിയാണ് ഉബുണ്ടു സമൂഹം സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്. വിവരങ്ങൾ പരസ്പരം പങ്കുവെച്ച് സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള അവസരമാണ് സന്നദ്ധ സേവ സമൂഹമായ ഉബുണ്ടു സമൂഹത്തിലുള്ളത്. ഈ ആഗോള സമൂഹം വളരെ വലുതും ഉബുണ്ടു പദ്ധതിയ്ക്ക് ഏറെ സേവനങ്ങൾ ചെയ്തുകൊണ്ടുമിരിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഉബുണ്ടു ഉപയോഗിക്കുന്ന സാധാരണ ഉപയോക്താക്കൾക്കു വേണ്ട സഹായം മുതൽ ഉബുണ്ടുവിന്റെ സാങ്കേതിക വികസന പ്രക്രിയയിൽ വരെ ഈ സമൂഹം ക്രിയാത്മകമായി പങ്കെടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഉബുണ്ടുവിലുണ്ടായിരിക്കേണ്ട വിശേഷഗുണങ്ങളും മറ്റു പ്രത്യേകതകളും സമൂഹം തന്നെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.
പ്രാദേശിക ഭാഷയിലുള്ള വികസനത്തിനായി അതിനു സന്നദ്ധരായവരെ അതതു ഭാഷയുടെ ലോകോ (LoCo) സംഘമായി കൂട്ടുന്നു. ഇതേ രീതിയിൽ മറ്റു പ്രത്യേകതകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയും സമൂഹത്തെ ഉപസമൂഹങ്ങൾ ആയി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
== സഹായ ലഭ്യതയും പങ്കാളിത്ത സാധ്യതയും ==
പൂർണ്ണമല്ലെങ്കിൽ പോലും പ്രധാനപ്പെട്ട [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേർ|സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേറുകളുടെ]] സഹായം അവയോടൊപ്പം [[ഗ്നു ഡോക്യുമെന്റേഷൻ പദ്ധതി]] പ്രകാരം പ്രമാണീകരിച്ചു നല്കുന്നുണ്ട്. ഉബുണ്ടു അവയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. പ്രാഥമികമായ സഹായ ലഭ്യതയ്ക്ക് അവ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. അതിലധികം സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ ഉബുണ്ടു ഡോക്യുമെന്റേഷൻ ടീം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ഡോക്യുമെന്റേഷൻ സൈറ്റിൽ നിന്നും<ref>http://help.ubuntu.com/</ref> നിന്നും ലഭ്യമാണ്. ഉബുണ്ടു സമൂഹത്തിൽ നിന്നും [[ഇന്റർനെറ്റ് ഫോറം|ഫോറമുകൾ]], [[ഐ.ആർ.സി.|ഐ.ആർ.സി. ചാനൽ]], [[മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ്]] തുടങ്ങി നിരവധി മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയും സഹായം ലഭിക്കുന്നതാണ്.<ref name="commusuppo">http://www.ubuntu.com/support/communitysupport</ref> പ്രാദേശിക ഭാഷയിലുള്ള സഹായവും ബന്ധപ്പെട്ട പ്രാദേശിക സംഘത്തിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്നതാണ്. ഉബുണ്ടുവിനെ സംബന്ധിക്കുന്ന നിരവധി കാര്യങ്ങളെ പരാമർശിക്കുന്ന [[വിക്കി|വിക്കിയും]] നിലവിലുണ്ട്.<ref>https://wiki.ubuntu.com/</ref> ലോഞ്ച്പാഡ് സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ചുള്ള സാങ്കേതിക ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടികൾ നല്കുന്ന രീതിയും ഉബുണ്ടുവിനായി നിലവിലുണ്ട്.<ref>https://answers.launchpad.net/ubuntu</ref> സഹായ സേവനങ്ങൾ കാനോനിക്കൽ ലിമിറ്റഡിന്റെ പക്കൽ നിന്നോ ഔദ്യോഗിക പങ്കാളികളുടെ പക്കൽ നിന്നോ പണം കൊടുത്ത് വാങ്ങി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതുമാണ്.<ref>http://www.ubuntu.com/support/paid</ref> സിസ്റ്റം സജ്ജീകരണവും സഹായ സേവനവും ക്രമീകരിക്കാനായി ലാൻഡ്സ്ക്കേപ്പ് എന്നൊരു പദ്ധതിയും കാനോനിക്കൽ ലിമിറ്റഡ് തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സമൂഹ [[ബ്ലോഗ്|ബ്ലോഗുകൾക്കുള്ള]] [[ഇന്റർനെറ്റ് പോർട്ടൽ|പോർട്ടലായ]] പ്ലാനറ്റ് വഴി ഉബുണ്ടുവിന്റെ വികസനം സാധ്യമാക്കുന്നവരും ഒപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്നവരും നൽകുന്ന കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>http://planet.ubuntu.com/</ref> ഫ്രിഡ്ജ് എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന പോർട്ടലിലൂടെ ഉബുണ്ടുവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതിയ വാർത്തകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്. ഓരോ ആഴ്ച്ചയിലും പുതിയ പുതിയ വാർത്തകൾ ക്രോഡീകരിച്ച എഴുത്തുകളും സമൂഹ പദ്ധതിയായ ഇവിടെ നിന്നു പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു.
സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ സൃഷ്ടിക്കാനാഗ്രഹമുള്ളവർക്ക് അത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള അവസരം ഉബുണ്ടു ആർക്കും നൽകുന്നുണ്ട്. കലാപരമായ അഭിരുചിയുള്ളവർക്ക് ഉബുണ്ടുവിന്റെ ദൃശ്യാനുഭവത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തി മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള പദ്ധതിയിലും പങ്കുചേരാവുന്നതാണ്. [[കമ്പ്യൂട്ടർ ബഗ്|ബഗ്ഗുകൾ]] കണ്ടെത്തുന്നവർക്ക് അവ സ്രഷ്ടാക്കളുടേയോ സമൂഹത്തിന്റേയോ ദൃഷ്ടിയിൽ പെടുത്തിയും പദ്ധതിയെ സഹായിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>https://wiki.ubuntu.com/BugSquad</ref> സഹായക പ്രമാണങ്ങളുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ പങ്കുകൊണ്ടും, ഐ.ആർ.സി, മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ്, ഫോറം തുടങ്ങിയ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ മറ്റുള്ളവർക്ക് കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ ചെയ്യാം എന്നു പറഞ്ഞു കൊടുത്തും ഉബുണ്ടു പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാം. ഉബുണ്ടുവിനായി ലഭ്യമായ സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ തർജ്ജമ ചെയ്ത് നൽകാനുള്ള അവസരവും പൊതുജനങ്ങൾക്കുണ്ട്.<ref>{{cite web
| url = https://wiki.ubuntu.com/Translations
| title = Translations - Ubuntu Wiki
| accessdate = 26 ഒക്ടോബർ 2009
| publisher = ഉബുണ്ടു
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
}}</ref>
== സ്വീകാര്യത ==
ഓഗസ്റ്റ് 2007-ൽ DesktopLinux.com 38,500 പേരിൽ നടത്തിയ സർവേയിൽ 30.3% പേരുടെ പിന്തുണയോടെ ഉപയോഗത്തിലുള്ള ലിനക്സ് വിതരണങ്ങളിൽ ഒന്നാമതെത്തിയിരുന്നു.<ref name="Market Survey 2007" /> 2009 ജനുവരിയിൽ [[ന്യൂയോർക്ക് റ്റൈംസ്]] നൽകിയ വാർത്തയിൽ ഒരു കോടി ആൾക്കാരിലധികം പേർ ഉബുണ്ടു ഉപയോഗിക്കുന്നതായി കൊടുത്തിരുന്നു.<ref name="NYT10Jan09"> {{cite web|url = http://www.nytimes.com/2009/01/11/business/11ubuntu.html?_r=2&th&emc=th|title = A Software Populist Who Doesn’t Do Windows |accessdate = 2009-02-22|last = Vance|first = Ashlee|authorlink = |year = 2009|month = January}}</ref> 2009 ജൂൺ മാസം സെഡ്.ഡി.നെറ്റ് നൽകിയ വിവരപ്രകാരം 1.3 കോടി സജീവരായ ഉപയോക്താക്കൾ ഉബുണ്ടുവിനുണ്ട്. ഇതു കൂടിക്കൊണ്ടുമിരിക്കുന്നു.<ref name="Dawson17Jun09">{{cite web|url = http://education.zdnet.com/?p=2709|title = Ubuntu a minor player? Not outside the States|accessdate = 2009-06-18|last = Dawson|first = Christopher|authorlink = |year = 2009|month = June|archive-date = 2018-06-22|archive-url = https://web.archive.org/web/20180622071457/https://www.zdnet.com/blog/education/?p=2709|url-status = dead}}</ref> [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] 2005-ൽ നടന്ന ലിനക്സ് വേൾഡ് കോൺഫറൻസ് ആൻഡ് എക്സ്പോയിൽ ഏറ്റവും നല്ല ലിനക്സ് വിതരണത്തിനുള്ള പുരസ്കാരം ഉബുണ്ടുവിനു ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web| url=http://w3.linux-magazine.com/issue/61/Linuxworld_London_UK_2005.pdf| title=LinuxWorld Expo UK 2005| format=PDF| accessdate=2008-08-19| archive-date=2008-06-26| archive-url=https://web.archive.org/web/20080626133319/http://w3.linux-magazine.com/issue/61/Linuxworld_London_UK_2005.pdf| url-status=dead}}</ref> പല ഓൺലൈൻ, കടലാസ് മാദ്ധ്യമങ്ങളും ഉബുണ്ടു മെച്ചമാണെന്നു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web| url=http://www.reviewlinux.com/index.php/?m=show&id=39| title=Ubuntu - A New Approach to Desktop Linux| accessdate=2008-08-19| archive-date=2006-05-10| archive-url=https://web.archive.org/web/20060510152531/http://www.reviewlinux.com/index.php/?m=show&id=39| url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web | url=http://www.linuxjournal.com/article/8253| title=Linux in Government: Linux Desktop Reviews, Part 6 - Ubuntu| accessdate=2008-08-19}}</ref><ref>{{Citation| last=McAllister| first=Neil| publication-date=January 2008| title=Gutsy Gibbon: Desktop Linux OS Made Easy| periodical=PC World| volume=26| issue=1| page=84| url=http://www.pcworld.com/article/138884/first_look_ubuntu_710_desktop_linux.html| accessdate=2008-08-19| archive-date=2008-08-21| archive-url=https://web.archive.org/web/20080821051916/http://www.pcworld.com/article/138884/first_look_ubuntu_710_desktop_linux.html| url-status=dead}}</ref> 2007-ൽ ഇൻഫോവേൾഡിന്റെ ഏറ്റവും നല്ല ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ക്ലയന്റിനുള്ള ബോസ്സീ പുരസ്കാരം ഉബുണ്ടുവിനു ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.infoworld.com/t/platforms/best-open-source-in-platforms-and-middleware-129|title=Best of open source in platforms and middleware|accessdate=2008-06-13}}</ref> പി.സി. വേൾഡ് മാഗസിൻ ഉബുണ്ടുവിൽ സ്വതേ ഒരു ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പ് ഇഫക്റ്റ് മാനേജർ ഇല്ലെന്നു വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും “എല്ലാം കൂടി നോക്കുമ്പോൾ ലഭ്യമായ ഏറ്റവും നല്ല ലിനക്സ് വിതരണമെന്നു” പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref name="PCW Ubu V Fed">{{cite web|url= http://www.pcworld.com/article/146400/desktop_linux_faceoff_ubuntu_804_vs_fedora_9.html|title= Desktop Linux Face-Off: Ubuntu 8.04 vs. Fedora 9|accessdate= 2008-08-19|author= Robert Strohmeyer|last= Strohmeyer|first= Robert|date= [[2008-06-02]]|year= 2008|month= June|work= [[PC World (magazine)|PC World]]|publisher= [[IDG|International Data Group]]|archive-date= 2008-08-13|archive-url= https://web.archive.org/web/20080813223405/http://www.pcworld.com/article/146400/desktop_linux_faceoff_ubuntu_804_vs_fedora_9.html|url-status= dead}}</ref>
[[മാസിഡോണിയ (രാജ്യം)|മാസിഡോണിയയിലെ]] വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം ക്ലാസ് മുറികളിൽ 1,80,000 ഉബുണ്ടു ലിനക്സ് ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പുകൾ സജ്ജീകരിക്കുകയും, രാജ്യത്തെ എല്ലാ വിദ്യാർത്ഥികളോടും ഉബുണ്ടു ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.ubuntu.com/news/macedonia-school-computers |title=Every Student in the Republic of Macedonia to Use Ubuntu-Powered Computer Workstations {{!}} Ubuntu<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-08-18 |archive-date=2009-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090403200908/http://www.ubuntu.com/news/macedonia-school-computers |url-status=dead }}</ref> 2005-ൽ തുടങ്ങിയ [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേർ|സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേറുകളിലേയ്ക്കുള്ള]] മാറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമായി 2008-ൽ ഫ്രഞ്ച് പോലീസ് അവർക്ക് [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്|മൈക്രോസോഫ്റ്റുമായുണ്ടായിരുന്ന]] കരാർ റദ്ദാക്കുകയും അവരുടെ 70,000 ഡെസ്ക്ടോപ്പുകൾ ഉബുണ്ടുവിലേയ്ക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news
| author = AFP
| title = French police deal blow to Microsoft
| url = http://afp.google.com/article/ALeqM5iU4Lq7tOR_WVOJLZ3IeRaIH03x6w
| publisher = google.com
| date = 30 ജനുവരി 2008
| accessdate = 29 ഫെബ്രുവരി 2009
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20080201014627/http://afp.google.com/article/ALeqM5iU4Lq7tOR_WVOJLZ3IeRaIH03x6w
| archivedate = 2008-02-01
| url-status = live
}}</ref><ref>{{cite news
| authorlink = http://www.cnet.com/profile/Matt+Asay/
| author = Matt Asay
| title = http://news.cnet.com/8301-13505_3-9861472-16.html
| url = French police find "Liberte! Egalite! Fraternite!" in Ubuntu Linux
| publisher = cnet.com
| date = 30 ജനുവരി 2008
| accessdate = 29 ഫെബ്രുവരി 2009
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
}}</ref> ഉബുണ്ടുവിലേയ്ക്ക് മാറിയതുവഴി ദശലക്ഷക്കണക്കിനു [[യൂറോ]] ലാഭിച്ചതായി 2013-ൽ ഫ്രഞ്ച് പോലീസ് വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="zd50mil">{{cite news
| title =French police move from Windows to Ubuntu Linux
| author = Steven J. Vaughan-Nichols
| url =http://www.zdnet.com/french-police-move-from-windows-to-ubuntu-linux-7000021479/
| publisher = zdnetcom
| date = 02 ഒക്ടോബർ 2013
| accessdate =03 ഒക്ടോബർ 2013
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
}}</ref><ref name="Gendarmerie">{{cite news
| title = French police: we saved millions of euros by adopting Ubuntu
| author = Ryan Paul
| url = http://arstechnica.com/information-technology/2009/03/french-police-saves-millions-of-euros-by-adopting-ubuntu/
| publisher = arstechnica.com
| date = 12 മാർച്ച് 2009
| accessdate = 03 ഒക്ടോബർ 2013
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
}}</ref> മുമ്പ് [[ഫെഡോറ]], [[റെഡ്ഹാറ്റ് ലിനക്സ്]] കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന [[വിക്കിമീഡിയ]] സെർവറുകൾ ഒരൊറ്റ സാങ്കേതിക വിദ്യയിലേയ്ക്ക് മാറുന്നത് കൈകാര്യവും കാര്യനിർവഹണവും എളുപ്പമാക്കുമെന്നതിനാൽ ഉബുണ്ടുവിലേയ്ക്ക് മാറാൻ പദ്ധതിയിടുകയും<ref>{{cite web
| url = http://www.computerworld.com/action/article.do?command=viewArticleBasic&articleId=9116787&intsrc=news_ts_head
| title = Wikipedia simplifies IT infrastructure by moving to one Linux vendor
| accessdate = 27 ഒക്ടോബർ 2009
| author = Todd R. Weiss
| date = 09 ഒക്ടോബർ 2008
| publisher = ComputerWorld.com
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| archive-date = 2009-06-10
| archive-url = https://web.archive.org/web/20090610041052/http://www.computerworld.com/action/article.do?command=viewArticleBasic&articleId=9116787&intsrc=news_ts_head
| url-status = dead
}}</ref> നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇപ്പോൾ [[വിക്കിമീഡിയ|വിക്കിമീഡിയയുടെ]] എല്ലാ സെർവറുകളും (350<ref name="wikimediaubuntu" /> അല്ലെങ്കിൽ 400<ref>{{cite web
| url = http://2bits.com/news/wikimedia-standardizes-400-servers-ubuntu-server-804-lts.html
| title = Wikimedia standardizes 400 servers on Ubuntu Server 8.04 LT
| accessdate = | accessdate = 20 ജനുവരി 2010
| date = 11 ഒക്ടോബർ 2008
| publisher = 2bits.com
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
}}</ref> എണ്ണം) ഉബുണ്ടുവിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.<ref name="wikimediaubuntu">{{cite web
| url = http://www.theregister.co.uk/2008/10/13/wikimedia_goes_ubuntu/
| title = Wikipedia dumps Red Hat for Ubuntu
| accessdate = 20 ജനുവരി 2010
| author = Timothy Prickett Morgan
| date = 13 ഒക്ടോബർ 2008
| publisher = theregister.co.uk
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
}}</ref> [[അവതാർ (ചലച്ചിത്രം)|അവതാർ]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഗ്രാഫിക്സുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ പടുകൂറ്റൻ ഉബുണ്ടു [[സെർവർ ഫാം|സെർവർ ഫാമാണ്]] ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളത്.<ref>{{cite web
| url = http://jordanhall.co.uk/general-articles/avatar-film-rendered-with-enormous-ubuntu-server-farm-4701468/
| title = Avatar film rendered with enormous Ubuntu server farm
| accessdate = 20 ജനുവരി 2010
| author = Jordan Hall
| publisher = Jordan Hall
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
| archive-date = 2010-01-22
| archive-url = https://web.archive.org/web/20100122054504/http://jordanhall.co.uk/general-articles/avatar-film-rendered-with-enormous-ubuntu-server-farm-4701468/
| url-status = dead
}}</ref> അവതാറിന്റെ ഗ്രാഫിക്സ് പണികൾ നിർവഹിച്ച വേറ്റ ഡിജിറ്റൽ (Weta Digital) കമ്പനിയിലെ 35,000 [[പ്രോസസ്സർ|പ്രോസസ്സറുകളടങ്ങുന്ന]] 4,000 [[എച്ച്.പി. ബ്ലേഡ് സെർവർ|എച്ച്.പി. ബ്ലേഡ് സെർവറുകളിലെ]] എല്ലാ റെൻഡറിങ് നോഡുകളും, 90% [[ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കമ്പ്യൂട്ടർ|ഡെസ്ക്ടോപ്പുകളും]] ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഉബുണ്ടുവാണ്.<ref>{{cite web
| url = http://www.linux-netbook.com/10-blockbusters-made-with-the-help-of-linux
| title = 10 Blockbusters Made with the Help of Linux
| accessdate = 20 ജനുവരി 2010
| author = rg
| date = 20 ജനുവരി 2010
| publisher = linux-netbook.com
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
}}</ref> 2007 മുതൽ [[ഡെൽ]] ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്ത കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ വിൽക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="ubu_secure_dell"/> 2012 ജൂൺ മുതൽ ഡെൽ ഉബുണ്ടു പ്രീഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്ത കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ ഇന്ത്യയിൽ വിൽക്കാൻ തുടങ്ങി. അതിനായി 850 ചില്ലറ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു.<ref name="dellubuntu-retail-india">{{cite web|first=Joey Sneddon|title=Ubuntu Dell Laptops Go on Sale in India|url=http://www.omgubuntu.co.uk/2012/06/ubuntu-dell-laptops-go-on-sale-in-india|publisher=OMG! Ubuntu!|accessdate=18 ജൂൺ 2012|date=18 ജൂൺ 2012}}</ref> 2011 മുതൽക്കേ ചൈനയിൽ ഉബുണ്ടു പ്രീഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്ത കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ ഡെൽ വിൽക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="dellubuntu-retail-india" /> ഉബുണ്ടുവിനായുള്ള [[ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിങ്]] സാങ്കേതിക വിദ്യയിലും ഡെൽ പങ്കാളിയാണ്.<ref name=dell-cloud-computing>{{cite news|title=Dell Partners With Ubuntu for Linux Cloud Computing Technology|url=http://www.serverwatch.com/news/article.php/3923246/Dell-Partners-With-Ubuntu-for-Linux-Cloud-Computing-Technology.htm|accessdate=6 ഫെബ്രുവരി 2011|newspaper=ServerWatch.com|date=2 ഫെബ്രുവരി 2011}}</ref> 2011 ജൂൺ 1 മുതൽ [[അസൂസ്]] ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്ത കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ വിൽക്കാൻ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="asus-eepc">{{cite news
| author = Lawrence Latif
| title = Asus will preload Ubuntu Linux on three Eee PCs
| url = http://www.theinquirer.net/inquirer/news/2075819/asus-preload-ubuntu-linux-eee-pcs
| publisher = The Inquirer
| date = 02 ജൂൺ 2011
| accessdate = 07 ജൂൺ 2011
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| archive-date = 2011-06-09
| archive-url = https://web.archive.org/web/20110609231450/http://www.theinquirer.net/inquirer/news/2075819/asus-preload-ubuntu-linux-eee-pcs
| url-status = dead
}}</ref> പ്രോഗ്രാമിങ്ങിനുള്ള ഐ.ഡി.ഇ. നിർമ്മിക്കുന്ന [[എക്ലിപ്സ്.ഓർഗ്|എക്ലിപ്സ്]] 2009, 2010 വർഷങ്ങളിൽ നടത്തിയ സർവേകളിൽ, ഡെവലപ്പർമാർക്കിടയിൽ ഏറ്റവും പ്രചാരത്തിലുള്ള ലിനക്സ് പതിപ്പായി ഉബുണ്ടുവിനെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="eclipse-com-sur-2010">{{cite web|title=The Open Source Developer report 2010|url=http://www.eclipse.org/org/community_survey/Eclipse_Survey_2010_Report.pdf|work=2010 Eclipse community survey|publisher=Eclipse.org|accessdate=19 ഡിസംബർ 2010|language=ഇംഗ്ലീഷ്|format=pdf}}</ref><ref name="eclipse-com-sur-2009">{{cite web|title=The Open Source Developer report 2009|url=http://www.eclipse.org/org/press-release/Eclipse_Survey_2009_final.pdf|work=2009 Eclipce community survey|publisher=Eclipse.org|accessdate=19 ഡിസംബർ 2010|language=ഇംഗ്ലീഷ്|format=pdf}}</ref> ഈ സർവേ അനുസരിച്ച് 2010-ൽ ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണത്തിൽ വർദ്ധനവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.
സെർവർ വിപണിയിലും ഉബുണ്ടുവിന്റെ പങ്ക് 2010-ൽ ഉയർന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name=w3tech-server-share>{{cite web|title=Highlights of web technology surveys, February 2011: Ubuntu increases its market share on web servers|url=http://w3techs.com/blog/entry/highlights_of_web_technology_surveys_february_2011|accessdate=28 ഫെബ്രുവരി 2011}}</ref> [[മീഡിയവിക്കി]], [[ദ്രുപാൽ]] തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിക്കുന്ന സെർവറുകളും [[റൂബി|റൂബിയിൽ]] പ്രവർത്തിക്കുന്ന സൈറ്റുകൾക്കായുള്ള സെർവറുകളിലും വലിയൊരു ഭാഗം ഉബുണ്ടു ആണ്.<ref name="w3tech-server-share" /> ഗൂഗിൾ ട്രെൻഡ്സിലെ സൂചനകളനുസരിച്ച്, അധികം വൈകാതെ, ലിനക്സ് (linux) എന്ന പദത്തേക്കാളുമധികം തിരയപ്പെടുക ഉബുണ്ടു (ubuntu) എന്ന പദമായിരിക്കും എന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="ubntu-gt-lnx">{{cite web|title=Ubuntu Probably the First Ever Linux Distro to Overshoot Popularity of Linux Itself|url=http://www.techdrivein.com/2010/08/ubuntu-probably-first-ever-linux-distro.html|publisher=ടെക്ഡ്രൈവിൻ|accessdate=28 ഫെബ്രുവരി 2011|date=9 ഓഗസ്റ്റ് 2010}}</ref><ref name=google-trends>{{cite web|title=ഗൂഗിൾ ട്രെൻഡ്സ്|url=http://www.google.com/trends?q=ubuntu%2C+linux|accessdate=28 ഫെബ്രുവരി 2011}}</ref>
2015 ആകുമ്പോഴേക്കും 20 കോടി ഉപയോക്താക്കളാണ് നിർമ്മാതാക്കളുടെ ലക്ഷ്യം.<ref name="200mil">{{cite news
|title = Ubuntu Aims for 200 Million Users In 4 Years
|author = Marius Nestor
|url = http://news.softpedia.com/news/Ubuntu-Aims-for-200-Million-Users-In-4-Years-199366.shtml
|publisher = softpedia.com
|date = 10 മെയ് 2011
|accessdate = 20 മെയ് 2011
|language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
|archive-date = 2011-05-15
|archive-url = https://web.archive.org/web/20110515162821/http://news.softpedia.com/news/Ubuntu-Aims-for-200-Million-Users-In-4-Years-199366.shtml
|url-status = dead
}}</ref> [[ഗൂഗിൾ|ഗൂഗിളിലെ]] പതിനായിരക്കണക്കിനു വരുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കായി ഗൂഗിൾ നൽകുന്നത് ഉബുണ്ടു ആണെന്ന്, ഉബുണ്ടു 12.10-നു വേണ്ടിയുള്ള ഉബുണ്ടു ഡെവലപ്പർ ഉച്ചകോടിയിൽ ഗൂഗിൾ വെളിപ്പെടുത്തി.<ref name="goobuntu">{{cite news
|title = Tens of Thousands of Google Employees Use Ubuntu
|author = Marius Nestor
|url = http://news.softpedia.com/news/Tens-of-Thousands-of-Google-Employees-Use-Ubuntu-269350.shtml
|publisher = softpedia.com
|date = 14 മെയ് 2012
|accessdate = 16 മെയ് 2012
|language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
|archive-date = 2012-05-17
|archive-url = https://web.archive.org/web/20120517010307/http://news.softpedia.com/news/Tens-of-Thousands-of-Google-Employees-Use-Ubuntu-269350.shtml
|url-status = dead
}}</ref> കാര്യമായ മാറ്റം വരുത്താതെയാണ് ഗൂഗിൾ തങ്ങളുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഉബുണ്ടു നൽകുന്നത്. [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിലെ]] ആൻഡാലൂസിയ പ്രവിശ്യയിലെ ഭരണകൂടം, അവിടുത്തെ രണ്ടായിരത്തിലധികം വിദ്യാലയങ്ങൾക്കായി 2,20,000 ഉബുണ്ടു അധിഷ്ഠിത കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=guada>{{cite web|title=Andalusia deploys 220,000 Ubuntu desktops in schools throughout the region|url=http://www.canonical.com/about-canonical/resources/case-studies/andalusia-deploys-220000-ubuntu-desktops-schools-throughout-r|publisher=canonical.com|accessdate=14 സെപ്റ്റംബർ 2012|language=ഇംഗ്ലീഷ്|archive-date=2012-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20120906062150/http://www.canonical.com/about-canonical/resources/case-studies/andalusia-deploys-220000-ubuntu-desktops-schools-throughout-r|url-status=dead}}</ref> അവ 6,00,000 വിദ്യാർത്ഥികളും 75,000 അദ്ധ്യാപകരും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു ഉബുണ്ടു [[കസ്റ്റം സ്പിൻ]] ആയ ഗ്വാഡാലിനക്സ് ഇ.ഡി.യു. ആണ് അവിടെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref name=guada />
===ഇന്ത്യയിൽ===
ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ വളരുന്ന കമ്പ്യൂട്ടർ ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമാണ് ഉബുണ്ടു എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name=fastestGrowing>{{cite news|title=Canonical's Ubuntu Is the Fastest Growing OS in India|url=http://news.softpedia.com/news/Canonical-s-Ubuntu-Is-the-Faster-Growing-OS-in-India-453693.shtml|accessdate=20 ഓഗസ്റ്റ് 2014|newspaper=http://news.softpedia.com|date=6 ഓഗസ്റ്റ് 2014|language=ഇംഗ്ലീഷ്|archive-date=2014-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140806180006/http://news.softpedia.com/news/Canonical-s-Ubuntu-Is-the-Faster-Growing-OS-in-India-453693.shtml|url-status=dead}}</ref> 50% ആണ് വാർഷികവളർച്ച.<ref name="opensup">{{cite news|title=India opens up to operating system Ubuntu|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-08-05/news/52471021_1_ubuntu-dell-india-canonical|accessdate=20 ഓഗസ്റ്റ് 2014|newspaper=The Economic Times|date=5 ഓഗസ്റ്റ് 2014|author=Varun Aggarwal|language=ഇംഗ്ലീഷ്|archive-date=2014-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809013541/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-08-05/news/52471021_1_ubuntu-dell-india-canonical|url-status=dead}}</ref> ഇന്ത്യയിൽ [[ഡെൽ]], [[എച്ച്.പി.]] തുടങ്ങിയ കമ്പനികൾ ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്ത കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ വിൽക്കുന്നുണ്ട്. [[ബംഗളുരു]]വിലെ [[നാരായണ ഹൃദയാലയ]], ഓൺലൈൻസ് ഡയറക്ടറി സർവീസ് ആയ [[ജസ്റ്റ്ഡയൽ]] തുടങ്ങിയവയൊക്കെ പ്രവർത്തിക്കാൻ ഉബുണ്ടു ഉപയോഗിക്കുന്നു. സർക്കാർ മേഖലയിലും വിദ്യാഭ്യാസമേഖലയിലും ഉബുണ്ടു ശക്തമായ സാന്നിദ്ധ്യമാണ്. [[ഉത്തർ പ്രദേശ്]] സർക്കാരിന്റെ 15 ലക്ഷം ലാപ്ടോപ്പ് ഉടമ്പടിയും, [[ഡൽഹി സർവ്വകലാശാല]]യുടെ 61,000 ലാപ്ടോപ്പ് ഉടമ്പടിയുമൊക്കെ ഉബുണ്ടു ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതാണ്. ആസാം ഇലക്ട്രോണിക് വികസന കോർപ്പറേഷൻ ([[ആംട്രോൺ]]) 28,000 ഉബുണ്ടു അധിഷ്ഠിത കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വിതരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="amtron">{{cite web|title=AMTRON delivers 28,000 Ubuntu-based PCs to students in Assam|url=http://www.ubuntu.com/products/casestudies/amtron|publisher=ubuntu.com|accessdate=20 ഓഗസ്റ്റ് 2014|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ സുപ്രീം കോടതിയും മറ്റ് കോടതികളും 2011-ൽ ഉബുണ്ടുവിലോട്ട് മാറി.<ref name="സുപ്രീം.ഒ.എസ്.">{{cite news|title=Supreme Court Switches Over To Ubuntu 10.04|url=http://efytimes.com/e1/70691/fullnews.htm|accessdate=20 ഓഗസ്റ്റ് 2014|newspaper=efytimes.com|date=7 ഒക്ടോബർ 2011|author=Diksha P Gupta|language=ഇംഗ്ലീഷ്|archive-date=2014-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140820021042/http://efytimes.com/e1/70691/fullnews.htm|url-status=dead}}</ref> സുപ്രീം കോടതി ഇ-കമ്മറ്റി നിർദ്ദേശം അനുസരിച്ചായിരുന്നു ഇത്. മുമ്പ് കോടതികൾ റെഡ്ഹാറ്റ് ലിനക്സ് ആയിരുന്നു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
====കേരളത്തിൽ====
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഗവൺമെന്റ്, എയിഡഡ്, അൺ എയിഡഡ് അംഗീകൃതം തുടങ്ങി ഒന്നാം ക്ലാസു മുതൽ പത്താം ക്ലാസ് വരെയുള്ള മുഴുവൻ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങളിലും ഉബുണ്ടുവിലധിഷ്ഠിത വിവരസാങ്കേതികവിദ്യാപഠനമാണ് നടക്കുന്നത്. പത്താം ക്ലാസിലെ പൊതുപരീക്ഷയും ഉബുണ്ടുവിലാണ് നടക്കുന്നത്. ഗ്നു ലിനക്സ് ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം ഉബുണ്ടു 10.04 ആണ് നിലവിൽ സ്കൂളുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. എല്ലാ തരം പുതിയ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലും ഉബുണ്ടു 12.04 ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്ത് ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നതരത്തിലേക്ക് 32 ബിറ്റിനു പുറമെ 64 ബിറ്റ് രൂപവും തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ സ്കൂളുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഗ്നോം രണ്ട് ഇന്റർഫേസിനു പകരമായി ഗ്നോം മൂന്നാണ് പുതിയ ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിലുളളത്. ഐ.ടി. സ്കൂൾ പ്രോജക്ട് വികസിപ്പിച്ച പുതുക്കിയ ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം ഉബുണ്ടു 12.04 ന്റെ പ്രകാശനം വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി [[പി.കെ. അബ്ദുറബ്ബ്]] 2013 ൽ നിർവ്വഹിച്ചു.<ref>{{cite news|title=ഉബുണ്ടു 12.04 പ്രകാശിപ്പിച്ചു|url=http://www.prd.kerala.gov.in/news/a2013.php?tnd=15&dat=11/09/2013&tnn=184613&count=18&Line=Directorate,%20Thiruvananthapuram|accessdate=2013 സെപ്റ്റംബർ 18|newspaper=പി.ആർ.ഡി പത്രക്കുറിപ്പ്|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305104215/http://www.prd.kerala.gov.in/news/a2013.php?tnd=15&dat=11%2F09%2F2013&tnn=184613&count=18&Line=Directorate%2C%20Thiruvananthapuram|url-status=dead}}</ref>
കോട്ടയം കളക്റ്ററേറ്റ് 2009 മുതൽ മറ്റ് ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കി ഉബുണ്ടു മാത്രമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[2009]]-ൽ [[കേരള നിയമസഭ]], നിയമസഭാ സാമാജികർക്കു നൽകാനായി ഉബുണ്ടു 9.04, അല്ലെങ്കിൽ അതിലും പുതിയവ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്ത ലാപ്ടോപ്പുകൾക്കായി ടെൻഡർ വിളിക്കുകയും,<ref>{{cite web
| url = http://niyamasabha.org/pdfs/tender_laptop.pdf
| title = TENDER NOTICE, SECRETARIAT OF THE KERALA LEGISLATURE
| accessdate = 27 ഫെബ്രുവരി 2010
| date = 12-08-2009
| publisher = SECRETARIAT OF THE KERALA LEGISLATURE
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
}}</ref>
സാമാജികർക്ക് ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്ത ലാപ്ടോപ്പുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name=keralalegi>{{cite web|title=Legislators in Kerala, India work better with Ubuntu laptops|url=http://www.canonical.com/about-canonical/resources/case-studies/legislators-kerala-india-work-better-ubuntu-laptops|publisher=Canonical.com|accessdate=11 മാർച്ച് 2011|archive-date=2011-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110224015042/http://www.canonical.com/about-canonical/resources/case-studies/legislators-kerala-india-work-better-ubuntu-laptops|url-status=dead}}</ref>
== മറ്റ് ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങളുമായുള്ള സാമ്യവൈജാത്യങ്ങൾ ==
=== മറ്റ് ലിനക്സ് വിതരണങ്ങൾ ===
ഡെബിയനിൽ നിന്നാണ് ഉബുണ്ടു വികസിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഉബുണ്ടു സെർവറിനായും ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പ് ഉപയോഗത്തിനായും പ്രത്യേകം പതിപ്പുകൾ ഇറക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ [[ഫെഡോറ]] ഏതു രീതിയിലും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന പതിപ്പുകളാണ് പുറത്തിറക്കുന്നത്. എന്റർപ്രൈസ് ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പ്രത്യേകം പതിപ്പ് അതേസമയം റെഡ്ഹാറ്റ് പുറത്തിറക്കുന്നുണ്ട്. ഡെബിയൻ ഇത്തരത്തിൽ പതിപ്പുകളൊന്നും ഇറക്കുന്നില്ലെങ്കിലും അങ്ങേയറ്റം ക്രമീകരിച്ചെടുക്കാവുന്ന ഒന്നാണത്. ഫെഡോറ സർവ്വസ്വതന്ത്രങ്ങളായ സോഫ്റ്റ്വേറുകളേ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുള്ളു. പക്ഷേ ഉബുണ്ടു ഒഴിവാക്കാൻ പറ്റാത്ത ഹാർഡ്വേർ ഭാഗങ്ങൾക്കായി സ്വന്തന്ത്രമല്ലാത്ത ഡ്രൈവറുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഡെബിയൻ എല്ലാത്തരം സോഫ്റ്റ്വേറുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഉബുണ്ടു ഗ്രാഫിക്കലായ ഇന്റർഫേസ് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇൻസ്റ്റലേഷൻ നിർവഹിക്കുന്നത്, ഫെഡോറയും അപ്രകാരം തന്നെ. ഡെബിയൻ ഇൻസ്റ്റലേഷൻ ടെക്സ്റ്റ് രീതിയിലാണ്. ഇൻസ്റ്റലേഷൻ കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ നടക്കുന്നത് ഉബുണ്ടുവിലാണ്. ഏറ്റവും ആവശ്യമായ പാക്കേജുകൾ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നതുകൊണ്ടും സിഡി ഇമേജ് അതേ പടി പകർത്തി, അവശ്യം വേണ്ട സജ്ജീകരണങ്ങൾ മാത്രം ചെയ്തെടുക്കുന്നതു കൊണ്ടുമാണിത്.<ref name="PL-uVf">{{cite web
| url = http://polishlinux.org/choose/comparison/?distro1=Ubuntu&distro2=Fedora
| title = Ubuntu Vs Fedora
| accessdate = സെപ്റ്റംബർ 11
| publisher = Polishlinux.org
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
| archive-date = 2009-07-24
| archive-url = https://web.archive.org/web/20090724054643/http://polishlinux.org/choose/comparison/?distro1=Ubuntu&distro2=Fedora
| url-status = dead
}}</ref> അക്കാരണം കൊണ്ടു തന്നെ ഇതര ലിനക്സ് ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങളായ ഓപ്പൺ സൂസിയോ, ഫെഡോറയോ പോലെയോ താരതമ്യേന കുറവു പാക്കേജുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഡെബിയന്റെ അത്രയുമോ വിപുലമായ രീതിയിൽ ഉപയോക്താവിനാവശ്യമായ സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ ഇൻസ്റ്റലേഷൻ സമയത്ത് ക്രമീകരിച്ചെടുക്കാനും കഴിയുന്നതല്ല. ബൂട്ടു ചെയ്ത് പ്രവേശിക്കാനുള്ള സമയം കുറവെടുക്കുന്നതും ഉബുണ്ടുവിൽ തന്നെ. ഫെഡോറയിലെ [[യം]] (yum) എന്ന പാക്കേജ് കൈകാര്യ ഉപകരണത്തേക്കാളും മികവുറ്റ ഡെബിയന്റെ dpkg പാക്കേജ് കൈകാര്യ ഉപകരണമാണ് ഉബുണ്ടുവും ഉപയോഗിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web
| url = http://www.linux-mag.com/cache/7382/1.html
| title = Having Yum for Breakfast
| accessdate = 25 ഒക്ടോബർ 2009
| author = Christopher Smart
| date = 17 ജൂൺ 2009
| publisher = Linux Magazine
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
| archive-date = 2009-11-09
| archive-url = https://web.archive.org/web/20091109220625/http://www.linux-mag.com/cache/7382/1.html
| url-status = dead
}}</ref> ഉപയോക്താവിന്റെ നിർദ്ദേശങ്ങളോടു പ്രതികരിക്കുന്നതിലും ഡെബിയനേക്കാളും, ഫെഡോറയേക്കാളും മുന്നിൽ ഉബുണ്ടു മുന്നിൽ നില്ക്കുന്നു, എന്നാൽ പി.എൽ.ഡി., കേറ്റ്ഓഎസ്, സെൻവാക് തുടങ്ങിയവയുടെയത്ര വേഗതയുണ്ടെന്നു പറയാനാവില്ല<ref name="PL-uVd">{{cite web
| url = http://polishlinux.org/choose/comparison/?distro1=Ubuntu&distro2=Debian
| title = Ubuntu Vs Debian
| accessdate = സെപ്റ്റംബർ 11
| publisher = Polishlinux.org
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
| archive-date = 2009-08-22
| archive-url = https://web.archive.org/web/20090822033808/http://polishlinux.org/choose/comparison/?distro1=Ubuntu&distro2=Debian
| url-status = dead
}}</ref>
. ലിനക്സ് വിതരണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും സ്ഥിരതയുള്ള ഒന്നെന്നു കരുതപ്പെടുന്ന ഡെബിയന്റെ വ്യുൽപ്പന്നമായതിനാൽ ഉബുണ്ടുവും സ്ഥിരതയേറിയ ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമായി കണക്കാക്കുന്നു. പ്രാദേശീകരണത്തിലും ഉബുണ്ടു മുൻപന്തിയിലുണ്ട്. മെച്ചപ്പെടുത്തൽ സ്ഥിരമായും തുടർച്ചയായും നടക്കുന്ന ഒരു ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമാണ് ഉബുണ്ടു, അതുകൊണ്ട് തന്നെ ദിനംപ്രതിയെന്നോണം അപ്ഡേറ്റുകളും ലഭ്യമാണ്, ഒട്ടുമിക്ക ലിനക്സ് വിതരണങ്ങളും ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഫെഡോറയിലേതു പോലെ സുരക്ഷ മുൻനിർത്തിയുള്ള ആപ്ലിക്കേഷനായ എസ്.ഇ.ലിനക്സ് സ്വതേ ഇൻസ്റ്റോൾ ആകുന്നില്ല. സുരക്ഷാ ഉദ്ദേശം മുൻനിർത്തി ആപ്പ്ആർമർ, [[ഫയർവാൾ]] തുടങ്ങിയവ ഉബുണ്ടുവിനൊപ്പം ലഭ്യമാണെങ്കിലും അതു ഗ്രാഫിക്കലായി ക്രമീകരിക്കാനുള്ള ഒന്നും സ്വതേ ഇൻസ്റ്റോൾ ആകുന്നതല്ല.
=== സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത വിതരണങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Screenshot of Rotate Cube Compiz plugin on Ubuntu 12.04.png|thumb|ഉബുണ്ടുവിൽ ലഭ്യമായ ത്രിമാന ഡെസ്ക്ക്ടോപ് സജ്ജീകരണം.]]
വിവിധ ഉപയോഗങ്ങൾക്കനുസൃതമായും വിവിധ ഹാഡ്വേറുകൾക്ക് യോജിച്ച വിധത്തിലും പ്രൊഫഷണൽ, ഹോം തുടങ്ങി നിരവധി വിൻഡോസ് പതിപ്പുകൾ ലഭ്യമാണ്, അതുപോലെ തന്നെ ഉബുണ്ടുവും വ്യത്യസ്ത പതിപ്പുകളായി എഡ്യുബുണ്ടു, ക്സുബുണ്ടു എന്നിങ്ങനെ ലഭ്യമാണ്. ഈ തരംതിരിവുകൾ വിൻഡോസിലേതിനേക്കാളും ഉബുണ്ടുവിൽ വ്യത്യസ്തമാക്കപ്പെട്ടവയാണ്. ഇൻസ്റ്റലേഷൻ വിൻഡോസിനെ അപേക്ഷിച്ച് ഉബുണ്ടുവിൽ ലളിതമാണ്. [[വിൻഡോസ് വിസ്റ്റ|വിൻഡോസ് വിസ്റ്റയിൽ]] ഇൻസ്റ്റലേഷനു ശേഷം ആദ്യം പ്രവേശിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ധാരാളം ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്തു കൊടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാൽ ഉബുണ്ടുവിൽ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്തതിനു ശേഷം നേരിട്ട് കമ്പ്യൂട്ടറിൽ പ്രവേശിക്കാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പകർപ്പവകാശമുള്ള സാങ്കേതിക വിദ്യകളൊന്നും ഉബുണ്ടുവിനൊപ്പം വിതരണം ചെയ്യാത്തതിനാൽ ഏറെ പ്രചാരമുള്ള പല ഫയൽതരങ്ങളും പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ പിന്നീട് അവയ്ക്കാവശ്യമായ സോഫ്റ്റ്വെയർ ഉബുണ്ടുവിൽ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്ത് നൽകേണ്ടതാണ്. വിസ്റ്റയിൽ ലഭ്യമായ ത്രിമാന ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പും മറ്റും ഉബുണ്ടുവിൽ സ്വതേ ഉള്ള ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പ് എൻവിയണ്മെന്റായ [[ഗ്നോം|ഗ്നോമിൽ]] നിരവധി പതിപ്പുകൾ മുമ്പേ ലഭ്യമായിരുന്നു, 11.04 മുതൽ ഉബണ്ടുവിനു സ്വതേയുള്ള ഉപയോക്തൃസമ്പർക്ക മുഖമായ യൂണിറ്റിയിലും ഇത് ലഭ്യമാണ്. ഹാർഡ്വെയർ ആവശ്യകതയും ഉബുണ്ടുവിനാണ് കുറവ്. വിൻഡോസ് വിസ്റ്റയോടൊപ്പം വരുന്ന എയ്റോ ഇന്റഫേസിനു സമാനമായ ബെറിൽ ഇന്റർഫേസ് ഉബുണ്ടുവിൽ നിരവധി പതിപ്പുകൾ മുമ്പേയുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് ബെറിൽ അതിന്റെ കോമ്പിസ് ഫ്യൂഷൻ എന്ന പദ്ധതിയായി മാറി.<ref name="deadberyl">{{cite web|first=Marius|last=Nestor|title=Beryl Is Dead! Long Live Compiz Fusion!|url=http://news.softpedia.com/news/Beryl-Is-Dead-Long-Live-Compiz-Fusion-57881.shtml|publisher=സോഫ്റ്റ്പീഡിയ|accessdate=7 ഒക്ടോബർ 2010|authorlink=http://news.softpedia.com/editors/browse/marius-nestor|language=[[ഇംഗ്ലീഷ്]]|archive-date=2012-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120212031250/http://news.softpedia.com/news/Beryl-Is-Dead-Long-Live-Compiz-Fusion-57881.shtml|url-status=dead}}</ref> പക്ഷേ ബെറിൽ ഉബുണ്ടുവിൽ സ്വതേ ലഭ്യമല്ല, അതുപോലെ തന്നെ എയ്റോ എല്ലാ വിൻഡോസ് പതിപ്പുകളിലും ഉണ്ടാവാറില്ല. വിൻഡോസ് വിസ്റ്റയെ അപേക്ഷിച്ച് വിപുലമായ ഹാഡ് വേർ തരങ്ങളിൽ [[വിൻഡോസ് 7]] പ്രവർത്തിക്കും. എന്നിരുന്നാലും പഴയ ഹാഡ് വേറുകളിലെല്ലാം വിൻഡോസ് 7 പ്രവർത്തിക്കണമെന്നില്ല, ഉബുണ്ടു ബഹുഭൂരിഭാഗം ഹാഡ് വേറുകളിലും പ്രവർത്തിച്ചുകൊള്ളും. ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങിന്റെ ഭാഗമായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഉബുണ്ടു 9.10 മുതൽ സ്വതേ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. വിൻഡോസ് 7-ൽ ഇത്തരത്തിൽ ഒന്നും സ്വതേ ലഭ്യമല്ല.<ref>
{{cite news
| authorlink = http://www.guardian.co.uk/profile/kevinanderson
| author = Kevin Anderson
| title = Review: Ubuntu 9.10 v Windows 7
| url = http://www.guardian.co.uk/technology/blog/2009/oct/27/ubuntu-koala-windows7-review
| publisher = Guardian
| date = 27 ഒക്ടോബർ 2009
| accessdate = 02 നവംബർ 2009
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
}}</ref>
വിസ്റ്റയിൽ നിന്ന് വിൻഡോസ് സെവനിലേയ്ക്ക് അപ്ഗ്രേഡ് ചെയ്യൽ എളുപ്പമാണെങ്കിലും (ചിലപ്പോൾ ഇതിന് 20 മണിക്കൂർ വരെ സമയം എടുക്കാം<ref>{{cite web
| url = http://www.computerworld.com/s/article/9137958/Microsoft_In_place_Windows_7_upgrades_can_take_up_to_20_hours
| title = Microsoft: In-place Windows 7 upgrades can take up to 20 hours
| accessdate = 2 ഏപ്രിൽ 2010
| author = Gregg Keizer
| date = 13 സെപ്റ്റംബർ 2009
| publisher = computerworld.com
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
| archive-date = 2010-05-05
| archive-url = https://web.archive.org/web/20100505153632/http://www.computerworld.com/s/article/9137958/Microsoft_In_place_Windows_7_upgrades_can_take_up_to_20_hours
| url-status = dead
}}</ref>), വിസ്റ്റയിലും പഴയ പതിപ്പുകളിൽ നിന്നുള്ള അപ്ഗ്രേഡിങ് സങ്കീർണ്ണമാണ്. നിലവിൽ പിന്തുണയുള്ള ഏതു പതിപ്പിൽ നിന്നാണെങ്കിലും ഉബുണ്ടുവിന്റെ അപ്ഗ്രേഡിങ് ലളിതമാണ്. വിൻഡോസ് 7-ൽ സംഗീത, ചലച്ചിത്ര പ്രമാണങ്ങൾക്കായി സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്ന മീഡിയ സെന്റർ സൗകര്യത്തിനു സമാനമായ ഒന്നും ഉബുണ്ടുവിൽ ലഭ്യമല്ല. അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം ഭാഗങ്ങൾ മാത്രമേ വിൻഡോസ് അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യാറുള്ളു. എന്നാൽ ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം ഭാഗങ്ങൾക്കൊപ്പം ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്തിരിക്കുന്ന സോഫ്റ്റ്വേറുകളുടെ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകളുടെ തത്സമയ വിവരങ്ങളും ഉബുണ്ടു തിരക്കി, ആവശ്യമെങ്കിൽ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യുന്നു<ref>{{cite web
| url = http://reviews.zdnet.co.uk/software/os/0,1000001098,39828572-3,00.htm
| title = Windows 7 v Ubuntu 9.10: an illustrated guide
| accessdate = 02 നവംബർ 2009
| author = Alan Stevens
| date = 26 ഒക്ടോബർ 2009
| publisher = ZDnet
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
| archive-date = 2009-10-26
| archive-url = https://web.archive.org/web/20091026143426/http://reviews.zdnet.co.uk/software/os/0,1000001098,39828572-3,00.htm
| url-status = dead
}}</ref>
വിൻഡോസിനെ അപേക്ഷിച്ചു നോക്കുമ്പോൾ മറ്റേതൊരു ലിനക്സ് ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തെ പോലെയും ഉബുണ്ടു സുരക്ഷിതമാണ്. ഇക്കാര്യം [[ഡെൽ|ഡെല്ലും]] സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="ubu_secure_dell">
{{cite news
| author = Gavin Clarke
| title = Ubuntu 'more secure' than Windows, says Dell
| url = http://www.theregister.co.uk/2010/06/14/dell_ubuntu_windows_security/
| publisher = The Register
| date = 14 ജൂൺ 2010
| accessdate =20 ജൂൺ 2010
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]
}}</ref>
[[കമ്പ്യൂട്ടർ വൈറസ്|വൈറസ്]] ആക്രമണങ്ങളും അതുപോലുള്ള പ്രശ്നങ്ങളും ലിനക്സ് കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ ഉണ്ടാകാറില്ല. എന്നിരുന്നാലും ദിനംപ്രതിയെന്നോണം അപ്ഡേറ്റുകൾ ഉബുണ്ടുവിനുണ്ടാകുന്നു. സുരക്ഷാ ബഗുകളുടെ ആധിക്യം എന്നതിനേക്കാളും നിരന്തരമായി പുതുക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമായതു കൊണ്ടാണിങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്. സ്വതന്ത്രവും സമൂഹ പിന്തുണയുമുള്ള സോഫ്റ്റ്വേറുകളിലുള്ള ബഗുകളാണ് വിൻഡോസിനേക്കാളും വേഗത്തിൽ പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നതും. വിൻഡോസിലുള്ള സോഫ്റ്റ്വേറുകളുടെ ഇൻസ്റ്റലേഷൻ, അണിൻസ്റ്റലേഷൻ ഉപകരണത്തേക്കാളും കൂടുതലായി ഉബുണ്ടു റെപ്പോസിറ്ററിയിൽ ലഭ്യമായ ആയിരക്കണക്കിനു സോഫ്റ്റ്വേറുകളിൽ നിന്നും ആവശ്യമുള്ളവ തിരഞ്ഞെടുത്ത് നേരിട്ട് ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാനുള്ള സൗകര്യം ഉബുണ്ടുവിലുണ്ട്.
ലിനക്സ് പോലെ മാക് ഓ.എസ്സും യുണിക്സിനെ ഉപജീവിച്ച് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്. എന്നാൽ ഉബുണ്ടു പഴയതും പുതിയതുമായ ഹാർഡ്വേറുമായി ഒത്തു പ്രവർത്തിക്കുമെങ്കിൽ മാക് ഓ.എസ്സ്. അതിനു വേണ്ടി നിർമ്മിച്ച ഹാർഡ്വേറുമായോ അല്ലെങ്കിൽ താരതമ്യേന പുതിയ ഘടകങ്ങളുമായോ മാത്രമേ ഒത്തു പോകാറുള്ളു. ഉബുണ്ടുവിനൊപ്പം [[ഫയർഫോക്സ്|ഫയർഫോക്സും]], [[ഓപ്പൺ ഓഫീസ്|ഓപ്പൺ ഓഫീസും]] ഉള്ളതു പോലെ മാൿ ഓഎസ്സിനൊപ്പം [[സഫാരി (വെബ് ബ്രൗസർ)|സഫാരിയും]] [[ഐവർക്ക് സ്യൂട്ട്|ഐവർക്ക് സ്യൂട്ടും]] ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവ എല്ലാ വിതരണങ്ങൾക്കുമൊപ്പം ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നുമില്ല. മെച്ചപ്പെട്ട ഗ്രാഫിക്സ് പ്രദാനം ചെയ്യാൻ മാക് ഓഎസ് എക്സിൽ ഉള്ള ഭാഗമാണ് അക്വാ, മുമ്പ് പറഞ്ഞതു പോലെ ഉബുണ്ടുവിലിത് [[കോമ്പിസ് ഫ്യൂഷൻ]], [[കോമ്പിസ്]] തുടങ്ങിയവയാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. വീഡിയോ എഡിറ്റിങ്ങുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മാക് ഓ.എസ്. മികച്ചു നിൽക്കുന്നു. സ്ഥിരതയിലും മാക് ഓ.എസ്. പിന്നിലല്ല. എന്നാൽ ആപ്പിളിനായുള്ള [[ഇന്റൽ കോർപ്പറേഷൻ|ഇന്റൽ]] ഹാർഡ്വെയറിൽ മാക് ഓ.എസ്സിനേക്കാളും മെച്ചപ്പെട്ട പ്രകടനം ഉബുണ്ടു കാഴ്ചവെയ്ക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ചില പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="മാക്-ഉബുണ്ടു-റേസ്">{{cite web|title=Ubuntu 10.10 vs. Mac OS X 10.6.5: A Competitive Race|url=http://www.phoronix.com/scan.php?page=article&item=apple_mbp_ubuntu&num=1|publisher=www.phoronix.com|accessdate=8 ഡിസംബർ 2010|author=Michael Larabel|authorlink=http://www.michaellarabel.com/michael.php|language=ഇംഗ്ലീഷ്|date=6 ഡിസംബർ 2010}}</ref>
== വിമർശനങ്ങളും മറുപടികളും ==
ഡെബിയൻ പദ്ധതി പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരുടെ നിശിത വിമർശനത്തിനു ഉബുണ്ടു വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. പ്രധാനമായും ഉബുണ്ടുവും ഡെബിയനും തമ്മിലുള്ള പരസ്പര പിന്തുണ ഇല്ലാതെ പോകുന്നതിനാണിതുണ്ടായിട്ടുള്ളത്.<ref>{{cite web |url=http://ianmurdock.com/debian/cant-we-all-just-get-along/ |title=Can’t we all just get along? |accessdate=27 ഒക്ടോബർ 2009 |author=[[ഇയാൻ മർഡോക്ക്]] |date=11 ഏപ്രിൽ 2005 |language=ഇംഗ്ലീഷ് |archive-date=2010-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100211145023/http://ianmurdock.com/debian/cant-we-all-just-get-along/ |url-status=dead }}</ref> ഉബുണ്ടു അടിസ്ഥാനം മുതൽ ഡെബിയനിൽ നിന്നും സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന് ഡെബിയന്റെ സ്രഷ്ടാവായ [[ഇയാൻ മർഡോക്ക്]] ഒരിക്കൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="forking" /> ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ 2006 മെയ് 6-നു ഡെബിയന്റെ മുൻനിര വികസന പങ്കാളികളും മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്തുമായി സംവാദം നടന്നിരുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://lists.debian.org/debian-project/2006/06/msg00278.html |title=Minutes of an Ubuntu-Debian discussion that happened at Debconf |publisher=debian.org |accessdate=27 ഒക്ടോബർ 2009 |date=28 ജൂൺ 2006 |language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref> ഉബുണ്ടു ഡെബിയനു നൽകുന്ന പാച്ചുകളിലും ഡെബിയൻ സ്രഷ്ടാക്കൾ സന്തുഷ്ടരല്ല. അവ വളരെയധികം ഉബുണ്ടു ചായ്വുള്ളതും, പലപ്പോഴും ഡെബിയനിൽ ഉപയോഗശൂന്യമാണെന്നും വിമർശനമുയർന്നിട്ടുണ്ട്. കൂട്ടത്തിൽ, ഡെബിയെനെ ദുർബലപ്പെടുത്തുമെന്നതിനാൽ അവ സ്വീകരിക്കുന്നതു സംബന്ധിച്ചും തർക്കമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്.
[[നോവൽ (ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം)]] സ്രഷ്ടാവായ [[ഗ്രെഗ് ക്രോ-ഹാർട്ട്മാൻ]] [[ലിനക്സ് കെർണൽ]] വികസനത്തിൽ ഉബുണ്ടു തീരെ കുറച്ചുമാത്രമേ പങ്കുവഹിക്കുന്നുള്ളു എന്നാരോപിച്ചു. ഉബുണ്ടു വളരെകുറച്ചു പാച്ചുകൾ മാത്രമേ (<1%) ലിനക്സ് കെർണലിനു ഉബുണ്ടു നൽകിയിട്ടുള്ളു.<ref>{{cite web |url=http://www.kroah.com/log/linux/lpc_2008_keynote.html |title=linux kernel monkey log |publisher=kroah.com |accessdate=27 ഒക്ടോബർ 2009 |year=2008 |language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref> ഉബുണ്ടുവിന്റെ വികസനപ്രക്രിയയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന മാറ്റ് സിമ്മേഴ്സൺ നൽകിയ മറുപടിയിൽ ഇത് പൂർണ്ണമായും ശരിയല്ലെന്നു പറയുകയും ലിനക്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി ആപ്ലിക്കേഷനുകളിൽ (ഉദാ: [[ഗ്നോം]], [[കെ.ഡി.ഇ.]]) ഉബുണ്ടു നൽകുന്ന സേവനങ്ങളെ എടുത്തുകാട്ടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web |url=http://mdzlog.alcor.net/2008/09/17/greg-kh-linux-ecosystem/ |title=Greg Kroah-Hartman’s Linux Ecosystem |publisher=alcor.net |accessdate=27 ഒക്ടോബർ 2009 |date=17 സെപ്റ്റംബർ 2008 |language=ഇംഗ്ലീഷ് |archive-date=2009-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090427112259/http://mdzlog.alcor.net/2008/09/17/greg-kh-linux-ecosystem/ |url-status=dead }}</ref> മുൻ [[റെഡ് ഹാറ്റ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ഗ്രെഗ് ഡെക്കോണിസ്ബെർഗ് 2010-ൽ നടത്തിയ വിമർശനത്തിൽ കാനോനിക്കൽ ഗ്നോമിനും കാര്യമായ സംഭാവനയൊന്നും നൽകുന്നില്ലെന്നും നൽകുന്നതിനേക്കാളും എടുക്കുന്നതാണ് കാനോനിക്കലിന്റെ സ്വഭാവമെന്നുമാരോപിച്ചു. ഗ്നോമിലെ ആകെ സംഭാവനകളുടെ 16 ശതമാനം റെഡ്ഹാറ്റ് ചെയ്തപ്പോൾ കാനോനിക്കൽ ഒരു ശതമാനം മാത്രമാണ് ചെയ്തതെന്ന് ഗ്രെഗ് കണക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="റെഡ്ഹാറ്റ്16ഉബുണ്ടു1">{{cite web |title=Red Hat, 16%. Canonical, 1%. |url=http://gregdekspeaks.wordpress.com/2010/07/29/red-hat-16-canonical-1/ |accessdate=22 ഓഗസ്റ്റ് 2010 |author=Greg DeKoenigsberg |authorlink=Greg DeKoenigsberg |date=29 ജൂലൈ 2010}}</ref> എന്നാൽ മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്ത് ഇതിനു നൽകിയ മറുപടിയിൽ ഈ വാദം അപകടകരമാണെന്നും തങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചത് മറ്റുള്ളവർ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടില്ലെന്ന ഗോത്രവർഗ്ഗ സ്വഭാവമാണെന്നുമാരോപിച്ചു.<ref name="traibalism">{{cite web |title=Tribalism is the enemy within |url=http://www.markshuttleworth.com/archives/439 |accessdate=22 ഓഗസ്റ്റ് 2010 |author=[[മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്ത്]] |date=30 ജൂലൈ 2010 |archive-date=2010-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100924103402/http://www.markshuttleworth.com/archives/439 |url-status=dead }}</ref> കാനോനിക്കലിന്റെ കമ്മ്യൂണിറ്റി മാനേജറായ ജോനോ ബേയ്ക്കൺ, ഗ്രെഗിനു നൽകിയ മറുപടിയിൽ ഉബുണ്ടു, ഡെസ്ക്ടോപ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ വികസിപ്പിക്കാനായി സ്വയം വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത പ്ലാറ്റ്ഫോമായ [[ലോഞ്ച്പാഡ് (വെബ്സൈറ്റ്)|ലോഞ്ച്പാഡ്]] ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്നും, അവിടെ 18,000 സോഫ്റ്റ്വേറുകളുടെ വികസനം നടക്കുന്നുണ്ടെന്നും ഒപ്പം ഏറെ പ്രചാരത്തിലുള്ളതും ലോഞ്ച്പാഡ് ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചതുമായ ചില സോഫ്റ്റ്വേറുകളുടെ പേരുകൾ നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref name="ലോഞ്ച്പാഡ്-ഗ്നോം">{{cite web |title=Red Hat, Canonical and GNOME Contributions |url=http://www.jonobacon.org/2010/07/30/red-hat-canonical-and-gnome-contributions/ |accessdate=22 ഓഗസ്റ്റ് 2010 |author=Jono Bacon |authorlink=Jono Bacon |date=30 ജൂലൈ 2010 |archive-date=2010-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100822115108/http://www.jonobacon.org/2010/07/30/red-hat-canonical-and-gnome-contributions/ |url-status=dead }}</ref>
2010 അവസാനം ഉബുണ്ടു പതിപ്പ് 11.04 മുതൽ [[ഗ്നോം]] ഉപേക്ഷിച്ച് ഉബുണ്ടു, അവരുടെ സ്വന്തം ഡെസ്ക്ടോപ്പ് എൻവിയണ്മെന്റായ [[യൂണിറ്റി]] ആയിരിക്കും ഉപയോഗിക്കുക എന്ന ഷട്ടിൽവർത്തിന്റെ അറിയിപ്പ് ഏറെ വിമർശനങ്ങളെ വിളിച്ചു വരുത്തി.<ref name="ironic-unity">{{cite web |title=Ubuntu's Unity Desktop: Tragically Ironic Product Name |url=http://itmanagement.earthweb.com/osrc/article.php/3920156/Ubuntus-Unity-Desktop-Tragically-Ironic-Product-Name.htm |publisher=ഡേറ്റാമേഷൻ |accessdate=13 ജനുവരി 2011 |archive-date=2011-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110113145122/http://itmanagement.earthweb.com/osrc/article.php/3920156/Ubuntus-Unity-Desktop-Tragically-Ironic-Product-Name.htm |url-status=dead }}</ref>
== ഭാവി ==
ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പ് വിപണിയിൽ അതിന്റേതായ സ്ഥാനം ലഭിച്ചതിനാൽ ഉബുണ്ടു ഇനി സെർവർ വിപണിയിലും ശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിക്കും എന്നു മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്ത് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. കമ്പനികളും മറ്റും വ്യത്യസ്ത സെർവർ ക്ലയന്റ് സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഒരു സ്ഥലത്ത് തന്നെ ഉപയോഗിക്കാൻ സാധ്യതയില്ല എന്നാണ് ഇതിനു കാരണമായി ഷട്ടിൽവർത്ത് അവകാശപ്പെട്ടത്.<ref>{{cite web | url = http://lwn.net/Articles/284760/| title = Mark Shuttleworth on the future of Ubuntu | publisher = lwn.net | accessdate = 2009-08-19}}</ref> അതേ സമയം ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പ് വിപണിയെ അക്കൂടെ തന്നെ പരിപോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. ശക്തിയേറിയ കമ്പ്യൂട്ടർ വിന്യാസങ്ങൾക്കായി [[ക്ലൌഡ് കമ്പ്യൂട്ടിങ്]] മേഖലയിലേയ്ക്കും ഉബുണ്ടു വികസിക്കാൻ പോകുന്നു. ഇപ്പോൾ ഇതിനായുള്ള ഒരു ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സാങ്കേതിക വിദ്യയായ [[യൂക്കാലിപ്റ്റസ് (ക്ലൌഡ് കമ്പ്യൂട്ടിങ്)|യൂക്കാലിപ്റ്റസ്]]<ref>{{cite web | url = http://www.eucalyptus.com/open/ | title = Open Source | publisher = eucalyptus.com | accessdate = 2009-08-19 | archive-date = 2009-05-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090503151324/http://www.eucalyptus.com/open/ | url-status = dead }}</ref> ഉപയോഗിച്ച് പരീക്ഷിച്ചു നോക്കാൻ<ref>{{cite web | url = https://wiki.ubuntu.com/JauntyJackalope/TechnicalOverview | title = JauntyJackalope/TechnicalOverview | publisher = ubuntu | accessdate = 2009-08-19}}</ref>ഉബുണ്ടു 9.04 ''ജോണ്ടി ജാക്കലോപ്പ്'' സെർവർ മുതൽ അവസരം നൽകിയിരുന്നു. ഉബുണ്ടു വൺ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സൗകര്യം ഉപയോഗിച്ച് സാധാരണ ഉപയോക്താക്കൾക്കും ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഉബുണ്ടു 9.10 മുതൽ നൽകിത്തുടങ്ങി. എന്നാൽ സെർവറുകളിൽ പരക്കെ ഉപയോഗത്തിലിരിക്കുന്ന [[ഒറാക്കിൾ]], [[സാപ്]] തുടങ്ങി നിരവധി സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ സ്വതന്ത്രമല്ലാത്തതുകൊണ്ട് സെർവർ സാങ്കേതിക വിദ്യയിൽ എങ്ങനെയാണ് വിപണിയെ സമീപിക്കേണ്ടത് എന്നതു സംബന്ധിച്ച് ശരിയായ ഒരു തീരുമാനമുണ്ടായിട്ടില്ല. ഇത് ഒറ്റദിവസം കൊണ്ട് സാധിക്കുന്ന ഒന്നല്ല എന്നാണ് ഷട്ടിൽവർത്തിന്റെ അഭിപ്രായം. എന്നാൽ ഇമെയിൽ സെർവറുകൾക്കുള്ള സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ പൂർണ്ണമായും വികസിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ ഉബുണ്ടുവിനു കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോഴും സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത ഹാഡ് വെയർ ഡ്രൈവറുകൾ ഉബുണ്ടുവിലുണ്ട്. അതത് ഹാഡ് വെയർ നിർമ്മാതാക്കളെ നേരിട്ട് സമീപിച്ച് അവ സ്വതന്ത്രമാക്കാനുള്ള പദ്ധതിയും ഉബുണ്ടുവിനുണ്ട്. പരിപൂർണ്ണമായി സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള പദ്ധതിയായ ഗോബുണ്ടു പൊതുജനങ്ങൾ അത്ര കൈക്കൊള്ളാഞ്ഞതു മൂലം, അത് സമാന തരത്തിലുള്ളതും ഉബുണ്ടു ഉപയോഗിച്ചുള്ളതും എന്നാൽ ഉബുണ്ടുവുമായി ഔദ്യോഗിക ബന്ധമൊന്നുമില്ലാത്തതുമായ [[ന്യൂസെൻസ്]] (gNewSense) എന്ന ഗ്നൂവിന്റെ ഒരു പദ്ധതിയിലേയ്ക്ക് ലയിപ്പിക്കാനാണു സാദ്ധ്യത.<ref>{{cite web | url = https://lists.ubuntu.com/archives/gobuntu-devel/2008-April/000650.html | title = Rethinking Gobuntu | publisher = ubuntu | accessdate = 2009-08-19 | archive-date = 2014-08-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140816204024/https://lists.ubuntu.com/archives/gobuntu-devel/2008-April/000650.html | url-status = dead }}</ref> ഉബുണ്ടു ഇപ്പോൾ തന്നെ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതു മൂലം, അവയുടെ സോഴ്സ് ഏവർക്കും ലഭ്യമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഒരു കാര്യം ചെയ്യാനായി വ്യത്യസ്തങ്ങളായ രീതിയിൽ ഈ സോഴ്സ് കോഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യത്യസ്ത സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ ഉണ്ടാകാം. ഇത് ഇപ്പോൾ തന്നെ ഓരോ ഉപയോക്താവിനും അവരവർക്ക് താത്പര്യമുള്ള വിധത്തിൽ സോഫ്റ്റ്വേറുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അവസരം നൽകുന്നു, ഭാവിയിലേതെങ്കിലും സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ അവയുടെ സ്രഷ്ടാക്കൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയാണെങ്കിൽ മറ്റാർക്കെങ്കിലും അവ പിന്തുടർന്ന് തുടർവികസനം സാധ്യമാക്കാനുള്ള അവസരം ഇതുമൂലം ഉണ്ട്. കാനോനിക്കലിനോ മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്തിനോ എന്തെങ്കിലും സംഭവിച്ചാലോ അല്ലെങ്കിൽ കാനോനിക്കൽ ഉബുണ്ടുവിനുള്ള പിന്തുണ അവസാനിപ്പിച്ചാലോ ഉബുണ്ടു പദ്ധതിയ്ക്ക് യാതൊരു തളർച്ചയും വരാതിരിക്കാനായി ഇപ്പോൾ സജീവമല്ലെങ്കിലും ഉബുണ്ടു ഫൌണ്ടേഷൻ എന്നൊരു ഫൌണ്ടേഷൻ ഷട്ടിൽവർത്ത് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അത്തരമൊരവസരത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ ഉബുണ്ടു ഫൌണ്ടേഷന് ഷട്ടിൽവർത്ത് തന്നെ ഒരു കോടി ഡോളർ സംഭാവന നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്.
== അവലംബം ==
<div class="reflist4" style="height: 440px; overflow: auto; padding: 3px" >
{{Reflist|colwidth=30em}}
</div>
== കുറിപ്പ് ==
{{കവാടം വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ}}
{{Fossportal}}
{{Linuxportal}}
{{fnb|(൧)}}{{cquote|ഡെസ്ൿടോപ്പ് പി.സി. വിപണന പങ്കിൽ മൈക്രോസോഫ്റ്റിനാണ് ബഹുഭൂരിഭാഗം പങ്കും, ഇതൊരു [[കമ്പ്യൂട്ടർ ബഗ്|ബഗ്]] ആണ്. ഉബുണ്ടു ഇതു ശരിയാക്കാനാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.}}
::2004 -ൽ ഉബുണ്ടു നിർമ്മിച്ചപ്പോൾ മാർക്ക് ഷട്ടിൽവർത്ത് അതിന്റെ ഓൺലൈൻ ഡേറ്റാബേസിൽ കുറിച്ച ആദ്യ ബഗ് ({{cite web | url = https://bugs.launchpad.net/ubuntu/+bug/1 | title = Bug #1 in Ubuntu: “Microsoft has a majority market share” | publisher = Ubuntu | accessdate = 2009-August-15}})
== പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commons+cat|Ubuntu|Ubuntu (operating system)}}{{wikibooks}}
* [http://www.ubuntu.com/ ഉബുണ്ടു ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
* [http://www.ubuntuforums.org/ Ubuntu Forums] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200623110121/https://ubuntuforums.org/ |date=2020-06-23 }} - Official web forums
* [http://ubuntuguide.org Ubuntuguide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090107024533/http://ubuntuguide.org/ |date=2009-01-07 }} - Help manual (unofficial), tips, FAQ, and software guide
* [http://www.ubuntugeek.com Ubuntu Geek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080123233324/http://www.ubuntugeek.com/ |date=2008-01-23 }} - Ubuntu Tips, Articles and [[How to]]'s
* {{dmoz|Computers/Software/Operating_Systems/Linux/Distributions/Debian/Flavours/Ubuntu/|Ubuntu}}
* {{Distrowatch|ubuntu|NAME=Ubuntu}}
* [http://blip.tv/file/543673 Tour of the Ubuntu applications (Screencast Video)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080121184726/http://blip.tv/file/543673 |date=2008-01-21 }}
* [http://interviews.slashdot.org/article.pl?sid=05/04/04/1859255 Interview with Mark Shuttleworth about ''Ubuntu'']
* [http://www.cio.com/article/155753 Mark Shuttleworth explains the Top Ten Reasons Why Ubuntu Is Best for Enterprise Use (CIO.com article)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516061143/http://www.cio.com/article/155753 |date=2008-05-16 }}
* [http://www.ubuntutips.net Ubuntu Tips] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170520090225/http://ubuntutips.net/ |date=2017-05-20 }} - A site maintaining a collection of tips and tricks for Ubuntu
* [http://www.defeatingthehacker.com/securitysavvy/ubuntu_server_howto.htm Ubuntu Server 7.10 Howto]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - How to turn a legacy PC into a Web server running Ubuntu Server 7.10
* [http://www.googlubuntu.com/ Googlubuntu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080212145820/http://www.googlubuntu.com/ |date=2008-02-12 }} - Search engine based on google for (K)Ubuntu users
* https://shipit.ubuntu.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060824154750/https://shipit.ubuntu.com/ |date=2006-08-24 }} - ഉബുണ്ടു ഇൻസ്റ്റലേഷൻ സിഡി സൗജന്യമായി ലഭിക്കുവാൻ
{{Linux}}
{{Linux-distro}}
{{ഉബുണ്ടു}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡെബിയൻ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിതരണങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് സിസ്റ്റങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉബുണ്ടു]]
rwculrcs83ef3pfdktkoqvq00e12ezm
കാഫിർ
0
32773
4631310
3802912
2026-06-19T07:55:53Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631310
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kafir}}
ഇസ്ലാമിക പാരമ്പര്യത്തിൽ, [[ഇസ്ലാം]] അനുസരിച്ച് [[ഇസ്ലാം മതത്തിലെ ദൈവസങ്കൽപ്പം|ദൈവത്തെ]] അവിശ്വസിക്കുകയോ, ദൈവത്തിന്റെ അധികാരാവകാശങ്ങളെ നിഷേധിക്കുകയോ, ഇസ്ലാമിക തത്വങ്ങളെ നിരസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സാങ്കേതികപദമാണ് '''കാഫിർ''' ( {{Lang-ar|[[wikt:كافر|كافر]]}} ''{{Transl|ar|DIN|kāfir}}'').<ref name="Glasse-2001-247">{{Cite book|url=https://archive.org/details/newencyclopediao0000glas/page/247|title=The New Encyclopedia of Islam|last=Glasse|first=Cyril|date=1989|publisher=Altamira Press|isbn=978-0759101890|edition=Revised 2001|location=New York|page=[https://archive.org/details/newencyclopediao0000glas/page/247 247]}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Sevinç|first=Kenan|last2=Coleman|first2=Thomas J.|last3=Hood|first3=Ralph W.|title=Non-Belief: An Islamic Perspective|journal=Secularism and Nonreligion|date=25 July 2018|volume=7|pages=5|doi=10.5334/snr.111}}</ref><ref name="TIK">{{Cite web|url=http://www.sunnahonline.com/ilm/aqeedah/0038.htm|title=Types of Kufr (Disbelief)|access-date=3 January 2016|last=Adapted from [[Ibn Kathir]]|publisher=SunnaOnline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20090205125838/http://www.sunnahonline.com/ilm/aqeedah/0038.htm|archive-date=5 February 2009}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ID-bCsGmWLkC&q=kafir+means+infidel&pg=PA27|title=Religious Minorities in Iran|last=Sansarian|first=Eliz|year=2000|isbn=9781139429856}}</ref>
അവിശ്വാസി, നിഷേധി, വിജാതീയൻ, നിരസിക്കുന്നവൻ, അമുസ്ലിം എന്നിങ്ങനെ വിവിധ അർത്ഥങ്ങളിൽ പൊതുവെ ഈ പദം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XvbXAAAAMAAJ&q=kafir+rejector|title=A Faith for All Seasons: Islam and Western Modernity|last=Akhtar|first=Shabbir|year=1990|isbn=9780947792411}}</ref>.
വിശ്വാസം (ഈമാൻ) എന്നതിന്റെ വിപരീതപദമായ നിഷേധം, നന്ദികേട് (കുഫ്ർ) എന്ന പദത്തിൽ നിന്നാണ് കാഫിർ എന്ന പദം രൂപപ്പെടുന്നത്.
[[ശിർക്ക്|മുശ്രിക്]] എന്നതിന് പകരമായും കാഫിർ എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ബഹുദൈവവിശ്വാസികളെയും വേദക്കാരെയും പലപ്പോഴും വേർതിരിച്ചുതന്നെ ഖുർആനിൽ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. വേദക്കാരിലെ ക്രിസ്തീയ ത്രിത്വത്തെ ബഹുദൈവാരാധനയായി പല മുസ്ലിം പണ്ഡിതരും വിലയിരുത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും മുശ്രിക് എന്നോ കാഫിർ എന്നോ പറയുന്നതിന് പകരം '''വേദക്കാർ''' (people of Holy book)എന്ന് തന്നെ വിളിക്കുകയാണ് പതിവ്..
ളാലിം, ഫാസിഖ് എന്നീ പദങ്ങൾ പാപികൾക്കും അക്രമികൾക്കുമൊക്കെയായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
മുസ്ലിംകളാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നവർക്കെതിരെയും ചില തീവ്ര ചിന്താഗതിക്കാർ<ref>Emmanuel M. Ekwo ''Racism and Terrorism: Aftermath of 9/11'' Author House 2010 {{ISBN|978-1-452-04748-5}} page 143</ref> കാഫിർ എന്ന് ചാപ്പ ചാർത്താറുണ്ട്<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Pz5yBgAAQBAJ&q=kuffar+derogatory&pg=PA102|title=Al Qaeda's Global Crisis: The Islamic State, Takfir and the Genocide of Muslims|last=Rajan|first=Julie|date=30 January 2015|publisher=Routledge|isbn=9781317645382|page=cii|access-date=27 August 2015}}</ref><ref name="Bunt 2009">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gpz2v-6cnsEC&q=kuffar+derogatory&pg=PA224|title=Muslims|last=Bunt|first=Gary|date=2009|publisher=The Other Press|isbn=9789839541694|page=ccxxiv|access-date=27 August 2015}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MctyAAAAMAAJ&q=kuffar+derogatory|title=Darfur: The Ambiguous Genocide|last=Pruniere|first=Gerard|date=1 January 2007|publisher=Cornell University Press|isbn=9780801446023|page=xvi|access-date=27 August 2015}}</ref>. ഇത്തരത്തിൽ ചെയ്യുന്നതിനെ തക്ഫീർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു<ref name="oxforddictionaries.com">{{Cite web|url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/kafir|title=kafir|website=[[OxfordDictionaries.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512211202/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/kafir|archive-date=2015-05-12}}</ref>. മുസ്ലിം ലോകത്ത് പൊതുവെ അപലപിക്കപ്പെട്ടു വരുന്ന ഈ പ്രവണത പക്ഷെ രാഷ്ട്രീയവും തത്വചിന്താപരവുമായ തർക്കവിഷയങ്ങളിൽ പലപ്പോഴും പരസ്പരം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുമുണ്ട്<ref name="EJBFEI-619">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7CP7fYghBFQC&q=kafir+ahl+al-kitab&pg=PA619|title=E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936, Volume 4|publisher=Brill|year=1993|isbn=978-9004097902|editor-last=Houtsma|editor-first=M. Th.|page=619|access-date=29 June 2015}}</ref>. ഒരു ദിമ്മി അല്ലെങ്കിൽ മുഹിദ് എന്നത് ഒരു ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രത്തിൽ നിയമപരമായ സംരക്ഷണത്തോടെ ജീവിക്കുന്ന അമുസ്ലിംകൾക്കുള്ള ചരിത്രപരമായ<ref name=Campo>{{cite encyclopedia |title=dhimmi |encyclopedia=[[Encyclopedia of Islam]] |editor=Juan Eduardo Campo |pages=194–195 |publisher=Infobase Publishing |date=12 May 2010 |quote= dhimmis are non-Muslims who live within Islamdom and have a regulated and protected status. ... In the modern period, this term has generally has occasionally been resuscitated, but it is generally obsolete.}}</ref> പദമാണ്.<ref name="Stillman 1979" /><ref name="Yeʼor Yeôr Kochan Littman 2002" /><ref name=Campo /><ref name="Al-Modarresi">{{cite book | last=Taqi al-Modarresi | first=Mohammad | title=The Laws of Islam (PDF) | publisher=Enlight Press | date=26 March 2016 | isbn=978-0994240989 | url=https://almodarresi.com/en/books/pdf/TheLawsofIslam.pdf?noamp=available | access-date=22 December 2017 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><sup>: 470</sup> മുസ്ലിംകൾക്ക് പ്രത്യേകമായി നൽകിയിട്ടുള്ള ചില ചുമതലകളിൽ നിന്ന് ദിമ്മിയെ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വോട്ടെടുപ്പ് നികുതി (ജിസിയ) അടച്ചു, എന്നാൽ ചില പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ സ്വത്ത്, കരാർ, ബാധ്യത എന്നിവയുടെ നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം തുല്യരായിരുന്നു,<ref name="Patrick">H. Patrick Glenn, ''Legal Traditions of the World''. [[Oxford University Press]], 2007, p. 219.</ref><ref name="Gustave">The French scholar Gustave Le Bon (the author of ''La civilisation des Arabes'') writes "that despite the fact that the incidence of taxation fell more heavily on a Muslim than a non-Muslim, the non-Muslim was free to enjoy equally well with every Muslim all the privileges afforded to the citizens of the state. The only privilege that was reserved for the Muslims was the seat of the caliphate, and this, because of certain religious functions attached to it, which could not naturally be discharged by a non-Muslim." Mun'im Sirry (2014), ''Scriptural Polemics: The Qur'an and Other Religions'', p.179. [[Oxford University Press]]. {{ISBN|978-0199359363}}.</ref><ref name="El Fadl">{{cite book|last1=Abou El Fadl|first1=Khaled|author-link=Khaled Abou El Fadl|title=The Great Theft: Wrestling Islam from the Extremists|url=https://archive.org/details/greattheftwrestl0000abou|date=2007|publisher=[[HarperOne]]|isbn=978-0061189036|page=[https://archive.org/details/greattheftwrestl0000abou/page/204 204]|quote = According to the dhimma status system, non-Muslims must pay a poll tax in return for Muslim protection and the privilege of living in Muslim territory. Per this system, non-Muslims are exempt from military service, but they are excluded from occupying high positions that involve dealing with high state interests, like being the president or prime minister of the country. In Islamic history, non-Muslims did occupy high positions, especially in matters that related to fiscal policies or tax collection.}}</ref> എന്നാൽ മതന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ ദിമ്മിയുടെ പദവിക്ക് വിധേയരാണെന്ന് മറ്റുള്ളവർ പറയുന്നു (ഉദാ. യഹൂദന്മാർ, സമരിയക്കാർ, ജ്ഞാനവാദികൾ, മണ്ടിയക്കാർ, സൊരാഷ്ട്രിയക്കാർ) ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രങ്ങളിലെ മുസ്ലീങ്ങളുടെ പദവിയെക്കാൾ താഴ്ന്നവരായിരുന്നു.<ref name="Stillman 1979">{{cite book | last=Stillman | first=N.A. | title=The Jews of Arab Lands | publisher=Jewish Publication Society | year=1979|pages=22-28 | isbn=978-0-8276-1155-9 | url=https://books.google.com/books?id=bFN2ismyhEYC | access-date=2022-08-13 | page=}}</ref><ref name="Yeʼor Yeôr Kochan Littman 2002">{{cite book | last=Yeʼor | first=B. | last2=Ye'ôr | first2=B. | last3=Kochan | first3=M. | last4=Littman | first4=D. | title=Islam and Dhimmitude: Where Civilizations Collide | publisher=Fairleigh Dickinson University Press | year=2002 |pages=33-80| isbn=978-0-8386-3942-9 | url=https://books.google.com/books?id=n4kTdYgwQPkC | access-date=2022-08-13 | page=}}</ref> യഹൂദന്മാരും ക്രിസ്ത്യാനികളും ജിസിയ, ഖരജ് നികുതികൾ നൽകണം,<ref name="Stillman 1979" /><ref name="Yeʼor Yeôr Kochan Littman 2002" /> മറ്റുള്ളവർ, നാല് മദ്ഹബിന്റെ വ്യത്യസ്ത വിധികൾ അനുസരിച്ച്, ഇസ്ലാം മതം സ്വീകരിക്കുകയോ, ജിസിയ നൽകുകയോ, നാടുകടത്തപ്പെടുകയോ അല്ലെങ്കിൽ കൊല്ലപ്പെടുകയോ ചെയ്യേണ്ടതായി വന്നേക്കാം. ഇസ്ലാമിക വധശിക്ഷ.<ref name="Stillman 1979" /><ref name="Yeʼor Yeôr Kochan Littman 2002" /><ref name=Bon08>{{cite book|author=Michael Bonner|title=Jihad in Islamic History|publisher=Princeton University Press|year=2008|pages= 89–90|url=https://books.google.com/books?id=Qxq7eykoJgoC&pg=PA89|quote=To begin with, there was no forced conversion, no choice between "Islam and the Sword". Islamic law, following a clear Quranic principle (2:256), prohibited any such things [...] although there have been instances of forced conversion in Islamic history, these have been exceptional.|isbn=978-1400827381}}</ref><ref name=Wai03>Waines (2003) "An Introduction to Islam" ''Cambridge University Press''. p. 53</ref><ref name=Win02>Winter, T. J., & Williams, J. A. (2002). ''Understanding Islam and the Muslims: The Muslim Family Islam and World Peace''. Louisville, Kentucky: Fons Vitae. p. 82. {{ISBN|978-1-887752-47-3}}. Quote: The laws of Muslim warfare forbid any forced conversions, and regard them as invalid if they occur.</ref><ref name=Lapid>{{cite book|title=Islamic Societies to the Nineteenth Century: A Global History|author=Ira M. Lapidus|page=345}}</ref>
==പദോൽപ്പത്തി==
ك-ف-ر (ക-ഫ-റ) എന്നീ അക്ഷരങ്ങളാൽ രൂപപ്പെടുന്ന കഫറ എന്ന ധാതുവിൽ നിന്നാണ് കാഫിർ എന്ന വാക്ക് രൂപപ്പെടുന്നത്. ഇസ്ലാമിലെ ഒരു സാങ്കേതിക ശബ്ദമാകുന്നതിന് മുൻപ്, വിത്ത് മണ്ണിൽ മറച്ചുവെക്കുന്നവൻ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ കർഷകൻ എന്നതിന് ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഖുർആനിൽ ഒരു സൂക്തത്തിലും ഇതേ അർത്ഥത്തിൽ കാഫിർ എന്ന് പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref>(أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ) [https://web.archive.org/web/20120327015001/http://www.bookstree.com/books/2/k4/k_p4_p314.htm Surah 57 Al-Hadid (Iron) Ayah 20]</ref>. രാത്രിയുടെ ഇരുട്ടിനെ മൂടിവെക്കുന്നത് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ കവികൾ കാഫിർ എന്ന് പ്രയോഗിച്ചു വന്നു<ref>{{Cite book|url=http://www.gutenberg.org/files/48967/48967-h/48967-h.htm#Page_193|title=Mythology among the Hebrews|last=Goldziher|first=Ignác|date=1877|page=193|access-date=2015-06-28}}</ref>. കുഫ്ർ എന്നതാണ് നാമരൂപം. <ref>{{Cite web|url=http://www.ahl-alquran.com/English/show_article.php?main_id=6306|title=Ahl al-Quran|access-date=11 June 2015|last=Mansour|first=Ahmed|date=24 September 2006}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=OLvTNk75hUoC&q=definition+kufr+impiety&pg=PA31|title=Jihad: The Trail of Political Islam|last=Kepel|first=Gilles|date=2002|publisher=Harvard University Press|isbn=9781845112578|page=31|access-date=11 June 2015}}</ref>
ബഹുവചനം: കാഫിറൂൻ ({{Lang|ar|كَافِرُونَ}} ''{{Transl|ar|DIN|kāfirūna}}'') കുഫ്ഫാർ ({{Lang|ar|كفّار}} ''{{Transl|ar|DIN|kuffār}}'') അല്ലെങ്കിൽ കഫറ ({{Lang|ar|كَفَرَة}} ''{{Transl|ar|DIN|kafarah}}'')
സ്ത്രീലിംഗം: കാഫിറ ({{Lang|ar|كافرة}} ''{{Transl|ar|DIN|kāfirah}}'')
സ്ത്രീലിംഗം ബഹുവചനം: കാഫിറാത്ത് ({{Lang|ar|كافرات}} ''{{Transl|ar|DIN|kāfirāt}}'') അല്ലെങ്കിൽ കവാഫിർ ({{Lang|ar|كوافر}} ''{{Transl|ar|DIN|kawāfir}}'')
===ഉപയോഗം===
കുഫ്ർ, ശിർക്ക് എന്നീ പദങ്ങൾ ഖുർആനിലുടനീളം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. നിഷേധം, ബഹുദൈവാരാധന എന്നീ അർത്ഥങ്ങളിലായിക്കൊണ്ട്. രണ്ടും തമ്മിൽ വ്യതിരിക്തമായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ പല മുസ്ലിംകളും പര്യായപദത്തെ പോലെ ഇത് പരസ്പരം മാറി ഉപയോഗിക്കാറും ഉണ്ട്<ref name="QSEP">{{Cite web|url=http://qsep.com/modules.php?name=ilm&d_op=article&sid=888|title=What is the Difference between Kufr and Shirk? [Fatawa Ibn Baaz]|access-date=16 June 2015|last=Ibn Baaz|website=Quran Sunnah Educational Programs|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134127/http://qsep.com/modules.php?name=ilm&d_op=article&sid=888|archive-date=4 March 2016}}</ref>. എന്നാൽ ഒരു കാഫിർ (നിഷേധി) ബഹുദൈവവിശ്വാസിയായിരിക്കണമെന്ന് ഉപാധിയൊന്നുമില്ല. [[ഇബ്ലീസ്|ഇബ്ലീസ്]] അല്ലാഹുവിനെ നിഷേധിക്കുകയോ പങ്കുചേർക്കുകയോ ചെയ്തിരുന്നില്ല, എന്നാൽ അനുസരണക്കേട് ആണ് ഇബ്ലീസിനെ കാഫിർ ആക്കുന്നത്<ref>Juan Cole University of Michigan, Ann Arbor ''Juan Cole University of Michigan, Ann Arbor''</ref>. വിശ്വാസപരമായ വൈജാത്യത്തിലുപരി ശത്രുപക്ഷത്തുള്ളവർ എന്ന രൂപത്തിലാണ് കാഫിർ എന്ന പ്രയോഗം ഖുർആനിൽ കാണപ്പെടുന്നത്. വിശ്വാസപരമായ വൈജാത്യങ്ങളെ കുറിക്കാനായി ഖുർആനിൽ മുശ്രിക് (ബഹുദൈവവിശ്വാസികൾ), വേദക്കാർ (ജൂത-ക്രൈസ്തവർ എന്നീ പദങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുവന്നു. മക്കയിൽ മുഹമ്മദ് നബിയോട് ശത്രുതാപരമായി നേരിട്ടവരെ സൂചിപ്പിക്കാനായാണ് കാഫിർ എന്ന പദം ആദ്യം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടത് എന്ന് [[എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ഇസ്ലാം]] പരാമർശിക്കുന്നു.
====ഖുർആനിൽ====
വിശ്വാസികളെയും നിഷേധികളെയും വേർതിരിക്കാനായി ഖുർആനിൽ 137 തവണ കാഫിർ/ കുഫ്ഫാർ എന്നീ വാക്കുകൾ പ്രയോഗിച്ചപ്പോൾ അതിന്റെ വിവിധരൂപങ്ങളിലായി 250 തവണ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=OZbyz_Hr-eIC&q=encyclopedia+of+islam+kafir&pg=PA420|title=Encyclopedia of Islam|last=Campo|first=Juan Eduardo|publisher=Infobase Publishing|year=2009|isbn=9781438126968|pages=420–22}}</ref>.
== അവലംബം ==
{{reflist}}
{{Islam-stub|Kafir}}
[[വിഭാഗം:ഇസ്ലാമികം]]
546e6aoo83rf69ze3xo3pj37xphpeab
കാറ്റ്
0
39808
4631314
3628171
2026-06-19T08:24:23Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631314
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Wind}}
[[പ്രമാണം:Pieter_Kluyver_-_Boom_in_stormwind.jpg|ലഘുചിത്രം]]
ഭൗമോപരിതലത്തിലുള്ള അന്തരീക്ഷവായുവിന്റെ തിരശ്ചീനചലനമാണ് '''കാറ്റ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. [[മർദ്ദം]] കൂടിയ മേഖലയിൽനിന്നും മർദ്ദം കുറഞ്ഞ മേഖലയിലേയ്ക്കാണ് കാറ്റിന്റെ പ്രവാഹം. [[വായു|വായുവിന്റെയോ]] മറ്റ് [[വാതകം|വാതകങ്ങളുടെയോ]] ഒഴുക്കിനെയാണ് '''കാറ്റ്''' എന്ന് പറയുന്നത്. [[സൂര്യൻ|സൂര്യനിൽ]] നിന്നുള്ള [[ചൂട്]] കാരണം വായുവിന് ചൂട് പിടിക്കുന്നു ഇങ്ങനെ ചൂട് പിടിച്ച വായു ഉയർന്ന് പൊങ്ങുകയും ആ സ്ഥാനത്തേക്ക് തണുത്ത വായു ഒഴുകിയെത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് കാറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാനം. കൃത്രിമമായി [[പങ്ക|പങ്കകൾ]] ഉപയോഗിച്ചും കാറ്റുണ്ടാക്കാം, ഇതിന് മറ്റ് രീതികളിലുള്ള [[ഊർജ്ജം]] ആവശ്യമാണ്. )
ഭൗമോപരിതലത്തിലെ വായു വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിൽ ചൂടാവുകയും തണുക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് കാറ്റ് ഉണ്ടാകുന്നത്. സാന്ദ്രതയേറിയ ചൂടുവായു മുകളിലേയ്ക്ക് പൊങ്ങുകയും തൽസ്ഥാനത്ത് തണുത്ത വായു പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. )ഇപ്രകാരം കാറ്റ് ഉണ്ടാകുന്നു. കാറ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ താഴേപറയുന്നവയാണ്.
* ദൈനംദിന താപനിലയിലുള്ള വ്യത്യാസം
* കുറഞ്ഞനിരക്കിലുള്ള മഴ(200-250മിമീ)
* കൂടുതൽ ബാഷ്പീകരണം
* സസ്യലതാദികളുടെ അഭാവം
* അവസാദ വസ്തുക്കളുടെ ലഭ്യത
കാറ്റ്, മഴ, വായു, ഭക്ഷണം
== കാറ്റിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
കാറ്റ് മുന്നോട്ടാണ് ചലിയ്ക്കുന്നത്. മുകളിലേക്കും താഴേയ്ക്കുമുള്ള കാറ്റിന്റെ ചലനം നിമിത്തം ചുഴലി രൂപപ്പെടുന്നു. ഭൗമോപരിതലത്തിനുതൊട്ടുമുകളിലുള്ള നിശ്ചലമായ വായു കണപ്പെടുന്ന മേഖലയെ ''സോൺ ഓഫ് ഡെഡ് എയർ'' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ മേഖലയുടെ ഘനത്തെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ അവസാദകണികകളുടെ ഭാരവും ഭൗമോപരിതലത്തിന്റെ സവിശേഷതയുമാണ്. അവസാദകണികകളെ ചലിപ്പിക്കാൻ ഏകദേശം 11മൈൽസ്/മണിക്കൂറിലുള്ള കാറ്റിന് സാധിക്കുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിൽ]] കാറ്റിന്റെ ചലനം ശക്തവും സജീവവും ആണ്.
=== ദ്രവിയ്ക്കൽ പ്രക്രിയ ===
പ്രധാനമായും രണ്ട് പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടേയാണ് ഈ പ്രക്രിയ നടക്കുന്നത്.
==== ഡിഫ്ലാഷൻ ====
വരണ്ട അവസാദകണികകൾ മാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഈ പ്രക്രിയയിൽ മണൽത്തരികളേയും മറ്റ് പദാർത്ഥങ്ങളേയും വഹിച്ചുപോകുന്നു. ഈ കാറ്റാണ് മണൽകാറ്റ്. അവസാദകണികകൾ മാറ്റപ്പെടുന്നകാരണം വലിയ പാറക്കഷ്ണങ്ങൾ ഒരിടത്ത് കൂടുന്നു. ഇപ്രകാരം രൂപം കൊള്ളുന്ന പ്രദേശത്തെ ഡസേർട്ട് പേവ്മെന്റ്സ് എന്ന് പറയുന്നു. ഈ പ്രവർത്തനഫലമായി തടാകങ്ങളും രൂപപ്പെടുന്നുണ്ട്.
==== അബ്രാഷൻ ====
അബ്രാഷൻ എന്ന പ്രതിഭാസത്തിൽ കാറ്റ് വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്ന അവസാദകണങ്ങൾ പരസ്പരം കൂട്ടിമുട്ടുകയും അങ്ങനെ ദ്രവീകരണപ്രവർത്തനത്തെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭൗമോപരിതലത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 30-60സെ.മീ ഉയരത്തിലാണ് ഇത് കാര്യക്ഷമമായി നടക്കുന്നത്.ഈ പ്രവർത്തനഫലമായി രൂപപ്പെടുന്ന ഭൂവിഭാഗങ്ങൾ താഴേ പറയും പ്രകാരമാണ്.
* കൂൺ പാറ അഥവാ ഗാര
* സൂജെൻസ്
* യാർഡങ്ങ്സ്
=== വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകൽ ===
കാറ്റ് അവസാദകണികകളെ മൂന്ന് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വഴിയാണ് വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നത്.
==== സസ്പെൻഷൻ ====
വ്യാസം 0.03മി.മീൽ കുറവായ കണികകളേയാണ് ഈ പ്രവർത്തനം വഴി വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നത്.കാറ്റിന്റെ വേഗതയനുസരിച്ച് ഈ പ്രവർത്തനഗതിയ്ക്കും മാറ്റം വരുന്നു. സിൽറ്റ് ആന്റ് ക്ലേ എന്നറിയപ്പെടുന്ന കണികകളാണ് ഇപ്രകാരം വഹിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്.
==== സാൾട്ടേഷൻ ====
കണികകളെ രണ്ട് പാളികളിലായി വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്ന കാറ്റാണ് ഈ പ്രക്രിയ നടത്തുന്നത്.0.03മി.മീൽ കൂടുതൽ വ്യാസമുള്ള കണികകളാണ് ഇപ്രകാരം വഹിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്. മണൽത്തരികൾ മുന്നോട്ടുപൊങ്ങുകയും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള പാത സൃഷ്ടിയ്ക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. മണൽത്തരികൾ താഴേയ്ക്ക് വന്ന് മറ്റൊരു മണൽത്തരിയുമായി ഇടിയ്ക്കുകയും മുകളിലേയ്ക്ക് പൊങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഏകദേശം 75%ത്തോളം തരികൾ ഇപ്രകാരമാണ് സഞ്ചരിയ്ക്കുന്നത്.
==== ക്രീപ് ====
ഏറ്റവും വേഗത കുറഞ്ഞ വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകൽ പ്രക്രിയയാണ് ഇത്. വലിയ അവസാദകണികളേയാണ് ഇതിൽ പ്രധാനമായും സഞ്ചരിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്.
=== നിക്ഷേപം ===
കാറ്റിന്റെ പ്രവർത്തനഫലമായി ഉണ്ടാകുന്ന നിക്ഷേപങ്ങളെ എയോളിയൻ നിക്ഷേപങ്ങൾ എന്നാണ് പറയുന്നത്. കാറ്റിന്റെ വേഗതയ്ക്കനുസരിച്ച് നിക്ഷേപത്തിന്റെ തോതും വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. കാറ്റിന്റെ ശക്തി കുറയുമ്പോൾ ഭാരമേറിയ കണികകളാണ് നിക്ഷേപിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്. കാറ്റിന്റെ നിക്ഷേപം ഒരു വേർതിരിയ്ക്കൽ പ്രക്രിയ കൂടിയാണ്. നിക്ഷേപത്തെ പ്രധാനമായും ലയസ്, മണൽകുന്നുകൾ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി തിരിയ്ക്കാം.
==== ലയസ് നിക്ഷേപങ്ങൾ ====
കാറ്റ് വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്ന പൊടിപടലങ്ങൾ കിലോമീറ്ററുകൾക്കുശേഷം നിക്ഷേപിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ പ്രധാനമായും കളിമൺപൊടിയും സിൽറ്റും കാണാം. ഓറഞ്ച് അഥവാ തവിട്ടുനിറത്തിലാണ് നിക്ഷേപങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത്.ഈ നിക്ഷേപങ്ങൾ ഫലഭൂയിഷ്ഠമാണ്.
==== മണൽക്കുന്നുകൾ ====
കാറ്റിന്റെ വിശേഷപ്പെട്ട നിക്ഷേപമാണിത്. വരണ്ടപ്രദേശങ്ങളിലും നദീതടങ്ങളിലും സമുദ്രതീരത്തും ഇവ വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്നു. ഏതുപ്രകാരമുള്ള തടസ്സത്തിനുമുന്നിലും പിന്നിലും കാറ്റിന്റെ വേഗത കുറവായിരിയ്ക്കും. ഈ ഭാഗമാണ് കാറ്റിന്റെ നിഴൽ പ്രദേശം. ഇപ്രകാരം തടസ്സങ്ങൾ നിമിത്തം മണൽക്കുന്നുകൾ രൂപപ്പെടുന്നു. മണൽക്കുന്നുകളുടെ രൂപവത്കരണം 3ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച്ചിരിയ്ക്കുന്നു.
* കാറ്റിന്റെ ശക്തി
* മണലിന്റെ ലഭ്യത
* തടസ്സത്തിന്റെ പ്രകൃതി
മണൽക്കുന്നുകളുടെ പ്രവർത്തനം അനുസരിച്ച് സജീവമായവ എന്നും നിർജീവമായവ എന്നും രണ്ടായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സജീവമായവ സമയം മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് ആകൃതിയ്ക്കും പ്രകൃതിയ്ക്കും വ്യത്യാസം വരുത്തുന്നു. എന്നാൽ നിർജീവമായവ ഒരിയ്ക്കൽ രൂപപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞാൽ യാതൊരു പ്രവർത്തനത്തിലും ഏർപ്പെടാതെ യാതൊരു മാറ്റവും ഇല്ലാതെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മണൽക്കുന്നുകളെ വീണ്ടും ബാർക്കൻസ്, ലോൻജിറ്റ്യൂഡിനൽ ഡ്യൂൺസ്, പരാബൊളിക് ഡ്യൂൺസ് എന്നിങ്ങനേയും തിരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു.
== വ്യത്യസ്തതരം കാറ്റുകൾ ==
ഭൂഭ്രമണം,ഭൂപ്രകൃതി എന്നിവയ്ക്കനുസരിച്ച് കാറ്റിന്റെ ഗതിയിലും ദിശയിലും വ്യതിയാനമുണ്ടാകുന്നു. കാറ്റുകളെ സ്ഥിര വാതങ്ങൾ, കാലികവാതങ്ങൾ, അസ്ഥിരവാതങ്ങൾ, ചക്രവാതങ്ങൾ, പ്രാദേശികവാതങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിയ്ക്കാറുണ്ട്.
=== സ്ഥിരവാതങ്ങൾ ===
ഒരു നിശ്ചിതദിശയിലേയ്ക്ക് മാത്രം വർഷം മുഴുവനും തുടർച്ചയായി വീശുന്നവയാണ് [[സ്ഥിരവാതങ്ങൾ]]. ഇവയെ വീണ്ടും [[പശ്ചിമവാതങ്ങൾ]], [[വാണിജ്യക്കാറ്റുകൾ|വാണിജ്യവാതങ്ങൾ]], [[ധ്രുവീയവാതങ്ങൾ]] എന്നിങ്ങനെ തിരിയ്ക്കാം. ഏറ്റവും അധികം സ്ഥിരതയോടെ വീശുന്നവയാണ് വാണിജ്യവാതങ്ങൾ. കിഴക്കുദിശയിൽ [[ധ്രുവം|ധ്രുവങ്ങളിൽനിന്നും]] വീശുന്ന അതിശക്തമായ കാറ്റുകളാണ് ധ്രുവീയവാതങ്ങൾ. [[ഉത്തരാർദ്ധഗോളം|ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തിൽ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറുനിന്നും [[ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളം|ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിൽ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറുനിന്നുമാണ് പശ്ചിമവാതങ്ങൾ വീശുന്നത്.
==== പശ്ചിമവാതങ്ങൾ ====
{{Main|പശ്ചിമവാതങ്ങൾ}}
ദക്ഷിണ അക്ഷാംശം40ഡിഗ്രിയ്ക്കും 65ഡിഗ്രിയ്ക്കും ഇടയിൽ ഈ കാറ്റ് വീശുന്നത് ശക്തമാണ്. തന്മൂലം നാവികർ ദക്ഷിണ അക്ഷാംശം 35-45ഡിഗ്രിയ്ക്ക് ഇടയിൽ വീശുന്ന കാറ്റിന് [[അലറുന്ന നാല്പതുകൾ]] എന്ന് പറയുന്നു. 45-55ഡിഗ്രിയ്ക്ക് ഇടയിൽ ഉള്ള കാറ്റിനെ [[ആർത്തലയ്ക്കുന്ന അൻപതുകൾ]] എന്നും55-65ഡിഗ്രിയ്ക്ക് ഇടയിൽ ഉള്ളതിനെ [[അലമുറയിടുന്ന അറുപതുകൾ]] എന്നും പറയുന്നു.
=== കാലികവാതങ്ങൾ ===
[[ഋതുഭേദങ്ങൾ|ൠതുഭേദങ്ങൾക്കനുസരിച്ച്]] ദിശയ്ക്ക് മാറ്റം സംഭവിയ്ക്കുന്നവയാണ് കാലികവാതങ്ങൾ, [[മൺസൂൺ]] കാറ്റുകൾ, [[കരക്കാറ്റ്]], [[കടൽക്കാറ്റ്]], [[പർവ്വതക്കാറ്റുകൾ]], [[താഴ്വരകാറ്റുകൾ]] ഇവയെല്ലാം കാലികവാതങ്ങളാണ്. പകൽസമയത്ത് [[കടൽ|കടലിൽനിന്നും]] [[കര|കരയിലേയ്ക്ക്]] വീശുന്നവയാണ് കടൽക്കാറ്റ്. കരക്കാറ്റാവട്ടെ [[രാത്രി|രാത്രിയിൽ]] [[കര|കരയിൽനിന്നും]] കടലിലേയ്ക്ക് വീശുന്നവയാണ്. പകൽസമയത്ത് പർവതച്ചെരുവുകളിലൂടെ മുകളിലേയ്ക്ക് വീശുന്നതാണ് താഴ്വരക്കാറ്റ്. രാത്രിയിൽ പർവ്വത്ച്ചെരുവുകളിലൂടെ താഴേയ്ക്ക് വീശുന്നവയാണ് പർവ്വതക്കാറ്റ്.
=== പ്രാദേശികവാതങ്ങൾ ===
വളരേ ചെറിയ പ്രദേശത്തെ മാത്രം ബാധിക്കുന്നവയാണ് പ്രാദേശികവാതങ്ങൾ.പ്രാദേശികമായുണ്ടാവുന്ന താപ-മർദ്ദ വ്യതിയാനങ്ങളഅണ് ഇതിനു നിദാനം. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന പ്രധാന പ്രാദേശികവാതങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്
* [[നോർവെസ്റ്റർ]]
* [[ലൂ]]
* [[മിസ്ട്രൽ]]
* [[ചിനൂക്ക്]]
* [[ഫൊൻ]]
=== അസ്ഥിരവാതങ്ങൾ ===
സ്ഥലകാലക്രമങ്ങളില്ലാതെ രൂപം കൊള്ളുന്നവയാണ് അസ്ഥിരവാതങ്ങൾ.ഇത്തരം കാറ്റുകൾക്ക് ചക്രവാതം, പ്രതിചക്രവാതം ഇവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
==== [[ചക്രവാതം]] ====
അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത് കുറവ് മർദ്ദവും അതിനു ചുറ്റും ഉയർന്ന മർദ്ദവും അനുഭവപ്പെടുമ്പോഴാണ് ചക്രവാതം രൂപം കൊള്ളുന്നത്. തത്ഫലമായി കുറഞ്ഞ മർദ്ദം അനുഭവപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നും ചുറ്റുപാടിലേയ്ക്ക് വീശിയടിയ്ക്കുന്നു. ഇവ ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തിൽ എതിർഘടികാരദിശയിലും ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിൽ ഘടികാരദിശയിലും വീശുന്നു.
===== പ്രാദേശിക ചക്രവാതങ്ങൾ =====
ലോകത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ സമുദ്രങ്ങളിൽ പ്രാദേശികമായി ചക്രവാതങ്ങൾ ഉടലെടുക്കാറുണ്ട്. മെക്സിക്കോയിലും വെസ്റ്റിന്റീസിലും ഉണ്ടാകുന്ന ചക്രവാതം ഹറികെയിൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ദക്ഷിണ ചൈനാക്കടലിൽ രൂപം കൊള്ളുന്നവയെ ടൈഫൂൺ എന്നും ദക്ഷിണ പസഫിക് സമുദ്രത്തിൽ രൂപം കൊള്ളുന്നവ വില്ലി-വില്ലീസ് എന്നും എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
വലിപ്പം മൂലമോ വരുത്തിയ നാശനഷ്ടം മൂലമോ ശ്രദ്ധേയമായ ചക്രവാതങ്ങൾ
* അലൻ
* ഇസബെൽ
* ഇവാൻ
* എമിലി
* കത്രീന
* റീത്ത
* വിൽമ തുടങ്ങിയവയാണ്.
==== [[പ്രതിചക്രവാതം]] ====
കേന്ദ്രഭാഗത്ത് ഉയർന്ന മർദ്ദവും ചുറ്റും കുറവ് മർദ്ദവും അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നും പുറത്തേയ്ക്ക് വീശിയടിയ്ക്കുന്ന കാറ്റാണ് പ്രതിചക്രവാതം. ഇവ ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തിൽ ഘടികാരദിശയിലും ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിൽ എതിർഘടികാരദിഅയിലും വീശുന്നു.
== ഹിപാലസ് ==
[[തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാലവർഷം|തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ]] കാറ്റുകളാണിവ. ചെങ്കടലിൽ നിന്നും ഭാരതത്തിലേയ്ക്ക് ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലൂടെ വഴി കണ്ടെത്തിയ ഗ്രീക് നാവികനായ ഹിപാലസ് ആണ് ഈ കാറ്റിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്.
അന്തരീക്ഷമർദ്ദം അളക്കാനുപയോഗിയ്ക്കുന്ന ബാരോമീറ്റർ ആണ് കാറ്റിന്റെ തീവ്രതയെ കാണിയ്ക്കുന്നത്.ബാരോമീറ്റർ നിരപ്പുയരുന്നത് പ്രസന്നമായ കാലാവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നു. എന്നാൽ നിരപ്പ് പെട്ടെന്ന് താഴുന്നത് ആസന്നമായ കൊടുങ്കാറ്റിന്റെ സൂചയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
== നോർവെസ്റ്റർ ==
{{പ്രലേ|നോർവെസ്റ്റർ}}
ന്യൂ സീലന്റിൽ, നോർവെസ്റ്റ് കമാനം എന്നറിയപ്പെടുന്ന മേഘരൂപീകരണത്തിനും തുടർന്ന് വരണ്ട ചൂടൻ കാലാവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുന്നതുമായ കാറ്റാണ് നോർവെസ്റ്റർ.
ഇന്ത്യയിൽ [[അസം]], [[ബീഹാർ]] , [[ബംഗാൾ]] മേഖലകളിൽ ഇടിമിന്നലോടുകൂടിയ പേമാരിക്കു കാരണമാകുന്ന കാറ്റുകളും ഇതേ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഉച്ചതിരിഞ്ഞാണ് ഈ കാറ്റുകൾ വീശുക.പൊടി പടലങ്ങളുയർത്തി പെട്ടെന്നു പ്രത്യക്ഷമാകുന്ന ഇവ രണ്ടോ മൂന്നോ മണിക്കൂർ നീണ്ടു നിൽക്കും.<ref>മാതൃഭൂമി ഹരിശ്രീ 2008 ജൂൺ</ref>
== ചിനൂക്ക് ==
{{Main|ചിനൂക്ക്}}
[[പ്രമാണം:Chinook wind.jpg|thumb|419px|right|Adiabatic warming of downward moving air produces the warm Chinook wind]]
ഉഷ്ണക്കാറ്റാണ് '''ചിനൂക്ക്'''. ഈ കാറ്റ് കടന്നു പോകുന്ന പർവ്വതച്ചെരിവുകളിലെയും സമതലങ്ങളിലെയും മഞ്ഞുകട്ടകളെ ഉരുക്കി കളയുന്നു. റെഡ് ഇന്ത്യക്കാരുടെ ഭാഷയിലെ പദമാണ് ചിനൂക്ക്. ''മഞ്ഞുതിന്നുന്നവൻ'' എന്നാണ് ഇതിനർഥം.വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ റോക്കി പർവ്വതനിരയുടെ കിഴക്കൻ ചരിവിലൂടെ ഇതു താഴേക്കു വീശുന്നു.ഇതു തണുത്ത മഴക്കു കാരണമാവാറുണ്ട്.<ref> മാതൃഭൂമി ഹരിശ്രീ2008 ജൂൺ 7</ref>
== ഫെറൽ നിയമം ==
അമേരിയ്ക്കൻ കാലാവസ്ഥാശാസ്ത്രഞ്ജനായ വില്യം ഫെറൽ കാറ്റുകളുടെ ദിശയെ സംബന്ധിച്ച് ആവിഷ്കരിച്ച നിയമമാണിത്. ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തിൽ കാറ്റിന്റെ ഗതി അതിന്റെ സഞ്ചാരദിശയുടെ വലതുവശത്തേയ്ക്കും ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിൽ ഇടതുവശത്തേയ്ക്കും വളയുന്നു എന്നാണീ നിയമം പറയുന്നത്.
== കൊറിയോലിസ് ബലം ==
ഭൗമോപരിതലത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വസ്തുക്കളുടെ ദിശാവ്യതിയാനത്തിനു കാരണമാകുന്ന ബലമാണ് കൊറിയോലിസ് ബലം. കാറ്റിന്റെ ദിശയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഈ അദൃശ്യ ബലം കണ്ടെത്തിയത് [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രഞ്ച്]] ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ''ഗസ്റ്റേവ് ഡി കൊറിയോലിസ്'' ആണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ പ്രതിഭാസത്തിന് കൊറിയോലിസ് ബലം എന്നു പേരുവന്നത്.
== സ്കെയിലുകൾ ==
ടൊർണാഡോയുടെ തീവ്രത അളക്കാൻ ഫ്യൂജിതാസ്കെയിൽ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നു.1970കളിലാണ് ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.F0,F1,F2,F3,F4,F5 എന്നീ കാറ്റഗറികളിലാണ് ഇതിൽ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. F0തീവ്രത കുറഞ്ഞതിനേയും F5തീവ്രത കൂടിയതിനേയും സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നു. 2007ഫെബ്രുവരി മുതൽ ഫ്യൂജിതാസ്കെയിലിന്റെ പരിഷ്കരിച്ച രൂപം ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. മറ്റൊരു സ്കെയിൽ ടോറോ സ്കെയിൽ ആണ്. T0മുതൽ T11 വരെ ആണ് ഇതിൽ ടൊർണാഡോകളെ വേർതിരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്.
ഹരികെയിനുകളുടെ തീവ്രത അളക്കാൻ സാഫിർ-സിംപ്സൺ സ്കെയിൽ ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നു. ഈ സമ്പ്രദായത്തിൽ 1മുതൽ5വരെ കാറ്റഗറികളിലാണ് ഇത് തിരിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്.
സമുദ്രോപരിതലത്തിലെ കാറ്റിന്റെ വേഗത അളക്കുവാൻ [[ബ്യൂഫോർട്ട് സ്കെയിൽ]] ഉപയോഗിക്കുന്നു.
== കാറ്റുകൾ അന്യഗ്രഹങ്ങളിൽ ==
ബുധനൊഴികേയുള്ള ഗ്രഹങ്ങളിലെല്ലാം കാറ്റുകൾ ചക്രവാതരൂപത്തിൽ വീശാറുണ്ട്.
=== ഗ്രേറ്റ് റെഡ് സ്പോട്ട് ===
അറിയപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിചക്രവാതമാണ് ഇത്. വ്യാഴത്തിലാണ് ഇത് ഉണ്ടാകുന്നത്. വാതകഗ്രഹമായ വ്യാഴത്തിലെ ഉയർന്ന വാതകമർദ്ദമാണ് ഇതിനുനിദാനം. മണിക്കൂറിൽ 560കിലോമീറ്ററോളം വേഗതയിലാണ് ഇത് വീശുന്നത്.
=== ലിറ്റിൽ റെഡ് സ്പോട്ട് ===
വ്യാഴത്തിൽ ഗ്രേറ്റ് റെഡ് സ്പോട്ടിനു സമീപമായുള്ള ഉയർന്നമർദ്ദ മേഖലയാണ് ഇത്. മണിക്കൂറിൽ 500കിലോമീറ്ററോളം വേഗതയിൽ കാറ്റ് വീശുന്ന ഈ മേഖലയ്ക്ക് ഗ്രേറ്റ് റെഡ് സ്പോട്ടിന്റെ പകുതിയോളം വലിപ്പമാണുള്ളത്.
=== ഡ്രാഗൺ സ്റ്റോം ===
ശനി ഗ്രഹത്തിൽ വീശുന്ന കൊടുങ്കാറ്റുകളാണിവ.ഇവ സജീവമാകുന്ന നേരം വൻതോതിൽ റേഡിയോ വികിരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.
=== ഗ്രേറ്റ് വൈറ്റ് സ്പോട്ട് ===
ശനിഗ്രഹത്തിന്റെ ഉത്തരാർദ്ധഗോളത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന കൊടുങ്കാറ്റുകളാണിവ. സാധാരണയായി 28വർഷം കൂടുമ്പോഴാണ് ഇത് ഉണ്ടാകുന്നത്.
=== ഗ്രേറ്റ് ഡാർക് സ്പോട്ട് ===
നെപ്റ്റ്യൂൺ ഗ്രഹത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ കൊടുങ്കാറ്റുകളാണിവ. ഏതാണ്ട് ഭൂമിയോളം വലിപ്പമുള്ള പ്രതിചക്രവാത മേഖലയാണിത്.മണിക്കൂറിൽ 2,400കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ കാറ്റ് വീശുന്ന ഈ മേഖലയാണ് ഏറ്റവും ശക്തമായ കാറ്റുള്ള പ്രദേശം
== അവലംബം ==
{{reflist}}
* [https://www.neonics.co.th/measuring-tools/wind.html Wind speed and measurement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210410214538/https://www.neonics.co.th/measuring-tools/wind.html |date=2021-04-10 }}
* [http://www.manoramaonline.com/advt/children/padippura/28Jan04/04-01padippura1.htm മനോരമ പഠിപ്പുര]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Internet Edition.
* * [https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%e0%b9%80%e0%b8%84%e0%b8%a3%e0%b8%b7%e0%b9%88%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b8%84%e0%b8%a7%e0%b8%b2%e0%b8%a1%e0%b9%80%e0%b8%a3%e0%b9%87%e0%b8%a7%e0%b8%a5%e0%b8%a1 Anemometer wind speed tester] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220214053404/https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B9%87%E0%B8%A7%E0%B8%A5%E0%B8%A1 |date=2022-02-14 }}
* ശാസ്ത്രകേരളം ലക്കം 2006 ജനുവരി
{{പ്രകൃതി}}
[[വർഗ്ഗം:കാറ്റുകൾ]]
tkmdq1cm8sluvjjhar402ou6dckyw4f
ഇറിഡിയം
0
41305
4631152
3937068
2026-06-18T17:23:20Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631152
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Iridium}}
{{infobox iridium}}
[[അണുസംഖ്യ]] 77-ഉം, പ്രതീകം '''Ir'''-ഉമായ മൂലകമാണ് '''ഇറിഡിയം'''. ഉയർന്ന താപനിലകൾ താങ്ങുവാനാകുന്ന [[Alloy|ലോഹസങ്കരങ്ങൾ]] ഉണ്ടാക്കുവാൻ ഇറിഡിയം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
== ചരിത്രം ==
ഇറിഡിയം ആദ്യമായി കണ്ടുപിടിച്ചത് [[Smithson Tennant |സ്മിത്ത്സൺ ടെനന്റ്]] എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞനാണെങ്കിലും, അത് വേർതിരിച്ചെടുത്തത് [[കാൾ ക്ലാസ്]] എന്ന രസതന്ത്രജ്ഞനാണ്.ഇത് വേർതിരിക്കാനുള്ള ശാസ്ത്രീയ മാർഗ്ഗം കണ്ടുപിടിച്ചതും കാൾ ക്ലാസ് ആണ്.[[പ്രകൃതിദത്തമായ പ്ലാറ്റിനം|പ്രകൃതിദത്തമായ പ്ലാറ്റിനത്തിൽ]] ഇഴപിരിഞ്ഞു കൂടെനിന്നിരുന്ന 6 ലോഹങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്.ലവണ ലായിനികളുടെ വൈവിദ്യമാർന്ന നിറങ്ങൾ കണ്ടാണ് മഴവില്ല് എന്നർത്ഥമുള്ള ഇറിഡിയം എന്ന പേർ നൽകിയത്.
പ്രകൃതിയിലെ ഏറ്റവും സാന്ദ്രത കൂടിയ രണ്ടാമത്തെ മൂലകമാണ് ഇറിഡിയം. പ്ലാറ്റിനം കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട കാഠിന്യമേറിയ ഈ ലോഹത്തിന് തേയ്മാനമോ ദ്രവിക്കലോ ഒരിക്കലും സംഭവിക്കില്ല .ഇവ വെള്ളി നിറത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. പ്രകൃതിയിൽ വളരെ ചുരുക്കമായി മാത്രമേ കാണാനാകൂ. ആസിഡുകളെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശേഷിയും ഇവയ്ക്കുണ്ട്. ശുദ്ധമായ ലോഹരൂപത്തിന് പകരം മറ്റുപല ലോഹങ്ങളുമായി ചേർന്നുള്ള മിശ്രിതരൂപത്തിലാണ് ഇവ സാധാരണയായി നിലകൊള്ളുന്നത്.
1803-ൽ [[സ്മിത്ത്സൺ ടെനന്റ്]] എന്ന [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]ക്കാരനാണ് ഈ ലോഹം ആദ്യമായി വേർതിരിച്ചെടുത്തത്. ഓസ്മിയവുമായി ചേർന്നുള്ള ഇറിഡിയോസ്മിയം എന്ന രൂപത്തിലാണ് ഇവ ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നത്. നിക്കലിന്റെയും ചെമ്പിന്റെയും അയിരിനൊപ്പവും ഇവ അപൂർവമായി കാണപ്പെടാറുണ്ട്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, കാനഡ, റഷ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലാണ് ഇവ കൂടുതലായും കാണപ്പെടുന്നത്.
പ്രകൃതിയിൽനിന്ന് ഏറ്റവും വിരളമായി ലഭിക്കുന്ന ലോഹവുമാണിത്. ലോകത്താകമാനം പ്രതിവർഷം മൂന്ന് ടൺ ഇറിഡിയം മാത്രമാണ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. സ്വർണ വിലയുടെ 75 ശതമാനം മുതൽ 80ശതമാനം വരെ ഇതിന് വില വരും. സർജിക്കൽ പിൻ, പേനയുടെ നിബ്ബ് എന്നിവമുതൽ വാഹനങ്ങളിലെ സ്പാർക്ക് പ്ലഗ്, സെമി കണ്ടക്ടറുകളുടെ(ചിപ്പ്) പുനഃക്രിസ്റ്റൽ വത്കരണം, ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളിലെ തെർമോ ഇലക്ട്രിക് ജനറേറ്റർ തുടങ്ങിയവയിൽവരെ ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. പ്ലാറ്റിനവുമായി ചേർത്ത് ആഭരണമായും എക്സ് റേ ടെലിസ്കോപ്പിലും ഇവ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഇറിഡിയം 191, 193 എന്നീ ഐസോടോപ്പുകളാണ് പ്രകൃതിയിൽനിന്ന് കൂടുതലും ലഭിക്കുന്നത്. ഇറിഡിയത്തിന്റെ 192 ഐസോട്ടോപ്പിന് അണു വികിരണമുണ്ട്. ഇത് കാൻസർ ചികിത്സയ്ക്കായുള്ള ഗാമാ റേഡിയേഷനായും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. മെക്സിക്കോയിലെ ചിക്സുലുബ് വിള്ളലിൽ ശാസ്ത്രത്രജ്ഞർ ഇറിഡിയത്തിന്റെ വൻശേഖരം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഭൂമിയിൽ ഇറിഡിയം അപൂർവ്വമായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ആറരക്കോടി വർഷം മുമ്പ് പത്തു കിലോമീറ്റർ വ്യാസമുള്ള ക്ഷുദ്രഗ്രഹം പതിച്ചാണ് ഈ മേഖലയിൽ വിള്ളലുണ്ടായത്.<ref> ദിനോസറുകളുടെ അന്തകനായ ക്ഷുദ്രഗ്രഹം, മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം.2017-നവുംബർ- 6 പേജ് 10 </ref>
അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ 2011 ഒക്ടോബർ 19ലെ വിലനിലവാരം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഒരു ഔൺസ്(35ഗ്രാം) ഇറിഡിയത്തിന് 1085 അമേരിക്കൻ ഡോളറാണ്(ഏകദേശം 50,080 രൂപ) വില.
== സ്വഭാവ സവിശേഷതകൾ ==
* [[ഓസ്മിയം]] കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും സാന്ദ്രതയേറിയ മൂലകമാണിത്.
* ഇറീഡിയത്തിന്റെ തേയ്മാനം വളരെ കുറവാണ്.
* എത്ര ഉയർന്ന ചൂടിലും പ്രവർത്തനക്ഷമതയോടെ നിലകൊള്ളും.
* [[ടൈറ്റാനിയം]], [[ക്രോമിയം]], എന്നിവ ഇറീഡിയവുമായി ചേർത്താൽ, അമ്ലപ്രതിരോധശക്തി വർദ്ധിക്കും.
* [[അക്വാറീജിയ]]യിൽ പോലും അലിയുകയില്ല. * അർബുദ ചികിത്സയിൽ റേഡിയേഷൻ, കീമോതെറാപ്പി എന്നിവയെക്കാൾ ലേസർ സാങ്കേതിക വിദ്യ പ്രാമുഖ്യം നേടുകയാണ് അർബുധ കോശങ്ങളെ കൃത്യമായി ലക്ഷ്യമിട്ട് നശിപ്പിക്കുവാൻ ലേസർ രശ്മിക്ക് കഴിയുമെന്നതാണ് കാരണം. ഇറിഡിയത്തെ അർബുദ കോശ അന്തകനായി മാറ്റുമെന്ന് ബ്രിട്ടനിലെ വാർവിക് ,ചൈനയിലെ സൺ യാറ്റ് സെൻ സർവ്വകലാശാലയിലെ ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തി. ലേസർ ഉപയോഗിച്ച് ഇറിഡിയത്തിന്റെയും ജൈവ തൻ മാത്രകളുടെയും മിശ്രിതം പരീക്ഷണശാലയിൽ വളർത്തിയ ശ്വാസകോശാർബുദകോശത്തിലേക്ക് ഗവേഷകർ കടത്തിവിട്ടു.ഇതേത്തുടർന്ന് അർബുദകോശത്തിലെ ഓക്സിജൻ അതിന്റെ വിഷമുള്ള രൂപമായ സിങ്ക്ലറ്റ് ഓക്സിജനായി പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ജ് അർബുദ കോശങ്ങളെ കൊന്നൊടുക്കിയതായി ആങ്കെവാൻഡി കെമി ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനം അവകാശപ്പെട്ടു.<ref> ദിനോസറുകളുടെ അന്തകനായ ക്ഷുദ്രഗ്രഹം, മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം6-11-2017 പേജ് 10 </ref>
== ഉപയോഗങ്ങൾ ==
*[[ആഭരണം]] നിർമ്മിക്കുവാനുപയോഗിക്കുന്നു
*ശസ്ത്രക്രീയാ സാമാഗ്രികൾ, [[സ്പ്രിങ്ങ്|സ്പ്രിങ്ങുകൾ]] തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാക്കുവാനുപയോഗിക്കുന്നു.
* [[പേസ് മേക്കർ|പേസ് മേക്കറിന്റെ]] ടേർമിനലുകൾ നിർമ്മിക്കൻ [[പ്ലാറ്റിനം]] ഇറിഡിയം ലോഹസങ്ങരമാണുപയോഗിക്കുന്നത്.
== അവലംബം ==
*[http://periodic.lanl.gov/elements/77.html Los Alamos National Laboratory: Iridium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080610173300/http://periodic.lanl.gov/elements/77.html |date=2008-06-10 }}
*യുറീക്ക ശാസ്ത്ര മാസിക
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commons|Iridium}}
{{wiktionary|ഇറിഡിയം|Iridium}}
*[http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Ir/index.html WebElements.com: Iridium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516055155/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Ir/index.html |date=2008-05-16 }}
*[http://www.pse-mendelejew.de/bilder/ir.jpg pure Iridium >=99,98% picture in the element collection from Heinrich Pniok] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080527204139/http://www.pse-mendelejew.de/bilder/ir.jpg |date=2008-05-27 }}
[[വിഭാഗം:മൂലകങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സംക്രമണ ലോഹങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉൽകൃഷ്ടലോഹങ്ങൾ]]
s8ut3leo6ockdrmnye3hghbmxpqsuwk
എസ്. രാജശേഖരൻ
0
42658
4631218
4616185
2026-06-18T23:32:49Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631218
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|S. Rajasekharan}}{{Infobox Person
| name = ഡോ.എസ്.രാജശേഖരൻ
| image = DrSRajasekharan.jpg
| image_size =
| caption = ഡോ.എസ്.രാജശേഖരൻ
| birth_date = {{Birth date and age|1946|01|04}}
| birth_place = [[ചേർത്തല]], [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date =
| death_place =
| education = [[എം.എ]] , [[പി.എച്ച്.ഡി]]
| occupation = കവി , സാഹിത്യനിരൂപകൻ , പ്രഫസ്സർ, മുൻ പ്രോ-വൈസ്-ചൻസിലർ.
| spouse = വി.സീതമ്മാൾ ( സംസ്ഥാനപ്രസിഡന്റ് വനിതാസാഹിതി, മുൻ സെക്രട്ടറി, പുരോഗമന കലാസാഹിത്യ സംഘം; സ്ഥാപക ജനറൽ സെക്രട്ടറി, വനിതാസാഹിതി)
| parents = റ്റി.കെ.ശങ്കുണ്ണി ആചാരി
എൻ.ലക്ഷ്മി അമ്മ
}}
[[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] ഒരു എഴുത്തുകാരനും സാഹിത്യവിമർശകനുമാണ് '''ഡോ.എസ്.രാജശേഖരൻ''' . കേരളത്തിലെ നിരവധി സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക സംഘടനകളുടെ മുന്നണിപ്രവർത്തകനാണ് ഇദ്ദേഹം. മലയാളത്തിൽ അറുപതോളം പുസ്തകങ്ങളും വിവിധ ആനുകാലികങ്ങളിലായി [[നിരൂപണം]] , സാംസ്കാരികവിമർശനം, [[കവിത]] തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളിൽ എണ്ണൂറോളം രചനകളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
== ജീവിതരേഖ ==
1946-ൽ [[ചേർത്തല|ചേർത്തലയിൽ]] ജനിച്ചു. [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ]] നിന്ന് 1970-ൽ ഒന്നാമനായി എം. എ.(മലയാളം) ബിരുദം. ‘വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കാവ്യ-ജീവിതദർശനം‘ എന്ന പ്രബന്ധത്തിന് 1991-ൽ [[കേരള സർവകലാശാല|കേരള സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് പി.എഛ്. ഡി. ബിരുദം.
ലക്ചറർ, റീഡർ, പ്രൊഫസർ എന്നീ നിലകളിൽ വിവിധ ഗവണ്മെന്റ് കോളെജുകളിലും കാലടി ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാലയിലും മുപ്പത് വർഷത്തിലേറെക്കാലം പ്രവർത്തിച്ചു. ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാലയുടെ തിരുവനന്തപുരം പ്രാദേശികകേന്ദ്രം ഡയറക്ടറായിരുന്നു. 2006-ൽ വിരമിച്ചു. കാലടി ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാലയിൽ പ്രോ-വൈസ്-ചാൻസിലറായിരുന്നു(2008 - 2012).
കേരള സർവകലാശാലയുടെ ഓറിയന്റൽ സ്റ്റഡീസ് ഫാക്കൽറ്റി, ബോർഡ് ഓഫ് സ്റ്റ്ഡീസ് എന്നിവയിലും, ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല, കേരള കലാമണ്ഡലം എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബോർഡ് ഓഫ് സ്റ്റഡീസിലും അംഗമായിരുന്നു.
കേരള സർവകലാശാല, ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല,കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല എന്നിവിടങ്ങളിലെ അംഗീകൃത റിസർച്ച് ഗൈഡ്. കേരള സർവകലാശാല, ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല, മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല, കേരള കലാമണ്ഡലം എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഡോക്ടറൽ കമ്മിറ്റിയംഗം. കാലടി ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാലയിലെ ടീച്ചേഴ്സ് അസ്സോസിയേഷൻ ഓഫ് ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സാൻസ്ക്രിറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി(TASSU, 1996), അസ്സോസിയേഷൻ ഓഫ് ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സാൻസ്ക്രിറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ടീച്ചേഴ്സ്(ASSUT, 1998) എന്നിവയുടെ സ്ഥാപകാധ്യക്ഷൻ. തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭയിലെ ആദ്യകാല റെസിഡൻസ് അസ്സോസിയേഷനുകളിലൊന്നായ തൈക്കാട് ശാസ്താ ഗാർഡൻസ് റെസിഡൻസ് അസ്സോസിയേഷൻ്റെ (TSGRA) രൂപീകരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.
മുൻകാലത്തെ ദേശാഭിമാനി സ്റ്റഡി സർക്കിളിന്റെ സംസ്ഥാന നിർവാഹകസമിതിയംഗം.{{തെളിവ്}} പുരോഗമന കലാസാഹിത്യസംഘത്തിന്റെ (മുൻ) സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റ്.{{തെളിവ്}} സാഹിത്യപ്രവർത്തക സഹകരണസംഘത്തിന്റെ(SPCS) മുൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്.{{തെളിവ്}} കേരളസർക്കാർ രൂപീകരിച്ച ഭാഷാവിദഗ്ധസമിതിയിലെ അംഗം. ആനുകാലികങ്ങളിലെ ഭാഷാപ്രയോഗപരിമിതികൾ നിരീക്ഷിക്കുന്ന 'മലയാളിയുടെ മലയാളം' എന്ന പംക്തി ഫേസ്ബുക്കിൽ തുടങ്ങി. അതിൻ്റെ പുതിയ രൂപമായ 'സാംസ്കാരികാലോകം' എന്ന പംക്തി തുടരുന്നു.
ജർമ്മനി, ഫ്രാൻസ്, ഇറ്റലി, സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്, ഓസ്ട്രിയ, ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്, റഷ്യ, വിയറ്റ്നാം, കംബോഡിയ, നേപ്പാൾ,ഭൂട്ടാൻ, ഓസ്ട്രേലിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു.
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
*1970 - യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളെജ് മലയാളവിഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും മികച്ച വിദ്യാർഥിക്കുള്ള എ.ആർ.രാജരാജവർമ്മ പുരസ്ക്കാരം.
*കേരളഗ്രന്ഥശാലാസംഘത്തിന്റെ കവിതാപുരസ്ക്കാരം
*1991 - സാഹിത്യനിരൂപണത്തിനുള്ള തായാട്ട് അവാർഡ്.
*2000-ലെ കേരള സർക്കാരിന്റെ സംസ്കാരകേരളം പുരസ്കാരം
*2010 - മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച എഴുത്തുകാരനുള്ള മോൻസിഞ്ഞോർ കുരീത്തടം സ്മാരക സാഹിത്യരത്നം പുരസ്ക്കാരം
*2010 - മികച്ച സാഹിത്യവിമർശനത്തിനുള്ള എസ് ബി റ്റി പുരസ്ക്കാരം
*2012 - മികച്ച പരിസ്ഥിതി - സാഹിത്യവിമർശനത്തിനുള്ള ഡോ സി പി മേനോൻ പുരസ്ക്കാരം
*2015 - നവരസം സംഗീതസഭയുടെ കവിതയ്ക്കുള്ള ഗോവിന്ദ് രചനാ അവാർഡ്.
*2018 - ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ സമഗ്ര സംഭാവനക്കുള്ള പുരസ്കാരം. <ref>http://keralasahityaakademi.org/pdf/Award_2018.pdf</ref>
*2019 -ലെ സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൻറെ കവിതയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം.
ഭാഷ, സാഹിത്യം, സംസ്ക്കാരം എന്നീ മേഖലകളിലുള്ള പഠനങ്ങളും കവിതകളുമുൾപ്പെടെ എണ്ണൂറിലേറെ രചനകൾ ആനുകാലികങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അറുപതിലേറെ പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പഠനഗ്രന്ഥങ്ങൾ മിക്കവയും തന്നെ [[കേരള സർവകലാശാല|കേരള]], [[കാലിക്കറ്റ് യൂനിവേഴ്സിറ്റി|കാലിക്കറ്റ്,]] [[മഹാത്മഗാന്ധി സർവകലാശാല|മഹാത്മഗാന്ധി,]] [[സംസ്കൃത സർവകലാശാല|സംസ്കൃത സർവകലാശാലകളിലും]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ - ഹയർ സെക്കന്ററി മേഖലകളിലെ വിദ്യാലയങ്ങളിലും പാഠപുസ്തകങ്ങൾ/റഫറൻസ് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ആയിട്ടുണ്ട്.
== പുസ്തകങ്ങൾ ==
{{Div col begin|2}}
@ സാഹിത്യവിമർശനം
# കവിതയുടെ ജാതകം (1977 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം)
# കവിത വെളിച്ചത്തിലേക്ക് (1985 എൻ.ബി.എസ്., കോട്ടയം)
# ഞാനിന്നിവിടെപ്പാടും പോലെ (1989 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം)
# കവിത ഇന്ന് (1991 കറന്റ് ബുക്സ്, തൃശൂർ)
# നോവലിന്റെ വിതാനങ്ങൾ (1994 വിദ്യാർഥിമിത്രം, കോട്ടയം)
# വൈലോപ്പിള്ളി: കവിതയും ദർശനവും (1994 [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്,]] തിരുവനന്തപുരം)
# ഗോപുരം തകർക്കുന്ന ശില്പി (1999 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം)
# വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ (2001 കേരള സർവകലാശാല, തിരുവനന്തപുരം)
# പാട്ടുപ്രസ്ഥാനം: പ്രതിരോധവും സമന്വയവും (2006 കേരള സാംസ്ക്കാരികപ്രസിദ്ധീകരണ വകുപ്പ്)
# നവോത്ഥാനാനന്തരകവിത (2009 എൻ.ബി.എസ്., കോട്ടയം)
# പരിസ്ഥിതിദർശനം മലയാളകവിതയിൽ (2010 കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, തിരുവനന്തപുരം) #നവോത്ഥാനാനന്തര നോവൽ (2016 കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, തിരുവനന്തപുരം)
@ ലഘുസാഹിത്യചരിത്രം
* മലയാളം: ഭാഷയും സാഹിത്യവും (2007 ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം)
@ സാംസ്ക്കാരികപഠനങ്ങൾ
* മലയാളിയുടെ മലയാളം (2000 കറന്റ് ബുക്സ്, കോട്ടയം), (എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം രണ്ടാം പത്പ്പ്)
*. കേരളത്തെ വീണ്ടും ഭ്രാന്താലയമാക്കുന്നുവോ (2003 ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം)
*. വിദ്യാഭ്യാസം പുനർനിർവചിക്കുമ്പോൾ (2006 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം)
*. ഉത്സവങ്ങളിൽ നഷ്ടമാകുന്നത്. (2009 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം)
*. പിൻവിചാരങ്ങൾ (2013 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) * സ്ത്രീവാദം : ഉടലും പരിസരങ്ങളും (2016 പ്രഭാത് ബുക്ക് ഹൌസ്,തിരുവനന്തപുരം)
*. കേരളത്തിന്റെ സാംസ്ക്കാരികപരിണാമം(2023 ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല കാലടി)
@ കവിതകൾ
* നിലാവിന്റെ ക്രൌര്യം (1988 എൻ.ബി.എസ്., കോട്ടയം)
* പകലിറങ്ങുമ്പോൾ (1999 കറന്റ് ബുക്സ്, കോട്ടയം)
* കുട്ടികൾ ഉറങ്ങുന്നില്ല (2010 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) * പെണ്മ (2015 ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം)
* കിങ്ങിണിത്തുമ്പി (ബാലസാഹിത്യം) (2018 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം)
* പച്ചപ്പനംകിളി (ബാലസാഹിത്യം, സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് തിരുവനന്തപുരം)
@ യാത്രാവിവരണം
* യൂറോപ്പിൽ മഞ്ഞുകാലത്ത് (2012 ഇൻസൈറ്റ് പബ്ലിക്ക, കോഴിക്കോട്)
*ഋതുഭേദങ്ങളിൽ യൂറോപ്പിലൂടെ (എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം)
*ഓസ്ട്രേലിയ:അധിനിവേശങ്ങളുടെ പുതുലോകം(അച്ചടിയിൽ)
വിപ്ലവശതാബ്ദിയിൽ റഷ്യയിലൂടെ (2021 സുജിലി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കൊല്ലം)
@ എഡിറ്റു ചെയ്ത പുസ്തകങ്ങൾ
* ഓയെൻവിക്കവിത (1986 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം)
* വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതാസമീക്ഷ (1986 കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, Tvpm)
* കവിത: വിതയും കൊയ്ത്തും (1995 ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം)
* നമ്മുടെ ഭാഷ (ഇ.എം.എസ്.നമ്പൂതിരിപ്പാട്) (1997 കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, Tvpm)
* സർവകലാശാലാ വിദ്യാഭ്യാസം; പുതിയ സമീപനം (2003FUTA, തിരുവനന്തപുരം)
* കാപ്സ്യൂൾ കഥകൾ (2007 മെലിൻഡ ബുക്ക്സ്, തിരുവനന്തപുരം)
* പരിസ്ഥിതിക്കവിതകൾ (2006 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം)
* അന്റോണിയോ ഗ്രാംഷിയും സാംസ്ക്കാരികപഠനവും (2008 ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം)
* ഇനി ഞാനുണർന്നിരിക്കാം (2009 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം)
* ഇ എം എസും ആധുനികതയും (2011 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) * സാംസ്ക്കാരികതയുടെ സഞ്ചാരങ്ങൾ (2015 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം)
* സംസ്ക്കാരരാഷ്ട്രീയം : പാഠവും പ്രയോഗവും (2016 പ്രൊഫ.ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി ഫൌണ്ടേഷൻ, തിരുവനന്തപുരം))
* മലയാളകവിത ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ (2018 ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃതസർവലലാശാല, കാലടി))
* വയലാർ : യുഗമുണർത്തിയ കവി (കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, തിരുവനന്തപുരം, (അച്ചടിയിൽ)
*ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം - സമീപനങ്ങൾ സാധ്യതകൾ (അച്ചടിയിൽ)
{{Div col end}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==
*[http://keralacm.gov.in/pdf/speeches/Book_Release-Dr.S.Rajasekharan27-01-07.pdf Speech by Kerala CM V.S.Achuthanandan on 'Vidyabhyasam Punarnirvachikkumbol' Book Release] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326164016/http://keralacm.gov.in/pdf/speeches/Book_Release-Dr.S.Rajasekharan27-01-07.pdf |date=2009-03-26 }}
*[http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=478 Authors in Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080309103913/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=478 |date=2008-03-09 }}
*[http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/catalogue/cateng14.html DC books Catalogue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080619045419/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/catalogue/cateng14.html |date=2008-06-19 }}
*[http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/book-detail.cgi?code=766 Malayaliyude Malayalam (Pusthakam)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070715105617/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/book-detail.cgi?code=766 |date=2007-07-15 }}
*[http://www.keralauniversity.edu/otherdepartments.htm Kerala University]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820051145/http://www.keralauniversity.edu/otherdepartments.htm |date=2008-08-20 }}
*[http://www.collegeskerala.com/sreeshankara_university/index.htm Sanskrit University]
*[http://akgct.org/ College teachers association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515003514/http://akgct.org/ |date=2008-05-15 }}
{{Bio-stub}}
{{DEFAULTSORT:രാജശേഖരൻ,എസ്}}
[[വർഗ്ഗം:മലയാളസാഹിത്യനിരൂപകർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1946-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സർവ്വകലാശാലയിലെ അദ്ധ്യാപകർ]]
[[വർഗ്ഗം:സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
7j36x6dqhvggu9890vgzdssk9bp8tgy
ഈബേ
0
43704
4631192
4612150
2026-06-18T18:57:34Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631192
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|EBay}}
{{Infobox_Company |
<!-- infobox source: http://www.hoovers.com/ebay/--ID__56307--/free-co-factsheet.xhtml -->
| company_name = ഈബേ ഇങ്ക്.
| company_logo = [[ചിത്രം:EBay logo.svg|210px|eBay corporate logo]]
| company_type = [[Public company|Public]] ({{NASDAQ|EBAY}})
| company_slogan = '''''What ever it is, you can get it on eBay.''''', and '''''Shop victoriously!'''''
| foundation = [[San Jose, California]], [[United States|USA]] ([[September 3]], [[1995]])
| location_city = San Jose, California
| location_country = United States
| key_people = [[John Donahoe]], CEO<br /> [[Rajiv Dutta]], President of eBay Marketplaces<br /> [[Meg Whitman]], former CEO and board member<br /> [[പിയറി ഒമിഡ്യാർ]], സ്ഥാപകn, ചെയർമാൻ<br />
| num_employees = 15,500 (Q1 2008)
| industry = [[Auction]]s
| revenue = {{profit}}$7.67 billion [[United States dollar|USD]] (2007)
| products = [[online auction business model|Online auction hosting]], [[Electronic commerce]], [[Shopping mall]]<br />[[PayPal]], [[Skype]], [[Gumtree]], [[Kijiji]]
| url = [http://www.ebay.com/ www.ebay.com]<br />[[#International|List of domain names]]
| screenshot = [[ചിത്രം:EBay.png|220px]]
| caption = The [[eBay]] homepage.
| website_type = [[online auction business model|online auction]]
| language = [[#International|Multilingual]]
| registration = required to buy and sell
| launch_date = [[September 3]], [[1995]]
}}
[[ചിത്രം:Ebayheadquarters.jpg|thumb|right|260px|eBay headquarters in San Jose]]
[[ചിത്രം:Ebaynorthsanjose.jpg|thumb|right|260px|eBay North First Street satellite office campus (home to [[PayPal]])]]
[[ചിത്രം:EBay localization.png|thumb|right|260px|Countries for which eBay is localized.]]
'''ഈബേ ഇൻകോർപ്പറേഷൻ''' ഒരു അമേരിക്കൻ ഇന്റെർനെറ്റ് കമ്പനിയാണ്. ഈബേ.കോം എന്ന ഒരു ഓൺലൈൻ ലേല വെബ് സൈറ്റാണിവർ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ഇതിലൂടെ പൊതുജനങ്ങൾക്കും വ്യാപാരികൾക്കും സാധനങ്ങളും സേവങ്ങളും വിൽക്കാനും വാങ്ങാനും കഴിയും. ഇത് ആദ്യം ഒരു യു. എസ് വെബ് സൈറ്റ് ആയിരുന്നു, മറ്റ് മുപ്പതോളം രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക വെബ്സൈറ്റ് ആയിട്ട് ഈ ബേ സ്ഥപിതമായിട്ടുണ്ട്. [[പേയ്പാൽ]], [[സ്കൈപ്പ്]] (ഇപ്പോൾ മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിൽ . ), [[സ്റ്റബ് ഹബ്]] തുടങ്ങിയവ ഈബേയുടെ മറ്റു സംരംഭങ്ങളാണ്.[[പിയറി ഒമിഡ്യാർ]] ആണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാപകൻ.
== ചരിത്രം ==
==അന്തർദേശീയം==
മുപ്പതോളം രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക വെബ്സൈറ്റ് ആയിട്ട് ഈ ബേ സ്ഥപിതമായിട്ടുണ്ട്.
{| class="wikitable sortable"
! Country/region
! വെബ്സൈറ്റ്
! ഭാഷ
! Launch date
|-
| {{flag|Australia}}
| http://www.ebay.com.au/
| [[English language|English]]
| 1999</br>October<ref>{{cite web |url=http://pics.ebaystatic.com/aw/pics/au/new/eBayFactSheetApr06.pdf |title=eBay Fact Sheet |date=2006-03-31 |accessdate=2007-11-09 |format=PDF |work=eBay |publisher=eBay Inc. |archive-date=2016-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313083715/http://pics.ebaystatic.com/aw/pics/au/new/ebayfactsheetapr06.pdf |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{flag|Austria}}
| http://www.ebay.at/
| [[German ഭാഷ|German]]
| {{dts|link=off|2000|December|18}}<ref>{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=29434 |title=eBay Launches Service for Austria |date=2000-12-18 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174059/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=29434 |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{flag|Belgium}}
| http://www.ebay.be/
| [[Dutch language|ഡച്ച്]], [[French language|French]]
| {{?}}
|-
| {{flag|Canada}}
| http://www.ebay.ca/
| [[English language|English]], [[French language|French]]
| {{dts|link=off|2000|April|}}<ref>{{cite web |url=http://pages.ebay.ca/aboutebay/thecompany/2004-04.html |title=Gary Briggs Appointed Vice President and Country Manager of eBay Canada |date=2004-04-28 |accessdate=2007-11-09 |work=eBay Canada |publisher=eBay Inc.}}</ref>
|-
| {{flag|China}} (now defunct)
| http://www.ebay.com.cn (site now redirects to eachnet.com)
| [[Simplified Chinese]]
| {{dts|link=off|2003|July|11}}
|-
| {{flag|France}}
| http://www.ebay.fr/
| [[French language|French]]
| {{dts|link=off|2000|October|5}}<ref>{{Cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=26950 |title=WORLD'S LARGEST ONLINE TRADING COMMUNITY LAUNCHES NEW WEB SITE IN FRANCE |access-date=2008-11-17 |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204150959/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=26950 |url-status=dead }}</ref><ref>{{In lang|fr}} [http://www.01net.com/article/123419.html eBay France, lancement officiel du site d'enchères] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120117081631/http://www.01net.com/article/123419.html |date=2012-01-17 }}</ref>
|-
| {{flag|Germany}}
| http://www.ebay.de/
| [[German language|German]]
| {{dts|link=off|1999|June|}}
|-
| {{flag|Hong Kong}}
| http://www.ebay.com.hk/
| [[English language|English]], [[Traditional Chinese]]
| {{dts|link=off|2003|December|21}}<ref>{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=124995 |title=eBay Launches Service For Hong Kong |date=2003-12-21 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215172850/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=124995 |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{flag|India}}
| http://www.ebay.in/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2005|March|25}}
|-
| {{flag|Ireland}}
| http://www.ebay.ie/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2001|March|29}}<ref name="ebay-pr-ie-nz-ch-2001-03-29">{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=35400 |title=eBay Launches Service For Ireland, New Zealand And Switzerland |accessdate=2007-11-09 |date=2001-03-29 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174101/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=35400 |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{flag|Israel}}
| http://www.ebay.co.il/
| [[English language|English]]
| {{?}}
|-
| {{flag|Italy}}
| http://www.ebay.it/
| [[Italian language|Italian]]
| {{dts|link=off|2001|January|15}}<ref>{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=30820 |title=eBay Launches in Italy |date=2001-01-15 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204151212/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=30820 |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{flag|Japan}}
| http://www.sekaimon.com/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Joint venture with [[Yahoo! Japan]])
| [[Japanese language|Japanese]]
| {{dts|link=off|2007|December|4}}
|-
| {{flag|Malaysia}}
| http://www.ebay.com.my/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2004|December|1}}<ref>{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=149589 |title=eBay Launches Service for Malaysia |date=2004-12-01 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2012-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120204151216/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=149589 |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{flag|Netherlands}}
| http://www.ebay.nl/
| [[Dutch language|Dutch]]
| {{?}}
|-
| {{flag|New Zealand}}
| http://www.ebay.co.nz
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2001|March|29}}<ref name="ebay-pr-ie-nz-ch-2001-03-29"/>
|-
| {{flag|Philippines}}
| http://www.ebay.ph/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2004|November|16}}<ref>{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=148474 |title=eBay Launches Service for the Philippines |date=2004-11-16 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215173633/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=148474 |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{flag|Poland}}
| http://www.ebay.pl/
| [[Polish language|Polish]]
| {{dts|link=off|2005|April|22}}<ref>{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=161003 |title=eBay Launches Service for Poland |date=2005-04-22 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215174315/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=161003 |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{flag|Singapore}}
| http://www.ebay.com.sg/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2001|October|24}}<ref>{{cite web |url=http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=62937 |title=eBay Launches Service for Singapore |date=2001-10-24 |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay Inc. - Investor Relations |publisher=eBay Inc. |archive-date=2018-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181215172027/http://investor.ebay.com/releasedetail.cfm?ReleaseID=62937 |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{flag|South Africa}}
| http://www.ebay.co.za/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081105045634/http://www.ebay.co.za/ |date=2008-11-05 }}
| [[English language|English]]
| {{?}}
|-
| {{flag|South Korea}}
| http://www.auction.co.kr/
| [[Korean language|Korean]]
| {{dts|link=off|2001|February|15}}<ref>{{cite web |url=http://english.hani.co.kr/section-004000000/2001/004000000200101080924185.html |title=<nowiki>[Internet Auction]</nowiki> Auction "eBay will start Korean service next month" |date=2001-01-08 |accessdate=2007-11-29 |format= |work= |publisher=Hangyore News (Yonhab News). |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109045639/http://english.hani.co.kr/section-004000000/2001/004000000200101080924185.html |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{flag|Spain}}
| http://www.ebay.es/
| [[Spanish language|Spanish]]
| {{dts|link=off|2002|January|8}}<ref>{{cite web |url=http://pages.ebay.es/portada/pdf/Dossier_eBay.pdf |title=eBay.es Dossier de Prensa |month=January |year=2001 |accessdate=2007-11-09 |format=PDF |work=eBay.es |publisher=eBay Inc. |archive-date=2007-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071127032213/http://pages.ebay.es/portada/pdf/Dossier_eBay.pdf |url-status=dead }}</ref>
|-
| {{flag|Sweden}}
| http://www.tradera.com/
| [[Swedish language|Swedish]]
| {{?}}
|-
| {{flag|Switzerland}}
| http://www.ebay.ch/
| [[German language|German]]
| {{dts|link=off|2001|March|29}}<ref name="ebay-pr-ie-nz-ch-2001-03-29"/>
|-
| {{flag|Taiwan}}
| http://ruten.com.tw (joint venture with [http://www.pchome.com.tw PCHome]) <ref>According to [http://www.ruten.com.tw/about/about_us.htm Ruten.com.tw's website] Ruten.com.tw is a joint venture between PCHome and eBay</ref>
| [[Traditional Chinese]]
| {{?}}
|-
| {{flag|Thailand}}
| http://www.ebay.co.th{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
| [[Thai language|Thai]]
| {{?}}
|-
| {{flag|Turkey}}
| http://www.gittigidiyor.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100307030116/http://www.gittigidiyor.com/ |date=2010-03-07 }}
| [[Turkish language|Turkish]]
| {{dts|link=off|2007|May|3}}
|-
| {{flag|United Arab Emirates}}
| http://www.ebay.ae/
| [[English language|English]]
| {{?}}
|-
| {{flag|United Kingdom}}
| http://www.ebay.co.uk/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|1999|October|}}<ref>{{cite web |url=http://pages.ebay.co.uk/aboutebay/thecompany/companyoverview.html |title=eBay Worldwide |accessdate=2007-11-09 |format= |work=eBay.co.uk |publisher=eBay Inc.}}</ref>
|-
| {{flag|United States}}
| http://www.ebay.com/
| [[English language|English]]
| {{dts|link=off|1995|September|3}}
|-
| {{flag|Vietnam}}
| http://www.ebay.vn/
| [[Vietnamese language|Vietnamese]], [[English language|English]]
| {{dts|link=off|2007|June|27}}<ref>{{cite web |url=http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ChannelID=16&ArticleID=207697 |title=Nhịp sống số |access-date=2008-11-17 |archive-date=2007-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071022145118/http://tuoitre.com.vn/tianyon/Index.aspx?ArticleID=207697&ChannelID=16 |url-status=dead }}</ref>
|}
== അവലംബം ==
<references/>
== പുറം കണ്ണികൾ ==
* [http://www.ebay.com/ eBay.com]
* [http://www.ebaymotors.com eBay Motors]
* [http://pages.ebay.com/help/?ssPageName=home:f:f:US eBay Support]
{{Company-stub|EBay}}
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ കമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ് കമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വ്യാപാര വെബ് സൈറ്റ്]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്ക ആസ്ഥാനമായുള്ള ബഹുരാഷ്ട്രകമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ബ്രാൻഡുകൾ]]
h3lphrn5ecmorf4815b1lavw0pz41ax
കറുപ്പും ചുവപ്പും മൺപാത്ര സംസ്കാരം
0
46751
4631291
4108638
2026-06-19T06:06:18Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631291
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Black and red ware culture}}
[[File:Painted Grey Ware and Black and Red Ware sites 1.svg|thumb|കറുപ്പും ചുവപ്പും മൺപാത്രങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലങ്ങൾ]]
[[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിൽ]] മെഗാലിത്തിക്ക്, നിയോലിത്തിക്ക്, [[സിന്ധു നദീതടസംസ്കാരം|സിന്ധു നദീതടസംസ്കാരകാലഘട്ടം]], [[ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കലയുഗം|വെങ്കലയുഗം]], [[ഇന്ത്യയിലെ ഇരുമ്പുയുഗം|ഇരുമ്പുയുഗം]], എന്നീ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന മൺപാത്രങ്ങളെ ബന്ധപ്പെടുത്തി വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പേരാണ് '''കറുപ്പും ചുവപ്പും മൺപാത്ര സംസ്കാരം'''.<ref>{{Cite book|title=Early Settlements in Jaffna: An Archaeological Survey|last=Ragupathy|first=Ponnampalam|date=1987|publisher=University of Jaffna|pages=9|language=en}}</ref> ഇതിനെ പ്രത്യേക പുരാവസ്തുസംസ്കാരമായി കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും പല സ്ഥലങ്ങളിലും സമയങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നതും ശൈലിയിലും നിർമ്മാണത്തിലുമുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ മൂലവും ഇവ വ്യത്യസ്തസംസ്കാരങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ചതായിരിക്കണമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>[[H. N. Singh|Singh]] (1979)</ref>
പശ്ചിമഗംഗാ സമതലത്തിൽ (പടിഞ്ഞാറൻ ഉത്തർപ്രദേശ്) കറുപ്പും ചുവപ്പും മൺപാത്രങ്ങൾ 1450–1200 ബി.സി.ഇ കാലഘട്ടത്തിലേതാണ്, അവിടെ ഇതിനെ [[ചാരനിറപ്പാത്ര സംസ്കാരം]] പിൻതുടർന്നു. അതേസമയം, മധ്യ, കിഴക്കൻ ഗംഗാ സമതലങ്ങളിലും (കിഴക്കൻ ഉത്തർപ്രദേശ്, ബീഹാർ, ബംഗാൾ) മധ്യേന്ത്യയിലും (മധ്യപ്രദേശ്) കറുപ്പും ചുവപ്പും മൺപാത്രങ്ങൾ ഇതേ കാലയളവിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും കൂടുതലും അവ 700-500 ബി.സി.ഇ കാലഘട്ടത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. <ref>Franklin Southworth, [https://books.google.com/books?id=hTwuFUW5aEgC ''Linguistic Archaeology of South Asia''] (Routledge, 2005), p. 177</ref>[[Rigveda|ഋഗ്വേദത്തിനു]] ശേഷമുള്ള [[Vedic civilization|വേദസംസ്കാരവുമായി]] ആണ് ഇതിനെ ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ചില ഖനനസ്ഥലങ്ങളിൽ, കറുപ്പും ചുവപ്പും മൺപാത്രങ്ങൾ പിൽക്കാല ഹാരപ്പൻ മൺപാത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ത്രിഭുവൻ എൻ. റോയ് തുടങ്ങിയ ചില പണ്ഡിതർ അഭിപ്രായമനുസരിച്ച് കറുപ്പും ചുവപ്പും മൺപാത്ര സംസ്കാരം നിറംപിടിപ്പിച്ച ചാരപ്പാത്ര സംസ്കാരത്തെയും വടക്കൻ കറുത്ത മിനുസപ്പെടുത്തിയ സംസ്കാരത്തെയും നേരിട്ട് സ്വാധീനിച്ചുകാണണം.<ref>Shaffer, Jim. 1993, Reurbanization: The eastern Punjab and beyond. In Urban Form and Meaning in South Asia: The Shaping of Cities from Prehistoric to Precolonial Times, ed. H. Spodek and D.M. Srinivasan.</ref> സിന്ധൂ നദീതടത്തിനു പടിഞ്ഞാറ് കറുപ്പും ചുവപ്പും മൺപാത്ര സംസ്കാരത്തിനു തെളിവുകൾ ഇല്ല. <ref>Shaffer, Jim. Mathura: A protohistoric Perspective in D.M. Srinivasan (ed.), Mathura, the Cultural Heritage, 1989, pp. 171-180. Delhi. cited in Chakrabarti 1992</ref>
[[ഉത്തർപ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] മുകൾ [[Gangetic plain|ഗംഗാ സമതലം]] മുതൽ [[വിന്ധ്യ പർവതനിരകൾ|വിന്ധ്യ]] പർവ്വതനിരകൾക്ക് കിഴക്കു വരെയും [[West Bengal|പശ്ചിമബംഗാൾ]] വരെയും ഈ സംസ്കാരം വ്യാപിച്ചിരുന്നു.
ഗവേഷണങ്ങളും കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത് കറുപ്പും ചുവപ്പും മൺപാത്ര സംസ്കാരം ബംഗാളിൽ ക്രി.മു. 1500-ഓടു കൂടി പുഷ്കലമാവുകയും വീണ്ടും പരിണമിച്ച് ചാൽകോലിഥിക് കാലഘട്ടവും കടന്ന്, ക്രി.മു. 3-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചരിത്ര കാലഘട്ടം വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ്.
ഇരുമ്പിന്റെ ആദ്യകാല ഉപയോഗം, തുടക്കത്തിൽ വിരളമായിരുന്നെങ്കിലും, താരതമ്യേന നേരത്തേയാണ്. [[Anatolia|അനത്തോളിയയിലെ]] ([[Hittites|ഹിറ്റൈറ്റുകൾ]]) ഇരുമ്പു യുഗത്തിന്റെ തുടക്കത്തിന് രണ്ടോ മൂന്നോ നൂറ്റാണ്ട് കഴിഞ്ഞാണ് ഇത്, അതേ സമയം [[Europe|യൂറോപ്യൻ]] ([[Celt|സെൽറ്റ്]]) ഇരുമ്പ് യുഗത്തെക്കാൾ ഇതിന് ഇരുന്നൂറോ മുന്നൂറോ വർഷം പഴക്കം കൂടുതൽ ഉണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ അടുത്തകാലത്തെ ഖനന ഭലങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് ഇരുമ്പ് ഉപയോഗത്തിന് ക്രി.മു. 1800 വരെ പഴക്കമുണ്ട് എന്നാണ്. ഷാഫറിന്റെ അഭിപ്രായമനുസരിച്ച്, "കറുപ്പും ചുവപ്പും മൺപാത്ര സംസ്കാരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇരുമ്പ് വസ്തുക്കളുടെ രൂപവും ഉപയോഗവും തെക്കുപടിഞ്ഞാറേ ഏഷ്യയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ആദ്യകാല ഇരുമ്പ് വസ്തുക്കളിൽ നിന്നും വളരെ വിഭിന്നമാണ്."<ref>Shaffer 1989, cited in Chakrabarti 1992:171</ref>
ഇതിനെ ''[[Painted Grey Ware|ചാരനിറപ്പാത്ര]]'' സംസ്കാരം പിന്തുടർന്നു.
== അവലംബം ==
<references />
*Shaffer, Jim. Mathura: A protohistoric Perspective in D.M. Srinivasan (ed.), Mathura, the Cultural Heritage, 1989, pp. 171-180. Delhi.
== ഇതും കാണുക ==
*[[Kuru (India)|കുരു (ഇന്ത്യ)]]
== പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
*[http://antiquity.ac.uk/ProjGall/tewari/tewari.pdf ഇന്ത്യയിലെ ഇരുമ്പ് ഉപയോഗത്തിന്റെ ഉത്പ്പത്തി: മദ്ധ്യ ഗംഗാ സമതലത്തിൽ നിന്നും കിഴക്കൻ വിന്ധ്യയിൽ നിന്നും പുതിയ തെളിവ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211205201659/http://antiquity.ac.uk/projgall/tewari/tewari.pdf |date=2021-12-05 }}, രാജേഷ് തിവാരി ([[PDF|പി.ഡി.എഫ്]])
*[http://www.indiaheritage.org/creative/creative_earthenware_&_pottery.htm ഇന്ത്യാ ഹെറിറ്റേജ് - കളിമൺപാത്രങ്ങൾ, മൺപാത്രങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190830105308/http://www.indiaheritage.org/creative/creative_earthenware_%26_pottery.htm |date=2019-08-30 }}
[[വിഭാഗം:ചരിത്രം]]
{{culture-stub}}
[[വർഗ്ഗം:Archaeological cultures]]
[[വർഗ്ഗം:അയോയുഗം]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യാചരിത്രം]]
iwkr6pg01rlbjngfchwxivw8id5qe66
സത്യൻ
0
49180
4631113
4617233
2026-06-18T15:02:58Z
Malikaveedu
16584
4631113
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Sathyan}}
{{Infobox Actor
| name = സത്യൻ
| image = Sathyan.jpg
| imagesize =
| caption =
| birthname = മാനുവേൽ സത്യനേശൻ
| birth_date = {{birth date|1912|11|09}}
| birthplace = തിരുമല , [[തിരുവിതാംകൂർ]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date = {{death date and age|1971|06|15|1912|11|09}}
| deathplace = ചെന്നൈ
| restingplace = തിരുവനന്തപുരം LMS ഗ്രൗണ്ട്
| restingplacecoordinates =
| othername =
| occupation = [[നടൻ]], [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]], [[പട്ടാളകാരൻ]], [[ക്ലാർക്ക്]], [[സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകൻ]]
| years active = 1952-1971
| spouse = ജെസ്സി
| partner =
| children = പ്രകാശ്, സതീഷ്, ജീവൻ
| parents = മാനുവേൽ, ലില്ലി അമ്മ
| influences =
| influenced =
| website =
| imdb_id = 0766163
| academyawards =
| afiawards =
| arielaward =
| baftaawards =
| cesarawards =
| emmyawards =
| filmfareawards =
| geminiawards =
| goldenglobeawards =
| goldenraspberryawards =
| goyaawards =
| grammyawards =
| iftaawards =
| laurenceolivierawards =
| naacpimageawards =
| nationalfilmawards = 1956 നീലക്കുയിൽ
| sagawards =
| tonyawards =
| awards = '''കേരളസംസ്ഥാന ചലചിത്ര അവാർഡ്'''<br/>1969 - ''പല സിനിമകൾ കൂടി''<br />1971 - ''[[കരകാണാക്കടൽ]]''
}}
[[മലയാള സിനിമ|മലയാള സിനിമയിലെ]] ഒരു അഭിനേതാവായിരുന്നു '''സത്യൻ''' (ജീവിതകാലം: [[നവംബർ 9]], [[1912]] - [[ജൂൺ 15]], [[1971]]). മാനുവേൽ സത്യനേശൻ എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിൻറെ യഥാർത്ഥപേര്.
രണ്ട് തവണ സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടിയിട്ടുള്ള സത്യൻ<ref>{{cite web|url=http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm|title=STATE FILM AWARDS 1969 - 2001|work=Information and Public Relation Department of Kerala|accessdate=2007-05-27|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232254/http://www.prd.kerala.gov.in/stateawares.htm|url-status=dead}}</ref> തനതായ അഭിനയ ശൈലി കൊണ്ടും സ്വഭാവികമായ അഭിനയം കൊണ്ടും തന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ വളരെ പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു. ദശാബ്ദങ്ങൾ കടന്നുപോയിട്ടും മലയാളചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് ഒരു പാഠപുസ്തകമായി സത്യൻ ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു. മലയാള നടന്മാരിൽ ഒട്ടനവധി പേർ അദ്ദേഹത്തെ അനുകരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. സത്യൻ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങളിലെല്ലാം അദ്ദേഹം മികവു പുലർത്തി. മലയാളചലച്ചിത്രരംഗത്ത് അക്ഷരാർഥത്തിൽ സത്യന്റെ സിംഹാസനമുണ്ട്. പ്രമുഖ സ്റ്റുഡിയോകളിലും സത്യന്റെ വീട്ടിലും അദ്ദേഹം സ്ഥിരമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കസേരകളിൽ ഒന്നിരിക്കാനുള്ള മോഹവുമായി നടന്ന നടന്മാർ എക്കാലത്തും വാർത്തകളിൽ നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. അതേപ്പറ്റി പലകഥകളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ആരൊക്കെ അതിൽ കയറിയിരുന്നാലും സിംഹാസനം ഒഴിഞ്ഞു തന്നെ കിടക്കും.
==ജീവിത രേഖ==
*1912 - ജനനം
*1941 - രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധക്കാലത്ത് സൈനിക സേവനം
*1951 - '[[ത്യാഗസീമ]]' യിലൂടെ സിനിമയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു
*1952 - '[[ആത്മസഖി]]' ആദ്യം പുറത്തുവന്ന സിനിമ
*1969 - മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ്
*1971 - രക്താർബുദം ബാധിച്ച് മരണം
=====കുടുംബജീവിതം=====
ശ്രീമതി ജെസ്സിയായിരുന്നു സത്യന്റെ ഭാര്യ. 1946 മെയ് 3നായിരുന്നു വിവാഹം. മൂന്ന് ആണ്മക്കൾ അവർക്കുണ്ടായി - പ്രകാശ്, സതീഷ്, ജീവൻ. സത്യന്റെ മൂന്ന് മക്കളും അന്ധരായിരുന്നു. അതിൽ മൂത്തവനായ പ്രകാശ് സത്യൻ 2014 ഏപ്രിൽ 15ന് അന്തരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ച വളരേ നേർത്തത് മാത്രമായിരുന്നു.<ref>http://www.mangalam.com/mangalam-varika/70012?page=0,3{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
[[1912]] [[നവംബർ 9]]-ന് തെക്ക് [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിലെ]] തിരുമലക്കടുത്തുള്ള ആറാമട എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ മാനുവലിന്റേയും ലില്ലി അമ്മയുടേയും സീമന്ത പുത്രനായിട്ടാണ് സത്യൻ ജനിച്ചത്.<ref name="Weblokam: Profile; Page 1">{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0511/09/1051109029_1.htm |title=Weblokam: Profile; Page 1 |access-date=2008-09-13 |archive-date=2008-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080507114622/http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0511/09/1051109029_1.htm |url-status=dead }}</ref> അക്കാലത്തെ ഉയർന്ന ബിരുദമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ''വിദ്വാൻ'' പരീക്ഷ പാസായതിനു<ref name="Weblokam: Profile; Page 1"/> ശേഷം സത്യൻ സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായി സെ. ജോസഫ് സ്കൂളിൽ ജോലി നോക്കി. കുറച്ചു കാലം കഴിഞ്ഞ് അദ്ദേഹത്തിന് [[സെക്രട്ടറിയേറ്റ്|സെക്രട്ടറിയേറ്റിൽ]] ജോലി കിട്ടി.<ref name="Weblokam: Profile; Page 1"/> അവിടെ അദ്ദേഹം ഒരു വർഷത്തോളം ജോലി നോക്കി. അതിനു ശേഷം സത്യൻ 1941 ൽ പട്ടാളത്തിൽ ചേർന്നു. [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത്]] അദ്ദേഹം [[ബ്രിട്ടീഷ്|ബ്രിട്ടീഷ് പട്ടാളത്തിന്റെ]] [[മണിപ്പൂർ]] സേനയിൽ അംഗമായി സേവനമനുസരിച്ചിരുന്നു.<ref>[http://www.imdb.com/name/nm0766163/bio IMDB Biography]</ref>. പട്ടാളസേവനത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം തിരിച്ചുപോരുകയും [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിൽ]] പോലീസ് സേനയിൽ ആയി ചേരുകയും ചെയ്തു. 1947-48 കാലഘട്ടത്തിലെ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിപ്ലവം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിപ്ലവ കാലത്ത്]] സത്യൻ [[ആലപ്പുഴ]] പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="weblokam.com">{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0511/09/1051109028_1.htm |title=Weblokam: Abhinayathikavinte Paurusham; Page 1 |access-date=2008-09-13 |archive-date=2008-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080629090712/http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0511/09/1051109028_1.htm |url-status=dead }}</ref> അവിടെ അദ്ദേഹം ''നാടാർ ഇൻസ്പെക്ടർ'' എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.<ref name="weblokam.com"/>
== സിനിമയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ==
അദ്ദേഹം പോലീസിലായിരുന്നപ്പോഴാണ് സിനിമയിലേക്ക് വരുന്നത്. അക്കാലത്ത് നാടകങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചിരുന്നു.<ref name="Weblokam: Profile; Page 1"/> ഈ നാടകാഭിനയങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് അഭിനയത്തിൽ കൂടുതൽ താല്പര്യമുണ്ടാക്കി. [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുഞ്ഞുകുഞ്ഞു ഭാഗവതർ]] എന്ന സംഗീത സംവിധായകൻ വഴി പല സിനിമ പ്രവർത്തകരേയും സത്യൻ കണ്ടു. പക്ഷേ സിനിമയിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചില്ല.<ref name="ReferenceA">{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0511/09/1051109028_2.htm |title=Weblokam: Abhinayathikavinte Paurusham; Page 2 |access-date=2008-09-13 |archive-date=2008-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080629104544/http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0511/09/1051109028_2.htm |url-status=dead }}</ref>. അക്കാലത്ത് കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ ''കൗമുദി'' എന്ന സിനിമക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറെടുക്കുന്നു എന്നറിഞ്ഞ്, സത്യൻ അദ്ദേഹത്തെ പോയി കാണുകയും അദ്ദേഹത്തിൽ മതിപ്പുളവാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് 1951ൽ സത്യന് ''ത്യാഗസീമ'' എന്ന സിനിമയിൽ അവസരം ലഭിച്ചു. അതിനുശേഷം സത്യൻ പോലീസ് ജോലി ഉപേക്ഷിക്കുകയും സിനിമയിൽ തന്നെ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ പേർ ചുരുക്കി സത്യൻ എന്നാക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ സത്യൻ അഭിനയിച്ച ആ സിനിമ പുറത്തുവന്നില്ല.<ref name="Weblokam: Profile; Page 2">{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0511/09/1051109029_2.htm |title=Weblokam: Profile; Page 2 |access-date=2008-09-13 |archive-date=2008-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080211012055/http://www.weblokam.com/cinema/profiles/0511/09/1051109029_2.htm |url-status=dead }}</ref>.
== അഭിനയ ജീവിതം ==
1952 ലാണ് സത്യന്റെ ആദ്യ സിനിമ പുറത്തിറങ്ങിയത്. ''ആത്മസഖി'' എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ സിനിമ ഒരു വിജയമാവുകയും ചെയ്തു. പക്ഷേ സത്യന്റെ ജീവിതത്തിലെ വഴിത്തിരിവായ ഒരു സിനിമ 1954 ൽ ഇറങ്ങിയ [[നീലക്കുയിൽ]] ആയിരുന്നു. മലയാളചലച്ചിത്ര ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഒരു നാഴികക്കല്ലായി ഈ ചിത്രത്തെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതായിരുന്നു മലയാളത്തിൽ തന്നെ രചിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ മലയാളം സിനിമ.<ref name="malayalamcinema.com: Cinema History">{{Cite web |url=http://malayalamcinema.com/Content-4/CinemaHistory.html |title=malayalamcinema.com: Cinema History |access-date=2008-09-13 |archive-date=2008-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081223132036/http://malayalamcinema.com/Content-4/CinemaHistory.html |url-status=dead }}</ref> ആ സിനിമ രചിച്ചത് പ്രശസ്ത കഥകാരനായ [[ഉറൂബ്]] ആയിരുന്നു. സംവിധാനം ചെയ്തത് പ്രശസ്ത സംവിധായകൻ [[രാമു കാര്യാട്ട്]]- [[പി. ഭാസ്കരൻ]] സഖ്യം ആയിരുന്നു. [[പി. ഭാസ്കരൻ]] രചിച്ച് [[കെ. രാഘവൻ]] സംഗീതം നൽകിയ ഈ സിനിമയിലെ ഗാനങ്ങൾ വളരെ പ്രശസ്തമായി. കേന്ദ്ര സർക്കാറിന്റെ [[രജത കമലം]] അവാർഡ് ലഭിച്ച ആദ്യത്തെ മലയാളചലച്ചിത്രമായിരുന്നു [[നീലക്കുയിൽ]]. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ വിജയം സത്യനേയും കൂടെ അഭിനയിച്ച നായിക [[മിസ് കുമാരി|മിസ്. കുമാരിയേയും]] പ്രശസ്തരാക്കി.<ref name="malayalamcinema.com: Cinema History"/>.
സത്യൻ ഒരുപാട് പ്രമുഖ സംവിധായകരുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ പിന്നീട് അഭിനയിച്ചു. [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]], [[എ. വിൻസെന്റ്]], [[രാമു കാര്യാട്ട്]] എന്നിവർ അവരിൽ ചിലരാണ്. കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ സംവിധാനം ചെയ്ത് സത്യൻ അഭിനയിച്ച ഒരു പാട് വേഷങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ അക്കാലത്ത് പ്രശസ്തമായി. ''ഓടയിൽ നിന്ന്'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ''പപ്പു'', ''ദാഹം'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ''ജയരാജൻ'', ''യക്ഷി'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ''പ്രൊ. ശ്രീനി'' എന്നിവ സത്യന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിലെ മികച്ച കഥാപാത്രങ്ങളാണ്.<ref name="ReferenceA"/>. വളരെ പ്രശസ്തമായ മറ്റു ചില സത്യൻ ചിത്രങ്ങൾ ''സ്നേഹസീമ'', ''നായർ പിടിച്ച പുലിവാൽ'', ''മുടിയനായ പുത്രൻ'', ''ഭാര്യ'', ''ശകുന്തള'', ''കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണി'', ''അടിമകൾ'', ''കരകാണാകടൽ'' എന്നിവയാണ്.<ref name="Weblokam: Profile; Page 2"/>. മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തേയും മികച്ച ഒരു നടനായിട്ടാണ് സത്യനെ കണക്കാക്കുന്നത്. [[ചെമ്മീൻ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചെമ്മീൻ]] എന്ന സിനിമയിലെ വേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിലെ ഒരു മികച്ച വേഷമായിരുന്നു. മലയാളത്തിൽ സത്യൻ 150ലേറെ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. കൂടാതെ 2 ചിത്രങ്ങൾ തമിഴിലും അഭിനയിച്ചു.<ref name="Weblokam: Profile; Page 2"/>.
1969 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന അവാർഡ് ലഭിച്ചു. അതിനു ശേഷം 1971 ൽ ''കരകാണാക്കടൽ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനത്തിനും അദ്ദേഹത്തിന് മരണാനന്തരബഹുമതിയായി സംസ്ഥാന അവാർഡ് ലഭിച്ചു.<ref name="Weblokam: Profile; Page 2"/>.
==മരണം==
ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ നിറഞ്ഞുനിൽക്കേ 1970 ഫെബ്രുവരിയിൽ സത്യന് ഗുരുതരമായ രക്താർബുദം സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഏറെ ദിവസങ്ങളായി പനിയും വിളർച്ചയും അനുഭവപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് ഡോക്ടറെ കാണിച്ചപ്പോഴാണ് രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചത്. ഡോക്ടർ വിശ്രമം നിർദ്ദേശിച്ചെങ്കിലും അതൊന്നും കാര്യമാക്കാതെ സത്യൻ അഭിനയം തുടർന്നു. 'അനുഭവങ്ങൾ പാളിച്ചകൾ' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിങ്ങിനിടയിൽ രക്തം ചർദ്ദിച്ച് കുഴഞ്ഞുവീണപ്പോൾ മാത്രമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രോഗത്തിന്റെ ഗുരുതരാവസ്ഥ പലർക്കും മനസ്സിലായത്. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം സ്വയം കാറോടിച്ചുപോയി ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തെ കാണാൻ വന്ന മക്കളോട് 'എനിക്കൊന്നുമില്ല. ഞാനൊന്നുറങ്ങട്ടെ' എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന വാക്കുകൾ. ഒടുവിൽ, 1971 ജൂൺ 15-ന് പുലർച്ചെ നാലരയോടെ അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിട പറഞ്ഞു. 59 വയസ്സേ അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.
മലയാളക്കര ഞെട്ടലോടെയാണ് ആ വാർത്ത കേട്ടത്. കത്തിനിൽക്കുന്ന സമയത്ത് ഒരു മരണം അക്കാലത്ത് അപരിചിതമായിരുന്നു. മൃതദേഹം പ്രത്യേക വിമാനത്തിൽ മദ്രാസിൽ നിന്ന് തിരുവനന്തപുരത്തെത്തിച്ചപ്പോൾ നിരവധി ആളുകളാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവസാനമായി ഒരു നോക്ക് കാണാനെത്തിയത്. തുടർന്ന് സത്യന്റെ വീട്ടിലും വി.ജെ.ടി. ഹാളിലും പൊതുദർശനത്തിനുവച്ചശേഷം പാളയം എൽ.എം.എസ്. കോമ്പൗണ്ടിൽ പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ അദ്ദേഹത്തെ സംസ്കരിച്ചു.
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
====സംസ്ഥാന പുരസ്കാരങ്ങൾ====
* '''1969''' - മികച്ച നടനുള്ള [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 1969|കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] - ([[കടൽപ്പാലം (ചലച്ചിത്രം)|കടൽപ്പാലം]])
* '''1971''' - മികച്ച നടനുള്ള [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 1971|കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] - (കരകാണാകടൽ)
== സത്യന്റെ പേരിലുള്ള അവാർഡുകൾ ==
മഹത്തായ ഒരു അഭിനേതാവായിരുന്ന സത്യന്റെ പേരിൽ [[മലയാള സിനിമ|മലയാള സിനിമയിലെ]] നല്ല പ്രകടനങ്ങൾക്ക് പുരസ്കാരങ്ങൾ നൽകി പോരുന്നു.
=== സത്യൻ - ദേശീയ അവാർഡ് ===
'' സത്യൻ ഫൗണ്ടേഷൻ'' സിനിമയിലെ വിവിധ മേഖലകളിൽ ഉന്നത പ്രകടനം കാഴ്ച വെക്കുന്നവർക്ക് വേണ്ടി നൽകുന്നത്.
; വിജയികൾ
: [[നെടുമുടി വേണു]]. (2006)<ref>[http://www.hindu.com/2006/11/10/stories/2006111020990300.htm The Hindu: Sathyan award presented]</ref>, [[കെ. എസ്. ചിത്ര]] (2007)<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2007/11/08/stories/2007110854440400.htm |title=The Hindu: Sathyan award for K.S. Chitra |access-date=2008-09-13 |archive-date=2008-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080525152953/http://www.hindu.com/2007/11/08/stories/2007110854440400.htm |url-status=dead }}</ref>
=== സത്യൻ പുരസ്കാരം ===
കേരള സാംസ്കാരിക വേദി നൽകുന്ന ഈ അവാർഡ് 10000 രൂപയും ഫലകവും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ്.
; വിജയികൾ
: [[ഇന്നസെന്റ്]] (2007)<ref>{{Cite web |url=http://www.malayalamcinema.com/News-24/ACTOR+INNOCENT+HAS+BEEN+SELECTED+FOR+THE+SATHYAN+AWARD+FOR+THE+YEAR+2007.html?newsid=239&linkid=24 |title=malayalamcinema.com: News |access-date=2008-09-13 |archive-date=2009-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090114174624/http://www.malayalamcinema.com/News-24/ACTOR+INNOCENT+HAS+BEEN+SELECTED+FOR+THE+SATHYAN+AWARD+FOR+THE+YEAR+2007.html?newsid=239&linkid=24 |url-status=dead }}</ref>
=== സത്യൻ മെമ്മോറിയൽ ഫിലിം അവാർഡ് ===
''സത്യൻ മെമ്മോറിയൽ ആർട്സ് & സ്പോർട്സ് ക്ലബ് '' നൽകി വരുന്ന ഈ അവാർഡ് നൽകുന്നത് [[മലയാള സിനിമ|മലയാള സിനിമയിലെ]] മികച്ച നടൻ, മികച്ച നടി, മികച്ച വില്ലൻ, മികച്ച ഹാസ്യനടൻ, മികച്ച പുതുമുഖം, മികച്ച ഗായകൻ, ഗായിക എന്നിവർക്കാണ്.
;വിജയികൾ :2007
:നടന്മാർ: [[പൃഥ്വിരാജ്]], [[കാവ്യ മാധവൻ]]
:വില്ലൻ: [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]
:സഹനടൻ : [[കെ.പി.എ.സി. ലളിത]] , [[നരേൻ]]
:ഹാസ്യം : [[ബിന്ദു പണിക്കർ]]
:പുതുമുഖം: വിനു മോഹൻ , [[ഭാമ]]
:ഗായകർ: [[മധു ബാലകൃഷ്ണൻ]] , [[മഞ്ചരി]]
== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
{{Div col|colwidth=22em}}
#[[തേനരുവി]] (1973) – Posthumous film
# [[Lakshyam (1972 film)|ലക്ഷ്യം]] (1972)
# [[അക്കരപ്പച്ച]] (1972)
# [[അഗ്നിമൃഗം]] (1971) - അതിഥി വേഷം
# [[കുട്ട്യേടത്തി]] (1971) - അപ്പുണ്ണി
# [[തെറ്റ്]] (1971).... ജോണി
# [[ശരശയ്യ]] (1971).... ഡോ. തോമസ്
# [[അനുഭവങ്ങൾ പാളിച്ചകൾ]](1971).... ചെല്ലപ്പൻ
# [[പഞ്ചവൻകാട്]] (1971)...അനന്ത കുറുപ്പ്
# [[മൂന്നുപൂക്കൾ]] (1971)
# [[Shiksha (film)|ശിക്ഷ]] (1971).... സുരേന്ദ്രൻ
# [[സി.ഐ.ഡി. ഇൻ ജംഗിൾ]] (1971)
# [[കരകാണാക്കടൽ]] (1971)
# [[ഒരു പെണ്ണിൻറെ കഥ]] (1971)
# [[കരിനിഴൽ]] (1971)
# [[വിമോചനസമരം]] (1971)
# [[കളിത്തോഴി]] (1971)
# [[Kurukshethram (1970 film)|കുരുക്ഷേത്രം]] (1970)
# [[Sthree (1970 film)|സ്ത്രീ]] (1970)
# [[അരനാഴികനേരം]] (1970).... മാത്തുക്കുട്ടി
# [[നിശാഗന്ധി]] (1970)
# [[അമ്മയെന്ന സ്ത്രീ]] (1970)
# [[ദത്തുപുത്രൻ]] (1970)...കുഞ്ഞച്ചൻ
# [[ഭീകര നിമിഷങ്ങൾ]] (1970)..... മഞ്ചേരി രാഘവൻ
# [[ക്രോസ് ബൽറ്റ്]] (1970).... രാജശേഖരൻ നായർ
# [[ഒതേനൻറെ മകൻ]] (1970)... ഒതേനക്കുറുപ്പ്
# [[Ningalenne Communistaakki (film)|നിങ്ങളെന്നെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റാക്കി]] (1970) - പരമു പിള്ള
# [[ത്രിവേണി]] (1970)
# [[Kalpana (1970 film)|കൽപ്പന]] (1970)
# [[Kuttavaali]] (1970) .... കേഡി കൃഷ്ണൻ
# [[Thara (1970 film)|താര]] (1970).... ബാലകൃഷ്ണ പിള്ള
# [[നിലയ്ക്കാത്ത ചലനങ്ങൾ]] (1970)
# [[Vazhve Mayam]] (1970) .... Sudhindharan Nair
# [[Vivaahitha]] (1970).... Ashok
# ''[[Veettu Mrugam]]'' (1969)
# [[Sandhya (film)|Sandhya]] (1969)
# [[Kadalppaalam]] (1969)...Narayana Kaimal, Raghu (double role)
# [[Urangatha Sundari]] (1969) .... Vikraman Kartha
# [[അടിമകൾ]] (1969) .... Appukuttan
# [[വെള്ളിയാഴ്ച്ച]] (1969).... Ravi
# [[മൂലധനം]] (1969).... Ravi
# [[ചട്ടമ്പിക്കവല]] (1969)
# [[കൂട്ടുകുടുംബം]] (1969)
# [[കാട്ടുകുരങ്ങ്]] (1969)
# [[വിലക്കപ്പെട്ട ബന്ധങ്ങൾ]] (1969)
# [[Kuruthikkalam]] (1969)
# [[Aparaadhini]] (1968)
# [[Manaswini]] (1968)
# [[Agnipareeksha]] (1968) .... Dr.Mohan
# [[Yakshi (film)|Yakshi]] (1968)...Sreenivasan
# [[Velutha Kathreena]] (1968) .... Chellappan
# [[തോക്കുകൾ കഥ പറയുന്നു]] (1968)
# [[കളിയല്ല കല്യാണം]] (1968)
# [[Pengal]] (1968)
# [[Vazhi Pizhacha Santhathi]] (1968)
# [[മിടുമിടുക്കി]] (1968)
# [[Kaarthika]] (1968).... Kunju
# [[Sahadharmini]] (1967)
# [[Thalirukal]] (1967)
# [[ഖദീജ]] (1967)
# [[Mainatharuvi Kolakkes]] (1967)
# [[N. G. O.]] (1967)
# [[Swapnabhoomi]] (1967)
# [[കാവാലം ചുണ്ടൻ]] (1967)
# [[Sheelaavathi]] (1967)
# [[അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്തിയില്ല]] (1967)
# [[ഉദ്യോഗസ്ഥ]] (1967)
# [[Postman (1967 film)|പോസ്റ്റ്മാൻ]] (1967)
# [[Ollathumathi]] (1967)
# [[Chekuthaante Kotta]] (1967)
# [[നാടൻ പെണ്ണ്]] (1967)
# [[അശ്വമേധം]] (1967)..... Thomas
# [[Kudumbam (1967 film)|കുടുംബം]] (1967)
# [[പാവപ്പെട്ടവൾ]] (1967) .... Gopi
# [[അരക്കില്ലം]] (1967)
# [[Rowdy (1966 film)|Rowdy]] (1966)
# [[Anarkali (1966 film)|അനാർക്കലി]] (1966)..... Akbar
# [[തിലോത്തമ]] (1966)
# [[തറവാട്ടമ്മ]] (1966).... Gopi
# [[Station Master (1966 film)|സ്റ്റേഷൻ മാസ്റ്റർ]] (1966)
# [[കള്ളിപ്പെണ്ണ്]] (1966)
# [[Kayamkulam Kochunni (1966 film)|Kayamkulam Kochunni]] (1966)...Kochunni
# [[പകൽക്കിനാവ്]] (1966)
# [[Jail (1966 film)|Jail]] (1966)
# [[Koottukar (1966 film)|കൂട്ടുകാർ]] (1966)
# [[Thommante Makkal]] (1965)
# [[ചെമ്മീൻ]] (1965) .... Palani
# [[ശകുന്തള]] (1965)
# [[Daaham]] (1965) .... Jayaraj
# [[കടത്തുകാരൻ]] (1965)...രാമു
# [[ഇണപ്രാവുകൾ]] (1965)
# [[Shyaamala Chechi]] (1965)
# [[Devatha (1965 film)|ദേവത]] (1965)
# [[Odayil Ninnu (film)|ഓടയിൽ നിന്ന്]] (1965) .... Pappu
# [[Chettathi]] (1965) .... Premachandran
# [[കാട്ടുതുളസി]] (1965)
# [[Ammu (film)|അമ്മു]] (1965)
# [[ആദ്യകിരണങ്ങൾ]] (1964).... Kunjukutty
# [[ആയിഷ]] (1964)
# [[Omanakkuttan]] (1964)
# [[മണവാട്ടി]] (1964)
# [[Anna (1964 film)|Anna]] (Old) (1964)
# [[Thacholi Othenan (film)|Thacholi Othenan]] (1964)...Thacholi Othenan
# [[Kalanjukittiya Thankam]] (1964).... Sugathan
# [[പഴശ്ശിരാജ]] (1964)
# [[Check Post]] (1974)
# [[Aashaachakram]] (1973)
# [[Rebecca (1963 film)|റെബേക്ക]] (1963)
# [[നിത്യകന്യക]] (1963)
# [[The Doctors (soap opera)|ഡോക്ടർ]] (1963) .... രാജേന്ദ്രൻ
# [[അമ്മയെ കാണാൻ]] (1963) .... Chandran
# [[മൂടുപടം]] (1963)
# [[കടലമ്മ]] (1963)
#[[ബാല്യ പ്രതിജ്ഞ]] (Purusharathnam) (1972)
# [[അക്കരപ്പച്ച]] (1972)
# [[കളിപ്പാവ]] (1972)
# [[പാലാട്ടുകോമൻ]] (Konkiyamma) (1962)
# [[Bhaagyajaathakam]] (1962)
# [[Laila Majnu (1962 film)|ലൈലാ മജ്നു]] (1962)
# [[വിധി തന്ന വിളക്ക്]] (1962)
# [[Sreekovil (film)|ശ്രീകോവിൽ]] (1962)
# [[പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി]] (1962) .... Sukumaran
# [[കണ്ണും കരളും]] (1962)
# [[വിയർപ്പിൻറെ വില]] (1962)
# [[Bharya (1962 film)|ഭാര്യ]] (1962)
# [[കൃഷ്ണകുചേല]] (1961)
# [[അരപ്പവൻ]] (1961).... വെട്ടുകാരൻ രാമു
# [[മുടിയനായ പുത്രൻ]] (1961).... രാജശേഖരൻ പിള്ള
# [[Unniyarcha (film)|ഉണ്ണിയാർച്ച]] (1961)...ആരോമൽ ചേകവർ
# [[മിന്നൽപ്പടയാളി]] (1959)
# [[Chathurangam (1959 film)|ചതുരംഗം]] (1959)
# [[നായരു പിടിച്ച പുലിവാൽ]] (1958)..... ചന്ദ്രൻ
# [[Lilly (film)|ലില്ലി]] (1958)
# [[മിന്നുന്നതെല്ലാം പൊന്നല്ല]] (1957)
# [അച്ഛനും മകനും]] (1957)
# [[Thaskaraveeran (1957 film)|തസ്കരവീരൻ]] (1957)
# [[ദേവ സുന്ദരി]] (1957)
# [[അവർ ഉണരുന്നു]] (1956)
# [[കാലം മാറുന്നു]] (1955)
# [[നീലക്കുയിൽ]] (1954)..... ശ്രീധരൻ നായർ
# [[സ്നേഹസീമ]] (1954).... ജോണി
# [[ആശാദീപം]] (1953)
# [[ലോകനീതി]] (1953)
# [[തിരമാല]] (1953)
# [[ആത്മസഖി]] (1952)
# ത്യാഗസീമ (1951) (unreleased film)
{{div col end}}
== ഇതും കാണുക ==
{{സത്യൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ}}
== അവലംബം ==
{{Reflist|2}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{imdb name|0766163|name=Sathyan}}
[[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നവംബർ 9-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1971-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 15-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
rahur7og06w5yku3pw9j50qcnxfegfx
ഐ വർക്ക്
0
49936
4631233
3971174
2026-06-19T01:20:13Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631233
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|IWork}}
{{Infobox software
| name = ഐ വർക്ക്
| caption = iWork suite, clockwise from top left: [[Pages (word processor)|Pages]], [[Numbers (spreadsheet)|Numbers]] and [[Keynote (presentation software)|Keynote]] on [[macOS]]; and [[ICloud#iWork for iCloud|iWork for iCloud]] in [[Safari (web browser)|Safari 14]]
| author = [[Apple Inc.|Apple]]
| developer = Apple
| released = {{start date and age|2005|1|11}}<ref name="pr05">{{cite press release | title = Apple Unveils iWork '05 | publisher = Apple | date = January 11, 2005 | url = https://www.apple.com/newsroom/2005/01/11Apple-Unveils-iWork-05/ | access-date = 2022-05-17}}</ref>
| latest release version = {{wikidata|property|preferred|references|edit|Q306020|P348|P548=Q2804309}}
| latest release date = {{wikidata|qualifier|preferred|single|Q306020|P348|P548=Q2804309|P577}}
| latest preview version = {{wikidata|property|preferred|references|edit|Q306020|P348|P548=Q51930650}}
| latest preview date = {{wikidata|qualifier|preferred|single|Q306020|P348|P548=Q51930650|P577}}
| operating system = [[macOS]], [[iOS]]<ref name="iworkreqs">{{cite web|url=http://support.apple.com/kb/SP676|title=iWork System Requirements}}</ref>
| genre = [[Office suite]]
| license = [[Proprietary software|Proprietary]]<br/> [[Freeware]] and [[Commercial software|commercial]]
| programming language = [[Objective-C]], [[C (programming language)|C]], [[JavaScript]]
| platform = [[x86-64]]<br/>[[ARM architecture|ARM]] ([[Apple A4|A4]] and [[Apple M1|M1]] onward)<br /> [[PowerPC]] (until 2009)<ref name="iworkreqs"/>
| website = {{url|www.apple.com/iwork/|iWork}}<br/>{{url|www.apple.com/pages/|Pages}}<br/>{{url|www.apple.com/numbers/|Numbers}}<br/>{{url|www.apple.com/keynote/|Keynote}}
}}
[[ആപ്പിൾ ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ്|ആപ്പിൾ]] തയ്യാറാക്കിയ ഓഫീസ് സ്യൂട്ടാണ് '''ഐ വർക്ക്'''. അതിന്റെ [[macOS|മാക്ഒഎസ്]] (macOS), [[iOS|ഐഒഎസ്]] മുതലായ [[operating system|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾ]], കൂടാതെ [[iCloud|ഐക്ലൗഡ്]] വെബ്സൈറ്റ് വഴി ക്രോസ്-പ്ലാറ്റ്ഫോം ലഭ്യമാണ്.
വേഡ് പ്രോസ്സസറും ഡെസ്ക്ടോപ്പ് പബ്ലിഷിങ്ങ് ആപ്ലിക്കേഷനുമായ [[പേജസ്]],<ref> "Apple Unveils iWork '05". Apple Press. January 11, 2005. Archived from the original on March 29, 2011. Retrieved 2014-04-20. </ref><ref>{{cite web | title = Apple Unveils Keynote | publisher = Apple Press | date = January 7, 2003 | url = https://www.apple.com/pr/library/2003/jan/07keynote.html | accessdate = 2014-04-20 |url-status=dead | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110414072745/http://www.apple.com/pr/library/2003/jan/07keynote.html | archivedate = April 14, 2011 | df = }}</ref>പ്രസന്റേഷൻ ആപ്ലിക്കേഷനായ [[കീനോട്ട്]], [[സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ്]] ആപ്ലിക്കേഷനായ [[നമ്പേഴ്സ്സ്]] എന്നിവയാണ് ഈ ഓഫീസ് സ്യൂട്ടിലുള്ള ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ.<ref> "Apple Introduces iWork '08". Apple Press. August 7, 2007. Archived from the original on May 15, 2011. Retrieved 2014-04-20. </ref>മാക്ഒഎസിന്റെ വിപുലമായ ഫോണ്ട് ലൈബ്രറി, ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സ്പെല്ലിംഗ് ചെക്കർ, അത്യാധുനിക ഗ്രാഫിക്സ് [[API|എപിഐകൾ]], അതിന്റെ ആപ്പിൾസ്ക്രിപ്റ്റ് (AppleScript) ഓട്ടോമേഷൻ ഫ്രെയിംവർക്ക് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ആകർഷകമായ ഡോക്യുമെന്റുകളും സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റുകളും എളുപ്പത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കാൻ മാക് ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുക എന്നതാണ് ഐവർക്ക് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ ആപ്പിളിന്റെ ഡിസൈൻ ലക്ഷ്യങ്ങൾ.
[[ഐ ലൈഫ്]] എല്ലാ മാക്കിനുമൊപ്പം ലഭ്യമാണ്. എന്നാൽ ഐ വർക്ക് പ്രത്യേകമായാണ് കിട്ടുന്നത്. 30 ദിവസ ട്രയൽ പതിപ്പ് എല്ലാ പുതിയ മാക്കിനുമൊപ്പം ലഭ്യമാണ്.
== പേജസ് ==
{{പ്രധാനലേഖനം|പേജസ്}}
ഐ വർക്കിലുള്ള വേഡ് പ്രോസ്സസസിങ്ങ് സോഫ്റ്റവെയറാണ് പേജസ്.
താഴെപ്പറയുന്ന് ഫയൽ ഫോർമാറ്റുകളിൽ ഉപയോക്താക്കൾ ഫയലുകൾ സേവ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്.
*പേജസ് ഡോക്യുമെൻറ്<!-- not files! --> (<tt>.pages</tt>)
*[[മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡ്]] files (<tt>.doc</tt>)
*[[പോർട്ടബിൾ ഡോക്യുമെൻറ് ഫോർമാറ്റ്]] files (<tt>.pdf</tt>)
*[[വെബ് പേജ്|വെബ് പേജ്]] (<tt>.html</tt>) (removed in iWork '08)
*[[റിച്ച് ടെക്സ്റ്റ് ഫോർമാറ്റ്]] (<tt>.rtf</tt>)
*[[ടെക്സ്റ്റ് ഫയൽ|പ്ലെയിൻ ടെക്സ്റ്റ് ഫോർമാറ്റ്]] (<tt>.txt</tt>)
== കീനോട്ട് ==
ഐ വർക്കിലുള്ള പ്രസൻറേഷൻ സോഫ്റ്റവെയറാണ് കീനോട്ട്
== നമ്പേഴ്സ്സ് ==
ഐ വർക്കിലുള്ള സ്പ്രെഡ്ഷീറ്റ് ആപ്ലിക്കേഷനാണ് നമ്പേഴ്സ്സ്.
== ഇതും കാണുക ==
* [[List of office suites]]
* [[Comparison of office suites]]
* [[Office Open XML software]]
* [[iCloud]]
== അവലംബം ==
{{Reflist|25em}}
== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
* [http://www.apple.com/iwork/ iWork web site]
* [http://www.numberstemplates.com Template Site for iWork Numbers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171020072817/http://www.numberstemplates.com/ |date=2017-10-20 }}
* [http://www.keynotethemepark.com/ Source of Themes for Keynote users]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080918045227/http://www.keynotethemepark.com/ |date=2008-09-18 }}
{{iwork}}
{{Apple}}
{{software-stub|iwork}}
[[വിഭാഗം:ഓഫീസ് സോഫ്റ്റ്വെയർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആപ്പിൾ സോഫ്റ്റ്വെയർ]]
k89fa688n9ky5jhtnu6kdzkccnig4z9
രവീണ ടണ്ടൻ
0
59950
4631124
3642731
2026-06-18T15:24:23Z
Malikaveedu
16584
4631124
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Raveena Tandon}}{{Infobox person
| name = രവീണ ടണ്ടൻ
| image = Raveena Tandon at IFFI 2021.jpg
| alt =
| caption = രവീണ ടണ്ടൻ 2021-ൽ
| birth_date = {{birth date and age|1972|10|26|df=yes}}
| birth_place = [[ബോംബെ]] (ഇന്നത്തെ മുംബൈ), [[മഹാരാഷ്ട്ര]], ഇന്ത്യ
| occupation = നടി
| years_active = 1991–present
| works = [[Raveena Tandon filmography|Full list]]
| spouse = {{marriage|അനിൽ തഡാനി|2004}}
| children = 4<br/>(2 adopted)<ref>{{cite news |title=Raveena Tandon's daughter Rasha says it was 'complete and utter madness' growing up with actor's adopted daughters |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/raveena-tandon-daughter-rasha-complete-and-utter-madness-growing-up-with-adopted-daughters-9859136/ |work=The Indian Express |date=27 February 2025 |access-date=24 April 2025}}</ref>
| mother =
| father = [[രവി ടണ്ടൻ]]
| relatives = {{ubl|[[Rakhee Tandon (actress)|Rakhee Tandon]] (sister-in-law)|[[Mac Mohan]] (uncle)|[[Manjari Makijany]] (cousin)|[[Kiran Rathod]] (cousin)}}
| honours = [[പത്മശ്രീ]] (2023)
| website =
}}
ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടിയ ഒരു ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ് '''രവീണ ടണ്ടൻ''' ({{lang-hi|रवीना टंडन}}). (ജനനം:ഒക്ടോബർ 26, 1974). [[ബോളിവുഡ്]] ചലച്ചിത്ര രംഗത്താണ് രവീണ പ്രധാനമായി അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇതു കൂടാതെ [[തമിഴ്]] , [[തെലുങ്ക്]] ഭാഷകളിലും രവീണ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
== അഭിനയ ജീവിതം ==
1991 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''പത്ഥർ കെ ഫൂൽ'' എന്ന ചലചിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിന് മികച്ച പുതുമുഖത്തിനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചു. തൊണ്ണുറുകളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''മൊഹറ'' (1994), ''ഖിലാഡിയോ കാ ഖിലാഡി'' (1996), ''സിദ്ദി'' (1997) തുടങ്ങിയ വാണിജ്യ വിജയം നേടിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. പിന്നീട് കൂടുതൽ അഭിനയസാധ്യതയുള്ള വേഷങ്ങൾ തേടി സമാന്തര സിനിമയിലെത്തി. 2001-ൽ [[എ വിക്ടിം ഓഫ് മാർഷ്യൽ വയലൻസ്|എ വിക്ടിം ഓഫ് മാർഷ്യൽ വയലൻസിലെ]] അഭിനയത്തിനു മികച്ച അഭിനേത്രിക്കുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം|ദേശീയപുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു.
== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
സിനിമാ നിർമാതാവായ രവി ടണ്ടന്റേയും വീണയുടെയും മകളായി 1974 ഒക്ടോബർ 26-നു ജനിച്ചു<ref>{{cite web |url=http://movies.indiatimes.com/articleshow.cms?msid=489824&right=1&fright=1&botlink=1 |title=Raveena Tandon - Biography- Star HomePages-Star Information-Indiatimes - Movies |publisher=Movies.indiatimes.com |date= |accessdate=2008-10-27 |archive-date=2009-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090111085556/http://movies.indiatimes.com/articleshow.cms?msid=489824&right=1&fright=1&botlink=1 |url-status=dead }}</ref>. മാതാപിതാക്കളുടെ പേരുകൾ സംയോജിപ്പിച്ചാണ് (രവി+വീണ) രവീണ എന്ന പേർ നൽകിയത്. [[ജുഹു|ജുഹുവിലെ]] ജംനഭായ് നഴ്സറി വിദ്യാലയത്തിലും മിതിഭായ് കോളേജിലും പഠിച്ചു. മിതിഭായ് കോളേജിൽ പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുബോൾ ആദ്യമായി സിനിമയിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് പഠിത്തം ഉപേക്ഷിക്കുകയും സിനിമയിൽ തുടരുകയും ചെയ്തു.<ref name="rediff2004">{{cite web|title=Education|work=Raveena Tandon's early life|url=http://in.rediff.com/movies/2004/jun/25raveena.htm|accessmonthday=September 11|accessyear=2007}}</ref>
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
2001-ൽ മികച്ച അഭിനേത്രിക്കുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം ലഭിച്ചതിനോടനുബന്ധിച്ചു വിവാദങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു<ref>{{cite web|title=National Award controversy|work=National Film Awards results|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1247986.stm|accessmonthday=September 11|accessyear=2007}}</ref>. രവീണയുടെ അമ്മാവൻ ജൂറി അംഗമായതും മറ്റൊരു ജൂറി അംഗമായ പ്രദീപ് കൃഷ്ണൻ വ്യക്തിബന്ധങ്ങളുടെ ദുരുപയോഗം ആരോപിച്ച് രാജിവെച്ചതും വിവാദങ്ങളായി. പിന്നീട് പ്രദീപ് കൃഷ്ണൻ പരസ്യമായി മാപ്പു പറഞ്ഞു.<ref>{{cite web|title=Krishnan issues public apology|work=Krishnan apologizes|url=http://iceburns.blogspot.com/2007/08/raveena-tandon.html|accessmonthday=September 11|accessyear=2007}}</ref>
{{s-start}}
! colspan="3" style="background:lightgreen;" | [[പുരസ്കാരങ്ങൾ]]
|-
! colspan="3" style="background:GoldenRod;" | [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]]
|-
{{s-bef|before=[[പൂജ ഭട്ട്]] <br /> for ''[[ദിൽ ഹെ കി മാൻതാ നഹീ]]''}}
{{s-ttl|title=[[ഫിലിംഫെയർ ലക്സ് പുതുമുഖം പുരസ്കാരം|ലക്സ് പുതുമുഖം]] <br /> for ''[[പത്ഥർ കെ ഫൂൽ]]'' |years=1992}}
{{s-aft|after=''[[ദീവാന]]'' എന്ന ചിത്രത്തിന് <br />[[ദിവ്യ ഭാരതി]] }}
|-
{{s-bef|before=TBD}}
{{s-ttl|title=[[ഫിലിംഫെയർ Special Performance പുരസ്കാരം|Special Performance]] <br /> for ''[[എകെസ് (film)|Aks]]'' <br /> tied with <br /> [[അമീഷ പട്ടേൽ]] <br /> for ''[[ഗദർ: എക് പ്രം കഥ]]'' |years=2002}}
{{s-aft|after=TBD}}
|-
! colspan="3" style="background:GoldenRod;" | [[ദേശീയ സിനിമാ പുരസ്കാരം]]
|-
{{s-bef|before=[[കിറൊൻ ഖെർ]] <br /> for ''[[ബാരിവാലി]]''}}
{{s-ttl|title=[[ദേശീയ സിനിമാ പുരസ്കാരം for Best Actress|മികച്ച അഭിനേത്രി]] <br /> for ''[[Daman: എ വിക്ടിം ഓഫ് മാർഷ്യൽ വയലൻസ്]]'' |years=2002}}
{{s-aft|after=[[താബു]] <br /> for ''[[ചാന്ദിനി ബാർ]]'' }}
|-
{{end}}
== അവലംബം ==
<references/>
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
*{{imdb name|id=0849199}}
{{National Film Award for Best Actress}}
[[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 26-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
0wgffjdt0ls2frr7cug4l0l0q9tw1ww
ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം
0
60749
4631167
4557583
2026-06-18T18:01:20Z
~2026-35525-25
219463
/* ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ */
4631167
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|French Revolution}}
{{Infobox military conflict
| Conflict = ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം
| image = Anonymous - Prise de la Bastille.jpg
| caption = [[ബാസ്റ്റീൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണം]]
| date = {{start and end dates|1789|5|5|1799|11|9|df=yes}}<br />({{Age in months, weeks and days|month1=05|day1=5|year1=1789|month2=11|day2=9|year2=1799}})
| place = [[ഫ്രാൻസ്]]
| result = * ഫ്രഞ്ച് രാജവാഴ്ചയുടെ നിർത്തലാക്കൽ
* മതേതരവും ജനാധിപത്യപരവുമായ ഒരു റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ സ്ഥാപനം
* ലിബറലിസത്തെയും മറ്റ് പ്രബുദ്ധത തത്ത്വങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സമൂലമായ സാമൂഹിക മാറ്റം
* നെപ്പോളിയൻ ബോണപാർട്ടെയുടെ കടന്നുവരവ്
* ഫ്രഞ്ചു സമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന അനീതിയും അസമത്വവും ഇല്ലാതാക്കൽ
* മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായി സായുധ സംഘട്ടനങ്ങൾ
}}
'''ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം''' ( [[ഫ്രഞ്ച്]] : Révolution française [ʁevɔlysjɔ̃ fʁɑ̃sɛːz] ) : 1789 മുതൽ ഫ്രാൻസിലും അതിന്റെ കോളനികളിലും ദൂരവ്യാപകമായ സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ കാലഘട്ടമായിരുന്നു . വിപ്ലവം രാജവാഴ്ചയെ അട്ടിമറിച്ചു , ഒരു റിപ്പബ്ലിക് സ്ഥാപിച്ചു , രാഷ്ട്രീയ കലഹങ്ങളുടെ അക്രമാസക്തമായ കാലഘട്ടങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിച്ചു , ഒടുവിൽ നെപ്പോളിയന്റെ കീഴിലുള്ള സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തിൽ കലാശിച്ചു , അതിന്റെ പല തത്ത്വങ്ങളും പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലും അതിനുമപ്പുറത്തും അദ്ദേഹം കീഴടക്കിയ പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്കും കൊണ്ടുവന്നു. ലിബറൽ, റാഡിക്കൽ ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് വിപ്ലവം ആധുനിക ചരിത്രത്തിന്റെ ഗതിയെ ഗണ്യമായി മാറ്റി, കേവല രാജവാഴ്ചയുടെ ആഗോള തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമാവുകയും റിപ്പബ്ലിക്കുകളും ലിബറൽ ഡെമോക്രസികളും പകരം വയ്ക്കുകയും ചെയ്തു . വിപ്ലവ യുദ്ധങ്ങളിലൂടെ, കരീബിയൻ മുതൽ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് വരെ വ്യാപിച്ച ആഗോള സംഘട്ടനങ്ങളുടെ ഒരു തരംഗം അത് അഴിച്ചുവിട്ടു . വിപ്ലവത്തെ മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളിലൊന്നായി ചരിത്രകാരന്മാർ പരക്കെ കാണുന്നു . രാജാവിന്റെ പരമാധികാരം, ഉപരിവർഗ്ഗത്തിന്റെ മാടമ്പിത്തം, കത്തോലിക്കാ പൗരോഹിത്യത്തിന്റെ പ്രത്യേകാവകാശങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഫ്രഞ്ച് ഭരണവ്യവസ്ഥയെ [[സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം, സാഹോദര്യം|സമത്വം, സാഹോദര്യം, സ്വാതന്ത്ര്യം]] തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനോദയമൂല്യങ്ങളെ മുൻനിർത്തി മാറ്റിമറിച്ച പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ (1789–1799)<ref name="മാധ്യമം">{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/922|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 718|date = 2011 നവംബർ 28|accessdate = 2013 ഏപ്രിൽ 07|language = മലയാളം}}</ref> രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക കലാപമാണ് '''ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം'''. രാജാവിനെ വിചാരണചെയ്ത് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയമാക്കിയത് വിപ്ലവത്തിലെ ഒരു നിർണ്ണായകസംഭവമായിരുന്നു.
വ്യാപകമായ രക്തച്ചൊരിച്ചിൽ, അടിച്ചമർത്തൽ [[ഭീകരവാഴ്ച]], ഏതാണ്ട് എല്ലാ യൂറോപ്യൻ ശക്തികളും കൈകടത്തിയ ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ കടന്നുപോയ വിപ്ലവം, [[നെപ്പോളിയൻ|നെപ്പോളിയന്റെ]] സമഗ്രാധിപത്യത്തിലാണ് കലാശിച്ചത്. വിപ്ലവത്തിനുശേഷമുണ്ടായ [[നെപ്പോളിയന്റെ യുദ്ധങ്ങൾ]], അദ്ദേഹത്തിന്റെ പതനത്തെ തുടർന്നുവന്ന രണ്ടു രാജഭരണപുനഃസ്ഥാപനങ്ങൾ, പിൽക്കാലത്തെ രണ്ടു വിപ്ലവങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്നാണ് ഇന്നത്തെ ഫ്രാൻസിനെ രൂപപ്പെടുത്തിയത്.
ഫ്രഞ്ച് ചക്രവർത്തിമാരുടെ ദുർഭരണത്തിനെതിരേയുള്ള സാധാരണക്കാരുടെ പ്രതിഷേധമാണ് ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന് കാരണമായത്.
[[File:Musée Ingres-Bourdelle - Portrait de Louis XVI - Joseph-Siffred Duplessis - Joconde06070000102.jpg|thumb|ലൂയി പതിനാറാമൻ]]
ലൂയി പതിനാറാമൻ ആയിരുന്നു ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം നടക്കുമ്പോഴുള്ള രാജാവ്. 1789 ജൂലൈ 14 ഇന് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ചേർന്ന് ഫ്രാൻസിലെ പ്രധാന ജയിലായിരുന്ന ബാസ്റ്റീൽ കോട്ട തകർത്തതോടെയാണ് വിപ്ലവം ആരംഭിച്ചത്. 1789 ജൂൺ 20 ഇന് നടന്ന ടെന്നീസ് കോർട്ട് പ്രതിജ്ഞ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സംഭവമായിരുന്നു. 1789ൽ മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനം നടന്നു . 1792ൽ വിപ്ലവകാരികൾ ഫ്രാൻസിനെ റിപബ്ലിക്ക് ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തെ എതിർത്തിരുന്നവരെ വധിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച ഉപകരണമായിരുന്നു ഗില്ലറ്റിൻ. ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിൻറെ പ്രവാചകൻ എന്നറിയപ്പെട്ട ചിന്തകനാണ് റൂസ്സോ .
ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ സങ്കീർണ്ണവും ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ ഇപ്പോഴും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നതുമാണ്. ഏഴ് വർഷത്തെ യുദ്ധത്തിനും അമേരിക്കൻ വിപ്ലവ യുദ്ധത്തിനും ശേഷം ഫ്രഞ്ച് സർക്കാർ കടക്കെണിയിലായിരുന്നു . ജനകീയമല്ലാത്ത നികുതി പദ്ധതികളിലൂടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി പുനസ്ഥാപിക്കാൻ അത് ശ്രമിച്ചു , അവ വളരെയധികം പിന്തിരിപ്പൻ ആയിരുന്നു . വിപ്ലവത്തിലേക്ക് നയിച്ച ധാന്യവ്യവസായത്തിന്റെ നിയന്ത്രണവും പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങളും മൂലം വർഷങ്ങളോളം മോശമായ വിളവെടുപ്പുണ്ടായി . സ്ഥാപിത സഭയിലെ പ്രഭുക്കന്മാരും കത്തോലിക്കാ പുരോഹിതന്മാരും അനുഭവിച്ച പദവികളോട് ജനങ്ങൾക്ക് നീരസമുണ്ടായി . ചില ചരിത്രകാരന്മാർ തോമസ് ജെഫേഴ്സൺ പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് സമാനമായ ചിലത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു: ഫ്രാൻസ് "നമ്മുടെ [അമേരിക്കൻ] വിപ്ലവത്താൽ ഉണർന്നിരുന്നു . ജ്ഞാനോദയ ആശയങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാറ്റത്തിനുള്ള ആവശ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുകയും 1789 മെയ് മാസത്തിൽ എസ്റ്റേറ്റ്സ് ജനറലിന്റെ സമ്മേളനത്തിന് സംഭാവന നൽകുകയും ചെയ്തു . വിപ്ലവത്തിന്റെ ആദ്യ വർഷത്തിൽ, മൂന്നാം എസ്റ്റേറ്റിലെ അംഗങ്ങൾ (സാധാരണക്കാർ) നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു , ജൂലൈയിൽ ബാസ്റ്റൈൽ ജയിൽ ആക്രമിച്ചു , മനുഷ്യന്റെയും പൗരന്റെയും അവകാശ പ്രഖ്യാപനം ഓഗസ്റ്റിൽ പാസാക്കി . ആദ്യ ഘട്ടത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സംഭവം, 1789 ഓഗസ്റ്റിൽ, ഫ്യൂഡലിസം നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ്
==ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ==
[[File:Antoine-François Callet - Louis XVI, roi de France et de Navarre (1754-1793), revêtu du grand costume royal en 1779 - Google Art Project.jpg|right |thumb|[[ലൂയി പതിനാറാമൻ]]]]
[[File:Marie-Antoinette par Elisabeth Vigée-Lebrun - 1783.jpg|right|thumb|[[മെറീ അന്റ്വനെറ്റ്|മേരി അന്റ്വനെറ്റ്]]]]
[[File:Chateau Versailles Galerie des Glaces.jpg|right|thumb|ആഡംബരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഫ്രഞ്ച്ചക്രവർത്തിയുടെ കൊട്ടാരം]]
=== മൂന്ന് എസ്റ്റേറ്റ് ===
[[File:Troisordres.jpg|right |thumb|പുരോഹിതന്മാരെയും പ്രഭുക്കന്മാരെയും ചുമക്കേണ്ടി വരുന്ന സാധാരണക്കാരൻ - ഫ്രാൻസിലെ നികുതി സമ്പ്രദായത്തെക്കുറിച്ച് 1789-ൽ പ്രചരിച്ച ഒരു കാർട്ടൂൺ]]
വിപ്ലവത്തിന് മുമ്പ് ഫ്രാൻസിൽ മൂന്ന് ജനവിഭാഗങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. പുരോഹിതൻമാരും പ്രഭുക്കൻമാരും സാധാരണ ജനങ്ങളും. മൂന്ന് എസ്റ്റേറ്റുകൾ എന്നാണ് ഇവരറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഫ്രാൻസിലെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയെടുത്താൽ പുരോഹിതൻമാരും പ്രഭുക്കൻമാരും എണ്ണത്തിൽ വളരെ കുറവായിരുന്നു. എന്നാൽ, ഭൂരിഭാഗം ഭൂമിയും സ്വത്തുവകകളും ഇവരാണ് കൈവശം വെച്ചിരുന്നത്. പാവപ്പെട്ട കർഷകരും ഇടത്തരക്കാരായ കച്ചവടക്കാരുമായിരുന്നു മൂന്നാം എസ്റ്റേറ്റിൽ.ഇവറ്ക്ക് സമൂഹത്തില് ഒരവകാശങ്ങളും ലഭിച്ചിരുല്ല.
വാണിജ്യം,വ്യവസായം,പണമിടപാട് എന്നിവയിലുണ്ടായ പുരോഗതി ഫ്രാൻസിൽ നഗരങ്ങളുടെ ആവിർഭാവത്തിന് വഴിയൊരുക്കി.അഭിഭാഷകരും ഡോക്ടർമാരും അടങ്ങുന്ന വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യരായ മധ്യവർഗം ഉയർന്നു വരാൻ ഇത് കാരണമാക്കി.തങൾക്ക് ഭരണത്തിൽ അർഹിക്കുന്ന പ്രാധാന്യം ലഭിക്കാത്തതിനാൽ അവർ നിലനിൽക്കുന്ന ഭരണവ്യവസ്ഥ മാറ്റിമറിച് ഫ്രാൻസിനെ വിപ്ലവത്തിലേക് നയിക്കാൻ പ്രവർത്തിച്ചു.
===വിപ്ലവത്തിന്റെ തത്വചിന്തകന്മാർ===
1.വോൾട്ടയർ:-പുരോഹിതൻമാരുടെ ചൂഷണത്തെ പരിഹസിച്ചു.യുക്തി ചിന്ത,സമത്വം,മനുഷ്യ സ്നേഹം തുടങ്ങിയവ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു
[[File:Nicolas de Largillière, François-Marie Arouet dit Voltaire adjusted.png|right|thumb|വോൾട്ടയർ]]
2.റൂസ്സോ:-സ്വാതന്ത്ര്യമായി ജനിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ എവിടെയും ചങ്ങലയിലാണെന്ന പ്രസ്താവനയിലൂടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കി.ജനങ്ങളാണ് പരമാധികാരികളെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു
[[File:Jean-Jacques Rousseau (painted portrait).jpg|right|thumb|റൂസ്സോ]]
3.മോണ്ടസ്ക്യൂ:-ജനാധിപത്യത്തെയും റിപ്പബ്ലിക്കിനെയും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
ഗവണ്മെന്റിനെ നിയമനിർമാണം,കാര്യനിർവഹണം, നീതിന്യായം എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കണമെന്ന് വാദിച്ചു.
[[File:Charles Montesquieu.jpg|right|thumb|മോണ്ടസ്ക്യൂ]]
==മന്ത്രിമാരുടെ രക്ഷാപ്രവർത്തനം==
[[File:Necker, Jacques - Duplessis.jpg|right|thumb|[[ജാക്വസ് നെക്കർ]]]]
[[File:Graincourt, attributed to - Turgot - Versailles MV 3923.jpg|right|thumb|ട്യൂർഗോട്ട്]]
[[File:Vigée-Lebrun, Elisabeth-Louise - Charles-Alexandre de Calonne (1734-1802) - Google Art Project.jpg|right|thumb|കാലൺ]]
==ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവങ്ങൾ==
===5 മേയ് 1789-ലെ എസ്റ്റേറ്റ്സ് ജനറൽ സമ്മേളനം===
[[File:Estatesgeneral.jpg|right|thumb|5 മേയ് 1789-ലെ വെഴ്സായിലെ എസ്റ്റേറ്റ്സ് ജനറൽ സമ്മേളനം]]
ജനങ്ങളുടെമേൽ പുതിയ നികുതികൾ ചുമത്തുന്നതിനായി 5 മേയ് 1789 ൽ ചക്രവർത്തി ലൂയി പതിനാറാമൻ ജനപ്രതിനിധിസഭയായ എസ്റ്റേറ്റ്സ് ജനറൽ വിളിച്ചു ചേർത്തു. ഓരോ എസ്റ്റേറ്റിനും ഓരോ വോട്ട് മതിയെന്നും ഓരോ അംഗത്തിനും ഓരോ വോട്ട് വേണ്ട എന്നും രാജാവിനെ അനുകൂലിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ രണ്ട് എസ്റ്റേറ്റുകൾ വാദിച്ചു. എന്നാൽ മൂന്ന് എസ്റ്റേറ്റുകളിലെയും ഓരോ അംഗത്തിനും ഓരോ വോട്ട് തന്നെ വേണമെന്നായിരുന്നു 'കോമൺസ്' എന്നറിയപ്പെട്ട മൂന്നാമത്തെ എസ്റ്റേറ്റിന്റെ ആവശ്യം.
[[ചിത്രം:Le_Serment_du_Jeu_de_paume.jpg|thumb|[[ടെന്നീസ് കോർട്ട് പ്രതിജ്ഞ]]യെടുക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ഛായാചിത്രം . ചിത്രം വരച്ചത് ജാക്വസ്-ലൂയിസ് ഡേവിഡ് .]]
===ബാസ്റ്റീൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണം===
[[File:La Bastille 20060809.jpg|right|thumb|ബാസ്റ്റീൽ ജയിൽ വിപ്ലവത്തിനു മുമ്പ്]]
ബാസ്റ്റീൽ ജയിൽ ആദ്യ കാലത്ത് ഒരു കോട്ടയായിരുന്നു . 1382-ൽ നിർമിച്ച ഈ കോട്ട പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടു മുതലാണ് ജയിലായി ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയത് . ജൂലൈ 14 , 1789-ൽ ആക്രമിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവിടെ തടവുകാരായി ഏഴു പേരേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ .
1789 ജൂലൈ 14 ന് രാവിലെ പാരീസ് നഗരം ഒരു ഭീകരാവസ്ഥയിലായിരുന്നു . നഗരത്തിലേയ്ക് പോകാൻ രാജാവ് സൈന്യത്തോട് കൽപ്പിച്ചിരുന്നു . കിംവദന്തികൾ
പൗരന്മാർക്ക് നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ അദ്ദേഹം ഉടൻ തന്നെ സൈന്യത്തോട് ആവശ്യപ്പെടുമെന്ന് പ്രചരിപ്പിച്ചു .
7,000 ത്തോളം പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ടൗൺഹാളിന് മുന്നിൽ തടിച്ചുകൂടി . അവർ
ഒരു പീപ്പിൾസ് മിലിഷ്യ രൂപീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു . അവർ പലതും തകർത്തു .
ആയുധങ്ങൾ തേടി സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങളിൽ തിരച്ചിൽ നടത്തി .
ഒടുവിൽ നൂറുകണക്കിന് ആളുകളുടെ ഒരു സംഘം കിഴക്കോട്ട് നടന്നു .
കോട്ട-ജയിലായ ബാസ്റ്റൈൽ അവർ ആക്രമിച്ചു .
പൂഴ്ത്തിവെച്ച വെടിമരുന്ന് കണ്ടെത്താമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചു . തുടർന്ന് നടന്ന സായുധ പോരാട്ടത്തിൽ,
ബാസ്റ്റീലിലെ കമാൻഡർ കൊല്ലപ്പെടുകയും തടവുകാരെ വിട്ടയക്കുകയും ചെയ്തു .
അതിൽ ഏഴുപേർ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ . എന്നിട്ടും ബാസ്റ്റീലിനെ എല്ലാവരും വെറുത്തു . കാരണം അത് രാജാവിന്റെ സ്വേച്ഛാധിപത്യശക്തിയായി നിലകൊള്ളുകയായിരുന്നു . കോട്ട
പൊളിച്ചുമാറ്റി അതിന്റെ ശിലാഫലകങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും മാർക്കറ്റുകളിൽ വിറ്റു .
ജയിലിന്റെ നാശത്തിന്റെ സ്മരണാർഥമായി അവർ അത് സൂക്ഷിച്ചു .
[[File:Prise de la Bastille.jpg|thumb|14 ജൂലൈ 1789-ലെ [[ബാസ്റ്റൈൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണം]]]]
1789 ജൂലൈ 14 . ഫ്രാൻസിലെ കുപ്രസിദ്ധമായ ബാസ്റ്റീൽ ജയിൽ . കാവൽഭടന്മാർ ഭക്ഷണത്തിനു ശേഷം അവരവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലയുറപ്പിച്ചു . കാവൽജോലിയുടെ മടുപ്പൊഴിവാക്കാൻ ഭടന്മാരിൽ ചിലർ നേരമ്പോക്കുകൾ പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരുന്നു . അപ്പോഴാണ് ജയിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് റോന്തു ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഒരു ഭടൻ അത് ശ്രദ്ധിച്ചത് ; ഒരു ഇരമ്പൽ ശബ്ദം . വലിയൊരു തേനീച്ചക്കൂട്ടത്തിന്റെ ആരവം പോലെ . അയാൾ ചെവി കൂർപ്പിച്ചു . ശബ്ദം അടുത്തടുത്തു വരുന്നു . പക്ഷേ , ഒന്നും കാണാനില്ല . ഭടൻ സൂക്ഷിച്ചു നോക്കി . അതാ ദൂരെ പൊടിപടലം ഉയർന്നുപൊങ്ങുന്നു . അൽപം കഴിഞ്ഞ് കാഴ്ച കൂടുതൽ വ്യക്തമായി ; ഒരു വലിയ ജനക്കൂട്ടം ! ആയുധങ്ങളും മൺവെട്ടികളും ഇരുമ്പു ദണ്ഡുകളും പിടിച്ച് ആർത്തട്ടഹസിച്ചു കൊണ്ട് അവർ കുന്നിൻ ചരിവിലൂടെ ജയിൽ ലക്ഷ്യമാക്കി പാഞ്ഞു വരികയാണ് . ഭടൻ ഓടിച്ചെന്ന് ജയിൽകമാൻഡറെ വിവരമറിയിച്ചു . ജയിലിന്റെ നിരീക്ഷണഗോപുരത്തിൽ കയറി നിന്ന് നോക്കിയ കമാൻഡർ ഞെട്ടിപ്പോയി . അത്ര വലിയ ജനക്കൂട്ടമായിരന്നു അത് . ജയിലിൽ ഭടന്മാരുടെ എണ്ണം വളരെ കുറവായിരുന്നു . എങ്കിലും കമാൻഡർ പൊരുതാൻ തന്നെ ഉറച്ചു . 'സർവ്വശക്തിയുമെടുത്ത് പോരാടുക; മരണമെങ്കിൽ മരണം.' അയാൾ ഭടന്മാരോട് ആജ്ഞാപിച്ചു . അപ്പോഴേക്കും ജനക്കൂട്ടം ജയിൽ കവാടത്തിലെത്തിച്ചേർന്നിരുന്നു . നിമിഷനേരം കൊണ്ട് കവാടം തകർത്ത് അവർ ജയിലിനുള്ളിലേക്ക് ഇരച്ചു കയറി .
ജയിൽ കമാൻഡറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഭടന്മാർ ധീരമായി പൊരുതി . പക്ഷേ , അവർക്കു പിടിച്ചു നിൽക്കാനായില്ല . ജനങ്ങൾ ഭടന്മാരെയെല്ലാം കൊലപ്പെടുത്തി . ഇരുമ്പഴികൾ തകർത്ത് തടവുകാരെ മോചിപ്പിച്ചു . ജയിലിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ആയുധങ്ങൾ മുഴുവൻ ജനക്കൂട്ടം കൈക്കലാക്കി , ഇതിനിടയിൽ ജയിലും ആക്രമണകാരികൾ നിലംപരിശാ ക്കിയിരുന്നു . വിജയാഹ്ലാദം മുഴക്കിയ ജനക്കൂട്ടം പാരീസഗരത്തിലേക്ക് മാർച്ചു ചെയ്തു . കോട്ടയുടെ പൊളിഞ്ഞ ശിലാഫലകങ്ങൾ എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കുമായി ചന്തകളിൽ വിറ്റു . ആക്രമണത്തിൻ്റെ സ്മരണാർഥമായി അവർ അത് സൂക്ഷിച്ചു . ബാസ്റ്റീലിൽ നടന്നത് വെറുമൊരു അക്രമസംഭവം മാത്രമായിരുന്നില്ല . ലോകചരിത്രത്തെ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ച ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു ; ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവകാരികൾ ആയുധമെടുത്ത് പോരാടിയ ആദ്യസംഭവം . വളരെക്കാലം അനീതിയും അസമത്വവും അനുഭവിച്ച ഒരു ജനവിഭാഗത്തിന്റെ പ്രതികരണമാണ് ബാസ്റ്റീൽ ജയിലിന്റെ ആക്രമണത്തിനും ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവത്തിനും വഴിതെളിയിച്ചത് .
[[File:11-french revolution 1789.jpg|right|thumb|ജനങ്ങളും സൈനികരും ആക്രമണത്തിനിടയിൽ]]
== അവലംബം ==
{{reflist}}C MY 3 IS HACKER
C MY 3 WILL HACK NASa{{hist-stub}}
{{France topics}}
[[വർഗ്ഗം:ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വിപ്ലവങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫ്രാൻസിന്റെ ചരിത്രം]]
o7fq6ucoc60p2wqgr7vtq4j393ze4if
4631170
4631167
2026-06-18T18:13:33Z
~2026-35525-25
219463
/* മന്ത്രിമാരുടെ രക്ഷാപ്രവർത്തനം */
4631170
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|French Revolution}}
{{Infobox military conflict
| Conflict = ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം
| image = Anonymous - Prise de la Bastille.jpg
| caption = [[ബാസ്റ്റീൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണം]]
| date = {{start and end dates|1789|5|5|1799|11|9|df=yes}}<br />({{Age in months, weeks and days|month1=05|day1=5|year1=1789|month2=11|day2=9|year2=1799}})
| place = [[ഫ്രാൻസ്]]
| result = * ഫ്രഞ്ച് രാജവാഴ്ചയുടെ നിർത്തലാക്കൽ
* മതേതരവും ജനാധിപത്യപരവുമായ ഒരു റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ സ്ഥാപനം
* ലിബറലിസത്തെയും മറ്റ് പ്രബുദ്ധത തത്ത്വങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സമൂലമായ സാമൂഹിക മാറ്റം
* നെപ്പോളിയൻ ബോണപാർട്ടെയുടെ കടന്നുവരവ്
* ഫ്രഞ്ചു സമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന അനീതിയും അസമത്വവും ഇല്ലാതാക്കൽ
* മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായി സായുധ സംഘട്ടനങ്ങൾ
}}
'''ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം''' ( [[ഫ്രഞ്ച്]] : Révolution française [ʁevɔlysjɔ̃ fʁɑ̃sɛːz] ) : 1789 മുതൽ ഫ്രാൻസിലും അതിന്റെ കോളനികളിലും ദൂരവ്യാപകമായ സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ കാലഘട്ടമായിരുന്നു . വിപ്ലവം രാജവാഴ്ചയെ അട്ടിമറിച്ചു , ഒരു റിപ്പബ്ലിക് സ്ഥാപിച്ചു , രാഷ്ട്രീയ കലഹങ്ങളുടെ അക്രമാസക്തമായ കാലഘട്ടങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിച്ചു , ഒടുവിൽ നെപ്പോളിയന്റെ കീഴിലുള്ള സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തിൽ കലാശിച്ചു , അതിന്റെ പല തത്ത്വങ്ങളും പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലും അതിനുമപ്പുറത്തും അദ്ദേഹം കീഴടക്കിയ പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്കും കൊണ്ടുവന്നു. ലിബറൽ, റാഡിക്കൽ ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് വിപ്ലവം ആധുനിക ചരിത്രത്തിന്റെ ഗതിയെ ഗണ്യമായി മാറ്റി, കേവല രാജവാഴ്ചയുടെ ആഗോള തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമാവുകയും റിപ്പബ്ലിക്കുകളും ലിബറൽ ഡെമോക്രസികളും പകരം വയ്ക്കുകയും ചെയ്തു . വിപ്ലവ യുദ്ധങ്ങളിലൂടെ, കരീബിയൻ മുതൽ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് വരെ വ്യാപിച്ച ആഗോള സംഘട്ടനങ്ങളുടെ ഒരു തരംഗം അത് അഴിച്ചുവിട്ടു . വിപ്ലവത്തെ മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളിലൊന്നായി ചരിത്രകാരന്മാർ പരക്കെ കാണുന്നു . രാജാവിന്റെ പരമാധികാരം, ഉപരിവർഗ്ഗത്തിന്റെ മാടമ്പിത്തം, കത്തോലിക്കാ പൗരോഹിത്യത്തിന്റെ പ്രത്യേകാവകാശങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഫ്രഞ്ച് ഭരണവ്യവസ്ഥയെ [[സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം, സാഹോദര്യം|സമത്വം, സാഹോദര്യം, സ്വാതന്ത്ര്യം]] തുടങ്ങിയ ജ്ഞാനോദയമൂല്യങ്ങളെ മുൻനിർത്തി മാറ്റിമറിച്ച പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ (1789–1799)<ref name="മാധ്യമം">{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/922|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 718|date = 2011 നവംബർ 28|accessdate = 2013 ഏപ്രിൽ 07|language = മലയാളം}}</ref> രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക കലാപമാണ് '''ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം'''. രാജാവിനെ വിചാരണചെയ്ത് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയമാക്കിയത് വിപ്ലവത്തിലെ ഒരു നിർണ്ണായകസംഭവമായിരുന്നു.
വ്യാപകമായ രക്തച്ചൊരിച്ചിൽ, അടിച്ചമർത്തൽ [[ഭീകരവാഴ്ച]], ഏതാണ്ട് എല്ലാ യൂറോപ്യൻ ശക്തികളും കൈകടത്തിയ ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ കടന്നുപോയ വിപ്ലവം, [[നെപ്പോളിയൻ|നെപ്പോളിയന്റെ]] സമഗ്രാധിപത്യത്തിലാണ് കലാശിച്ചത്. വിപ്ലവത്തിനുശേഷമുണ്ടായ [[നെപ്പോളിയന്റെ യുദ്ധങ്ങൾ]], അദ്ദേഹത്തിന്റെ പതനത്തെ തുടർന്നുവന്ന രണ്ടു രാജഭരണപുനഃസ്ഥാപനങ്ങൾ, പിൽക്കാലത്തെ രണ്ടു വിപ്ലവങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്നാണ് ഇന്നത്തെ ഫ്രാൻസിനെ രൂപപ്പെടുത്തിയത്.
ഫ്രഞ്ച് ചക്രവർത്തിമാരുടെ ദുർഭരണത്തിനെതിരേയുള്ള സാധാരണക്കാരുടെ പ്രതിഷേധമാണ് ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന് കാരണമായത്.
[[File:Musée Ingres-Bourdelle - Portrait de Louis XVI - Joseph-Siffred Duplessis - Joconde06070000102.jpg|thumb|ലൂയി പതിനാറാമൻ]]
ലൂയി പതിനാറാമൻ ആയിരുന്നു ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം നടക്കുമ്പോഴുള്ള രാജാവ്. 1789 ജൂലൈ 14 ഇന് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ചേർന്ന് ഫ്രാൻസിലെ പ്രധാന ജയിലായിരുന്ന ബാസ്റ്റീൽ കോട്ട തകർത്തതോടെയാണ് വിപ്ലവം ആരംഭിച്ചത്. 1789 ജൂൺ 20 ഇന് നടന്ന ടെന്നീസ് കോർട്ട് പ്രതിജ്ഞ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സംഭവമായിരുന്നു. 1789ൽ മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനം നടന്നു . 1792ൽ വിപ്ലവകാരികൾ ഫ്രാൻസിനെ റിപബ്ലിക്ക് ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തെ എതിർത്തിരുന്നവരെ വധിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച ഉപകരണമായിരുന്നു ഗില്ലറ്റിൻ. ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിൻറെ പ്രവാചകൻ എന്നറിയപ്പെട്ട ചിന്തകനാണ് റൂസ്സോ .
ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ സങ്കീർണ്ണവും ചരിത്രകാരന്മാർക്കിടയിൽ ഇപ്പോഴും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നതുമാണ്. ഏഴ് വർഷത്തെ യുദ്ധത്തിനും അമേരിക്കൻ വിപ്ലവ യുദ്ധത്തിനും ശേഷം ഫ്രഞ്ച് സർക്കാർ കടക്കെണിയിലായിരുന്നു . ജനകീയമല്ലാത്ത നികുതി പദ്ധതികളിലൂടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി പുനസ്ഥാപിക്കാൻ അത് ശ്രമിച്ചു , അവ വളരെയധികം പിന്തിരിപ്പൻ ആയിരുന്നു . വിപ്ലവത്തിലേക്ക് നയിച്ച ധാന്യവ്യവസായത്തിന്റെ നിയന്ത്രണവും പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങളും മൂലം വർഷങ്ങളോളം മോശമായ വിളവെടുപ്പുണ്ടായി . സ്ഥാപിത സഭയിലെ പ്രഭുക്കന്മാരും കത്തോലിക്കാ പുരോഹിതന്മാരും അനുഭവിച്ച പദവികളോട് ജനങ്ങൾക്ക് നീരസമുണ്ടായി . ചില ചരിത്രകാരന്മാർ തോമസ് ജെഫേഴ്സൺ പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് സമാനമായ ചിലത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു: ഫ്രാൻസ് "നമ്മുടെ [അമേരിക്കൻ] വിപ്ലവത്താൽ ഉണർന്നിരുന്നു . ജ്ഞാനോദയ ആശയങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാറ്റത്തിനുള്ള ആവശ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുകയും 1789 മെയ് മാസത്തിൽ എസ്റ്റേറ്റ്സ് ജനറലിന്റെ സമ്മേളനത്തിന് സംഭാവന നൽകുകയും ചെയ്തു . വിപ്ലവത്തിന്റെ ആദ്യ വർഷത്തിൽ, മൂന്നാം എസ്റ്റേറ്റിലെ അംഗങ്ങൾ (സാധാരണക്കാർ) നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു , ജൂലൈയിൽ ബാസ്റ്റൈൽ ജയിൽ ആക്രമിച്ചു , മനുഷ്യന്റെയും പൗരന്റെയും അവകാശ പ്രഖ്യാപനം ഓഗസ്റ്റിൽ പാസാക്കി . ആദ്യ ഘട്ടത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സംഭവം, 1789 ഓഗസ്റ്റിൽ, ഫ്യൂഡലിസം നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണ്
==ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ==
[[File:Antoine-François Callet - Louis XVI, roi de France et de Navarre (1754-1793), revêtu du grand costume royal en 1779 - Google Art Project.jpg|right |thumb|[[ലൂയി പതിനാറാമൻ]]]]
[[File:Marie-Antoinette par Elisabeth Vigée-Lebrun - 1783.jpg|right|thumb|[[മെറീ അന്റ്വനെറ്റ്|മേരി അന്റ്വനെറ്റ്]]]]
[[File:Chateau Versailles Galerie des Glaces.jpg|right|thumb|ആഡംബരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഫ്രഞ്ച്ചക്രവർത്തിയുടെ കൊട്ടാരം]]
=== മൂന്ന് എസ്റ്റേറ്റ് ===
[[File:Troisordres.jpg|right |thumb|പുരോഹിതന്മാരെയും പ്രഭുക്കന്മാരെയും ചുമക്കേണ്ടി വരുന്ന സാധാരണക്കാരൻ - ഫ്രാൻസിലെ നികുതി സമ്പ്രദായത്തെക്കുറിച്ച് 1789-ൽ പ്രചരിച്ച ഒരു കാർട്ടൂൺ]]
വിപ്ലവത്തിന് മുമ്പ് ഫ്രാൻസിൽ മൂന്ന് ജനവിഭാഗങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. പുരോഹിതൻമാരും പ്രഭുക്കൻമാരും സാധാരണ ജനങ്ങളും. മൂന്ന് എസ്റ്റേറ്റുകൾ എന്നാണ് ഇവരറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഫ്രാൻസിലെ മൊത്തം ജനസംഖ്യയെടുത്താൽ പുരോഹിതൻമാരും പ്രഭുക്കൻമാരും എണ്ണത്തിൽ വളരെ കുറവായിരുന്നു. എന്നാൽ, ഭൂരിഭാഗം ഭൂമിയും സ്വത്തുവകകളും ഇവരാണ് കൈവശം വെച്ചിരുന്നത്. പാവപ്പെട്ട കർഷകരും ഇടത്തരക്കാരായ കച്ചവടക്കാരുമായിരുന്നു മൂന്നാം എസ്റ്റേറ്റിൽ.ഇവറ്ക്ക് സമൂഹത്തില് ഒരവകാശങ്ങളും ലഭിച്ചിരുല്ല.
വാണിജ്യം,വ്യവസായം,പണമിടപാട് എന്നിവയിലുണ്ടായ പുരോഗതി ഫ്രാൻസിൽ നഗരങ്ങളുടെ ആവിർഭാവത്തിന് വഴിയൊരുക്കി.അഭിഭാഷകരും ഡോക്ടർമാരും അടങ്ങുന്ന വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യരായ മധ്യവർഗം ഉയർന്നു വരാൻ ഇത് കാരണമാക്കി.തങൾക്ക് ഭരണത്തിൽ അർഹിക്കുന്ന പ്രാധാന്യം ലഭിക്കാത്തതിനാൽ അവർ നിലനിൽക്കുന്ന ഭരണവ്യവസ്ഥ മാറ്റിമറിച് ഫ്രാൻസിനെ വിപ്ലവത്തിലേക് നയിക്കാൻ പ്രവർത്തിച്ചു.
===വിപ്ലവത്തിന്റെ തത്വചിന്തകന്മാർ===
1.വോൾട്ടയർ:-പുരോഹിതൻമാരുടെ ചൂഷണത്തെ പരിഹസിച്ചു.യുക്തി ചിന്ത,സമത്വം,മനുഷ്യ സ്നേഹം തുടങ്ങിയവ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു
[[File:Nicolas de Largillière, François-Marie Arouet dit Voltaire adjusted.png|right|thumb|വോൾട്ടയർ]]
2.റൂസ്സോ:-സ്വാതന്ത്ര്യമായി ജനിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ എവിടെയും ചങ്ങലയിലാണെന്ന പ്രസ്താവനയിലൂടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കി.ജനങ്ങളാണ് പരമാധികാരികളെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു
[[File:Jean-Jacques Rousseau (painted portrait).jpg|right|thumb|റൂസ്സോ]]
3.മോണ്ടസ്ക്യൂ:-ജനാധിപത്യത്തെയും റിപ്പബ്ലിക്കിനെയും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
ഗവണ്മെന്റിനെ നിയമനിർമാണം,കാര്യനിർവഹണം, നീതിന്യായം എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കണമെന്ന് വാദിച്ചു.
[[File:Charles Montesquieu.jpg|right|thumb|മോണ്ടസ്ക്യൂ]]
==മന്ത്രിമാരുടെ രക്ഷാപ്രവർത്തനം==
[[File:Necker, Jacques - Duplessis.jpg|right|thumb|[[ജാക്വസ് നെക്കർ]]]]
[[File:Graincourt, attributed to - Turgot - Versailles MV 3923.jpg|right|thumb|ട്യൂർഗോട്ട്]]
[[File:Vigée-Lebrun, Elisabeth-Louise - Charles-Alexandre de Calonne (1734-1802) - Google Art Project.jpg|right|thumb|കാലോൺ]]
==ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവങ്ങൾ==
===5 മേയ് 1789-ലെ എസ്റ്റേറ്റ്സ് ജനറൽ സമ്മേളനം===
[[File:Estatesgeneral.jpg|right|thumb|5 മേയ് 1789-ലെ വെഴ്സായിലെ എസ്റ്റേറ്റ്സ് ജനറൽ സമ്മേളനം]]
ജനങ്ങളുടെമേൽ പുതിയ നികുതികൾ ചുമത്തുന്നതിനായി 5 മേയ് 1789 ൽ ചക്രവർത്തി ലൂയി പതിനാറാമൻ ജനപ്രതിനിധിസഭയായ എസ്റ്റേറ്റ്സ് ജനറൽ വിളിച്ചു ചേർത്തു. ഓരോ എസ്റ്റേറ്റിനും ഓരോ വോട്ട് മതിയെന്നും ഓരോ അംഗത്തിനും ഓരോ വോട്ട് വേണ്ട എന്നും രാജാവിനെ അനുകൂലിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ രണ്ട് എസ്റ്റേറ്റുകൾ വാദിച്ചു. എന്നാൽ മൂന്ന് എസ്റ്റേറ്റുകളിലെയും ഓരോ അംഗത്തിനും ഓരോ വോട്ട് തന്നെ വേണമെന്നായിരുന്നു 'കോമൺസ്' എന്നറിയപ്പെട്ട മൂന്നാമത്തെ എസ്റ്റേറ്റിന്റെ ആവശ്യം.
[[ചിത്രം:Le_Serment_du_Jeu_de_paume.jpg|thumb|[[ടെന്നീസ് കോർട്ട് പ്രതിജ്ഞ]]യെടുക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ഛായാചിത്രം . ചിത്രം വരച്ചത് ജാക്വസ്-ലൂയിസ് ഡേവിഡ് .]]
===ബാസ്റ്റീൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണം===
[[File:La Bastille 20060809.jpg|right|thumb|ബാസ്റ്റീൽ ജയിൽ വിപ്ലവത്തിനു മുമ്പ്]]
ബാസ്റ്റീൽ ജയിൽ ആദ്യ കാലത്ത് ഒരു കോട്ടയായിരുന്നു . 1382-ൽ നിർമിച്ച ഈ കോട്ട പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടു മുതലാണ് ജയിലായി ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയത് . ജൂലൈ 14 , 1789-ൽ ആക്രമിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവിടെ തടവുകാരായി ഏഴു പേരേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ .
1789 ജൂലൈ 14 ന് രാവിലെ പാരീസ് നഗരം ഒരു ഭീകരാവസ്ഥയിലായിരുന്നു . നഗരത്തിലേയ്ക് പോകാൻ രാജാവ് സൈന്യത്തോട് കൽപ്പിച്ചിരുന്നു . കിംവദന്തികൾ
പൗരന്മാർക്ക് നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ അദ്ദേഹം ഉടൻ തന്നെ സൈന്യത്തോട് ആവശ്യപ്പെടുമെന്ന് പ്രചരിപ്പിച്ചു .
7,000 ത്തോളം പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ടൗൺഹാളിന് മുന്നിൽ തടിച്ചുകൂടി . അവർ
ഒരു പീപ്പിൾസ് മിലിഷ്യ രൂപീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു . അവർ പലതും തകർത്തു .
ആയുധങ്ങൾ തേടി സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങളിൽ തിരച്ചിൽ നടത്തി .
ഒടുവിൽ നൂറുകണക്കിന് ആളുകളുടെ ഒരു സംഘം കിഴക്കോട്ട് നടന്നു .
കോട്ട-ജയിലായ ബാസ്റ്റൈൽ അവർ ആക്രമിച്ചു .
പൂഴ്ത്തിവെച്ച വെടിമരുന്ന് കണ്ടെത്താമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചു . തുടർന്ന് നടന്ന സായുധ പോരാട്ടത്തിൽ,
ബാസ്റ്റീലിലെ കമാൻഡർ കൊല്ലപ്പെടുകയും തടവുകാരെ വിട്ടയക്കുകയും ചെയ്തു .
അതിൽ ഏഴുപേർ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ . എന്നിട്ടും ബാസ്റ്റീലിനെ എല്ലാവരും വെറുത്തു . കാരണം അത് രാജാവിന്റെ സ്വേച്ഛാധിപത്യശക്തിയായി നിലകൊള്ളുകയായിരുന്നു . കോട്ട
പൊളിച്ചുമാറ്റി അതിന്റെ ശിലാഫലകങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും മാർക്കറ്റുകളിൽ വിറ്റു .
ജയിലിന്റെ നാശത്തിന്റെ സ്മരണാർഥമായി അവർ അത് സൂക്ഷിച്ചു .
[[File:Prise de la Bastille.jpg|thumb|14 ജൂലൈ 1789-ലെ [[ബാസ്റ്റൈൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണം]]]]
1789 ജൂലൈ 14 . ഫ്രാൻസിലെ കുപ്രസിദ്ധമായ ബാസ്റ്റീൽ ജയിൽ . കാവൽഭടന്മാർ ഭക്ഷണത്തിനു ശേഷം അവരവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലയുറപ്പിച്ചു . കാവൽജോലിയുടെ മടുപ്പൊഴിവാക്കാൻ ഭടന്മാരിൽ ചിലർ നേരമ്പോക്കുകൾ പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരുന്നു . അപ്പോഴാണ് ജയിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് റോന്തു ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഒരു ഭടൻ അത് ശ്രദ്ധിച്ചത് ; ഒരു ഇരമ്പൽ ശബ്ദം . വലിയൊരു തേനീച്ചക്കൂട്ടത്തിന്റെ ആരവം പോലെ . അയാൾ ചെവി കൂർപ്പിച്ചു . ശബ്ദം അടുത്തടുത്തു വരുന്നു . പക്ഷേ , ഒന്നും കാണാനില്ല . ഭടൻ സൂക്ഷിച്ചു നോക്കി . അതാ ദൂരെ പൊടിപടലം ഉയർന്നുപൊങ്ങുന്നു . അൽപം കഴിഞ്ഞ് കാഴ്ച കൂടുതൽ വ്യക്തമായി ; ഒരു വലിയ ജനക്കൂട്ടം ! ആയുധങ്ങളും മൺവെട്ടികളും ഇരുമ്പു ദണ്ഡുകളും പിടിച്ച് ആർത്തട്ടഹസിച്ചു കൊണ്ട് അവർ കുന്നിൻ ചരിവിലൂടെ ജയിൽ ലക്ഷ്യമാക്കി പാഞ്ഞു വരികയാണ് . ഭടൻ ഓടിച്ചെന്ന് ജയിൽകമാൻഡറെ വിവരമറിയിച്ചു . ജയിലിന്റെ നിരീക്ഷണഗോപുരത്തിൽ കയറി നിന്ന് നോക്കിയ കമാൻഡർ ഞെട്ടിപ്പോയി . അത്ര വലിയ ജനക്കൂട്ടമായിരന്നു അത് . ജയിലിൽ ഭടന്മാരുടെ എണ്ണം വളരെ കുറവായിരുന്നു . എങ്കിലും കമാൻഡർ പൊരുതാൻ തന്നെ ഉറച്ചു . 'സർവ്വശക്തിയുമെടുത്ത് പോരാടുക; മരണമെങ്കിൽ മരണം.' അയാൾ ഭടന്മാരോട് ആജ്ഞാപിച്ചു . അപ്പോഴേക്കും ജനക്കൂട്ടം ജയിൽ കവാടത്തിലെത്തിച്ചേർന്നിരുന്നു . നിമിഷനേരം കൊണ്ട് കവാടം തകർത്ത് അവർ ജയിലിനുള്ളിലേക്ക് ഇരച്ചു കയറി .
ജയിൽ കമാൻഡറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഭടന്മാർ ധീരമായി പൊരുതി . പക്ഷേ , അവർക്കു പിടിച്ചു നിൽക്കാനായില്ല . ജനങ്ങൾ ഭടന്മാരെയെല്ലാം കൊലപ്പെടുത്തി . ഇരുമ്പഴികൾ തകർത്ത് തടവുകാരെ മോചിപ്പിച്ചു . ജയിലിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ആയുധങ്ങൾ മുഴുവൻ ജനക്കൂട്ടം കൈക്കലാക്കി , ഇതിനിടയിൽ ജയിലും ആക്രമണകാരികൾ നിലംപരിശാ ക്കിയിരുന്നു . വിജയാഹ്ലാദം മുഴക്കിയ ജനക്കൂട്ടം പാരീസഗരത്തിലേക്ക് മാർച്ചു ചെയ്തു . കോട്ടയുടെ പൊളിഞ്ഞ ശിലാഫലകങ്ങൾ എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കുമായി ചന്തകളിൽ വിറ്റു . ആക്രമണത്തിൻ്റെ സ്മരണാർഥമായി അവർ അത് സൂക്ഷിച്ചു . ബാസ്റ്റീലിൽ നടന്നത് വെറുമൊരു അക്രമസംഭവം മാത്രമായിരുന്നില്ല . ലോകചരിത്രത്തെ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ച ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു ; ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവകാരികൾ ആയുധമെടുത്ത് പോരാടിയ ആദ്യസംഭവം . വളരെക്കാലം അനീതിയും അസമത്വവും അനുഭവിച്ച ഒരു ജനവിഭാഗത്തിന്റെ പ്രതികരണമാണ് ബാസ്റ്റീൽ ജയിലിന്റെ ആക്രമണത്തിനും ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവത്തിനും വഴിതെളിയിച്ചത് .
[[File:11-french revolution 1789.jpg|right|thumb|ജനങ്ങളും സൈനികരും ആക്രമണത്തിനിടയിൽ]]
== അവലംബം ==
{{reflist}}C MY 3 IS HACKER
C MY 3 WILL HACK NASa{{hist-stub}}
{{France topics}}
[[വർഗ്ഗം:ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വിപ്ലവങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫ്രാൻസിന്റെ ചരിത്രം]]
2pc689azupd6drqur7ea4416sn0qv72
വിജയശ്രീ
0
61033
4631096
3820207
2026-06-18T14:04:15Z
Malikaveedu
16584
4631096
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Vijayasree}}
{{Infobox person
| name = വിജയശ്രീ
| image = Vjayasrees.jpg
| alt =
| caption =
| birth_date = January 8, 1953
| birth_place = [[India]]
| death_date = 17 മാർച്ച് 1974
| death_place =
| nationality = {{IND}}
| other_names =
| known_for =
| parents = വാസുപിള്ള (പിതാവ്) <br> വിജയമ്മ (മാതാവ്)
| occupation = നടി
}}
[[1970]]കളിൽ മലയാളചലച്ചിത്രരംഗത്ത് സജീവമായിരുന്ന ഒരു നടിയായിരുന്നു '''വിജയശ്രീ'''. 1953, ജനുവരി 8 ന് വാസുപിള്ളയുടെയും വിജയമ്മയുടെയും മകളായി [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]], [[മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം|മണക്കാട്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് വിളക്കാട്ടു കുടുംബത്തിലാണ് വിജയശ്രീയുടെ ജനനം. വിജയശ്രീയ്ക്കു് രണ്ടു സഹോദൻമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ ആദ്യ സിനിമ 1966 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചിത്തി ആയിരുന്നു. 1969 ൽ [[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ|തിക്കുറിശി സുകുമാരൻ നായർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[പൂജാപുഷ്പം]] എന്ന സിനിമയിലാണ് മലയാളത്തിൽ ആദ്യം അഭിനയിക്കുന്നത്.
== അഭിനയ ജീവിതം ==
തന്റെ തുറന്ന അഭിനയത്തിന്റെ പേരിൽ സിനിമ ലോകത്ത് ശ്രദ്ധേയയായ ഒരു നടിയായിരുന്നു വിജയശ്രീ.<ref>{{Cite web |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/04/18/stories/2002041800370302.htm |title=www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/04/18/stories/2002041800370302.htm |access-date=2016-03-27 |archive-date=2010-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100824174530/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/04/18/stories/2002041800370302.htm |url-status=dead }}</ref> അവരുടെ ചില ശ്രദ്ധേയമായ ചിത്രങ്ങൾ ''[[അങ്കത്തട്ട് (ചലച്ചിത്രം)|അങ്കത്തട്ട്]]'', ''[[ആരോമലുണ്ണി (ചലച്ചിത്രം)|ആരോമലുണ്ണി]]'', ''[[പൊന്നാപുരം കോട്ട]]'' എന്നിവയാണ്. ഇതിൽ മിക്ക ചിത്രങ്ങളിലും നായകൻ [[പ്രേം നസീർ]] ആയിരുന്നു. അത് പോലെ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിലെ പല പ്രധാന ചിത്രങ്ങളും [[ഉദയ സ്റ്റുഡിയോ]]<nowiki/>യുടെ ബാനറിലും മെറിലാൻഡ് സ്റ്റുഡിയോയിലും നിർമ്മിച്ചവയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2004/01/12/stories/2004011204200500.htm |title=www.hindu.com/2004/01/12/stories/2004011204200500.htm |access-date=2016-03-27 |archive-date=2005-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050211123457/http://www.hindu.com/2004/01/12/stories/2004011204200500.htm |url-status=dead }}</ref>
<nowiki/>{{Speculation section}}
== മരണം ==
വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ വിജയശ്രീ ആത്മഹത്യ ചെയ്യുകയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.chennaionline.com/society/monal.asp |title=Chennai Online article on actress suicide |access-date=2009-01-15 |archive-date=2008-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080917004214/http://chennaionline.com/society/monal.asp |url-status=dead }}</ref> ആ ദാരുണ സംഭവം മലയാള സിനിമയെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ നടുക്കി. മലയാള ചലച്ചിത്രവേദിയിൽ തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്ന ചില പ്രശ്നങ്ങളാണ് വിജയശ്രീയുടെ ആത്മഹത്യക്കു വഴി തെളിയിച്ചതെന്ന് ചില മാധ്യമങ്ങൾ പറഞ്ഞിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.chennaionline.com/society/monal.asp |title=www.chennaionline.com/society/monal.asp |access-date=2009-01-15 |archive-date=2008-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080917004214/http://chennaionline.com/society/monal.asp |url-status=dead }}</ref> 1974 മാർച്ച് 21 ന് 21 വയസിൽ വിജയശ്രീ ആത്മഹത്യ ചെയ്തുവെന്നു പൊതുവായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. [[പൊന്നാപുരം കോട്ട]] എന്ന സിനിമ ചിത്രീകരണ സമയത്ത് മലയാളസിനിമയിലെ അക്കാലത്തെ ഒരു പ്രമുഖ സംവിധായകൻ പുഴയിൽ നീരാട്ട് ചിത്രീകരിക്കുന്ന വേളയിൽ അവിചാരിതമായി അവരുടെ വസ്ത്രം അഴിഞ്ഞുവീണ വേളയിൽ വിജയശ്രീ അറിയാതെ സൂം ലെൻസ് ഉപയോഗിച്ച് അവരുടെ നഗ്നത ചിത്രീകരിക്കുകയും ആ വീഡിയോ ക്ലിപ്പുകൾ നിരന്തരം അവരെ ബ്ലാക്മെയിൽ ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു.{{തെളിവ്}} ഇക്കാര്യം 1973 മാർച്ച് മാസത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നാന ഫിലിം വാരികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ വിജയശ്രീ വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.{{തെളിവ്}} പ്രേംനസീറിന് ഇതെക്കുറച്ച് അറിവുണ്ടായിരുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.{{തെളിവ്}} അക്കാലത്തും സിനിമാരംഗത്ത് ബ്ലാക്മെയിലിങ് നന്നായിട്ടു തന്നെ നടന്നിരുന്നു. ബ്ലാക്മെയിലിങ്ങിൽ മനം നൊന്തു ആത്മഹത്യ ചെയ്തതാണെന്ന വാദം നിലനില്ക്കുന്നു. അതല്ല മറ്റു ചില കാരണങ്ങളും നാട്ടുകാരുടെ ഇടയിൽ അക്കാലത്തു പരന്നിരുന്നു. അവരുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് എന്തായാലും ഒട്ടേറെ നിഗൂഢതകൾ നിലനിൽക്കുന്നു.
വിജയശ്രീ തന്റെ എല്ലാ നിഷ്കളങ്കതയോടു കൂടെയും കുട്ടികളെ അതിയായി സ്നേഹിച്ചിരുന്നു. അവരുടെ അടുത്തു വരുന്ന കുട്ടികൾക്കു് അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും മിഠായി, മധുര പലഹാരങ്ങൾ എന്നിവ വിതരണം ചെയ്തിരുന്നു.
പ്രശസ്തിയുടെ ഉത്തുംഗത്തിൽ നിൽക്കവേയായിരുന്നു അവരുടെ അപ്രതീക്ഷിത മരണം. വിജയശ്രീയുടെ മരണത്തിനു ശേഷം അഭിനയിച്ചു പൂർത്തിയാകാനുണ്ടായിരുന്ന യൌവ്വനം എന്ന സിനിമയും വണ്ടിക്കാരി എന്ന സിനിമയും ചേർത്ത് ഒറ്റ സിനിമയാക്കി പുറത്തിറങ്ങിയതും വമ്പൻ ഹിറ്റായി മാറിയിരുന്നു. അവസാന ചിത്രത്തിലെ നായകൻ [[രാഘവൻ]] ആയിരുന്നു.
ഒരു കാലത്ത് മലയാളത്തിലെ '[[മരിലിൻ മൺറോ|മർലിൻ മൺ റോ]]' എന്നാണ് വിജയശ്രീ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഒട്ടേറെ ചിത്രങ്ങളിൽ ഗ്ളാമർ വേഷങ്ങളുമായി ആ നടി ശോഭിച്ചു. കെ.പി.കൊട്ടാരക്കര നിർമ്മിച്ച് ശശികുമാർ സംവിധാനം ചെയ്ത 'രക്തപുഷ്പം'എന്ന ചിത്രത്തോടെയാണ് മലയാള സിനിമ വിജയശ്രീയെ ശ്രദ്ധിച്ചത്.
നിത്യ ഹരിത നായകനായ പ്രേംനസീറുമൊത്ത് അനവധി ചിത്രങ്ങളിൽ ഇക്കാലയളവിൽ അവർ അഭിനയിച്ചു. [[പോസ്റ്റ്മാനെ കാണാനില്ല|പോസ്റ്റുമാനെ കാണ്മാനില്ല]], [[അജ്ഞാതവാസം (ചലച്ചിത്രം)|അജ്ഞാതവാസം]], [[മറവിൽ തിരിവ് സൂക്ഷിക്കുക]], [[ലങ്കാദഹനം]], [[പൊന്നാപുരം കോട്ട]], [[പത്മവ്യൂഹം (1973-ലെ ചലച്ചിത്രം)|പത്മവ്യൂഹം]], [[പഞ്ചവടി]], [[ആരോമലുണ്ണി (ചലച്ചിത്രം)|ആരോമലുണ്ണി]], [[സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ]] തുടങ്ങിയ അക്കാലത്തെ ഹിറ്റു ചിത്രങ്ങളിൽ നസീർ-വിജയശ്രീ ജോഡികൾ ഒന്നിച്ചു.
ഗ്ളാമർ നർത്തകിയെന്നും, ഗ്ളാമർ നടി എന്നുമുള്ള പേരുകളിൽ നിന്നും വിജയശ്രീ രക്ഷനേടാൻ അതിയായി ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. അങ്ങനെയാണ് സ്വർഗ്ഗപുത്രി, ജീവിക്കാൻ മറന്നു പോയ സ്ത്രീ, യൗവനം, ആദ്യത്തെ കഥ തുടങ്ങിയ കുടുംബചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചത്. നല്ല അഭിനേത്രി എന്ന പേരും നേടിയശേഷമാണ് അവർ കാലയവനികയ്ക്കുള്ളിൽ മറഞ്ഞത്.
==അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! No.!! വർഷം !! സിനിമ !! കഥാപാത്രം !! സംവിധായകൻ !! ഒപ്പം അഭിനയിച്ചവർ!! നിർമ്മാണം
|-
| 1 ||1974 || [[വണ്ടിക്കാരി]] |||| പി. സുബ്രഹ്മണ്യം|| ||P. സുബ്രഹ്മണ്യം
|-
| 2 || 1974|| [[യൌവ്വനം ]] ||മിനിക്കുട്ടി ||ബാബു നന്തൻകോട്|| മധു, രാഘവൻ, റാണിചന്ദ്ര ||P. സുബ്രഹ്മണ്യം
|-
| 3 || 1974|| [[അലകൾ]]|| || M.D. മാത്യൂസ്||രാജേഷ്, വിജയശ്രീ ||M.D. മാത്യൂസ്
|-
| 4 || 1974|| [[ജീവിക്കാൻ മറന്നു പോയ സ്ത്രീ]]|| || KS സേതുമാധവൻ||മോഹൻ, ഷീല, M.G. സോമൻ,വിജയശ്രീ ||K.S.R. മൂർത്തി
|-
| 5 || 1973|| [[അജ്ഞാതവാസം]]||കുഞ്ഞുലക്ഷ്മി || AB രാജ്||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, റാണിചന്ദ്ര ||KP കൊട്ടാരക്കര
|-
| 6 || 1973|| [[അങ്കത്തട്ട്]]||ആർച്ച|| TR രഘുനാഥ്||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ ||മുഹമ്മദ് ആസാം (Aazam ഭായ്)
|-
| 7 || 1973|| [[പത്മവ്യൂഹം]]||ജയ, റാണി (ഡബിൾ റോൾ) ||ശശികുമാർ ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ||V.M. ചാണ്ടി, C.C. ബേബി
|-
| 8 || 1973|| [[പഞ്ചവടി]]|| || ശശികുമാർ || പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, വിൻസൻറ്.||V.M. ചാണ്ടി
|-
| 9 || 1973|| [[വീണ്ടും പ്രഭാതം]]|| സരോജം
||P ഭാസ്കരൻ||പ്രേംനസീർ, ശാരദ, വിജയശ്രീ||M.P. റാവു ,M.R.K. മൂർത്തി
|-
| 10 || 1973|| [[പാവങ്ങൾ പെണ്ണുങ്ങൾ]]|| || M കുഞ്ചാക്കോ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, ഉഷാകുമാരി.||M. കുഞ്ചാക്കോ
|-
| 11|| 1973|| [[പൊന്നാപുരം കോട്ട]]|| || M കുഞ്ചാക്കോ ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, വിജയനിർമ്മല||M. കുഞ്ചാക്കോ
|-
| 12|| 1973|| [[തിരുവാഭരണം]] || || ശശികുമാർ ||പ്രേംനസീർ, മധു, വിജയശ്രീ, ജയഭാരതി||E.K. ത്യാഗരാജൻ
|-
| 13|| 1973|| [[സ്വർഗ്ഗപുത്രി]]||ലിസി||P സുബ്രഹ്മണ്യം||മധു, വിജയശ്രീ||P സുബ്രഹ്മണ്യം
|-
| 14|| 1973|| [[തേനരുവി]]|| ||M കുഞ്ചാക്കോ || സത്യൻ, പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, വിജയനിർമ്മല||M. കുഞ്ചാക്കോ
|-
| 15|| 1973|| [[പച്ചനോട്ടുകൾ]]||ലീലാമ്മ|| എ.ബി. രാജ്||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, റാണിചന്ദ്ര||K.P. കൊട്ടാരക്കര
|-
| 16|| 1973|| [[തനിനിറം]]|| രാധ || ശശികുമാർ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ||മുഹമ്മദ് ആസാം (Aazam ഭായ്)
|-
| 17|| 1973|| [[പ്രേതങ്ങളുടെ താഴ്വര]]|| || വേണുഗോപാല മേനോൻ||രാഘവൻ, വിജയശ്രീ||വേണുഗോപാല മേനോൻ
|-
| 18|| 1973|| [[കാട്]]|| മാല||P. സുബ്രഹ്മണ്യം||മധു, വിജയശ്രീ, വിൻസൻറ്||P. സുബ്രഹ്മണ്യം
|-
| 19|| 1972|| [[ആരോമലുണ്ണി]]|| ||M. കുഞ്ചാക്കോ ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, ഷീല||M കുഞ്ചാക്കോ
|-
| 20|| 1972|| [[മന്ത്രകോടി]]|| വത്സല
|| M കൃഷ്ണൻ നായർ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ||R.M. വീരപ്പൻ
|-
| 21|| 1972|| [[മറവിൽ തിരിവു സൂക്ഷിക്കുക]]||ഇന്ദുമതി|| ശശികുമാർ ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ||RS രാജൻ
|-
| 22|| 1972|| [[പോസ്റ്റുമാനെ കാണ്മാനില്ല]]||കമലം|| M കുഞ്ചാക്കോ ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ||M. കുഞ്ചാക്കോ
|-
| 23|| 1972|| [[പുഷ്പാഞ്ജലി]] ||ഉഷ|| ശശികുമാർ ||പ്രേംനസീർ (ത്രിബിൾ റോൾ), വിജയശ്രീ||P.V. സത്യം, മുഹമ്മദ് ആസാം (Aazam ഭായ്)
|-
| 24|| 1972|| [[ആദ്യത്തെ കഥ]]||രാജകുമാരി|| KS സേതുമാധവൻ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീe, ജയഭാരതി||K.S.R. മൂർത്തി
|-
| 25|| 1972|| [[അന്വേഷണം]]|| || ശശികുമാർ ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീe, ശാരദ||മുഹമ്മദ് ആസാം (Aazam ഭായ്)
|-
| 26|| 1972|| [[മായ]]||കമലം||രാമു കാര്യാട്ട് ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, ശാരദ||T.E. വാസുദേവൻ
|-
| 27|| 1972|| [[പ്രൊഫസർ]]||മായാദേവി|| P സുബ്രഹ്മണ്യം ||ജെമിനി ഗണേശൻ, ശാരദ, വിജയശ്രീ||P. സുബ്രഹ്മണ്യം
|-
| 28|| 1972|| [[ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ]]|| || P സുബ്രഹ്മണ്യം ||ജെമിനി ഗണേശൻ, വിജയശ്രീ, ശാരദ, റാണിചന്ദ്ര.||P. സുബ്രഹ്മണ്യം
|-
| 29|| 1972|| [[സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ]]||സുമതി|| AB രാജ്||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ||KP കൊട്ടാരക്കര
|-
| 30|| 1972|| [[ടാക്സി കാർ]]||റാണി||വേണുഗോപാല മേനോൻ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, വിൻസൻറ്||വേണുഗോപാല മേനോൻ
|-
| 31|| 1971|| [[ശിക്ഷ]]||Dancer || N പ്രകാശ്||സത്യൻ, പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീe, ഷീല||മുഹമ്മദ് ആസാം (Aazam ഭായ്)
|-
| 33|| 1971|| [[ബോബനും മോളിയും]]|| || ശശികുമാർ ||മധു, വിജയശ്രീ||രവി അബ്രഹാം
|-
| 33|| 1971|| [[ലങ്കാദഹനം]] ||രജനി||ശശികുമാർ ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ||K.P. കൊട്ടാരക്കര
|-
| 34|| 1971|| [[മറുനാട്ടിൽ ഒരു മലയാളി]]||ഗീത||AB രാജ്||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ||T.E. വാസുദേവൻ
|-
| 35|| 1971|| [[അച്ഛൻറെ ഭാര്യ]]||ഓമന|| തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ ||K.P. ഉമ്മർ, വിജയശ്രീ, രാഗിണി||KS ശബരിനാഥൻ
|-
| 36|| 1970|| [[പളുങ്കുപാത്രം]]|| ||തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ || സത്യൻ, പ്രേംനസീർ, മധു, വിജയശ്രീ, പത്മിനി.||K.S. ശബരിനാഥൻ
|-
| 37|| 1970|| [[ദത്തുപുത്രൻ]]||വനജ||M കുഞ്ചാക്കോ ||സത്യൻ, പ്രേംനസീർ, ഷീല, വിജയശ്രീ, ജയഭാരതി||M. കുഞ്ചാക്കോ
|-
| 38|| 1970|| [[ഒതേനന്റെ മകൻ]]||കുഞ്ഞികുങ്കി|| M കുഞ്ചാക്കോ ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, രാഗിണി, ഷീല||M. കുഞ്ചാക്കോ
|-
| 39|| 1970|| [[ഡിറ്റക്ടീവ് 909 കേരളത്തിൽ]]|| || വേണുഗോപാല മേനോൻ ||K.P. ഉമ്മർ, വിജയശ്രീ, ജയഭാരതി||T.C. ശങ്കർ
|-
| 40|| 1970|| [[രക്തപുഷ്പം]]|| || ശശികുമാർ ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ||K.P. കൊട്ടാരക്കര
|-
| 41|| 1969|| [[പൂജാപുഷ്പം]]|| || തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ ||പ്രേംനസീർ, വിജയശ്രീ, ഷീല||K.S. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ
|-
|}
== അവലംബം ==
{{reflist}}
# http://www.scoopeye.com/showNews.php?news_id=1637
# http://malayalam.webdunia.com/entertainment/film/profile/0705/21/1070521077_1.htm
# http://malayal.am/node/5060{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]|}|}
a4ufmkmthqfy3ry7079tn3wyqtywv3i
ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങളുടെ പട്ടിക
0
61189
4631257
3970503
2026-06-19T03:11:40Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631257
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|List of operating systems}}
== പ്രൊപ്രൈറ്ററി ==
===[[Acorn Computers|അകോൺ കമ്പ്യൂട്ടേഴ്സ്]]===
*[[ARX (operating system)|ഏ.ആർ.എക്സ്.]]
*[[Arthur (operating system)|ആർഥർ]]
*[[RISC OS|റിസ്ക് ഓ.എസ്.]]
*[[Acorn MOS|എം.ഓ.എസ്.]]
*[[Panos (operating system)|പാനോസ്]]
*[[RISC iX|റിസ്ക് iX]]
=== [[Apple Inc.|ആപ്പിൾ]] ===
*[[ആപ്പിൾ II ശ്രേണി|ആപ്പിൾ II]]
**[[ആപ്പിൾ DOS|ആപ്പിൾ ഡോസ്]]
**[[ProDOS|പ്രോ ഡോസ്]]
***[[GS/OS]]
*[[ആപ്പിൾ III]]
**[[ആപ്പിൾ SOS|SOS]] (Sophisticated Operating System)
*[[ലിസാ ഒഎസ്]]
*[[മാക്കിന്റോഷ്]]
**[[മാക് ഒഎസ്]]
***[[മാക് ഒഎസ് 8]]
***[[മാക് ഒഎസ് 9]]
**[[Unix-like]]
***[[A/UX]]
***[[MkLinux]]
***[[മാക് ഒ.എസ്. എക്സ്]]
****[[മാക് ഒ.എസ്. എക്സ് v10.0]] (മാക് ഒ.എസ് എക്സ് 10.0 "Cheetah")
****[[മാക് ഒ.എസ്. എക്സ് v10.1]] (മാക് ഒ.എസ് എക്സ് 10.1 "Puma")
****[[മാക് ഒ.എസ്. എക്സ് v10.2]] (മാക് ഒ.എസ് എക്സ് 10.2 "Jaguar")
****[[മാക് ഒ.എസ്. എക്സ് v10.3]] (മാക് ഒ.എസ് എക്സ് 10.3 "Panther")
****[[മാക് ഒ.എസ്. എക്സ് v10.4]] (മാക് ഒ.എസ് എക്സ് 10.4 "Tiger")
****[[മാക് ഒ.എസ്. എക്സ് v10.5]] (മാക് ഒ.എസ് എക്സ് 10.5 "Leopard")
****[[മാക് ഒ.എസ്. എക്സ് v10.6]] (മാക് ഒ.എസ് എക്സ് 10.6 "Snow Leopard")
****[[മാക് ഒ.എസ്. എക്സ് Server]]
***[[Darwin (operating system)|Darwin]] ([[open source]] underpinnings of Mac OS X, based on [[FreeBSD]] and [[NextStep]])
***[[ഐഫോൺ ഒഎസ്]]
***[[ആപ്പിൾ ന്യൂട്ടൺ]]
****[[ന്യൂട്ടൺ ഒഎസ്]]
=== [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്]] ===
*[[Xenix]] (licensed version of Unix; licensed to [[Santa Cruz Operation|SCO]] in 1987)
*[[MSX-DOS]] (developed by MS Japan for the MSX 8-bit computer)
*[[MS-DOS]] (developed jointly with IBM, versions 1.0–6.22)
*[[വിൻഡോസ് CE]] (OS for handhelds, embedded devices, and real-time applications that is similar to other versions of Windows)
**[[വിൻഡോസ് CE 3.0]]
**[[വിൻഡോസ് Mobile]]
**[[വിൻഡോസ് CE 5.0]]
*DOS based വിൻഡോസ്
**[[വിൻഡോസ് 1.0]]
**[[വിൻഡോസ് 2.0]]
**[[വിൻഡോസ് 3.0]]
**[[വിൻഡോസ് 3.1x]]
**വിൻഡോസ് 3.2 (Chinese-only release)
*വിൻഡോസ് 9x കുടുംബം
**[[വിൻഡോസ് 95]]
**[[വിൻഡോസ് 98]]
**[[വിൻഡോസ് ME]]
*[[OS/2]] (developed jointly with IBM)
*[[വിൻഡോസ് NT]]
**[[വിൻഡോസ് NT 3.1]]
**[[വിൻഡോസ് NT 3.5]]
**[[വിൻഡോസ് NT 3.51]]
**[[വിൻഡോസ് NT 4.0]]
**[[വിൻഡോസ് 2000]]
**[[വിൻഡോസ് എക്സ്പി]]
**[[വിൻഡോസ് സെർവർ 2003]]
**[[Windows Fundamentals for Legacy PCs]] (aka Windows NT 5.1)
**[[വിൻഡോസ് വിസ്റ്റ]]
**[[വിൻഡോസ് ഹോം സെർവർ]]
**[[വിൻഡോസ് സെർവർ 2008]]
**[[വിൻഡോസ് 7]]
**[[Windows സെർവർ 2008 R2]] (വിൻഡോസ് 7 അടിസ്ഥാനമാക്കി) ഒക്ടോബർ 22, 2009
**[[വിൻഡോസ് ഹോം സെർവർ 2011]] (വിൻഡോസ് സെർവർ 2008 R2 അടിസ്ഥാനമാക്കി) ഏപ്രിൽ 6, 2011
**[[Windows Server 2012|വിൻഡോസ് സെർവർ 2012]] (വിൻഡോസ് 8 അടിസ്ഥാനമാക്കി) സെപ്റ്റംബർ 4, 2012
**[[Windows 8|വിൻഡോസ് 8]] (വിൻഡോസ് എൻ.റ്റി. 6.2) ഒക്ടോബർ 26, 2012
**[[Windows Preinstallation Environment|Windows Preinstallation Environment (WinPE)]]
*[[Singularity (operating system)|Singularity]] - A research operating system written mostly in [[managed code]] ([[C Sharp (programming language)|C#]])
*[[Midori (operating system)|മിഡോരി]] - A managed code operating system
==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* [http://www.csee.wvu.edu/~jdm/classes/cs258/OScat/ A catalog of operating systems]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130127113729/http://www.csee.wvu.edu/~jdm/classes/cs258/OScat/ |date=2013-01-27 }}
* [http://www.harolds928people.org/index.htm/ Harold Kaplow Remembrances] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005074122/http://www.harolds928people.org/index.htm/ |date=2011-10-05 }}
* [http://www.operating-system.org/betriebssystem/_english/os-liste.htm Large list of operating systems]
{{Operating system}}
{{ഫലകം:Itstub}}
6oblqw26hneuu1uxlnapdvh633smjm2
ഈജിപ്തിലെ അന്തോനീസ്
0
63316
4631191
4116407
2026-06-18T18:49:03Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631191
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Anthony the Great}}
{{Infobox saint
|name=വിശുദ്ധ അന്തോണിയേസ്
|birth_date=ca.251
|death_date=356
|feast_day=January 30 ([[Eastern Orthodoxy]] = [[Month of Tobi|Tobi]] 22 [[Coptic Orthodox Church of Alexandria|Coptic Church]]) <br />January 17 = [[Western Christianity]]
|venerated_in=[[Eastern Orthodoxy]],<br />[[Coptic Orthodox Church]],<br />[[Oriental Orthodoxy]], <br />[[Roman Catholic Church]],<br />[[Lutheranism]]
| image=StAnthony.jpg
|imagesize=185px
|caption=ക്രൈസ്തവസന്യാസത്തിന്റെ പിതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഈജിപ്തിലെ അന്തോനീസ് (ക്രി.വ. 251-356)
|birth_place=[[Herakleopolis Magna]], [[Egypt]]
|death_place=Mount Colzim, [[Egypt]]
|titles=Venerable and God-bearing Father
|beatified_date=
|beatified_place=
|beatified_by=
|canonized_date=
|canonized_place=
|canonized_by=
|attributes=bell; pig; book; [[Cross of Tau]]<ref>{{cite book|last=Tresidder|first=Jack|title=The complete dictionary of symbols|year=2005|publisher=Chronicle Books|isbn=9780811847674|page=36|url=http://books.google.com/books?id=MV25OktTqLIC&pg=PA36}}</ref><ref>{{cite book|last=Cornwell|first=Hilarie|title=Saints, Signs, and Symbols: The Symbolic Language of Christian Art|year=2009|publisher=Church Publishing|isbn=9780819223456|page=23|url=http://books.google.com/books?id=DiqteX9qvzUC&pg=PA23|coauthors=James Cornwell|accessdate=22 October 2010}}</ref>
|patronage= Basket makers, brushmakers, gravediggers<ref>{{cite book|last=Butler|first=Alban|title=Butler's lives of the saints|year=1991|publisher=HarperCollins|isbn=9780060692995|pages=439–40|url=http://books.google.com/books?id=SoUCc0CA7g4C&pg=PP439#v=onepage&q&f=false|authorlink=Alban Butler|editor=Michael J. Walsh|accessdate=22 October 2010}}</ref>
|major_shrine=[[Monastery of Saint Anthony]], Egypt<br />[[Saint-Antoine-l'Abbaye]], France
|suppressed_date=
|issues=
|prayer=
|prayer_attrib=
}}
[[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിൽ]] ജീവിച്ചിരുന്ന വിശുദ്ധനും [[മരുഭൂമിയിലെ സഭാപിതാക്കൻമാര്|മരുഭൂമിയിലെ സഭാപിതാക്കൻമാരിൽ ]] പ്രധാനിയുമായിരുന്നു മഹാനായ അന്തോനീസ്. പാദുവായിലെ അന്തോണീസ് മുതലായ സമനാമധാരികളായ വിശുദ്ധരിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തെ വേർതിരിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല വിശേഷണങ്ങൾ ആണ്: ആശ്രമാധിപൻ അന്തോനീസ്, [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിലെ]] അന്തോനീസ്, അന്തോനീസ് പിതാവ് (Ἀβᾶς Ἀντώνιος), എല്ലാ സംന്യാസികളുടേയും പിതാവ് എന്നീ പേരുകളിലും '''ഈജിപിതിലെ അന്തോനീസ്'''(c 251 – 356) അറിയപ്പെടുന്നു. പൗരസ്ത്യ ഓർത്തൊഡോക്സ് സഭയും പാശ്ചാത്യസഭകളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരുനാൾ ജനുവരി 17-ന് ആഘോഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ഈഗുപ്തായ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|ഈജിപ്തിലെ ഓർത്തഡോക്സ്]], [[കത്തോലിക്കാ സഭ|കത്തോലിക്കാ സഭകൾ]], കോപ്റ്റിക് പഞ്ചാംഗത്തിലെ തോബി മാസം 22-ന് സമാന്തരമായി വരുന്ന ജനുവരി 30-നാണ് ആ തിരുനാൾ ആഘോഷിക്കുന്നത്.
സഭാപിതാവായ [[അലക്സാണ്ട്രിയ|അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ]] [[അത്തനാസിയൂസ്]] എഴുതിയതെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന [[ഗ്രീക്ക്]] ഭാഷയിലുള്ള അന്തോനീസിന്റെ ജീവചരിത്രം, സന്യാസജീവിതം എന്ന ആശയം ക്രൈസ്തവലോകത്ത് പരക്കാൻ ഏറെ സഹായകമായി. അതിന്റെ ലത്തീൻ പരിഭാഷ പാശ്ചാത്യക്രൈസ്തവലോകത്തും സംന്യാസജീവിതത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
ചർമ്മസംബന്ധിയായ പകർച്ചവ്യാധികളിൽ നിന്നുള്ള രക്ഷയ്ക്ക് അന്തോനീസിന്റെ മദ്ധ്യസ്ഥത സഹായകമാണെന്ന് വിശ്വാസമുണ്ട്. [[കുമിൾ]], [[ബാക്ടീരിയ]] മുതലായവമൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ചിലതരം രോഗങ്ങൾ "അന്തോനീസിന്റെ അഗ്നി" എന്നപേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
== ജീവിതം ==
അന്തോനീസിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ലഭ്യമായ വിവരങ്ങളിൽ ഏറെയും ക്രി.വ. 36-നടുത്ത് [[ഗ്രീക്ക്]] ഭാഷയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഖ്യാതമായ ജീവചരിത്രത്തിൽ ഉള്ളതാണ്. ഇതിന്റെ കർത്താവ് സഭാപിതാവായ അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ [[അത്തനാസിയൂസ്]] ആണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ക്രി.വ. 374-ന് മുൻപെങ്ങോ ആ ജീവചരിത്രം അന്തിയോക്കിയയിലെ എവാഗ്രിയസ് ലത്തീനിലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തി. ഈ പരിഭാഷ ആ ജീവചരിത്രത്തെ ക്രൈസ്തവലോകത്തിലെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന സാഹിത്യകൃതികളിലൊന്നാക്കി. മദ്ധ്യകാലങ്ങളിലത്രയും 'ജീവചരിത്രം' അതിന്റെ പ്രാമുഖ്യം നിലനിർത്തി.<ref>White, 4.</ref> ജീവചരിത്രസംബന്ധിയായ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്, അന്തോനീസിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അനേകം പ്രഭാഷണങ്ങളും, കത്തുകളും സഹായകമാണ്. എന്നാൽ, അവയെല്ലാം ഒരുപോലെ വിശ്വസനീയമല്ല.
അന്തോനീസ് ഒരുപക്ഷേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മതൃഭാഷയായ കോപ്റ്റിക് മാത്രമേ സംസാരിച്ചിരുന്നുള്ളുവെന്നുവരാം. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വചനങ്ങൾ അവയുടെ ഗ്രീക്ക് പരിഭാഷകളിലൂടെ പ്രചരിച്ചു. അദ്ദേഹം സ്വയം ഒന്നും എഴുതിയില്ല. അത്തനാസിയൂസിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ജീവചരിത്രത്തിന് "മഹാനായ അന്തോനീസിന്റെ ജീവിതം എന്നാണ് പേര്. മരുഭൂമിയിലെ പിതാക്കന്മാരുടെ വചനങ്ങളുടെ വ്യത്യസ്ത സമാഹാരങ്ങളിൽ അന്തോനീസിനെക്കുറിച്ചുള്ള പല സംഭവങ്ങളും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
അന്തോനീസ് സ്വയം ഏതെങ്കിലും സംന്യാസാശ്രമം തുടങ്ങുകയൊ സംഘടിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്തില്ലെങ്കിലും ഒറ്റപ്പെട്ട പരിത്യാഗജീവിതത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വഴി പിന്തുടർന്നവരുടെ ഒരു സമൂഹം അദ്ദേഹത്തിനു ചുറ്റും രൂപമെടുത്തു. അന്തോനീസിന്റെ ആശയങ്ങൾ പർക്കാൻ അത്തനാസിയൂസിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന ജീവചരിത്രം സഹായകമായി. പരിത്യാഗജീവിതത്തിൽ സംന്യാസികൾക്ക് അന്തോനീസിന്റെ ജീവിതം മതിയായ മാതൃകയാണ് എന്നാണ് അത്തനാസിയൂസ് എഴുതിയത്.<ref name="Butler's"/>
=== ജനനം, വിളി ===
[[പ്രമാണം:Antoniusaltaar.jpg|thumb|left|225px|നെഥർലാൻഡ്സിലെ വാർഫ്ഹൂയിസണിലെ ആശ്രമദേവാലയത്തിൽ അന്തോനീസിന്റെ ചിത്രവും തിരുശേഷിപ്പുകളും സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന പഴയ മുഖ്യ അൾത്താര.]]
ഉത്തര ഈജിപ്തിലെ പുരാതനപ്രവിശ്യകളിലൊന്നായിരുന്ന ഹീരാക്ലിയോപോലിൻസിലെ കോമ എന്ന സ്ഥലത്ത്, ധനികഭൂവുടമകളുടെ കുടുംബത്തിൽ ക്രി.വ. 251-ൽ അന്തോനീസ് ജനിച്ചു. പതിനെട്ടുവയസ്സുള്ളപ്പോൾ മാതാപിതാക്കൾ മരിച്ചതോടെ അന്തോനീസിന് ആകെയുണ്ടായിരുന്നത് അവിവാഹിതയായ ഇളയ സഹോദരിയായിരുന്നു.<ref>Kenneth Scott Latourette - A History of Christianity - പുറം 225</ref> ഒരുദിവസം ദേവാലയശുശ്രൂഷക്കിടെ, "പരിപൂർണ്ണതനേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നെങ്കിൽ, നിനക്കുള്ളതെല്ലാം വിറ്റ് കിട്ടുന്ന പണം ദരിദ്രർക്ക് കൊടുത്തിട്ട് വന്ന് എന്നെ അനുഗമിക്കുക" എന്ന [[പുതിയ നിയമം|പുതിയനിയമത്തിലെ]] [[യേശു|യേശുവിന്റെ]] ആഹ്വാനം വായിച്ചുകേട്ട അന്തോനീസ് അതിൽ ആകൃഷ്ടനായി.<ref>പുതിയ നിയമം, മത്തായിയുടെ സുവിശേഷം 19:21</ref> ഈ വാക്യത്തെ അക്ഷരാർഥത്തിലെടുത്ത അന്തോനീസ് തന്റെ കുടുംബസ്വത്തിൽ കുറേ അയൽവാസികൾക്ക് കൊടുക്കുകയും ബാക്കിയുള്ളത് വിറ്റ് പണം പാവങ്ങൾക്ക് വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തശേഷം സഹോദരിയെ ഒരു ക്രൈസ്തവകന്യാസമൂഹത്തിലാക്കി.<ref>Athanasius of Alexandria, Life of Antony, 3. In ''Early Christian Lives'', Carolinne White, trans. (London: Penguin Books, 1998), p. 10.</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ആ പ്രദേശത്തെ ഒരു താപസന്റെ ശിഷ്യത്വം സ്വീകരിച്ചു<ref name="Butler's">Burns, Paul, ed. ''Butler's Lives of the Saints:New Full Edition'' January vol. Collegeville, MN:The Liturgical Press. ISBN 0-8146-2377-8.</ref>
=== മരുഭൂമിയിലേക്ക് ===
ഈജിപ്തിലെ മരുപ്രാന്തങ്ങളിൽ ക്രൈസ്തവസംന്യാസത്തിന്റെ വഴി പിന്തുടർന്നിരുന്നവർ നേരത്തേ ഉണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ട്, അന്തോനീസിനെ സംന്യാസജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കക്കാരൻ എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് പൂർണ്ണമായും ശരിയല്ല. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യവനീകൃത യഹൂദചിന്തകൻ അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ ഫിലോ "തെറാപൂതേ" എന്നുവിളിച്ച പരിത്യാഗിസമൂഹങ്ങൾ, അലക്സാണ്ഡ്രിയക്കടുത്തുള്ള മേറയോട്ടിസ് തടാകത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലെ കഠിനസാഹചര്യങ്ങളിലും, എത്തിപ്പെടാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള മറ്റിടങ്ങളിലും പണ്ടേ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. നന്മയുടെ തികവ് കാംക്ഷിക്കുന്നവർ ഗ്രീക്കുകാർക്കും അല്ലാത്തവർക്കും ഇടയിൽ ഉള്ളതുകൊണ്ട്, ഇത്തരത്തിലുള്ള സമൂഹങ്ങൾ മറ്റിടങ്ങളിലും ഉണ്ടായിരിക്കാമെന്നും ഫിലോ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്നും ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്.<ref>Philo,''De vita contemplativa''</ref> എന്നാൽ സംയമികൾ സാധാരണ ചെയ്തിരുന്നത് നഗരപ്രാന്തത്തിലെ ഒറ്റപ്പെട്ട ഇടങ്ങളിൽ കഴിയുകയായിരുന്നു. ശരിയായ മരുഭൂമിയിലേക്കു തന്നെ പിൻവലിഞ്ഞ്, നാഗരികതയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും അകന്നുനിൽക്കാൻ ആദ്യമായി ശ്രമിച്ചുവെന്നതാണ് അന്തോനീസിനെ വ്യത്യസ്തനാക്കുന്നത്. അദ്ദേഹം പിന്തുടർന്ന സംയമജീവിതത്തിന്റെ വഴി മുൻഗാമികളുടേതിനേക്കാൾ കഠിനമായിരുന്നു. വിശുദ്ധ തെക്ലായെപ്പോലുള്ള പ്രസിദ്ധക്രൈസ്തവസംയമികൾ രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ പാരമ്പര്യത്തെ പിന്തുടരാൻ നിശ്ചയിച്ച അന്തോനീസ്, അലക്സാണ്ഡ്രിയയിൽ നിന്ന് 95 കിലോമീറ്റർ ദൂരെ ക്ഷാരമരുഭൂമിയിലുള്ള നൈട്രാ എന്ന ദുർഗ്ഗമപ്രദേശത്തെത്തി. ഇന്ന് അവിടം, വാഡി എൽ നാട്രുൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ അദ്ദേഹം പതിമൂന്നുവർഷത്തോളം കഴിഞ്ഞു.<ref name="Butler's"/>
=== പ്രലോഭനങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Hieronymus Bosch 003.jpg|thumb|right|300px|പ്രലോഭിതനാകുന്ന അന്തോനീസ് കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ - ചിത്രകാരൻ, ഹൈരണിമസ് ബോഷ് (നെഥർലാൻഡ്സ് - 1450-1516)]]
താപസജീവിതത്തിന്റെ വഴിയിൽ സാത്താനിൽ നിന്ന് അന്തോനീസിനുണ്ടായെന്നുപറയുന്ന പ്രലോഭലനങ്ങൾ പിൽക്കാലത്ത് ക്രൈസ്തവകലയിലെ മുഖ്യപ്രമേയങ്ങളിലൊന്നായി. വിരസതയും, ആലസ്യവും, മാദകസ്വപ്നങ്ങളും എല്ലാം വഴി സാത്താൻ അന്തോനീസിനെ നിരന്തരം അലട്ടിയെന്നും പ്രാർഥനയുടെ ശക്തികൊണ്ട് അദ്ദേഹം പ്രലോഭനങ്ങളെയെല്ലാം അതിജീവിച്ചുവെന്നും അത്തനാസിയൂസ് എഴുതിയ ജീവചരിത്രത്തിൽ പറയുന്നു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ഒരു ശവക്കല്ലറയിലേക്ക് താമസം മാറ്റി അതിന്റെ പ്രവേശനദ്വാരം അടച്ചു. ഇടക്ക് ഗ്രാമീണർ കൊണ്ടുവന്നിരുന്ന ഭക്ഷണം മാത്രമായിരുന്നു ആശ്രയും. ദിവസത്തിൽ ഒരുവട്ടം മാത്രം അദ്ദേഹം ഭക്ഷിച്ചു. അപ്പവും ഉപ്പും മാത്രം ഭക്ഷണവും വെള്ളം മാത്രം പാനീയവുമായിരുന്നു. <ref>Anthony the Great - Dictionary of Saints, Brochampton Press, London - പുറം 23</ref>അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരിത്യാഗപ്രകൃതിയും, തീക്ഷ്ണഭക്തിയും കണ്ട് അസൂയപൂണ്ട സാത്താൻ അന്തോനീസിനെ നിർദ്ദയം മർദ്ദിച്ച് ബോധരഹിതനാക്കിയത്രെ. സമീപഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിക്കാനെത്തിയ സുഹൃത്തുക്കൾ ബോധരഹിതനായിക്കണ്ട അന്തോനീസിനെ ഒരു ദേവാലയത്തിലെക്ക് എടുത്തുകൊണ്ടുപോയി.
[[പ്രമാണം:Temptation of Saint Anthony central panel by Bosch.jpeg|thumb|left|225px|അന്തോനീസിന്റെ പ്രലോഭനം - ഹൈരണിമസ് ബോഷിന്റെ മറ്റൊരു ചിത്രം]]
സുഖം പ്രാപിച്ച അന്തോനീസ് വീണ്ടും മരുഭൂമിയിലേക്കുപോയി. [[നൈൽ നദി|നൈൽ നദിയുടെ]] തീരത്ത് ക്രൊക്കോഡോപോലിസ് നഗരത്തിനടുത്തുള്ള ഒരു പിസ്പിർ എന്ന മലയാണ് അദ്ദേഹം ഇത്തവണ തെരഞ്ഞെടുത്തത്. അവിടെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ]] കോട്ടയിൽ ഒറ്റക്ക് അദ്ദേഹം ഇരുപതുവർഷക്കാലം താമസിച്ചു.<ref name="Butler's"/> സാത്താൻ അന്തോനീസിനോടുള്ള സമരം അവിടെയും തുടർന്നെന്ന് [[അത്തനാസിയൂസ്]] പറയുന്നു. ഇത്തവണ ചെന്നായ്, [[സിംഹം]], സർപ്പങ്ങൾ, തേൾ തുടങ്ങിയ ജന്തുരൂപങ്ങളിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടത്. അദ്ദേഹത്തെ ആക്രമിക്കാനും കടിച്ചുകീറാനും പോകുന്നമട്ടിൽ അവ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അവയെ നോക്കി ചിരിച്ച്, "നിങ്ങൾക്ക് എനിക്കുമേൽ അധികാരമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ ഇത്രയേറെയെണ്ണം ഒരുമിച്ചുവരാതെ ഏതെങ്കിലും ഒരെണ്ണം മാത്രം മതിയാകുമായിരുന്നു" എന്നു പറയുകയാണത്രെ അന്തോനീസ് ചെയ്തത്. ഇതുകേട്ടപാടേ അവ പുക എന്ന പോലെ അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ദൈവം അന്തോനീസിന് സാത്താനുമേൽ വിജയം നൽകുകയും ചെയ്തു. കോട്ടയിൽ കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് അദ്ദേഹം ബാഹ്യലോകവുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തിയത്, ആണ്ടിൽ രണ്ടുപ്രാവശ്യം ആറുമാസത്തേക്കുവേണ്ട ഭക്ഷണം കോട്ടമതിലിനുമുകളിലൂടെ എറിഞ്ഞുതരാൻ വന്നിരുന്ന സുഹൃത്തുക്കളോട്, വിരളമായ വാക്കുകളിലാണ്. തന്റെ അറയിൽ പ്രവേശിക്കുവാൻ ആരേയും അന്തോനീസ് അനുവദിച്ചില്ല. അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിച്ചവർ വെളിയിൽ നിന്ന് ഉപദേശം ശ്രവിച്ച് മടങ്ങി.
പിന്നെ ഒരുദിവസം അദ്ദേഹം ഗ്രാമവാസികളുടെ സഹായത്തോടെ കോട്ടവാതിൽ പൊളിച്ച് വെളിയിൽ വന്നു. അപ്പോഴേക്ക് അന്തോനീസ് മെലിഞ്ഞുണങ്ങിയും ഏകാന്തവാസത്തിൽ ഭ്രാന്ത് പിടിച്ചും ആവും കാണപ്പെടുക എന്നാണ് എല്ലാവരും കരുതിയിരുന്നത്. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ആരോഗ്യവാനും, പ്രസാദചിത്തനും, ജ്ഞാനിയും ആയാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ഒട്ടേറെ പീഡനങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയ അന്തോനീസിനെ ആത്മീയമായി പുനർജ്ജനിച്ചവനായി കണ്ട് എല്ലാവരും അത്ഭുതപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ മുതൽ അദ്ദേഹം മഹാധീരനായി എണ്ണപ്പെടാനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാഹസികത ഇതിഹാസമാനങ്ങളോടെ വളർന്ന് പ്രചരിക്കാനും തുടങ്ങി.
=== ഫയ്യും, അലക്സാണ്ഡ്രിയ ===
പിന്നെ അന്തോനീസ് സമീപത്തുള്ള 'ഫയ്യും' എന്ന സ്ഥലത്തേക്കുപോയി അവിടെയുള്ള സംന്യാസികളെ വിശ്വാസത്തിൽ ദൃഢപ്പെടുത്തിയശേഷം പഴയ റോമൻ കോട്ടയിലേക്ക് മടങ്ങി. ക്രി.വ. 311-ൽ രക്തസാക്ഷിയാകാൻ ആഗ്രഹിച്ച അന്തോനീസ് അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലേക്ക് പോയി. ക്രൈസ്തവവിശ്വാസത്തിന്റെ പേരിൽ അവിടെ തടവിലാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരെ സന്ദർശിച്ച് അദ്ദേഹം ആശ്വസിപ്പിച്ചു. പ്രത്യാഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് വേവലാതിപ്പെടാതെ അന്തോനീസ് തന്റെ വിശ്വാസം ഏറ്റുപറയുന്നതുകണ്ട അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ പ്രവിശ്യാധികാരി, അദ്ദേഹത്തെ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് വിലക്കി. അന്തോനീസാവട്ടെ വിലക്കിനെ അവഗണിക്കുകയും പ്രവിശ്യാധികാരി രോഷാകുലനായി തന്നെ മർദ്ദിച്ച് കൊല്ലുമെന്ന് മോഹിച്ച് അയാളോട് നേർക്കുനേർ നിന്ന് വാദിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മോഹം സഫലമായില്ല.
=== പ്രാർഥന, അദ്ധ്വാനം ===
ക്രിസ്തുമതപീഡനം അവസാനിച്ചപ്പോൾ അന്തോനീസ് അലക്സാണ്ഡ്രിയയിൽ നിന്ന്, പിസ്പിറിലെ തന്റെ പഴയ റോമൻ കോട്ടയിലേക്ക് മടങ്ങി. അവിടെ ദർശനവും ഉപദേശവും തേടി അനേകർ എത്തി. ഈ സന്ദർശനങ്ങൾ തന്നെ ദൈവാരാധനയിൽ നിന്ന് അകറ്റിനിർത്തുന്നതായി കണ്ട അന്തോനീസ്, കിഴക്ക് മരുഭൂമിയുടെ ഉൾപ്രദേശത്തേക്കുപോയി. മൂന്നുദിവസം മരുവനത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച അദ്ദേഹം ഒരു അരുവിയും ഏതാനും ഈന്തപ്പനകളും ഉള്ള ഒരു പ്രദേശത്തെത്തി അവിടെ താമസമാക്കി. ഇപ്പോഴത്തെ വിശുദ്ധ അന്തോനീസിന്റെ ആശ്രമം ആ സ്ഥാനത്താണ്. നർസിയായിലെ ബെനഡിക്ട് പിൽക്കാലത്ത് ക്രോഡീകരിച്ച സംന്യാസനിയമസംഹിതയുടെ സാരാംശം "പ്രാർഥനയോടൊപ്പം അദ്ധ്വാനം" എന്നതായിരുന്നു. ഈ തത്ത്വം ബെനഡിക്ടിനും മുൻപേ പുതിയ സ്ഥലത്ത് പിന്തുടർന്ന അന്തോനീസ് പ്രാർഥനാനിരതമായ അദ്ധ്വാനത്തിൽ ജീവിച്ചു. ചിലപ്പോൾ രാത്രിമുഴുവൻ അദ്ദേഹം ദൈവാനുഭവത്തിന്റെ ഉന്മത്തതയിൽ ഉണർന്നിരുന്നു. സ്വയം ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രാർഥനയാണ് ശരിയായ പ്രാർഥനയെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. "തന്നെത്തന്നെയോ തന്റെ പ്രാർഥനയെയോ അറിയാതെയുള്ള പ്രാർഥനയാണ് ശരിയായുള്ളത്".<ref>വിശ്വാസത്തിലേക്ക് വീണ്ടും(Recovery of Faith) - എസ് രാധാകൃഷ്ണൻ - പുറം 129 - Harper Collins Publishers India</ref>
ഒരിക്കൽ വൈരസ്യം തോന്നിയ അന്തോനീസിന്, "പുറത്തെക്കിറങ്ങി നോക്കുക" എന്നു തന്നോട് ആരോ പറയുന്നതുപോലെ തോന്നിയെന്ന് അത്തനാസിയൂസ് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഇറങ്ങിനോക്കിയ അദ്ദേഹം, സംന്യാസത്തിന്റെ ഉന്നദപദവിയിൽ എത്തിയവനെപ്പോലെ തോന്നിച്ചവനും കുരിശോടുകൂടിയ അരപ്പട്ടയും ശിരോവസ്ത്രവും ധരിച്ചവനുമായ ഒരു മാലാഖയെ കണ്ടു. ഒരിടത്തിരുന്ന് ഈന്തപനയോല മെടയുകയായിരുന്ന മാലാഖ അല്പനേരം എഴുന്നേറ്റിരുന്ന് പ്രാർഥിച്ചിട്ട് പിന്നെയും ഇരുന്ന് മെടയാൻ തുടങ്ങി. "അന്തോനീസേ, ഇതുചെയ്താൽ നിനക്ക് വിശ്രമം കിട്ടും" എന്നൊരു സ്വരം അദ്ദേഹം കേട്ടു. അപ്പോൾ മുതൽ അന്തോനീസ് മാലാഖ ധരിച്ചിരുന്നതരം വസ്ത്രം ധരിക്കാനും പനയോല മെടായാനും തുടങ്ങിയത്രെ. പിന്നീടൊരിക്കലും വിരസത അദ്ദേഹത്തെ അലട്ടിയിട്ടില്ല.
അദ്ദേഹം സ്വയം ഒരു തോട്ടം വച്ചുപിടിപ്പിക്കുകയും ജങ്കസ് പുല്ലുകൊണ്ട് തടുക്കുകൾ നെയ്തുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. സത്യാന്വേഷികൾ നിരന്തരം അന്തോനീസിന്റെയും ശിഷ്യന്മാരുടേയും ഉപദേശം തേടി എത്തിയിരുന്നു. ഈ ഉപദേശങ്ങൾ പിൽക്കാലത്ത് "മരുഭൂമിയിലെ പിതാക്കന്മാരുടെ വചനങ്ങൾ" എന്നപേരിൽ സമാഹരിക്കപ്പെട്ടു. അഗാധമായ ആത്മീയചായ്വുള്ളവരെ അന്തോനീസ് നേരിട്ടും ലൗകികമനസ്ഥിതിയുള്ളവരെ അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ മക്കാറിയോസുമാണ് ഉപദേശിച്ചിരുന്നത്. വല്ലപ്പൊഴുമൊക്കെ, മരുഭൂമിയുടെ പ്രാന്തത്തിൽ നൈൽനദീതീരത്തുള്ള സംന്യാസാശ്രമം സന്ദർശിച്ച് അവിടെയുള്ള സഹോദരന്മാർക്ക് ആശ്വാസം പകർന്നിട്ട് അന്തോനീസ് തിരികെ അഗാധമരുഭൂമിയിലുള്ള തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോന്നു.
[[പ്രമാണം:Piero di Cosimo 025.jpg|thumb|പിയേദ്രോ ദി കോസിമോ 1480-നടുത്ത് വരച്ച അന്തോനീസിന്റെ ചിത്രം]]
=== ചക്രവർത്തിയുടെ കത്ത് ===
കോൺസ്റ്റന്റൈൻ ചക്രവർത്തിയെ അഭിസംബോധനചെയ്ത് എഴുതിയിരിക്കുന്ന അന്തോനീസിന്റെ ലഭ്യമായ പ്രഭാഷണങ്ങളിലൊന്നിന്റെ പശ്ചാത്തലകഥ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി പരന്ന് ചക്രവർത്തിയുടെ കാതുകളിൽ വരെ എത്തിയതെങ്ങനെയെന്ന് പറയുന്നു. ചക്രവർത്തി അദ്ദേഹത്തെ പുകഴ്ത്തി കത്തെഴുതുകയും തനിക്കുവേണ്ടി പ്രാർഥിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. സഹോദരസംന്യസികൾ ചക്രവർത്തിയുടെ കത്തുകണ്ട് സന്തുഷ്ടരായെങ്കിലും അന്തോനീസ് അതിനെ ഗൗനിച്ചില്ല. പ്രബോധനത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള ചക്രവർത്തിയുടെ അഭ്യർഥനയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതിങ്ങനെയാണ്: "പ്രഭുക്കന്മാരുടെ പ്രഭുവും രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവുമായ ദൈവത്തിന്റെ വചനങ്ങൾ നമ്മെ നിരന്തരം പ്രബോധിപ്പിക്കുന്നെങ്കിലും നാം അവക്ക് പുറം തിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു." "ചക്രവർത്തി സഭയുടെ സ്നേഹിതനാണ്" എന്നുപറഞ്ഞ് നിർബ്ബന്ധിച്ച സഹോദസംന്യാസികളുടെ പ്രേരണക്കുവഴങ്ങി ഒടുവിൽ അന്തോനീസ് ചക്രവർത്തിയെ അനുഗ്രഹിച്ചും സാമ്രാജ്യത്തിന്റേയും സഭയുടേയും സുരക്ഷക്കായി പ്രാർഥിച്ചും മറുപടി എഴുതി.
ആരിയൻ 'പാഷണ്ഡത'യുടെ വളർച്ചയും അത് ക്രിസ്തുമതത്തിനുമേൽ പ്രാബല്യം നേടുന്നതും പിന്നീട് മുഖ്യധാരയിലെ സഭ അതിനെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതുമെല്ലാം അന്തോനീസ് പ്രവചിച്ചിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.
=== അന്ത്യദിനങ്ങൾ ===
തന്റെ അന്ത്യം അടുത്ത് എന്നറിഞ്ഞ അന്തോനീസ്, തന്റെ ഊന്നുവടി മഹാതാപസനായിരുന്ന [[ഈജിപ്തിലെ മക്കാറിയൂസ്|ഈജിപ്തിലെ മക്കാറിയൂസിനും]] ആട്ടിൻ തോൽ കൊണ്ടുള്ള കുപ്പായങ്ങളിലൊന്ന് അത്തനാസിയൂസിനും, രണ്ടാമത്തേത് തന്റെ ശിഷ്യൻ വിശുദ്ധ സെറാപിയോണിനും കൊടുക്കാൻ നിർദ്ദേശം നൽകി. തന്റെ ശരീരം, ഈജിപ്തുകാരുടെയിടയിൽ പതിവുള്ളതുപോലെ വിഭജിക്കപ്പെടാതിരിക്കാനായി, രഹസ്യമായി തിരിച്ചറിയാത്ത ഒരു കുടീരത്തിൽ സംസ്കരിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം നിലത്തു കിടന്ന് അന്ത്യശ്വാസം വലിച്ചു. 105 വയസ്സുവരെ ജീവിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം ക്രി.വ. 354-ൽ ആയിരുന്നു.
== വിവാദങ്ങൾ, കലാസൃഷ്ടികൾ ==
ആദ്യകാലസഭാപിതാക്കന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്ന അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലെ അത്തനാസിയൂസിന്റെ രചനയായി കരുതപ്പെടുന്ന അന്തോനീസിന്റെ പ്രസിദ്ധമായ ജീവചരിത്രത്തിന്റെ കർതൃത്വവും വിശ്വസനീയതയും തർക്കവിഷയമാണ്. അന്തോനീസ് എന്നൊരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നുപോലും വാദിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>Vivian Green - A New History of Christianity - പുറം 40</ref>ജീവചരിത്രം അത്തനാസിയൂസിന്റെ രചനയല്ലെന്നും ചരിത്രപരമായ അടിസ്ഥാനമൊന്നുമില്ലാത്ത ഒരു കാല്പനികരചനയാണതെന്നും ഒരുകാലത്ത് വാദിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഇന്ന് ആ നിലപാടിന് പിന്തുണ കുറവാണ്.<ref>St. Anthony - കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശം - http://www.newadvent.orgcathen/01553d.htm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എന്നാൽ ജീവചരിത്രം ചരിത്രപരമായ കാമ്പുള്ള രചനയാണെന്ന് സമ്മതിക്കുന്നവർ പോലും, അതിലെ കഥകളുടെ വിശ്വസനീയത ഉറപ്പുപറയുന്നില്ല. അന്തോനീസിന്റെ പ്രലോഭനങ്ങളുടേയും അദ്ദേഹത്തെ വലച്ച ദുഷ്ടാരൂപികളുടേയും കഥകൾ, ശുദ്ധമനസ്കരായ തീർഥാടകരുടെ ഊതിവീർപ്പിച്ച കേട്ടുകേൾവി അത്തനാസിയൂസ് ആവർത്തിച്ചതാകാം. അവയെ ആശ്രയിച്ച് പിൽക്കാലത്ത് രചിക്കപ്പെട്ട കലാസൃഷ്ടികളെപ്പോലെ, അവക്കും ആലങ്കാരികമായ അർത്ഥമാണുള്ളതെന്നും വരാം. മരുഭൂമിയിലെ ദുഷ്ടമൃഗങ്ങളും മറ്റും സ്വപ്നസൃഷ്ടവും ആകാം. ജീവചരിത്രത്തിലെ കഥകളിൽ പലതിനേയും പിൽക്കാലകലാകാരന്മാരുടെ ഭാവന അനശ്വരമാക്കി. കഥകളുടെ, സാധ്യമായതിൽ ഏറ്റവും ബീഭത്സമായ വ്യാഖ്യാനങ്ങളെയാണ് അവർ ആശ്രയിച്ചത്. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണടിലെ ഹൈരോണിമസ് ബോഷ്, ആധുനികരായ മാക്സ് ഏൺസ്റ്റ്, [[സാൽവദോർ ദാലി]][http://en.wikipedia.org/wiki/File:Dali_Temptation_of_St_Anthony.jpg] തുടങ്ങിയവർ, അന്തോനീസിന്റെ പ്രലോഭനങ്ങളെ വിഷയമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഗുസ്താവ് ഫ്ലോബേർ]] രചിച്ച "വിശുദ്ധ അന്തോനീസിന്റെ പ്രലോഭനങ്ങൾ" ആ കഥകളുടെ ഗദ്യാവിഷ്കരണമാണ്. എന്നാൽ പ്രലോഭനകഥകൾ അന്തോനീസിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ കേന്ദ്രപ്രമേയമായി മാറിയത് മനുഷ്യന്റെ മനോവ്യാപാരങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധകാട്ടിയ മദ്ധ്യയുഗത്തിലാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.<ref name="Butler's"/>
== വണക്കം ==
[[പ്രമാണം:Vaantjeantoniuswarfhuizenkleiner copy.jpg|left|thumb|നെഥർലാൻഡ്സിലെ വാർഫ്ഹൂയിസണിലെ അന്തോനീസിന്റെ തീർഥാടനകേന്ദ്രത്തിലെ തോരണങ്ങൾ]]
താൻ ജീവിക്കാൻ തെരഞ്ഞെടുത്ത മലയുടെ മുകളിൽ അന്തോനീസ് രഹസ്യമായി സംസ്കരിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭൗതികാവശിഷ്ടം ക്രി.വ. 361-ൽ കണ്ടെത്തപ്പെട്ടെന്നും അലക്സാണ്ഡ്രിയയിലേക്ക് മാറ്റിയെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. മുസ്ലിം ആക്രമണകാരികളെ ഭയന്ന് പിന്നീട് അതിനെ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലേക്ക് മാറ്റി. പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പൗരസ്ത്യറോമൻ ചക്രവർത്തി ഭൗതികാവശിഷ്ടത്തെ ഫ്രാൻസിലെ ജോസെലിൻ പ്രഭുവിന് നൽകി. ജോസെലിൻ അതിനെ ലാ മൊട്ടെ സെയിന്റ് ദിദിയേർ എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റുകയും അവിടം അന്തോനീസിന്റെപേരിൽ പുനർനാമകരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref name="Butler's"/> ഈ സ്ഥലത്ത് അന്തോനീസിന്റെ അത്ഭുതശക്തിയാൽ പല രോഗശാന്തികളും, പ്രത്യേകിച്ച് ഭക്ഷണ ധാന്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിഷബാധമൂലമുണ്ടാകുന്ന 'എർഗറ്റിസം' എന്ന രോഗത്തിൽ നിന്നുള്ളത്, നടന്നുവെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. എർഗറ്റിസത്തിന് അന്തോനീസിന്റെ അഗ്നി എന്ന പേരുണ്ടാകാൻ പോലും ഇത് കാരണമായി. ആ പ്രദേശത്തെ രണ്ട് പ്രഭുക്കന്മാർ, ഈ രോഗത്തിൽ നിന്ന് അന്തോനീസിന്റെ സഹായത്താൽ തങ്ങൾക്ക് മുക്തി ലഭിച്ചുവെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. അവരാണ് അന്തോനീസിന്റെ ആതുരാലയസഹോദരന്മാർ (Hospital Brothers of St. Anthony) എന്ന സംഘടന അന്തോനീസിന്റെ ബഹുമാനാർഥം സ്ഥാപിച്ചത്.<ref name="Butler's"/> പൗരസ്ത്യദിക്കിൽ അന്തോനീസിന്റെ വണക്കത്തിന് ഇതിനേക്കാൾ മിതഭാവമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങളും പ്രതിമകളും അവിടെ കുറവാണ്. അതേസമയം "മരുഭൂമിയിലെ മഹത്തുക്കളിൽ പ്രഥമനും സംന്യാസപരിശുദ്ധിയുടെ പരകോടിയും" ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ മറോണൈറ്റ്, കൽദായ, ഓർത്തോഡോക്സ് സഭകളിൽ സന്യാസസമൂഹങ്ങളുണ്ട്. അന്തോനീസിന്റെ സംന്യാസമുറ പിന്തുടരുന്നതായി അവയെല്ലാം അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="Butler's"/> മദ്ധ്യയുഗങ്ങളിൽ അന്തോനീസ്, നോയിസിലെ ക്യുറീനിയസ്, കൊർണേലിയസ്, ഹൂബെർട്ടസ് എന്നിവർക്കൊപ്പം ജർമ്മനിയിലെ റൈൻ പ്രദേശത്ത് പരിശുദ്ധ യൊദ്ധാക്കളായി വണങ്ങപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>[http://www.heiligenlexikon.de/BiographienQ/Quirinus_von_Rom_von_Neuss.htm Quirinus von Rom (von Neuss) - Ökumenisches Heiligenlexikon<!--Bot-generated title-->]</ref><ref>[http://www.soetele.de/links/quellen/kalvarien/muhresoat/marschaelle/marschaelle.html marschaelle<!--Bot-generated title-->]</ref>
<ref>{{Cite web |url=http://www.ahrdorf.de/html/body_die_kapelle.html |title=Die Kapelle<!--Bot-generated title--> |access-date=2009-02-25 |archive-date=2012-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211092415/http://www.ahrdorf.de/html/body_die_kapelle.html |url-status=dead }}</ref> സന്യാസികളുടെ ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം ഒലിവായിസിലെ ചെറിയ സന്യാസിമഠത്തിൽ ചേർന്നു, ആന്റണി എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചു (അവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചാപ്പലിന്റെ പേരിൽ നിന്ന്, വിശുദ്ധ അന്തോണിക്ക് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടത്), അദ്ദേഹത്തെ അറിയേണ്ടതായിരുന്നു.
[[:en:Anthony_of_Padua|പാദുവായിലെ വിശുദ്ധ അന്തോണീസ്]] അദ്ദേഹം പില്കാലത്തറിയപ്പെടാൻ പോകാനിരുന്ന 'അന്തോണീസ്' എന്ന നാമം, മരുഭൂമിയിലെ വിശുദ്ധ അന്തോണിസിന്റെ [[:en:Veneration#Roman_Catholicism_&_Orthodoxy|ആദരസൂചകമായി]] സ്വീകരിച്ചു.
== കോപ്റ്റിക്ഭാഷാ സാഹിത്യവും അന്തോനീസും ==
ശുദ്ധമായ [[കോപ്റ്റിക് ഭാഷ|കോപ്റ്റിക് ഭാഷാ]]<nowiki/>സാഹിത്യത്തിന് മാതൃകയായുള്ളത് ആ ഭാഷ മാത്രം സംസാരിച്ചിരുന്ന അന്തോനീസിന്റേയും വിശുദ്ധ പക്കോമിയസിന്റേയും രചനകളും അതിൽ മാത്രം എഴുതിയിരുന്ന വിശുദ്ധ ഷെനൗഡായുടെ പ്രഭാഷണങ്ങളുമാണ്. കോപ്റ്റിക് ഭാഷയിലെ ആദ്യത്തെ മൗലികരചനകൾ അന്തോനീസിന്റെ കത്തുകളാണ്. മൂന്നും നാലും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ പുരോഹിതശ്രേഷ്ഠന്മാരുടേയും സംന്യാസികളുടേയും ഇടയിൽ കോപ്റ്റിക് ഭാഷ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>[http://www.britannica.com/eb/article-9026215/Coptic-literature Encyclopedia Britannica]</ref>
== അവലംബം ==
<references/>
== ഗ്രന്ഥസൂചി ==
*{{cite book |title=Early Christian Lives |url=https://archive.org/details/earlychristianli0000unse_i6m4 |last=White |first=Carolinne |authorlink= |year=1998 |publisher=Penguin |location=London |isbn=978-0-14-043526-9}}
*The Greek ''Vita'' of Athanasius. Ed. by G. J. M. Bartelink ('Vie d'Antoine'). Paris 2000. Sources Chrétiennes 400.
*The almost contemporary Latin translation: in Heribert Rosweyd, ''Vitae Patrum'' (Migne, ''Patrologia Latina''. lxxiii.). New critical edition and study of this Latin translation: P.H.E. Bertrand, ''Die Evagriusübersetzung der Vita Antonii: Rezeption - Überlieferung - Edition. Unter besonderer Berücksichtigung der Vitas Patrum-Tradition''. Utrecht 2005 (dissertation) [free available: [http://igitur-archive.library.uu.nl/dissertations/2006-0221-200251/index.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081024204718/http://igitur-archive.library.uu.nl/dissertations/2006-0221-200251/index.htm |date=2008-10-24 }}
*An English translation: in Philip Schaff and Henry Wace, editors ''Nicene and Post-Nicene Fathers'', Series II, vol. IV [http://www.fordham.edu/halsall/basis/vita-antony.html Full text on-line], with criticisms pro and con of the attribution of this ''vita'' to Athanasius.
*Accounts of St Anthony are given by Cardinal Newman ("Church of the Fathers" in ''Historical Sketches'') and Alban Butler, ''Lives of the Saints'' (under Jan. 17).
*Burns, Paul, ed. ''Butler's Lives of the Saints: New Full Edition'' January vol. Collegeville, MN:The Liturgical Press. ISBN 0-8146-2377-8.
* [http://www.copticchurch.net/classes/synex.php?sa=1&month=5&day=22&btn=View A Hagiographic Account of the life of St. Anthony from the Coptic Church] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120414202923/http://www.copticchurch.net/classes/synex.php?sa=1&month=5&day=22&btn=View |date=2012-04-14 }}
*E. C. Butler, (1898, 1904). Lausiac History of Palladius, Part I. pp. 197, 215-228; Part II. pp. ix.-xii. (See Palladius of Galatia).
*S. Rubenson, 1995. ''The Letters of St. Antony : monasticism and the making of a saint'' (Minneapolis) An analysis of the letters, including authenticity and theological content.
*P.H.E. Bertrand, ''Die Evagriusübersetzung der Vita Antonii: Rezeption - Überlieferung - Edition. Unter besonderer Berücksichtigung der Vitas Patrum-Tradition''. Utrecht 2005. [dissertation] [free available: [http://igitur-archive.library.uu.nl/dissertations/2006-0221-200251/index.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081024204718/http://igitur-archive.library.uu.nl/dissertations/2006-0221-200251/index.htm |date=2008-10-24 }}
*[http://www.newadvent.org/cathen/01553d.htm ''Catholic Encyclopedia'' 1908:] "St. Anthony the Great"
*[http://stanthony.i8.com/ Coptic Monastery of St Anthony the Great website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090124224216/http://stanthony.i8.com/ |date=2009-01-24 }}
*{{1911}}
== അന്തോനീസിന്റേതായി പറയപ്പെടുന്ന രചനകൾ ==
*[http://www.seanmultimedia.com/Pie_Antonyofthedesert_discourseondemons.html "Discourse on Demons"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090211092724/http://www.seanmultimedia.com/Pie_Antonyofthedesert_discourseondemons.html |date=2009-02-11 }}, translated by Rev. H. Ellershaw (on-line)
*[http://www.seanmultimedia.com/Pie_Antonyofthedesert_Letters.html "Letter To Theodore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207184857/http://www.seanmultimedia.com/Pie_Antonyofthedesert_Letters.html |date=2009-02-07 }}, translated by Rev. Daniel and Esmeralda Jennings (on-line)
{{refend}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
*[http://www.newadvent.org/cathen/01553d.htm Catholic Encyclopedia: ''St. Anthony, Abbot'']
*[http://www.dts.edu/media/play/?MediaItemID=6a05fb4b-4448-4092-bc26-aafc8cf6da66&audio=true Video of church historian Andrew Walls who tells the story of Anthony] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100531191648/http://www.dts.edu/media/play/?MediaItemID=6a05fb4b-4448-4092-bc26-aafc8cf6da66&audio=true |date=2010-05-31 }}
*[http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&ID=1&FSID=100216 Venerable and God-bearing Father Anthony the Great] Orthodox [[icon]] and [[synaxarion]]
*[http://www.fordham.edu/halsall/basis/VITA-ANTONY.html ഈജിപ്തിലെ അന്തോനീസിന്റെ, അത്തനാസിയൂസ് എഴുതിയതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ജീവചരിത്രം]
[[Category:ആദ്യകാലസഭാപിതാക്കന്മാർ]]
d3y3b8p1g3xurg4dfx03w4ovcokuz2r
ഓപ്പറേഷൻ പോളോ
0
66565
4631258
3971513
2026-06-19T03:11:52Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631258
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Operation Polo}}
{{Infobox military conflict
|conflict=ഓപ്പറേഷൻ പോളോ (1948)
|image=Hyderabad state from the Imperial Gazetteer of India, 1909.jpg
|caption=
|date=13–18 സെപ്റ്റംബർ 1948
|place=ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനം, ദക്ഷിണേന്ത്യ
|result=ഇന്ത്യൻ സേനയുടെ വിജയം; [[ഹൈദരാബാദ് രാജ്യം]] ഇന്ത്യൻ യൂണിയന്റെ ഭാഗമായി.
|casus=[[War of aggression|None]]
|combatant1={{flagicon|Dominion of India}} ഇന്ത്യ (ഡൊമീനീയൻ പദവി)
|combatant2=[[Image:Asafia flag of Hyderabad State.png|25px]] [[ഹൈദരാബാദ് രാജ്യം]]
|commander1=[[വല്ലഭായി പട്ടേൽ]]<br />[[റോയ് ബുച്ചർ]]<br />ജയന്ത് നാഥ് ചൗധരി
|commander2=ജനറൽ.എൽ.എദ്രൂസ്{{Surrendered}}<br /> ഖാസിം റസ്വി {{Surrendered}}
|strength1=35,000 [[ഇന്ത്യൻ സൈന്യം]]
|strength2=22,000 ഹൈദരാബാദ് സേന<br />ഏകദേളം. 200,000 വരുന്ന റസാക്കേഴ്സ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന കാലാൾപ്പട.<ref name=indiaseminar>{{cite web | title = ദെയർ വൺസ് വാസ് എ ഹൈദരാബാദ് | url = http://www.india-seminar.com/2008/585/585_mohan_guruswamy.htm | publisher = ഇന്ത്യാ-സെമിനാർ | accessdate = 2015-01-23 | archive-date = 2015-01-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150123093628/http://www.india-seminar.com/2008/585/585_mohan_guruswamy.htm | url-status = bot: unknown }}</ref>
|casualties1=32 പേർ വധിക്കപ്പെട്ടു,97 പേർ മുറിവേറ്റു
|casualties2=807 പേർ വധിക്കപ്പെട്ടു<br /> മുറിവേറ്റവരുടെ കണക്ക് ലഭ്യമല്ല <br />റസാക്കേഴ്സ്:<br />1,373 പേർ വധിക്കപ്പെട്ടു, 1,911 പേരെ തടവുകാരായി പിടിച്ചു.
|casualties3= ഔദ്യോഗിക കണക്കു പ്രകാരം: 27,000 - 40,000 സാധാരണ പൗരന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref name=indiatoday>{{cite web | title = ദ റിയൽ സ്റ്റോറി ഓഫ് ഹൗ ഹൈദരാബാദ് ബികെയിം ദ പാർട്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ ഇൻ 1948 | url = http://indiatoday.intoday.in/story/hyderabad-indian-army-telangana-oliceaction-independent-india/1/309167.html | publisher = ഇന്ത്യാ ടുഡേ | date = 2013-09-10 | accessdate = 2015-01-23}}</ref>
<br> അനൗദ്യോഗിക കണക്കു പ്രകാരം രണ്ടു ലക്ഷത്തോളം സാധാരണ ജനങ്ങൾ കൂട്ടക്കൊലക്കിരയായി.<ref name="mathrubhumi-ക">{{Cite news|url=http://www.mediaonetv.in/news/10736/wed-09182013-1549|title="തമസ്കരിക്കപ്പെട്ട രക്തച്ചൊരിച്ചിലിന്റെ ഓർമ്മയിൽ ഹൈദരാബാദ്"|date=2013-09-18|publisher=മീഡിയ വൺ|accessdate=2015-04-06|archivedate=2015-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150330045738/http://www.mediaonetv.in/news/10736/wed-09182013-1549|8=|url-status=dead}}</ref>
}}
[[ഹൈദരാബാദ്|ഹൈദരാബാദിനെ]] [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] ഭാഗമാക്കിമാറ്റുവാനായി [[ഇന്ത്യൻ സൈന്യം]] നടത്തിയ സൈനിക നീക്കമാണ് '''ഹൈദരാബാദ് ആക്ഷൻ''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. '''ഓപ്പറേഷൻ പോളോ''' എന്നും ഈ നടപടി അറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book|first=മാതൃഭൂമി|last=പബ്ലിക്കേഷൻസ്|title=മാതൃഭൂമി ഇയർബുക്ക്|year=2013|publisher=മാതൃഭൂമി|isbn=9788182652590|url=http://buy.mathrubhumi.com/books/mathrubhumi/reference/bookdetails/1339/mathrubhumi-yearbook-plus-english-2013|access-date=2013-06-19|archive-date=2013-02-16|archive-url=https://archive.today/20130216103136/http://buy.mathrubhumi.com/books/mathrubhumi/reference/bookdetails/1339/mathrubhumi-yearbook-plus-english-2013|url-status=dead}}</ref>
[[1947]]-ൽ ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായപ്പോൾ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ലയിക്കുന്നതിന് ഹൈദരബാദ് നാട്ടുരാജ്യം തയ്യാറായില്ല. ഇന്ത്യാ രാജ്യത്തോട് തന്റെ രാജ്യം ചേർക്കുവാൻ ഹൈദരാബാദ് ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന നൈസാം ഉസ്മാൻ അലി വിസമ്മതിച്ചു. പലതവണ ഇന്ത്യാ രാജ്യത്തോട് ലയിക്കുവാൻ ഗവർണ്മെൻറ് സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയെങ്കിലും അദ്ദേഹം വഴങ്ങിയില്ല. തുടർന്ന് നൈസാം ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റുമായി തർക്കത്തിലായി.
ഹൈദരാബാദിനെ ഇന്ത്യയോട് കൂട്ടിച്ചേർക്കാനുള്ള ഗവൺമെന്റിന്റെ എല്ലാ ശ്രമങ്ങളും വിഫലമായപ്പോൾ [[1948]] സെപ്റ്റംബർ 13-ന് [[ഇന്ത്യൻ സൈന്യം]] ഹൈദരാബാദിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. സെപ്റ്റംബർ 17-ന് തന്നെ നൈസാം ഇന്ത്യ ഗവൺമെന്റിന് കീഴടങ്ങാൻ തയ്യാറായി. ഹൈദരാബാദിനെതിരെയുള്ള ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ നടപടി '''ഹൈദരാബാദ് ആക്ഷൻ''' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
നൈസാം ഉസ്മാൻ അലി കീഴടങ്ങിയതിനു ശേഷം [[1952]] മാർച്ച് വരെ ഹൈദരാബാദിൽ പട്ടാള ഭരണമായിരുന്നു. 1952-ൽ ആദ്യത്തെ പൊതുതെരെഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. തുടർന്ന് [[1956]]-ലാണ് [[ആന്ധ്രാ പ്രദേശ്|ആന്ധ്രാ സംസ്ഥാനം]] പുനസംഘടിപ്പിച്ചത്. അതുവരെ നൈസാം തന്നെയായിരുന്നു അവിടുത്തെ രാജാവ്. ഓപ്പറേഷൻ പോളോ എന്ന പോലീസ് നടപടിയിൽ ധാരാളം ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ജവഹർലാൽ നെഹ്രു, ഓപ്പറേഷൻ പോളോയിലെ കൂട്ടക്കൊലയെക്കുറിച്ചന്വേഷിക്കാൻ ഒരു കമ്മീഷനെ നിയമിച്ചിരുന്നു. സുന്ദർലാൽ കമ്മിറ്റി എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ട ഈ അന്വേഷണ കമ്മീഷന്റെ റിപ്പോർട്ട് 2013 വരെ പുറത്തു വിട്ടിരുന്നില്ല. ഈ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്ന പ്രകാരം, ഏതാണ്ട് 27000 ത്തിനും 40000 ത്തിനും ഇടയിൽ ആളുകൾ ഈ പോലീസ് നടപടിയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നാണ്.<ref name=bbc>{{cite news | title = ഹൈദരാബാദ് 1948 - ഇന്ത്യാസ് ഹിഡ്ഡൻ മസ്സാക്കർ | url = http://www.bbc.com/news/magazine-24159594 | publisher = ബി.ബി.സി | date = 2013-09-24 | accessdate = 2015-09-23 | archive-date = 2015-01-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150123091527/http://www.bbc.com/news/magazine-24159594 | url-status = bot: unknown }}</ref>
==പശ്ചാത്തലം==
1713 ൽ മുഗൾ രാജവംശമാണ് ഡെക്കാൺ പീഠഭൂമിയിലെ ഹൈദരാബാദ് എന്ന പ്രവിശ്യയെ ഒരു പ്രത്യേക പ്രവിശ്യാക്കിയതും, അതിന്റെ അധികാരിയായി നിസാമിനെ നിയോഗിച്ചതും.
1798 ൽ ബ്രിട്ടന്റെ നേരിട്ടുള്ള അധികാരത്തിൽപ്പെടുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനമായി ഹൈദരാബാദ് മാറി. ഏഴാം നിസാമായിരുന്ന മിർ ഉസ്മാൻ അലിയുടെ കീഴിൽ ഹൈദരാബാദ് അതിന്റെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിലായിരുന്നു.
214,190 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ആയിരുന്നു ഈ പ്രവിശ്യയുടെ വിസ്ത്രിതി. 1941 ലെ കാനേഷുമാരി അനുസരിച്ച്, ഏതാണ്ട് 16 ദശലക്ഷം ആളുകൾ ഇവിടെ വസിച്ചിരുന്നു. ജനസംഖ്യയുടെ 85 ശതമാനവും, ഹൈന്ദവ സമുദായത്തിലുള്ളവരായിരുന്നു. ഹൈദരാബാദ് സംസ്ഥാനത്തിന്, സ്വന്തമായി സൈന്യവും, വിമാന ഗതാഗതവും, പോസ്റ്റൽ, തീവണ്ടി, കറൻസി എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു. 48.2 ശതമാനത്തോളം ആളുകൾ സംസാരിച്ചിരുന്നത്, തെലുങ്കു ഭാഷയായിരുന്നു. 26.4 ശതമാനം ആളുകൾ മറാത്തിയും, 12.3 ശതമാനം ആളുകൾ കന്നടയും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, 10 ശതമാനത്തോളം ഉറുദു സംസാരിക്കുന്നവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും, ഹിന്ദു സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവരായിരുന്നുവെങ്കിലും, സർക്കാർ ജോലികളിൽ കൂടുതലും മുസ്ലിം സമുദായക്കാർ ആയിരുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ സൈനിക ഓഫീസർമാരിൽ 1765 ൽ 1268 പേരും മുസ്ലിമുകളായിരുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭൂമിയിൽ 40 ശതമാനവും, നൈസാമിന്റേയും കുടുംബത്തിന്റേയും ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നു.
1947 ൽ ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായപ്പോൾ, സ്വതന്ത്ര സംസ്ഥാനങ്ങളോട് ഇന്ത്യയിലോ, പാകിസ്താനിലോ ചേരാനും, അതല്ലെങ്കിൽ സ്വതന്ത്രമായി തന്നെ നിലനിൽക്കാനും ബ്രിട്ടീഷുകാർ അനുവാദം നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളിലും ചേരാതെ സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കാനാണ് ഹൈദരാബാദ് തീരുമാനിച്ചത്.
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist|2}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==
* [http://narendralutherarchives.blogspot.com/2006/12/nizam-and-radio.html A Blog by Narendra Luther on Operation Polo]
* [http://www.hindu.com/2004/09/17/stories/2004091706840400.htm Picture of VII Nizam with Sardar Patel after his surrender] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120817055717/http://www.hindu.com/2004/09/17/stories/2004091706840400.htm |date=2012-08-17 }}
* [http://www.frontlineonnet.com/fl1805/18051140.htm From the Sundarlal Report], Frontline
* [http://www.frontline.in/static/html/fl1805/18051130.htm Of a massacre untold - A.G.Noorani]
* [http://ags.ou.edu/~bwallach/documents/In%20the%20Nizam.pdf In the Nizam's dominion]
* [https://web.archive.org/web/20090503090703/http://www.haftamag.com/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=176 Armchair Historian - Operation Polo (Monday, 18 September 2006) - Contributed by Sidin Sunny Vadukut - Last Updated (Monday, 18 September 2006)]
* [http://www.bbc.co.uk/news/magazine-24159594 Hyderabad 1948: India's hidden massacre]
{{ഇന്ത്യൻ സൈന്യം}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യാചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സൈനിക നടപടികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നെഹ്രു ഭരണം]]
3hidf5y3kass1gt6muweqpbf4xwl4j8
റഹ്മാൻ (നടൻ)
0
67470
4631122
4548862
2026-06-18T15:18:59Z
Malikaveedu
16584
4631122
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Rahman (actor)}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=റഹ്മാൻ}}{{Infobox person
| name = റഹ്മാൻ
| image = Rahman wiki.jpg
| caption =
| birth_name = റാഷിൻ റഹ്മാൻ
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1967|5|23}}
| birth_place = [[കോഴിക്കോട്]]
| death_date =
| death_place =
| children = 2
| mother = സാവിത്രി
| father = റഹ്മാൻ
| relatives = [[എ. ആർ. റഹ്മാൻ]] (Co-Brother)
| website = {{url|http://www.actorrahman.com}}|
| imagesize = 230px
| occupation =
| yearsactive = 1983 – ഇതുവരെ
| spouse = മെഹറുന്നിസ (1993-present)
}}
മലയാളിയായ ഒരു [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യൻ]] ചലച്ചിത്രനടനാണ് '''റഹ്മാൻ''' (ജനനം [[മേയ് 23]], [[1967]] - ). യഥാർത്ഥ പേര്- റഷീൻ റഹ്മാൻ, [[തമിഴ്]],[[മലയാളം]], [[തെലുങ്ക്]] ഭാഷകളിലായി നൂറ്റമ്പതിലേറെ ചിത്രങ്ങളിൽ നായക-ഉപനായക വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. എൺപതുകളിലും തൊണ്ണൂരുകളിലും മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും താരമൂല്യമുള്ള സൂപ്പർതാരങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു റഹ്മാൻ.<ref name="thehindu">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/hero-is-now-actor-of-substance/article5947756.ece|title=Hero is now actor of substance|newspaper=[[The Hindu]]|accessdate=2014-07-20}}</ref> [[തമിഴ്]], [[തെലുങ്ക്]] ഭാഷകളിലേക്ക് കളം മാറ്റിയതോടെ മലയാളത്തിൽ ഇടവേള വന്നു. തമിഴ്, തെലുങ്ക് സിനിമകളിൽ രഘുമാൻ, രഘു എന്നീ സ്ക്രീൻ നാമങ്ങളിലൂടെയും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. സംവിധായകൻ [[പി. പത്മരാജൻ|പത്മരാജന്റെ]] കണ്ടെത്തലായിരുന്നു റഹ്മാൻ. ആറടി രണ്ടിഞ്ച് ഉയരമുള്ള റഹ്മാൻ ഒരുകാലത്ത് മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും തിരക്കുള്ള യുവ നടനായിരുന്നു. [[ഐ.വി. ശശി]], [[ഭരതൻ]], [[പി. പത്മരാജൻ|പത്മരാജൻ]], [[കെ. ബാലചന്ദർ|കെ. ബാലചന്ദർ]], [[പ്രിയദർശൻ]], [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] തുടങ്ങിയ പ്രശസ്ത സംവിധായകരുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ നായകവേഷങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[ശിവാജി ഗണേശൻ]], [[പ്രേംനസീർ]] തുടങ്ങിയ പഴയതലമുറയ്ക്കൊപ്പവും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. [[മമ്മൂട്ടി]], [[മോഹൻലാൽ]], റഹ്മാൻ കൂട്ടുകെട്ടിന്റേതായി ഏഴ് ചിത്രങ്ങൾ പുറത്തുവന്നു. ഇവയിലേറെയും സൂപ്പർ ഹിറ്റുകളായിരുന്നു. സംഗീത സംവിധായകൻ [[എ.ആർ. റഹ്മാൻ|എ.ആർ. റഹ്മാന്റെ]] ഭാര്യാസഹോദരിയുടെ ഭർത്താവാണ്.
2004 മുതൽ മലയാള സിനിമകളിൽ തിരിച്ചുവരവ് നടത്തിയ ഇദ്ദേഹം 2000 ന് ശേഷം തമിഴ്, തെലുങ്ക് ചിത്രങ്ങളിൽ നായക, ഉപനായക വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref name="manoramaonline">{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14280615&programId=1073752204&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3|title=Manorama Online | Interviews|accessdate=2014-07-20|publisher=manoramaonline.com|archiveurl=https://archive.today/20131128031118/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14280615&programId=1073752204&channelId=-1073750705&BV_ID=@@@&tabId=3|archivedate=28 November 2013|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref>
== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
1967 മെയ് 27 ന് കെ.എം.അബ്ദുറഹ്മാന്റേയും സാവിത്രി നായരുടെയും മകനായി [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകളിലെ]] [[അബുദാബി|അബുദാബിയിൽ]] ജനിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.marunadanmalayali.com/more/obituary/rahman-s-father-kma-rahman-passes-away-132711|title=സിനിമാ താരം റഹ്മാന്റെ പിതാവ് കെ.എം.എ റഹ്മാൻ അന്തരിച്ചു; അന്ത്യം നിലമ്പൂരിലെ വീട്ടിൽ}}</ref> [[മലപ്പുറം]] ജില്ലയിലെ [[നിലമ്പൂർ|നിലമ്പൂരാണ്]] സ്വദേശം. റഷീൻ എന്നായിരുന്നു റഹ്മാന്റെ യഥാർത്ഥ പേര്. സിനിമയിൽ വന്നപ്പോൾ പിതാവിന്റെ പേര് സ്വന്തം പേരാക്കുകയായിരുന്നു.[[ബാംഗ്ലൂർ|ബാംഗ്ലൂരിലെ]] [[ബാൽഡ്വിൻ ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂൾ]], [[അബുദാബി സെന്റ് ജോസഫ് സ്കൂൾ]], [[ഊട്ടി റെക്സ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ]], [[മമ്പാട് എം.ഇ.എസ്. കോളജ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലെ]] കച്ച് വംശജയായ മെഹ്റുന്നിസയെയാണ് വിവാഹം കഴിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവർക്ക് റുഷ്ദ, അലീഷ എന്നീ രണ്ടു മക്കളുണ്ട്. [[ഓസ്കാർ അവാർഡ്]] ജേതാവ് [[എ.ആർ. റഹ്മാൻ]], റഹ്മാന്റെ ഭാര്യാസഹോദരിയുടെ ഭർത്താവാണ്. [[1987]] വരെ [[കോഴിക്കോട്]] താമസിച്ച റഹ്മാൻ പിന്നീട് മൂന്നു വർഷം [[ബെംഗളൂരു|ബാംഗ്ലൂരിലാണ്]] താമസിച്ചത്. [[1990]]ൽ [[ചെന്നൈ]]യിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കി.
== ചലച്ചിത്ര ലോകം ==
=== മലയാളം സിനിമ ===
<!-- [[ചിത്രം:5407.jpg|right|thumb|200px|കൂടും തേടി എന്ന ചിത്രത്തിൽ റഹ്മാൻ]] -->
[[പത്മരാജൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[കൂടെവിടെ]] ആയിരുന്നു റഹ്മാന്റെ ആദ്യ മലയാളചിത്രം. ഈ ചിത്രത്തിലെ രവി പൂത്തൂരാൻ എന്ന കൗമാരക്കാരന്റെ വേഷത്തോടെ മലയാളത്തിൽ റഹ്മാൻ തന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചു. [[1983]]ലാണ് കൂടെവിടെ പുറത്തിറങ്ങിയത്. ആ വർഷത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച സഹനടനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്കാരവും രവി പുത്തൂരാനിലൂടെ റഹ്മാൻ നേടി. എൺപതുകളിൽ മലയാളത്തിലെ സൂപ്പർതാരമായിരുന്നു റഹ്മാൻ. മമ്മൂട്ടിയും മോഹൻലാലും താരപദവിയിലേക്ക് എത്തുന്നതിനു മുൻപു തന്നെ മാധ്യമങ്ങൾ റഹ്മാനെ സൂപ്പർതാരമായി വിളിച്ചു തുടങ്ങിയിരുന്നു. അക്കാലത്തെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ സംവിധായകരുടെയും ചിത്രങ്ങളിൽ റഹ്മാൻ അഭിനയിച്ചു. [[കാണാമറയത്ത്]], [[വാർത്ത (ചലച്ചിത്രം)|വാർത്ത]], [[പൂമുഖപ്പടിയിൽ നിന്നെയും കാത്ത് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|പൂമുഖപ്പടിയിൽ നിന്നെയും കാത്ത്]], [[അടിയൊഴുക്കുകൾ]], [[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ]] തുടങ്ങിയ സൂപ്പർഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ റഹ്മാന്റേതായി പുറത്തുവന്നു. ''[[പൂമുഖപ്പടിയിൽ നിന്നെയും കാത്ത്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ റഹ്മാൻ നായകവേഷവും മോഹൻലാൽ വില്ലൻ വേഷവും ചെയ്തു എന്നതിൽ നിന്നു തന്നെ റഹ്മാന്റെ അന്നത്തെ താരമൂല്യം മനസ്സിലാക്കാം. ഭരതന്റെ [[ഇത്തിരിപ്പൂവേ ചുവന്നപൂവേ|ഇത്തിരി പൂവേ ചുവന്ന പൂവേ]], [[ചിലമ്പ്]], [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ|കെ.എസ്. സേതുമാധവന്റെ]] [[സുനിൽ വയസ് 20]], [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്|സത്യൻ അന്തിക്കാടിന്റെ]] [[ഗായത്രീദേവി എന്റെ അമ്മ]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.
എൺപതുകളുടെ അവസാനം തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചു തുടങ്ങിയതോടെ റഹ്മാൻ മലയാള സിനിമയിൽ നിന്ന് മെല്ലെ അകന്നു. വർഷം ഒരു ചിത്രം എന്ന കണക്കിൽ കുറെ സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചുവെങ്കിലും പിന്നീട് തീർത്തും ഇല്ലാതെയായി. [[1997]] മുതൽ [[2003]] വരെയുള്ള ഏഴ് വർഷത്തിനിടയിൽ ഒരു മലയാള സിനിമയിൽ മാത്രമാണ് റഹ്മാൻ അഭിനയിച്ചത്. തൊണ്ണൂറുകളിൽ റഹ്മാൻ അഭിനയിച്ച [[ഐ.വി. ശശി|ഐ.വി. ശശിയുടെ]] '[[അപാരത]]' എന്ന ചിത്രം മാത്രമാണ് വിജയിച്ചത്. മറ്റുള്ളവയൊക്കെ പരാജയമായി.
നീണ്ട ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷം 2006ൽ റഹ്മാൻ മലയാളത്തിലേക്കു തിരിച്ചുവന്നു. [[രഞ്ജിത്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ബ്ലാക്ക്]] എന്ന [[മമ്മൂട്ടി]] ചിത്രത്തിലെ ഉപനായക വേഷം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. തൊട്ടടുത്ത വർഷം അൻവർ റഷീദിന്റെ [[രാജമാണിക്യം|രാജമാണിക്യത്തിലും]] ശ്രദ്ധേയമായ വേഷം ചെയ്തു. [[2007]] ൽ രണ്ടു ചിത്രങ്ങളിൽ നായക വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. പത്തു വർഷത്തിനു ശേഷമായിരുന്നു മലയാളത്തിൽ റഹ്മാൻ നായകനായി ഒരു ചിത്രം പുറത്തുവന്നത്. [[എബ്രാഹം ലിങ്കൺ]] എന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ പക്ഷേ, [[കലാഭവൻ മണി|കലാഭവൻ മണിയും]] മറ്റൊരു നായകനായി ഉണ്ടായിരുന്നു. [[മഹാസമുദ്രം (ചലച്ചിത്രം)|മഹാസമുദ്രം]], [[ഭാർഗവചരിതം മൂന്നാം ഖണ്ഡം]],[[ഗോൾ]],[[റോക്ക് എൻ റോൾ]], [[നന്മ]], [[വെറുതെ ഒരു ഭാര്യ]] (അതിഥി വേഷം), [[മോസ് എൻ ക്യാറ്റ്]], [[മഞ്ചാടിക്കുരു]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും റഹ്മാൻ പിന്നീട് അഭിനയിച്ചു. [[അഞ്ജലി മേനോൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[മഞ്ചാടിക്കുരു]] തിരുവനന്തപുരം രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രോൽസവത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. [[പ്രമോദ് പപ്പൻ]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന '[[മുസാഫിർ]], [[രാജസേനൻ]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന [[ഭാര്യ ഒന്ന്, മക്കൾ മൂന്ന്]]. ട്രാഫിക്...എന്നീ ചിത്രത്തിൽ നായകവേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. 2024 ൽ റഹ്മാൻ നായകനായി ഒമർലുലു ചിത്രം ചിത്രീകരണം തുടരുന്നു - Bad Boyz -
=== തമിഴ് സിനിമ ===
1986ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''നിലവേ മലരേ''യാണ് റഹ്മാന്റെ ആദ്യ തമിഴ് ചിത്രം. തമിഴ് നടൻ [[വിജയ്|വിജയിൻറെ]] അച്ഛനും പ്രശസ്ത സംവിധായകനുമായ എസ്. എ. ചന്ദ്രശേഖറായിരുന്നു ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത്. നിലവേ മലരേ വൻ വിജയം നേടി. ഈ ചിത്രം [[പ്രിയവദയ്ക്കൊരു പ്രണയഗീതം]] എന്ന പേരിൽ മലയാളത്തിലും ഡബ് ചെയ്തു പുറത്തിറക്കി. കണ്ണേ കണ്ണേമുതേ, വസന്തരാഗം, അൻപുള്ള അപ്പ, ഒരുവർ വാഴും ആലയം തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലും തൊട്ടടുത്ത വർഷങ്ങളിൽ റഹ്മാൻ അഭിനയിച്ചു. അൻപുള്ള അപ്പയിൽ ശിവാജി ഗണേശനൊപ്പമാണ് റഹ്മാൻ അഭിനയിച്ചത്. [[1989]]ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കെ. ബാലചന്ദ്രറിന്റെ പുതു പുതു അർത്ഥങ്ങൾ എന്ന ചിത്രമാണ് റഹ്മാനെ തമിഴിലെ തിരക്കുള്ള താരമാക്കിയത്. വൻ വിജയം നേടിയ ഈ ചിത്രം മൂന്നുറു ദിവസത്തോളം തുടർച്ചയായി പ്രദർശിപ്പിച്ചു. [[ഇളയരാജ|ഇളയരാജയുടെ]] നിരവധി ഹിറ്റ് ഗാനങ്ങളുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ സിത്താരയും ഗീതയും ആയിരുന്നു റഹ്മാന്റെ നായികമാർ. തമിഴിലെ സൂപ്പർ ഹിറ്റ് സംവിധായകൻ [[കെ.എസ്. രവികുമാർ|കെ.എസ്. രവികുമാറിന്റെ]] ആദ്യ ചിത്രമായ പുരിതായതെ പുതിർ റഹ്മാൻ നായകനായ മറ്റൊരു സൂപ്പർഹിറ്റ് ചിത്രമായി. [[വസന്ത്]] സംവിധാനം ചെയ്ത നീ പാതി നാൻ പാതി, ചിന്ന ദളപതി, ആത്മ, ഉടൻ പിറപ്പ്, അതിരടിപ്പടൈ, പൊൻവിലങ്ക്, കറുപ്പു വെള്ളൈ, കൽക്കി തുടങ്ങിയ റഹ്മാന്റെ ചിത്രങ്ങളും സൂപ്പർഹിറ്റുകളായി.
എ.ആർ. റഹ്മാൻ സംഗീതസംവിധാനം ചെയ്ത [[സംഗമം]] എന്ന ചിത്രം പ്രതീക്ഷിച്ച വിജയം നേടാതെ വന്നതോടെ റഹ്മാന്റെ താരമൂല്യത്തിന് തമിഴിൽ മങ്ങലേറ്റു. കെ.എസ്. രവികുമാറിന്റെ എതിരി എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് റഹ്മാൻ പിന്നീട് തമിഴിൽ തിരിച്ചെത്തുന്നത്. അമീർ സുൽത്താന്റെ റാം, [[ഹരികുമാർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത തൂത്തുക്കുടി, വിഷ്ണുവർദ്ധന്റെ [[ബില്ല]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലും റഹ്മാൻ പിന്നീട് അഭിനയിച്ചു. എതിരി, റാം എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലാണ് റഹ്മാൻ ആദ്യമായി സ്വന്തം ശബ്ദത്തിൽ ഡബ് ചെയ്തത്. തൂത്തുക്കിടിയിലെയും റാമിലെയും അഭിനയം നിരൂപകരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി. റഹ്മാൻ അഭിനയിച്ച ആദ്യ വില്ലൻ വേഷമായിരുന്നു എതിരി. പിന്നീട് ബില്ലയിലും റഹ്മാൻ വില്ലൻ വേഷം ചെയ്തു. [[മുരളീകൃഷ്ണ]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ബലം, [[അഹമദ്]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന വാമനൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലാണ് റഹ്മാന്ർ ഇപ്പോൾ തമിഴിൽ അഭിനയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ആദ്യ ചിത്രമായ കൂടെവിടെയിലെ നായിക [[സുഹാസിനി|സുഹാസിനിക്കൊപ്പം]] 25 വർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷം റഹ്മാൻ അഭിനയിക്കുന്ന ചിത്രമാണ് ബലം. റഹ്മാന്റെ മലയാളത്തിലെ ഭാഗ്യ ജോഡിയായിരുന്ന [[രോഹിണി]] വാമനനിലു അഭിനയിക്കുന്നുണ്ട്.
=== തെലുഗു സിനിമ ===
[[1986]]ൽ റഹ്മാന്റെ ആദ്യ തെലുഗു ചിത്രമായ രാസലീല പുറത്തുവന്നു. ചിത്രം നല്ല വിജയം നേടി. തൊട്ടുപിന്നാലെ അഭിനയിച്ച ചിനാരി സ്നേഹം എന്ന ചിത്രവും റഹ്മാന്റെ തെലുഗു വിജയം ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. സൂപ്പർഹിറ്റ് സംവിധായകനായ കോടി രാമകൃഷ്ണയുടെ ഭാരത് ബന്ദ് എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ വൻവിജയമാണ് തെലുഗു സിനിമയിൽ റഹ്മാന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചത്. [[കെ. വാസു|കെ. വാസുവിന്റെ]] റപ്പൂട്ടി റൌഡി (ചിന്ന ദളപതി - തമിഴ്), [[ആർ.കെ. ശെൽവമണി|ആർ.കെ. ശെൽവമണിയുടെ]] സമരം എന്നിവയും റഹ്മാന്റെ സൂപ്പർഹിറ്റ് തെലുഗു ചിത്രങ്ങളാണ്. [[വിജയശാന്തി|വിജയശാന്തിയുടെ]] നായകനായി അഭിനയിച ശ്രീമതി സത്യഭാമ, കമാൻഡർ ജ്യോതി തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളും റഹ്മാന്റേതായി തെലുങ്കിൽ പുറത്തുവന്നു. 2005 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ധൈര്യം എന്ന ചിത്രം പരാജയപ്പെട്ടതോടെ തെലുങ്കിലും റഹ്മാന് ഇടവേള വന്നു.
തിരിച്ചുവരവിലും റഹ്മാൻ തെലുങ്കിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചു. എബ്രാഹം ലിങ്കൺ എന്ന മലയാള സിനിമയുടെ തെലുഗു ഡബ്ബിങ് നല്ല കളക്ഷൻ നേടിയതോടെ കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ റഹ്മാനെ തേടിയെത്തി. മുത്തയാല സുബ്ബയയ്യയുടെ ആലയം കഴിഞ്ഞ വർഷം പുറത്തിറങ്ങി. ഈ ചിത്രം സാമാന്യം നല്ല വിജയം നേടി. ബില്ലയുടെ തെലുഗു പതിപ്പായി ബില്ല-2009ലും റഹ്മാൻ അഭിനയിച്ചു.
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
ആദ്യ ചിത്രത്തിലൂടെ തന്നെ മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടി. [[കൂടെവിടെ]] എന്ന പത്മരാജൻ ചിത്രമാണ് ഈ ബഹുമതി നേടിക്കൊടുത്തത്. ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്, ഫിലിം ചേമ്പർ അവാർഡുകളും കൂടെവിടെ റഹ്മാന് നേടിക്കൊടുത്തു. മലയാള സിനിമയുടെ 78 വർഷത്തെ ചരിത്രത്തിലെ ട്രെൻഡ്സെറ്റർ എന്ന ദുബായ് എത്തിസലാത്ത് എവറസ്റ്റ് ഫിലിം അവാർഡ് 2007ൽ റഹ്മാനെ തേടിയെത്തി. [[കമലാഹാസൻ]], [[ശ്രീദേവി]], [[മഞ്ജു വാര്യർ]], [[നദിയ മൊയ്തു]] തുടങ്ങിവർക്കിടയിൽ നിന്ന് വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ ജനങ്ങളാണ് റഹ്മാനെ ഈ അവാർഡിനു തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
# മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് - 1983 - [[കൂടെവിടെ]]
# ഫിലിം ഫെഡറേഷൻ ചേംബർ അവാർഡ് - 1984 - [[ഇത്തിരിപ്പൂവേ ചുവന്നപൂവേ|ഇത്തിരിപ്പൂവേ ചുവന്ന പൂവേ]]
# മികച്ച നടനുള്ള കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷന്റെ അവാർഡ് - 1985 - [[ചിലമ്പ് (ചലച്ചിത്രം)|ചിലമ്പ്]]
# ഇത്തിസലാത്ത് എവറസ്റ്റ് ഫിലിം അവാർഡുകൾ - 2007 - Trendsetter in the History of Malayalam Cinema's 78 Years
# പത്മരാജൻ അവാർഡ് - 2015 - ആജീവനാന്ത നേട്ടം
# എംജിആർ ശിവാജി അക്കാദമി അവാർഡ് - 2016 - ധ്രുവങ്കൾ പതിനാറ്
# മദ്രാസ് ടെലിവിഷൻ അവാർഡ് - 2017 - ''ധ്രുവങ്കൾ പതിനാറ്''
# ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡുകൾ -2019- ''രണം''
== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
=== മലയാളം ===
{| class="wikitable"
|+Key
| style="background:#ffc;" |{{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
|Denotes films that have not yet been released
|}
{| class="wikitable sortable"
!വർഷം
!സിനിമ
!കഥാപാത്രം
!കുറിപ്പ്
|-
| rowspan="2" |2025
|അനോമി
|ജിബ്രാൻ
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Feb/16/bhavana-starrer-anomie-gets-a-release-window-first-look-out|title=Bhavana-starrer Anomie gets a release window, first look out|access-date=2026-02-05|last=Features|first=C. E.|date=2025-02-16|website=Cinema Express|language=en}}</ref>
|-
|ദൃശ്യം 3
|അതിഥി വേഷം
|
|-
|2024
|''Bad Boyz''
|
|
|-
|2023
|''Samara''
|
|
|-
|2019
|ബ്ലൂ {{dagger}}
|TBA
|Filming
|-
|2019
|എൻറെ സത്യാന്വേഷണ പരീക്ഷകൾ {{dagger}}
|ജോ
|Filming
|-
|2019
|''വൈറസ്''
|Dr. റഹിം
|
|-
|2018
|''രണം''
|Damodar Ratnam
|
|-
|2016
|''മറുപടി''
|എബി
|
|-
|2015
|''ലാവണ്ടർ''
|Ayaan/Ajay
|
|-
|2013
|''മുംബൈ പോലീസ്''
|CP Farhan Aman
|
|-
|2013
|''മുസാഫിർ''
|Humayoon/Musafir
|
|-
|2013
|''ലില്ലീസ് ഓഫ് മാർച്ച്''
|Himself
|
|-
|2012
|''ബാച്ച്ലർ പാർട്ടി''
|Benny
|
|-
|2012
|''മഞ്ചാടിക്കുരു''
|Raghu Maaman
|
|-
|2011
|''ട്രാഫിക്''
|Sidharth Shankar
|
|-
|2009
|''മൌസ് ആൻറ് ക്യാറ്റ്''
|Sumesh Vasudev
|
|-
|2009
|''ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്''
|Raju
|
|-
|2009
|''കേരളാ കഫേ / ഐലൻറ് എക്സ്പ്രസ്''
|Ranji
|
|-
|2008
|''വെറുതേ ഒരു ഭാര്യ''
|Police officer
|
|-
|2007
|''അബ്രഹാം & ലിങ്കൺ''
|Lincoln George
|
|-
|2007
|നന്മ
|Nakulan
|
|-
|2007
|''ഗോൾ''
|Vijay
|
|-
|2007
|''[[റോക്ക് & റോൾ (ചലച്ചിത്രം)|റോക്ക് & റോൾ]]''
|Henry
|
|-
|2006
|''[[ഭാർഗ്ഗവ ചരിതം മൂന്നാം ഖണ്ഡം]]''
|Vinod
|
|-
|2006
|''[[മഹാസമുദ്രം (ചലച്ചിത്രം)|മഹാസമുദ്രം]]''
|
|
|-
|2005
|''[[രാജമാണിക്യം|രാജാമാണിക്യം]]''
|Raju
|
|-
|2004
|''ബ്ലാക്ക്''
|Ashok Srinivas
|
|-
|2000
|''ഡ്രീംസ്''
|Peter
|
|-
|1996
|''[[ഹിറ്റ്ലിസ്റ്റ്]]''
|Soloman/Hitler
|
|-
|1996
|''[[കിങ് സോളമൻ]]''
|Soloman
|
|-
|1995
|''[[മഴവിൽക്കൂടാരം]]''
|Jithin Babu
|
|-
|1991
|''[[അപാരത]]''
|Prathapan
|
|-
|1990
|[[വീണ മീട്ടിയ വിലങ്ങുകൾ]]
|Dileep
|
|-
|1989
|''[[കാലാൾപട (ചലച്ചിത്രം)|കാലാൽപട]]''
|Sunny
|
|-
|1989
|''ചരിത്രം''
|Raju Manavalan and Albert
|dual role
|-
|1988
|''[[മുക്തി (ചലച്ചിത്രം)|മുക്തി]]''
|Sudhakaran
|
|-
|1988
|''[[മൂന്നാംപക്കം|മൂന്നാം പക്കം]]''
|Lopez
|
|-
|1987
|''[[ആൺകിളിയുടെ താരാട്ട്]]''
|Babu
|
|-
|1987
|[[ഗായത്രിദേവി എന്റെ അമ്മ|ഗായത്രിദേവി എൻറെ അമ്മ]]
|Appu
|
|-
|1987
|''[[ഇത്രയും കാലം]]''
|Pappachan
|
|-
|1986
|[[ഒന്നാം പ്രതി ഒളിവിൽ]]
|
|
|-
|1986
|''[[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ]]''
|അനിൽകുമാർ
|
|-
|1986
|''[[പപ്പൻ പ്രിയപ്പെട്ട പപ്പൻ]]''
|പപ്പൻ
|
|-
|1986
|''[[സുനിൽ വയസ്സ് 20]]''
|സുനിൽ
|
|-
|1986
|''[[കൂടണയും കാറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|കൂടണയും കാറ്റ്]]''
|
|
|-
|1986
|[[പൂമുഖപ്പടിയിൽ നിന്നെയും കാത്ത്]]
|
|
|-
|1986
|''[[ചിലമ്പ് (ചലച്ചിത്രം)|ചിലമ്പ്]]''
|Paramu
|
|-
|1986
|''[[എന്ന് നാഥന്റെ നിമ്മി|എന്ന് നാഥൻറെ നിമ്മി]]''
|Nathan
|
|-
|1986
|''[[ആയിരം കണ്ണുകൾ]]''
|
|
|-
|1986
|''[[അറിയാത്ത ബന്ധം]]''
|
|
|-
|1985
|''[[പുന്നാരം ചൊല്ലി ചൊല്ലി]]''
|Biju
|
|-
|1985
|''[[ഈ തണലിൽ ഇത്തിരി നേരം]]''
|
|
|-
|1985
|''[[ഈറൻ സന്ധ്യ]]''
|Raju
|
|-
|1985
|''[[തമ്മിൽ തമ്മിൽ]]''
|Vivek
|
|-
|1985
|''[[കഥ ഇതുവരെ]]''
|വിനയൻ
|
|-
|1985
|''[[കൂടും തേടി]]''
|റെക്സ്
|
|-
|1985
|''[[എന്റെ കാണാക്കുയിൽ|എൻറെ കാണാക്കുയിൽ]]''
|സുരേഷ്
|
|-
|1985
|''[[ഇവിടെ ഈ തീരത്ത്]]''
|ഗോപിനാഥ്
|
|-
|1985
|''[[ഒരിക്കൽ ഒരിടത്ത്]]''
|സേതു
|
|-
|1985
|''[[ഈ ലോകം ഇവിടെ കുറേ മനുഷ്യർ]]''
|ബാലു
|
|-
|1985
|''[[ഉപഹാരം (ചലച്ചിത്രം)|ഉപഹാരം]]''
|Ajit Chandran
|
|-
|1985
|''[[വാർത്ത (ചലച്ചിത്രം)|വാർത്ത]]''
|Unnikrishnan
|
|-
|1985
|''[[അങ്ങാടിക്കപ്പുറത്ത്]]''
|Charley
|
|-
|1985
|''[[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു]]''
|Kunjunni
|
|-
|1984
|''[[ഇവിടെ തുടങ്ങുന്നു]]''
|Babu
|
|-
|1984
|''[[അടുത്തടുത്ത് (ചലച്ചിത്രം)|അടുത്തടുത്ത്]]''
|Raju
|
|-
|1984
|''[[അടിയൊഴുക്കുകൾ|അടിയൊഴുക്കുകൾ]]''
|ചന്ദ്രൻ
|
|-
|1984
|''[[അറിയാത്ത വീഥികൾ]]''
|ബാബു
|
|-
|1984
|''[[ഉയരങ്ങളിൽ]]''
|ചന്ദ്രൻ
|
|-
|1984
|''[[പറന്നു പറന്നു പറന്ന്|പറന്ന് പറന്ന് പറന്ന്]]''
|എമിൽ
|
|-
|1984
|''[[കാണാമറയത്ത്]]''
|ബേബി
|
|-
|1984
|''[[ഇത്തിരിപ്പൂവേ ചുവന്നപൂവേ|ഇത്തിരിപ്പൂവേ ചുവന്ന പൂവേ]]''
|ഉണ്ണി
|
|-
|1984
|''[[കളിയിൽ അൽപ്പം കാര്യം]]''
|ബാബു
|
|-
|1983
|''[[കൂടെവിടെ]]''
|രവി പുത്തൂരാൻ
|
|}
=== തമിഴ് ===
{| class="wikitable sortable"
!വർഷം
!സിനിമ
!കഥാപാത്രം
! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ
|-
| rowspan="2" |2024
|''Anjaamai''
|Adv. Manikkam
|
|-
|''Nirangal Moondru''
|Vasanth
|
|-
|2023
|''Ponniyin Selvan: II''
|Madhurantakan
|
|-
|2022
|''Ponniyin Selvan: I''
|Madhurantakan
|
|-
|2019
|''[[:en:Operation_Arapaima|Operation Arapaima]]''
|Naval Officer
|Filming
|-
|2019
|''[[:en:7_(film)| Seven]]''
|Vijay Prakash
|
|-
|2017
|''[[:en:Sathura_Adi_3500|Sathura Adi 3500]]''
|
|
|-
|2017
|''[[:en:Oru_Mugathirai|Oru Mugathirai]]''
|Sathyamoorthy Rathnavel
|
|-
|2017
|''[[:en:Pagadi_Aattam|Pagadi Aattam]]''
|Devendrakumar
|
|-
|2016
|''[[:en:Dhuruvangal_Pathinaaru|Dhuruvangal Pathinaaru]]''
|Deepak
|
|-
|2016
|''[[:en:Kuttrame_Thandanai|Kuttrame Thandanai]]''
|Vijay Prakash
|
|-
|2015
|''[[:en:36_Vayadhinile|36 Vayadhinile]]''
|Tamizhselvan
|
|-
|2014
|''[[:en:Ennamo_Nadakkudhu|Ennamo Nadakkudhu]]''
|Burma
|
|-
|2013
|''[[:en:Singam_II|Singam II]]''
|Thangaraj
|
|-
|2012
|''[[:en:Billa_II|Billa II]]''
|Jagdish
|
|-
|2011
|''Lathika''
|Anthony
|
|-
|2011
|''[[:en:Vandhan_Vendran|Vandhan Vendran]]''
|Commissioner of Mumbai
|
|-
|2009
|''[[:en:Vaamanan|Vaamanan]]''
|John Vijay
|
|-
|2009
|''[[:en:Balam_(2009_film)|Balam]]''
|Abhishek
|
|-
|2007
|''[[:en:Kuttrapathirikai|Kuttrapathirikai]]''
|Arun
|
|-
|2007
|''[[:en:Billa_(2007_film)|Billa]]''
|Jagdish/Gokulnath
|
|-
|2006
|''Kasu''
|
|
|-
|2006
|''[[:en:Thoothukudi_(film)|Thoothukudi]]''
|
|
|-
|2005
|''[[:en:Raam_(2005_film)|Raam]]''
|Umar
|
|-
|2004
|''[[:en:Ethiri|Ethiri]]''
|Raghavan
|
|-
|2001
|''[[:en:Ninaikkatha_Naalillai|Ninaikkatha Naalillai]]''
|Arun
|
|-
|1999
|''[[:en:Sangamam|Sangamam]]''
|Selvam
|
|-
|1999
|''[[:en:Suryodayam|Suryodayam]]''
|Bala
|
|-
|1996
|''[[:en:Kalki_(1996_film)|Kalki]]''
|Paranjothi
|
|-
|1995
|''[[:en:Dear_Son_Maruthu|Dear Son Maruthu]]''
|Maruthu
|
|-
|1995
|''[[:en:Paattu_Padava|Paattu Padava]]''
|Rishi
|
|-
|1994
|''Hero''
|
|
|-
|1994
|''[[:en:Athiradi_Padai|Athiradi Padai]]''
|
|
|-
|1993
|''[[:en:Karuppu_Vellai|Karuppu Vellai]]''
|
|
|-
|1993
|''[[:en:Udan_Pirappu|Udan Pirappu]]''
|Viji
|
|-
|1993
|''[[:en:Athma_(film)|Athma]]''
|Raghu
|
|-
|1993
|''Nam Nattu Rajakkal''
|
|
|-
|1993
|''[[:en:Pon_Vilangu|Pon Vilangu]]''
|
|
|-
|1992
|''Mappillai Vanthachu''
|
|
|-
|1992
|''[[:en:Naane_Varuven|Naane Varuven]]''
|
|
|-
|1992
|''[[:en:Thambi_Pondatti|Thambi Pondatti]]''
|Somu
|
|-
|1991
|''[[:en:Paattondru_Ketten|Paattondru Ketten]]''
|
|
|-
|1991
|''[[:en:Pudhiya_Raagam|Pudhiya Raagam]]''
|Raja
|
|-
|1990
|''[[:en:Puriyaadha_Pudhir|Puriyaadha Pudhir]]''
|
|
|-
|1990
|''[[:en:Seetha_(1990_film)|Seetha]]''
|Vijay
|
|-
|1990
|''Manaivi Vantha Neram''
|
|
|-
|1990
|''Pattanamdhan Pokalamadi''
|
|
|-
|1990
|''[[:en:Pagalil_Pournami|Pagalil Pournami]]''
|
|
|-
|1990
|''Pattikattan''
|
|
|-
|1990
|''[[:en:Aarathi_Edungadi|Aarathi Edungadi]]''
|
|
|-
|1990
|''[[:en:Puriyaadha_Pudhir|Puriyaadha Pudhir]]''
|
|
|-
|1989
|''[[:en:Pudhu_Pudhu_Arthangal|Pudhu Pudhu Arthangal]]''
|Mani bharathi
|
|-
|1988
|''[[:en:Oruvar_Vaazhum_Aalayam|Oruvar Vazhum Aalayam]]''
|Jeeva
|
|-
|1987
|''[[:en:Anbulla_Appa|Anbulla Appa]]''
|Madhu
|
|-
|1987
|''Meendum Mahan''
|Raghu
|
|-
|1986
|''[[:en:Vasantha_Raagam|Vasantha Raagam]]''
|
|
|-
|1986
|''Kanne Kaniyamuthe''
|
|
|-
|1986
|''[[:en:Nilave_Malare_(film)|Nilave Malare]]''
|Vijay
|
|}
=== തെലുങ്ക് ===
{| class="wikitable"
!വർഷം
!സിനിമ
!കഥാപാത്രം
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2021
|''Seetimaarr''
|DCP Aravind
|
|-
|2019
|''[[:en:7_(film)| Seven]]''
|Police Officer Vijay Prakash
|
|-
|2018
|[[:en:Antariksham_9000_KMPH|Antariksham 9000 KMPH]]
|ISC Director Chandra kanth
|
|-
|2016
|[[:en:Janatha_Garage|Janatha Garage]]
|Shiva
|
|-
|2014
|''[[:en:Govindudu_Andarivadele|Govindudu Andarivadele]]''
|Dr. Chandrasekhar Rao
|
|-
|2013
|''Shatruvu''
|Mayor Aravind
|
|-
|2012
|''[[:en:Adhinayakudu|Adhinayakudu]]''
|Ramakrishna Prasad's brother
|
|-
|2011
|''[[:en:Oosaravelli|Oosaravelli]]''
|DCP
|
|-
|2010
|''[[:en:Simha_(film)|Simha]]''
|Jagadish Prasad
|
|-
|2009
|''[[:en:Billa_(2009_film)|Billa]]''
|Devil/Dharmendra
|
|-
|2008
|''Aaalayam''
|
|
|-
|2005
|''Dhairyam''
|
|
|-
|2000
|''[[:en:Sri_Srimathi_Sathyabhaama|Sri Srimathi Sathyabhaama]]''
|
|
|-
|1994
|''Khaidi No. 1''
|
|Dubbed into Tamil as ''Hero''
|-
|1994
|''Samaram''
|
|
|-
|1993
|''[[:en:Aadarsham_(1993_film)|Aadarsham]]''
|-
|1993
|''[[:en:Repati_Rowdy|Repati Rowdy]]''
|
|
|-
|1991
|''Samsara Veena''
|
|
|-
|1991
|''Bharath Bandh''
|
|
|-
|1991
|''[[:en:Priyathama|Priyathama]]''
|
|
|-
|1989
|''Bharyalu Jagratha''
|
|
|-
|1989
|''Chinnari Sneham''
|
|
|-
|1987
|''Raputy Rowdy''
|
|
|-
|1987
|''rasa leela''
|'hero'(debut)
|
|-
|1984
|''Manmadha Saamrajyam''
|
|
|}
=== ഹിന്ദി ===
{| class="wikitable"
|+
! scope="col" |Year
! scope="col" |Title
! scope="col" |Role
! class="unsortable" scope="col" |Notes
|-
|2023
|''Ganapath''
|Shiva
|<ref name="ganapath">{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Apr/21/omar-lulus-next-starring-dhyan-sreenivasan-and-rahman-goes-on-floors|title=Omar Lulu's next starring Dhyan Sreenivasan and Rahman, goes on floors|access-date=2024-04-22|last=Features|first=C. E.|date=2024-04-21|website=Cinema Express|language=en}}</ref>
|-
|}
== വെബ് പരമ്പര ==
{| class="wikitable sortable"
!Year
!Title
!Role
! class="unsortable" |Notes
|-
|2024
|''[[:en:1000_Babies|1000 Babies]]''
|Aji Kurian
|[[:en:Disney+_Hotstar|Disney+ Hotstar]]<ref name="ganapath" />
|-
|}
== ടി.വി. പരമ്പര ==
* 1997: Chinna Kuyili - Tamil ([[:en:DD_Podhigai|DD Podhigai]])<ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=2gdlvYO4MAM|title=சின்னக்குயிலி/ TV Serial Chinnakuyili / Sujatha /Epi -01 /Indian Imprints Channel|date=4 August 2021|publisher=Indian Imprints|access-date=24 November 2024|via=Youtube}}</ref>
* 1996-1998 :[[:en:Kadhal_Pagadai|Kadhal Pagadai]] - Tamil television soap - By [[:en:K._Balachandar|K. Balachandar]] ([[:en:Sun_TV_(India)|Sun TV]])
* 2013: Jagritha -Malayalam television soap -([[:en:Kairali_TV|Kairali TV]])
; റിയാലിറ്റി ഷോ ജഡ്ജ്
* സൂപ്പർ ജോഡി (2010) -([[:en:Surya_TV|Surya TV]]) -Malayalam
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.actorrahman.com ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110401021910/http://www.actorrahman.com/ |date=2011-04-01 }}
* [http://blogs.actorrahman.com/ ഔദ്യോഗിക ബ്ലോഗ്]
* [http://www.orkut.co.in/Main#Community.aspx?cmm=19192514/Rahman fan club]
* [http://www.imdb.com/name/nm0706721/ Rahman IMDB]
* [http://www.rahmanthestar.blogspot.com/ Rahman blogs]
* [http://www.rahmanphotos.blogspot.com/ Rahman Photos]
* [http://www.rahmanthestar.blogspot.com/ Rahman Autobiography]
* [http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/mmonline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentType=EDITORIAL&programId=1073752207&articleType=movies&contentId=3117649&BV_ID=@@@/ Manorama Interview] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121216083939/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/mmonline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentType=EDITORIAL&programId=1073752207&articleType=movies&contentId=3117649&BV_ID=@@@/ |date=2012-12-16 }}
== അവലംബം ==
[[വർഗ്ഗം:1967-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 23-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
icrcdcnnu5bc6vlgd6gn0apq3irjhlq
ആൻഡ്രോയ്ഡ്
0
72353
4631081
4599983
2026-06-18T13:18:57Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631081
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Android operating system}}
{{featured}}
<!-- ''ഇതേ പേരിലറിയപ്പെടുന്ന യന്ത്രവർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചറിയുവാൻ '''[[യന്ത്രമനുഷ്യൻ]]''' എന്ന താൾ കാണുക.'' -->
{{Infobox OS
| name = ആൻഡ്രോയ്ഡ്
| logo = Android 2023 3D logo and wordmark.svg
| logo caption = Wordmark and logo used since 2023
| logo size = 200px
| logo alt = A flat robot head, a green semicircle with antennas and small holes for eyes.
| screenshot =
| screenshot_size = 214px
| caption =
| collapsible =
| developer = Various (mostly [[Google]])
| family = [[Unix-like]] (modified [[Linux kernel]])
| working state = Current
| source model = [[Open source software|Open source]], [[freeware]] (most devices include [[proprietary software|proprietary]] components, such as [[Google Play Services]] or [[One UI]])
| released = {{Start date and age|2008|9|23}}
| latest preview version = [[Android 15]]: Developer Preview 1
| latest preview date = {{Start date and age|2024|02|16}}<ref name=dvp1>{{Cite web |title=Release notes |url=https://developer.android.com/about/versions/15 |access-date=2023-10-04 |website=Android Developers |language=en}}</ref>
| latest release version = [[Android 14]]
| latest release date = {{Start date and age|2023|10|04}}
| marketing target = [[Smartphone]]s, [[tablet computer]]s, [[smart TV]]s ([[Android TV]]), [[Android Auto]] and [[smartwatch]]es ([[Wear OS]])
| programmed in = [[Java (programming language)|Java]], [[Kotlin (programming language)|Kotlin]] (UI), [[C (programming language)|C]] (core), [[C++]] and others
| language = <!-- Supported human languages (English, French, Italian, Arabic, ...) -->
| language count = 100+ <!--7.0 has "100 new languages", so 170? or just 100[+]? -->
| update model = [[Over-the-air update|Over-the-air]]
| package manager = [[apk (file format)|APK]]-based
| supported platforms = [[ARM64]] (previous versions were also compatible with ARMv7, x86, x86-64 and RISC-V; these architectures are still unofficially supported via third-party solutions)<ref>{{Cite web|last=García|first=Érika|title=Google bans 32-bit apps from Android for good|date=September 2021|url=https://blog.en.uptodown.com/google-bans-32-bit-apps-from-android-for-good/|access-date=2021-11-22|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-06-12|title=32-bits is dead: Here's what it means for Android, Apple, and more|url=https://www.androidauthority.com/arm-32-vs-64-bit-explained-1232065/|access-date=2021-11-22|website=Android Authority}}</ref>
| kernel type = [[Monolithic kernel|Monolithic]] ([[Linux kernel]])
| userland = [[Bionic (software)|Bionic libc]], [[KornShell|mksh]] shell, [[Toybox]] as core utilities <!-- Toybox in all currently supported, i.e. not in 6.0 and earlier: previously native core utilities with a few from [[NetBSD]] -->
| ui = [[Graphical user interface|Graphical]] ([[multi-touch]])
| license = {{unbulleted list|[[Apache License]] 2.0 for userspace software|[[GNU GPL]] v2 for the [[Linux kernel]] modifications}}
| website = {{Official URL}}
| support_status = Supported
| other articles = [[Android version history]]
}}
സ്മാർട്ട് ഫോൺ, ടാബ്ലറ്റ് കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള [[മൊബൈൽ ഡിവൈസ്|മൊബൈൽ ഉപകരണങ്ങൾക്കായി]] നിർമ്മിച്ച ഒരു [[ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം]] ആണ് [[ആൻഡ്രോയ്ഡ്]]<ref name="hartmann">{{cite web | url = http://www.kroah.com/log/linux/android-kernel-problems.html | title = Android and the Linux kernel community | date = 2010-02-02 | author=[[Greg Kroah-Hartman]] | quote=''This means that any drivers written for Android hardware platforms, can not get merged into the main kernel tree because they have dependencies on code that only lives in Google's kernel tree, causing it to fail to build in the kernel.org tree. Because of this, Google has now prevented a large chunk of hardware drivers and platform code from ever getting merged into the main kernel tree. Effectively creating a kernel branch that a number of different vendors are now relying on.(...) But now they are stuck. Companies with Android-specific platform and drivers can not contribute upstream, which causes these companies a much larger maintenance and development cycle.'' | accessdate = 2010-02-03}}</ref><ref name="hartmann2">{{cite web | url = http://news.zdnet.com/2100-9595_22-389733.html | title = Linux developer explains Android kernel code removal | date = 2010-02-02 | publisher = [[ZDNet]] | accessdate = 2010-02-03 | archive-date = 2010-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100206205020/http://news.zdnet.com/2100-9595_22-389733.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://developer.android.com/guide/basics/what-is-android.html |title=What is Android? |work=Android Developers | accessdate=2010 January 8}}</ref>.[[ഗൂഗിൾ]] നേതൃത്വം നൽകുന്ന [[ഓപ്പൺ ഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസ്]] എന്ന കൂട്ടായ്മയാണ് ഇത് നിർമ്മിക്കുന്നത്<ref name="philosophy">{{cite web | url = http://source.android.com/about/philosophy.html | title = Philosophy and Goals | year = 2011 | work = source.android.com | publisher = Google Inc | archiveurl = https://www.webcitation.org/5wiy036ap?url=http://source.android.com/about/philosophy.html | archivedate = 2011-02-24 | accessdate = 2011-02-23 | url-status = live }}</ref><ref name="AndroidAnnouncement">{{cite press release |url=http://www.openhandsetalliance.com/press_110507.html |title=Industry Leaders Announce Open Platform for Mobile Devices |accessdate=2007-11-05 |date=2007-11-05 |publisher=[[Open Handset Alliance]]}}</ref><ref name="google_code">{{cite web | url = http://code.google.com/android/ | title = Google Projects for Android | year = 2011 | work = code.google.com | publisher = Google Inc | archiveurl = https://www.webcitation.org/5wiw1JXa2?url=http://code.google.com/android/ | archivedate = 2011-02-24 | accessdate = 2011-02-23 | url-status = live }}</ref>.
ആൻഡ്രോയ്ഡ് ആദ്യം നിർമ്മിച്ചിരുന്ന ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഇൻകോർപ്പറേഷൻ എന്ന കമ്പനിയെ [[ഗൂഗിൾ]] [[2005]]-ൽ ഏറ്റെടുത്തു<ref>{{cite web | url = http://www.businessweek.com/technology/content/aug2005/tc20050817_0949_tc024.htm | title = Google Buys Android for Its Mobile Arsenal | publisher = Businessweek.com | date = 2005-08-17 | accessdate = 2010-10-29 }}</ref>. തുടർന്ന് 2005 നവംബർ 5-നു് ആൻഡ്രോയ്ഡ് പുറത്തിറക്കുന്നതിനൊപ്പം ഓപ്പൺ ഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസ് എന്ന 85 ഹാർഡ്വെയർ, സോഫ്റ്റ്വെയർ, ടെലികോം കമ്പനികളുടെ സഹകരണത്തോടെ മൊബൈൽ ഡിവൈസുകളുടെ ഓപ്പൺ സ്റ്റാൻഡേർഡിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു കൂട്ടായ്മ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു<ref name="AndroidAnnouncement"/><ref name="OHAhome">{{cite web | url = http://www.openhandsetalliance.com/ | title = Open Handset Alliance | accessdate = 2010-06-10 | publisher = Open Handset Alliance }}</ref><ref>{{cite news | url = http://phandroid.com/2008/12/10/sony-ericsson-htc-androids-set-for-summer-2009/ | title = Sony Ericsson, HTC Androids Set For Summer 2009 | work = Android Phone Fans | first = Rob | last = Jackson | date = 10 December 2008 | accessdate = 2009-09-03 }}</ref><ref>{{cite press release | url = http://www.openhandsetalliance.com/oha_faq.html title = FAQ | accessdate = 2010-11-15 | publisher = [[Open Handset Alliance]] }}</ref> . മിക്ക കോഡുകളും ഒരു ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ലൈസൻസായ [[അപ്പാച്ചെ അനുമതിപത്രം]] പുറത്തിറക്കിയിരിക്കുന്ന<ref name="AndroidOverview">{{cite web | url = http://www.openhandsetalliance.com/android_overview.html | publisher = Open Handset Alliance | accessdate = 2008-09-23 | title = Android Overview }}</ref> ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ തുടർന്നുള്ള വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി [[ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഓപ്പൺ സോഴ്സ് പ്രൊജക്ട്]](AOSP) രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name="source.android.com">{{cite web | url = http://source.android.com/about/index.html | title = About the Android Open Source Project | accessdate = 2010-11-15 }}</ref>
പ്രധാനമായും ആൻഡ്രോയ്ഡിൽ [[ലിനക്സ് കെർണൽ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു കേർണലും, [[സി (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|സി ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ മിഡിൽവെയർ, ലൈബ്രറി, എ.പി.ഐ. എന്നിവയും അപ്പാച്ചെ ഹാർമണി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[ജാവ (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|ജാവ]] അധിഷ്ഠിതമായ ആപ്ലിക്കേഷൻ ഫ്രേംവർക്കും, ആപ്ലിക്കേഷൻ സോഫ്റ്റ്വെയറും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. [[ഡാൽവിക്ക്]] വിർച്വൽ മെഷീനും, ജാവ കോഡ് റൺ ചെയ്യുന്നതിനായി ജസ്റ്റ് ഇൻ ടൈം കമ്പൈലറും ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref>{{cite web |url= http://www.tbray.org/ongoing/When/201x/2010/11/14/What-Android-Is |title=What Android Is |author=Tim Bray|work=ongoing by Tim Bray|date=2010 November 24|accessdate=2011 August 9}}</ref>. ആൻഡ്രോയ്ഡിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന വിവിധതരത്തിലുള്ള നിരവധി ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ലഭ്യമാണ്. ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ പ്രധാനമായും കസ്റ്റമൈസ്ഡ് ജാവയിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്<ref>{{cite news | url = http://www.news.com/8301-13580_3-9815495-39.html | title = Google's Android parts ways with Java industry group | work = [[CNET News]] | first = Stephen | last = Shankland | date = 12 November 2007 | access-date = 2009-06-23 | archive-date = 2008-05-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080513073050/http://www.news.com/8301-13580_3-9815495-39.html | url-status = dead }}</ref>. ഇത്തരത്തിലുള്ള രണ്ടര ലക്ഷത്തിലധികം ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഇപ്പോൾ നിലവിലുണ്ട്<ref name="i/o 2011 stats"/><ref>{{cite web | url = http://www.androlib.com/appstats.aspx | title = Android Stats | date = 3 Mar 2011 | accessdate = 3 March 2011 | archive-date = 2011-01-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110102122636/http://www.androlib.com/appstats.aspx | url-status = dead }}</ref>. ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ [[ഗൂഗിൾ പ്ലേ]] എന്ന [[ഗൂഗിൾ|ഗൂഗിളിന്റെ]] ആപ്ലിക്കേഷൻ മാർക്കറ്റിൽ നിന്നോ മറ്റു സൈറ്റുകളിൽ നിന്നോ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്തെടുക്കാം.
2010-ന്റെ അവസാന പാദത്തിൽ കാനലിസ് നടത്തിയ സർവ്വേയിൽ ലോകത്ത് ഏറ്റവുമധികം വിൽക്കപ്പെടുന്ന സ്മാർട്ട് ഫോൺ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം ആയി ആൻഡ്രോയ്ഡ് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref name="canalysQ42010">{{cite news | url = http://uk.reuters.com/article/2011/01/31/oukin-uk-google-nokia-idUKTRE70U1YT20110131 | title = Google topples Symbian from smartphones top spot | accessdate = 1 February 2011 | author = Tarmo Virki and Sinead Carew | work = Reuters | date = 2011-01-31 | archive-date = 2015-05-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150504123032/http://uk.reuters.com/article/2011/01/31/oukin-uk-google-nokia-idUKTRE70U1YT20110131 | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.canalys.com/pr/2011/r2011013.html | title = Google's Android becomes the world's leading smart phone platform (Canalys research release: r2011013) | work = Canalys | date = 31 January 2011 | accessdate = 1 February 2011 | archive-date = 2011-07-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110719121213/http://www.canalys.com/pr/2011/r2011013.html | url-status = dead }}</ref>. 2011-ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഒരു ദിവസം 700,000 ആൻഡ്രോയ്ഡ് അധിഷ്ഠിത ഉപകരണങ്ങൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്<ref name=devices_activated_Rubin>{{cite web|url=http://techcrunch.com/2011/12/22/android-700000/ |title=Android Phones Pass 700,000 Activations Per Day, Approaching 250 Million Total |publisher=TechCrunch |date=2011 December 22|accessdate=2011 December 22}}</ref>.
== ചരിത്രം ==
[[File:Android robot 2014.svg|75px]]<br />[[File:Android logo (2014).svg|200px]]
[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] പൗലോ ആൽടോയിൽ 2003 ഒക്ടോബറിലാണ് ആൻഡ്രോയ്ഡ് കോർപ്പറേഷൻ [[ആന്റി റൂബിൻ]] (ഡെഞ്ചറിന്റെ സഹസ്ഥാപകൻ)<ref name="AndyRubin">{{cite news
|url=http://www.nytimes.com/2007/11/04/technology/04google.html?_r=2&hp=&pagewanted=all
|title=I, Robot: The Man Behind the Google Phone
|accessdate=2008-10-14
|last=Markoff
|first=John
|date=2007-11-04
|publisher=The New York Times}}</ref> റിച്ച് മൈനർ (വൈൾഡ് ഫയർ കമ്യൂണിക്കേഷൻസിന്റെ സഹസ്ഥാപകൻ)<ref name=autogenerated1>{{cite news
|url=http://www.boston.com/business/technology/articles/2007/09/02/introducing_the_google_phone/
|title=Introducing the Google Phone
|first=Scott
|last=Kirsner
|accessdate=2008-10-24
|work=[[The Boston Globe]]
|date=2007-09-02
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100104054533/http://www.boston.com/business/technology/articles/2007/09/02/introducing_the_google_phone/
|archivedate=2010-01-04
|url-status=live
}}</ref> നിക്ക് സിയേഴ്സ് (ടി- മൊബൈലിലെ വി.പി),<ref name="Nick">{{cite press release
|url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=918410
|title=T-Mobile Brings Unlimited Multiplayer Gaming to US Market with First Launch of Nokia N-Gage Game Deck
|accessdate=2009-04-05
|date=2003 September 23
|publisher=Nokia
|archive-date=2009-07-10
|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20090710001107/http://www.nokia.com/A4136002?newsid=918410
|url-status=dead
}} {{Cite web |url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=918410 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-12-02 |archive-date=2009-07-10 |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20090710001107/http://www.nokia.com/A4136002?newsid=918410 }}</ref> ക്രിസ് വൈറ്റ് (വെബ് ടി. വി. യുടെ ഡിസൈൻ ആന്റ് ഇന്റെർഫേസ് തലവൻ)<ref>
{{cite news
|url=http://www.businessweek.com/technology/content/aug2005/tc20050817_0949_tc024.htm
|accessdate=2009-04-23
|title=Google Buys Android for Its Mobile Arsenal
|work=[[BusinessWeek]]
|first=Ben
|last=Elgin
|date=2005 August 17}}
</ref> എന്നിവർ ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ചത്. റൂബിന്റെ വാക്കുകളിൽ "ഉപയോക്താവിന്റെ ശീലങ്ങളേയും ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളേയും പറ്റി കൂടുതൽ അവബോധമുള്ള ഫോൺ"<ref name="AndroidInc">{{cite web
|url=http://www.businessweek.com/technology/content/aug2005/tc20050817_0949_tc024.htm
|title=Google Buys Android for Its Mobile Arsenal
|first=Ben
|last=Elgin
|date=2005-08-17
|work=businessweek.com
|publisher=Bloomberg L.P
|archiveurl=https://www.webcitation.org/5wk7sIvVb?url=http://www.businessweek.com/technology/content/aug2005/tc20050817_0949_tc024.htm
|archivedate=2011-02-24
|accessdate=2011-02-24
|quote=In what could be a key move in its nascent wireless strategy, Google (GOOG) has quietly acquired startup Android Inc....
|url-status=live
}}</ref> എന്നാൽ ആൻഡ്രോയ്ഡ് കോർപ്പറേഷന്റെ ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ വളരെ രഹസ്യമായിരുന്നു. തങ്ങൾ മൊബൈൽ ഫോൺ സോഫ്റ്റ്വെയർ നിർമ്മാണത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന കാര്യം മാത്രമാണ് അവർ വെളിവാക്കിയിരുന്നത്.<ref name="AndroidInc" />
=== ഗൂഗിളിന്റെ ഏറ്റെടുക്കൽ ===
[[2005]] [[ഓഗസ്റ്റ്|ഓഗസ്റ്റിൽ]] [[ഗൂഗിൾ|ഗൂഗിൾ കോർപ്പറേഷൻ]] ആൻഡ്രോയ്ഡ് കോർപ്പറേഷനെ പൂർണ്ണമായും ഏറ്റെടുത്തു. [[ആന്റി റൂബിൻ]], ക്രിസ് വൈറ്റ്, റിച്ച് മൈനർ എന്നിവർ ഏറ്റെടുക്കലിന് ശേഷവും കമ്പനിയുടെ തലപ്പത്ത് തന്നെ വിരാജിച്ചു.<ref name="gba">{{cite web
| url = http://www.businessweek.com/technology/content/aug2005/tc20050817_0949_tc024.htm
| title = Google Buys Android for Its Mobile Arsenal
| publisher = Businessweek.com
| date = 2005-08-17
| accessdate = 2010-10-29
}}</ref> ഇക്കാലയളവിൽ ആൻഡ്രോയിഡിനെപ്പറ്റി അധികമാർക്കും അറിവില്ലായിരുന്നു. എന്നാൽ ഗൂഗിൾ ഈ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ സ്മാർട്ട് ഫോൺ വിപണിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയാണെന്ന കാര്യം വ്യക്തമായി.<ref name="gba"/>
=== ഏറ്റെടുക്കലിന് ശേഷമുള്ള വികസനം ===
[[ഗൂഗിൾ|ഗൂഗിളിൽ]] [[ആന്റി റൂബിൻ|ആന്റി റൂബിനാൽ]] നയിക്കപ്പെട്ട സംഘം [[ലിനക്സ് കെർണൽ]] വ്യവസ്ഥയിലധിഷ്ഠിതമായി ഒരു [[മൊബൈൽ ഫോൺ]] പശ്ചാത്തലം വികസിപ്പിച്ചു. [[ഗൂഗിൾ]] ഇത് [[മൊബൈൽ ഫോൺ]] നിർമ്മാതാക്കൾക്കും സംവാഹകർക്കുമായി പങ്ക് വെച്ചു. മെച്ചപ്പെടുത്താവുന്നതും അവശ്യത്തിനുതകും വിധം ലാളിത്യമുള്ളതുമാണ് ഇതെന്നായിരുന്നു [[ഗൂഗിൾ|ഗൂഗിളിന്റെ]] വാദം.<ref name="gba"/> [[ഗൂഗിൾ]] ഇതേത്തുടർന്ന് ഒട്ടനവധി [[കമ്പ്യൂട്ടർ ഹാർഡ്വെയർ|ഹാർഡ്വെയർ]] - [[കമ്പ്യൂട്ടർ സോഫ്റ്റ്വെയർ|സോഫ്റ്റ്വെയർ]] നിർമ്മാതാക്കളുമായി വിവിധതരത്തിലുള്ള സഹകരണത്തിലേർപ്പെട്ടു.<ref name="EngadgetMobileOS">{{cite web
|url=http://www.engadget.com/2007/08/28/google-is-working-on-a-mobile-os-and-its-due-out-shortly/
|title=Google is working on a mobile OS, and it's due out shortly
|accessdate=2007-11-06
|last=Block
|first=Ryan
|date=2007-08-28
|work=[[Engadget]]}}
</ref>
<ref name="WSJ">{{cite news
|url=http://online.wsj.com/article_email/SB118602176520985718-lMyQjAxMDE3ODA2MjAwMjIxWj.html
|title=Google Pushes Tailored Phones To Win Lucrative Ad Market
|accessdate=2007-11-06
|last1=Sharma
|first1=Amol
|first2=Kevin J.
|last2=Delaney
|date=2007-08-02
|work=[[The Wall Street Journal]]}}
</ref>
<ref name="DT">{{cite web
|url=http://www.directtraffic.org/OnlineNews/Google_admits_to_mobile_phone_plan_18094880.html
|title=Google admits to mobile phone plan
|accessdate=2007-11-06
|date=2007-03-20
|work=directtraffic.org
|publisher=Google
News}}
</ref>
== ഓപ്പൺ ഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസ് ==
{{main|ഓപ്പൺ ഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസ്}}
2007 നവംബർ 05ന് പ്രമുഖ [[കമ്പ്യൂട്ടർ ഹാർഡ്വെയർ|ഹാർഡ്വെയർ]] - [[കമ്പ്യൂട്ടർ സോഫ്റ്റ്വെയർ|സോഫ്റ്റ്വെയർ]] നിർമ്മാതാക്കൾ ചേർന്ന് ''[[ഓപ്പൺ ഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസ്|ഓപ്പൺ ഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസ്]]'' എന്ന പേരിൽ പുതിയ ഒരു കൂട്ട്കെട്ട് രൂപവത്കരിച്ചു. ഇതിൽ [[ഗൂഗിൾ]]. [[എച്ച്ടിസി]], [[എൽജി ഇലക്ട്രോണിക്സ്|എൽജി]], [[ഇന്റൽ കോർപ്പറേഷൻ|ഇന്റെൽ]], മാർവെൽ ടെക്നോളജി, [[മോട്ടോറോള]], എൻവിഡിയ, ക്വാൽകോം, [[സാംസങ്]], സ്പ്രിന്റ്, ടെക്സസ്, ബ്രോഡ്കോം തുടങ്ങിയവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. മൊബൈൽ/ടാബ്ലെറ്റുകൾക്കായി ഓപ്പൺ സ്റ്റാൻഡേർഡുകൾ നിർമ്മിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഓപ്പൺഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസിന്റെ പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം.<ref name="AndroidAnnouncement"/> അതേ ദിവസം തന്നെ തങ്ങളുടെ ആദ്യത്തെ ഉത്പന്നം ഓപ്പൺ ഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസ് പ്രഖ്യാപിച്ചു.- [[ലിനക്സ് കെർണൽ]] 2.06 അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി ആൻഡ്രോയ്ഡ് എന്ന മൊബൈൽ പശ്ചാത്തല വ്യവസ്ഥയിൽ<ref name="AndroidAnnouncement"/>.
2008 ഡിസംബർ 9ന് [[വോഡാഫോൺ]], [[തോഷിബ]], [[സോണി മൊബൈൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്|സോണി എറിക്സൺ]], സോഫ്റ്റ്ബാങ്ക് പാക്കറ്റ്വീഡിയോ, ഹുവാവേ ടെക്നോളജീസ്, ഏആർഎം ഹോൾഡിങ്ങ്സ് എന്നിങ്ങനെ പുതിയ 14 അംഗങ്ങൾ കൂടി ഓപ്പൺ ഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസിനൊപ്പം ചേർന്നു<ref>{{cite news |url=http://www.reuters.com/article/newsOne/idUSN0928595620081210 |title=Corrected: Update 2: More mobile phone makers back Google's Android |last=Martinez |first=Jennifer |work=[[Reuters]] |publisher=[[Thomson Reuters]] |date=2008-12-10 |accessdate=2008-12-13}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.businessweek.com/the_thread/techbeat/archives/2008/12/googles_android_2.html |title=Google's Android Gains More Powerful Followers |last=Kharif |first=Olga |work=[[BusinessWeek]] |publisher=[[McGraw-Hill]] |date=2008-12-09 |accessdate=2008-12-13}}</ref>.
== പതിപ്പുകൾ ==
{{main|ആൻഡ്രോയ്ഡ് പതിപ്പുകളുടെ ചരിത്രം}}
=== ബീറ്റ പതിപ്പ് ===
2007 നവംബർ 05ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് ബീറ്റ പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{cite web
|work=Google Operating System
|url=http://googlesystem.blogspot.com/2007/11/google-launches-android-open-mobile.html
|title=Google Launches Android, an Open Mobile Platform
|date=2007 November 05}}
</ref><ref>{{Citation
|publisher=Gizmodo
|url=http://gizmodo.com/#!318561/live-googles-gphone-open-handset-alliance-conference-call
|type=transcript
|title=Live Google’s gPhone Open handset alliance conference call
|date=2007 November 05}}.
</ref> ഇതിന്റെ സോഫ്റ്റ്വെയർ ഡെവലപ്മെന്റ് കിറ്റ് പുറത്തിറങ്ങിയത് 2007 നവംബർ 12നും.<ref>{{cite web
| publisher=Macworld
| url=http://www.macworld.com/article/61005/2007/11/androidsdk.html
| title=Google releases Android SDK
| date=2007 November 12
| access-date=2011-12-03
| archive-date=2010-08-22
| archive-url=https://web.archive.org/web/20100822061319/http://www.macworld.com/article/61005/2007/11/androidsdk.html
| url-status=dead
}}</ref>
=== ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.0 ===
[[പ്രമാണം:T-Mobile G1 launch event 2.jpg|thumb|right|ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.0 അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയ എച്ച്. ടി. സി ഡ്രീം ജിവൺ]]
2008 സെപ്റ്റംബർ 23ന് ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ആദ്യത്തെ പതിപ്പ്, 1.0 പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{cite web
|url=http://android-developers.blogspot.com/2008/09/announcing-android-10-sdk-release-1.html
|title=Announcing the Android 1.0 SDK, release 1
|date=2008 September 23
|work=Android Developers Blog
|first=Dan
|last=Morrill
|accessdate=2011-01-12}}
</ref> [[എച്ച്ടിസി|എച്ച്ടിസിയുടെ]] ഡ്രീം ജി.വൺ ( HTC Dream G1)<ref name=HTC>{{cite news
|publisher=HTC
|url=http://www.htc.com/www/press.aspx?id=66338&lang=1033
|accessdate=2009-05-19
|title=T-Mobile Unveils the T-Mobile G1 – the First Phone Powered by Android}}
</ref> ആണ് ആദ്യത്തെ ആൻഡ്രോയ്ഡ് സന്നിവേശിപ്പിച്ച ഉപകരണം. ഇതിൽ [[ഗൂഗിൾ പ്ലേ|ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റ്]], [[വെബ് ബ്രൗസർ]]<ref name="Engadget">
{{cite news
|url=http://www.engadget.com/2008/10/16/t-mobile-g1-review-part-2-software-and-wrap-up/
|title=T-Mobile G1 review, part 2: software and wrap-up
|first=Joshua
|last=Topolsky
|publisher=Engadget
|date=October 16, 2008}}
</ref><ref name="Release features - Android 1.0">{{cite news
|publisher=Google
|url=https://sites.google.com/a/android.com/opensource/release-features---android-1-0
|title=Release features – Android 1.0
|access-date=2011-12-03
|archive-date=2019-09-19
|archive-url=https://web.archive.org/web/20190919041651/https://www.google.com/a/android.com/ServiceLogin?service=jotspot&passive=1209600&continue=https%3A%2F%2Fsites.google.com%2Fa%2Fandroid.com%2Fopensource%2Frelease-features---android-1-0&followup=https%3A%2F%2Fsites.google.com%2Fa%2Fandroid.com%2Fopensource%2Frelease-features---android-1-0&ul=1
|url-status=dead
}}</ref>, [[ഛായാഗ്രാഹി|ക്യാമറ]] പിന്തുണ<ref name="T-Mobile G1 Google Android Phone">{{cite news
|publisher=PC Magazine
|url=http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2331003,00.asp
|title=T-Mobile G1 (Google Android Phone)}}
</ref>, [[ജിമെയിൽ]], [[ഗൂഗിൾ കോൺടാക്റ്റ്സ്]], [[ഗൂഗിൾ കലണ്ടർ]], [[ഗൂഗിൾ മാപ്സ്]]<ref name="T-Mobile G1 Google Android Phone"/> എന്നിവയുടെ ക്രോഡീകരണവും [[ഗൂഗിൾ ടാക്ക്|ഗൂഗിൾ ടോക്ക്]], [[ഗൂഗിൾ സെർച്ച്]], [[യൂട്യൂബ്]],<ref name="Android for Dummies">
{{cite web
|url=http://www.techpluto.com/what-is-android/
| title=Android for Dummies
| date=September 18, 2008
|publisher=TechPluto}}
</ref> മീഡിയ പ്ലയർ<ref name="Release features - Android 1.0"/><ref name="T-Mobile G1 Google Android Phone"/>, [[മൾട്ടിമീഡിയ മെസേജിങ് സർവീസ്|എം.എം.എസ്]], [[ഷോർട്ട് മെസ്സേജ് സർവീസ്|എസ്.എം. എസ്]], [[വൈ-ഫൈ]], [[ബ്ലൂടൂത്ത്]] പിന്തുണ എന്നിവയുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് 320×480 [[എച്ച്.വി.ജി.എ]] [[സ്ക്രീൻ]] പിന്തുണച്ചിരുന്നു.
=== ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.1 ===
ടി മൊബൈൽ ജി വണ്ണിനായി (T-Mobile G1) 2009 ഫെബ്രുവരി 09ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.1 പുറത്തിറക്കി ഈ അധികരിച്ച പതിപ്പ് കൂടുതൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും 1.0ൽ കണ്ട പിഴവുകൾ പരിഹരിക്കുകയും ആപ്ലിക്കേഷൻ പ്രോഗ്രാമിങ്ങ് ഇന്റർഫേസ് മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>ഈ [[അപ്ഡേറ്റിന്]] പെറ്റിറ്റ് നാല് എന്ന പേരു നൽകിയിരുന്നെങ്കിലും ഔദ്യോഗികമായി വെളുപ്പെടുത്തിയില്ല. [[കോളർ ആപ്ലിക്കേഷനിൽ]] [[ഷോ]]/[[ഹൈഡ്]] [[ഡയൽ പാഡ്]], [[എം.എം.എസ്]] [[അറ്റാച്ച്മെന്റ്]] [[സേവ്]] ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സേഷി എന്നിങ്ങനെ ചില സവിശേഷതകളും ഉൾപെടുത്തിയിരുന്നു.
{{cite web|url=http://developer.android.com/sdk/android-1.1.html|title=Android 1.1 Version Notes|accessdate=2011-01-12|date=February 2009|work=Android Developers}}
</ref>
=== 1.5 കപ്കേക്ക് (Cupcake) ===
[[ലിനക്സ് കെർണൽ]] 2.6.27 നെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 2009 ഏപ്രിൽ 30ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.5 കപ്കേക്ക് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{cite web
|url=http://android-developers.blogspot.com/2009/04/android-15-is-here.html
|title=Android 1.5 is here!
|date=2009 April 27
|work=Android Developers Blog
|first=Xavier
|last=Ducrohet
|accessdate=2009-09-03}}
</ref><ref>
{{cite news
|last=Rob
|first=Jackson
|title=CONFIRMED: Official Cupcake Update Underway for T-Mobile G1 USA & UK!
|date=2009 April 30
|url=http://phandroid.com/2009/04/30/official-cupcake-update-underway-for-t-mobile-g1-usa/
|work=Android Phone Fans
|accessdate=2009-09-03}}
</ref> [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിലേക്കും]] [[പിക്കാസ|പിക്കാസയിലേക്കും]] നേരിട്ട് ചിത്രങ്ങളും വീഡിയോകളും അപ്ലോഡ് ചെയ്യാനുള്ള ഉപാധി, ചലനാത്മകമായ സ്ക്രീൻ, വിഡ്ജറ്റുകളുടെ പിന്തുണ,<ref>
{{cite web
|url=http://developer.android.com/guide/topics/appwidgets/index.html
|title=App Widgets
|publisher=Android Developers}}
</ref> മറ്റ് വിർച്വൽ കീബോഡുകളുടേയും ടെക്സ്റ്റ് പ്രഡിക്ഷൻ നിഘണ്ടു ഉപഭോഗം, [[3gp|3ജിപി]] - [[mpeg4|എംപെഗ്4]] പിന്തുണ എന്നിവയായിരുന്നു ഇതിൽ വന്ന പ്രധാന കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾ.<ref name="cupcake-highlights">{{cite web
|date=April 2009
|url=http://developer.android.com/sdk/android-1.5-highlights.html
|title=Android 1.5 Platform Highlights
|work=Android Developers
|accessdate=2009-09-03
|archive-date=2009-09-01
|archive-url=https://web.archive.org/web/20090901200518/http://developer.android.com/sdk/android-1.5-highlights.html
|url-status=dead
}}</ref>
=== 1.6 ഡോനട്ട് (Donut) ===
[[പ്രമാണം:Android1.6.png|thumb|170px|right|ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.6 പൂമുഖം|കണ്ണി=Special:FilePath/Android1.6.png]]
[[ലിനക്സ് കെർണൽ]] 2.6.29നെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി, ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.6 SDK 1.6 ഡോനട്ട് 2009 സെപ്റ്റംബർ 15നു പുറത്തിറക്കി.<ref
name="donut-highlights" /><ref>{{cite web
|url=http://android-developers.blogspot.com/2009/09/android-16-sdk-is-here.html
|title=Android 1.6 SDK is here
|date=2009 September 15
|work=Android
Developers Blog
|first=Xavier
|last=Ducrohet
|accessdate=2009-10-01}}
</ref>
<ref>{{cite news
|last=Ryan
|first=Paul
|title=Google releases Android 1.6; Palm unleashes WebOS 1.2
|date=2009 October 1
|url=http://arstechnica.com/gadgets/news/2009/10/google-releases-android-16-palm-releases-webos-12.ars
|work=Ars Technica
|accessdate=2009-10-01}}
</ref> [[വേൾഡ് വൈഡ് വെബ്|വെബ്]], കോണ്ടാക്ട്സ്, ഹിസ്റ്ററി എന്നിവയിൽ ടെക്സ്റ്റ് - ശബ്ദാന്വേഷണം, ബഹുഭാഷാ സ്പീച്ച് സിന്തസിസ് എഞ്ചിൻ, [[ഗൂഗിൾ പ്ലേ|ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റിലെ]] ഉത്പന്നങ്ങളിൽ മെച്ചപ്പെട്ട തിരച്ചിലും ഉത്പന്നങ്ങളുടെ പ്രിവ്യൂ കാണാനുമുള്ള അവസരം, ഗ്യാലറി ക്യാമറ, ക്യാംകോഡർ എന്നിവയുടെ മെച്ചപ്പെട്ട ക്രോഡീകരണത്തിലൂടെ മികച്ച ഉപയോഗക്ഷമത, ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള അവസരം, ഡബ്ലൂവിജിഎ സ്ക്രീൻ റസല്യൂഷൻ പിന്തുണ, എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ.<ref
name="donut-highlights">{{cite web
|date=September
2009
|url=http://developer.android.com/sdk/android-1.6-highlights.html
|title=Android 1.6 Platform Highlights
|work=Android Developers
|accessdate=2009-10-01
|archive-date=2009-09-27
|archive-url=https://web.archive.org/web/20090927092517/http://developer.android.com/sdk/android-1.6-highlights.html
|url-status=dead
}}</ref>
=== 2.0/2.1 എക്ലയർ (Eclair) ===
[[ലിനക്സ് കെർണൽ]] 2.6.29നെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 2009 ഒക്ടോബർ 26ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.0 SDK,<ref>{{cite web |url = http://developer.android.com/sdk/android-2.0.html |title = Android 2.0, Release 1 |work = Android Developers |accessdate = 2009-10-27 |archive-date = 2009-10-28 |archive-url = https://web.archive.org/web/20091028223443/http://developer.android.com/sdk/android-2.0.html |url-status = dead }}</ref> ഡിസംബർ 3ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.0.1 SDK,<ref name = "2.0.1 SDK">{{cite web
| url = http://developer.android.com/sdk/android-2.0.1.html
| title = Android 2.0.1, Release 1 SDK
| work = Android Developers
| accessdate = 2010-01-17
| archive-date = 2010-01-15
| archive-url = https://web.archive.org/web/20100115003947/http://developer.android.com/sdk/android-2.0.1.html
| url-status = dead
}}</ref> 2010 ജനുവരി 12ന് 2.1 SDK എന്നിവ പുറത്തിറങ്ങി.<ref name = "2.1
SDK">{{cite web
|url = http://developer.android.com/sdk/android-2.1.html
|title = Android 2.1, Release 1
|work = Android Developers
|accessdate = 2010-01-17
|archive-date = 2010-01-14
|archive-url = https://web.archive.org/web/20100114194657/http://developer.android.com/sdk/android-2.1.html
|url-status = dead
}}
</ref> [[ബ്ലൂടൂത്ത്]] 2.1 പിന്തുണ, കോണ്ടാക്ടിൽ നിന്നും നേരിട്ട് കാൾ/[[ഇ-മെയിൽ]]/മെസേജ്, ഒന്നിൽ കൂടുതൽ അക്കൗണ്ടുകൾ ക്രോഡീകരിക്കാനുള്ള അവസരം, ക്യാമറാ നവീകരണം, വിർച്വൽ കീബോഡ് നവീകരണം, മെച്ചപ്പെട്ട കോണ്ട്രാസ്റ്റ് അനുപാതം എന്നിവയായിരുന്നു ഇവയിൽ വന്ന മാറ്റങ്ങൾ.<ref name="eclair-highlights">{{cite web
|url = http://developer.android.com/sdk/android-2.0-highlights.html
|title = Android 2.0 Platform Highlights
|work = Android Developers
|accessdate = 2009-10-27
|archive-date = 2009-10-29
|archive-url = https://web.archive.org/web/20091029032030/http://developer.android.com/sdk/android-2.0-highlights.html
|url-status = dead
}}</ref>
=== 2.2.x ഫ്രോയോ (Froyo) ===
[[ലിനക്സ് കെർണൽ]] 2.6.32നെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി 2010 മെയ് 20ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.2 ഫ്രോയോ SDKയും,<ref name="froyo-highlights"/><ref
name="froyo-dev-blog">{{cite web
|url = http://android-developers.blogspot.com/2010/05/android-22-and-developers-goodies.html
|work = Android Developers Blog
|title = Android 2.2 and developers goodies
|publisher = [[ഗൂഗിൾ]]
|accessdate = 2010-05-20
|first = Xavier
|last = Ducrohet
|date = 20 May 2010}}
</ref> 2011 ജനുവരി 18ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.2.1 ,<ref>{{citeweb
|last=Aronsson
|first=Lars
|title=Android2.2.1 update for Samsung Galaxy S now rolling out via Kies
|url=http://androinica.com/2011/01/android-2-2-1-update-for-samsung-galaxy-s-now-rolling-out-via-kies/
|accessdate=2011 November 17
|publisher=androinica.com
|date=2011 January 18
|archive-date=2011-11-11
|archive-url=https://web.archive.org/web/20111111182743/http://androinica.com/2011/01/android-2-2-1-update-for-samsung-galaxy-s-now-rolling-out-via-kies/
|url-status=dead
}}</ref> ജനുവരി 22 ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.2.2 ,<ref>{{citeweb
|last=Hollister
|first=Sean
|title=Nexus One gets tiny update to Android 2.2.2, fixes SMS routing
issues
|url=http://www.engadget.com/2011/01/22/nexus-one-gets-tiny-update-to-android-2-2-2-probably-fixes-sms/
|accessdate=2011 November 17
|publisher=engadget.com
|date=2011 January 22}}
</ref>
നവംബർ 21ന് Android 2.2.3 SDKയും പുറത്തിറങ്ങി. വേഗത, മെമ്മറി, കാര്യക്ഷമത എന്നിവയിലെ വർദ്ധന,<ref
name="unofficial-froyo-features">{{cite web
|url =http://www.androidpolice.com/2010/05/20/exclusive-unofficially-confirmed-froyo-features-post-day-1-of-google-io-google-io-blitz-coverage-day-1/
|title = Unofficially Confirmed Froyo Features, Post-Day-1 Of Google I/O
|work = Android Police
|accessdate =2010-05-20}}
</ref> ജെഐടി കമ്പൈലേഷൻ,<ref>{{cite web
|url =http://www.androidpolice.com/2010/05/11/exclusive-androidpolice-coms-nexus-one-is-running-android-2-2-froyo-how-fast-is-it-compared-to-2-1-oh-only-about-450-faster/
|title = Nexus One Is Running Android 2.2 Froyo. How Fast Is It Compared To 2.1? Oh, Only About 450% Faster
|work = androidpolice
|accessdate =2010-05-13}}
</ref> ക്രോം വി8 ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ബ്രൗസർ, ആൻഡ്രോയ്ഡ് ക്ലൗഡ് ഡിവൈസ് മെസ്സേജിങ്ങ് സേവനം, യുഎസ്ബി ടെതറിങ്ങ്, വൈഫൈ ഹോട്ട്സ്പോട്ട്, [[അഡോബ് ഫ്ലാഷ് പ്ലെയർ|അഡോബ് ഫ്ലാഷ്]] പിന്തുണ,<ref>{{cite news
|url = http://bits.blogs.nytimes.com/2010/04/27/googles-andy-rubin-on-everything-android/
|title = Google's Andy Rubin on Everything Android |work = NY Times
|accessdate =2010-05-20 |first=Brad |last=Stone
|date=2010-04-27}}</ref> ബാഹ്യ മെമ്മറിയിലേക്ക് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ സന്നിവേശിപ്പിക്കാനുള്ള സൗകര്യം, ന്യൂമറിക് ആൽഫാന്യൂമറിക് രഹസ്യവാക്കുകളുടെ പിന്തുണ, മൊബൈൽ വഴിയുള്ള ഡേറ്റ ഉപഭോഗം നിർത്തിവയ്ക്കാനുള്ള അവസരം, മൈക്രോസോഫ്റ്റ് എക്സ്ച്ചേഞ്ച് പിന്തുണ എന്നിവയായിരുന്നു ഇതിലെ നവീകരണങ്ങൾ.<ref name="froyo-highlights">{{cite web
|date=2010 May 20
|url=http://developer.android.com/sdk/android-2.2-highlights.html
|title=Android 2.2 Platform Highlights
|work=Android Developers
|accessdate=2010-05-23
|archive-date=2012-07-06
|archive-url=https://www.webcitation.org/68xmGXBy7?url=http://developer.android.com/about/versions/android-2.2-highlights.html
|url-status=dead
}}</ref>
=== 2.3.x ജിഞ്ചർബ്രഡ് (Gingerbread) ===
[[ലിനക്സ് കെർണൽ]] 2.6.35 നെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി 2010 ഡിസംബർ 6ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.3 ജിഞ്ചർബ്രഡ് SDK പുറത്തിറങ്ങി. ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.3.3(9 February 2011),<ref>{{cite web |url=http://developer.android.com/sdk/android-2.3.3.html |title=Android
2.3.3 Platform |publisher=Android Developers |access-date=2011-12-05 |archive-date=2012-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120613232731/http://developer.android.com/sdk/android-2.3.3.html |url-status=dead }}</ref> 2.3.4,<ref>{{cite web
|url=http://googlemobile.blogspot.com/2011/04/video-chat-on-your-android-phone.html
|title=Video Chat on Your Android Phone |date=2011 April 28
|work=Google Mobile Blog}}
</ref> 2.3.5(25 July 2011),<ref>{{cite web
|last=Arghire
|first=Ionut
|title=Android 2.3.5 Arrives on Galaxy S in the UK
|url=http://news.softpedia.com/news/Android-2-3-5-Arrives-on-Galaxy-S-in-the-UK-235644.shtml
|work=Softpedia.com
|accessdate=2011 December 1}}</ref> 2.3.6, 2.3.7 എന്നീ പതിപ്പുകൾ ജിഞ്ചർബ്രഡിന്റെ അനുബന്ധമായി പുറത്തിറങ്ങി. ഇതിലെ നവീകരണങ്ങൾ<ref name="gingerbread-highlights">{{cite web
|date=2010 December 6
|url=http://developer.android.com/sdk/android-2.3-highlights.html
|title=Android 2.3 Platform Highlights
|work=Android Developers
|accessdate=2010-12-07
|archive-date=2012-01-27
|archive-url=https://web.archive.org/web/20120127133938/https://developer.android.com/sdk/android-2.3-highlights.html
|url-status=dead
}}</ref> വേഗതയും ലാളിത്യവും നിറഞ്ഞ പുതിയ ഉപയോക്തൃ ഇന്റർഫേസ്, WXGA മുതൽ മുകളിലോട്ടുള്ള വലിയ സ്ക്രീനുകൾക്കും പിന്തുണ, മെച്ചപ്പെടുത്തിയ വിർച്വൽ കീബോഡ്, മെച്ചപ്പെടുത്തിയ കോപ്പി/പേസ്റ്റ് സംവിധാനം, ഗാർബേജ് കളക്ഷൻ,ഗൈറോസ്കോപ്പ് ബാരോമീറ്റർ മുതലായ പുതിയ സെൻസറുകൾക്കുള്ള പിന്തുണ, പുതിയ ഡൗൺലോഡ് മാനേജർ, നേറ്റീവ് കോഡ് ഡെവലപ്പ്മെന്റിന് പിന്തുണ, ഫ്രണ്ട് ക്യാമറയ്ക്ക് പിന്തുണ, പുതിയ ആഡിയോ ഇഫക്ടുകൾ, നിയർ ഫീൾഡ് കമ്യൂണിക്കേഷൻ പിന്തുണ എന്നിവയാണ്.
=== 3.x ഹണികോമ്പ് (Honeycomb) ===
[[പ്രമാണം:Xoom Motorola.jpg|300px|thumb|right|മോട്ടോറോള ക്സൂം, ആൻഡ്രോയ്ഡ് 3.0 ഹണീകോമ്പിൽ അധിഷ്ഠിതമായി]]
2011 ഫെബ്രുവരി 22ന് ടാബ്ലറ്റുകൾക്ക് മാത്രമായി ലിനക്സ് കെർണൽ 2.6.36നെ അധിഷ്ഠിതമാക്കി ആൻഡ്രോയ്ഡ് 3.0 ഹണീകോമ്പ് പുറത്തിറക്കി.<ref name="honeycomb-highlights"/>
<ref name="honeycomb-sneak-peek">{{cite web
|url=http://googlemobile.blogspot.com/2011/01/sneak-peak-of-android-30-honeycomb.html
|title=A Sneak Peek of Android 3.0, Honeycomb
|first=Andy
|last=Rubin
|work=Google Mobile Blog
|date=2011 January 5
|publisher = Google
|accessdate=2011-01-05 }}
</ref>
<ref>{{cite web
|url= http://android-developers.blogspot.com/2011/02/final-android-30-platform-and-updated.html
|title=Final Android 3.0 Platform and Updated SDK Tools
|author=Xavier
Ducrohet
|work=Android Developers blog
|date=2011 February 22
|accessdate=2011 February 23}}
</ref>
<ref>{{cite web
|url=http://www.anandtech.com/show/4150/googles-android-event-analysis/2
|title=Google's Android Event Analysis
|author=Mithun Chandrasekhar
|work=AnandTech
|date=2011 February 2
|accessdate=2011 February 5
|quote=I confirmed this with Google; Honeycomb, at least in the current form, will not be coming to non-tablet devices.
|archive-date=2011-02-05
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110205210127/http://www.anandtech.com/show/4150/googles-android-event-analysis/2
|url-status=dead
}}</ref> ഇതുൾപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഉപാധി, [[മോട്ടോറോള]] ക്സൂം ടാബ്ലറ്റ് 2011 ഫെബ്രുവരി 24ന് വിപണിയിലെത്തി. 2011 ജൂലൈ 15ന് 3.2, സെപ്റ്റംബർ 20ന് 3.2.1, ആഗസ്റ്റ് 30ന് 3.2.2 എന്നിവ പുറത്തിറങ്ങി.
ഇതിലെ മാറ്റങ്ങൾ ഹോളോഗ്രഫിക് യൂസർ ഇന്റെർഫേസോടു കൂടിയ ടാബ്ലറ്റ് പിന്തുണ, സിസ്റ്റം ബാർ, ആക്ഷൻ ബാർ, മൾട്ടിപ്പിൾ ടാസ്കിങ്ങ് പിന്തുണ, നവീകരിച്ച കീബോഡ്, ബഹുദളങ്ങളോട് കൂടിയ ബ്രൗസർ, ക്യാമറ സംവിധാനങ്ങളിലേക്ക് പെട്ടെന്നുള്ള ആക്സസ്, നവീകരിച്ച ഗ്യാലറി ദൃശ്യം, ഹാർഡ്വെയർ ആക്സിലറേഷൻ, [[Google Talk|ഗൂഗിൾ ടോക്കിൽ]] വീഡിയോ ചാറ്റ് പിന്തുണ, മൾട്ടി കോർ പ്രോസസർ പിന്തുണ, ഉപയോക്തൃവിവരങ്ങൾ എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള സൗകര്യം എന്നിവയാണ്.<ref>{{cite web
|url= http://www.engadget.com/2011/01/26/motorola-atrix-4g-and-xoom-tablet-launching-at-the-end-of-februa/
|title=Motorola Atrix 4G and Xoom tablet launching at the end of February, Droid Bionic and LTE Xoom in Q2 |author=Nilay Patel
|work=Engadget
|date=2011 January 26
|accessdate=2011 February 5}}
</ref></small> <ref name="honeycomb-highlights">{{cite web
|url=http://developer.android.com/sdk/android-3.0-highlights.html
|title=Android 3.0 Platform Highlights
|work=Android Developers
|accessdate=2011 Feb 23
|archive-date=2011-02-16
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110216200154/http://developer.android.com/sdk/android-3.0-highlights.html
|url-status=dead
}}</ref>
=== 4.0.x ഐസ്ക്രീം സാൻഡ്വിച്ച് (Ice Cream Sandwich) ===
[[പ്രമാണം:Galaxy Nexus smartphone.jpg|thumb|ആൻഡ്രോയ്ഡ് 4.0.1 ഐസ്ക്രീം സാൻഡ്വിച്ചിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഗാലക്സി നെക്സസ്]]
2011 ഒക്ടോബർ 19ന് ഗ്യാലക്സി നെക്സസിലൂടെ ആൻഡ്രോയ്ഡ് 4.0 ഐസ്ക്രീം സാൻഡ്വിച്ച് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{cite web
|url=http://socialbarrel.com/android-4-0-ice-cream-sandwich-sdk-now-available/24093/
|title=Android 4.0 Ice Cream Sandwich SDK Now Available
|publisher=Social Barrel
|first=Francis
|last=Rey
|date=2011 October 19
|access-date=2011-12-04
|archive-date=2013-09-08
|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908152338/http://socialbarrel.com/android-4-0-ice-cream-sandwich-sdk-now-available/24093/
|url-status=dead
}}</ref>
<ref>{{cite web
|url=http://www.youtube.com/watch?v=RX4btquQzUE |title=Calling All Ice Cream Sandwich Lovers
|publisher=YouTube}}
</ref> ഇതിലെ പ്രത്യേകതകൾ വിഡ്ജറ്റുകളെ പുതിയ ടാബിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി, നവീകരിക്കാവുന്ന ലോഞ്ചർ സംവിധാനം, ഡ്രാഗ് ആൻഡ് ഡ്രോപ്പ് മുഖാന്തരം പെട്ടെന്ന് നിർമ്മിക്കാനാവുന്ന ഫയലുകൾ, കലണ്ടറിൽ പിഞ്ച് ടു സൂം വ്യവസ്ഥ, ഓഫ്ലൈൻ തിരച്ചിൽ സംവിധാനം, [[ജിമെയിൽ]] സംഭാഷണങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്വിച്ച് ചെയ്യാനുള്ള സംവിധാനം, സ്ക്രീൻഷോട്ട് ക്യാപ്ചർ സംവിധാനം, മുഖം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പൂട്ട് മാറ്റാനുള്ള സംവിധാനം. 16 ടാബുകൾ വരെ തുറക്കാവുന്ന പുതിയ ബ്രൗസർ, ഡാറ്റാ ഉപഭോഗത്തെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള സംവിധാനം, മെച്ചപ്പെടുത്തിയ ക്യാമറ, ചിത്ര എഡിറ്റർ, ആൻഡ്രോയ്ഡ് ബീം - പുതിയ [[നിയർ ഫീൾഡ് കമ്യൂണിക്കേഷൻ]] സംവിധാനം, വൈഫൈ ഡയറക്ട്, 1080 പിക്സൽ വീഡിയോ റെക്കോഡിങ്ങ് <ref>{{cite web
| url=http://www.engadget.com/2011/10/18/android-4-0-ice-cream-sandwich-now-official/
| title=Android 4.0 Ice Cream Sandwich now official, includes revamped design, enhancements galore | publisher=Engadget | first=Brad |
last=Molen
| date=October 19, 2011
| accessdate=October 19,
2011}}
</ref>
<ref>{{cite news
|url=http://reviews.cnet.com/8301-19736_7-20122331-251/ice-cream-sandwich-adds-tons-of-new-features/?tag=mncol;txt
|title=Ice Cream Sandwich adds tons of new features
|publisher=CNET
|first=Kent
|last=German
|date=October 18, 2011
}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web
|url=http://techcrunch.com/2011/10/18/a-quick-ice-cream-sandwich-feature-rundown/
|title=A Quick Android 4.0 Ice Cream Sandwich Feature Rundown
|publisher=Tech Crunch
|first=Chris
|last=Velazco
|date=October 18,
2011}}
</ref>
=== 4.1.x ജെല്ലീ ബീൻ (Jelly Bean) ===
2012 ജൂൺ 17നു ആൻഡ്രോയ്ഡ് 4.1 ജെല്ലീ ബീൻ പുറത്തിറങ്ങി. [[ഗൂഗിൾ]] ഐ/ഒ കോൺഫറൻസിൽ വെച്ചാണ് ഈ പതിപ്പിനെക്കുറിച്ച് ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനമുണ്ടായത്.[[ആൻഡ്രോയ്ഡ്]] [[ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്വെയർ|ഓപ്പൺ സോഴ്സ്]] പ്രോജക്ടിൽ ഇതവതരിപ്പിച്ചത് ജൂലൈ 9- നും. ജെല്ലിബീൻ ഒ.എസിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആദ്യ ടാബ്ലെറ്റായ [[നെക്സസ്സ്]] 7 പുറത്തിറക്കിയത് 2012 ജൂലൈ 13 നുമാണ്. ജെല്ലിബീൻ എത്തിയത് വളരെ ചെറിയ മാറ്റങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ നവ്യമായ യൂസർ എക്സ്പീരിയൻസുമായാണ്. ഐ ഒ.എസിന്റെയും വിൻഡോസ് ഫോൺ 7-ന്റെയും സ്മൂത്ത്നസ്സ് നൽകാൻ ആൻഡ്രോയിഡ് പ്രാപ്തമായത് ഈ പതിപ്പിലാണ്. സിരിയ്ക്ക് പകരം ഗൂഗിൾ നൌ എന്നൊരു വിഷ്വൽ & വോയ്സ് അസിസ്റ്റന്റിന്റെ നിർമ്മാണവും വിസ്ത്രതമായ നോട്ടിഫിക്കേഷൻ രീതിയുമെല്ലാം ജെല്ലിബീനിന്റെ മുഖമുദ്രയിൽപെടുന്നു. രണ്ട് വശങ്ങളിലേക്കുള്ള എഴുത്തിനൊപ്പം മലയാളമടക്കം കൂടുതൽ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലുള്ള പിന്തുണ ഇതിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.
===4.2.x ജെല്ലീ ബീൻ ( Jelly Bean)===
2012 നവംബർ 13-നാണു ആൻഡ്രോയ്ഡ് 4.2 ജെല്ലീ ബീൻ ഗൂഗ്ൾ പുറത്തിറക്കിയത്. ഫോട്ടോസ്ഫിയർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പനോരമ ഫോട്ടോസ്, ലോക്ക് സ്ക്രീൻ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ തുടങ്ങിയവ ഈ പതിപ്പിന്റെ പ്രത്യേകതകളാണു്. മലയാളത്തിനുള്ള പിന്തുണ വർദ്ധിച്ചതും ഈ പതിപ്പിന്റെ പ്രത്യേകതകളിലൊന്നാണു്.
===4.3.x ജെല്ലീ ബീൻ ( Jelly Bean) ===
2013 ജൂലൈ 24-നാണു ആൻഡ്രോയ്ഡ് 4.3 ജെല്ലീ ബീൻ ഗൂഗ്ൾ സാൻസ്ഫ്രാൻസിസ്കോയിൽ വെച്ച് നടന്ന ''ബ്രേക്ക്ഫാസ്റ്റ് വിത്ത് സുന്ദർ പിച്ചായ്'' എന്ന ചടങ്ങിൽ പുറത്തിറക്കിയത്. ബ്ലൂടൂത്ത് ലോ എനർജി സപ്പോർട്ട്, ഓപ്പൺ ജി.എൽ. ഇ.എസ്. 3.0 പിന്തുണ തുടങ്ങിയവ ഈ പതിപ്പിന്റെ സവിശേഷതകളാണു്.
===4.4.x കിറ്റ് കാറ്റ് (Kit Kat) ===
2013 സെപ്റ്റംബർ 3-നു ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ അടുത്ത പതിപ്പ് 4.4. ആയിരിക്കുമെന്നു അതിന്റെ കോഡ് നേം കിറ്റ് കാറ്റ് എന്നായിരിക്കുമെന്നും ആൻഡ്രോയ്ഡ് തലവനായ സുന്ദർ പിച്ചായ് ഒരു ഗൂഗ്ൾ പ്ലസ് പോസ്റ്റിലൂടെ അറിയിച്ചു. 2013 ഒക്ടോബർ 31-നു ഗൂഗ്ൾ ആൻഡ്രോയ്ഡ് 4.4 കിറ്റ്കാറ്റും, നെക്സസ് 5 എന്ന ഫോണും വിപണിയിലെത്തിച്ചു. 512MB റാമുള്ള ഫോണുകളിൽപ്പോലും പ്രവർത്തിക്കും എന്നതാണു കിറ്റ് കാറ്റിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത<ref>{{cite news|title=Android for all and the new Nexus 5|url=http://googleblog.blogspot.in/2013/10/android-for-all-and-new-nexus-5.html|accessdate=2013 നവംബർ 1}}</ref> .
===5.0.x ലോലിപോപ് (Lollipop) ===
പ്രഖ്യാപനം സോഫ്റ്റ്വയർ ഡേവലപേർമാരുടെ വാർഷിക സമ്മേളനം ആയ [https://en.wikipedia.org/wiki/Google_I/O Google I/O] യിൽ വെച്ചു 2014 ജൂൺ 25നു നടന്നു.നവംബർ 12 2014 മുതൽ ഹാന്റ്സേറ്റുകളിൽ ലഭ്യമായി തുടങ്ങി.<ref>{{cite news|title=Android Lollipop|url=http://www.android.com/versions/lollipop-5-0/|accessdate=2014 നവംബർ 1}}</ref> .
===6.0.x മാർഷ്മെലോ (Marshmallow) ===
ആൻഡ്രോയ്ഡ് മൊബൈൽ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ ആറാമത്തെ പതിപ്പാണ് ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർഷ്മെലോ. എം” (Android M) എന്ന പേരിൽ മെയ് 2015 -ൽ ഗൂഗിൾ ഐ/ഓ കോൺഫറൻസിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട മാർഷ്മെലോ ഒക്ടോബർ 2015 -ൽ ആണ് ഔദ്യോഗികമായി പുറത്തിറക്കിയത്.
=== ആൻഡ്രോയ്ഡ് ന്യൂഗട്ട് ===
ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ ഏഴാം പതിപ്പാണ് ന്യൂഗട്ട് 7.0.
=== ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഒറിയോ ===
ആൻഡ്രോയ്ഡ്ന്റെ എട്ടാം പതിപ്പാണ് 2017 ഓഗസ്റ്റ് 21 ന് പുറത്തിറക്കി
=== ആൻഡ്രോയ്ഡ് പൈ ===
ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ ഒൻപതാം പതിപ്പാണ് 2018 ആഗസ്റ്റ് 7 ന് പുറത്തിറക്കിയത്.
=== ആൻഡ്രോയ്ഡ് 10 ===
ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ പത്താം പതിപ്പ് . 2019 ൽ പുറത്തിറക്കി. പത്താം പതിപ്പ് മുതൽ മറ്റ് പേരുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്തി
=== ആൻഡ്രോയ്ഡ് 11 ===
ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ പത്തിന്നൊന്നാമത്ത പതിപ്പാണ് 2020 ൽ പുറത്തിറക്കി
=== ആൻഡ്രോയ്ഡ് 12 ===
12-ാം പതിപ്പ് 2021 ൽ പുറത്തിറങ്ങും എന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു
== പകർപ്പവകാശാനുമതി ==
ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ നിർമ്മാണരേഖ [[സ്വതന്ത്ര - പ്രത്യക്ഷപ്രഭവരേഖ]] അനുമതികൾ പ്രകാരമാണ് പുറത്ത് വരുന്നത്. [[ഗൂഗിൾ]] തങ്ങൾ ലിനക്സ് കെർണലിൽ വരുത്തിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഗ്നു പൊതുപ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പതിപ്പ് 2 പ്രകാരം പുറത്തിറക്കുന്നു. ബാക്കിയുള്ളവ [[അപാഷെ]] അനുമതി പതിപ്പ് 2.0 പ്രകാരവും പുറത്തിറങ്ങുന്നു.<ref>{{cite news |url
=
http://www.eweek.com/c/a/Mobile-and-Wireless/Google-Open-Sources-Android-on-Eve-of-G1-Launch/
|work = [[eWeek]] |title = Google Open-Sources Android on Eve of G1
Launch |first = Clint |last = Boulton |date = 21 October 2008
|accessdate = 2009-09-03}}</ref><ref>{{cite web |url = http://source.android.com/posts/opensource |title = Android is now
available as open source |work = Android Open Source Project |first = Dave |last = Bort |date = 21 October 2008 |accessdate = 2009-09-03 |archive-date = 2009-02-28 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090228170042/http://source.android.com/posts/opensource |url-status = dead }}.
[https://sites.google.com/a/android.com/opensource/posts/opensource Mirror link] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120113155910/https://sites.google.com/a/android.com/opensource/posts/opensource |date=2012-01-13 }}.</ref><ref>{{cite web |url=
http://source.android.com/source/licenses.html |title=Licenses: Android
Open Source |work=Android Open Source Project |accessdate=2011 October 25}}</ref><ref>{{cite web
|url=http://arstechnica.com/old/content/2007/11/why-google-chose-the-apache-software-license-over-gplv2.ars
|title=Why Google chose the Apache Software License over GPLv2 for
Android |author=Ryan Paul |work=Ars Technica |year=2008 |accessdate=2011 October 25}}</ref> [[ഗൂഗിൾ]] തങ്ങളുടെ നവീകരണങ്ങളുടെയെല്ലാം പതിപ്പുകൾ ആർക്കും കാണാവുന്നതും അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്താവുന്നതുമായി വെളിവാക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite web
|url=http://code.google.com/p/android/issues/list?q=status%3AReviewed
|title=Android issues reviewed |publisher=Code.google.com |date=
|accessdate=2011-08-08}}</ref>
[[ഓപ്പൺ ഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസ്]] ആൻഡ്രോയിഡിന്റെ ഗ്നൂ അനുമതിപ്രകാരമുള്ള വശം (ലിനക്സ് കെർണലിന് വരുത്തിയ നവീകരണം) പൊതുസഞ്ചയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. അതായത് നിർമ്മാണരേഖ എപ്പോഴും ലഭ്യമാണ്. ബാക്കിയുള്ള നവീകരണങ്ങൾ സ്വകാര്യമായാണ് നിർമ്മിക്കുക. ഇവയുടെ നിർമ്മാണരേഖ ഒരു പ്രധാനപതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൽ മാത്രമാണ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക.<ref>{{cite web
|url=http://source.android.com/faqs.html#what-is-involved-in-releasing-the-source-code-for-a-new-android-version
|title=Frequently Asked Questions: What is involved in releasing the
source code for a new Android version? |work=Android Open Source Project
|accessdate=2011 October 25}}</ref> സോഫ്റ്റ്വെയർ സ്വതന്ത്രമാണെങ്കിൽ കൂടി [[ഗൂഗിൾ]] കോമ്പാറ്റിബിലിറ്റി ഡെഫനിഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (Compatibility Definition Document - CDD) നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് നൽകാതെ ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ മുദ്ര ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവാദമില്ല. ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റ് അടക്കമുള്ള [[ഗൂഗിൾ|ഗൂഗിളിന്റെ]] സേവനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ഈ അനുമതി അത്യാവശ്യമാണ്.<ref
name="Compatibility_FAQ">{{cite web |url=
http://source.android.com/faqs.html#compatibility |title=Android Open
Source Project Frequently Asked Questions:
Compatibility|work=source.android.com |accessdate=2011 March 13}}</ref> 2011ൽ ടാബ്ലറ്റുകൾക്കു മാത്രമായ ആൻഡ്രോയ്ഡ് 3.0 ഹണികോമ്പ് പതിപ്പ് പുറത്തിറക്കിയപ്പോൾ നിർമ്മാണരേഖ വെളിപ്പെടുത്താൻ വിസമ്മതിച്ചു. ഇത് [[ഗൂഗിൾ|ഗൂഗിളിന്റെ]] ഓപ്പൺസോഴ്സ് പ്രതിപത്തിയുടെ മുകളിൽ സംശയത്തിനു വഴിവച്ചു.<ref
name="Honeycombclosed">{{cite web |title=Google Android 3.0
"Honeycomb": Open source no more
|url=http://www.zdnet.com/blog/google/google-android-30-honeycomb-open-source-no-more/2845
|publisher=[[ZDNet]] |date=2011-03-24|accessdate=2011-07-10
}}</ref> പിന്നീട് 2011 നവംബറിൽ ആൻഡ്രോയ്ഡ് 4.0ന്റെ കൂടെ നിർമ്മാണരേഖയും വെളിവാക്കുന്ന പതിവ് തുടർന്നു.<ref name="40sourcerel">{{cite web |url=
http://www.osnews.com/story/25330/Android_4_0_Ice_Cream_Sandwich_Source_Code_Released
|title=Android 4.0 Ice Cream Sandwich Source Code Released |author=Thom
Holwerda|work=OSNews |date=2011 November 14|accessdate=2011 November 28}}</ref>
== രൂപകല്പന ==
=== ലിനക്സ് ===
ലിനക്സ് കെർണലിന്റെ ഒരു വികസിത രൂപമാണ് [[ആൻഡ്രോയ്ഡ് കെർണൽ]]. ഇതിൽ ഗൂഗിൾ വരുത്തുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ലിനക്സ് കെർണൽ വികസന [[ചാകത്തിനു]] പുറത്താണ്.<ref>{{cite video
|url=http://www.youtube.com/watch?v=QBGfUs9mQYY |title= Androidology –
Part 1 of 3 – Architecture Overview |date=2008-09-06
|accessdate=2007-11-07 |medium=Video
|publisher=[[YouTube]]}}</ref> ആൻഡ്രോയ്ഡിന് ജന്യമായ ഒരു എക്സ് ലിനക്സ് സിസ്റ്റം ഇല്ല. മാത്രമല്ല ഇത് സാധാരണ ഗതിയിൽ എല്ലാ ലിനക്സ് നിഘണ്ടുവിനെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ഇല്ല. അതിനാൽ നിലവിലുള്ള ലിനക്സ് ആപ്ലിക്കേഷനുകളെയും ലിനക്സ് നിഘണ്ടുവിനേയും ആൻഡ്രോയിഡിനായി മാറ്റിയെടുക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.
ഗൂഗിൾ 2010 ഏപ്രിലിൽ ലിനക്സ് കെർണൽ സമൂഹവുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കാൻ രണ്ട് ജോലിക്കാരെ നിയമിക്കും എന്ന് പറഞ്ഞെങ്കിലും,<ref>{{cite web{456.
|url=http://blogs.zdnet.com/open-source/?p=6274 |title=DiBona: Google
will hire two Android coders to work with kernel.org |date=2010 April 15
|work=www.zdnet.com |accessdate=2010-04-29}}</ref> ഗൂഗിൾ തങ്ങളുടേതായ [[നിർമ്മാണരേഖ]] സൂക്ഷിക്കാൻ വലിയ താത്പര്യം കാണിക്കുന്നില്ല.<ref
name="hartmann"/><ref
name="hartmann2"/><ref>{{cite web
|url=http://www.linux.com/news/embedded-mobile/mobile-linux/344486-garretta-linuxcon-talk-emphasizes-lessons-learned-from-androidkernel-saga
|title=Garrett's LinuxCon Talk Emphasizes Lessons Learned from
Android/Kernel Saga |date=2011-08-10 |publisher=[[Linux.com]]
|accessdate=2011-01-02}}</ref> ഇതിനാൽ ഗൂഗിൾ കെർണലിൽ വരുത്തിയ ചില്ലറ മാറ്റങ്ങളെ, പ്രധാനമായും വെയ്ക്ക് ലോക്ക് എന്ന പേരിലെ ഊർജ്ജസംരക്ഷണ വ്യവസ്ഥയെ കെർണൽ നിർമ്മാതാക്കൾ എതിർത്തു.
ലിനക്സ് കെർണൽ പരിശോധകനായ ഗ്രെഗ് ഹാർട്ട് മാൻ പറഞ്ഞതനുസരിച്ച് മുഖ്യധാരാ ലിനക്സിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഗൂഗിൾ ശ്രമിക്കുന്നില്ല.<ref name="hartmann" /> ചില ആൻഡ്രോയ്ഡ് നിർമ്മാണപ്രവർത്തകർ ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചത് "ഞങ്ങൾ ജോലിത്തിരക്കിലാണ്, ചെറിയ സമൂഹമായതിനാൽ ആൻഡ്രോയ്ഡിൽ ചെയ്ത് തീർക്കാൻ ഒട്ടനവധി ജോലി ബാക്കിയുണ്ട്"<ref>{{cite web |url=http://blogs.computerworld.com/16900/android_linux_kernel_fight_continues |title=Android/Linux kernel fight continues |date=2010-09-07 |publisher=[[Computerworld]] |accessdate=2011-01-02 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419023943/http://blogs.computerworld.com/16900/android_linux_kernel_fight_continues |url-status=dead }}</ref> എന്നാണ്.
2011ൽ [[ലിനസ് ബെനഡിക്റ്റ് ടോർവാൾഡ്സ്]] അഭിപ്രായപ്പെട്ടതനുസരിച്ച് "പതിയെ [[ലിനക്സ്|ലിനക്സും]] ആൻഡ്രോയ്ഡും ഒരു പൊതു കെർണലിലെത്തിച്ചേരും, പക്ഷേ അത് മിക്കവാറും നാലോ അഞ്ചോ വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഉണ്ടാവില്ല"<ref>{{cite
web |url=
http://www.zdnet.com/blog/open-source/linus-torvalds-on-android-the-linux-fork/9426
|title=Linus Torvalds on Android, the Linux fork |author=Steven J.
Vaughan-Nichols |work=zdnet.com |date=2011 August 18|accessdate=2011 September 8}}</ref>
=== പ്രത്യേകതകൾ ===
നിലവിലെ പ്രത്യേകതകൾ <ref
name="WhatIsAndroid">{{cite web
|url=http://developer.android.com/guide/basics/what-is-android.html
|title=What is Android? |date=2009 July 21 |work=Android Developers
|accessdate=2009-09-03}}</ref><ref name="EnSDK">{{cite news
|url=http://www.engadget.com/2007/11/12/googles-android-os-early-look-sdk-now-available/
|title=Google's Android OS early look SDK now available
|accessdate=2007-11-12 |last=Topolsky |first=Joshua |date=2007-11-12
|work=[[Engadget]]}}</ref><ref name="mediaformats">{{cite
web |url=http://developer.android.com/guide/appendix/media-formats.html
|title=Android Supported Media Formats |work=Android Developers
|accessdate=2009-05-01}}</ref>
;ഹാൻഡ്സെറ്റ് ലേയൗട്ടുകൾ: പശ്ചാത്തലം OpenGL ES 2.0 നിബന്ധനകൾക്കനുസൃതമായി വലിയ വിജിഎ, ദ്വിമാന ഗ്രാഫിക്സ്, ത്രിമാന ഗ്രാഫിക്സ് എന്നിവയ്ക്കുതകുന്നതാണ്. ഒപ്പം പരമ്പരാഗത സ്മാർട്ട്ഫോൺ ലേയൗട്ടുകളേയും പിന്തുണയ്ക്കും
;സംഭരണം: ഡേറ്റാസംഭരണത്തിനായി താരതമ്യേന ചെറുതായ എസ്ക്യുഎലൈറ്റ് (SQLite) ഉപയോഗിക്കുന്നു
;ബന്ധപ്പെടൽ: ആൻഡ്രോയ്ഡ് [[ജി.എസ്.എം.]]/[[എഡ്ജ്]], ഐഡൻ (IDEN), സിഡിഎംഏ, യൂഎംടിഎസ് (UMTS), [[ബ്ലൂടൂത്ത്]], [[വൈ-ഫൈ]], [[നിയർ ഫീൾഡ് കമ്യൂണിക്കേഷൻ]] (NFC), വൈമാക്സ്, എൽടിഇ (LTE) എന്നിവ വിവരവിനിമയത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
;സന്ദേശം: [[ഷോർട്ട് മെസ്സേജ് സർവീസ്|എസ്.എം.എസ്]], [[മൾട്ടിമീഡിയ മെസേജിങ് സർവീസ്|എം.എം.എസ്]] എന്നിവ പിന്തുണയ്ക്കും. ഇതോടൊപ്പം ആൻഡ്രോയ്ഡ് പുഷ് മെസേജിങ്ങ് സേവനമായ ആൻഡ്രോയ്ഡ് ക്ലൗഡ് ടു ഡിവൈസ് മെസേജിങ്ങ് (C2DM) പിന്തുണയ്ക്കുന്നു
;ഭാഷാപിന്തുണ: ആൻഡ്രോയ്ഡ് ബഹുഭാഷാ പിന്തുണ നൽകുന്നുണ്ട്<ref
name="gingerbread-highlights"/>
;വെബ് ഗമനോപാധി: വെബ്കിറ്റ് ആഖ്യാനരീതിയടിസ്ഥാനമാക്കിയ വെബ് ബ്രൗസർ ആൻഡ്രോയ്ഡിൽ ലഭ്യമാണ്. ഇത് ക്രോമിന്റെ എട്ടാം പതിപ്പ് ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് എഞ്ചിനുമായി വിളക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇത് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 4.0ൽ നടത്തിയ ആസിഡ്3 ടെസ്റ്റിൽ 100/100 എന്ന സ്കോർ നേടിയിരുന്നു.
;ജാവാ പിന്തുണ: അധികം ആൻഡ്രോയ്ഡ് [[ജാവ (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|ജാവ]] ആപ്ലിക്കേഷനുകളും ജാവയിലാണ് തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഇതിൽ ജാവാ വിർച്വൽ മെഷീൻ ലഭ്യമല്ല. അതിനാൽ ജാവാ ബൈറ്റ് കോഡ് നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നില്ല. [[ഡാൽവിക്]] (Dalvik) എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക വിർച്വൽ മെഷീനിലോടുന്ന ഡാൽവിക് എക്സിക്യൂട്ടബിളായായിരിക്കും ഇവയെ പരിവർത്തനം ചെയ്യുക. ഡാല്വിക് തുച്ഛമായ മെമ്മറി, പ്രൊസസർ എന്നിവയേ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുകയുള്ളൂ.
; മീഡിയാ പിന്തുണ: ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഒട്ടുമിക്ക പ്രമുഖ മീഡിയ തരങ്ങളേയും പിന്തുണയ്ക്കും. ഇതിൽ WebM, H.263, H.264 (in 3GP or MP4 container), MPEG-4 SP, AMR, AMR-WB (in 3GP container), AAC, HE-AAC (in MP4 or 3GP container), MP3, MIDI, Ogg Vorbis, FLAC, WAV, JPEG, PNG, GIF, BMP എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു<ref name="mediaformats" />
;സ്ട്രീമിങ്ങ് പിന്തുണ: ഫ്ലാഷ് പ്ലഗിൻ RTP/RTSP സ്ട്രീമിങ്ങ് (3GPP PSS, ISMA), HTML പ്രൊഗ്രസീവ് ഡൗൺലോഡ് (HTML5 <വീഡിയോ> ടാഗ്). അഡോബി ഫ്ലാഷ് സ്ട്രീമിങ്ങ് (RTMP) HTTP ഡൈനാമിക് സ്ട്രീമിങ്ങ് എന്നിവ പിന്തുണയ്ക്കും.<ref>{{cite web | url=
http://kb2.adobe.com/cps/860/cpsid_86018.html | title=Flash Flayer 10.1
for Android 2.2 Release Notes | work=Adobe Knowledgebase |
accessdate=2011 January 27 }}</ref>
;മറ്റ് ഹാർഡ്വെയർ പിന്തുണ: ആൻഡ്രോയ്ഡിന് നിശ്ചല/വീഡിയോ ക്യാമറകൾ, ടച്ച് സ്ക്രീൻ, ജി.പി.എസ്, അക്സലറോമീറ്റർ, ഗൈറോസ്കോപ്പ്, ബരോമീറ്റർ, മാഗ്നറ്റോമീറ്റർ, പ്രോക്സിമിറ്റി, മർദ്ദമാപകങ്ങൾ, തെർമോമീറ്റർ മുതലായവ പിന്തുണയ്ക്കും
;മൾട്ടി ടച്ച്: ആൻഡ്രോയ്ഡ് മൾട്ടിടച്ച് പിന്തുണയ്ക്കും
;[[ബ്ലൂടൂത്ത്]]: A2DP, AVRCP, OPP, PBAP എന്നിവ പിന്തുണയ്ക്കും
;വീഡിയോ കോളിങ്ങ്:ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.3.4 മുതൽ വീഡിയോ കോളിങ്ങ് പിന്തുണയ്ക്കും
;മൾട്ടിടാസ്ക്കിങ്ങ്: ലഭ്യമാണ്<ref>{{cite web |
url=http://android-developers.blogspot.com/2010/04/multitasking-android-way.html
| title=Multitasking the Android Way | work=Android Developers |
last=Bray | first=Tim | date=2010 April 28 |
accessdate=2010-11-03}}</ref>
;ശബ്ദാടിസ്ഥാനത്തിലെ സേവനങ്ങൾ: ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.2 മുതൽ കാളിങ്ങ്, ടെക്സ്റ്റിങ്ങ്, നാവിഗേഷൻ എന്നിവ ശബ്ദത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കും.<ref>{{cite web | url=
http://www.google.com/mobile/voice-actions/ | title=Voice Actions for
Android | work=google.com | accessdate=2011 January 27 }}</ref> തുടക്കം മുതലേ ശബ്ദാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഗൂഗിൾ തിരച്ചിൽ ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite web |
url=http://developer.android.com/resources/articles/speech-input.html |
title=Speech Input for Google Search |
work=Android Developers |
accessdate=2010 November 3 |
archive-date=2010-11-12 |
archive-url=https://web.archive.org/web/20101112141941/http://developer.android.com/resources/articles/speech-input.html |
url-status=dead }}</ref>
;ടെതറിങ്ങ്: ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഫോണിനെ ഒരു പോർട്ടബിൾ വൈ-ഫൈ ഹോട്ട്സ്പോട്ട് ആക്കി മാറ്റാൻ സാധിക്കും
;സ്ക്രീൻ ക്യാപ്ചർ: ആൻഡ്രോയ്ഡ് 4.0 മുതൽ സ്ക്രീൻ ക്യാപ്ചറിനുള്ള വ്യവസ്ഥ ലഭ്യമാണ്.
== ഉപയോഗം ==
ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ ലളിതവും നവീകരിക്കപ്പെടാവുന്നതുമായ സ്വഭാവം മൂലം സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ, ടാബ്ലറ്റുകൾ, ലാപ്ടോപ്പുകൾ, നെറ്റ്ബുക്കുകൾ, ഗൂഗിൾ ടി.വി. റിസ്റ്റ് വാച്ചുകൾ,<ref>{{cite web |url=http://live.imwatch.it/ |title=i'm Watch |publisher=Live.imwatch.it |date= |accessdate=2011-11-18 |archive-date=2011-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111207160524/http://live.imwatch.it/ |url-status=dead }}</ref> ഹെഡ്ഫോണുകൾ,<ref>http://www.theregister.co.uk/2011/01/12/now_audio_admiral_touch/</ref> കാർ സിഡി, ഡിവിഡി പ്ലയറുകൾ<ref>{{cite web
|url=http://www.alibaba.com/showroom/car-player-android.html |title=Car
Player Android-Car Player Android Manufacturers, Suppliers and Exporters
on |publisher=Alibaba.com |date= |accessdate=2011-11-18}}</ref> എന്നിവയടക്കം പല ഇലക്ട്രോണിക് സംവിധാനങ്ങളിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=
http://mashable.com/2011/05/12/ice-cream-sandwich/ |title=Androids
Unite: How Ice Cream Sandwich Will End the OS Schism |author=Jolie
O'Dell |work=Mashable |date = 12 May 2011 |accessdate=2011 June 9}}</ref><ref>{{cite web |url=
http://www.engadget.com/2010/09/06/toshiba-ac100-android-smartbook-hits-the-united-kingdom/
|title=Toshiba AC100 Android smartbook hits the United Kingdom
|author=Laura June |work=Engadget |date=2010 September 6 |accessdate=2011 June 9}}</ref><ref>{{cite web
|url=http://www.howtogeek.com/howto/22665/run-android-on-your-netbook-or-desktop/
|title=Run Android on Your Netbook or Desktop
|publisher=How-To Geek
|date=
|accessdate=2011-11-18
|archive-date=2011-11-20
|archive-url=https://web.archive.org/web/20111120071634/http://www.howtogeek.com/howto/22665/run-android-on-your-netbook-or-desktop
|url-status=dead
}}</ref> എന്നാൽ ഇതിൽ മാത്രമായി ആൻഡ്രോയ്ഡിനെ ഒതുക്കാൻ പറ്റില്ല.
ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ ഹാർഡ്വെയർ പശ്ചാത്തലം ഏ.ആർ.എം വ്യവസ്ഥ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയാണ്. ആൻഡ്രോയ്ഡ് x86 പദ്ധതിയിലൂടെ x86 പിന്തുണയും ഇത് നൽകുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://www.android-x86.org/
|title=Android-x86 - Porting Android to x86}}</ref> ഗൂഗിൾ ടി.വി. ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ പ്രത്യേകതരം x86 പതിപ്പിനെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.
2008 ഒക്ടോബർ 22ന് പുറത്തിറങ്ങിയ എച്ച്.ടി.സി.യുടെ ഡ്രീം ആണ് ആദ്യ വാണിജ്യപരമായ ആൻഡ്രോയ്ഡ് അധിഷ്ഠിത ഫോൺ.<ref name=HTC/> 2010 തുടക്കത്തിൽ ഗൂഗിൾ എച്ച്.ടി.സിയുമായി ചേർന്ന് നെക്സസ് വൺ പുറത്തിറക്കി. ഇതിനെത്തുടർന്ന് സാംസങ്ങ് നെക്സസ് എസ് പുറത്തിറക്കി. ചില ഐഫോണുകളിലും ഐ.പോഡ് ടച്ചിലും ഓപ്പൺ ഐബൂട്ട് , ഐഡ്രോയ്ഡ് എന്നിവയുടെ സഹായത്തോടെ ഐ.ഓഎസും ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.3 ജിഞ്ചർബ്രഡും ഡ്യുവൽ ബൂട്ട് ചെയ്യാൻ സാധിക്കും.<ref>{{cite web
|url=http://www.pcworld.com/article/196595/how_to_install_android_on_your_iphone.html
|title=How to Install Android on Your iPhone |author=David Wang
|publisher=pcworld.com |date=2010 May 19}}</ref><ref>{{cite
web |url=http://www.idroidproject.org/ |title=Idroidproject.org
|publisher=Idroidproject.org |date= |accessdate=2011-08-08}}</ref>
== ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ==
ആൻഡ്രോയ്ഡ് സോഫ്റ്റ്വെയർ ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കിറ്റിന്റെ സഹായത്തോടെ [[ജാവ (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|ജാവ ഭാഷയിലാകും]] മിക്ക ആൻഡ്രോയ്ഡ് ആപ്ലിക്കേഷനുകളും വികസിപ്പിക്കുക. ഇതല്ലാതെ സി, സി++ എന്നിവയുടെ എക്സ്റ്റൻഷനുകൾക്കായി 'നേറ്റീവ് ഡെവലപ്മെന്റ് കിറ്റ്', വിഷ്വൽ എൻവിറോണ്മെന്റിനായി 'ഗൂഗിൾ ആപ്പ് ഇൻവന്റർ', മറ്റ് ഒട്ടനവധി 'ക്രോസ് പ്ലാറ്റ്ഫോം മൊബൈൽ വെബ് ആപ്ലിക്കേഷൻ ഫ്രയിം വർക്കുകൾ' എന്നിവ ലഭ്യമാണ്.
=== ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റ് ===
{{main|ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റ്}}
ഗൂഗിളിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിൽ ആൻഡ്രോയ്ഡ് ആപ്ലിക്കേഷനുകളുടെ സോഫ്റ്റ്വെയർ സ്റ്റോറാണ് [[ഗൂഗിൾ പ്ലേ|ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റ്]]. "മാർക്കറ്റ്" എന്നപേരിലെ ഒരു ആപ്ലിക്കേഷൻ പ്രോഗ്രാമുകൾ ("ആപ് - app") മിക്ക ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഉത്പന്നങ്ങളിലും നിർമ്മാണസമയത്ത് തന്നെ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാകും. ഇത് ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റിൽ ലഭ്യമായ തേഡ് പാർട്ട് ഡവലപ്പേഴ്സിന്റെ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ബ്രൗസ് ചെയ്യാനും ഡിവൈസിലേക്ക് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാനും സഹായിക്കുന്നു. {{As of|2010|ഡിസംബർ}} ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റിൽ ഏതാണ്ട് 2,00,000ലധികം സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ(ഗെയിമുകൾ, ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ, വിഡ്ജറ്റുകൾ) ലഭ്യമാണ്.<ref
name="200,000">{{cite web|title=Android App
Stats|url=http://www.androlib.com/appstats.aspx|accessdate=2010 December 31|archive-date=2011-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20110102122636/http://www.androlib.com/appstats.aspx|url-status=dead}}</ref>
2011 ഏപ്രിലിൽ 30 കോടിയിലധികം ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് ഗൂഗിൾ അവകാശപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web |url=
http://techcrunch.com/2011/04/14/google-3-billion-android-apps-installed-up-50-percent-from-last-quarter/
|title=Google: 3 Billion Android Apps Installed; Downloads Up 50
Percent From Last Quarter |author=Leena Rao|work=Techcrunch|date=2011 April 14|accessdate=2011 May 13}}</ref> ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് സിസ്റ്റം മാത്രം 13 കോടിയിലധികം ഡിവൈസുകളിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web
|url=http://techcrunch.com/2011/07/14/google-android-now-on-130-million-total-devices/?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+Techcrunch+%28TechCrunch%29
|title=Google Android now on 130M total devices, with 6B app downloads
|publisher=TechCrunch |date=2011-07-14
|accessdate=2011-08-08}}</ref>
ഗൂഗിളിന്റെ കോമ്പാറ്റിബിലിറ്റി ആവശ്യകതയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്ന ഡിവൈസുകൾക്ക് മാത്രമേ ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റിനെ അവലംബിക്കാൻ കഴിയൂ.<ref>{{cite web | url=
http://source.android.com/compatibility/index.html | title=Android
Compatibility | work=Android Open Source Project | accessdate=2010 December 31 }}</ref> ഗൂഗിൾ തന്നെ ഒട്ടനവധി ആൻഡ്രോയ്ഡ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റിൽ നിക്ഷേപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഗൂഗിൾ വോയ്സ്, സ്കൈ മാപ്പ്, ഫിനാൻസ്, മാപ്സ് എഡിറ്റർ, ഗൂഗിൾ ഗോഗിൾസ്, ട്രാൻസ്ലേറ്റ്, യൂട്യൂബ്, ജിമെയിൽ, ടോക്ക്, മാപ്സ്, ഡോക്സ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടും
ഇതിനൊപ്പം തന്നെ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് തേഡ് പാർട്ടി ആപ്സ്റ്റോറുകളായ ആമസോൺ സ്റ്റോർ<ref name="wired_alt_app_stores">{{cite
web |
url=http://www.wired.com/gadgetlab/2010/06/independent-app-stores-take-on-googles-android-market/
| title=Independent App Stores Take On Google’s Android Market |
date=June 11, 2010 | first=Priya | last=Ganapati | publisher=[[Wired
News]] | accessdate=2011-02-02}}</ref> മുതലായവയിൽ നിന്നും ആപ്ലിക്കേഷന്റെ ഏ.പി. കെ ഫയലുകൾ ലഭ്യമെങ്കിൽ അവയും ഡിവൈസിൽ ഇൻസ്റ്റാളാവുന്നതാണ്.
=== ആപ്ലിക്കേഷനുകളുടെ സുരക്ഷിതത്വം ===
[[പ്രമാണം:AndroidMarketPermissions.png|thumb|ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റിൽ അനുമതി ചോദിക്കുന്നതിന് ഒരുദാഹരണം]]
ആൻഡ്രോയ്ഡ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ സാൻഡ്ബോക്സ് എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗമായാണ് ഓടുന്നത്. ആപ്ലിക്കേഷൻ സന്നിവേശിക്കുമ്പോൾ ഉപയോക്താവ് സിസ്റ്റം ഉറവിടങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശനം അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ ഇവയ്ക്ക് അതുപയോഗിക്കാൻ കഴിയൂ. ഒരു ആപ് സന്നിവേശിപ്പിക്കും മുൻപ് [[ഗൂഗിൾ പ്ലേ|ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റ്]] അവശ്യമായ അനുമതികൾ ദൃശ്യമാക്കും. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു ഗെയിമിന് കമ്പനത്തിനുള്ള അനുമതി നൽകും, പക്ഷേ ഫോൺ കോണ്ടാക്ടിലേക്കോ മെസ്സേജസ്സിലേക്കോ ഉള്ള അനുമതി നൽകേണ്ട കാര്യമില്ല. ഈ അനുമതി നിരീക്ഷിച്ച ശേഷം ഉപയോക്താവിന് പ്രസ്തുത ആപ് സന്നിവേശിപ്പിക്കണോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാം.<ref>{{cite web |url=
http://source.android.com/tech/security/index.html |title=Android
Security Overview |work=Android Open Source Project|accessdate=2011 October 23}}</ref> ആൻഡ്രോയ്ഡിൽ ഒട്ടനവധി മാൽവെയർ ട്രോജനുകളുടെ സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഗൂഗിൾ ഇപ്രകാരമുള്ള ആപ്ലിക്കേഷനുകളെ മാർക്കറ്റിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയും പകർന്ന ഡിവൈസുകളിൽ അവയെ നശിപ്പിച്ചുമാണ് പ്രതികരിക്കുന്നത്. ഏ.വി.ജി. സിമാൻടെക് എന്നിവർ ആൻഡ്രോയ്ഡിനായുള്ള ആന്റിവൈറസുകൾ പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.
=== സ്വകാര്യത ===
ആൻഡ്രോയ്ഡ് രൂപകല്പനയുടെ ഒരു പ്രധാന പ്രശ്നം ഒരു സാധാരണ ഉപയോക്താവിന് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ എങ്ങനെ സ്വകാര്യവിവരങ്ങൾ (ലൊക്കേഷൻ, ഹാർഡ്വെയർ ഐ.ഡി) ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കുകയില്ല. സന്നിവേശനസമയത്ത് അനുമതിപത്രപ്രകാരം എങ്ങനെ സേവനങ്ങൾ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു/ദുരുപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു എന്നറിയില്ല. തേഡ് പാർട്ടി ഉത്പന്നമായ ടൈന്റ് ഡ്രോയ്ഡ്<ref>{{cite web
|url=http://appanalysis.org/faq.html
|title=AppAnalysis.org: Real Time Privacy Monitoring on Smartphones
|accessdate=2011-06-01
|archive-date=2012-02-07
|archive-url=https://web.archive.org/web/20120207071142/http://appanalysis.org/faq.html
|url-status=dead
}}</ref> മുഖാന്തരം ആപ്ലിക്കേഷനുകളും സെർവ്വറുകളുമായുള്ള വിനിമയത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സാധിക്കും<ref>{{cite web |url=
http://www.fastcompany.com/1692088/android-apps-leaking-your-personal-data-to-ad-firms-says-taintdroid-app
|title=TaintDroid Tracks Leaks of Personal Data to Ad Firms |author=Kit
Eaton|work=FastCompany|date=2010 September 29|accessdate=2011 November 2}}</ref>
== വാണിജ്യവത്കരണം ==
അസന്റെർ കോർപ്പറേഷൻ നിർമ്മിച്ച ഡ്രോയ്ഡ് ഫോണ്ട് കുടുംബത്തിലെ അക്ഷരവ്യവസ്ഥ ഉപയോഗിച്ചാണ് ആൻഡ്രോയ്ഡ് മുദ്ര രൂപകല്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
ആൻഡ്രോയ്ഡ് പച്ച എന്ന നിറത്തിലാണ് ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് സിസ്റ്റത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന യന്ത്രമനുഷ്യന് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. പ്രിന്റിൽ ഈ നിറം PMS 376C എന്നും RGBനിറമൂല്യത്തിൽ ഹെക്സാഡെസിമലായി #A4C639 നിറവുമായിരിക്കണമെന്ന് ബ്രാൻഡ് നിയമങ്ങൾ നിഷ്കർഷിക്കുന്നു <ref>{{cite web |url =
http://www.android.com/branding.html |work = Android |title = Brand
Guidelines |date = 23 March 2009 |accessdate =2009-10-30}}</ref> ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ ടൈപ്പ്ഫേസിനെ നോറാഡ് (cf. NORAD) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |url = http://www.android.com/branding.html
|work = Android |title = Android Brand Guidelines |date = 23 March 2009
|accessdate =2010-04-10}}</ref>
=== വിപണിയിലെ പങ്ക് ===
ഗവേഷണസ്ഥാപനമായ കനാലിസിന്റെ (Canalys ) അഭിപ്രായപ്രകാരം 2006 പകുതിയോടെ ആൻഡ്രോയ്ഡിന് സ്മാർട്ട്ഫോൺ വിപണിയിൽ 2.8% ഓഹരിയുണ്ട്.<ref
name=Insider_1>{{cite news
|title=Canalys: iPhone outsold all Windows
Mobile phones in Q2 2009
|url=http://www.appleinsider.com/articles/09/08/21/canalys_iphone_outsold_all_windows_mobile_phones_in_q2_2009.html
|newspaper=[[AppleInsider]]
|date=2009 August 21
|accessdate=2009-09-21
|archive-date=2012-01-17
|archive-url=https://web.archive.org/web/20120117031702/http://www.appleinsider.com/articles/09/08/21/canalys_iphone_outsold_all_windows_mobile_phones_in_q2_2009.html
|url-status=dead
}}</ref> 2010 നാലാം പാദത്തോടെ ഇത് 33% ആയി ഉയർന്ന് ലോകവ്യാപകമായി ഏറ്റവുമധികം വിൽക്കപ്പെടുന്ന സ്മാർട്ട്ഫോൺ പശ്ചാത്തലമായി മാറി.<ref name="canalysQ42010"/> ഗാർട്ടരിന്റെ അഭിപ്രായപ്രകാരം 2011 മൂന്നാം പാദത്തോടെ പകുതിയിലധികം (52.5%) സ്മാർട്ട്ഫോൺ വിപണിയും ആൻഡ്രോയ്ഡിനു സ്വന്തമാണ്.<ref>{{cite web |url=
http://www.gartner.com/it/page.jsp?id=1848514 |title=Gartner Says Sales
of Mobile Devices Grew 5.6 Percent in Third Quarter of 2011; Smartphone
Sales Increased 42 Percent|date=2011 November 15|accessdate=2011 November
16}}</ref> 2012 മുന്നാം പാദതോടെ 75 % സ്മാർട്ട്ഫോൺ വിപണിയും ആൻഡ്രോയ്ഡിനു സ്വന്തമാണ് <ref>{{cite web |url=
http://www.idc.com/getdoc.jsp?containerId=prUS23771812#.UTd6ftR9Vrg |title=
Android Marks Fourth Anniversary Since Launch with 75.0% Market Share in Third Quarter, According to IDC |access-date=
2013-03-06 |archive-date=
2012-11-03 |archive-url=
https://web.archive.org/web/20121103041944/http://www.idc.com/getdoc.jsp?containerId=prUS23771812#.UTd6ftR9Vrg |url-status=
dead }}</ref>
2010 ഫെബ്രുവരിയിൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] വിപണിയുടെ 9.0% ശതമാനം ആൻഡ്രോയ്ഡിനാണെന്ന് കോംസ്കോർ അവകാശപ്പെട്ടു. 2010 മൂന്നാം പാദത്തോടെ ഇത് 21.4% ആയി ഉയർന്നു. 2011 ജൂണിൽ ഗൂഗിൾ പുറത്തുവിട്ടതുപ്രകാരം ദിനംപ്രതി 550,000 പുതിയ ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഉപകരണങ്ങൾ സജീവമാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news
|url=http://old.news.yahoo.com/s/digitaltrends/20110628/tc_digitaltrends/googleactivates500000androiddevicesadaymayreach1millionbyoctober
|title=Google activates 500,000 Android devices a day, may reach 1
million in October |work=Yahoo News |date=2011 June 28}}</ref>. മുൻപിലത്തെ മാസം ഇത് ദിനംപ്രതി 400,000 ആയിരുന്നു. ഇതുവരെ 10 കോടിയിലധികം ഉപകരണങ്ങൾ വിറ്റഴിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="i/o 2011
stats">{{cite web | url =
http://googleblog.blogspot.com/2011/05/android-momentum-mobile-and-more-at.html
| title = Android: momentum, mobile and more at Google I/O | first =
Hugo | last = Barra | work = The Official Google Blog | date = 10 May
2011 | accessdate = 10 May 2011 }}</ref><ref>{{cite web |
url = http://www.androlib.com/appstats.aspx |
title = Android Stats |
date = 30 Nov 2011 |
accessdate = 30 Nov 2011 |
archive-date = 2011-01-02 |
archive-url = https://web.archive.org/web/20110102122636/http://www.androlib.com/appstats.aspx |
url-status = dead }}</ref> ഡിസംബർ 2010ൽ ആൻഡ്രോയ്ഡ് ദിനംപ്രതി 300,000 ഡിവൈസുകൾ സജീവമാക്കുക എന്ന നാഴികക്കല്ല് പിന്നിട്ടു. ജൂലൈ 14ന് 5,50,000 ഡിവൈസുകൾ സജീവമായി (ഓരോ ആഴ്ചയും 4.4% വർദ്ധന)<ref>{{cite web
|url=http://techcrunch.com/2011/07/14/android-now-seeing-550000-activations-per-day/
|title=Android Now Seeing 550,000 Activations Per Day |first=Greg
|last=Kumparak |work=Techcrunch |date=2011 July 14}}</ref> 2011 ആഗസ്റ്റ് 01ന് കനാലിൽ ആൻഡ്രോയ്ഡിന് 48% വിപണിയുണ്ടെന്ന് പുറത്തുവിട്ടു.<ref>{{cite web |url =
http://www.canalys.com/newsroom/android-takes-almost-50-share-worldwide-smart-phone-market
|title = Android takes almost 50% share of worldwide smart phone market
|date = 1 August 2011 |accessdate =2011-08-05}}</ref> 2011 ഒക്ടോബർ 11ന് തങ്ങൾ 19 കോടി ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഉല്പന്നങ്ങൾ പുറത്തിറക്കിയെന്ന് ഗൂഗിൾ വെളിവാക്കി.<ref>{{cite web |url=
http://techcrunch.com/2011/10/13/page-google-plus-40-million-mobile-2-5-billion/
|title=Larry Page: Mobile Revenues At $2.5 Billion Run-Rate, 190
Million Android Devices|author=Erick Schonfeld|work=TechCrunch|date=2011 October 13|accessdate=2011 October 24}}</ref> 2011 നവംബർ 16ന് ഇത് 20 കോടിയായി വർദ്ധിച്ചു.<ref>{{cite news
|url=http://news.cnet.com/8301-1023_3-57326649-93/google-200-million-android-devices-now-active-worldwide/
|title=Google: 200 million Android devices now active worldwide
|newspaper=CNET News |author=Lance Whitney |date=17-11-2011
|accessdate=27-11-2011}}</ref> ഈ കണക്കിലധിഷ്ഠിതമായി 380ലക്ഷത്തിലധികം ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഹണീക്കോമ്പ് പതിപ്പുകൾ വിറ്റഴിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
=== പതിപ്പുകളുടെ വിപണിയിലെ ഓഹരി ===
[[പ്രമാണം:Android chart.png|thumb|320px]]
2013 ഫെബ്രുവരി 5ന് ഓരോ ആൻഡ്രോയ്ഡ് പതിപ്പിനും വിപണിയിലുള്ള സ്വാധീനം<ref>{{cite web
|url=http://developer.android.com/resources/dashboard/platform-versions.html
|title=Android Platform Versions |work=Android Developers |cite=Based
on the number of Android devices that have accessed Android Market
within a 14-day period ending on the data collection date noted below.
|date=03-11-2011 |accessdate=02-12-2011}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right
;
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
;
! പതിപ്പ്
! പുറത്തറകിയ തിയ്യതി
! [[application programming interface|ഏ. പി. ഐ]] നിലവാരം
! വിതരണം (ഫെബ്രുവരി 5, 2013) %
|-
| style="text-align:left" | 4.2.x ''ജെല്ലീ ബീൻ''
| നവംബർ 13, 2012
| 17
| 1.6%
|-
| style="text-align:left" | 4.1.x ''ജെല്ലീ ബീൻ''
| ജൂലൈ 9, 2012
| 16
| 14.9%
|-
| style="text-align:left" | 4.0.x ''ഐസ്ക്രീം സാൻഡ്വിച്ച്''
| ഡിസംബർ 16, 2011
| 15
| 28.6%
|-
| style="text-align:left" | 3.2 ''ഹണീകോമ്പ്''
| ജൂലൈ 15, 2011
| 13
| 0.9%
|-
| style="text-align:left" | 3.1 ''ഹണീകോമ്പ്''
| മെയ് 10, 2011
| 12
| 0.3%
|-
| style="text-align:left" | 2.3.3-2.3.7 ''ജിഞ്ചർബ്രഡ്''
| ഫെബ്രുവരി 9, 2011
| 10
| 44%
|-
| style="text-align:left" | 2.3-2.3.2 ''ജിഞ്ചർബ്രഡ്''
| ഡിസംബർ 6, 2010
| 9
| 0.2%
|-
| style="text-align:left" | 2.2 ''ഫ്രോയോ''
| മെയ് 20, 2010
| 8
| 7.6%
|-
| style="text-align:left" | 2.0-2.1 ''എക്ലയർ''
| ഒക്ടോബർ 26, 2009
| 7
| 1.9%
|-
| style="text-align:left" | 1.6 ''ഡോനട്ട്''
| സെപ്റ്റംബർ 15, 2009
| 4
| 0.2%
|-
| style="text-align:left" | 1.5 ''കപ്പ്കേക്ക്''
| ഏപ്രിൽ 30, 2009
| 3
| 0%
|}
== തർക്കങ്ങൾ ==
ആൻഡ്രോയ്ഡും ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഫോൺ നിർമ്മാതാക്കളും ഒട്ടനവധി പകർപ്പവകാശസംബന്ധിയായ നിയമയുദ്ധങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. 2010 ആഗസ്റ്റ് 12ന് ഗൂഗിളിനെതിരെ [[ഓറാക്കിൾ]], [[ജാവ (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|ജാവ പ്രോഗ്രാമിങ്ങ് ഭാഷയുടെ]] പകർപ്പവകാശ സംബന്ധിച്ച ഒരു നിയമനടപടി എടുത്തു.<ref name="computerworld">{{cite web
|url=http://www.computerworld.com/s/article/9180678/Update_Oracle_sues_Google_over_Java_use_in_Android
|title=Update: Oracle sues Google over Java use in Android |first=James
|last=Niccolai |date=2010 August 12 |work=Computerworld
|publisher=International Data Group Inc |accessdate=2010 August 20}}</ref> [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്|മൈക്രോസോഫ്റ്റും]] പലപ്പോഴായി ആൻഡ്രോയ്ഡ് ഉപയോക്താക്കളിൽ നിന്നും തങ്ങളുടെ പകർപ്പവകാശ ദുരുപയോഗത്തിനുള്ള പിഴ വാങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. 2011 ഒക്ടോബറിൽ ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ 55% വിപണി കയ്യാളുന്ന പത്തോളം ആൻഡ്രോയ്ഡ് നിർമ്മാതാക്കളുമായി തങ്ങൾ പകർപ്പവകാശ കരാറിലേർപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വെളിവാക്കി.<ref name=10agreements>{{cite web
|title=Microsoft collects license fees on 50% of Android devices, tells
Google to "wake up"
|url=http://arstechnica.com/microsoft/news/2011/10/microsoft-collects-license-fees-on-50-of-android-devices-tells-google-to-wake-up.ars
|work=[[Ars Technica]] |accessdate=2011-10-24}}</ref> ഇതിൽ [[സാംസങ്|സാംസങ്ങും]] [[എച്ച്ടിസി|എച്ച്ടിസിയും]] ഉൾപ്പെടുന്നു <ref>{{cite web |url=
http://www.computerworld.com/s/article/9220357/Microsoft_signs_Android_licensing_deal_with_Samsung
|title=Microsoft signs Android licensing deal with Samsung
|author=Mikael Ricknäs |work=Computerworld |date=2011 September 28
|accessdate=2011 October 23}}</ref>
[[ആപ്പിൾ ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ്|ആപ്പിൾ കോർപ്പറേഷന്റെ]] സി.ഇ.ഓ ആയിരുന്ന [[സ്റ്റീവ് ജോബ്സ്]] ആൻഡ്രോയ്ഡ് തങ്ങളുടെ ഐഫോണിന്റെയും ഐഓഎസിന്റെയും പല ഘടകങ്ങളും മോഷ്ടിക്കുന്നുവെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥയിൽ ആൻഡ്രോയിഡിനെ "മോഷണ മുതൽ" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. "എന്റെ അവസാനശ്വാസം വരെ ഞാനതിനെതിരെ പോരാടും. ഈ തെറ്റിനെ ചെറുക്കാൻ ആപ്പിളിന്റെ 400കോടി മൂല്യവും ഞാൻ ചെലവാക്കാൻ മടികാണിക്കുകയില്ല"<ref><nowiki>{{Cite
book | last=Isaacson | first=Walter | authorlink=Walter Isaacson|
title=</nowiki>[[Steve Jobs (biography)|Steve Jobs]] | year=2011 |
publisher=Simon & Schuster | location=New York | isbn=1-451-64853-7
<nowiki> </nowiki>}}</ref>
== പ്രശ്നങ്ങൾ ==
ആൻഡ്രോയ്ഡ് വിപണിയിൽ ചലനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ തന്നെ ചില്ലറ പ്രശ്നങ്ങളുടെ പേരിൽ ഉപയോക്താക്കൾക്കിടയിൽ കല്ലുകടി നേടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ആന്റിവൈറസ് നിർമ്മാതാക്കളായ കാസ്പർസ്കിയുടെ സി. ടി. ഓ. ആയ നിക്കോളേ ഗ്രബനിക്കോവിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ആൻഡ്രോയ്ഡിനെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുന്ന വൈറസുകളുടേയും മാൽവെയറുകളുടേയും എണ്ണം ദിനംപ്രതി ഏറുകയാണ്.<ref>http://www.phonearena.com/news/Android-security-issues-soaring-warns-Kasperskys-CTO_id18437</ref> കമ്പ്യൂട്ടറിനെ അതിന്റെ വളർച്ചയുടെ ഈ ഘട്ടത്തിൽ ലക്ഷ്യം വച്ചതിനേക്കാൾ അവർ ആൻഡ്രോയ്ഡിനെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുന്നെന്ന് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. കമ്പനിയുടെ നിരീക്ഷണത്തിൽ 2011 മാർച്ചോടെ 70ലധികം തരം മാൽവെയറുകൾ കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. തലേവർഷം സെപ്റ്റംബറിൽ ഇത് കേവലം രണ്ട് തരം മാത്രമായിരുന്നു. 2011 ഏപ്രിലിൽ ആൻഡ്രോയ്ഡിനു വേണ്ടി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട സ്കൈപ്പിൽ വൈറസ് അടങ്ങിയതിനാൽ അവ പിൻവലിച്ചിരുന്നു.<ref>http://www.phonearena.com/news/Androids-Skype-has-critical-security-vulnerability-endangers-your-personal-info-and-your-chat-logs_id18179</ref> ഇതിനു സമാനമായി സുരക്ഷിതത്വ പ്രശ്നങ്ങളേത്തുടർന്ന് 21 പ്രമുഖ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റിൽ നിന്നും 2011 ഫെബ്രുവരി അവസാന വാരം നീക്കം ചെയ്തു.<ref>http://www.phonearena.com/news/Another-Android-security-scare-leads-to-21-removed-apps_id17161</ref>
== ഇന്ത്യയിൽ ==
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] ആദ്യമായി ഭാരതി എന്റർപ്രൈസസിന്റെ ബീടെൽ ടെലിടെക് 9999 രൂപക്ക് ബീടെൽ മാജിക് എന്ന പേരിൽ ആൻഡ്രോയ്ഡ് പ്ലാറ്റ്ഫോമിലുള്ള ഏറ്റവും വിലകുറഞ്ഞ ടാബ്ലെറ്റ് പിസി ഫോൺ 2011 ആഗസ്തിൽ പുറത്തിറക്കി.<ref>http://telecomtalk.info/beetel-launches-android-tablet-beetel-magiq-for-rs-9999/74639/</ref> ഇന്ത്യയിൽ ആൻഡ്രോയ്ഡ് നേടിയ സ്വീകാര്യത വളരെ വലുതാണ്. നിലവിൽ പതിനായിരം രൂപയിൽ കുറവുള്ള ഇരുപതിലധികം സ്മാർട്ട് ഫോണുകൾ ഇന്ത്യയിൽ ലഭ്യമാണ്.<ref>http://www.mysmartprice.com/mobile/pricelist/android-mobile-price-list-in-india.html</ref> ഇതിൽ മൈക്രോമാക്സ് ആൻഡ്രോ ഏ 60 ആണ് പൊതുവേ ലഭ്യമായതിൽ ഏറ്റവും വിലകുറഞ്ഞത്.<ref>http://www.mysmartprice.com/mobile/micromax-andro-a60-msp765</ref> 2011 മൂന്നാം പാദത്തിലെ കണക്ക് പ്രകാരം ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവുമധികം വിൽക്കപ്പെടുന്ന സ്മാർട്ട്ഫോണായി ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാറി. ഇതോടെ ഒന്നാം സ്ഥാനത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന നോക്കിയയുടെ [[സിമ്പിയൻ]] രണ്ടാം സ്ഥാനത്തേക്ക് പിന്തള്ളപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://news.efytimes.com/e1/75434/Android%20Ahead%20Of%20Symbian%20In%20Indian%20Market |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-12-20 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112021241/http://news.efytimes.com/e1/75434/Android%20Ahead%20Of%20Symbian%20In%20Indian%20Market |url-status=dead }}</ref> തൊട്ട് മുൻപിലത്തെ പാദത്തെയപേക്ഷിച്ച് ഇന്ത്യൻ വിപണികൾ ആൻഡ്രോയ്ഡിന് 90 ശതമാനത്തിലധികം ഇക്കാലയളവിൽ വളർച്ചയുണ്ടായി. ഇതോടെ ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ വിപണിയിലെ ഓഹരി 42.4 ശതമാനമായി ഉയർന്നു.
== അവലംബം ==
{{Reflist|3}}
{{Notelist|40em}}
== പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.android.com ഔദ്യോഗിക വെബ്പേജ്]
** [http://source.android.com ആൻഡ്രോയ്ഡ് സ്വതന്ത്ര സോഫ്ട്വെയർ പ്രൊജക്ട്]
** [http://www.android.com/market ആൻഡ്രോയ്ഡ് മാർക്കറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131154344/http://www.android.com/market/ |date=2010-01-31 }}
** [http://developer.android.com/ നിർമ്മാതാക്കൾ]
** [http://android-developers.blogspot.com/ നിർമ്മാതാക്കളുടെ ബ്ലോഗ്]
* [http://code.google.com/android ഗൂഗിൾ കോഡ് - ആൻഡ്രോയ്ഡ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208034950/http://code.google.com/android/ |date=2010-02-08 }}
* [http://www.androidwiki.com ആൻഡ്രോയ്ഡ് വിക്കി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{youtube|1FJHYqE0RDg|Sergey Brin introduces the Android platform}}
* [http://www.exxplain.com/TrainingDetails.aspx?Ticket=de5d0d74-0f06-4a4f-be8e-ec31f80ff968 Mike Jennings talks about Android at the Next 08 conference] (Explain video)
{{Table Mobile operating systems}}
{{Google Inc.}}
{{Linux}}
[[വർഗ്ഗം:മൊബൈൽ ലിനക്സ്]]
[[വർഗ്ഗം:മൊബൈൽ ഫോൺ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ടാബ്ലറ്റ് കമ്പ്യൂട്ടർ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ആൻഡ്രോയ്ഡ് (ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം)]]
l8z5u0v04rciorsl7al739upqqgqe0f
ഉമർ മുഖ്താർ
0
72590
4631200
4556922
2026-06-18T19:54:24Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631200
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Omar Mukhtar}}{{Infobox officeholder
| name = ഒമർ അൽ-മുഖ്താർ<br />{{lang|ar|عُمَر الْمُخْتَار}}
| caption = ''അസദ് അൽ-സഹ്റ'' (أسد الصحراء) or "Lion of the Desert"
| image = Omar Mukhtar 13.jpg
| image_size =
| signature = Omar al-Mukhtar's Signature2.png
| office1 = Ruler of Zawiyat Ayn Kalk
| successor1 = Post abolished
| term1 = 1896–1902
| office2 = സാവിയത്ത് ലുഖ്സൂറിന്റെ ഭരണാധികാരി
| successor2 = Post abolished
| term2 = 1902–1911<ref name="Shukri">al-Sanusiya pg.271</ref>
| office3 = Leader of Senussi Tribal Military
| term3 = 24 April 1923 – 16 September 1931<ref name= "Fasanotti">Federica Saini Fasanotti , p. 296</ref>
| predecessor3 = [[King Idris I|Idris Al-Senussi]]
| successor3 = [[Yousaf Borahil Al-Msmare|Yusuf Borahil]]
| birth_date = {{birth date|1858|08|20|df=yes}}
| birth_place = [[Benghazi]], [[Ottoman Tripolitania|Eyalet of Tripolitania]], [[Ottoman Empire]]
| death_date = {{death date and age|1931|9|16|1858|8|20|df=y}}
| death_place = [[Soluch concentration camp]], [[Benghazi]], [[Italian Cyrenaica]]
| nationality = [[Ottoman Empire|Ottoman]], Libyan
| parents = {{longitem | style = white-space: |Al-Mukhtar ibn Muhammad (father)<br />Aisha bint Muharib (mother)}}
| occupation = Ruler of Senussi [[Zawiya (institution)|Zawiyas]]
| blank1 = Religion
| data1 = [[Sunni Islam]]<ref>{{cite book |last= as Salab |first=Ali Muhammad |title=Omar Al Mokhtar Lion of the Desert (The Biography of Shaikh Omar Al Mukhtar) |year= 2011 |location=Al-Firdous|isbn=978-1874263647|page=1}}</ref>
| allegiance = {{flagicon image|Flag of Cyrenaica.svg}} [[Senussi|Senussi Order]]
| branch = {{flagicon image|Flag of Cyrenaica.svg}} [[Senussid Adwar|Senussid Military Adwar]]
| battles = {{tree list}}
* [[Italo-Turkish War]]
* [[First World War]]
** [[Senussi campaign]]
* [[Pacification of Libya]]
{{tree list/end}}
| nickname = ''Shaykh ash-Shuhadā{{'}}''<br />{{lang|ar|شَيخ الشُّهَدَاء}}, [[Sheikh]] of the [[Shahid|Martyrs]]
| resting_place = [[Suluq]]
| known_for = Leading [[Arab]] native [[resistance movement|resistance]] to [[Italian colonization of Libya|Italian colonization of Ottoman Tripolitania]]
| serviceyears = {{longitem | style = white-space: |1896–1902, as ruler of Ayn Kalk in Western Sudan ([[Chad]])<br />1902–1923, as ruler of Zawiyat Laqsur in [[Cyrenaica]]<br />1923–1931, as Commander of all Senussid Military [[Adwar]]}}
| children = [[Muhammad Umar al-Mukhtar|Muhammad]]
}}
[[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയുടെ]] [[ലിബിയ|ലിബിയൻ]] അധിനിവേശത്തിനെതിരെ ഇരുപത് വർഷത്തോളം സമരം ചെയ്ത ധീരനായ [[സൂഫി]] പോരാളിയും, രക്തസാക്ഷിയുമാണ് '''ഉമർ മുഖ്താർ''' (1862-1931).ലിബിയയിലെ കിഴക്കൻ ബർഖ യുടെ ഭാഗമായ തബറുക്കിനടുത്തുള്ള ജാൻസൂളർ എന്ന കൊച്ചു ഗ്രാമത്തിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനം.നിഫ വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ടയാളാണ് ഉമർ മുഖ്താർ.1912 മുതൽ ഇറ്റലിയുടെ കടന്നാക്രമണത്തിനെതിരെ ജനങ്ങളെ സംഘടിപ്പിച്ചു പോരാട്ടം നടത്തിവന്ന അദ്ദേഹത്തെ നീണ്ട ഇരുപതു വർഷത്തിനൊടുവിൽ 1931 ൽ ഇറ്റാലിയൻ സൈന്യം പിടികൂടി തൂക്കി കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
ഉമർ മുഖ്താറിന് പതിനാറ് വയസ്സായപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് മരണപ്പെട്ടു.പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തെ സംരക്ഷിച്ചത് [[സൂഫി]] സന്യാസിയായ ഹുസൈൻ അൽ ഖറനൈനിയായിരുന്നു. പ്രാഥമിക പഠനങ്ങൾക്ക് ശേഷം [[ഖുർആൻ]], [[ഹദീസ്]] , [[ഫിഖ്ഹ്]] , [[തസ്സവുഫ്]] എന്നിവകളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടാനായി ജഹ്ബൂബിലെ സനൂസി [[ദർഗ്ഗ]] ദർസിൽ (കലാലയത്തിൽ) ഉപരിപഠനത്തിനായി ചേരുകയും എട്ട് വർഷം നീണ്ട് നിന്ന പഠനം പൂർത്തിയാക്കി [[സനൂസി ത്വരീഖത്ത്]] സ്വീകരിച്ചു ആധ്യാത്മിക മേഖലയിലേക്ക് ശ്രദ്ധ പതിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇക്കാലയളവിൽ [[ഖുർആൻ]] അദ്ധ്യാപകനായും, [[ഇമാം]] ആയും ഉമർ മുഖ്താർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. സാമൂഹിക സേവന രംഗങ്ങളിലും, [[സനൂസി]] [[സൂഫി]] പാതയിലും പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം.<ref>http://www.huffingtonpost.com/stephen-schwartz/sufis-in-the-libyan-revolution_b_933611.html|newspaper=huffipost.com</ref>
1895 ഇൽ സനൂസി ഖലീഫ (ആചാര്യ പ്രമുഖ്) [[മുഹമ്മദ് അൽ മഹ്ദി]]യോടൊപ്പം നടത്തിയ ദേശാടനങ്ങൾക്ക് ശേഷം '''മഹ്ദി''' ചാന്ദിലെ 'ഐൻ കൽക്ക്' [[സൂഫി]] ആശ്രമത്തിൻറെ അധികാരിയായി ഉമർ മുഖ്താറിനെ നിയമിച്ചു. ഐൻ കൽക്കിലെ [[സൂഫി]] മഠത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം കൈയാളുന്ന സമയത്താണ് പോരാട്ടങ്ങളുമായി ഉമർ മുഖ്താർ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നത്.<ref>{{cite book |last= as Salab |first=Ali Muhammad |authorlink= |title=Omar Al Mokhtar Lion of the Desert (The Biography of Shaikh Omar Al Mukhtar) |url= |accessdate= |year= 2011 |publisher= |location=Al-Firdous|isbn=978-1874263647}}</ref> ആഫ്രിക്കയിലെ ഫ്രഞ്ച് അധിനിവേശത്തിനെതിരെ ഇസ്ലാമിക മിഷനറികളായി [[ആഫ്രിക്ക]]യിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന സൂഫികൾ തുടക്കമിട്ട സായുധ വിപ്ലവത്തിലേക്ക് തൻറെ മുരീദുമാരെ അയച്ചു നൽകിയായിരുന്നു മുഖ്താറിൻറെ ആദ്യ ഇടപെടൽ. മധ്യ ആഫ്രിക്കയിൽ [[ഫ്രാൻസ്]] നിലയുറപ്പിക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ അതിരുകളിലും,പ്രവർത്തനങ്ങളിലും പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന [[സനൂസി]] [[സൂഫി]] സന്യാസികളുടെ ആശങ്കയാണ് സനൂസി-ഫ്രാൻസ് യുദ്ധത്തിന് പിറകിലെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. മഹ്ദിയുടെ നിര്യാണത്തിനു ശേഷം ആചാര്യ പ്രമുഖായ് സ്ഥാനമേറ്റെടുത്ത [[അഹ്മദ് ശരീഫ് അൽ സനൂസി]]യുടെ കാലത്താണ് സനൂസി സൂഫികളിലെ മുഖ്യ സ്ഥാനത്തേക്ക് ഉമർ ഉയർന്നു വരുന്നത്. അഹ്മദ് ശരീഫ് '''ഉമർ മുഖ്താറിനെ''' ഐൻ കൽക്കിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ നിന്നും തിരികെ വിളിപ്പിക്കുകയും സംഘർഷ ബാധിത പ്രദേശമായ ബർഖയിലെ ആശ്രമങ്ങളുടെ മശായിഖ് (മുഖ്യ ഗുരു) ആയി നിയമനം നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref>"Shukri">al-Sanusiya pg.271</ref> പിന്നീട് ഈ പ്രദേശം കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് ഇറ്റാലിയൻ അധിനിവേശത്തിനെതിരെ ഉമർ മുഖ്താർ പടയൊരുക്കം ആരംഭിച്ചത്.
== ഇറ്റലിയുടെ ലിബിയൻ അധിനിവേശം ==
1911 ലെ ഇറ്റലി-തുർക്കി യുദ്ധസമയത്ത് ഇറ്റലിയുടെ ഒരു വ്യോമ വിഭാഗം അഡ്മിറൽ ല്യൂജി ഫറാവെല്ലിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ലിബിയൻ തീരത്ത് എത്തുകയും (അന്ന് ലിബിയ ഒട്ടോമൻ തുർക്കികകളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്) എല്ലാ ലിബിയക്കാരും ഇറ്റലിക്ക് കീഴടങ്ങണമെന്നും അല്ലെങ്കിൽ [[ട്രിപ്പോളി]] നഗരം നശിപ്പിക്കുമെന്നും മുന്നറിയിപ്പു നല്കി. കീഴടങ്ങുന്നതിന് പകരം ലിബിയക്കാരെല്ലാം പലായനം ചെയ്യുകയാണുണ്ടായത്. മൂന്നു ദിവസം ശക്തമായി ബോംബാക്രമണം നടത്തിയ ഇറ്റാലിയൻ സൈന്യം ട്രിപ്പോളിക്കാരെല്ലാം ഇറ്റലിയോട് കൂറുണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇത് ഇറ്റാലിയൻ സാമ്രാജ്യത്വശക്തികളും ഉമർ മുഖ്താറിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ലിബിയൻ പോരാളികളും തമ്മിലുള്ള നീണ്ട യുദ്ധത്തിനു കാരണമാവുകയായിരുന്നു.
== ഗറില്ല യുദ്ധമുറ ==
[[ഖുർആൻ]] അദ്ധ്യാപകൻ എന്നതോടൊപ്പം തന്നെ ഉമർ മുഖ്താർ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിലെ]] യുദ്ധതന്ത്രത്തിൽ നൈപുണ്യമുള്ള ആളുമായിരുന്നു. ലിബിയയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്ര ഘടന നന്നായി അറിയുമായിരുന്ന ഉമർ മുഖ്താറിന് തന്റെ ഈ അറിവ് ഇറ്റാലിയൻ സൈന്യത്തിനെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതിൽ മുതൽക്കൂട്ടായി.ഇറ്റാലിയൻ സൈന്യത്തിനാണങ്കിൽ മരുഭൂമിയിലെ യുദ്ധരീതികളൊന്നും വലിയ വശമുണ്ടായിരുന്നുമില്ല.ഉമർ മുഖ്താറിന്റെ ചെറുതെങ്കിലും ശക്തരായ പടയാളികൾ ഇറ്റാലിയൻ സൈന്യത്തിനെതിരെ ആവർത്തിച്ചാവർത്തിച്ച് ആക്രമണം നടത്തിവന്നു. ഇറ്റാലിയൻ പടയെ ആക്രമിക്കുക മാത്രമല്ല തന്ത്രപരമായി അവരുടെ [[വാർത്താവിനിമയ സംവിധാനം]], [[വൈദ്യുതി]], [[വെള്ളം]] എന്നിവ വിഛേദിക്കുകയും ചെയ്തു. ഉമർ മുഖ്താറിന്റെ ഗറില്ലാ യുദ്ധമുറ ഇറ്റാലിയൻ സൈന്യത്തെ അമ്പരപ്പിക്കുക തന്നെ ചെയ്തു..
== യഥാര്ത്ഥ പോരാളി ==
[[പ്രമാണം:Omar Mokhtar arrested by Italian Officials.jpg|thumb|300px|ഉമർ മുഖ്താറിന്റെ അറസ്റ്റ്]]
1923 ഇൽ [[സനൂസി സേന]] അധിപനായിരുന്ന [[ഇദ്രീസ് അൽ സനൂസി]] യുടെ വിയോഗത്തിന് ശേഷം [[സനൂസി ഗറില്ലാ സംഘം]]ങ്ങളുടെ മുഖ്യ സേനാധിപനായി ഉമർ മുഖ്താർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1924 ൽ ഇറ്റാലിയൻ [[ഗവർണ്ണർ]] ഏണെസ്റ്റോ ബോംബെല്ലി '''ജബൽ അഖ്തർ''' മലനിരകളിൽ രൂപവത്കരിച്ച ഗറില്ലാവിരുദ്ധ സൈന്യം ലിബിയൻ പോരാളികള്ക്ക് കടുത്ത നാശം വരുത്തിവച്ചു. മുഖ്താർ ഉടനെ തന്റെ പുതിയ തന്ത്രങ്ങൾ മെനഞ്ഞ് [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിന്റെ]] സഹായത്താൽ തിരിച്ചടിക്കാൻ തുടങ്ങി. റഹീബയിലെ പോരാട്ടത്തിൽ ഉമർ മുഖ്താർ ഇറ്റാലിയൻ പടയെ ഞെട്ടിപ്പിച്ചു. ഇറ്റാലിയൻ സൈന്യം നിരന്തരം വേട്ടയാടികൊണ്ടിരുന്ന സെൻസൂയിറ്റ് വിഭാഗങ്ങളെ 1927-1928 കാലഘട്ടത്തിൽ മുഖ്താർ പുന:സംഘടിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. ഇറ്റാലിയൻ ഗവർണ്ണറായിരുന്ന ജനറൽ തറുസ്സിക്ക് പോലും ഉമർ മുഖ്താറിന്റെ അസാധാരണമായ സ്ഥിരോത്സാഹത്തെയും ഇച്ഛാശക്തിയെയും അംഗീകരിക്കേണ്ടി വന്നു.
മുഖ്താറിനെതിരെയുള്ള ശക്ത്മായ പോരാട്ടം പരാജയമായപ്പോൾ [[ബെനിറ്റോ മുസ്സോളിനി|ബെനിറ്റോ മുസ്സോളിനിയ്ടെയും]] എമിലോ ഡി ബോണയുടെയും ആശിർവാദത്താൽ ഇറ്റാലിയൻ സൈനിക ജനറൽ പുതിയൊരു തന്ത്രം രൂപവത്കരിച്ചു.ജിബലിലുള്ള പതിനായിരത്തോളം വരുന്ന ജനങ്ങളെ തീരപ്രദേശത്തുള്ള കോൺസണ്ട്രേഷൻ ക്യാമ്പിലേക്ക് മാറ്റും ;ലിബിയൻ -ഈജിപ്ഷ്യൻ അതിര്ത്തിയായ ഗിയറാബുബ് അടയ്ക്കും . ഇതായിരുന്നു ആ തന്ത്രം.ഇതിലൂടെ പോരളികൾക്കുള്ള വിദേശ സഹായവും സ്വദേശികളുടെ പിന്തുണയും തടയാൻ കഴിയും എന്ന് ഇറ്റാലിയൻ അധികാരികൾ തിരിച്ചറിഞു.ഇത് ശരിക്കും ഫലിച്ചു എന്ന് വേണം മനസ്സിലാക്കാൻ.എങ്കിലും ഉമർ മുഖ്താർ കടുത്ത പ്രയാസങ്ങളിലും ഇറ്റാലിയൻ സൈന്യത്തിനെതിരെ പോരാടി.1931 സെപ്റ്റംബർ 11 ന് ഒളിച്ചിരുന്ന സൈനികർ സൊനറ്റക്ക് അടുത്തുവെച്ച് ഉമർ മുഖ്താറിനെ പിടികൂടി.
മുഖ്താറിന്റെ അവസാനത്തെ എതിരാളിയായിരുന്ന ഇറ്റാലിയൻ ജനറൽ റുഡോള്ഫ് ഗ്രസിയനി നൽകുന്ന ഈ വിവരണം മുക്താറിനോടുള്ള ബഹുമാനം ഒട്ടും കുറയാത്തതാണ്:{{Cquote|പൗരുഷനായ ഒത്ത നീളമുള്ള വെളുത്ത മുടിയോടുകൂടിയ താടിയും മീശയുമുള്ള ഉമർ, മതപരമായി നല്ല വിവരമുള്ളയാളും ബുദ്ധികൂർമ്മതയും ഊർജ്ജസ്വലതയും പ്രകടിപ്പിച്ച വ്യക്തിയുമായിരുന്നു.നിസ്സ്വാർഥനായ അദ്ദേഹം വിട്ടുവീഴ്ച്ചക്കൊരുക്കമല്ലാത്ത ആളുമായിരുന്നു.സെൻസൂയിറ്റ് സൂഫികളിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖനായ വ്യക്തിയായിരുന്നെങ്കിലും മതഭക്തനായ ഒരു ദരിദ്രനായിരുന്നു മുഖ്താർ.}}
== തൂക്കിലേറ്റുന്നു ==
[[File:Tajouri almokhtar.jpg|thumb|left|300px|ഒമർ മുഖ്താർ വിചാരണക്കായി കോടതിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു]]1931 സെപ്റ്റംബർ 11 ന് ഉമർ മുഖ്താർ യുദ്ധത്തിൽ പരിക്കേല്പ്പിക്കപെടുകയും സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലാവുകയും ചെയ്യുകയാണ്.ഒരു സമ്മാനം നേടിയെടുത്ത പ്രതീതിയായിരുന്നു ഇറ്റാലിയൻ സൈന്യത്തിന് മുഖ്താറിനെ പിടികൂടൽ.മുഖ്താറിന്റെ മനോധൈര്യം ജയിലിലെ മറ്റു ആളുകളെ അമ്പരപ്പിച്ചു.തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും പീഡിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരുടെ കണ്ണുകളിലേക്ക് നോക്കി ഖുർആൻ ഉരുവിടുകയായിരുന്നു ഉമർ മുഖ്താർ എന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ചോദ്യംചെയ്തവർ പിന്നീട് സമ്മതിക്കുകയുണ്ടായി.വെറും മൂന്ന് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അദ്ദേഹത്തെ വിചാരണ ചെയ്ത് കുറ്റപ്രത്രം സമർപ്പിക്കുകയും പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റൂകയുമാണുണ്ടായത്.മാപ്പപേക്ഷിച്ചാൽ വധ ശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി പുറം രാജ്യത്തേക്ക് അയക്കാം എന്ന സന്ധി നീട്ടിയ ഇറ്റാലിയൻ പട്ടാള മേധാവികളോട് {{Cquote|'''ഞങ്ങൾ കീഴടങ്ങില്ല, ഒന്നുകിൽ വിജയം, അല്ലെങ്കിൽ രക്തസാക്ഷിത്വം . ഇതിവിടെ അവസാനിക്കുമെന്ന് നിങ്ങൾ കരുതണ്ട, നിങ്ങളോട് പോരാടാനെൻറെ അടുത്ത തലമുറ വരും, അവർക്ക് ശേഷം അതിൻറെയടുത്ത തലമുറ, അതിനു ശേഷം അതിനടുത്ത തലമുറ'''}} എന്ന മറുപടിയാണ് അദ്ദേഹം നൽകിയത്. പണ്ഡിതന്മാരും ചരിത്രകാരന്മാരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിചാരണ മാന്യവും നിഷ്പക്ഷവുമാണോ എന്നകാര്യത്തിൽ സംശയാലുക്കളാണ്<ref> Secret Proceedings in the Italians Trial [http://www.libyanet.com/omar001.htm]</ref>.
അവസാനമായി എന്തെങ്കിലും പറയാനുണ്ടോ എന്ന് തൂക്കിലേറ്റുന്നവർ ചോദിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഖുർആനിലെ ഈ വചനം ഉരുവിട്ടു:"നമ്മളെല്ലാം ദൈവത്തിൽനിന്ന്;ദൈവത്തിലേക്കു തന്നെ നമ്മുടെ മടക്കവും". ഇറ്റാലിയൻ കോടതിയുടെ നിർദ്ദേശത്തോടെയും ലിബിയൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം ഇതോടുകൂടി അന്ത്യംവരിക്കുമെന്ന ഇറ്റാലിയൻ സൈന്യത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷയോടെയും 1931 സെപ്റ്റംബർ 16 ന് സെല്ലുഖൻ കോൺസണ്ട്രേഷൻ ക്യാമ്പിലെ തന്റെ അനുയായികൾക്ക് മുമ്പിൽ ഉമർ മുഖ്താർ തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ടു<ref>Libya History [[britannica.com]] [http://www.britannica.com/ebi/article-203831]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>.അദ്ദേഹത്തെ തൂക്കിലേറ്റാനായി കയർ കഴുത്തിൽ കുരുക്കാൻ വന്ന ഇറ്റാലിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥനോട് മുഖ്താർ പറഞ്ഞത് : {{quote|'''ഞാൻ നിന്നെക്കാൾ കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കും'''}} എന്നായിരുന്നു. വാക്കുകൾ അർത്ഥവത്തായെന്ന പോൽ അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഓർമ്മകൾ തലമുറകൾ കൈമാറി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.
== മുഖ്താർ ഓർമിക്കപ്പെടുന്നു ==
*[[ലിബിയ|ലിബിയയുടെ]] പത്ത് [[ദിനാർ]] നോട്ടിൽ മുഖ്താറിന്റെ ചിത്രം അച്ചടിച്ചിരിക്കുന്നു.[[ File:Банкнота номиналом 10 динаров..JPG|Omar Mukhtar on 10 Dinar note (2004|thumb]]
*മുഖ്താറിന്റെ അവസാന നാളുകൾ ആവിശ്കരിച്ച ഒരു ചലച്ചിത്രമാണ് [[മുസ്തഫ അക്കാദ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''' "[[ലയൺ ഓഫ് ദി ഡീസർട് (ചലച്ചിത്രം)|ദ ലയൺ ഓഫ് ഡെസര്ട്ട് ]]"''' (1981)ഈ ചിത്രത്തിന്റെ മലയാള പതിപ്പും (മരുഭൂമിയിലെ സിംഹം) പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
.
*2009 ജൂൺ 10 ന് ലിബിയൻ നേതാവ് [[മുഅമ്മർ ഖദ്ദാഫി]] ഇറ്റലിയിലെ തന്റെ ആദ്യസന്ദർശനത്തിൽ [[റോം|റോമിലെത്തി]] അവിടുത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി [[സിൽവിയോ ബര്ലുഫസ്കോണി|സിൽവിയോ ബര്ലുസ്കോണിയെ]] സന്ദർശിക്കുന്നത് മുഖ്താർ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്ന പ്രശസ്ത്മായ ചിത്രം തുന്നിച്ചേർത്ത കോട്ടണിഞ്ഞുകൊണ്ടാണ്<ref>[http://www.guardian.co.uk/world/2009/jun/10/gaddafi-visit-italy-berlusconi Gaddafi visits Italy]</ref>. .<ref>http://www.youtube.com/watch?v=ZCYT1Y63kQA</ref>[[File:LivevideoScreenshotgaddafiprotest.jpg|thumb]]
== ഉമർ മുഖ്താർ ചിത്രശാല==
<gallery>
File:Omar Mukhtar-عمر المختار2.jpg|ഒമർ മുഖ്താർ ഇരിക്കുന്നതിന്റെ ഫോട്ടോ
File:Банкнота номиналом 10 динаров..JPG|ഒമർ മുഖ്താർ 10 ദിനാർ നോട്ടിൽ (2004)
File:Omar Mukhtar 1.jpg|ഒമർ മുഖ്താർ കസ്റ്റഡിയിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ .
File:Close_up-Omar_Mukhtar.jpg|Close up of Omar Mukhtar
File:Omar_Mukhtar_2.jpg|ഒമർ മുഖ്താർ കസ്റ്റഡിയിൽ
File:Omar_Mokhtar_arrested_by_Italian_Officials.jpg|ഒമർ മുഖ്താറിനെ ഇറ്റാലിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ അറസ്റ്റ് ചെയ്തപ്പോൾ.
</gallery>
== അവലംബം ==
<references/>
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons|Omar Mukhtar}}
* [http://ourworld.compuserve.com/homepages/dr_ibrahim_ighneiwa/resist.htm Italian occupation and resistance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220141340/http://ourworld.compuserve.com/homepages/dr_ibrahim_ighneiwa/resist.htm |date=2009-02-20 }}
* [http://www.libyanet.com/omar001.htm Secret proceedings in the Benghazi trial]
* [http://www.mathaba.net/info/blackday.htm Why Libya Commemorates the 'Black Day'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061220115516/http://mathaba.net/info/blackday.htm |date=2006-12-20 }}
* {{imdb title|0081059|Lion of the Desert (1981)}}
* [https://web.archive.org/web/20121221074818/http://permai1.tripod.com/umar.html Omar Al-Mokhtar - Lion of The Desert]
[[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:ലിബിയൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമര നായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:1862-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1931-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഗറില്ല യുദ്ധനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സൂഫി പോരാളികൾ]]
gqt9g6m5ptmlfw6r31465j5h7xvyj8c
എറിക് ഇ. ഷ്മിറ്റ്
0
76319
4631214
4099041
2026-06-18T22:42:17Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631214
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Eric Schmidt}}
{{Infobox_Celebrity
|name = എറിക് ഇ. ഷ്മിറ്റ്
|image = Eric E Schmidt, 2005 (looking_left).jpg
|birth_date = {{birth date and age|1955|4|27}}
|birth_place =
|death_date =
|death_place =
|occupation = [[ഗൂഗിൾ|ഗൂഗിളിൽ]] [[എഞ്ജിനിയർ]], [[ചെയർമാൻ]], [[ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർ|സി. ഇ. ഓ.]] <br />
|alma_mater = [[പ്രിൻസ്ടൺ സർവ്വകലാശാല]] <br /> [[കാലിഫോർണിയ സർവ്വകലാശാല, ബെർക്ൿലി]]
|salary = $557,466 പ്രതിഫലം 2006ൽ<ref name="Google Inc. Executive Compensation">{{Cite web |url=http://www.mydanwei.com/detail.php?org_oid=49f9f04e17e64d2652dc06384adf3d83&type=org&tab=1 |title=Google Inc. Executive Compensation |access-date=2009-08-05 |archive-date=2010-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100305054744/http://www.mydanwei.com/detail.php?org_oid=49f9f04e17e64d2652dc06384adf3d83&type=org&tab=1 |url-status=dead }}</ref>
|networth = {{loss}} $4.4 ശതകോടി [[US dollar|യു.എസ്. ഡോളർ]] (2009)<ref>[http://www.forbes.com/lists/2009/10/billionaires-2009-richest-people_The-Worlds-Billionaires_NameProper_26.html ഫോർബ്സ് പട്ടിക]</ref>
|website = [http://www.google.com/corporate/execs.html#eric ഗൂഗിളിലെ പ്രൊഫൈൽ]
}}
'''എറിക് ഇ. ഷ്മിറ്റ്''' (ജനനം [[ഏപ്രിൽ 27]], [[1955]]<ref name="born">{{cite web |url=http://www.mckinseyquarterly.com/Googles_view_on_the_future_of_business_An_interview_with_CEO_Eric_Schmidt_2229 |title=''Google’s view on the future of business: An interview with CEO Eric Schmidt '' |publisher=The McKinsey Quarterly |accessdate=2009-01-26 |archive-date=2012-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121223135359/http://www.mckinseyquarterly.com/Googles_view_on_the_future_of_business_An_interview_with_CEO_Eric_Schmidt_2229 |url-status=dead }}</ref>) ഒരു എഞ്ചിനീയറും, [[ഗൂഗിൾ|ഗൂഗിളിന്റെ]] എക്സിക്യുട്ടീവ് ചെയർമാനുമാണ്. 2001 മുതൽ 2011 വരെ ഗൂഗ്ളിന്റെ സി.ഇ.ഒ. ആയി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഇതിനു മുൻപ് [[ആപ്പിൾ ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ്|ആപ്പിളിന്റെ]] ഡയറക്ടർ ബോർഡിലെ അംഗമായിരുന്നു<ref>{{cite news|url=http://www.apple.com/pr/library/2009/08/03bod.html|title=Dr. Eric Schmidt Resigns from Apple’s Board of Directors|date=2009-08-03|publisher=Apple|accessdate=2009-08-03}}</ref><ref>[http://www.apple.com/pr/library/2006/aug/29bod.html apple.com]</ref>. ഒരു ഡോളർ ശമ്പളം വാങ്ങുന്ന അദ്ദേഹം<ref name="Google Inc. Executive Compensation"/> ഓഗസ്റ്റ് 2001-ലാണ് ഗൂഗിളിന്റെ സി.ഇ.ഒ ആയത്. [[കാർനെഗെ മെല്ലെൻ സർവ്വകലാശാല|കാർനെഗെ മെല്ലെൻ സർവ്വകലാശാലയുടെയും]]<ref>{{Cite web |url=http://www.cmu.edu/news/archive/2009/April/april13_commencement.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-10 |archive-date=2009-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090926214441/http://www.cmu.edu/news/archive/2009/April/april13_commencement.shtml |url-status=dead }}</ref>, [[പ്രിൻസ്ടൺ സർവ്വകലാശാല|പ്രിൻസ്ടൺ സർവ്വകലാശാലയുടെയും]]<ref>{{Cite web |url=http://www.princeton.edu/~vp/trustees/Trustee%26photo.html |title=princeton.edu |access-date=2021-08-28 |archive-date=2006-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061223140314/http://www.princeton.edu/~vp/trustees/Trustee%26photo.html |url-status=dead }}</ref> ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് അംഗമായും ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
==ജീവചരിത്രം==
ഷ്മിറ്റിന്റെ ജനനം [[വാഷിങ്ടൺ, ഡി.സി.|വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി.യിലായിരുന്നു]]. [[വിർജീനിയ]]യിലെ യോർക്ക്ടൌൺ ഹൈസ്കൂളിൽനിന്ന്<ref>{{Citation| last = McCaffrey| first = Scott| title = New Inductees Named to Yorktown Hall of Fame| newspaper = Sun Gazette| date = 15 May 2008| url = http://www.sungazette.net/articles/2008/05/15/arlington/news/nws92a.txt}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം അദ്ദേഹം പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ BSEE ബിരുദത്തിനായുള്ള പഠനത്തിനു ചേർന്നു. 1976ൽ ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite news| last = Wolff| first = Josephine| title = University Library joins Google Book Search| work = The Daily Princetonian| publisher = | date = 2007-02-06| url = http://www.dailyprincetonian.com/archives/2007/02/06/news/17198.shtml| accessdate = 2008-05-28| archiveurl = https://archive.today/20120729044740/http://www.dailyprincetonian.com/2007/02/06/17198/| archivedate = 2012-07-29| url-status = live}}</ref> തുടർന്ന് 1979ൽ ബെർക്ൿലിയിലെ കാലിഫോർണിയ് സർവ്വകലാശാലായിൽനിന്ന് ബിരുദാനാന്ദരബിരുദവും<ref>{{Citation|first = Schmidt|last = Eric|title = The Berkeley Network - A Retrospective|url = http://www.krsaborio.net/research/acrobat/1980s/8002_bsd.pdf|format = PDF|access-date = 2010-02-12|archive-date = 2008-05-28|archive-url = https://wayback.archive-it.org/all/20080528104711/http://www.krsaborio.net/research/acrobat/1980s/8002_bsd.pdf|url-status = dead}}</ref><ref>{{Citation
| first = Schmidt|last = Eric|title = An Introduction to the Berkeley Network
| url = http://scholar.google.com/scholar?hl=en&q=an.introduction.to.the.berkeley.network%20schmidt&um=1&ie=UTF-8&sa=N&tab=ws}}</ref> 1982ൽ EECSൽ ഗവേഷണബിരുദവും നേടി.<ref>{{cite paper|first = E. E.|last = Schmidt|author = Eric Schmidt|title = Controlling large software development in a distributed environment|publisher = U.C. Berkeley EECS Technical Reports|year = 1982|url = http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=0788297CI&q=&uid=792371362&setcookie=yes|accessdate = |archive-date = 2012-05-14|archive-url = https://web.archive.org/web/20120514140826/http://md1.csa.com/partners/viewrecord.php?requester=gs&collection=TRD&recid=0788297CI&q=&uid=792371362&setcookie=yes|url-status = dead}}</ref> കമ്പയിലർ നിർമ്മാണത്തിനുപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട് ഉപകരമായ ലെക്സിന്റെ സഹസ്രഷ്ടാവുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[സ്റ്റാൻഫോർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂൾ|സ്റ്റാൻഫോർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂളിൽ]] പാർട്ടൈം പ്രഫസറായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="stanford">{{citeweb|url=http://www.gsb.stanford.edu/NEWS/headlines/duffie_schmidt.shtml|title=''Stanford''|publisher=Stanford Graduate School of Business|accessdate=2009-01-26|archive-date=2014-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20140427025518/http://www.gsb.stanford.edu/NEWS/headlines/duffie_schmidt.shtml|url-status=dead}}</ref>
ഇന്നദ്ദേഹം കാലിഫോർണിയയിലെ ആതർട്ടണിൽ ഭാര്യ വെൻഡിയോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നു.<ref>"Taylor Eigsti, a 15-year-old jazz pianist featured on the August 4 cover of the Almanac, performed for President Clinton Friday night at the Atherton home of Novell CEO Eric Schmidt and his wife Wendy".[http://www.almanacnews.com/morgue/1999/1999_10_06.loose06.html "LOOSE ENDS"]</ref>
==അവലംബം==
<references/>
==പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ==
* [[YouTube]]: [http://www.youtube.com/watch?v=Ug7wQak2zQ0&mode=user&search= Eric Schmidt at the Seoul Digital Forum.] (2007.06.05) Video
* [[iTunes]]: [http://phobos.apple.com/WebObjects/MZStore.woa/wa/viewPodcast?id=174478070&s=143444&i=10669756 Google making of a modern company.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606232854/http://phobos.apple.com/WebObjects/MZStore.woa/wa/viewPodcast?id=174478070&s=143444&i=10669756 |date=2011-06-06 }} Video
* [[CNET]]: [https://web.archive.org/web/20201126012137/http://news.com.com/2102-1032_3-5787483.html?tag=st.util.print Google balances privacy, reach] (July 14, 2005), which uses Schmidt as an example of the personal information held by Google.
* [http://edcorner.stanford.edu/authorMaterialInfo.html?author=150 Eric Schmidt and Larry Page speaking at Stanford] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080430091657/http://edcorner.stanford.edu/authorMaterialInfo.html?author=150 |date=2008-04-30 }} (May 1, 2002)
* [http://www.apple.com/pr/library/2006/aug/29bod.html Google CEO Dr. Eric Schmidt Joins Apple's Board of Directors] Press release by [[Apple Inc.]]
* [http://www.princeton.edu/~vp/trustees/Trustee_photo-04-05.html Princeton University Board of Trustees] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080117093414/http://www.princeton.edu/~vp/trustees/Trustee_photo-04-05.html |date=2008-01-17 }}
* [http://iinnovate.blogspot.com/2007/03/eric-schmidt-ceo-of-google.html Eric Schmidt interview by iinnovate]
* [http://www.executivetalks.com/exe008.html Eric Schmidt talks about innovation on Executive Talks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101007163547/http://www.executivetalks.com/exe008.html |date=2010-10-07 }}
* [http://www.sun.com/smi/Press/sunflash/1997-03/sunflash.970318.23634.xml Schmidt appointed Novell CEO] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080522085645/http://www.sun.com/smi/Press/sunflash/1997-03/sunflash.970318.23634.xml |date=2008-05-22 }}
* [http://www.youtube.com/watch?v=wHF83ROalOo Eric Schmidt speaks as part of NASA 50 years Lecture Series]
[[വർഗ്ഗം:1955-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 27-ന് ജനിച്ചവർ]]
{{Bio-stub}}
ag24iwj26v6qif0pv50iovdapsoo638
ഇസ്ലാമോഫാസിസം
0
76942
4631166
3970283
2026-06-18T18:00:19Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631166
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Islamofascism}}
ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭകാലത്തെ ചില പ്രത്യേക ഇസ്ലാമികമുന്നേറ്റങ്ങൾക്ക് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടാരംഭത്തിൽ [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലുണ്ടായിരുന്ന]] വിവിധ [[ഫാസിസം|ഫാസിസ്റ്റ്]] പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, പിൽക്കാലത്തെ നവഫാസിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, സമഗ്രാധിപത്യങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ഉള്ളതായി പറയപ്പെടുന്ന സമാനതകളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വിവാദപരമായ ഒരു നവസംജ്ഞയാണ് '''ഇസ്ലാമോഫാസിസം''' അല്ലെങ്കിൽ '''ഇസ്ലാമിക് ഫാസിസം'''. ഇസ്ലാമോഫാസിസം ഫാസിസ്റ്റുകളെ പോലെ മനുഷ്യന്റെ ജീവനും സ്വത്തിനും വിലകൽപ്പിക്കാത്തതും ജൂതന്മാരെയും [[ജനാധിപത്യം|ജനാധിപത്യത്തെയും]] എതിർക്കുന്നതും ആണെന്ന് വാദിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://www.slate.com/id/2176389/</ref> യഥാർത്ഥവും അല്ലാത്തതുമായ വിവേചനങ്ങൾക്ക് എതിരെ പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ ഇത് നിർബന്ധിക്കുന്നു. [[സെപ്റ്റംബർ 11ലെ ഭീകരാക്രമണം|സെപ്റ്റംബർ 11ലെ ഭീകരാക്രമണത്തിന്]] കാരണം ഇസ്ലാമോഫാസിസം ആണെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് [[ജോർജ്ജ് ബുഷ്]] അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref>http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2005/10/20051006-3.html</ref> എന്നാൽ ഇങ്ങനെ അല്ല എന്ന് [[ഉസാമ ബിൻ ലാദൻ|ഉസാമ ബിൻ ലാദനും]] അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>
അൽ-ജസീറ വാർഷികപ്പതിപ്പ് 2004
</ref> ന്യൂ ഓക്സ്ഫഡ് അമേരിക്കൻ ഡിക്ഷണറിയിലും ഓക്സ്ഫഡ് ഇംഗ്ലീഷ് ഡിക്ഷണറിയിലും ഇസ്ലാമോഫാസിസം ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=NOAD>The New Oxford American Dictionary, Second Edition'', Erin McKean (Editor), 2096 pages, May 2005, Oxford University Press, ISBN 0-19-517077-6</ref>
== വിമർശനങ്ങൾ ==
പണ്ഡിതന്മാരും പത്രപ്രവർത്തകരും ഒരുപോലെ ഇസ്ലാമോഫാസിസം എന്ന സംജ്ഞയെ വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചരിത്രപരമായി ശരിയല്ലാത്തതും ലളിതവത്കരിച്ചതുമാണീ പദമെന്ന് ചരിത്ര- രാഷ്ട്രമീമാംസ പണ്ഡിതന്മാർ കണക്കാക്കുന്നു<ref name = Niall/><ref name>{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=VC07Uvy36n4C&pg=PA25&dq=islamofascism+is+not+fascism#v=onepage&q=&f=false |title= Advice to War Presidents|publisher = Public Affairs|author =Angelo Codevilla |page = 25}}"...the term "Islamofascism," used to describe strongly anti-Western movements in the Muslim world, betrays ignorance of those movements as well as of Islam and Fascism."}}</ref>. കുപ്രചരണം, വിരോധം പ്രകടിപ്പിക്കൽ എന്നീ ലക്ഷ്യംവെച്ച് ഈ പദത്തെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു എന്നും വിമർശനമുണ്ട്<ref name="sobran"/><ref>{{cite book| author = Richard Alan Nelson | title = A Chronology and Glossary of Propaganda in the United States | url = https://archive.org/details/chronologyglossa0000nels | date = 1996 url = http://books.google.com/books?id=ySwYAAAAIAAJ}} "Propaganda is neutrally defined as a systematic form of purposeful persuasion that attempts to influence the emotions, attitudes, opinions, and actions of specified target audiences for ideological, political or commercial purposes through the controlled transmission of one-sided messages (which may or may not be factual) via mass and direct media channels. A propaganda organization employs propagandists who engage in propagandism—the applied creation and distribution of such forms of persuasion."</ref>.
"നാഷനൽ റിവ്യൂ" കോളമിസ്റ്റ് ജോസഫ് സൊബ്റാൻ, [[ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്]] കോളമിസ്റ്റ് [[പോൾ ക്രുഗ്മാൻ]] എന്നീ വിമർശകർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത് "ഭീകരതെക്കെതിരായ യുദ്ധം" പ്രഖ്യാപികുന്നവരുടെ കേവല കുപ്രചരണ സംജ്ഞയല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല ഇസ്ലാമോഫാസിസം" എന്നാണ്".<ref name="sobran">{{cite web | last = Sobran | first = Joe | url = http://www.sobran.com/columns/2004/041111.shtml | title = Words in Wartime | accessdate = 2006-04-18}} "''Islamofascism'' is nothing but an empty propaganda term. And wartime propaganda is usually, if not always, crafted to produce hysteria, the destruction of any sense of proportion. Such words, undefined and unmeasured, are used by people more interested in making us lose our heads than in keeping their own."</ref><ref name="sobran2">{{cite web | last = Rall | first = Ted | url = http://www.thevillager.com/villager_178/bushswaronhistory.html | title = Bush’s war on history and to…toma…tomatotarianism | accessdate = 2007-07-28 | archive-date = 2007-09-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070927210026/http://www.thevillager.com/villager_178/bushswaronhistory.html | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nytimes.com/2007/10/29/opinion/29krugman.html?_r=2&ref=opinion&oref=slogin&oref=slogin |title=Fearing Fear Itself |author=[[Paul Krugman]]|publisher=[[New York Times]]|accessdate=2007-10-29}} "...there isn’t actually any such thing as Islamofascism — it’s not an ideology; it’s a figment of the [[neocon]] imagination. The term came into vogue only because it was a way for Iraq hawks to gloss over the awkward transition from pursuing Osama bin Laden, who attacked America, to Saddam Hussein, who didn’t."</ref>. സുരക്ഷാവിദഗ്ദ്ധൻ ഡാനിയൽ ബെഞ്ചമിൻ, രാഷ്ട്രതന്ത്രശാസ്ത്രജ്ഞൻ നോർമൻ ഫിൻകെൽസ്റ്റെൻ, "ദ അമേരിക്കൻ കൺസർവേറ്റീവ്" കോളമിസ്റ്റ് ഡാനിയൽ ലാറിസൺ എന്നിവർ അവകാശപ്പെടുന്നത് ഒരു പ്രചരണസംജ്ഞയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ പദം യാതൊരു അർത്ഥവുമില്ലാത്തതാണ്. ബെഞ്ചമിൻ പറയു ന്നു: ജിഹാദികൾ ഫാസിസ്റ്റ് ത്വത്വശാസ്ത്രം സ്വീകരിക്കുക എന്നത് ബുദ്ധിശൂന്യതയാണ്. കാരണം ഫാസിസം മുസോളിനിയും അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവരും വികസിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളതാണ് എന്നത് തന്നെ."<ref name=BBC_Aug06>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4785065.stm |date=2006 August 12 |title=Bush's language angers US Muslims
|author=Richard Allen Greene |accessdate=2007-06-28}}</ref><ref>[http://www.counterpunch.org/ali11202007.html Wajahat Ali, 'An Interview with Norman Finkelstein'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081231232325/http://www.counterpunch.org/ali11202007.html |date=2008-12-31 }} "'Islamo-fascism' is a meaningless term. If I am not mistaken, it was coined by the commentator Christopher Hitchens. The term is a throwback to when juvenile leftists, myself among them, labeled everyone we disagreed with a 'fascist pig.' So this is a kosher-halal version of that epithet. Fascism used to refer to a fairly precise historical phenomenon, although it's even doubtful that the term accurately encompasses regimes as different as Mussolini's Italy and Hitler's Germany. But when you start using the term to characterize terrorist bands who want to turn the clock back several centuries and resurrect the Caliphate, it is simply a vacuous epithet like 'Evil Empire,' 'Axis of Evil' and the rest</ref>
സാംസ്കാരിക ചരിത്രകാരൻ റിച്ചാർഡ് വെബ്സ്റ്റർ പറയുന്നത് വിവിധ രാഷ്ട്രീയ ത്വതസംഹിതകളേയും ഭീകര-നുഴഞ്ഞ് കയറ്റ വിഭാഗങ്ങളെയും,മത വിഭാഗങ്ങളേയും ഒറ്റ വിഭാഗമാക്കി ഇസ്ലാമോഫാസിസമെന്ന പദത്തിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നത് ഭീകരത എന്ന പ്രതിഭാസത്തെ അതീവ ലളിതവത്കരണം നടത്തുന്ന ഏർപ്പാടായിരിക്കും.<ref>{{cite web |authorlink=Richard Webster |author=Richard Webster |publisher=New Statesman |url=http://www.newstatesman.com/200212020013 |title=Israel, Palestine and the tiger of terrorism: anti-semitism and history |accessdate=2007-06-28 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930204818/http://www.newstatesman.com/200212020013 |url-status=dead }} "The idea that there is some kind of autonomous "Islamofascism" that can be crushed, or that the west may defend itself against the terrorists who threaten it by cultivating that eagerness to kill militant Muslims which Christopher Hitchens urges upon us, is a dangerous delusion. The symptoms that have led some to apply the label of "Islamofascism" are not reasons to forget root causes. They are reasons for us to examine even more carefully what those root causes actually are."</ref>. കൺസർവേറ്റീവ് ബ്രിട്ടീഷ് ചരിത്രകാരൻ നെയ്ൽ ഫെർഗ്സൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത് തികച്ചും തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന കാഴ്ചപ്പാടാണ് ഇസ്ലാമോഫാസിസം എന്ന പദം എന്നാണ്. മറ്റൊരു ലോകയുദ്ധം ചെയ്യുന്ന മഹത്തായ തലമുറയാണ് നമ്മൾ എന്ന ചിന്താഗതി സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം മാത്രമാണിത് എന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു"<ref name = Niall>{{cite web |url=http://globetrotter.berkeley.edu/people6/Ferguson/ferguson06-con5.html |title=Niall Ferguson Interview: Conversations with History) |publisher=Institute of International Studies, [[UC Berkeley]] |year=2006 |accessdate=2007-10-12 |archive-date=2020-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201127220326/http://globetrotter.berkeley.edu/people6/Ferguson/ferguson06-con5.html |url-status=dead }} "…what we see at the moment is an attempt to interpret our present predicament in a rather caricatured [[World War II]] idiom. I mean, “Islamofascism” illustrates the point well, because it’s a completely misleading concept. In fact, there’s virtually no overlap between the ideology of al Qaeda and fascism. It’s just a way of making us feel that we’re the “greatest generation” fighting another World War, like the war our fathers and grandfathers fought. You’re translating a crisis symbolized by [[September 11, 2001 attacks|9/11]] into a sort of pseudo World War II. So, 9/11 becomes [[Pearl Harbor]] and then you go after the bad guys who are the fascists, and if you don’t support us, then you must be an [[appeasement|appeaser]]."</ref>. റിസ അസ്ലൻ അവകാശപ്പെടുന്നത് അൽ-ഖൊയ്ദ പോലുള്ള സംഘടനകളെ വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ ഈ പദം യുക്തിരഹിതമാണ് എന്നു അനുഭവപ്പെടും എന്നാണ്. അതായത് അൽ-ഖൊയ്ദ ദേശവിരുദ്ധ ശക്തികളാണങ്കിൽ ഫാസിസം തീവ്രദേശിയയാണ്<ref>http://www.youtube.com/watch?v=ew9SDNUHm_M&feature=related</ref>.
മാധ്യമ പ്രവർത്തകരുടെയും മുസ്ലിം വിഭാഗത്തിലും മാത്രമൊതുങ്ങി നിൽക്കുന്നതല്ല ഈ പദത്തിനെതിരായ വിമർശനം. കൺസർവേറ്റീവ് എഴുത്തുകാരനും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകനുമായ ഡേവിഡ് ഹോറൊവിറ്റ്സ് 2007 ൽ പ്രഭാഷണങ്ങളുടെയും പ്രതിഷേധങ്ങളുടെയും ഒരു പരമ്പരക്ക്(ഇസ്ലാമോഫാസിസ അവബോധ വാരം) കോളേജ് കാമ്പസുകളിൽ തുടക്കമിടുകയുണ്ടായി"<ref>[http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=15496216 'Islamo-Fascism Week' Stokes Debate]</ref>. ചുരുങ്ങിയത് 40 സർവ്വകലാശാലകളെങ്കിലും ഔദ്യോഗികമായി തന്നെ ഈ പരിപാടിയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.dailyprincetonian.com/archives/2007/10/26/news/19166.shtml |title=U. disavows ties to Horowitz's program |access-date=2013-06-29 |archive-date=2008-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080921110859/http://www.dailyprincetonian.com/archives/2007/10/26/news/19166.shtml |url-status=dead }}</ref>. വിവിധ കോളേജ് കാമ്പസുകളിൽ നിന്നുള്ള മുസ്ലിംകളും അമുസ്ലിംകളും അടക്കമുള്ള നിരവധി പഠിതാക്കൾ ഈ പരിപാടിക്കെതിരെ എതിർപ്പുമായി രംഗത്ത് വന്നു.<ref>{{cite web |url=http://media.www.bcheights.com/media/storage/paper144/news/2007/11/05/News/Controversial.awareness.Week.Draws.Criticism-3077375.shtml |title=Controversial 'awareness week' draws criticism: 'Islamofascism' gets mixed reponses |author=The BC Heights |month=October |year=2007 |accessdate=2008-03-13 |archive-date=2009-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090602030902/http://media.www.bcheights.com/media/storage/paper144/news/2007/11/05/News/Controversial.awareness.Week.Draws.Criticism-3077375.shtml |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://dailycardinal.com/article/680|title=Diversity forum tackles advocacy issues|author=The Daily Cardinal|month=October|year=2007|accessdate=2008-03-13|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012210912/http://dailycardinal.com/article/680|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dailycal.org/article/26390/republican_group_s_event_plans_under_fire |title=Republican Group’s Event Plans Under Fire |author=The Daily Californian |month=October |year=2007 |accessdate=2008-03-13 |archive-date=2008-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080212164628/http://www.dailycal.org/article/26390/republican_group_s_event_plans_under_fire |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://thedartmouth.com/2007/10/29/news/islamofascism/ |title=‘Islamo-fascism’ speaker met with controversy |author=The Dartmouth |month=October |year=2007 |accessdate=2008-03-13 |archive-date=2008-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080305133918/http://thedartmouth.com/2007/10/29/news/islamofascism/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://dailybruin.ucla.edu/news/2007/oct/22/weeks-focus-stirring-controversy/|title=Week’s focus stirring controversy:
Bruin Republicans’ “Islamo-Fascism Awareness Week” met with criticism from Muslim students|author=The Daily Bruin|month=October|year=2007|accessdate=2008-03-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070714045243/http://dailybruin.ucla.edu/news/2007/oct/22/weeks-focus-stirring-controversy/|archivedate=2007-07-14|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.thenation.com/doc/20071112/kaplan |title=The Culture War Descends on Columbia |author=Esther Kaplan, ''The Nation'' |month=October |year=2007 |accessdate=2008-03-13 |archive-date=2008-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080308000356/http://www.thenation.com/doc/20071112/kaplan |url-status=dead }}</ref>. കാമ്പസിലെ ഒരു റിപ്പബ്ലിക്കൻ ഗ്രൂപ്പെങ്കിലും ഈ പരിപാടിയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നിട്ടുണ്ട്<ref>{{cite web |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=520349 |title=‘Islamo Fascism’ Week Fails To Gain Traction |author=Harvard Crimson |month=October |year=2007 |accessdate=2008-03-13 |archive-date=2009-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090603064649/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=520349 |url-status=dead }}</ref>.
2008 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ [[അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ്സ്|അസ്സോസിയേറ്റഡ് പ്രസ്സ്]] ഇങ്ങനെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു:"യു .എസ്.സ്റ്റേറ്റ് വിഭാഗവും ഹോംലാന്റ് സെക്ക്യൂരിറ്റി വിഭാഗവും ഉൾപ്പെടുന്ന അമേരിക്കൻ ഫെഡറൽ ഏജൻസി ഇസ്ലാമോഫാസിസം എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കരുതെന്ന് ഒരു 14 ഇന മെമ്മോയിലൂടെ എക്സ്ട്രീമിസ്റ്റ് മെസ്സേജിംഗ് ബ്രാഞ്ച്(നാഷണൽ കൗണ്ടർടെററിസം സെന്ററിന്റെ ഒരു വിഭാഗം) നിർദ്ദേശിച്ചു. മുസ്ലിം ശ്രോതാക്കളിലും മാധ്യമങ്ങലിലും "ഭീകരതക്കെതിരായ യുദ്ധം" എന്ന പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ മെച്ചപ്പെട്ട അവതരണം ലക്ഷ്യം വെച്ച് മെമ്മോ പറയുന്നു:പ്രേക്ഷകരുമായി നമ്മൾ ആശയവിനിമയം നടത്തുകയാണ്;പോരാടുകയല്ല. നിരവധി മുസ്ലിംകൾ തെറ്റായി പരിഗണിക്കുന്ന ഇസ്ലാമോഫാസിസം എന്ന സംജ്ഞ ഉപയോഗിച്ച് അവരെ അവഹേളിക്കുകയോ അവരിൽ ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കുകയോ ചെയ്യരുത്"<ref name=AP>{{cite web|title='Jihadist' booted from US government lexicon|publisher=[[Associated Press]]|date=[[April 25]] [[2008]]|accessdate=2008-04-25|url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3535863,00.html}}</ref>.
ഫാസിസത്തിന്റെ ആധികാരിക വക്താവായ വാൾട്ടർ ലാക്വർ, ഈ പദത്തെയും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പദങ്ങളേയും വിശകലനം ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ ഉപസംഹരിക്കുന്നു: ഇസ്ലാമോഫാസിസം ,[[ഇസ്ലാമോഫോബിയ]],സെമിറ്റിക് വിരുദ്ധത എന്നീ പദങ്ങൾ ഓരോന്നും അതിന്റേതായ രീതിയിൽ അനുചിതമായ സംജ്ഞയാണ്. പക്ഷേ രാഷ്ട്രീയ നിഘണ്ടുവിൽ നിന്ന് അത് നീക്കം ചെയ്യാൻ കഴിയുമോ എന്ന് സംശയമാണ്."<ref name="blog.oup.com">[http://blog.oup.com/2006/10/the_origins_of_2/ [[Walter Laqueur]], ''The Origins of Fascism: Islamic Fascism, Islamophobia, Antisemitism,'' 2006]</ref>
.
== ഇതുംകാണുക ==
* [[ഇസ്ലാംപേടി]]
== അവലംബം ==
{{reflist|2}}
[[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവാദങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാസിസം]]
hgsemdgcv0kgr40tu54g5z9bva9jgbk
ഓവിഡ്
0
77989
4631260
4629598
2026-06-19T03:29:32Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631260
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ovid}}
{{rename|ഓവിഡ്|നിലവിലെ തലക്കെട്ടിൽ അക്ഷര പിശക്.}}
{{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] -->
| name = ആവിഡ്
| image = Publius Ovidius Naso in the Nuremberg chronicle XCIIIv.jpg
| caption = ആവിഡ് - 1493-ലെ ന്യൂറംബർഗ് നാളാഗമത്തിൽ നിന്ന്.
| birthdate = മാർച്ച് 20, ക്രി.മു. 43
| birthplace = സുൽമോ, റോമൻ ഗണരാജ്യം
| deathdate = ക്രി.വ. 17 അല്ലെങ്കിൽ 18
| deathplace = തോമിസ് (ഇന്നത്തെ '''കോൺസ്റ്റാന്റാ'''), സിത്തിയാ മൈനർ, ഗ്രീക്ക് കോളനി
| occupation = കവി
| genre =
| movement =
| influences = വിർജിൽ
| influenced = ഡാന്റെ, [[ജെഫ്രി ചോസർ]], [[ജോൺ മിൽട്ടൺ]], [[ഷേക്സ്പിയർ]]
| signature =
| website =
}}
ഒരു റോമൻ കവി ആയിരുന്നു '''ആവിഡ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന് '''പബ്ലിയസ് ആവിഡസ് നാസോ''' (ജനനം: 20 മാർച്ച് ക്രി.വ. 43 – മരണം: ക്രി.വ. 17 അല്ലെങ്കിൽ 18). [[പ്രേമം]], [[വശീകരണം]], [[അലൗകിക രൂപാന്തരീകരണം]] എന്നിവയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇഷ്ടവിഷയങ്ങൾ. എലജായിക ഈരടികൾക്ക് (Elegiac couplet) പേരെടുത്ത അദ്ദേഹം, വിർജിലിനും ഹോറസിനും ഒപ്പം [[ലത്തീൻ ഭാഷ|ലത്തീൻ ഭാഷയിലെ]] കാനോനിക കവികളിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പുരാതനകാലത്തിന്റെ അവസാനവും മദ്ധ്യയുഗങ്ങളിലും ഏറെ അനുകരിക്കപ്പെട്ട ആവിഡിന്റെ കവിത യൂറോപ്യൻ കലയേയും സാഹിത്യത്തേയും കാര്യമായി സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആവിഡിന്റെ മിക്കവാറും കവിതകൾ 'എലജായിക' ഈരടികളിൽ (Elegiac couplet) എഴുതപ്പെട്ടവയാണ്: ഇവയിൽ , 'എമോറസ്' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന 'പ്രേമകല', 'പ്രേമരോഗചികിത്സ' എന്നീ രചനകൾ, പ്രബോധനപരമായ ദീർഘകവിതകളാണ്; ഫാസ്റ്റി എന്ന എന്ന കവിത റോമൻ പഞ്ചാംഗത്തെക്കുറിച്ചാണ്; 'മെഡികാമിനാ-ഫേസീ-ഫെമിനേ' സൗന്ദര്യസംവർദ്ധനികളെക്കുറിച്ചാണ്; പുരാണനായികമാരിൽ നിന്നുള്ള സാങ്കല്പിക കത്തുകളായ 'എപ്പിസ്റ്റുലേ-ഹീറോയിഡം' ആവിഡ് പ്രവാസത്തിലായിരിക്കെ എഴുതിയ അഞ്ചു 'ട്രിസ്റ്റിയ' ഗ്രന്ഥങ്ങൾ , നാല് 'പോണ്ടോ-കത്തുകൾ' 'ഇബിസ്' എന്ന ദീർഘമായ ദുരാലാപനകവിത(Curse Poem - ശാപകവിത) എന്നിവയ്ക്കും 'എലജായിക' ഈരടികൾ തന്നെയാണ് ഉപയോഗിച്ചത്.
എന്നാൽ , 'മീഡിയ' എന്ന ദുരന്തകഥയുടെ ലഭ്യമായ രണ്ടു ശകലങ്ങളുടേത് അയാംബിക് ത്രിവൃത്തവും അനാപെസ്റ്റ് വൃത്തവുമാണ്. 'രൂപാന്തരീകരണം' (Metamorphoses) എന്ന പ്രഖ്യാത കവിതയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്, വിർജിലിന്റെ അനീഡിലെ ഡാക്റ്റൈലിക ഷഡ്വൃത്തമാണ്.
== ജീവിതവും കലയും ==
പുരാതന [[റോം|റോമിൽ]] അപ്പെനൈൻ സമതലത്തിലെ സുൽമോയിലാണ് ആവിഡ് ജനിച്ചത്. വിദ്യാഭ്യാസം റോമിലായിരുന്നു. പിതാവിന്റെ ആഗ്രഹമനുസരിച്ച്, നിയമപഠനത്തിനു തയ്യാറാകാനായി അദ്ദേഹം പ്രസംഗകല അഭ്യസിക്കാനാരംഭിച്ചു. എന്നാൽ പ്രസംഗകലയുടെ സംവാദവശത്തേക്കാൾ അദ്ദേഹത്തെ ആകർഷിച്ചത് വൈകാരികവശമാണ്. സഹോദരന്റെ മരണത്തെ തുടർന്ന് ആവിഡ് നിയമപഠനം ഉപേക്ഷിച്ച് യാത്രകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു: [[ഏഥൻസ്]], [[ഏഷ്യാമൈനർ]], [[സിസിലി]] തുടങ്ങിയ സ്ഥാലങ്ങളെല്ലാം അദ്ദേഹം സന്ദർശിച്ചു. താഴേക്കിടയിലെ ചില ജോലികൾ ചെയ്ത അദ്ദേഹം ഒടുവിൽ കവിതയിൽ ഉറച്ചു. മാർക്കസ് വലേരിയസ് മെസ്സല്ലാ കൊർവീനസ് എന്ന ആശ്രയദാതാവിന്റെ ചുറ്റിപറ്റിയുള്ള ഒരു സംഘത്തിൽ അദ്ദേഹവും പെട്ടിരുന്നു. മുപ്പത് വയസ്സിനുള്ളിൽ അദ്ദേഹം മൂന്നുവട്ടം വിവാഹിതനും രണ്ടുവട്ടം വിവാഹമോചിതനുമായി; ഒരു വിവാഹം മാത്രമേ ആവിഡിനു സന്താനഭാഗ്യം നൽകിയുള്ളു — ഒരുമകളാണ് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. <ref>http://www.jstor.org/view/00173835/ap020138/02a00070/0</ref>
എമോറസ് എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ മൂലരൂപം അഞ്ചുഭാഗങ്ങളായി ക്രി.മു. 20-നടുത്തെഴുതിയതാണ്; അതിന്റെ ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ രൂപത്തിൽ അതിന് മൂന്നു ഭാഗങ്ങളേ ഉള്ളൂ. ക്രി.വ.1-ൽ എഴുതിയ കവിതകൾ വരെ അതിലുണ്ട്. ഒന്നാം പുസ്തകത്തിൽ പ്രേമത്തിന്റെ വിവിധവശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള 15 കവിതകളാണ്. "കൊട്ടിയടക്കപ്പെട്ട വാതിലിനുമുൻപിൽ നിന്നു കരയുന്ന കാമുകൻ" തുടങ്ങി, പ്രേമപീഡയെ സംബന്ധിക്കുന്ന [[കവിത|കവിതകളിലെ]] സാധാരണ പ്രമേയങ്ങളെല്ലാം ഈ കവിതകളിലുണ്ടെങ്കിലും, അവയിൽ തന്റെ കല്പനാവൈഭവം പ്രകടിപ്പിക്കുക മാത്രമേ ആവിഡ് ചെയ്യുന്നുള്ളൂ. അക്കാലത്തെ മറ്റു ചില കവികളെപ്പോലെ കവി സ്വയം പ്രേമാതുരന്റെ വൈകാരികാവസ്ഥയിൽ എത്തുന്നില്ല. മിക്കവാറും കവിതകൾ ദ്വയാർഥത്തോടെ എഴുതപ്പെട്ടവയാണ്. ആയിടെ നിലവിൽ വന്ന അഗസ്തസിന്റെ വിവാഹനിയത്തിൽ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന വ്യഭിചാരത്തെക്കുറിച്ചും ആവിഡ് എഴുതുന്നുണ്ട്.
എമോറസിന്റെ, 'പ്രേമകല' എന്ന രണ്ടാം ഭാഗമാകട്ടെ, പ്രബോധനകവിതയെ ഹാസ്യരൂപത്തിൽ അനുകരിക്കുന്നതിനൊപ്പം റോമിൽ പ്രേമഭാജനങ്ങളെ കണ്ടെത്തി, വശീകരിച്ച് സ്വന്തമാക്കുന്നതിലേക്കുള്ള വഴികാട്ടിയാകുന്നു;<ref>{{cite book | last = Hornblower | first = Simon | authorlink = | coauthors = Antony Spawforth | title = Oxford Classical Dictionary | publisher = Oxford University Press | date = 1999 | location = | pages = [https://archive.org/details/oxfordclassicald0000unse_w1w4/page/1084 1084]-1086 | url =https://archive.org/details/oxfordclassicald0000unse_w1w4| doi = | id = | isbn = }}</ref> ഈ കൃതിയുടെ പ്രേമരോഗചികിത്സ എന്ന മൂന്നാം ഭാഗം, പ്രേമത്തിലെ തിരിച്ചടികളെ 'സ്റ്റോയിക്ക്' സമചിത്തതയോടെ നേരിടാൻ സഹായിക്കുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങളാണ്.
==ചിത്രശാല==
<gallery>
Image:Publius Ovidius Naso.jpg|[[Anton von Werner|ആന്റൺ ഫോൺ വെർണർ]] രചിച്ച ഓവിഡ് എന്ന ചിത്രം.
Image:Orvieto105.jpg|[[Luca Signorelli|ലൂക്ക സിഗ്നോറെല്ലി]] രചിച്ച ഓവിഡ് എന്ന ചിത്രം.
Image:Scythians at the Tomb of Ovid c. 1640.jpg|[[Johann Heinrich Schönfeld|ജോഹാൻ ഹൈന്രിച്ച് ഷോൺഫെൽഡ്]] രചിച്ച ചിത്രം ''സ്കൈത്തിയൻസ് അറ്റ് ദി ടൂമ്പ് ഓഫ് ഓവിഡ്'' (1640).
</gallery>
== അവലംബം ==
<references/>
==കുടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
[[File:Ex P. Ovidii Nasonis Metamorphoseon libris XV.tif|thumb|''Metamorphoses'', 1643]]
* [[Brewer, Wilmon]], ''Ovid's Metamorphoses in European Culture (Commentary),'' Marshall Jones Company, Francestown, NH, Revised Edition 1978
* More, Brookes, ''Ovid's Metamorphoses (Translation in Blank Verse),'' Marshall Jones Company, Francestown, NH, Revised Edition 1978
* Ovid Renewed: Ovidian Influences on Literature and Art from the Middle Ages to the Twentieth Century. Ed. Charles Martindale. Cambridge, 1988.
* Richard A. Dwyer "Ovid in the Middle Ages" in [[Dictionary of the Middle Ages]], 1989, pp. 312–14
* Federica Bessone. P. Ovidii Nasonis Heroidum Epistula XII: Medea Iasoni. Florence: Felice Le Monnier, 1997. Pp. 324.
* Theodor Heinze. P. Ovidius Naso. Der XII. Heroidenbrief: Medea an Jason. Mit einer Beilage: Die Fragmente der Tragödie Medea. Einleitung, Text & Kommentar. Mnemosyne Supplement 170 Leiden: [[Brill Publishers]], 1997. Pp. xi + 288.
* R. A. Smith. Poetic Allusion and Poetic Embrace in Ovid and Virgil. Ann Arbor; The [[University of Michigan Press]], 1997. Pp.ix+ 226.
* Michael Simpson, The Metamorphoses of Ovid. Amherst: [[University of Massachusetts Press]], 2001. Pp. 498.
* Philip Hardie (ed.), The Cambridge Companion to Ovid. Cambridge: [[Cambridge University Press]], 2002. Pp. xvi, 408.
* Ovid's Fasti: Historical Readings at its Bimillennium. Edited by Geraldine Herbert-Brown. Oxford, OUP, 2002, 327 pp.
* Susanne Gippert, Joseph Addison's Ovid: An Adaptation of the Metamorphoses in the Augustan Age of English Literature. Die Antike und ihr Weiterleben, Band 5. Remscheid: Gardez! Verlag, 2003. Pp. 304.
* Heather van Tress, Poetic Memory. Allusion in the Poetry of Callimachus and the Metamorphoses of Ovid. Mnemosyne, Supplementa 258. Leiden: Brill Publishers, 2004. Pp. ix, 215.
* Ziolkowski, Theodore, Ovid and the Moderns. Ithaca: [[Cornell University Press]], 2005. Pp. 262.
* Desmond, Marilynn, Ovid's Art and the Wife of Bath: The Ethics of Erotic Violence. Ithaca: Cornell University Press, 2006. Pp. 232.
* Rimell, Victoria, Ovid's Lovers: Desire, Difference, and the Poetic Imagination. Cambridge: Cambridge University Press, 2006. Pp. 235.
* Pugh, Syrithe, Spenser and Ovid. Burlington: Ashgate, 2005. Pp. 302.
* Montuschi, Claudia, Il tempo in Ovidio. Funzioni, meccanismi, strutture. Accademia la colombaria studi, 226. Firenze: Leo S. Olschki, 2005. Pp. 463.
* Pasco-Pranger, Molly, Founding the Year: Ovid's Fasti and the Poetics of the Roman Calendar. Mnemosyne Suppl., 276. Leiden: Brill Publishers, 2006. Pp. 326.
* Martin Amann, Komik in den Tristien Ovids. (Schweizerische Beiträge zur Altertumswissenschaft, 31). Basel: Schwabe Verlag, 2006. Pp. 296.
* P. J. Davis, Ovid & Augustus: A political reading of Ovid's erotic poems. London: Duckworth, 2006. Pp. 183.
* Lee Fratantuono, Madness Transformed: A Reading of Ovid's Metamorphoses. Lanham, Maryland: Lexington Books, 2011.
* Peter E. Knox (ed.), Oxford Readings in Ovid. Oxford: [[Oxford University Press]], 2006. Pp. 541.
* Andreas N. Michalopoulos, Ovid Heroides 16 and 17. Introduction, text and commentary. (ARCA: Classical and Medieval Texts, Papers and Monographs, 47). Cambridge: Francis Cairns, 2006. Pp. x, 409.
* R. Gibson, S. Green, S. Sharrock, The Art of Love: Bimillennial Essays on Ovid's Ars Amatoria and Remedia Amoris. Oxford: Oxford University Press, 2006. Pp. 375.
* Johnson, Patricia J. Ovid before Exile: Art and Punishment in the Metamorphoses. (Wisconsin Studies in Classics). Madison, WI: The [[University of Wisconsin Press]], 2008. Pp. x, 184.
==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
<!--{{Wikiquote}}
{{Wikisource-author}}
{{wikisource lang|la|Scriptor:Publius Ovidius Naso|Publius Ovidius Naso}}-->
{{Commons category|Ovid|ആവിഡ്}}
* [http://etext.lib.virginia.edu/latin/ovid/notes.html University of Virginia, "Ovid Illustrated: The Renaissance Reception of Ovid in Image and Text"]
* {{gutenberg author|id=Ovid|name=Ovid}}
* [http://ovidmeta.jp/search/p/search.php?BookId=1#book_card Nihon University, "Ovid Metamorphoses: Paris 1651(1619)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171101132135/http://ovidmeta.jp/search/p/search.php?BookId=1#book_card |date=2017-11-01 }}
* '''Latin and English translation'''
** [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/perscoll?.submit=Change&collection=Perseus:collection:Greco-Roman&type=text&lang=Any&lookup=Ovidius Perseus/Tufts: P. Ovidius Naso] ''Amores'', ''Ars Amatoria'', ''Heroides'' (on this site called ''Epistulae''), ''Metamorphoses'', ''Remedia Amoris''. Enhanced brower. Not downloadable.
** [http://www.sacred-texts.com/cla/ovid Sacred Texts Archive: Ovid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022220609/http://www.sacred-texts.com/cla/ovid/ |date=2012-10-22 }} ''Amores'', ''Ars Amatoria'', ''Medicamina Faciei Femineae'', ''Metamorphoses'', ''Remedia Amoris''.
** [http://fax.libs.uga.edu/PA6519xM3xB8/ The Metamorphoses of Publius Ovidius Naso] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070722000211/http://fax.libs.uga.edu/PA6519xM3xB8/ |date=2007-07-22 }}; elucidated by an analysis and explanation of the fables, together with English notes, historical, mythological and critical, and illustrated by pictorial embellishments: with a dictionary, giving the meaning of all the words with critical exactness. By [[Nathan Covington Brooks]]. Publisher: New York, [[A. S. Barnes]] & co.; Cincinnati, H. W. Derby & co., 1857 ''(a searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; [[DjVu]] & [http://fax.libs.uga.edu/PA6519xM3xB8/1f/metamorphoses_of_ovid.pdf layered PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060305180551/http://fax.libs.uga.edu/PA6519xM3xB8/1f/metamorphoses_of_ovid.pdf |date=2006-03-05 }} format)''
* '''Original Latin only'''
** [http://www.thelatinlibrary.com/ovid.html Latin Library: Ovid] ''Amores'', ''Ars Amatoria'', ''Epistulae ex Ponto'', ''Fasti'', ''Heroides'', ''Ibis'', ''Metamorphoses'', ''Remedia Amoris'', ''Tristia''.
** [http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/Aut281.HTM Works by Ovid]
* '''English translation only'''
** [http://www.tonykline.co.uk New translations] by [[A. S. Kline]] ''Amores'', ''Ars Amatoria'', ''Epistulae ex Ponto'', ''Fasti'', ''Heroides'', ''Ibis'', ''Medicamina Faciei Femineae'', ''Metamorphoses'', ''Remedia Amoris'', ''Tristia'' with enhanced browsing facility, downloadable in HTML, PDF, or MS Word DOC formats. Site also includes wide selection of works by other authors.
** [http://www.fieralingue.it/modules/poetsonpoets/corner.php?pa=printpage&pid=13 Two translations from Ovid's ''Amores'' by Jon Corelis.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260113181656/http://www.fieralingue.it/modules/poetsonpoets/corner.php?pa=printpage&pid=13 |date=2026-01-13 }}
** [http://sites.google.com/site/romanelegy/ovid English translations of Ovid's ''Amores'' with introductory essay and notes by Jon Corelis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200309052035/https://sites.google.com/site/romanelegy/ovid |date=2020-03-09 }}
** [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus:text:1999.04.0061;layout=;loc=1.1;query=toc Perseus/Tufts: Commentary on the ''Heroides'' of Ovid]
* [http://www.rhapsodes.fll.vt.edu/metamorphoses08.htm SORGLL: Ovid, Metamorphoses VIII, 183–235, (Daedalus & Icarus); read by Stephen Daitz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120215055813/http://www.rhapsodes.fll.vt.edu/metamorphoses08.htm |date=2012-02-15 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120215055813/http://www.rhapsodes.fll.vt.edu/metamorphoses08.htm |date=2012-02-15 }}<!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] -->
[[വർഗ്ഗം:റോമൻ കവികൾ]]
mnwg8iktr07kpwtqtqje9bbwtpds3ou
കാപ്പിൽ (തിരുവനന്തപുരം)
0
79328
4631104
3405796
2026-06-18T14:23:20Z
Malikaveedu
16584
4631104
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kappil, Thiruvananthapuram}}
{{Infobox settlement
| name = Kappil
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = ഗ്രാമം
| image_skyline = Sunset at Kappil beach.jpeg
| image_alt = Sunset at Kappil beach
| image_caption = Sunset at Kappil beach
| pushpin_map = India Kerala#India
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = Location in Kerala, India
| coordinates = {{coord|8|46|49|N|76|40|35|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|India}}
| subdivision_type1 = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[Thiruvananthapuram]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type =
| governing_body =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 3
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total =
| population_as_of =
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[മലയാളം]]
| timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = 695311
| area_code_type = Telephone code
| area_code = 0470
| registration_plate = '''KL-80''','''KL-16''', '''KL-01'''
| blank1_name_sec1 = അടുത്തുള്ള നഗരം
| blank1_info_sec1 = [[Varkala]]
| blank2_name_sec1 = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാ]] മണ്ഡലം
| blank2_info_sec1 = [[Attingal]]
| website =
| footnotes =
}}
[[പ്രമാണം:kappil.jpg|right|thumb|കാപ്പിൽ തീരം]]
[[തിരുവനന്തപുരം (ജില്ല)|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]] [[ഇടവ (ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്)|ഇടവ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] ഒരു തീരദേശ ഗ്രാമമാണ് '''കാപ്പിൽ'''. [[വർക്കല|വർക്കലയിൽ]] നിന്നു ഏകദേശം 8 [[കിലോമീറ്റർ]] മാറിയാണ് ഇതു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/kappil-beach-backwaters-varkala/427|title=Kappil beach and backwaters|access-date=2018-10-24|last=|first=|date=|website=keralatourism.org|publisher=Kerala Tourism Department}}</ref> [[കടൽ|കടലിനും]] [[കായൽ|കായലിനും]] ഇടയിൽ ആയി നിലകൊള്ളുന്ന ഈ ചെറു ഗ്രാമം സഞ്ചാരികളുടെ പറുദീസയാണ്.
ഇവിടെ ബൊട്ട് ക്ലബ്ബും റിസോർട്ടുകളും ഉണ്ട്. കൊല്ലത്ത് നിന്നും 26.1 കിലോമീറ്റർ റോഡ് മാർഗ്ഗം സഞ്ചരിച്ചാൽ ഇവിടെ എത്താം.കടലും കായലും സംഗമിക്കുന്ന അപൂർവ്വ കാഴ്ച കാണാൻ സ്വദേശികളും വിദേശികളും ആയി ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഇവിടെ ദിവസേന എത്തുന്നു. ഇവിടത്തെ പിൻകോഡ് 695311 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.mapsofindia.com/pincode/india/kerala/thiruvananthapuram/kappil.html|title=Pin Code of Kappil in Thiruvananthapuram, Kerala|access-date=2018-10-24|last=|first=|date=|website=mapsofindia.com|publisher=}}</ref>
==ചിത്രശാല==
<gallery>
File:Kappil beach 03.jpeg
File:Kappil beach sunset.jpeg
File:Kappil beach 04.jpeg
File:Kappil beach 01.jpeg
Image:Kappil boatclub.JPG
Image:Kappil_Beach.JPG
Image:Kappil_bridge.JPG
Image:Kappil_lakeview.JPG
Image:Kapil_rain.JPG
Image:Kappil lake boat race (15-Feb-2009).jpg
File:A view of Kappil, kerala.jpg|കാപ്പിൽ ബീച്ച്
</gallery>
==അവലംബങ്ങൾ==
{{reflist}}
{{Tourism in Kerala}}
{{തിരുവനന്തപുരം ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]
nnloefgldb7alb5zpjhpyoite2wb4th
കാമാഠിപുര
0
93798
4631311
4535211
2026-06-19T08:00:49Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631311
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kamathipura}}
{{ആധികാരികത|date=2010 ജനുവരി}}
{{Coord|18|57|50|N|72|49|35|E|display=title}}
[[മുംബൈ]] നഗരത്തിലെ '''കാമത്തിപുര''' [[മറാത്തി|മറാത്തി]]: कामाठीपुरा), [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ [[ചുവന്ന തെരുവ്|ചുവന്ന തെരുവാണ്]]. ഇവിടെ ഒരുപാടു [[വേശ്യ|ലൈംഗിക തൊഴിലാളികൾ]] ജോലി ചെയ്യുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ മുംബൈയിലെ ഒരു സമീപപ്രദേശമാണ് കമാതിപുര (കമ്മിതിപുര എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) വേശ്യാവൃത്തിക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്. മുംബൈയിലെ പഴയ ഏഴ് ദ്വീപുകളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച കോസ് വേകളുടെ നിർമ്മാണത്തോടെ 1795 ന് ശേഷമാണ് ഇത് ആദ്യമായി താമസമാക്കിയത്. തുടക്കത്തിൽ ലാൽ ബസാർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇത് രാജ്യത്തെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലെ കമാത്തിസിൽ നിന്ന് (ജോലിക്കാർ) പേര് ലഭിച്ചു, അവർ ലൈംഗിക സൈറ്റുകളിൽ തൊഴിലാളികളായിരുന്നു. കഠിനമായ പോലീസ് അടിച്ചമർത്തലുകൾ കാരണം, 1990 കളുടെ അവസാനത്തിൽ എയ്ഡ് സ്, ഗവൺമെന്റിന്റെ പുനർവികസന നയം എന്നിവയുടെ ഉയർച്ച ലൈംഗികത്തൊഴിലാളികളെ തൊഴിലിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കാൻ സഹായിക്കുകയും പിന്നീട് കമാതിപുരയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു, ഈ പ്രദേശത്തെ ലൈംഗിക തൊഴിലാളികളുടെ എണ്ണം കുറഞ്ഞു.
റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ഡവലപ്പർമാർ വിലയേറിയ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കുന്നതിനാൽ പല ലൈംഗികത്തൊഴിലാളികളും മഹാരാഷ്ട്രയിലെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറി. 2018 ൽ മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ പ്രദേശം പൊളിച്ചുമാറ്റാനും പുനർ വികസിപ്പിക്കാനും ടെൻഡറുകൾ തേടി.
[[Image:Kamathipura lane.jpg|right|thumb|A lane in Kamathipura]]
== അവലംബം ==
<references/>
== പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
*[http://www.hinduonnet.com/thehindu/2001/06/03/stories/1303128f.htm The ironies of Kamathipura] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605235405/http://www.hinduonnet.com/thehindu/2001/06/03/stories/1303128f.htm |date=2011-06-05 }} – Article by [[The Hindu]]
*[http://www.pbs.org/independentlens/daymygoddied/index.html The day my God died -]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170328124622/http://www.pbs.org/independentlens/daymygoddied/index.html |date=2017-03-28 }} Documentary by [[PBS]]
*[http://www.pbs.org/frontlineworld/stories/india304/aronson.html Frontline interview with Raney Aronson]
*[http://www.pbs.org/frontlineworld/stories/india304/index.html Frontline - INDIA - The Sex Workers, 2004]
*[http://www.youtube.com/watch?v=SMtlMBkJfSc Watch] YouTube documentary on a school in Kamathipura
{{Prostitution in India}}
[[Category:ഭാരതത്തിലെ ചുവന്ന തെരുവുകൾ]]
qhnfvcfvexrwmyrehimzqnlm106511v
ഓകാപി
0
110690
4631251
4600155
2026-06-19T02:55:32Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631251
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Okapi}}
{{Taxobox
| name=ഓകാപി
| status =EN
| status_system = iucn3.1
| trend = stable
| status_ref = <ref name=iucn>{{IUCN2008|assessors=IUCN SSC Antelope Specialist Group|year=2008|id=15188|title=Okapia johnstoni|downloaded=10 April 2009}} Database entry includes a brief justification of why this species is of near threatened.</ref>
| image = Okapi2.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = ഓകാപി
| regnum = [[ജന്തു]]
| phylum = കോർഡാറ്റാ
| classis = മൽമാലിയ
| ordo = അർടിയോഡക്റ്റില
| familia = ജിറാദിഡെ
| genus = '''''ഓകാപിയ'''''
| range_map=Okapi_distribution.PNG
| range_map_caption=Range map
| genus_authority = [[Ray Lankester|Lankester]], 1901
| species = '''''O. johnstoni'''''
| binomial = ''Okapia johnstoni''
| binomial_authority = ([[P.L. Sclater]], 1901)
}}
[[ജിറാഫ്]] കുടുംബത്തിൽ (ജിറഫിഡേ) പെടുന്നതും വളരെ അടുത്തകാലത്തുമാത്രം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടതുമായ ഒരു സസ്തനിയാണ് '''ഓകാപി'''. ശാസ്ത്രനാമം: '''''ഓകാപിയ ജോൺസ്റ്റണി'''''.<ref>http://www.bellaonline.com/articles/art22779.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090507153520/http://www.bellaonline.com/articles/art22779.asp |date=2009-05-07 }} Okapi Facts</ref>
1900 വരെ ജിറാഫിഡേ കുടുബത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഏക സസ്തനി ജിറാഫ് മാത്രമായിരുന്നു. [[ഉഗാണ്ട]] ഗവർണർ ആയിരുന്ന സർ ഹാരി ഹാമിൽറ്റൺ ജോൺസ്റ്റൻ 1900-ത്തിൽ [[കോംഗോ|കോംഗോയിൽ]] നിന്നു കണ്ടെടുത്ത ഒരു ജന്തുവിന്റെ അപൂർണമായ തോൽ ഗവേഷണവിധേയമാക്കിയതോടെയാണ് ഓകാപിയെപ്പറ്റി അറിയാനുള്ള ശ്രമം ആദ്യമായി ആരംഭിച്ചത്.<ref>https://web.archive.org/web/20080129081656/http://www.associatedcontent.com/article/452570/okapi_interesting_facts_about_this.html Okapi: Interesting Facts About this Giraffe Relative</ref> അത് [[സീബ്ര|സീബ്രാവർഗത്തിൽപ്പെട്ട]] ഏതോ ഒരിനം ജന്തുവിന്റേതാണ് എന്ന നിഗമനത്തിൽ [[ലണ്ടൻ]] സുവോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റിയുടെ സെക്രട്ടറി മിസ്റ്റർ സ്ലേറ്റർ എത്തിച്ചേർന്നു. സർ ജോൺസ്റ്റനോടുള്ള ബഹുമാനസൂചകമായി അതിന് '''''ഇക്വസ് ജോൺസ്റ്റണി''''' എന്നു നാമകരണവും ചെയ്തു. എന്നാൽ തുടർന്ന് വേറെ ഒരുതോലും രണ്ടു തലയോടുകളും കൂടി വിദഗ്ദ്ധ പഠനത്തിനു ലഭിച്ചതോടെ ലണ്ടൻ നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയത്തിന്റെ ഡയറക്ടർ പ്രോഫ. റേ ലാങ്കസ്റ്റർ, ഈ ജന്തുവിന് അശ്വവംശവുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലന്ന് തെളിയിച്ചു.<ref>http://www.animail.com/okapis.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Physical Description</ref>
== വാസസ്ഥലം ==
[[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയൽ]] എഡ്വേഡ്, ആൽബർട്ട് എന്നീ രണ്ടു തടാകങ്ങൾക്കിടയിൽ കോംഗോതടാകത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ അതിർത്തിക്കടുത്തായി സെംലികി കാടുകളിൽ ഇവകഴിയുന്നു. ഒറ്റയ്ക്കു നടക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഇവ അപൂർവമായി ഇണകളായും സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്. ജന്മനാ ഭീരുക്കളായ ഇവ നിശ്ശബ്ദമായിട്ടാണ് കാട്ടിൽ നടക്കുന്നത്. ആക്രമണഭീതി ഉണ്ടാകുമ്പോൽ തല നേരെ മുന്നോട്ടു നീട്ടിപ്പിടിച്ച് അതിവേഗം കുതിച്ചുചാടി അകലെ മറയാൻ ശ്രമിക്കുന്നതായി കാണാം.<ref name="manoramaonline-ക">{{cite news|title=വേഷം മാറിയ സീബ്ര അഥവാ ജിറാഫിന്റെ പൂർവികൻ|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16842875&tabId=21&BV_ID=@@@|accessdate=21 മെയ് 2014|newspaper=മലയാളമനോരമ|date=17 മെയ് 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140521073730/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16842875&tabId=21&BV_ID=@@@|archivedate=2014-05-21|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം|url-status=dead}}</ref>
== ഓകാപിയും ജിറാഫും ==
[[File:Aa 2006 05 10 okapis.jpg|thumb|400px|left|രണ്ട് ഓകാപികൾ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ മൃഗശാലയിൽ]]
ചുമൽഭാഗത്ത് ഒന്നേമുക്കാൽ മീടറോളം പൊക്കം വരുന്ന ഓകാപി, ഇതിന്റെ ഏകബന്ധുവായ ജിറഫിന്റെ പല സ്വഭാവവിശേഷങ്ങൾഉം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ഒരേ ആകൃതിയിലുള്ള തലയോട്, താഴ്ന്നപിൻഭാഗം, നീളം കുറഞ്ഞതും ''ശിഖ'' (tufted) പോലെയുള്ളതുമായ വാൽ എന്നിവ രണ്ടിന്റെയും പൊതുസ്വഭാവങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ജിറാഫിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി, ഓകാപിയുടെ കഴുത്തും മുൻകാലുകളും കുറുകിയതാകുന്നു. കഴുത്തിൽ കുഞ്ചിരോമങ്ങൾ കാണുകയില്ല. ശരീരത്തിൽ ഏതുഭാഗത്തും നാവെത്തിക്കാൻ പാകത്തിൻ തിരിക്കാവുന്നതാണ് കഴുത്ത്. ആൺ-ഓകാപിയിൽ കഠാരയുടെ ആകൃതിയിൽ രണ്ടു ചെറിയ കൊമ്പുകൾ കാണാം. ഇവയുടെ മുന രോമജഡിലമായ തൊലിയുടെ പുറത്തേക്കു തള്ളിനിൽക്കുന്നു. പെണ്ണിനു കൊമ്പുണ്ടായിരിക്കുകയില്ല. തല പൊതുവേ നീണ്ടു കൂർത്തതാണ്. വലിയ ചെവികളിൽ നിന്ന് വളരെ അകന്നാണ് കണ്ണുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നീണ്ടതും അനക്കാവുന്നതുമായ ചുണ്ടുകൾ വൃക്ഷകൊമ്പുകളിൽ നിന്നും ഇലകൾ പറിച്ചെടുക്കുന്നതിനു പറ്റിയ വിധത്തിലുള്ളതാണ്. തലയും കഴുത്തും ഉടലും ചുവന്ന തവിട്ടുനിറം മുതൽ കറുപ്പുവരെ ഏതുമാകാം. കവിൾത്തടങ്ങൾക്ക് മഞ്ഞകലർന്ന വെള്ളനിറമായിരിക്കും; കാലുകളുടെ താഴത്തെ പകുതിക്ക് ക്രീമിന്റെ നിറവും, മുകളിലത്തെ പകുതിയിൽ കുറുകെ കറുപ്പും വെള്ളയും ഇടകലർന്ന വരകളുമാണുള്ളത്. ഈ വരകൾ, ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഇതിനെ വരയൻ കുതിരയുടെ ബന്ധുവായി സംശയിക്കാൻ പ്രേരകമായി. പെണ്ണിന് ആണിനെക്കാൾ വലിപ്പം അല്പം കൂടുതലാണ്. തൂക്കം ശരാശരി 230 കി. ഗ്രാം.<ref>http://www.ultimateungulate.com/Artiodactyla/Okapia_johnstoni.html General Characteristics</ref>
== സംരക്ഷക വർണത ==
[[പ്രമാണം:okapi from the rear arp.jpg|thumb|right|ഓകാപി കാഴ്ചബഗ്ലാവിൽ]]
ഓകാപിയുടെ പ്രത്യേക സ്വഭാവങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഇന്നും വ്യക്തമായ അറിവില്ല. പ്രധാനഭക്ഷണം ചതുപ്പുകളിൽ വളരുന്ന കുറ്റിച്ചെടികളാണ്. ചുറ്റുപാടികളോട് ഇണങ്ങിച്ചേരുന്ന '''വർണമാതൃക''' (colour pattern) ഇതിനെ പെട്ടെന്നു തിരിച്ചറിയാൻ പറ്റാത്തതാകുന്നു. കാട്ടിനുള്ളിൽ 25 ചുവടിലേറെ ദൂരത്തു നിൽക്കുന്ന ഓകാപിയെ കണ്ടറിയുക അസാധ്യമാണെന്നാണ് അനുഭവസ്ഥർ പറയുന്നത്. ഇക്കാരണത്താൽ ഓകാപിയുടെ വർണമാതൃകയെ '''''സംരക്ഷക വർണത''''' (protective coloration) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ പെടുത്താം. ഇത്രയും വലിപ്പമുള്ള ഒരു മൃഗം ഇക്കാലമത്രയും ശസ്ത്രലോകത്തിന് അജ്ഞാതമായിരുന്നതിന്റെ വിജയകരമായ ഈ ''പ്രച്ഛന്നാവരണ''ത്തിന്റെ (camouflage) സാന്നിധ്യം തന്നെയാകണം.<ref>http://www.pbs.org/wgbh/nova/vets/okapi.html Okapi</ref>
ഓകാപിയുടെ സ്വാദുള്ള ഇറച്ചിക്കും ഭംഗിയേറിയ തോലിനുമായി പിഗ്മികൾ ഇവയെ പതിവായി വേട്ടയാടിയിരുന്നു. ആനയെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ കാട്ടിനുള്ളിൽ കുഴികളുണ്ടാക്കി അവയിൽ വീഴ്ത്തിയാണ് ഇതിനെ പിടിക്കുന്നത്. പെട്ടെന്നുള്ള വംശനാശത്തെ അഭിമുഖീകരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ ജീവി 1933-ലെ ഇന്റർനാഷണൽ കൺവെൻഷൻ പ്രകാരം ഒരു സംരക്ഷിത മൃഗമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.bristolzoo.org.uk/learning/animals/mammals/okapi {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100102230843/http://www.bristolzoo.org.uk/learning/animals/mammals/okapi |date=2010-01-02 }} Okapi</ref>
പ്ലയോസീൻ-മയോസീൻ യുഗങ്ങളിൽ (എഴുപതു ലക്ഷം മുതൽ രണ്ടരക്കോടിവരെ വർഷം മുമ്പ്) ജീവിച്ചിരുന്നതും കുറുകിയ കഴുത്തുള്ളവയുമായ ആദിമ (primitive) ജിറാഫുകളുടെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രതിനിധിയാണ് ഓകാപി എന്ന് ജന്തുശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നു. ഇന്നത്തെ ഓകാപിക്ക് ആ പൂർവികനിൽ നിന്ന് വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളൊന്നും സംഭവിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് അവരുടെ വിശ്വാസം.<ref>http://www.stlzoo.org/animals/abouttheanimals/mammals/hoofedmammals/okapi.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612223134/http://stlzoo.org/animals/abouttheanimals/mammals/hoofedmammals/okapi.htm |date=2010-06-12 }} Okapi</ref>
== അവലംബം ==
{{reflist|2}}
== പുറംകണ്ണികൾ ==
{{commonscat|Okapia johnstoni|ഓകാപി }}
* http://www.chenowith.k12.or.us/ces/1999_2000/rainforest/potter/okapi.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040903193648/http://www.chenowith.k12.or.us/ces/1999_2000/rainforest/potter/okapi.html |date=2004-09-03 }}
* http://www.cartage.org.lb/en/themes/Sciences/Zoology/ClassMammalia/Mammals/OrderArtiodactyla/Okapi/Okapi.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105100145/http://www.cartage.org.lb/en/themes/sciences/zoology/ClassMammalia/Mammals/OrderArtiodactyla/Okapi/Okapi.htm |date=2009-01-05 }}
* http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-okapi.html
* http://diglib1.amnh.org/articles/okapi/okapi1.html
* http://www.brookfieldzoo.org/pagegen/htm/fix/fg/fg_body.asp?sAnimal=Okapi {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101009215421/http://www.brookfieldzoo.org/pagegen/htm/fix/fg/fg_body.asp?sAnimal=Okapi |date=2010-10-09 }}
[[വർഗ്ഗം:സസ്തനികൾ]]
jihywoe0o2inv2lsib0s2dou81uqkqm
ആഭ്യന്തരഹർമ്മ്യം
0
119071
4631075
4629962
2026-06-18T12:00:20Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631075
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|El Castillo Interior}}
[[ചിത്രം:Interior Castle.jpg|thumb|175px|right|ആഭ്യന്തരഹർമ്മ്യം, [[മലയാളം]] പരിഭാഷയുടെ പുറംചട്ട]]
പ്രസിദ്ധ [[സ്പെയിൻ|സ്പാനിഷ്]] ധ്യാനോപാസകയും കർമ്മലീത്താ സന്യാസിനിയുമായ [[ആവിലായിലെ ത്രേസ്യാ]] 1577-ൽ [[സ്പാനിഷ് ഭാഷ|സ്പാനിഷ് ഭാഷയിൽ]] എഴുതിയ ആത്മരചനയാണ് '''ആഭ്യന്തരഹർമ്മ്യം''' (സ്പാനിഷ്: El Castillo Interior അല്ലെങ്കിൽ Las Moradas; ഇംഗ്ലീഷ്: Interior Castle).<ref>ആഭ്യന്തരഹർമ്മ്യം, [[ആവിലായിലെ ത്രേസ്യാ|വിശുദ്ധ അമ്മത്രേസ്യാ]], ഫാ.ഹെർമൻ ഒ.സി.ഡി.യുടെ [[മലയാളം]] പരിഭാഷ(പ്രസാധകർ, കാർമൽ പബ്ലിഷിങ്ങ് സെന്റർ, [[തിരുവനന്തപുരം]])</ref> സേവനത്തിലും പ്രാർത്ഥനയിലും കൂടിയുള്ള ആത്മീയാഭിവൃദ്ധിയ്ക്ക് വഴികാട്ടിയെന്ന നിലയിലാണ് ഈ കൃതി അവർ രചിച്ചത്. മനുഷ്യാത്മാവിനെ ഏഴു സദനങ്ങളുള്ള ഒരു ഹർമ്മ്യം പോലെ തോന്നിക്കുന്ന സ്പടികഗോളമായി കണ്ട ഒരു ദർശനത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ രചനയ്ക്കുള്ള പ്രചോദനം അവർക്കു കിട്ടിയത്. ഏഴു സദനങ്ങളെ അവർ, വിശ്വാസത്തിന്റെ ഏഴു ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ ദൈവസംയോഗത്തിലേയ്ക്കുള്ള ആത്മാവിന്റെ യാത്രയായി വ്യാഖ്യാനിച്ചു.<ref name=de/>.
==രചനാചരിത്രം==
===വൈമുഖ്യം===
1567-ൽ തന്റെ [[കുമ്പസാരം|കുമ്പസാരക്കാരന്റെ]] നിർദ്ദേശമനുസരിച്ച് രചിച്ച ആത്മകഥയ്ക്കു ശേഷം, ആന്തരികപ്രാർത്ഥനയിലൂടെ (Interior Prayer) ലഭിക്കുന്ന പരിപൂർണ്ണതയെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾ എഴുതാൻ ത്രേസ്യായ്ക്ക് വൈമുഖ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name=de>[[#Det|Detweiler. p. 48]]</ref><ref>[[#All|Allison, p. 6]]</ref>. നേരത്തേ രചിച്ച ആത്മകഥയിൽ ത്രേസ്യാ വിവരിച്ച ആത്മീയാനുഭവങ്ങളെ മതവിരുദ്ധമായി മുദ്രകുത്തുന്ന കാര്യം "ഇൻക്വിസിഷൻ"(മതദ്രോഹവിചാരണക്കോടതി) പരിഗണിച്ചിരുന്നു. തുടർന്ന് എഴുതുവാനുള്ള നിർബ്ബന്ധത്തോട് , “ഞാൻ എഴുത്തുകാരിയാകാൻ ജനിച്ചവളല്ല; അതിനുള്ള ആരോഗ്യമോ ബുദ്ധിയോ എനിക്കില്ല” എന്നൊക്കെയായിരുന്നു അവർ പ്രതികരിച്ചിരുന്നത്. അങ്ങനെ ആഭ്യന്തരഹർമ്മ്യം എഴുതപ്പെടാതിരിക്കലിൽ നിന്നു രക്ഷപെട്ടത് കഷ്ടിച്ചാണ്.
===ദർശനം===
[[ചിത്രം:Peter Paul Rubens 138.jpg|thumb|175px|right|"ആഭ്യന്തരഹർമ്മ്യം" എഴുതിയ [[ആവിലായിലെ ത്രേസ്യാ]]]]
ഈ കൃതിയുടെ രചനയ്ക്ക് സഹായകമാം വിധം ദൈവത്തിൽ നിന്നു തേസ്യായ്ക്കു കിട്ടിയതായി പറയപ്പെടുന്ന ദർശനം, ത്രേസ്യായുടെ പഴയ കുമ്പസാരക്കാരനായിരുന്ന ഫ്രേ ഡിയഗോ എഴുതിയ ഒരു കത്തിൽ ഇങ്ങനെ വിവരിക്കുന്നു:
:"...ഏഴു സദനങ്ങളുള്ള ഒരു ഹർമ്മ്യം പോലെ തോന്നിക്കുന്ന അതീവ സുന്ദരമായ ഒരു സ്പടികഗോളം. അതിന്റെ ഏറ്റവും അകത്തും മദ്ധ്യത്തിലും ആയുള്ള സദനത്തിൽ മഹത്ത്വത്തിന്റെ രാജാവ് മറ്റു സദനങ്ങളെയെല്ലാം പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും സുന്ദരമാക്കുകയും ചെയ്യും വിധം പ്രഭ ചൊരിഞ്ഞ് ഇരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഹർമ്മ്യത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടടുക്കും തോറും പ്രകാശം ഏറി വന്നു; ഹർമ്മ്യത്തിനു വെളിയിൽ എല്ലാം വൃത്തികെട്ടും, ഇരുണ്ടും; ചൊറിത്തവളകളും, അണലിപ്പാമ്പുകളും മറ്റു വിഷജന്തുക്കളും നിറഞ്ഞും കാണപ്പെട്ടു."<ref>{{Cite book| publisher = Image| isbn = 0385036434| page = [https://archive.org/details/interiorcastle000tere/page/8 8]| last = Avila| first = St. Teresa of| title = Interior Castle| url = https://archive.org/details/interiorcastle000tere| date = 1972-02-01}}</ref>
ആ ദർശനത്തിൽ ആഭ്യന്തരഹർമ്മ്യം പിറവിയെടുത്തു. സപ്തസ്വർഗ്ഗങ്ങൾക്കു സമാനമായി ഒന്നിനകത്ത് ഒന്നെന്ന മട്ടിൽ ഏഴു സദനങ്ങളുള്ള ഒരു ഹർമ്മ്യമായി ക്രിസ്തീയാത്മാവിനെ ചിത്രീകരിക്കാൻ ആ ദർശനം ത്രേസ്യായെ സഹായിച്ചു. കുട്ടിക്കാലത്ത് അവർ ധാരാളമായി വായിച്ചിരുന്ന കാല്പനിക കൃതികളിൽ നിന്ന് സ്വാംശീകരിച്ച ആശയങ്ങളും ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ രചനയിൽ അവരെ സഹായിച്ചിരിക്കാം.<ref>{{Cite web |url=http://www.anistor.co.hol.gr/english/enback/index.htm |title=ANISTORITON Journal of History, Archaeology, ArtHistory: Back Issues<!-- Bot generated title --> |access-date=2010-06-27 |archive-date=2003-11-01 |archive-url=https://archive.today/20031101151944/http://www.anistor.co.hol.gr/english/enback/index.htm |url-status=dead }}</ref> ആവിലാ പോലെ കോട്ടയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഒരു നഗരത്തിലെ ജീവിതവും ഈ കൃതിയുടെ രചനയെ സഹായിച്ചിരിക്കാം.
===എഴുത്ത്, അച്ചടി===
ആഭ്യന്തരഹർമ്മ്യം എഴുതി തുടങ്ങിയത് 1577-ൽ [[ത്രിത്വം|ത്രിത്വത്തിന്റെ]] തിരുനാളായ ജൂൺ 2-നായിരുന്നു. നവംബർ 29-ന്, വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസിന്റെ തിരുനാൾ ദിനത്തിന്റെ തലേന്ന് എഴുത്തു പൂർത്തിയായി. എന്നാൽ ഇടയ്ക്ക് അഞ്ചു മാസത്തോളം എഴുത്തു മുടങ്ങിയതിനാൽ, പുസ്തകത്തിന്റെ രണ്ടു ഭാഗങ്ങളുടേയും രചനയ്ക്ക് ചെലവഴിച്ചിരിക്കുക ഈരണ്ടാഴ്ച വീതം മാത്രമായിരിക്കണം.<ref>[[#Ben|Benedictine, Introduction, p. 9]]</ref>. 1586-ൽ കൃതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ, അഗസ്തീനിയൻ സന്യാസിയും കവിയുമായ ലൂയി ഡി. ലിയോൺ അതിന്റെ സംശോധകനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. 1588-ൽ [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിലെ]] സലമാങ്കാ നഗരത്തിലാണ് അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.<ref>[[#Ben|Introduction, p. 16, 21]].</ref><ref>[[#Te|Teresa| Introduction, p. 2]]</ref>.
==ഏഴു സദനങ്ങൾ==
ആഭ്യന്തരഹർമ്മ്യം, '''സദങ്ങൾ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഏഴ് ആവാസസ്ഥാനങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സദനങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം, ദൈവസാമീപ്യത്തിലേയ്ക്ക് പടിപടിയായുള്ള പുരോഗതിയിലെ ഘട്ടങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ആദ്യസദനത്തിൽ തന്നെ ആത്മാവ് ദൈവകൃപയുടെ തണലിൽ ആണെങ്കിലും പാപത്താൽ വലയപ്പെട്ടും പരിപൂർണ്ണതയിൽ നിന്ന് ബഹുദൂരത്തിലും ഇരിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തെ സദനം പ്രാർത്ഥനാപരിശീലനത്തിന്റേയും ധാർമ്മാഭ്യാസങ്ങളുടേയും ഇടമാണ്. ഇവിടെ ആത്മാവ് പ്രാർത്ഥനയിലൂടെ ഹർമ്മ്യത്തിന്റെ അടുത്ത സദനത്തിലേയ്ക്ക് പുരോഗമിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. മൂന്നാം സദനം വിവേകപൂർവമായ സ്നേഹത്തിന്റേയും മാതൃകാജീവിതത്തിന്റേയും സ്ഥാനമാണ്. നാലാം സദനത്തിൽ ആത്മാവ് സ്വഭാവാതീതമായ പ്രാർത്ഥനയുടെ ആനന്ദാനുഭൂതി നുകരാൻ തുടങ്ങുന്നു. അഞ്ചാം സദനത്തിൽ, ദൈവികസമ്മാനം സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്ന ആത്മാവ് ദൈവസംയോഗത്തിന്റെ ആദ്യാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. അഞ്ചാം സദനത്തിലെ പ്രക്രിയയെ വിവാഹനിശ്ചയത്തോട് താരതമ്യപ്പെടുത്താമെങ്കിൽ ആറാം സദനത്തിൽ ആത്മാക്കളുടെ അവസ്ഥ പ്രേമപരവശ്യം അനുഭവിക്കുന്ന കമിതാക്കളുടേതാണ്. ഇവിടെ ദൈവസ്നേഹത്തിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തിയ ആത്മാവിന്, ആ അവസ്ഥയെ ലൗകികജീവിതവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നത് വേദനാജനകമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഒടുവിൽ പ്രാർത്ഥനയിലൂടെ പരിപക്വമായ ആത്മാവ് ദൈവസായൂജ്യം കണ്ടെത്തുന്നതോടെ ഏഴാം സദനമാകുന്നു.
==അവലംബം==
{{Reflist}}
==ഗ്രന്ഥസൂചി==
* {{cite book |title=The Interior Castle or The Mansions by St. Teresa of Avila |last= Stanbrook|first=The Benedictines of |authorlink= |coauthors= |year=1921 |publisher=Thomas Baker, London |isbn= |page= |url=http://www.sacred-texts.com/chr/tic/index.htm |ref=Ben }}
* {{cite book |title=Religion and literature: a reader|last=Detweiler|first=Robert|authorlink= |coauthors=David Jasper|year=2000 |publisher=Westminster John Knox Press|isbn=0664258468 |chapter= Teresa of Avila, The Interior Castle|page= |url=http://books.google.co.in/books?id=klIvP2b5l0wC&pg=PA48&dq=interior+castle+teresa+of+avila&cd=6#v=onepage&q=interior%20castle%20teresa%20of%20avila&f=false |ref=Det }}
*Paul Morris, "Lonesome Knights of a Spanish Nun: Teresa of Avila and Chivalresque Literature in Sixteenth-Century Spain," [http://www.anistor.co.hol.gr/english/enback/index.htm ANISTORITON: Viewpoints'']{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080501050137/http://anistor.co.hol.gr/english/enback/index.htm |date=2008-05-01 }}, 9, December 2005, Section V054.
* {{cite book |title=Teresa of Avila. ''Interior Castle'' |last=Peers |first=E. Allison |authorlink= |coauthors= |year=2008 (first 1989, Double Day) |publisher=Wilder Publications |isbn=1604592605 |page= |url=http://books.google.co.in/books?id=A5mmilfyd6MC&dq=interior+castle+teresa+of+avila&printsec=frontcover&source=bn&hl=en&ei=M0qKS5jwIIbBrAerna2gCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CBEQ6AEwBA#v=onepage&q=&f=false |ref=All |access-date=2010-06-27 |archive-date=2012-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024205829/http://books.google.co.in/books?id=A5mmilfyd6MC&dq=interior+castle+teresa+of+avila&printsec=frontcover&source=bn&hl=en&ei=M0qKS5jwIIbBrAerna2gCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=5&ved=0CBEQ6AEwBA#v=onepage&q=&f=false |url-status=dead }}
* {{cite book |title=The Interior Castle: Or, The Mansions|last=of Avila|first=St. Teresa|authorlink=St. Teresa of Avila |coauthors= |year=1577 |publisher=Forgotten Books|isbn=1605062979|page= |url=http://books.google.co.in/books?id=zQOPWScxlmgC&printsec=frontcover&dq=Teresa+of+Avila&cd=5#v=onepage&q=&f=false |ref=Te }}
*{{Cite book
| publisher = Paulist Press
| isbn = 080914316X
| last = Ahlgren
| first = Gillian T. W.
| title = Entering Teresa of Avila's Interior Castle: A Reader's Companion
| url = https://archive.org/details/enteringteresaof0000ahlg
| date = 2005-07
}}
* {{cite book |title=Interior Castle: The Classic Text with a Spiritual Commentary (Teresa of Avila)|last=Billy|first=Dennis J. |authorlink= |coauthors= |year=2007|publisher=Ave Maria Pr|isbn=0870612417|page= |url=https://archive.org/details/interiorcastlecl0000tere|ref= }}
[[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവഗ്രന്ഥങ്ങൾ]]
morvsmxy04ubrj20qok4xoej9dv3d8p
ഈസ്റ്റർ കലാപം
0
119210
4631194
4076620
2026-06-18T19:12:59Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631194
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Easter Rising}}
{{Infobox military conflict
|conflict = ഈസ്റ്റർ കലാപം<br>''Éirí Amach na Cásca''
|partof = [[World War I]]
|image = [[File:Easter Proclamation of 1916.png|200px]]
|caption = [[Proclamation of the Irish Republic|Proclamation of the Republic]], Easter 1916
|date = 24–29 April 1916
|place = [[Dublin]], <br/> skirmishes in counties [[County Meath|Meath]], [[County Galway|Galway]], [[County Louth|Louth]], and [[County Wexford|Wexford]]
|casus = Belief that non-violent means of attaining Irish independence had failed
|territory =
|result = Unconditional surrender of rebel forces, execution of most leaders.
|combatant1 = {{flagicon image|Flag of Ireland.svg}} Irish rebel forces:<br/> [[Irish Volunteers]]<br/> [[Irish Citizen Army]]<br/> [[Cumann na mBan]]
|combatant2 = {{flagicon|UKGBI}} [[British Army]]
|commander1 = [[Patrick Pearse]]{{Executed}}<br/>[[James Connolly]]{{Executed}}<br/>[[Tom Clarke (Irish republican)|Tom Clarke]]{{Executed}}<br/>[[Seán Mac Diarmada|Seán MacDermott]]{{Executed}}<br/>[[Joseph Plunkett]]{{Executed}}<br/>[[Éamonn Ceannt]]{{Executed}}<br/>[[Thomas MacDonagh]]{{Executed}}
|commander2 = [[John French, 1st Earl of Ypres|John French]]<br/>[[Ivor Churchill Guest, 1st Viscount Wimborne|Ivor Churchill Guest]]<br/>[[John Maxwell (General)|John Maxwell]]<br/>[[Lovick Bransby Friend]]<br/>[[W. H. M. Lowe]]
|strength1 = 1,250 in Dublin,<br/>~2,000–3,000 elsewhere, but they took little part in the fighting.
|strength2 = 16,000 troops and 1,000 armed police in Dublin by the end of the week.
|casualties1 = 64 killed<br/> unknown wounded<br/>16 executed
|casualties2 = 132 killed<br/>397 wounded
|casualties3 = 254 civilians killed<br/>2,217 civilians wounded<br/>'''Total killed: 466'''
|notes =
|campaignbox={{Campaignbox Irish independence}}
}}
[[അയർലന്റ്|അയർലെന്റിന്റെ]] സ്വാതന്ത്ര്യ സമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നടന്ന ശക്തമായ കലാപമാണ് '''ഈസ്റ്റർ കലാപം'''. ദീർഘകാലമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് മേൽക്കോയ്മക്കെതിരെ അയർലന്റിലെ ജനങ്ങൾ നടത്തിവന്ന പ്രക്ഷോഭങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ഈസ്റ്റർ കാലാപം. സ്വയം ഭരണം നൽകാൻ ബ്രീട്ടൺ തയ്യാറാകാഞ്ഞതാണ് കലാപം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടാനുണ്ടായ പ്രത്യക്ഷ കാരണം. 1916 ഏപ്രിലിലിലെ ഈസ്റ്റർ ദിനത്തിലാണ് ഈ കലാപം നടന്നത്. ഈ കലാപത്തിൽ നിരവധിപേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും, നൂറുകണക്കിനാളുകൾക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.
വിപ്ലവകാരികളായ ഏഴു പേരുടെ നേതൃത്ത്വത്തിൽ തോക്കുകളേന്തി ചുരുങ്ങിയ ആയുധബലം മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന സന്നദ്ധഭടന്മാരുടെ ഒരു ജനകീയ സൈന്യം ഡബ്ലിൻ നഗര മധ്യത്തുള്ള ജനറൽ പോസ്റ്റോഫീസും മറ്റ് ചില പ്രമുഖ കെട്ടിടങ്ങളും പിടിച്ചടക്കി. ഈ പിടിച്ചടക്കല്ലിന് വളരെ കുറച്ച് ആയുസ്സേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അവർ ഐറിഷ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ താൽക്കാലിക സർക്കാർ സ്ഥാപിച്ചു. വലിയ സൈനിക ശക്തിയായിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് സേന ഈ നീക്കത്തെ പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചടിച്ചു. കവി പാട്രിക് പിയേഴ്സ്, സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജയിംസ് കൊണ്ണോലി തുടങ്ങി കീഴടങ്ങിയ നേതാക്കളെയെല്ലാം മരണശിക്ഷയ്ക്കു വിധേയരാക്കി. നൂറുകണക്കിനാളുകളെ തുറുങ്കിലടച്ചു.<ref>{{cite book|last=മാനിനി ചാറ്റർജി|title=ചിറ്റഗോങ് വിപ്ലവം 1930 -34|year=2011|publisher=ഡി.സി.ബുക്ക്സ്|isbn=978-81-264-3166-3|pages=71}}</ref>
==അവലംബം==
<references/>
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{commons category}}
*[http://www.nli.ie/1916 The 1916 Rising – an Online Exhibition.] [[National Library of Ireland]]
*[http://www.bbc.co.uk/history/british/easterrising/personal/ Essay on the Rising], by [[Garret FitzGerald]]
*[http://www.irishtimes.com/focus/easterrising/sunday/ Special 90th Anniversary supplement]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013212626/http://www.irishtimes.com/focus/easterrising/sunday/ |date=2012-10-13 }} from ''[[The Irish Times]]''
*[http://www.rte.ie/laweb/ll/ll_t06_schedule_a.html Easter Rising 50th Anniversary audio & video footage] from [[RTÉ]] (Irish public television)
*[http://sources.nli.ie/Search/Results?lookfor=easter+1916 Primary and secondary sources relating to the Easter Rising] (Sources database, [[National Library of Ireland]])
*[http://www.1916rising.com/ Easter Rising site and walking tour of 1916 Dublin]
*[http://150.theage.com.au/view_bestofarticle.asp?straction=update&inttype=1&intid=817 News articles and letters to the editor in "The Age", 27 April 1916] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060823035019/http://150.theage.com.au/view_bestofarticle.asp?straction=update&inttype=1&intid=817 |date=2006-08-23 }}
*[http://nearfm.ie/podcast/the-history-show-episode-5/ Podcast about the 1916 Easter Rising] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130927224413/http://nearfm.ie/podcast/the-history-show-episode-5/ |date=2013-09-27 }}
*[http://www.bbc.co.uk/history/british/easterrising/newspapers/index.shtml Press comments 1916–1996]
*[http://www.NormanTeeling.com/rising.php The 1916 Rising by Norman Teeling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200730212850/http://www.normanteeling.com/rising.php |date=2020-07-30 }} a 10-painting suite acquired by [[An Post]] for permanent display at the [[General Post Office (Dublin)]]
*[http://www.bbc.co.uk/history/british/easterrising BBC History – The Easter Rising]
*[http://www.theirishstory.com/category/the-1916-rising/ The Irish Story archive on the Rising]
*[http://www.easter1916.net/ Easter Rising website]
*[http://64.62.200.70/PERIODICAL/PDF/Communist-1932jan/80-86/ Lenin's Essay on the Uprising]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[വർഗ്ഗം:വിപ്ലവങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അയർലന്റ്]]
[[വർഗ്ഗം:അയർലണ്ടിന്റെ ചരിത്രം (1801-1923)]]
at0itjxvz8wszkd57msg9o1ehbnizfl
വടകര താലൂക്ക്
0
124239
4631347
4287995
2026-06-19T11:44:39Z
~2026-35688-10
219488
/* നഗരസഭ */
4631347
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Vadakara Taluk}}
[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] നിലവിലുള്ള നാല് താലൂക്കുകളിലൊന്ന്. [[വടകര നഗരസഭ|വടകര നഗരസഭയിലും]] സമീപത്തെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലുമായുള്ള 23 റവന്യൂ വില്ലേജുകൾ ചേർന്നതാണ് ഈ താലൂക്ക്. 549.8 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററാണ് ഇതിന്റെ വിസ്തീർണം. <ref>{{Cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/d_kozhikode.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-11-29 |archive-date=2015-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150719003851/http://www.prd.kerala.gov.in/d_kozhikode.htm |url-status=dead }}</ref>
==ലോൿസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ==
[[വടകര (ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം)|വടകര ലോൿസഭാമണ്ഡലത്തിലാണ്]] ഈ താലൂക്കിലെ പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.<ref>http://keralaassembly.org/lok/sabha/segmants.html</ref>
==നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ==
[[വടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടകര]], [[കുറ്റ്യാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുറ്റ്യാടി]], [[നാദാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാദാപുരം]] നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ ഈ താലൂക്കിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/kozhikode.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-11-29 |archive-date=2019-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190908212832/http://www.ceo.kerala.gov.in/kozhikode.html |url-status=dead }}</ref>
==ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ==
[[വടകര ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|വടകര]], [[തൂണേരി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|തൂണേരി]], [[കുന്നുമ്മൽ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കുന്നുമ്മൽ]], [[തോടന്നൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|തോടന്നൂർ]] എന്നിവയാണ് ഈ താലൂക്കിലെ നാലു ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ.<ref name="old.kerala.gov.in">{{Cite web |url=http://www.old.kerala.gov.in/dept_planning/ann1.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-11-29 |archive-date=2013-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130124073519/http://www.old.kerala.gov.in/dept_planning/ann1.pdf |url-status=dead }}</ref>
==നഗരസഭ==
താലൂക്ക് ആസ്ഥാനമായ [[വടകര നഗരസഭ|വടകര, കൂടാതെ പയ്യോളി എന്നിവയാണ് വടകര താലൂക്കിലെ നഗരസഭകൾ.]]
==ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ==
[[അഴിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അഴിയൂർ]], [[ചോറോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചോറോട്]], [[ഏറാമല]], [[ഒഞ്ചിയം]], [[ചെക്യാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചെക്യാട്]], [[എടച്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടച്ചേരി]], [[പുറമേരി]], [[തൂണേരി]], [[വളയം]], [[വാണിമേൽ]], [[കാവിലുംപാറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാവിലുംപാറ]], [[കായക്കൊടി]], [[കുന്നുമ്മൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കുന്നുമ്മൽ]], [[കുറ്റ്യാടി]], [[മരുതോങ്കര]], [[നാദാപുരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നാദാപുരം]], [[നരിപ്പറ്റ]], [[വേളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വേളം]], [[ആയഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആയഞ്ചേരി]], [[മണിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മണിയൂർ]], [[തിരുവള്ളൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിരുവള്ളൂർ]], [[വില്ല്യാപ്പള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വില്ല്യാപ്പള്ളി]] എന്നീ 22 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളാണ് ഈ താലൂക്കിലുള്ളത്.<ref name="old.kerala.gov.in"/>
==വില്ലേജുകൾ==
==അവലംബം==
<references/>
{{കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
{{കോഴിക്കോട് ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ താലൂക്കുകൾ]]
m41u8xc9077zezj9jead807jckzquj8
കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ
0
132641
4631226
4619791
2026-06-19T00:53:16Z
Malikaveedu
16584
4631226
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Corporation of Cochin}}
{{Otheruses4|'''കൊച്ചി''' എന്ന നഗരസഭയെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്|ഇതേ പേരിലുള്ള പട്ടണത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ|കൊച്ചി}}
{{Infobox legislature
|name = കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ
|logo = Logo of Corporation of Cochin.jpg
|logo_caption=കൊച്ചി നഗരസഭയുടെ ലോഗോ
|house_type = [[മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ]]
|leader1_type = [[മേയർ]]
|leader1 = അഡ്വ.മിനിമോൾ വി കെ
|party1 = [[ Indian National Congress|കോൺഗ്രസ്]]
|election1 =
|leader2_type = ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ
|leader2 = ദീപക് ജോയ്
|party2 = [[Indian National Congress|കോൺഗ്രസ് ]]
|election2 =
|leader3_type = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
|leader3 =
|party3 =
|election3 =
|leader4_type = കോർപ്പറേഷൻ സെക്രട്ടറി
|leader4 = പി.എസ്.ഷിബു<ref>https://kochicorporation.lsgkerala.gov.in/en/secretary/370</ref>
|seats = 76<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/boundaries-number-of-divisions-in-kochi-corporation-undergo-sweeping-changes-as-per-draft-of-delimitation-of-wards/article68885752.ece</ref>
|jurisdiction =
|term_limits = 5 years
|foundation = {{start date and age|df=yes|1967}}
|house1 =
|structure1 = {{Switcher|[[File:India Kerala Kochi Municipal Corporation Election Partywise 2025.svg|300px]]|By party|[[File:India Kerala Kochi Municipal Corporation Election Alliance Wise 2025.svg|300px]]|By alliance}}
|political_groups1 =
'''ഭരണ പക്ഷം (48)''' <br />
{{colorbox|#046FFF}} [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] (48)
*{{colorbox|#00BFFF}} [[Indian National Congress|INC]] (42)
*{{colorbox|#228B22}} [[Indian Union Muslim League|IUML]] (3)
*{{colorbox|#CC6600}} [[Kerala Congress|KEC]] (1)
*{{colorbox|#B2B2B2}} [[Independent politician|IND]] (2)
'''ഔദ്യോഗിക പ്രതിപക്ഷം (20)''' <br />
{{colorbox|#FF0000}} [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] (20)
*{{colorbox|#CC0D0D}} [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] (17)
*{{colorbox|#F9001B}} [[Communist Party of India|CPI]] (2)
*{{colorbox|#FF7F7F}} [[Congress (Secular)|CON(S)]] (1)
'''മറ്റ് പ്രതിപക്ഷം (9)''' <br />
*{{colorbox|#FF9933}} [[Bharatiya Janata Party|BJP]] (6)
*{{colorbox|#B2B2B2}} [[Independent politician|IND]] (2)
|committees1 = {{collapsible list|bullets=yes
| title = 8
| 1 = Development standing committee
| 2 = Education & Sports standing committee
| 3 = Finance standing committee
| 4 = Health standing committee
| 5 = Public works standing committee
| 6 = Tax appeal standing committee
| 7 = Town planning standing committee
| 8 = Welfare standing committee
}}
|last_election1 = [[2025 Kerala local elections|9 ഡിസംബർ 2025]]
|next_election1 = ഡിസംബർ 2030
|session_room = Kochi Municipal Corporation IMG 20180916 140014.jpg
|session_res = 250px
|meeting_place = Old Corporation Office at Park Avenue, [[Ernakulam]]
|website = {{url|https://kochicorporation.lsgkerala.gov.in}}
}}
{| class="toccolours" border="1" cellpadding="4" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 250px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;padding:0.1em"
|-
| colspan="2" style="margin-left: inherit;background:blue; color:white; font-size: 1.4em; text-align:center" | '''Kochi Municipal Corporation''' <br /> ''' കൊച്ചി നഗരസഭ '''
|-
| colspan="3" style="margin-left: inherit;background:white;" | [[File:Logo of Corporation of Cochin.jpg|100px|center]]
|-
| align="center" colspan="2" | {{maplink |frame=yes
|frame-width=360 |frame-height=360 |frame-align=center
|text= '''Kochi Municipal Corporation'''
|type=shape |id=Q5172540 |stroke-colour=#C60C30 |stroke-width=2|title= കൊച്ചി നഗരസഭ}}
|-
|'''[[States of India|സംസ്ഥാനം]]'''
| [[കേരളം]]
|-
|'''[[districts of India|ജില്ല]]'''
|[[എറണാകുളം ]]
|-
| style="white-space: nowrap;" | '''[[വിസ്തീർണ്ണം]]''' (Last defined in 1967)
| 94.88 km²
|-
| style="white-space: nowrap;" | '''[[ജനസംഖ്യ]]''' (2011 census)
| 677,381
|-
| style="white-space: nowrap;" | '''[[ജനസാന്ദ്രത]]''' (2011 census)
| 7139/km²
|-
| style="white-space: nowrap;" | '''കോഡുകൾ'''<br /> • തപാൽ<br /> • ടെലിഫോൺ<br /> • Vehicle
| <br />682 0xx<br />+91-484, <br />KL-07, KL-39, KL-43
|-
| style="white-space: nowrap;" | '''[[സമയമേഖല]]'''
| style="white-space: nowrap;" | [[Indian Standard Time|IST]] ([[Coordinated Universal Time|UTC]] +5:30)
|}
കേരളത്തിലെ ആറ് കോർപ്പറേഷനുകളിൽ ഒന്നാണ് '''കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ'''. കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ രൂപീകൃതമാകുന്നത് 1 നവംബർ 1967-ൽ ആണ്<ref>[http://www.mathrubhumi.com/kozhikode/news/1871315-local_news-Kozhikode-%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E2%80%8C.html കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷന് 50 ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. കൊച്ചി കോർപ്പറേഷന്റെ വിസ്തൃതി 94.88 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ ആണ്.
കേരളത്തിലെ മറ്റ് കോർപ്പറേഷനുകൾ [[തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ|തിരുവനന്തപുരം]], [[കൊല്ലം കോർപ്പറേഷൻ|കൊല്ലം]], [[തൃശൂർ കോർപ്പറേഷൻ|തൃശ്ശൂർ]], [[കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷൻ|കോഴിക്കോട്]], [[കണ്ണൂർ കോർപ്പറേഷൻ|കണ്ണൂർ]] എന്നിവയാണ്.
കോൺഗ്രസിലെ അഡ്വ.മിനിമോൾ വി. ആണ് ഇപ്പോഴത്തെ കൊച്ചി മേയർ.
<mapframe width="500" height="500" text="കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ വാർഡുകൾ" align="center">
{
"type": "ExternalData",
"service": "geoline",
"properties": {
"stroke": "#0000ff",
"stroke-width": 2
},
"query": "\nSELECT ?id ?idLabel (concat('[[', ?idLabel, ']]') as ?title) WHERE\n{\n?id wdt:P361 wd:Q5172540. # ward of Kochi corp\nSERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'ml'.\n?id rdfs:label ?idLabel .\n}\n}"}
</mapframe>
<!--==ഭൂമിശാസ്ത്രം==
==അതിരുകൾ==
== വാർഡുകൾ==
==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ ==
-->
==അവലംബം==
*http://www.corporationofcochin.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100809114442/http://www.corporationofcochin.net/ |date=2010-08-09 }}
*http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }}
*http://lsgkerala.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161110011609/http://lsgkerala.in/ |date=2016-11-10 }}
*Census data 2001
<references/>
{{എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ല]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചി]]
r09k2vz0b33v7p70oud1tq5tblc54q6
കസാഖ്
0
138662
4631299
3971549
2026-06-19T07:00:18Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631299
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kazakhs}}
{{Infobox Ethnic group
|group = കസാഖ് <br /> қазақтар
|ചിത്രം = [[പ്രമാണം:AbaiPainting 140x190.jpg|75px]][[പ്രമാണം:Abylai khan 140x190.jpg|75px]][[പ്രമാണം:Kurmangazy 175 140x190.jpg|75px]]<br />
[[പ്രമാണം:Baitursynov 140x190.jpg|75px]][[പ്രമാണം:ToktarAwbakirov 140x190.jpg|75px]][[പ്രമാണം:Assan Bazayev 140x190.jpg|75px]]<br />
[[പ്രമാണം:Muhtar Shaxan Kazak poet 140x190.jpg|75px]][[പ്രമാണം:Yussupova 140x190.jpg|75px]]
|caption = '' (ഇടത്തുനിന്ന്) ''[[Abay Qunanbayuli|അബയ് ഖുനാൻബയൂലി]] • [[അബ്ലായ് ഖാൻ]] • [[Kurmangazy Sagyrbayuly|എസ്. കുർമാൻഗാസി]]<br />[[Akhmet Baitursynov|അഖ്മത് ബൈതുർസിനോവ്]] • [[Toktar Aubakirov|തോക്താർ ഓബാകിറോവ്]] • [[Assan Bazayev|അസ്സൻ ബസായേവ്]] <br />[[Mukhtar Shakhanov|മുഖ്താർ ഷാഖാനോവ്]] • [[Radik Zhaparov|റാഡിക് സപറോവ്]] • [[Aliya Yussupova|ഏലിയ യൂസുപോവ]]
|pop = ഏകദേശം 1,38,00,000
|region1 = {{flag|കസാഖ്സ്താൻ}}
|pop1 = 1,00,98,600
|ref1 = <ref name="Census2009">{{Cite web |url=http://www.stat.kz/p_perepis/Pages/n_04_02_10.aspx |title=Kazakhstan National Census 2009 preliminary results |access-date=2011-01-02 |archive-date=2018-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106145534/http://www.stat.kz/p_perepis/Pages/n_04_02_10.aspx |url-status=dead }}</ref>
|region2 = {{flag|ചൈന}}
|pop2 = 14,00,000 - 15,00,000
|ref2 = <ref name="China">Census 2000 counts 1.25 mln Kazakhs [http://www.china.org.cn/english/features/EthnicGroups/136924.htm], later the Kazakh population had higher birth rate, but some assimilation processes were present too. Estimations made after the 2000 Cesus are claiming Kazakh population share growth (was 0,104 % in 2000), but even if this share value was preserved at 0.104% level it would be no less than 1.4 mln in 2008</ref>
|region3 = {{flag|ഉസ്ബെകിസ്താൻ}}
|pop3 = 8,00,000 - 11,00,000
|ref3 = <ref name="Uzb-2009">Kazakh population share was constant at 4.1% in 1959-1989, [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html#People CIA estimates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190105201620/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uz.html#People |date=2019-01-05 }} this share declined to 3% in 1996. Official Uzbekistan estimation ([http://books.google.com/books?ei=F-jgSZyCJI3aygSpidyzDQ&id=wvnqAAAAIAAJ&dq=%D0%9C%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F+%D0%B2+%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B5+%D0%BD%D0%B0+%D1%80%D1%83%D0%B1%D0%B5%D0%B6%D0%B5+XXI+%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0%3A+%D0%BE%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D1%8B%D0%B5+%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%B8+%D0%B8+%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%8B.&q=940&pgis=1#search_anchor E. Yu. Sadovskaya "Migration in Kazakhstan in the beginning of XXI century: main tendentions and perspectives"] ISBN 9965-593-01-9) in 1999 was 940,600 Kazakhs or 3.8% of total population. If Kazakh population share was stable at about 4.1% (not taking into account the massive repatriation of ethnic Kazakhs ([[Oralman]]) to Kazakhstan) and [http://www.stat.uz/STAT/2008year/doklad_rus_tab.pdf the Uzbekistan population in the middle of 2008] was 27.3 mln, the Kazakh population would be 1.1 mln. Using the CIA estimate of the share of Kazakhs (3%), the total Kazakh population in Uzbekistan would be 0.8 mln</ref>
|region4 = {{flag|റഷ്യ}}
|pop4 = 6,54,000
|ref4 = <ref name="Census2002">[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_02.php?reg=0 2002 Census ethnic composition] data, in 2003-2008 Kazakhstan national statistics noted the oralman (ethnic Kazakhs) repatriation to Kazakhstan</ref>
|region5 = {{flag|മംഗോളിയ}}
|pop5 = 1,40,152
|ref5 = <ref>[http://www.citizenmongolia.com/index.php?option=com_content&view=article&id=17&Itemid=77 Ethnic composition of the Mongolian population in 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090330061255/http://www.citizenmongolia.com/index.php?option=com_content&view=article&id=17&Itemid=77 |date=2009-03-30 }}, Mongolian government 2007. Retrieved on 6 April 2009</ref>
|region6 = {{flag|തുർക്ക്മെനിസ്താൻ}}
|pop6 = 40,000 - 90,000
|ref6 = <ref name="Turkmen">In 1995 Kazakh poulation was 86,987 [http://www.chrono-tm.org/?0248042254000000000000011000000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523204819/http://www.chrono-tm.org/?0248042254000000000000011000000 |date=2013-05-23 }} or 1.94 % population total. Later was a massive pepartriation of ethnic Kazakh population (oralman) to Kazakhstan: 22,000 before 2001 and 38,000-40,000 in 2001—2007. Press reports are claiming [http://www.chrono-tm.org/?0248042562000000000000011000000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523190401/http://www.chrono-tm.org/?0248042562000000000000011000000 |date=2013-05-23 }},[http://www.chrono-tm.org/?0248042371000000000000011000000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523194521/http://www.chrono-tm.org/?0248042371000000000000011000000 |date=2013-05-23 }},[http://www.chrono-tm.org/?0248041957000000000000011000000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130523190903/http://www.chrono-tm.org/?0248041957000000000000011000000 |date=2013-05-23 }} the most part of Kazakhs had left Turkmenistan</ref>
|region7 = {{flag|കിർഗിസ്താൻ}}
|pop7 = 33,200
|ref7 = <ref name="Kyrgyz">In 2009 [http://www.stat.kg/stat.files/tematika/демограф/Кыргызстан%20в%20цифрах/демо6.pdf National Statistical Committee of Kyrgyzstan. National Census 2009 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120308134750/http://www.stat.kg/stat.files/tematika/%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84/%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%B2%20%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%B0%D1%85/%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE6.pdf |date=2012-03-08 }}</ref>
|region8 = {{flag|അഫ്ഗാനിസ്താൻ}}
|pop8 = 21,000
|ref8 = <ref name=diaspora>[http://sana.gov.kz/showarticle.php?lang=eng&id=152 The Kazakh Diasporas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928070526/http://sana.gov.kz/showarticle.php?lang=eng&id=152 |date=2007-09-28 }}: Kazakh Ministry of Culture and Information {{In lang|ru}}. Retrieved on 6 April 2009</ref>
|region9 = {{flag|തുർക്കി}}
|pop9 = 19,000-25,000
|ref9 = <ref name=diaspora/>
|region10 = {{flag|ജർമ്മനി}}
|pop10 = 890
|ref10 = <ref name=diaspora/>
|region11 = {{flag|താജികിസ്താൻ}}
|pop11 = 900
|ref11 = <ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/2005/0191/analit05.php Results of the 2000 population census in Tajikistan]. Retrieved on 6 April 2009</ref>
|region12 = {{flag|ഇറാൻ}}
|pop12 = 10,000-15,000
|ref12 = <ref name=diaspora/>
|region13 = {{flag|യുക്രൈൻ}}
|pop13 = 5,526
|ref13 = <ref>[http://ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/nationality_popul1/select_51/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=25&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20&n_page=2 Ukrainian population census 2001] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120117052317/http://ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/nationality_popul1/select_51/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=25&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20%20%20%20&n_page=2 |date=2012-01-17 }}: Distribution of population by nationality. Retrieved on 23 April 2009</ref>
|region16 = {{flag|ബെലാറുസ്}}
|pop16 = 1,239
|ref16 = <ref>[https://web.archive.org/web/20090207141941/http://belstat.gov.by/homep/ru/perepic/p5.php Belarus population census 1999]: National composition of the population. Retrieved on 23 April 2009</ref>
<!--Suggest any populations below 1,000 not significant (see description) given total population of approx 16 million-->
|languages = [[Kazakh language|കസാഖ്]], [[Russian language|റഷ്യൻ]] <br />(കൂടാതെ അവർ ജീവിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലെ ഭാഷകളും)
|religions = പ്രധാനമായും [[സുന്നി|സുന്നി മുസ്ലീം]]
|related = മറ്റു [[തുർക്കി ജനത|തുർക്കി ജനവിഭാഗങ്ങൾ]]
}}
[[മദ്ധ്യേഷ്യ|മദ്ധ്യേഷ്യയുടെ]] വടക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ അധിവസിക്കുന്ന ഒരു [[തുർക്കി ജനത|തുർക്കി ജനവിഭാഗമാണ്]] '''കസാഖുകൾ''' ({{lang-kk|қазақтар}} {{IPA-kk|qɑzɑqtɑ́r|}}) (കസാക്ക് എന്നും ഖസാഖ് എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു). പ്രധാനമായും [[കസാഖ്സ്താൻ|കസാഖിസ്താനാണ്]] ഇവരുടെ കേന്ദ്രം. [[ഉസ്ബെകിസ്താൻ]], [[ചൈന]], [[റഷ്യ]], [[മംഗോളിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ഇവരെ കണ്ടുവരുന്നു. [[സൈബീരിയ|സൈബീരിയക്കും]] [[കരിങ്കടൽ|കരിങ്കടലിനും]] ഇടയിൽ വസിച്ചിരുന്നതും അഞ്ചും പതിമൂന്നും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ മേഖലയിലേക്ക് കുടീയേറിയതുമായ നിരവധി [[തുർക്കി ജനത|തുർക്കി]], [[തുർക്കോ-മംഗോളിയൻ]], [[ആദിമ തുർക്കി വംശജർ]], [[ഹൂണർ|പുരാതനഹൂണർ]] തുടങ്ങിയവരുടെ പിൻഗാമികളാണ് കസാഖുകൾ.<ref>[http://www.angelfire.com/on/paksoy/ozkaz.html Z. V. Togan: The Origins of the Kazaks and the Ozbeks], Central Asian Survey Vol. 11, No. 3. 1992</ref><ref>{{Cite web |url=http://hgm2002.hgu.mrc.ac.uk/Abstracts/Publish/WorkshopPosters/WorkshopPoster04/hgm0179.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-01-02 |archive-date=2008-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080910161538/http://hgm2002.hgu.mrc.ac.uk/Abstracts/Publish/WorkshopPosters/WorkshopPoster04/hgm0179.htm |url-status=dead }}</ref> ആദ്യകാലതുർക്കികളും മംഗോളിയരും തമ്മിലുള്ള രണ്ടാംഘട്ടസങ്കരഫലമായാണ് ഇവരുടെ ഉൽപ്പത്തി.<ref name=hiro/>
[[തുർക്കി ഭാഷകൾ|തുർക്കി ഭാഷയിൽ]] നാടോടി എന്നാണ് കസാഖ് എന്ന വാക്കിനർത്ഥം. [[സ്റ്റെപ്പി|സ്റ്റെപ്പികളിൽ]] കാലികളെ മേക്കലായിരുന്നു കസാഖുകളുടെ പ്രധാന തൊഴിൽ. ഏറ്റവും പേരുകേട്ട നാടോടികളായ ഇടയന്മാരാണ് കസാഖുകൾ.<ref name=hiro>{{cite book |last=Dilip Hiro|authorlink= |coauthors= |title=Inside Central Asia - A political history of Uzbekistan, Turkmenistan, Kazakhstan, Kyrgistan, Tajikistan, Turkey and Iran|year=2009 |publisher=Overlook Duckworth|location=New York|isbn=978-1-59020-221-0|chapter=Introduction|pages=21-23,26,32|url=http://books.google.co.in/books?id=ZBfv-BSbwJcC&dq=Inside+Central+Asia&hl=en&ei=s90VTeuDG4OIrAfjh7TFCw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCsQ6AEwAA}}</ref>
== ഗോത്രങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Жуз.svg|thumb|left|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലെ കസാഖ് ഗോത്രങ്ങളുടെ ആവാസമേഖല [[കസാഖ്സ്താൻ|കസാഖ്സ്താന്റെ]] ഭൂപടത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.
{|
|{{legend|#ccff99|ചെറുഗോത്രം}}
|{{legend|#fdd99b|മദ്ധ്യഗോത്രം}}
|{{legend|#ffaaaa|മഹാഗോത്രം}}
|}
]]
കസാഖ് നാടോടികൾ എല്ലായ്പ്പോഴും, പരസ്പരം പോരടിച്ചിരുന്ന മൂന്നു ഗോത്രങ്ങളായി തിരിഞ്ഞിരുന്നു. [[കാസ്പിയൻ കടൽ|കാസ്പിയൻ കടലിനും]] [[ആറൾ കടൽ|ആറൾ കടലിനിമിടയിലുള്ള]] ഭാഗത്താണ് ചെറുഗോത്രം (small horde) എന്ന ആദ്യത്തെ കൂട്ടരുടെ ആവാസസ്ഥലം. മദ്ധ്യ ഹംഗ്രി സ്റ്റെപ്പികളിലാണ് മദ്ധ്യഗോത്രം (middle horde) കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. മൂന്നാമത്തെ കൂട്ടരായ മഹാഗോത്രം (great horde), ചൈന അതിർത്തിയിലുള്ള സെമിറെച്ചി (Semirechi) മേഖലയിൽ ആയിരുന്നു വസിച്ചിരുന്നത്. കസാഖ്-കിർഗിസ് വിഭാഗക്കാരുടെ പൊതുപൂർവികനായ [[അലാഷ്|അലാഷിന്റെ]] മൂന്നു മക്കളാണ് ഈ മൂന്നു ഗോത്രങ്ങളുടെ സ്ഥാപകർ എന്നാണ് ഇവരുടെ പരമ്പരാഗതവിശ്വാസം
പതിനേഴ്, പതിനെട്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഈ കസാഖ് ഗോത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഭിന്നതകൾ മുതലെടുത്താണ് റഷ്യക്കാർ [[മദ്ധ്യേഷ്യ|മദ്ധ്യേഷ്യയിൽ]] തങ്ങളുടെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ചത്.<ref name=hiro/>
== ജീവിതരീതി ==
[[പ്രമാണം:Kazakhs people.jpg|ലഘു|left|ചൈനയിലെ ക്സിൻജിയാങ് പ്രവിശ്യയിലെ ഒരു കസാഖ് കുടുംബവും കൂടാരവും]]
കാലിമേയ്ക്കലാണ് കസാഖുകളുടെ പരമ്പരാഗത തൊഴിൽ. കസാഖ് സ്ത്രീകളും തങ്ങളുടെ ഭർത്താക്കന്മാരോടൊപ്പം കാലിമേയ്ക്കുന്ന ജോലിയിൽ ഏർപ്പെടാറുണ്ട്. കൂടാരം തയ്യാറാക്കലും പൊളിച്ചുമാറ്റലും മറ്റുമുള്ള ജോലികൾ പൊതുവേ സ്ത്രീകളാണ് ചെയ്യാറുള്ളത്. കസാഖ് കിർഗിസ് സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രധാരണവും പുരുഷന്മാരുടേതുപോലെത്തന്നെയാണ്.
കസാഖ് നോടോടി ഇടയന്മാരുടെ കൂടാരങ്ങൾ ഇയവ് (iuw) എന്നാണ് [[കസാഖ് ഭാഷ|കസാഖ് ഭാഷയിൽ]] പറയുന്നത് [[തുർക്കിഷ് ഭാഷ|തുർക്കിഷ് ഭാഷയിൽ]] വീട് എന്നർത്ഥമുള്ള എവ് (ev) എന്ന വാക്ക് ഇതിൽ നിന്നുണ്ടായതാണ്. കൂടാരത്തിന്റെ വലതുവശം, ജുടുംബത്തിലെ പുരുഷന്മാർക്കുള്ളതാണ് ഇവിടെ അവരുടെ വസ്ത്രങ്ങളും പാദരക്ഷകളും തലപ്പാവുകളും സൂക്ഷിക്കുന്നു. കൂടാരത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലുള്ള അടുപ്പ് അന്തേവാസികൾക്ക് ചൂടുകായുന്നതിനും ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നതിനു ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൂടാരത്തിന്റെ വാതിലിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും അകലെയുള്ള ഭാഗം, ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതായി കരുതുന്നു ഇവിടെ തടിക്കഷണങ്ങൾ അടുക്കിവച്ച് അതിനുമുകളിൽ മികച്ച തരം പരവതാനി വിരിച്ചിരിരിക്കും. ഇതാണ് അതിഥികൾക്ക് താമസത്തിനായി നൽകുന്ന സ്ഥലം. ഇന്ന് വീടുകളും മറ്റും വെച്ച് സ്ഥിരതാമസമാക്കിയിരിക്കുന്ന കസാഖ്, കിർഗിസ് വംശജർ, വീടിന്റെ വാതിലിന് ഏറ്റവും അകലെയുള്ള സ്ഥലത്ത് അതിഥികൾക്ക് സൗകര്യമൊരുക്കുന്ന രീതി തുടർന്നുപോരുന്നു.<ref name=hiro/>
=== ഭക്ഷണം ===
[[പ്രമാണം:Kumis.jpg|ലഘു|കുമിസ്|left]]
പാലുൽപ്പന്നങ്ങളാണ് കസാഖുകളുടെ ഭക്ഷണത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. കൂടാരത്തിൽ ഒരു മറക്കു പുറകിലാണ് ഇവർ ഭക്ഷണം സൂക്ഷിക്കുന്നത്. അറബി രീതികൾ കൂടിക്കലർന്ന പരമ്പരാഗത നാടോടിപാചകരീതിയാണ് കസാഖ് പാചകരീതി. കുതിരയിറച്ചി, ആട്ടിറച്ചി എന്നിവ ഇവരുടെ നിത്യഭക്ഷണമാണ്. അരി, പച്ചക്കറികൾ, [[കബാബ്|കബാബുകൾ]] എന്നിവ മദ്ധ്യപൂർവ്വശൈലിയിൽ പാകം ചെയ്യുന്നു.
യോഗർട്ട് ഇവരുടെ ഭക്ഷണത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകമാണ്. യോഗർട്ടിനു പുറമേ ഇവരുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പാലുൽപ്പന്നം, കുമിസ്സ് ആണ്. കുതിരപ്പാല് പുളിപ്പിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന ഈ പാനീയം ഒരു ലഹരിപദാർത്ഥമാണ്. കസാഖ് നാടോടികളുടെ അതിഥിസൽക്കാരത്തിൽ പ്രഥമസ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന വിഭവമാണ് കുമിസ്സ്. ലഹരിപദാർത്ഥമായതുകൊണ്ട് ഇസ്ലാമികവിധിപ്രകാരം വിലക്കപ്പെട്ട ഒന്നായിട്ടും ഇന്നും കസാഖിസ്താനിലേയും കിർഗിസ്ഥാനിലേയ്യും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ വിവാഹസൽക്കാരങ്ങളിലും മറ്റും കുമിസ്സ് സ്വതന്ത്രമായി വിളമ്പുന്നുണ്ട്.<ref name=hiro/>
== അവലംബം ==
{{reflist|2}}
[[വർഗ്ഗം:മദ്ധ്യേഷ്യയിലെ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]]
4z6a2vz58p6sal4xj4xf896w34c58gz
ഇഗ്ലൂ
0
139282
4631107
3968898
2026-06-18T14:43:52Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631107
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Igloo}}
[[പ്രമാണം:Igloo.jpg|thumb|325px|മിക്കവാറും പണിതീരാറായ, ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള ഒരു ഇഗ്ലൂ. വാതിലിനു താഴെ കുഴിച്ചിരിക്കുന്നതും പൂർത്തിയാകാത്ത ബാഹ്യഭാഗവും ശ്രദ്ധിക്കുക.]]
[[പ്രമാണം:Iglu building 1 1998-03-30.jpg|thumb|325px|കാനഡായിലെ ഡോർസെറ്റ് മുനമ്പിൽ പണിതു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ഇഗ്ലൂ]]
മഞ്ഞുകട്ടകൾ കൊണ്ട് [[ഇന്യൂട്ട്|ഇന്യൂയിറ്റ്]] വർഗ്ഗക്കാർ നിർമ്മിക്കുന്ന വീടുകളാണ് '''ഇഗ്ലൂ''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്<ref name=igloo>{{Cite web |url=http://beyondpenguins.ehe.osu.edu/issue/peoples-of-the-arctic/a-house-of-snow-and-ice |title=beyondpenguins.ehe.osu.edu |access-date=2015-08-29 |archive-date=2015-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150916224120/http://beyondpenguins.ehe.osu.edu/issue/peoples-of-the-arctic/a-house-of-snow-and-ice |url-status=dead }}</ref>. ഇന്യൂയിറ്റ് ഭാഷയിൽ ഇഗ്ലൂ എന്ന വാക്കിന് അർത്ഥം മഞ്ഞുവീട് എന്നുമാത്രമല്ല. മരം കൊണ്ടോ മറ്റുവസ്തുക്കൾ കൊണ്ടോ നിർമ്മിക്കുന്ന വീടുകൾക്കും ടെന്റുകൾക്കും ഇതേ പേരു തന്നെയാണ്. എന്നാൽ ഈ സമൂഹത്തിനു പുറത്ത് ഇഗ്ലൂ എന്ന വാക്കു കൊണ്ടു ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഉറച്ച മഞ്ഞുകട്ടകൾ കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഡോം ആകൃതിയിലുള്ള വീടാണ്.
ഇഗ്ലൂ പ്രധാനമായും [[ഇന്യൂട്ട്|ഇന്യൂയിറ്റ്]] വർഗ്ഗക്കാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെങ്കിലും [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] മധ്യ ആർട്ടിക്ക് പ്രദേശത്തും [[ഗ്രീൻലാൻഡ്|ഗ്രീൻലാന്റിലെ]] തുലെ പ്രദേശത്തെയും ജനങ്ങളാണു ഇത്തരം വീടുകൾ സാധാരണ നിർമ്മിക്കുന്നത്. മഞ്ഞിനിടയിൽ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്ന വായു ഒരു കുചാലകമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാലാണ് കൂടിയ തണുപ്പിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാനായി ഇവർ ഇത്തരം വീടുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നത്. പുറത്തെ താപനില -40 ഡിഗ്രി സെന്റീഗ്രേഡ് ആയിരിക്കുമ്പോഴും ശരീര ഊഷ്മാവു കൊണ്ടു മാത്രം ഇഗ്ലൂവിനുള്ളിലെ താപനില -7 മുതൽ +16 ഡിഗ്രി സെന്റീഗ്രേഡു വരെയുള്ള അളവിൽ നിയന്ത്രിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.
==അവലംബം==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:വീട്]]
omxpmy1h01fbiiorrcy2kjbyfqlr3fg
ഇമെൽഡാ മാർക്കോസ്
0
147807
4631144
2801909
2026-06-18T17:04:29Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631144
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Imelda Marcos}}
{{ആധികാരികത}}
{{Infobox officeholder
|name = ഇമെൽഡാ മാർക്കോസ് <br> Imelda R. Marcos
|image = Imeldamarcos1982.jpg
|imagesize =
|caption = Marcos in 1982 during a state visit to the United States.
|office = Member of the [[House of Representatives of the Philippines|House of Representatives]] from [[Legislative districts of Ilocos Norte#2nd District|Ilocos Norte]]'s [[Legislative districts of Ilocos Norte#2nd District|2nd]] district
|term_start = June 30, 2010
|term_end =
|predecessor = [[Ferdinand Marcos, Jr.]]
|successor2 =
<!-- Representative, First District of Leyte -->
|order2 =
|office2 = Member of the [[House of Representatives of the Philippines|House of Representatives]] from [[Legislative districts of Leyte#1st District|Leyte]]'s [[Legislative districts of Leyte#1st District|1st]] district
|term_start2 = June 30, 1995
|term_end2 = June 30, 1998
|predecessor2 = Cirilo Roy G. Montejo
|successor2 = Alfred S. Romuáldez
<!-- First Lady of the Philippines -->
|office3 = [[First Spouse of the Philippines|10th]] First Lady of the Philippines
|term_start3 = December 30, 1965
|term_end3 = February 25, 1986
|predecessor3 = [[Eva Macapagal]]
|successor3 = [[Amelita Ramos]]
<!-- Member of Parliament -->
|office4 = Member of Parliament for [[Metro Manila|Region IV-A]]
|term_start4 = June 12, 1978
|term_end4 = June 5, 1984
<!-- Governor of Manila -->
|office5 = Governor of [[Metro Manila|Manila]]
|term_start5 = 1976
|term_end5 = February 25, 1986
<!-- Ambassador Plenipotentiary and Extraordinary -->
|order6 =
|office6 = [[Department of Foreign Affairs (Philippines)|Ambassador Plenipotentiary and Extraordinary]]
|term_start6 = 1978
|term_end6 = 1986
<!-- Minister of Human Settlements -->
|office7 = [[Department of Social Welfare and Development (Philippines)|Minister of Human Settlements]]
|term_start7 = 1978
|term_end7 = 1986
<!-- Personal information -->
|birth_date = {{Birth date and age|mf=yes|1929|7|2}}
|birth_place = [[Manila]], Philippines
|death_date =
|death_place =
|restingplace =
|restingplacecoordinates =
|birthname = Imelda Remedios Visitacion Trinidad Romuáldez
|nationality = [[Philippines|Filipino]]
|party = [[Nacionalista Party|Nacionalista]] (2009–present) <br> [[Kilusang Bagong Lipunan]] (1978–present)
|otherparty =
|spouse = [[Ferdinand Marcos]] (1954–1989)
|relations =
|children = [[Imee Marcos]]<br/> [[Ferdinand Marcos Jr.]]<br/> [[Irene Marcos-Araneta]]<br/> Aimee Marcos
|residence =
|alma_mater = [[St. Paul University-Manila|St. Paul's College]]
|occupation =
|profession =
|cabinet =
|committees =
|portfolio =
|religion = [[Catholic Church|Roman Catholicism]]
|signature =
|website =
|footnotes =
}}
[[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പീൻസിലെ]] ഏകാധിപതിയായിരുന്ന [[ഫെർഡിനാൻഡ് മാർക്കോസ്|ഫെർഡിനൻഡ് മാർക്കോസിന്റെ]] ഭാര്യ. '''`ഇരുമ്പ് ശലഭം'''' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. യു.എസ്. ബാങ്കുകളെ വഞ്ചിച്ചതിനും ഫിലിപ്പീൻസ് ദേശീയധനം ധൂർത്തടിച്ചതിനും കുറ്റം ചുമത്തപ്പെട്ടു. [[1986]] മുതൽ [[1991]] വരെ ഭർത്താവിനോടൊപ്പം രാജ്യഭ്രഷ്ടയായി യു.എസിൽ കഴിഞ്ഞു. മാർക്കോസിന്റെ മരണശേഷം 1991-ൽ ഫിലിപ്പീൻസിലേക്കുമടങ്ങി.[[1992]] ൽ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്തേക്ക് മത്സരിച്ചു തോറ്റു. 1993-ൽ അഴിമതിയുടെ പേരിൽ 18-24 വർഷത്തേക്ക് തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും അപ്പീലിനുവേണ്ടി ജാമ്യത്തിൽ സ്വതന്ത്രയായി. 1995-ൽ സ്വന്തം പ്രവിശ്യയായ ലെയ്റ്റിൽ നിന്നു പാർലമെന്റിലേക്കു ജയിച്ചു.
== റെഫറൻസുകൾ==
{{Reflist|30em}}
== ബിബ്ലിയോഗ്രഫി==
{{refbegin}}
* {{cite book |last = Ellison |first = Katherine |title = Imelda: Steel Butterfly of the Philippines |url = https://books.google.com/books?id=Dfl53AtDM0oC |accessdate = 13 June 2016 |date = April 2005 |publisher = iUniverse |isbn = 978-0-595-34922-7 |authorlink = Katherine Ellison }}
* {{cite book |last = Garcia |first = Myles |title = Thirty Years Later ... Catching Up with the Marcos-Era Crimes |url = https://books.google.com/books?id=q9zbCwAAQBAJ |accessdate = 13 June 2016 |date = 31 March 2016 |publisher = eBookIt.com |isbn = 978-1-4566-2650-1 }}
* {{cite book |last = Mijares |first = Primitivo |title = The Conjugal Dictatorship of Ferdinand and Imelda Marcos |url = https://books.google.com/books?id=QYd4jwEACAAJ |accessdate = 13 June 2016 |date = 17 January 2016 |publisher = CreateSpace Independent Publishing Platform |isbn = 978-1-5232-9219-6 }}
* {{cite book |last = Pedrosa| first = Carmen Navarro |title = The Untold Story of Imelda Marcos |url = https://books.google.com/books?id=GHj5AgAAQBAJ |accessdate = 13 June 2016| date = 16 June 2013| publisher = Flipside Publishing Services, Inc. |isbn = 978-971-9951-85-8 }}
* {{cite book |last = Pedrosa |first = Carmen Navarro |title = Imelda Marcos: The Rise and Fall of One of the World's Most Powerful Women |url = https://books.google.com/books?id=9Jn8AgAAQBAJ |accessdate = 13 June 2016 |date = 10 May 2013 |publisher = Flipside Publishing Services, Inc. |isbn = 978-971-9951-82-7 }}
* {{cite book |last = Quah |first = Jon S. T. |title = Curbing Corruption in Asian Countries: an Impossible Dream? |url = https://books.google.com/books?id=qKnKM2HbbO8C |year = 2011 |publisher = Emerald Group Publishing |isbn = 978-0-85724-819-0 }}
* {{cite book |last = Senauth |first = Frank |title = The Making of the Philippines |url = https://books.google.com/books?id=ONwsiFOY5FUC |accessdate = 13 June 2016 |date = March 2012 |publisher = AuthorHouse |isbn = 978-1-4685-5232-4 }}
* {{cite book |last = Tarling |first = Nicholas |title = The Cambridge History of Southeast Asia: Volume 2, Part 2, From World War II to the Present |url = https://books.google.com/books?id=U0trzUvic-8C |accessdate = 13 June 2016 |year = 1999 |publisher = [[Cambridge University Press]] |location = [[Cambridge]] |isbn = 978-0-521-66372-4 }}
{{refend}}
== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
* [http://martiallawmuseum.ph/ The Martial Law Memorial Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190102002125/https://martiallawmuseum.ph/ |date=2019-01-02 }}
* [https://www.martiallawchroniclesproject.com/ The Martial Law Chronicles Project]
{{S-start}}
{{S-hon}}
|-
{{S-bef| before = [[Eva Macapagal|Evangelina Macapagal]]}}
{{S-ttl|title=[[First Lady of the Philippines]] |years=1965–1986}}
{{S-vac|next=[[Amelita Ramos]]}}
|-
{{s-bef|before=None|as=office created}}
{{s-ttl|title=[[Metropolitan Manila Development Authority|Governor of Manila]]|years=1975–1986}}
{{s-aft|after=[[Jejomar Binay]]|as=Chairman of the Metropolitan Manila Development Authority (MMDA)}}
|-
{{S-par|ph-lwr}}
{{S-bef| before = Cirilo Roy C. Montejo}}
{{S-ttl| title=Member of the [[House of Representatives of the Philippines|House of Representatives]] from [[Leyte|Leyte's]] [[Legislative districts of Leyte#1st District|1st]] district|years=1995–1998}}
{{S-aft| after = Alfred S. Romualdez}}
|-
{{s-bef|before=[[Ferdinand Marcos, Jr.]]}}
{{s-ttl|title=Member of the [[House of Representatives of the Philippines|House of Representatives]] from [[Ilocos Norte|Ilocos Norte's]] [[Legislative districts of Ilocos Norte#2nd District|2nd]] district|years=2010–present}}
{{s-inc}}
|-
{{S-end}}
{{Portal bar|Crime|Fashion|Philippines|Politics}}
{{The Marcoses}}
{{First Spouses of the Philippines}}
{{Martial EDSA}}
{{Chairpersons of MMDA}}
{{Candidates in the Philippine presidential election, 1992}}
{{subject bar
|commons=y
|q=y
}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:ഫിലിപ്പൈൻസിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:1929-ൽ ജനിച്ചവർ]]
jpojb5ijmkbh6ilg9kt6j2mgqrqtuik
നിരണം ഗ്രന്ഥവരി
0
148121
4631091
3635425
2026-06-18T13:46:55Z
Malikaveedu
16584
4631091
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Niranam grandhavari}}
താളിയോലയിലെഴുതപ്പെട്ട മലയാള ഭാഷയിലെ ആദ്യ ചരിത്ര ഗ്രന്ഥമാണ് '''നിരണം ഗ്രന്ഥവരി'''.
<ref>{{cite book|first=ഡോ. പോൾ മണലിൽ|title=മലയാളസാഹിത്യ ചരിത്രം എഴുതപ്പെടാത്ത ഏടുകൾ|date=24.3.2014|publisher=നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ|isbn=9 780000 194596|pages=105}}</ref> 179 [[താളിയോല|താളിയോലകളുടെ]] രണ്ടു പുറവുമായി എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതും, [[നിരണം|നിരണത്തു]] വെച്ച് പകർത്തി എഴുതിയതും, ഇപ്പോൾ [[തിരുവല്ല]] മേപ്രാലുള്ള കണിയാന്ത്ര കുടുംബത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതുമായ കൈയ്യെഴുത്ത് ഗ്രന്ഥമാണിത്. കേരളത്തിലെ [[സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ|സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ]] 1829 വരെയുള്ള ചരിത്രമാണ് ഇതിലെ മുഖ്യപ്രതിപാദ്യ വിഷയം. ഈ പകർപ്പ് 1824-നും 1829-നും ഇടയിൽ എഴുതി പൂർത്തിയാക്കി എന്ന് ആഭ്യന്തരസൂചനകളിൽ നിന്നും മനസ്സിലാക്കാം. 19-20 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ ഭാഗികമായ മറ്റു പല പകർപ്പുകളും ഇതിനുണ്ട്. പ്രത്യേകം പേരൊന്നും നൽകിയിട്ടില്ലാതിരുന്ന ഈ താളിയോല ഗ്രന്ഥത്തിന് 1971-ൽ [[ജോസഫ് ഇടമറുക്|ജോസഫ് ഇടമറുകാണ് ]]നിരണം ഗ്രന്ഥവരി എന്ന പേരു നൽകിയത്. 1971-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ''കേരള സംസ്കാരം'' എന്ന കൃതിയിൽ ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ ''നിരണം ഗ്രന്ഥവരി'' എന്നു പരാമർശിക്കുകയും ഉദ്ധരണികൾ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. 1988-ൽ [[തിരുവനന്തപുരം]] ഓറിയന്റൽ മാനുസ്ക്രിപ്റ്റ് ലൈബ്രറിയിൽ ഈ താളിയോലഗ്രന്ഥം അക്ഷരമാറ്റം നടത്തി കടലാസിൽ പകർത്തി. 2000 ആഗസ്റ്റിലാണ് നിരണം ഗ്രന്ഥവരി ആദ്യമായി പൂർണരൂപത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.
==പ്രതിപാദ്യ വിഷയങ്ങൾ==
അധ്യായങ്ങളോ ഖണ്ഡികകളോ തിരിക്കാതെ തുടർച്ചയായി എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ് ഈ താളിയോല ഗ്രന്ഥമെങ്കിലും അതിനെ വിഷയബന്ധിതമായ അധ്യായങ്ങളായി തിരിച്ചാൽ ഒന്നു മുതൽ നാലുവരെ അധ്യായങ്ങൾ ചരിത്രവും അഞ്ചും ആറും അധ്യായങ്ങൾ വിശ്വാസ പഠനങ്ങളും ഏഴാമധ്യായം [[തോമാശ്ലീഹാ|തോമാശ്ലീഹായെ]] സംബന്ധിക്കുന്ന ഒരു ഐതിഹ്യവുമാണ്. എട്ടാമധ്യായം പരസ്പരബന്ധമില്ലാത്ത വിജ്ഞാനശകലങ്ങളുടെ ശേഖരവും ഒൻപതാമധ്യായം വജ്രങ്ങളുടെ ലക്ഷണശാസ്ത്രവുമാണ്. ഭാഷാ-ചരിത്രപരമായി ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു സ്വകാര്യ കത്താണ് പത്താമധ്യായം. 35 മലയാള കവിതകളുടെ സമാഹാരമാണ് അവസാന ഭാഗം. ചരിത്രം, ബൈബിൾ കഥകൾ, വേദശാസ്ത്രം, തത്ത്വചിന്ത, പഞ്ചാംഗം തുടങ്ങി വിവിധ വിഷയങ്ങളെ പ്രതിപാദിക്കുന്ന മലയാള കവിതകളാണിവ. ഇവയിൽ പലതും ഭാഗികമായി നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയി.
യഥാർഥത്തിൽ മൂന്നും നാലും അധ്യായങ്ങൾ മാത്രമാണ് മലങ്കര സഭാചരിത്രം. ഒന്നും രണ്ടും അധ്യായങ്ങൾ യഥാക്രമം പഴയനിയമകാലത്തെ യഹൂദചരിത്രവും ആദിമനൂറ്റാണ്ടുകളിലെ ക്രൈസ്തവസഭാ ചരിത്രവുമാണ്. മലങ്കര സഭാചരിത്രത്തിന് ആദിമുതലുള്ള പശ്ചാത്തലവിവരണം എന്ന നിലയിലാണ് അവ ചേർത്തിട്ടുള്ളത്. ഈ അധ്യായങ്ങൾ പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി പാരമ്പര്യത്തിലുളള ആഗോളസഭാചരിത്രത്തിന്റെ സംഗ്രഹീത രൂപമാണ്. ആദാമിൽ ആരംഭിച്ച് [[യേശു|യേശുക്രിസ്തുവിലൂടെയും]], തുടർന്ന് [[അപ്പോസ്തലന്മാർ]], പൊതു [[സുന്നഹദോസ്|സുന്നഹദോസുകൾ]] ഇവയുടെ ചരിത്രം വിവരിച്ച് ഓർത്തഡോക്സ് വിശ്വാസവും പാരമ്പര്യവുമാണ് കലർപ്പില്ലാത്തതും കണ്ണിമുറിയാത്തതും എന്ന് സ്ഥാപിക്കുവാൻ ഗ്രന്ഥകാരൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇതിന് പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി സഭാചരിത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളെ പൂർണമായും ആശ്രയിക്കുന്നു.
ഇതിനിടയിൽ പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി ചരിത്രങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത തോമാശ്ലീഹായുടെ കേരളത്തിലെ പ്രേഷിതവൃത്തി, രക്തസാക്ഷിമരണം മുതലായ പ്രാദേശിക പാരമ്പര്യങ്ങൾ ചേർത്ത് [[ഓർത്തഡോൿസ് സഭകൾ|ഓർത്തഡോക്സ്]] മുഖ്യധാരയുടെ ഭാഗമാണ് മലങ്കര നസ്രാണികൾ എന്ന് സ്ഥാപിക്കാനും ഗ്രന്ഥകാരൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. അതിനുശേഷമാണ് മൂന്നാമധ്യായത്തിലെ സംഭവങ്ങൾ കൊല്ലവർഷം ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ ആരംഭിക്കുന്നത്.
അഞ്ചാമധ്യായം [[സുറിയാനി]] ഭാഷയിലുള്ള ഒരു വിശ്വാസ പാഠത്തിന്റെ മലയാള പരിഭാഷയാണ്. അതിൽ സുറിയാനി വ്യാകരണത്തിന്റെ സ്വാധീനവും പ്രകടമാണ്. ആറാമധ്യായം പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി പാരമ്പര്യത്തിൽനിന്നുകൊണ്ട് മലങ്കരസഭയും [[കത്തോലിക്കാ സഭ|റോമൻ കത്തോലിക്ക സഭയുമായി]] അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുള്ള ചില സംഗതികളിൽ തങ്ങളുടെ ഭാഗം ന്യായീകരിച്ചു കൊണ്ടുള്ള ഏഴു പ്രബന്ധങ്ങളാണ്.
എട്ടാമധ്യായത്തിലെ വൈവിധ്യമാർന്ന വിഷയങ്ങൾ പല സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നും സംഭരിച്ചതാണ്. അവയിൽ പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ, കൽദായ, ലത്തീൻ പാരമ്പര്യങ്ങൾ, സംസ്കൃത കൃതികൾ, പ്രാചീന മലയാള കൃതികൾ, പ്രാദേശിക ഐതിഹ്യങ്ങൾ, [[ആയുർവേദം]], ഗണിതം, ശകുനശാസ്ത്രം തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. നിരണം ഗ്രന്ഥവരിയുടെ മറ്റു പകർപ്പുകളിൽ മൂന്നാമധ്യായംവരെയുള്ള ചരിത്രഭാഗം മാത്രമാണ് ഏറിയും കുറഞ്ഞുമുള്ളത്.
==രചയിതാവ്-രചനാകാലം==
ഇന്ന് നിരണം ഗ്രന്ഥവരി എന്ന കണിയാന്ത്ര താളിയോലഗ്രന്ഥം ഒരു പകർപ്പുമാത്രമാണെന്ന് ആന്തരിക സൂചനകളിൽ നിന്നും വ്യക്തമാണ്. ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം കണിയാന്ത്ര തൊമ്മി ചാണ്ടി കത്തനാരാണ് ഈ പകർപ്പിന്റെ സമ്പാദകൻ.
ഡോ. പി.ജെ. തോമസ്, സി.എം. ആഗൂർ, ടി.കെ. ജോസഫ്, ചിത്രമെഴുത്ത് കെ.എം. വർഗ്ഗീസ് മുതലായവർ 'മാർ ദിവന്ന്യാസ്യോസിന്റെ ഡയറി' എന്നു വിളിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയല്ല. നിരണം ഗ്രന്ഥവരിയിൽ ചരിത്രമെഴുതണമെന്ന് മാർ ദിവന്ന്യാസ്യോസ് ആവശ്യപ്പെട്ടു എന്നല്ലാതെ സ്വയം എഴുതി എന്നു പറയുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലശേഷം ഏഴാം മാർത്തോമ്മാ രചനയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതായി പരാമർശമുണ്ട്.
മൂലകൃതി കൊല്ലവർഷം 981 (1806)-ൽ രചിച്ചു തുടങ്ങി എന്നു നിരണം ഗ്രന്ഥവരിയിൽ പരാമർശമുണ്ടെങ്കിലും നിരണം ഗ്രന്ഥവരിയിലെയും കരവട്ടുവീട്ടിൽ മാർ ശീമോൻ ദിവന്ന്യാസ്യോസിന്റെ നാളാഗമത്തിലെയും ആഭ്യന്തര സൂചനകൾപ്രകാരം രചനാകാലം 1771-73 കാലംവരെ പിമ്പോട്ടു പോകുന്നുണ്ട്. ഒരു പക്ഷേ, തുടർച്ചയായി രചിച്ചുവന്ന ദിനവൃത്താന്തത്തിന്റെ ക്രോഡീകരണമാവാം 1806-ൽ നടന്നത്.
==പ്രാധാന്യത==
===ചരിത്രപരം===
നിരണം ഗ്രന്ഥവരിക്ക് ചരിത്രപരമായി വളരെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. മലയാളിയാൽ എഴുതപ്പെട്ട മലങ്കര നസ്രാണികളുടെ ആദ്യ ചരിത്രഗ്രന്ഥമാണിത്. നിരണം ഗ്രന്ഥവരി യൂറോപ്യൻ സ്വാധീനമില്ലാതെ തികച്ചും ദേശീയമായ കാഴ്ചപ്പാടോടെ, ദേശീയമായ ഭരണസ്വാതന്ത്രം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന ഒരു മനോഭാവം ഉള്ളവരാൽ രചിക്കപ്പെട്ടതാണ്.
രചനാകാലം നൽകുന്ന ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു പ്രാധാന്യം നിരണം ഗ്രന്ഥവരിയുടെ ആദ്യഭാഗം 1773-നു മുമ്പുതന്നെ എഴുതപ്പെട്ടു എന്നതാണ്. അങ്ങനെയെങ്കിൽ 1781-ൽ എഴുതപ്പെട്ട [[വെള്ളയുടെ ചരിത്രം | വെള്ളയുടെ ചരിത്രത്തെക്കാൾ]] പുരാതനമാണ് നിരണം ഗ്രന്ഥവരി; അങ്ങനെ മലയാളത്തിലെ ആദ്യചരിത്രഗ്രന്ഥം എന്ന സ്ഥാനവും ഈ കൃതിക്ക് അവകാശപ്പെടാം .
കലുഷമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷമാണ് അക്കാലത്ത് കേരളത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നതെന്നതും നിരണം ഗ്രന്ഥവരിയുടെ ചരിത്രപ്രാധാന്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു. പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ പതനം, ഡച്ചുകാരുടെ ഉയർച്ചയും താഴ്ചയും, ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഉദയം, തിരുവിതാംകൂറിന്റെ രൂപീകരണം, മൈസൂർ പടയോട്ടം, വേലുത്തമ്പി കലാപം തുടങ്ങിയ സുപ്രധാന കാലഘട്ടമാണ് ഇതിൽ പരാമർശ വിധേയമാകുന്നത്.
===ഭാഷാപരം===
നിരണം ഗ്രന്ഥവരിയിലെ ഭാഷയുടെ പ്രത്യേകത അതിന്റെ അത്ഭുതാവഹമായ പദസ്വാധീനമാണ്. യൂറോപ്യൻ ഭാഷകളിൽ നിന്നു അപൂർവം പദങ്ങൾ മാത്രമാണ് ഇതിൽ കടന്നുകൂടിയിരിക്കുന്നത്. ഓർത്തഡോക്സ് വേദശാസ്ത്രം, [[ത്രിത്വം|ത്രിത്വ]] വിശ്വാസം, [[ദൈവപുത്രൻ|ദൈവപുത്രന്റെ]] അളത്വം മുതലായ വിഷയങ്ങൾ വിവരിക്കുവാൻ നിരണം ഗ്രന്ഥവരിയിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന പദങ്ങൾ ശ്രദ്ധാർഹമാണ്. ഒരു ചെറിയ വ്യത്യാസം പോലും വേദവിപരീതത്തിനു വഴിവയ്ക്കുന്ന ഈ ഭാഗങ്ങൾ പരകീയപദങ്ങൾ കൂടാതെതന്നെ തെറ്റില്ലാതെ പരിഭാഷപ്പെടുത്തുവാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഭാഷാപരമായി അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള മറ്റൊന്നാണ് നിരണം ഗ്രന്ഥവരിയിലെ പദ്യങ്ങൾ. ദ്രാവിഡ വൃത്തത്തിലുളള ഇവയുടെ കർത്താവ് ഒരാളാകണമെന്നില്ല. സുറിയാനി പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ശക്തമായ സ്വാധീനമുണ്ടെങ്കിലും തികച്ചും കേരളീയമായ സാഹിത്യമാനങ്ങൾ ഈ കവിതകൾക്കുണ്ട്. കേരളീയശൈലികൾക്ക് ക്രൈസ്തവമാനം നല്കുവാനും, അതേ സമയം ബൈബിൾ പ്രമേയങ്ങളെ മലയാളവത്കരിക്കാനും കവി(കൾ) ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. കിളിപ്പാട്ടുരീതിയിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഒരു കവിതയിൽ കവി കഥപറയാൻ ക്ഷണിക്കുന്നത് ക്രൈസ്തവമതപ്രതീകങ്ങളിലൊന്നായ പ്രാവിനെയാണ്. ക്രിസ്തുവിന്റെ കന്യാജനനത്തെ {{Cquote| ''പൂക്കുലാ തന്മേൽ കരിക്കതിന്റെ ഉള്ളിൽ ജലം <br/> പുക്കപോൽ ജനിച്ചിതു തൻ പുത്രനെന്നു വേണ്ടൂ''}}
എന്ന തികച്ചും കേരളീയമായ ഉപമാനംകൊണ്ടാണ് വർണിച്ചിരിക്കുന്നത്. 'ഒട്ടകം സൂചിക്കുഴലിലൂടെ കടക്കുക' എന്ന ബൈബിൾ ഉപമയെ മലയാളികൾക്ക് സംവേദ്യമായരീതിയിൽ {{Cquote| ''മൂർഖന്മാരുടെ കർണേ സുജ്ഞാനം പൂകുന്നതി<br/>ലൂക്കേറും മഹാഗജം കടക്കും കൊതുകിന്റെ<br/>മൂക്കിലത്രെ ക്ഷണം മറ്റതിന്നസാധ്യമാം''}} എന്നു പരാവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
==അവലംബം==
<references/>
==പുറം കണ്ണികൾ==
* [http://www.marthoman.tv/Books/Niranam%20Grandhavary.pdf നിരണം ഗ്രന്ഥവരി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140811014726/http://marthoman.tv/Books/Niranam%20Grandhavary.pdf |date=2014-08-11 }}
{{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം}}
[[Category:മലയാളഗ്രന്ഥങ്ങൾ]]
[[Category:ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ]]
byzfa2rhlyi2o4blecd8wobmetj7eae
കാർബൺ നാനോട്യൂബ്
0
155934
4631321
3971456
2026-06-19T08:56:39Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631321
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Carbon nanotube}}
[[File:Kohlenstoffnanoroehre Animation.gif|thumb|കാർബൺ നാനോട്യൂബ്]]
1991-ൽ [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിൽ]] എൻ.ഇ.സി. കോർപ്പറേഷനിലെ ഗവേഷകരാണ് അസാധാരണമായ കഴിവുകളുള്ള പുതിയതരം കാർബൺ വികസിപ്പിച്ചത്. ഒരു ചെറു ഗാഫെറ്റ് ഷീറ്റ് ചുരുണ്ട് സിലിണ്ടറിൻറെ ആകൃതി പ്രാപിച്ചത് പോലുള്ള കാർബൺ രൂപമാണിത്.അതിനാൽ പുതിയ കാർബൺ വകഭേദം '''കാർബൺ നാനോട്യൂബ്കൾ''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വളരെ ഭാരം കുറഞ്ഞ, എന്നാൽ അതെ സമയം വളരെ ശക്തിയേറിയ നാനോട്യൂബ്കളുടെ വ്യാസം ഒരു നാനോമീറ്റർ മാത്രമേ വരൂ.ഒട്ടേറെ ഉപയോഗങ്ങൾ ഇതിനകം ഇവയ്ക്ക് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. നാനോട്യൂബ്കളുടെ നീളം-വീതി അനുപാതം ഏകദേശം 132,000,000:1 ആണ്.
നാനോട്യൂബ്കൾ പിരിച്ചെടുത്ത്,ലോകത്തെ ഏറ്റവും കാടിന്യമെറിയ പോളിമർ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ ഗവേഷകർ വിജയിച്ചത് 2003-ലാണ്. (ഡാലസിലെ ടെക്സാസ് സർവ്വകലാശാലയിലെ ഗവേഷകരാണ് ഇതിനു പിന്നിൽ). 2004-ആഗസ്റ്റിൽ നാനോട്യൂബ്കളുടെ സഹായത്തോടെ വെറും രണ്ടു നാനോമീറ്റർ കനമുള്ള ട്രാൻസിസ്റ്റർ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ സ്റ്റാൻഫഡ സർവ്വകലാശാലയിലെ ഗവേഷകർ വിജയിച്ചു.
===Single-walled===
<gallery perrow="4" widths=160px heights=120px>
File:Carbon_nanotube_armchair_povray.PNG|Armchair (''n'',''n'')
File:Carbon_nanorim_armchair_povray.PNG|The translation vector is bent, while the chiral vector stays straight
File:Carbon_nanoribbon_povray.PNG|Graphene nanoribbon
File:Carbon_nanorim_zigzag_povray.PNG|The chiral vector is bent, while the translation vector stays straight
File:Carbon_nanotube_zigzag_povray.PNG|Zigzag (''n'',0)
File:Carbon_nanotube_chiral_povray.PNG|Chiral (''n'',''m'')
File:Carbon_nanorim_chiral_povray.PNG|''n'' and ''m'' can be counted at the end of the tube
File:Carbon_nanoribbon_chiral_povray.PNG|Graphene nanoribbon
</gallery>
[[File:CNTnames.svg|thumb|300px|The (''n'',''m'') nanotube naming scheme can be thought of as a vector ('''C'''<sub>h</sub>) in an infinite graphene sheet that describes how to "roll up" the graphene sheet to make the nanotube. '''T''' denotes the tube axis, and '''a'''<sub>1</sub> and '''a'''<sub>2</sub> are the unit vectors of graphene in real space.]]
[[File:Chiraltube.png|thumb|A [[scanning tunneling microscopy]] image of single-walled carbon nanotube]]
[[File:CntHAADF.jpg|thumb|A [[transmission electron microscopy]] image of a single-walled carbon nanotube]]
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണി==
{{Commons|Carbon nanotube}}
*[http://www.nanohedron.com Nanohedron.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071029054934/http://www.nanohedron.com/ |date=2007-10-29 }} image gallery with carbon nanotubes
*[https://web.archive.org/web/20200926155250/http://news.com.com/The+stuff+of+dreams/2009-1008_3-5091267.html?tag=nl The stuff of dreams], [[CNET]]
*[http://www.pa.msu.edu/cmp/csc/nanotube.html The Nanotube site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170721015908/http://www.pa.msu.edu/cmp/csc/nanotube.html |date=2017-07-21 }}. Last updated 2009.05.03
*[http://www.carbio.eu EU Marie Curie Network CARBIO: Multifunctional carbon nanotubes for biomedical applications]
*[http://xstructure.inr.ac.ru/x-bin/theme3.py?level=2&index1=127236 Carbon nanotube on arxiv.org]
*[http://www.vega.org.uk/video/programme/223 C<sub>60</sub> and Carbon Nanotubes a short video explaining how nanotubes can be made from modified graphite sheets and the three different types of nanotubes that are formed]
[[വർഗ്ഗം:നാനോസാങ്കേതികവിദ്യ]]
ekiky63ag3x493rmk3u3dvxaunzs2xd
എഗ്ഗ് (തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രം)
0
157799
4631209
3971388
2026-06-18T21:46:23Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631209
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Egg (film)}}
{{Infobox Film
|name = എഗ്ഗ് (Yumurta)
|image = Egg (yumurta).jpg
|caption = ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ പോസ്റ്റർ
|director =[[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]]
|writer =[[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]]<br />Orçun Köksal
|starring =Nejat İşler<br />Saadet Işıl Aksoy<br />Ufuk Bayraktar<br />Tülin Özen<br />Gülçin Santırcıoğlu<br />Kaan Karabacak<br />Semra Kaplanoglu
|producer =[[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]]<br />Lilette Botassi
|runtime =97 മിനിറ്റ്
|distributor =
|released = നവംബർ 9, 2007
|country =[[തുർക്കി]]
|language =[[തുർക്കിഷ്]]
}}
[[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]] തിരക്കഥയൊരുക്കി, സംവിധാനം നിർവഹിച്ച് 2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു [[തുർക്കിഷ്]] ചലച്ചിത്രമാണ് '''''എഗ്ഗ്''''' ([[തുർക്കിഷ്]]: Yumurta). മാതാവിന്റെ മരണത്തെ തുടർന്ന് വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ജന്മ നഗരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തുന്ന യുവ കവിയുടെ കഥ പറയുന്ന ചിത്രം [[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു|കാപ്ലനൊഗ്ലു]] ഒരുക്കിയ യൂസഫ് ചലച്ചിത്ര ത്രയത്തിലെ പ്രഥമ ചലച്ചിത്രമാണ്. മറ്റ് [[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു|കാപ്ലനൊഗ്ലു]] ചിത്രങ്ങളെ പോലെതന്നെ നീളമേറിയ ഷോട്ടുകളും മനോഹരമായ തുർക്കിഷ് ഭൂപ്രകൃതിയും ഈ ചിത്രത്തിലും ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട് . ചിത്രം അറുപതാമത് കാൻസ് അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേളയിൽ മൽസര വിഭാഗത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref name="HDN01">{{cite web | title=Turkish winds at Cannes Film Festival | work=[[Hürriyet Daily News]] | date=2007-05-11 | url=http://www.hurriyetdailynews.com/h.php?news=turkish-winds-at-cannes-film-festival-2007-05-11 | accessdate=2010-08-15}}</ref><ref name="HDN02">{{cite web | title=Turkish films on screen at Cannes Film Festival | work=[[Hürriyet Daily News]] | date=2007-05-17 | url=http://www.hurriyetdailynews.com/h.php?news=turkish-films-on-screen-at-cannes-film-festival-2007-05-17 | accessdate=2010-08-15}}</ref><ref name="pk">{{cite web | title = Egg | work = Press Kit | publisher = Kaplan Film Production | date = 7 May 2007 | url = http://www.kaplanfilm.com/press_kit_egg.pdf | accessdate = 2008-04-30}}</ref> 2008-ലെ [[ഇസ്താംബുൾ]] അന്താരാഷ്ട ചലച്ചിത്രമേളയിൽ മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള ഗോൽഡൻ ടുളിപ് പുരസ്ക്കാരത്തിന് അർഹമായി.<ref>http://www.imdb.com/Sections/Awards/Istanbul_International_Film_Festival/2008{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* 2007 Valdivia International Film Festival
**Best Director - [[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]]
**Best Actress - Saadet Aksoy
* 2007 Sarajevo Film Festival
**Best Actress - Saadet Aksoy
**Heart of Sarajevo - Saadet Aksoy
* 2007 Antalya Golden Orange Film Festival
**Best Picture - [[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]]
**Best Screenplay - [[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]]
**Best Camera Direction - Özgür Eken
**Best Art Direction - Naz Erayda
**Best Costume Design - Naz Erayda
** Behlül Dal Digitürk Jury Special Award for Young Talent - Saadet Aksoy
**NETPAC Jury Award for Best Picture - [[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]]
* 2007 World Film Festival of Bangkok
**Best Director - [[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]]
* 2008 Istanbul International Film Festival
**Golden Tulip - [[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]]
* 2008 Fajr International Film Festival
**Best Director - [[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]]
**Best Technical Achievement For Cinematography - Özgür Eken
==ഇതുകൂടികാണുക==
*[[സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു]]
*[[ഹണി (തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രം)]]
==അവലംബം==
{{reflist}}
== പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ ==
*{{IMDb name|021004}}
* [http://altinportakal.tursak.org.tr/index.php?film=76 Golden Orange at TURSAK]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012165713/http://altinportakal.tursak.org.tr/index.php?film=76 |date=2008-10-12 }} {{In lang|tr}}
* [http://www.kaplanfilm.com/tr/ Kaplan Film] {{In lang|tr}}
[[വർഗ്ഗം:തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:2007-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
p12m74af7fyglxgi8k4vf3584tujg2b
കാട്ടുപന്നി
0
158249
4631300
4568305
2026-06-19T07:19:12Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631300
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Wild boar}}
{{Speciesbox
| name = Wild boar
| fossil_range = Early [[Pleistocene]]–[[Holocene]]
| image = Wildschwein, Nähe Pulverstampftor (cropped).jpg
| image_caption = Male [[Central European boar]]<br />(''S. s. scrofa'')
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=iucn />
| taxon = Sus scrofa
| authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]
| range_map = Sus scrofa range map.jpg
| range_map_caption = Reconstructed range of wild boar (green) and introduced populations (blue): Not shown are smaller introduced populations in the [[Caribbean]], [[New Zealand]], [[sub-Saharan Africa]], and elsewhere in [[Bermuda]], [[Northern Canada|North, Northeast, and Northwest Canada]] and [[Alaska]].<ref name=iucn>{{Cite iucn | author = Oliver, W. | author2 = Leus, K. | last-author-amp = yes | title = ''Sus scrofa'' | volume = 2008 | page = e.T41775A10559847 | date = 2008 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T41775A10559847.en }} Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern.</ref>
| synonyms =
{{collapsible list|bullets = true
| title = <small>Species synonymy</small><ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft|id =14200054 }}</ref>
|''andamanensis''<br /><small>Blyth, 1858</small>
|''babi''<br /><small>Miller, 1906</small>
|''enganus''<br /><small>Lyon, 1916</small>
|''floresianus''<br /><small>Jentink, 1905</small>
|''natunensis''<br /><small>Miller, 1901</small>
|''nicobaricus''<br /><small>Miller, 1902</small>
}}
}}
[[File:പുള്ളിമാൻ കുഞ്ഞിനെ പിടികൂടുന്ന കാട്ടുപന്നി, പറമ്പിക്കുളത്തു നിന്നുള്ള കാഴ്ച.jpg|thumb|പുള്ളിമാൻ കുഞ്ഞിനെ പിടികൂടുന്ന കാട്ടുപന്നി, പറമ്പിക്കുളത്തു നിന്നുള്ള കാഴ്ച]]
[[വനം|വനങ്ങളിലെ]] ഒരു [[സസ്തനി|സസ്തനിയാണ്]] '''കാട്ടുപന്നി'''.<ref>{{Cite journal|last=P. O.|first=Nameer|date=2015|title=A checklist of mammals of Kerala, India.|url=https://dx.doi.org/10.11609/JoTT.2000.7.13.7971-7982|journal=Journal of Threatened Taxa|volume=7(13)|pages=7971–7982|via=}}</ref> (ശാസ്ത്രീയ നാമം:''Sus scrofa'', [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] നാമം:[[:en:Indian Boar|Indian Boar]]) ഇരുണ്ട ചാരനിറത്തിലുള്ള കാട്ടുപന്നികൾ ഇലപൊഴിയും [[വനം|വനങ്ങൾ]], [[വൃക്ഷം|വൃക്ഷ]] നിബിഡമേഖലകൾ, വെള്ളമുള്ള പുൽമേടുകൾ, ചെറിയ കുറ്റിക്കാടുകൾ എന്നിവയിൽ വസിക്കുന്നു. ''Sus scrofa cristatus'' എന്ന ഉപവർഗ്ഗമാണ് കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നത്.
==വിവരണം==
ഇരുണ്ട ചാരനിറമാർന്ന ഉടലാണ് കാട്ടുപന്നിയുടേത്. കൂർത്ത വായ്ഭാഗം, തേറ്റകൾ, കനം കുറഞ്ഞ കാലുകൾ, നേർത്ത വാൽ എന്നിവ കാട്ടുപന്നിയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. വാലിന്റെ അഗ്രഭാഗവും ത്വക്കുകളും രോമാവൃതമാണ്. ഉയർന്നു നിൽക്കുന്ന ഉളിപ്പല്ലുകളാണ് തേറ്റയായി അറിയപ്പെടുന്നത്. തേറ്റയ്ക്ക് ഏകദേശം 12 സെന്റിമീറ്റർ നീളമാണുള്ളത്. ശത്രുക്കളിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടുവാനായി ഇവ അതിവേഗം പാഞ്ഞു വന്ന് തേറ്റകൾ കൊണ്ട് ആക്രമിക്കുന്നു. സാധാരണയായി നിരുപദ്രവകാരികളായ കാട്ടുപന്നികൾ അപൂർവമായി അപകടകാരികളാകാറുണ്ട്. മിശ്രഭുക്കായ ഇവ തേറ്റ ഉപയോഗിച്ച് മണ്ണു തുരന്ന് കായ്കളും വിത്തുകളും ഭക്ഷിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഇവ [[മണ്ണിര]], ചെറിയ ഇഴജന്തുക്കൾ, [[മുട്ട|മുട്ടകൾ]] എന്നിവയും ഭക്ഷണമാക്കാറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.britishwildboar.org.uk/wild%20boar%20action%20plan.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-08-24 |archive-date=2011-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724013321/http://www.britishwildboar.org.uk/wild%20boar%20action%20plan.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name=iucn>{{IUCN2008|assessors=Oliver, W. & Leus, K.|year=2008|id=41775|title=Sus scrofa|downloaded=5 April 2009}} Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern.</ref>. രാപകൽ ഭേദമന്യേ കൂട്ടത്തോടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന കാട്ടുപന്നികളിലെ ആൺപന്നികൾ ചിലപ്പോൾ ഒറ്റപ്പെട്ട് സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്. ചതുപ്പു പ്രദേശങ്ങളിലും വെള്ളക്കെട്ടുകളിലും ഇവ കിടന്നുരുളുന്നു.
രണ്ടര അടി വരെ ശരാശരി ഉയരമുള്ള കാട്ടുപന്നികളുടെ ഭാരം 30 മുതൽ 50 കിലോഗ്രാം വരെയാണ്. വേഗം പെറ്റു പെരുകാൻ കഴിവുള്ള ഒരു മൃഗമാണ് കാട്ടുപന്നി. വർഷത്തിൽ ഒരു തവണ പ്രസവിക്കുന്ന ഇവ ഒരു പ്രസവത്തിൽ ശരാശരി അഞ്ചു കുഞ്ഞുങ്ങളെ വരെ പ്രസവിക്കുന്നു. കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ശരീരം തവിട്ടു നിറത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഈ ശരീരത്തിൽ കറുത്ത വരകൾ കാണാറുണ്ട്. ഏകദേശം രണ്ടാഴ്ച മാത്രം അമ്മയുടെ പാൽ കുടിക്കുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങൾ തുടർന്ന് അമ്മയോടൊപ്പം ഭക്ഷണത്തിനായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. രണ്ടാം വർഷം മുതലാണ് ഇവയ്ക്കു തേറ്റ വളർന്നു തുടങ്ങുക.
[[കടുവ]], [[കുറുക്കൻ]], [[പുലി]] എന്നിവ കാട്ടുപന്നികളെ ഭക്ഷണമാക്കാറുണ്ട്. വനവിസ്തൃതിയിൽ ഉണ്ടായ കുറവു മൂലം കാടുകളുടെ സമീപഗ്രാമങ്ങളിൽ ഇവ കൂട്ടത്തോടെ ഭക്ഷണത്തിനായി ഇറങ്ങുക വഴി കൃഷിനാശങ്ങൾ വരുത്തുന്നു. വന്യ മൃഗമായതിനാൽ കേരളത്തിൽ ഇവയെ വേട്ടയാടൽ നിയന്ത്രണ വിധേയമാണ്.
== ഇതും കാണുക ==
* [[പന്നി]]
* [[കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]]
==അവലംബം==
{{Reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://web.archive.org/web/20090927094328/http://www.bbc.co.uk/nature/wildfacts/factfiles/598.shtml BBC profile]
* [http://www.invasivespeciesinfo.gov/animals/wildboar.shtml Species Profile- Wild Boar (''Sus scrofa'')] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140125111223/http://www.invasivespeciesinfo.gov/animals/wildboar.shtml |date=2014-01-25 }}, National Invasive Species Information Center, [[United States National Agricultural Library]]. Lists general information and resources for Wild Boar.
{{Commons category|Sus scrofa}}
{{wikispecies|Sus scrofa}}
{{Taxonbar}}
[[വർഗ്ഗം:സസ്തനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വന്യജീവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്നികൾ]]
a54mmlmfkb43cl90q36bxyoc0se0rsc
വി. മുരളീധരൻ
0
162121
4631240
4628169
2026-06-19T01:44:41Z
Malikaveedu
16584
4631240
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V. Muraleedharan}}
{{Infobox_Indian_politician
| name = വി. മുരളീധരൻ
| image = File:The Minister of State for External Affairs and Parliamentary Affairs, Shri V. Muraleedharan.jpg
| imagesize =
| birth_date = {{Birth date and age|1958|12|12}}
| birth_place = [[തലശ്ശേരി]], [[കണ്ണൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]]
| death_date =
| death_place =
| office = കേരള നിയമസഭാംഗം
| term = 2026 - തുടരുന്നു
| constituency = കഴക്കൂട്ടം
| office2 =
കേന്ദ്ര വിദേശ കാര്യ വകുപ്പ് സഹ മന്ത്രി
(പാർലമെന്ററി കാര്യ വകുപ്പ് അധിക ചുമതല)
| term2 = 2019-2024
| primeminister2 = നരേന്ദ്ര മോദി
| office3 = രാജ്യസഭാംഗം
| term3 = 2018-2024
| constituency3 = മഹാരാഷ്ട്ര
| office4 = [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബി.ജെ.പി.]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ്
| term4 = 2010-2015
| predecessor4 = [[പി.കെ. കൃഷ്ണദാസ്]]
| successor3 = [[കുമ്മനം രാജശേഖരൻ]]
| spouse = ജയശ്രീ
| children =
| religion = [[ഹിന്ദുമതം]]
| party = [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]]
| website =
| footnotes =
| date = മെയ് 5
| year = 2026
| source = http://keralabjp.com/state-president.html കേരള ബിജെപി|
}}
2026 മെയ് നാല് മുതൽ
[[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള
കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗവും 2019 മുതൽ 2024 വരെ കേന്ദ്ര വിദേശ കാര്യ, പാർലമെൻ്ററികാര്യ വകുപ്പ് സഹ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന
കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന
ബി.ജെ.പി നേതാവാണ്
''' വി.മുരളീധരൻ (ജനനം:12 ഡിസംബർ 1958) '''
2018 മുതൽ 2024 വരെ മഹാരാഷ്ട്രയിൽ
നിന്നുള്ള രാജ്യസഭാംഗമായും
2010 മുതൽ 2015 വരെ കേരള ബിജെപിയുടെ
സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷനായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2019/05/31/v-muralidharan.html</ref><ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/03/15/v-muraleedharan-elected-to-rajaya-sabha-unopposed.html</ref>
== ജീവിത രേഖ ==
വണ്ണത്താംവീട്ടിൽ ഗോപാലന്റെയും വെള്ളാംവെള്ളി ദേവകിയുടേയും മകനായി 1958 ഡിസംബർ 12 ന് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ തലശ്ശേരിയ്ക്കടുത്ത് എരഞ്ഞോളി എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. തലശ്ശേരി ഗവ. ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ നിന്നും ഇംഗ്ലീഷ് ലിറ്ററേച്ചറിൽ ബിരുദം നേടി.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
സ്ക്കൂൾ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ അഖില ഭാരതീയ വിദ്യാർത്ഥി പരിഷത്ത് (എബിവിപി) യുടെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു.
1978-ൽ എബിവിപിയുടെ തലശ്ശേരി താലൂക്ക് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. 1979-ൽ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയും 1980ൽ എബിവിപി സംസ്ഥാന ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയുമായി.
1983ൽ സർക്കാർ ജോലി രാജിവെച്ച് എബിവിപിയുടെ സംസ്ഥാന സംഘടനാ സെക്രട്ടറിയായി ചുമതലയേറ്റു. 1987 മുതൽ 1990 വരെ സംസ്ഥാന സംഘടനാ സെക്രട്ടറി ചുമതലയോടൊപ്പം എബിവിപി അഖിലേന്ത്യാ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു.
1994ൽ എബിവിപിയുടെ അഖിലേന്ത്യാ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി.
1998-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയാണ് മുരളീധരൻ ഔദ്യോഗികമായി ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി (ബിജെപി) നേതൃ നിരയിലേക്ക് വരുന്നത്.
1999-2002 കാലയളവിൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ യുവജനകാര്യ കായിക വിഭാഗത്തിന് കീഴിൽ വരുന്ന നെഹ്റു യുവ കേന്ദ്രയുടെ വൈസ് ചെയർമാനായിരുന്നു.
2002 മുതൽ 2004 വരെ നെഹ്റു യുവകേന്ദ്രയുടെ ഡയറക്ടറായും ഖാദി വില്ലേജ് കമ്മീഷന്റെ കീഴിലുള്ള യൂത്ത് എംപ്ലോയിമെന്റ് ജെനറേഷൻ ടാസ്ക് ഫോർസിന്റെ കൺവീനറായും പ്രവർത്തിച്ചു.
<ref name=keralaassembly>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=52&name=V.%20Muraleedharan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303231756/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=52&name=V.%20Muraleedharan |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://keralabjp.com/state-president.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2012-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120827005233/http://keralabjp.com/state-president.html |url-status=dead }}</ref><ref name=keralaassembly/><ref>{{Cite web |url=http://keralabjp.com/v-muralee.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-09-22 |archive-date=2012-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121203050052/http://keralabjp.com/v-muralee.html |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.asianetindia.com/news/muraleedharan-head-bjp-kerala_117000.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://www.indiareport.com/India-usa-uk-news/latest-news/732852/National/1/20/1{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2006 മുതൽ 2010 വരെ കേരള ബിജെപിയുടെ സംസ്ഥാന ഉപാധ്യക്ഷനായും
2010 മുതൽ 2015 വരെ പാർട്ടി സംസ്ഥാന
അധ്യക്ഷനായും പ്രവർത്തിച്ച
മുരളീധരൻ 2018-ൽ
മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള രാജ്യസഭാംഗമായി
തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
2019-ലെ രണ്ടാം നരേന്ദ്ര മോദി
സർക്കാരിലെ വിദേശകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെയും
പാർലമെൻ്ററി കാര്യവകുപ്പിൻ്റെയും
സംസ്ഥാന ചുമതലയുള്ള
സഹ-മന്ത്രിയായിരുന്നു.
നിലവിൽ ബിജെപി ദേശീയ നിർവാഹക സമിതി അംഗമാണ്.
2024-ൽ രാജ്യസഭ കാലാവധി പൂർത്തിയായതിനെ തുടർന്ന് സംഘടനാ രംഗത്ത് സജീവമായ മുരളീധരൻ നിലവിൽ
ബിജെപിയുടെ വടക്ക് കിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ചുമതലയുള്ള
സഹ-പ്രഭാരിയായി തുടരുന്നു.<ref>https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1338574&u=</ref>
2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കഴക്കൂട്ടം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായി.
== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
1998ൽ വി മുരളീധരൻ ഡോ. കെഎസ് ജയശ്രീയെ വിവാഹം ചെയ്തു. അവർ ചേളന്നൂർ എസ്എൻ കോളേജിലെ സംസ്കൃതം അദ്ധ്യാപികയാണ്.
<ref name="mur1">[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/05/30/v-muraleedharan-to-be-in-modi-cabinet.html മനോരമ പത്രവാർത്ത]</ref>
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1958-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 12-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ കേരള ഘടകം അദ്ധ്യക്ഷന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
emessm7uegktq1ovcfe02xp7bmjxtc8
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി
0
164311
4631131
4524856
2026-06-18T16:09:15Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631131
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Indian National Science Academy}}
{{distinguish|Indian Academy of Sciences|National Academy of Sciences, India}}
ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ പരസ്പര ആശയവിനിമയത്തിനും വികസനത്തിനും സഹകരണത്തിനും സഹപ്രവർത്തനത്തിനും വേദിയൊരുക്കുന്ന മൂന്നു ശാസ്ത്ര അക്കാദമികളിൽ ഒന്നാണ് ന്യൂ ഡൽഹി ആസ്ഥാനമായുളള '''ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി''' ( ചുരുക്കപ്പേർ '''ഇൻസ''', INSA). മററു രണ്ടെണ്ണം [[ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ബാംഗ്ളുർ)| ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്]] ബെംങ്കളൂരിലും [[നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്, ഇന്ത്യ]] അലഹബാദിലുമാണുളളത്
==ചരിത്രം ==
1935-ൽ രൂപം കൊണ്ട ഈ സ്ഥാപനം 1970 വരെ നാഷണൽ ഇൻസ്ററിട്ട്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 1945-ൽ ഇന്ത്യൻ
ഗവണ്മെൻറിൻറെ അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. 1968-മുതൽ അന്താരാഷ്ട്രീയ ശാസ്ത്ര സമിതിയിൽ ( ഇൻറർനാഷണൽ കൌൺസിൽ ഫോർ സയൻസ്, ICSU) ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് ഇൻസയാണ്
== അംഗങ്ങൾ(എഫ്.എൻ.എ F.N.A.) ==
അക്കാദമിയിൽ മൂന്നുതരം അംഗങ്ങളാണുളളത്. സ്ഥാപകാംഗങ്ങൾ (ഫൌണ്ടേഷൻ ഫെല്ലോസ്), തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങൾ ( ഇലക്ററഡ് ഫെല്ലോസ്), വിദേശാംഗങ്ങൾ (ഫോറിൻ ഫെല്ലോസ്). നാമനിർദ്ദേശം, മൂല്യ നി ർണ്ണയം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്നീ പടവുകളിലൂടെയാണ് പുതിയ അംഗങ്ങളെ ചേർക്കുന്നത്.
==പ്രധാനലക്ഷ്യങ്ങൾ ==
ശാസ്ത്രചിന്ത പരിപോഷിപ്പിക്കുക, രാഷ്ട്രക്ഷേമത്തിനായി ശാസ്ത്ര വിജ്ഞാനം ഉപയോഗപ്പെട്ത്തുക, ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ താത്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക, അന്താരാഷ്ട്രീയ ശാസ്ത്രസംഘടനകളുമായി സഹകരിക്കുക, ശാസ്ത്രീയചർച്ചകൾക്കും, സമ്മേളനങ്ങൾക്കും വേദിയൊരുക്കുക, ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ പുറത്തിറക്കുക എന്നിവയാണ് ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ചിലത്.
ഇന്ത്യയിലെ ശാസ്ത്രരംഗത്ത് പ്രതിഭാശാലികളെ കണ്ടെത്തുന്നതിലും, അവരെ യഥോചിതം ബഹുമതികൾ നല്കുന്നതിലും ഇൻസ മുൻകയ്യെടുക്കുന്നു. നാലു വിഭാഗങ്ങളിലായി 59 അവാർഡുകളാണുളളത്.
== ശാസ്ത്ര പരിപോഷണാർത്ഥം ==
മൂന്നു അക്കാദമികളും ഒത്തു ചേർന്ന് പ്രതാഭാശാലികളായ കോളേജ് അദ്ധ്യാപകർക്കും വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും വേനലവധിക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങളിലുളള അക്കാദമി അംഗങ്ങളോടൊപ്പം ഗവേഷണം നടത്താനുളള അവസരങ്ങൾ നല്കുന്നു. സ്കൂളുകളിലും കോളേജുകളിലും അനുയോജ്യമായ ഗവേഷണ വിഷയങ്ങളിൽ പ്രഭാഷണ പരമ്പരകൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു.
.
==അവലംബം ==
* http://www.insaindia.org{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111012072530/http://www.insaindia.org/ |date=2011-10-12 }}
* http://web-japps.ias.ac.in:8080/fellowship2012/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120101173022/http://web-japps.ias.ac.in:8080/fellowship2012/ |date=2012-01-01 }}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ അക്കാദമികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി]]
2zzhsobsdecfkheoxtu9q72k7ohr84f
വിശപ്പിന്റെ വിളി
0
169977
4631115
4574238
2026-06-18T15:08:46Z
Malikaveedu
16584
4631115
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Visappinte Vili}}
{{Infobox Film
| name = വിശപ്പിന്റെ വിളി
| image = visappinte vili.jpg
| caption =
| director = മോഹൻ റാവു
| producer = [[കുഞ്ചാക്കോ]]<br/>കെ.വി. കോശി
| writer = [[മുതുകുളം രാഘവൻ പിള്ള]]
| starring = [[പ്രേംനസീർ]]<br/>[[തിക്കുറിശ്ശി]]<br/>കുമാരി തങ്കം<br/>പങ്കജവല്ലി<br/>നാണുക്കുട്ടൻ<br/>മാത്തപ്പൻ<br/>[[എസ്.പി. പിള്ള]]<br/>ബേബി ഗിരിജ
| music = പി.എസ്. ദിവാകർ
| cinematography = ഇ.ആർ. കൂപ്പർ
| editing = എസ്. വില്ല്യംസ്
| studio = [[Udaya Studio|കെ. & കെ. കമ്പയിൻസ്]]
| distributor =
| released = 1952, ഓഗസ്റ്റ് 22
| runtime =
| country = {{IND}}
| language = മലയാളം
| budget =
| gross =
}}
'''''വിശപ്പിന്റെ വിളി''''' എന്നത് 1952ൽ [[മുതുകുളം രാഘവൻ പിള്ള]]രചിച്ച് മോഹൻ റാവു സംവിധാനം ചെയ്ത കുഞ്ചാക്കോയും കെ.വി കോശിയും ചേർന്നു നിർമ്മിച്ച ചലച്ചിത്രമാണ്. ഉദയായുടെ ബാനറിൽ ആണ് ഇത് പുറത്ത് വന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.malayalasangeetham.info/m.php?901 |title=മലയാളം മൂവി ഡാറ്റാബേസ് |access-date=2011-11-27 |archive-date=2012-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120927011649/http://www.malayalasangeetham.info/m.php?901 |url-status=dead }}</ref> [[പ്രേം നസീർ]] (അബ്ദുൾ ഖാദർ), [[തിക്കുറിശ്ശി]], [[കുമാരി തങ്കം]] [[പങ്കജവല്ലി]] [[എസ്.പി. പിള്ള]] തുടങ്ങിയവർ വേഷമിട്ട ഈ ചിത്രം ഒരു ചെറിയ ബജറ്റിൽ ചെയ്ത ചിത്രമാണെങ്കിലും വൻ വിജയമായി.
1952ൽ പത്ത് സിനിമ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും [[അമ്മ (ചലച്ചിത്രം)|അമ്മ]] മാത്രമാണ് വേറെ വിജയിച്ചത്. [[പ്രേംനസീർ]] നായകനായി അഭിനയിച്ച രണ്ടാമത് ചലച്ചിത്രമാണ് '''വിശപ്പിന്റെ വിളി'''. ആദ്യസിനിമയായ മരുമകളിൽ അബ്ദുൾ ഖാദർ എന്നപേരിൽ അഭിനയിച്ചശേഷം ഈ ചിത്രത്തിലാണ് തിക്കുറിശ്ശിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പ്രേം നസീർ എന്ന പേർ സ്വീകരിച്ചത്.<ref>Mohandas Kalariykkal. (April 2011). [http://www.janmabhumidaily.com/detailed-story?newsID=136823&page=0&subpage=1 "അബ്ദുൾ ഖാദർ പ്രേം നസീർ ആയ കഥ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231092336/https://www.janmabhumidaily.com/detailed-story?newsID=136823&page=0&subpage=1 |date=2018-12-31 }} (in [[Malayalam]]). ''[[Janmabhumi]]''. Retrieved April 28, 2011.</ref>
==താരനിര<ref>{{cite web|title= വിശപ്പിന്റെ വിളി (1952)|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=28|publisher=malayalachalachithram|accessdate=2018-05-29|}}</ref>==
{| class="wikitable"
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
| 1 ||[[പ്രേം നസീർ]] || മോഹൻ
|-
| 2 || [[തിക്കുറിശ്ശി]] || വേണു
|-
| 3||[[അടൂർ പങ്കജം]] || ശാരദ
|-
| 4||[[കുമാരി തങ്കം]] || സരോജം
|-
| 5 ||[[പങ്കജവല്ലി]] || കമലം
|-
| 6 ||[[എസ്.പി. പിള്ള]] || രാമു
|-
|7 ||[[ശശികുമാർ]] ||
|-
| 8||[[ബേബി ഗിരിജ]] || ബാല സരോജം
|-
| 9 ||മാസ്റ്റർ ബിനോയ് || ബാല മോഹൻ
|}<ref>[https://images.gpura.org/iiif/3/1952-vishappinte-vili-cinema-song-book__page_02.jpg/0,0,4096,3072/max/0/default.jpg Gpura.org ൽ നിന്നും] ശേഖരിച്ചത് 13.07.2023</ref>
==പാട്ടരങ്ങ്<ref>{{Cite web |url=https://malayalasangeetham.info/m.php?901 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-06-29 |archive-date=2017-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170709172450/http://malayalasangeetham.info/m.php?901 |url-status=dead }}</ref>==
ഗാനങ്ങൾ : [[ അഭയദേവ് ]] <br>
ഈണം :[[പി.എസ്. ദിവാകർ]]
{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CCCCCF" align="center"
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' ||'''രാഗം'''
|-
|1||അമ്മാ ആരിനിയാലംബം || തരം തിരിക്കാത്തത് ||
|-
|2||ചിന്തയിൽ നീറുന്ന || [[ജോസ് പ്രകാശ്]],[[കവിയൂർ രേവമ്മ]] ||
|-
|3||ഹാ ഹാ ജയിച്ചുപോയി ഞാൻ || [[ജിക്കി]] ||
|-
|4||കരയാതെന്നോമനക്കുഞ്ഞേ || [[കവിയൂർ രേവമ്മ]] ||
|-
|5||കുളിരേകിടുന്ന കാറ്റേ || [[എ.എം. രാജ]], [[കവിയൂർ രേവമ്മ]] ||
|-
|6||മോഹിനിയേ എൻ ആത്മ || [[എ.എം. രാജ]],[[പി. ലീല]] ||
|-
|7||നിത്യസുന്ദരസ്വർഗ്ഗം || തരം തിരിക്കാത്തത് ||
|-
|8||പാവന ഹൃദയം || [[എ.എം. രാജ]] ||
|-
|9||പോയിതുകാലം || തരം തിരിക്കാത്തത് ||
|-
|10||രമണൻ (സംഗീതനാടകം) || [[എ.എം. രാജ]],[[പി. ലീല]], [[കവിയൂർ രേവമ്മ]],[[ജോസ് പ്രകാശ്]] ||
|-
|11|| സഖിയാരോടും || [[മോത്തി]] ,[[പി. ലീല]] ||
|-
|12||ഉന്നത നിലയിൽ || [[എ.എം. രാജ]] ||
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{IMDB title|0214285}}
{{പ്രേംനസീർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}}
[[വർഗ്ഗം:1952-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പ്രേം നസീർ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തിക്കുറിശ്ശി അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അഭയദേവിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]]
ikqkn88yr9h4bth09p5fijipszvirv7
ഐ.പി. വിലാസം വി6
0
170578
4631232
3968847
2026-06-19T01:15:54Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631232
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|IPv6}}
{{Infobox networking protocol
| title = ഇന്റർനെറ്റ് പ്രോട്ടോക്കോൾ പതിപ്പ് 6
| logo =
| logo alt =
| image = IPv6 header-en.svg
| image alt =
| caption = IPv6 header
| is stack =
| purpose = [[Internetworking]] protocol
| developer = [[Internet Engineering Task Force]]
| date = {{Start date and age|df=yes|1995|12| }}<!--Fill in: Year (4 digits), month and day (2 digits)-->
| based on = [[IPv4]]
| influenced =
| osilayer = [[Network layer]]
| ports =
| rfcs = RFC 2460, [https://datatracker.ietf.org/doc/html/rfc8200 RFC 8200]
| hardware =
}}
{{IPstack}}
[[ടി.സി.പി./ഐ.പി. മാതൃക|ടി.സി.പി/ഐ.പി]] ശ്രേണിയിലെ നൂതനവും വിപുലവും സങ്കീർണ്ണവും ആയ ഒരു അഡ്രസിങ് രീതി ആണ് '''IPv6'''. അഡ്രസിങ് രീതിയിലെ ഐ. പി. അഡ്രസ് വി4 ഇപ്പോഴും പ്രാബല്യത്തിൽ ഉണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ പോരായ്മകളും ദൗർബല്യങ്ങളും കണക്കിലെടുത്താണ് IPv6 രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്<ref name=microsoft>{{Cite web |url=http://technet.microsoft.com/en-us/network/bb530961 |title=technet.microsoft.com/en-us/network/bb530961{{!}}accessdate=2013 ജൂലൈ 19 |access-date=2013-07-19 |archive-date=2013-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130717091159/http://technet.microsoft.com/en-us/network/bb530961 |url-status=dead }}</ref>.
[[ഹെക്സാഡെസിമൽ]] സംഖ്യാ സമ്പ്രദായം ഉപയോഗിച്ചാണ് IPv6 പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ഇതിൽ 0 മുതൽ 9 വരെയും A മുതൽ F വരെയും ഉള്ള അക്ഷരങ്ങൾ ആണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. ആകെ 128 ബിറ്റുകൾ ചേർന്നതാണ് IPv6. ഉദാഹരണം താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.
FC00:0123:0000:0000:0ACD:F73D:0000:00F5
ഇവിടെ ഓരോ ഹെക്സാഡെസിമൽ അക്ഷരത്തിനും സമാനമായി 4 [[ബിറ്റ്]] [[ബൈനറി]] കോഡുകളുണ്ട്. FC00 എന്നതിനു 1111 1100 0000 0000 എന്നതാണ് FC00 യ്ക്ക് സമാനമായ ബൈനറി കോഡ്. അങ്ങനെ നോക്കുകയാണെങ്കിൽ ആകെ 128 ബിറ്റുകൾ കാണാം<ref name=cisco>{{Cite web |url=http://www.cisco.com/web/solutions/trends/ipv6/indepth.html |title=www.cisco.com/web/solutions/trends/ipv6/indepth.html{{!}}accessdate=2013 ജൂലൈ 19 |access-date=2013-07-19 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802041527/http://www.cisco.com/web/solutions/trends/ipv6/indepth.html |url-status=dead }}</ref>. FC00 എന്നത് ഒരു ക്വാർഡറ്റ് ആണ്. ആകെ 8 ക്വാർഡറ്റ്
ഉണ്ട്. ഒരോ ക്വാർഡറ്റ് നും സമാനമായി 16 ബിറ്റ് ബൈനറി ഉണ്ടാകും.അപ്പോൾ 16*8=128
ഒരു ഐ.പി. വിലാസം വി6 ലെ ആകെയുള്ള 128 ബിറ്റുകളിൽ ആദ്യതെ 64 ബിറ്റുകലെ പ്രീഫിക്സ് എന്നു പറയുന്നു. ഇത് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ആ കമ്പ്യൂട്ടർ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന [[കമ്പ്യൂട്ടർ നെറ്റ്വർക്ക്|നെറ്റ്വർക് ന്റെ]] വിലാസം ആണ്. അവസാനത്തെ 64 ബിറ്റുകളെ ഇൻട്ർഫേസ് ഐഡി എന്നു പറയുന്നു. ഇത് ആ നെറ്റ്വർക് ലെ ഒരു പ്രത്യേക കമ്പ്യൂട്ടർ ന്റെ ഐഡി യെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു.
==പ്രധാന സവിശേഷതകൾ==
[[File:IPv6 address terminology-en.svg|thumb|300px|ഐപിവി6(IPv6) അഡ്രസ്സുകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പദങ്ങളുടെ ഗ്ലോസറി]]
പാക്കറ്റ്-സ്വിച്ച് ഇൻറർനെറ്റ് വർക്കിംഗിനുള്ള ഒരു ഇന്റർനെറ്റ് ലെയർ പ്രോട്ടോക്കോൾ ആണ് ഐപിവി6, കൂടാതെ ഒന്നിലധികം ഐപി(IP) നെറ്റ്വർക്കുകളിലുടനീളം എൻഡ്-ടു-എൻഡ് ഡാറ്റാഗ്രാം ട്രാൻസ്മിഷൻ നൽകുന്നു, ഇത് പ്രോട്ടോക്കോളിന്റെ മുൻ പതിപ്പായ [[ഐപിവി4|ഇന്റർനെറ്റ് പ്രോട്ടോക്കോൾ പതിപ്പ് 4]] (IPv4) ൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഡിസൈൻ തത്വങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കുന്നു.
കൂടുതൽ അഡ്രസ്സുകൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം, ഐപിവി4-ൽ ഇല്ലാത്ത സവിശേഷതകളും ഐപിവി6 നടപ്പിലാക്കുന്നു. നെറ്റ്വർക്ക് കണക്റ്റിവിറ്റി ദാതാക്കളെ മാറ്റുമ്പോൾ അഡ്രസ്സ് കോൺഫിഗറേഷൻ, നെറ്റ്വർക്ക് റീനമ്പറിംഗ്, റൂട്ടർ അറിയിപ്പുകൾ എന്നിവയുടെ വശങ്ങൾ ലളിതമാക്കുന്നു. പാക്കറ്റ് ഫ്രാഗ്മെന്റേഷന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം അവസാന പോയിന്റുകളിലേക്ക് നൽകിക്കൊണ്ട് റൂട്ടറുകളിലെ പാക്കറ്റുകളുടെ പ്രോസസ്സിംഗ് ലളിതമാക്കുന്നു. ഒരു അഡ്രസ്സിന്റെ ഹോസ്റ്റ് ഐഡന്റിഫയർ ഭാഗത്തിന്റെ വലുപ്പം 64 ബിറ്റുകളായി നിശ്ചയിച്ച് ഐപിവി6 സബ്നെറ്റ് വലുപ്പം സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചെയ്യുന്നു.
ഐപിവി6ന്റെ അഡ്രസ്സിംഗ് ആർക്കിടെക്ചർ {{IETF RFC|4291}}-ൽ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നു കൂടാതെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത തരം ട്രാൻസ്മിഷൻ അനുവദിക്കുന്നു: യൂണികാസ്റ്റ്, എനികാസ്റ്റ്, മൾട്ടികാസ്റ്റ്.<ref name="Rosen kernel networking">{{Cite book|title=Linux Kernel Networking: Implementation and Theory| author=Rami Rosen | publisher=Apress | year=2014|isbn=9781430261971|location = New York|oclc=869747983}}</ref>{{rp|210}}
==രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള എളുപ്പ രീതി==
ഉദാഹരണമായി FC00:0123:0000:0000:0ACD:F73D:0000:00F5 എന്ന വിലാസം എങ്ങനെ എളുപ്പ രീതിയിലൂടെ രേഖപ്പെടുത്താം എന്ന് നോക്കാം.
അതിനായി രണ്ട് നിയമങ്ങൾ പറയുന്നുണ്ട്
ഒന്നാമത്തേത് പ്രകാരം ഒരോ ക്വാർഡറ്റ് ഉം തുടങ്ങുന്നത് 0 കൊണ്ടാണെങ്കിൽ ആ പൂജ്യങ്ങളെ ഒഴിവാക്കാം. ഇവിടെ രണ്ടാമതെ ക്വാർഡറ്റ് ആയ 0123 യെ 123 എന്ന് പ്രതിനിധാനം ചെയ്യാം. 0000 യെ 0 എന്നും 0ACD യെ ACD എന്നും 00F5 നെ F5 എന്നും പ്രതിനിധാനം ചെയ്യാം.അങ്ങനെ ആണെങ്കിൽ മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള വിലാസം FC00:123:0:0:ACD:F73D:0:F5 എന്നാകും.
രണ്ടാമത്തത് പ്രകാരം തുടരെയുള്ള പൂജ്യങ്ങളെ മുഴുവനായി ഒഴിവാക്കാം. ഇവിടെ 0123 എന്ന ക്വാർഡറ്റ് കഴിഞ്ഞാൽ 0ACD വരെ തുടരെ പൂജ്യങ്ങൾ ആണ്.കൂടാതെ F73D എന്ന ക്വാർഡറ്റ് കഴിഞ്ഞാൽ 00F5 വരെയും തുടരെ പൂജ്യങ്ങൾ ആണ്.അങ്ങനെ തുടരെ ഉള്ള പൂജ്യങ്ങൾ രേഖപ്പെടുതാൻ "::" ഉപയോഗിക്കാം. പക്ഷേ ഒരു ഐ.പി. വിലാസം വി6 ൽ ഒരു തവണ മാത്രമേ '''::''' എന്ന ചിഹ്ന്ം വരാൻ പാടുള്ളൂ. അത് പ്രകാരം
FC00:123::ACD:F73D:0:F5 എന്നാകും
മറ്റൊരു ഐ.പി. വിലാസം FD00:0000:0000:0000:0000:0000:0012:00EF നെ എളുപ്പ രീതി യിൽ FD00'''::'''12''':'''EF എന്ന് രേഖപ്പെടുത്താം.
==ഐ.പി. വിലാസം വി6 വിഭാഗങ്ങൾ==
===റിസേർവ്ഡ് അഡ്രസ്സ്===
ഒരു ഐ.പി. വിലാസം വി6 00::/8 എന്നാണ് തുടങ്ങുന്നതെങ്കിൽ അത് ഐ.പി. വിലാസം വി6 ലെ റിസേർവ്ഡ് അഡ്രസ്സ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നു.
/8 എന്നത് ആദ്യത്തെ 8 ബിറ്റുകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതായത് ആദ്യത്തെ 8 ബിറ്റുകൾ യഥാക്രമം 0000 0000 എന്നാകും. ഈ വിഭാഗം അഡ്രസ്സ്
IETF എന്ന സംഘടനയുടെ കീഴിൽ ഉള്ള പ്രത്യേക ആവശ്യങ്ങൾക്കു വേണ്ടി റിസേർവ്ഡ് ആണ്.
===മൾട്ടികാസ്റ്റ് അഡ്രസ്സ്===
ഒരു ഐ.പി. വിലാസം വി6 FF::/8 എന്നാണ് തുടങ്ങുന്നതെങ്കിൽ അത് ഐ.പി. വിലാസം വി6 ലെ മൾട്ടികാസ്റ്റ് അഡ്രസ്സ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നു.
ഇവിടെ ആദ്യത്തെ 8 ബിറ്റുകൾ യഥാക്രമം 1111 1111 എന്നാകും. ഇത് മൾട്ടികാസ്റ്റിങ് എന്ന വിവര സംപ്രേഷണ രീതിക്കു വേണ്ടി റിസേർവ്ഡ് ആണ്. ഐ.പി. വിലാസം വി6 ൽ ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിങ് എന്ന സംപ്രേഷണ രീതി ഇല്ല. പകരം എനി കാസ്റ്റ് എന്ന നൂതന രീതി ആവിഷ്ക്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
===ഗ്ലോബൽ അഡ്രസ്സ്===
ഈ വിഭാഗം പബ്ലിക്ക് അഡ്രസ്സിങ് നു വേണ്ടി മാറ്റി വച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു ഐ.പി. വിലാസം വി6 2 അല്ലെങ്കിൽ 3 എന്ന ഹെക്സാഡെസിമൽ അക്ഷരം ഉപയോഗിച്ച് തുടങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് ഗ്ലോബൽ അഡ്രസ്സ് ആണ്. ഇത് ഒരു ഐ.പി. വിലാസം വി4 ലെ പബ്ലിക് അഡ്രസ്സിങ് നു സമാനമാണ്.
ഇന്റർനെറ്റിൽ ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ നെ മറ്റുള്ളവയ്ക്ക് തിരിച്ചറിയാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന അഡ്രസ്സ് ആണ് പബ്ലിക് അഡ്രസ്സിങ് . ഹെക്സാഡെസിമലിൽ 2 ന്റെ യും 3 ന്റെ യും ബൈനറി യഥാക്രമം 0010,0011 എന്നിങനെ ആണ്. അതായത് ആദ്യത്തെ 3 ബിറ്റുകൾ 001 ആണ്. അങ്ങനെ ആദ്യത്തെ 3 ബിറ്റുകൾ സാമ്യമായ അക്ഷരങ്ങൾ ഹെക്സാഡെസിമലിൽ ഉണ്ടെങ്കിലും 2 അല്ലെങ്കിൽ 3 അക്ഷരം ഉപയോഗിച്ച് തുടങ്ങുന്ന വിലാസങ്ങളെ ഗ്ലോബൽ അഡ്രസ്സ് ഗണത്തിൽ പെടുത്തുന്നു. മറ്റുള്ളവയെ വെവ്വേറെ ഗണങ്ങളിലും പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
===ലിങ്ക് ലോക്കൽ അഡ്രസ്സ്===
ഡി.എച്ച്.സി.പി സർവ്വർ നോട് ബന്ധപ്പെടാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് ആയി നേടിയെടുക്കുന്ന അഡ്രസ്സ് ആണ് ലിങ്ക് ലോക്കൽ അഡ്രസ്സ്.
ഇത് ഒരു ഐ.പി. വിലാസം വി4 ലെ APIPA അഡ്രസ്സിങ് നു സമാനമാണ് . FE80::/10 ആണ് തുടക്കം./10 എന്നത് ആദ്യത്തെ 10 ബിറ്റുകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. FE'' കഴിഞ്ഞാൽ 8,9,A,B എന്നിവയിൽ ഏതെങ്കിലും വരാം. 1000,1001,1010,1011 എന്നിവ ആണ് 8,9,A,B എന്നീ ഹെക്സാഡെസിമൽ അക്ഷരങ്ങളുടെ ബൈനറി അക്കങ്ങൾ. ഇവ നാലിന്റെയും ആദ്യത്തെ 2 ബിറ്റുകൾ സമാനമാണ്. അപ്പോൾ FE യുടെ 1111 1110 എന്ന 8 ബൈനറി അക്കങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ 8,9,A,B ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും വരാം. അതായത് FE8 മുതൽ FEB വരെ ഏതെങ്കിലും. ഈ അഡ്രസ്സ് റൗട്ടിങ് നടത്താൻ സാധ്യമല്ല.
===സൈറ്റ് ലോക്കൽ അഡ്രസ്സ്===
സ്വകാര്യ(പ്രൈവറ്റ്) നെറ്റ്വർക്കുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഐ.പി. വിലാസം വി6 ലെ വിഭാഗങ്ങൾ ആണ് ഇവ. FEC0::/10 ആണ് തുടക്കം. /10 എന്നത് ആദ്യത്തെ 10 ബിറ്റുകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. FE'' കഴിഞ്ഞാൽ C,D,E,F ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും വരാം. 1100,1101,1110,1111എന്നിവ ആണ് C,D,E,F എന്നീ ഹെക്സാഡെസിമൽ അക്ഷരങ്ങളുടെ ബൈനറി അക്കങ്ങൾ . ഇവ നാലിന്റെയും ആദ്യത്തെ 2 ബിറ്റുകൾ സമാനമാണ്. അപ്പോൾ FE യുടെ 1111 1110 എന്ന 8 ബൈനറി അക്കങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ C,D,E,F ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും വരാം. അതായത് FEC മുതൽ FEF വരെ ഏതെങ്കിലും.
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ് പ്രോട്ടോക്കോൾ]]
cnglykmt9ipz1eemo2rm4ir7ipvm1ao
ആൻഡ്രോയ്ഡ് പതിപ്പുകളുടെ ചരിത്രം
0
170906
4631082
4558705
2026-06-18T13:19:37Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631082
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Android version history}}
2008 സെപ്റ്റംബറിൽ ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.0 പുറത്തിറങ്ങുന്നതോടെയാണ് '''[[ആൻഡ്രോയ്ഡ്|ആൻഡ്രോയിഡ് ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ]]''' പതിപ്പുകളുടെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഗൂഗിളും [[ഓപ്പൺ ഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസ്|ഓപ്പൺഹാൻഡ്സെറ്റ് അലയൻസും]] സംയുക്തമായി നിർമ്മിക്കുന്ന മൊബൈൽ/ടാബ്ലെറ്റ് ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമായ ആൻഡ്രോയ്ഡിന് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പതിപ്പിനെത്തുടർന്ന് ഒട്ടനവധി നവീകരണങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇവ പ്രധാനമായും പുതിയ പ്രത്യേകതകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും സോഫ്റ്റ്വെയർ പിഴവുകൾ പരിഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. 2009 ഏപ്രിലിന് ശേഷം പുറത്തിറക്കുന്ന ആൻഡ്രോയ്ഡ് പതിപ്പിന് ഒരു പലഹാരത്തിന്റെ പേരായിരിക്കും നൽകാറുള്ളത്. ഇത് ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലാവും നൽകുന്നത്:
{| class="wikitable"
|-
! പേര്
! ആന്തരിക രഹസ്യനാമം<ref name=":0">{{Cite web |title=Codenames, Tags, and Build Numbers |url=https://source.android.com/setup/start/build-numbers |access-date=June 1, 2022 |website=Android Open Source Project |publisher=Google |archive-date=November 24, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201124122032/https://source.android.com/setup/start/build-numbers |url-status=live }}</ref>
! പതിപ്പ് നമ്പർ(കൾ)
! [[API|എപിഐ]] ലെവൽ
! പ്രസ്ദ്ധീകരണ തീയതി
! ലേറ്റസ്റ്റ് സെക്യുരിറ്റി പാച്ച് ഡേറ്റ്<ref>{{Cite web |title=Android Security Bulletins |url=https://source.android.com/security/bulletin |access-date=February 8, 2022 |website=Android Open Source Project |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114134818/https://source.android.com/docs/security/bulletin |url-status=live }}</ref>
! ലേറ്റസ്റ്റ് ഗൂഗിൾ പ്ലേ സർവ്വീസ്സ് പതിപ്പ്<ref>{{Cite web |title=Google Play services by Google LLC |url=https://www.apkmirror.com/apk/google-inc/google-play-services/ |access-date=February 8, 2022 |website=APKMirror |language=en |archive-date=March 16, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180316010511/https://www.apkmirror.com/apk/google-inc/google-play-services/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Google Play services |url=https://apkpure.com/google-play-services/com.google.android.gms|access-date=April 28, 2023 |website=APKPure |language=en}}</ref> (റീലീസ് തീയതി)
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് 1.0]]
| {{N/A}}
| {{Version|o|1.0}}
| 1
| സെപ്റ്റംബർ 23, 2008
| rowspan="18" {{N/A}}
| rowspan="7" {{N/A}}
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് 1.1]]
| പെറ്റിറ്റ് ഫോർ
| {{Version|o|1.1}}
| 2
| ഫെബ്രുവരി 9, 2009
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് കപ്പ്കേക്ക്]]
| കപ്പ്കേക്ക്
| {{Version|o|1.5}}
| 3
| എപ്രിൽ 27, 2009
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് ഡോനട്ട്]]
| ഡോനട്ട്
| {{Version|o|1.6}}
| 4
| സെപ്റ്റംബർ 15, 2009
|-
| rowspan="3" | [[ആൻഡ്രോയിഡ് എക്ലേയർ]]
| rowspan="3" | എക്ലേയർ
| {{Version|o|2.0}}
| 5
| ഒക്ടോബർ 27, 2009
|-
| {{Version|o|2.0.1}}
| 6
| ഡിസംബർ 3, 2009
|-
| {{Version|o|2.1}}
| 7
| ജനുവരി 11, 2010<ref name="ReferenceA">{{Cite web |url=https://android-developers.googleblog.com/2010/01/android-21-sdk.html |title=Android 2.1 SDK |access-date=May 19, 2021 |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114134715/https://android-developers.googleblog.com/2010/01/android-21-sdk.html |url-status=live }}</ref>
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് ഫ്രോയോ]]
| ഫ്രോയോ
| {{Version|o|2.2 – 2.2.3}}
| 8
| മെയ് 20, 2010
| 3.2.25 (ഒക്ടോബർ 2014)
|-
| rowspan="2" | [[ആൻഡ്രോയിഡ് ജിഞ്ചർബ്രെഡ്]]
| rowspan="2" | ജിഞ്ചർബ്രെഡ്
| {{Version|o|2.3 – 2.3.2}}
| 9
| ഡിസംബർ 6, 2010
| rowspan="5" | 10.0.84 (നവംബർ 2016)
|-
| {{Version|o|2.3.3 – 2.3.7}}
| 10
| ഫെബ്രുവരി 9, 2011
|-
| rowspan="3" | [[ആൻഡ്രോയിഡ് ഹണികോമ്പ്]]
| rowspan="3" | ഹണികോമ്പ്
| {{Version|o|3.0}}
| 11
| ഫെബ്രുവരി 22, 2011
|-
| {{Version|o|3.1}}
| 12
| മെയ് 10, 2011
|-
| {{Version|o|3.2 – 3.2.6}}
| 13
| ജൂലൈ 15, 2011
|-
| rowspan="2" | [[ആൻഡ്രോയിഡ് ഐസ്ക്രീം സാൻവിച്ച്]]
| rowspan="2" | ഐസ്ക്രീം സാൻവിച്ച്
| {{Version|o|4.0 – 4.0.2}}
| 14
| ഒക്ടോബർ 18, 2011
| rowspan="2" | 14.8.49 (ഫെബ്രുവരി 2019)
|-
| {{Version|o|4.0.3 – 4.0.4}}
| 15
| ഡിസംബർ 16, 2011
|-
| rowspan="3" | [[ആൻഡ്രോയിഡ് ജെല്ലി ബീൻ]]
| rowspan="3" | ജെല്ലി ബീൻ
| {{Version|o|4.1 – 4.1.2}}
| 16
| ജൂലൈ 9, 2012
| rowspan="3" | 21.33.56 (സെപ്റ്റംബർ 2021)
|-
| {{Version|o|4.2 – 4.2.2}}
| 17
| നവംബർ 13, 2012
|-
| {{Version|o|4.3 – 4.3.1}}
| 18
| ജൂലൈ 24, 2013
|-
| rowspan="2" | [[ആൻഡ്രോയിഡ് കിറ്റ്കാറ്റ്]]
| rowspan="2" | കീ ലൈം പൈ(Key Lime Pie)
| {{Version|o|4.4 – 4.4.4}}
| 19
| ഒക്ടോബർ 31, 2013
| ഒക്ടോബർ 2017
| rowspan="2" | 23.30.13 (ഓഗസ്റ്റ് 2023)
|-
| {{Version|o|4.4W – 4.4W.2}}
| 20
| ജൂൺ 25, 2014
| {{dunno}}
|-
| rowspan="2" | [[ആൻഡ്രോയിഡ് ലോലിപോപ്പ്]]
| rowspan="2" | ലെമൺ മെറിംഗു പൈ
| {{Version|o|5.0 – 5.0.2}}
| 21
| നവംബർ 4, 2014<ref name="android.googlesource.com">{{Cite web |url=https://android.googlesource.com/platform/system/core/+/refs/tags/android-5.0.0_r1 |title=refs/tags/android-5.0.0_r1 – platform/system/core – Git at Google |website=android.googlesource.com |access-date=May 19, 2021 |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114134715/https://android.googlesource.com/platform/system/core/+/refs/tags/android-5.0.0_r1 |url-status=live }}</ref>
| നവംബർ 2017
| rowspan="14" |24.08.12 (March 2024)
|-
| {{Version|o|5.1 – 5.1.1}}
| 22
| മാർച്ച് 2, 2015<ref name="ReferenceB">{{Cite web |url=https://android.googlesource.com/platform/system/core/+/refs/tags/android-5.1.0_r1 |title=refs/tags/android-5.1.0_r1 – platform/system/core – Git at Google |website=android.googlesource.com |access-date=May 19, 2021 |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114134720/https://android.googlesource.com/platform/system/core/+/refs/tags/android-5.1.0_r1 |url-status=live }}</ref>
| മാർച്ച് 2018
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് മാർഷ്മല്ലോ]]
| മക്കാഡമിയ നട്ട് കുക്കി
| {{Version|o|6.0 – 6.0.1}}
| 23
| ഒക്ടോബർ 2, 2015<ref name="ReferenceC">{{Cite web |url=https://android.googlesource.com/platform/system/core/+/refs/tags/android-6.0.0_r1 |title=refs/tags/android-6.0.0_r1 – platform/system/core – Git at Google |website=android.googlesource.com |access-date=May 19, 2021 |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114134721/https://android.googlesource.com/platform/system/core/+/refs/tags/android-6.0.0_r1 |url-status=live }}</ref>
| ഓഗസ്റ്റ് 2018
|-
| rowspan="2" | [[Android Nougat|ആൻഡ്രോയിഡ് നൗഗട്ട്]]
| rowspan="2" | ന്യൂയോർക്ക് ചീസ്കേക്ക്
| {{Version|o|7.0}}
| 24
| ഓഗസ്റ്റ് 22, 2016
| ഓഗസ്റ്റ് 2019
|-
| {{Version|o|7.1 – 7.1.2}}
| 25
| ഒക്ടോബർ 4, 2016
| ഒക്ടോബർ 2019
|-
| rowspan="2" | [[ആൻഡ്രോയിഡ് ഒറിയോ]]
| rowspan="2" | ഓട്ട്മീൽ കേക്ക്
| {{Version|o|8.0}}
| 26
| ഓഗസ്റ്റ് 21, 2017
| ജനുവരി 2021
|-
| {{Version|o|8.1}}
| 27
| ഡിസംബർ 5, 2017
| ഒക്ടോബർ 2021
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് പൈ]]
| പിസ്താച്ചിയോ ഐസ് ക്രീം<ref>{{cite web |last1=Parker |first1=Steven |title=Android P being referred to as 'Pistachio Ice Cream' internally at Google |url=https://www.neowin.net/news/android-p-being-referred-to-as-pistachio-ice-cream-internally-at-google/ |website=Neowin |publisher=Neowin LLC |access-date=December 15, 2021 |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114134820/https://www.neowin.net/news/android-p-being-referred-to-as-pistachio-ice-cream-internally-at-google/ |url-status=live }}</ref>
| {{Version|o|9}}
| 28
| ഓഗസ്റ്റ് 6, 2018
| ജനുവരി 2022
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് 10]]
| ക്വിൻസ് ടാർട്ട്<ref name="VergeQR">{{cite web |last1=Gartenberg |first1=Chaim |title=Even Android 11 is cake |url=https://www.theverge.com/tldr/2020/7/23/21336209/android-11-r-red-velvet-cake-internal-code-name-dessert-google |website=The Verge |date=July 23, 2020 |publisher=Vox Media, LLC |access-date=July 27, 2021 |quote=Burke revealed last year that Android Q had been internally known as "Quince Tart" |archive-date=December 17, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221217230719/https://www.theverge.com/tldr/2020/7/23/21336209/android-11-r-red-velvet-cake-internal-code-name-dessert-google |url-status=live }}</ref>
| {{Version|o|10}}
| 29
| സെപ്റ്റംബർ 3, 2019
| ഫെബ്രുവരി 2023
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് 11]]
| റെഡ് വെൽവെറ്റ് കേക്ക്<ref name="VergeQR"/>
| {{Version|o|11}}
| 30
| സെപ്റ്റംബർ 8, 2020
| ഫെബ്രുവരി 2024
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് 12]]
| സ്നോ കോൺ
| {{Version|co|12}}
| 31
| ഒക്ടോബർ 4, 2021
| rowspan="4" | March 2024
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് 12L]]
| സ്നോ കോൺ v2
| {{version|co|12.1}}{{efn|name=A12.1|12L launched as part of the March 2022 security update to supported Pixel devices. The factory images for March 2022 and subsequent updates display the version as 12.1.<ref name="FactoryImages">{{cite web |access-date=March 31, 2022 |title=Factory Images for Nexus and Pixel Devices |url=https://developers.google.com/android/images |website=Google Developers |archive-date=April 4, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170404151606/https://developers.google.com/android/images |url-status=live }}</ref> The device's about page will still show the Android version as 12.<ref>{{cite web |first1=Ron |last1=Amadeo |access-date=2023-03-08 |title=Android 12L is official as "Android 12.1," rolling out now to Pixel phones |url=https://arstechnica.com/gadgets/2022/03/tablet-focused-android-12l-update-rolls-out-just-not-to-any-tablets/ |date=March 7, 2022 |website=Ars Technica |archive-date=March 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307232151/https://arstechnica.com/gadgets/2022/03/tablet-focused-android-12l-update-rolls-out-just-not-to-any-tablets/ |url-status=live }}</ref>}}
| 32
| മാർച്ച് 7, 2022
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് 13]]
| ടിറാമിസു
| {{Version|co|13}}
| 33
| ഓഗസ്റ്റ് 15, 2022
|-
| [[ആൻഡ്രോയിഡ് 14]]
| അപ് സൈഡ് ഡൗൺ കേക്ക്<ref>{{cite news |last1=Bradshaw |first1=Kyle |title=Android 14 gets official internal codename… Upside Down Cake |url=https://9to5google.com/2022/04/22/android-14-gets-official-internal-codename-upside-down-cake/ |access-date=October 5, 2022 |publisher=[[9to5Google]] |date=April 22, 2022 |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114134822/https://9to5google.com/2022/04/22/android-14-gets-official-internal-codename-upside-down-cake/ |url-status=live }}</ref>
| {{Version|c|14}}
| 34
| ഒക്ടോബർ 4, 2023
|-
| ആൻഡ്രോയിഡ് 15
| വാനില ഐസ്ക്രീം<ref>{{cite news |last1=Cantisano |first1=Timi |title=Android 15 dessert-themed codename revealed as 'Vanilla Ice Cream' |url=https://www.xda-developers.com/android-15-vanilla-ice-cream/ |access-date=27 April 2023 |work=[[XDA Developers]] |date=3 March 2023 |language=en}}</ref>
| {{Version|cp|15}} <ref name="A15RN">{{cite web |title=Release notes |url=https://developer.android.com/about/versions/15/release-notes |website=Android Developers |access-date=17 February 2024 |date=17 February 2024}}</ref>
| V DP1<ref name="A15RN" />
| February 16, 2024<ref name="A15RN" />
| February 2024<ref name="A15RN" />
| 24.02.15 (January 2024)<ref name="A15RN" />
|-
| colspan="7" | {{Version|l|show=111110}}
|}
ഇതിനു മുൻപുള്ള പതിപ്പുകൾക്ക് അസ്ട്രോ, ബെൻഡർ എന്നിങ്ങനെയാണ് അനൗദ്യോഗികമായി പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ പകർപ്പവകാശപ്രശ്നങ്ങൾ മുഖാന്തരം ഇത് പൊതുവേ ഉപയോഗിക്കാറില്ല.
ആൻഡ്രോയ്ഡ് പി എന്നതു
പുറത്തിറങ്ങാനിരിക്കുന്ന പുതിയ ആൻഡ്രോയിഡ് പതിപ്പ്.ആൻഡ്രോയിഡ് പി എന്നത് താത്കാലിക പേരാണ് .
== ബീറ്റ പതിപ്പ് ==
2007 നവംബർ 05ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് ബീറ്റ പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{cite web
|work=Google Operating System
|url=http://googlesystem.blogspot.com/2007/11/google-launches-android-open-mobile.html
|title=Google Launches Android, an Open Mobile Platform
|date=2007 November 05}}
</ref><ref>{{Citation
|publisher=Gizmodo
|url=http://gizmodo.com/#!318561/live-googles-gphone-open-handset-alliance-conference-call
|type=transcript
|title=Live Google’s gPhone Open handset alliance conference call
|date=2007 November 05}}.
</ref> ഇതിന്റെ സോഫ്റ്റ്വെയർ ഡെവലപ്മെന്റ് കിറ്റ് പുറത്തിറങ്ങിയത് 2007 നവംബർ 12നും.<ref>{{cite web
| publisher=Macworld
| url=http://www.macworld.com/article/61005/2007/11/androidsdk.html
| title=Google releases Android SDK
| date=2007 November 12
| access-date=2011-12-03
| archive-date=2010-08-22
| archive-url=https://web.archive.org/web/20100822061319/http://www.macworld.com/article/61005/2007/11/androidsdk.html
| url-status=dead
}}</ref>
== ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.0 ==
[[പ്രമാണം:T-Mobile G1 launch event 2.jpg|thumb|right|ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.0 അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയ എച്ച്. ടി. സി ഡ്രീം ജിവൺ]]
2008 സെപ്റ്റംബർ 23ന് ആൻഡ്രോയ്ഡിന്റെ വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ആദ്യത്തെ പതിപ്പ്, 1.0 പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{cite web
|url=http://android-developers.blogspot.com/2008/09/announcing-android-10-sdk-release-1.html
|title=Announcing the Android 1.0 SDK, release 1
|date=2008 September 23
|work=Android Developers Blog
|first=Dan
|last=Morrill
|accessdate=2011-01-12}}
</ref> എച്ച്ടിസിയുടെ ഡ്രീം ജി.വൺ ( HTC Dream G1)<ref name=HTC>{{cite news
|publisher=HTC
|url=http://www.htc.com/www/press.aspx?id=66338&lang=1033
|accessdate=2009-05-19
|title=T-Mobile Unveils the T-Mobile G1 – the First Phone Powered by Android}}
</ref> ആണ് ആദ്യത്തെ ആൻഡ്രോയ്ഡ് സന്നിവേശിപ്പിച്ച ഉപകരണം. ഇതിലുൾപ്പെടുത്തിയ പ്രധാന പ്രത്യേകതകൾ
* ആൻഡ്രോയ്ഡ് ചന്ത
* വെബ് ബ്രൗസർ<ref name="Engadget">
{{cite news
|url=http://www.engadget.com/2008/10/16/t-mobile-g1-review-part-2-software-and-wrap-up/
|title=T-Mobile G1 review, part 2: software and wrap-up
|first=Joshua
|last=Topolsky
|publisher=Engadget
|date=October 16, 2008}}
</ref><ref name="Release features - Android 1.0">{{cite news
|publisher=Google
|url=https://sites.google.com/a/android.com/opensource/release-features---android-1-0
|title=Release features – Android 1.0
|access-date=2011-12-03
|archive-date=2019-09-19
|archive-url=https://web.archive.org/web/20190919041651/https://www.google.com/a/android.com/ServiceLogin?service=jotspot&passive=1209600&continue=https%3A%2F%2Fsites.google.com%2Fa%2Fandroid.com%2Fopensource%2Frelease-features---android-1-0&followup=https%3A%2F%2Fsites.google.com%2Fa%2Fandroid.com%2Fopensource%2Frelease-features---android-1-0&ul=1
|url-status=dead
}}</ref>
* ക്യാമറ പിന്തുണ<ref name="T-Mobile G1 Google Android Phone">{{cite news
|publisher=PC Magazine
|url=http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2331003,00.asp
|title=T-Mobile G1 (Google Android Phone)}}
</ref>
* ജിമെയിൽ
* ഗൂഗിൾ കോണ്ടാക്ട്സ്
* ഗൂഗിൾ കലണ്ടർ
* ഗൂഗിൾ മാപ്പ്സ്<ref name="T-Mobile G1 Google Android Phone"/> എന്നിവയുടെ ക്രോഡീകരണവും
* ഗൂഗിൾ ടാക്ക്
* ഗൂഗിൾ സേർച്ച
* യൂട്യൂബ്<ref name="Android for Dummies">
{{cite web
|url=http://www.techpluto.com/what-is-android/
| title=Android for Dummies
| date=September 18, 2008
|publisher=TechPluto}}
</ref>
* മീഡിയ പ്ലയർ<ref name="Release features - Android 1.0"/><ref name="T-Mobile G1 Google Android Phone"/>
* എം.എം.എസ് - എസ്.എം. എസ്,
* വൈഫൈ-ബ്ലൂടൂത്ത് പിന്തുണ
== ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.1 ==
ടി മൊബൈൽ ജി വണ്ണിനായി (T-Mobile G1) 2009 ഫെബ്രുവരി 09ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.1 പുറത്തിറക്കി ഈ അധികരിച്ച പതിപ്പ് കൂടുതൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും 1.0-ൽ കണ്ട പിഴവുകൾ പരിഹരിക്കുകയും ആപ്ലിക്കേഷൻ പ്രോഗ്രാമിങ്ങ് ഇന്റർഫേസ് മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>
{{cite web
|url=http://developer.android.com/sdk/android-1.1.html
|title=Android 1.1 Version Notes
|date=February 2009
|work=Android Developers
|accessdate=2011-01-12}}
</ref>
== 1.5 കപ്കേക്ക് ==
[[പ്രമാണം:Android home.png|thumb|170px|right|1.5ലധിഷ്ടിതമായ ആൻഡ്രോയ്ഡ് എമുലേറ്ററിന്റെ പൂമുഖം]]
ലിനക്സ് കെർണൽ 2.6.27 നെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 2009 ഏപ്രിൽ 30ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.5 കപ്കേക്ക് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{cite web
|url=http://android-developers.blogspot.com/2009/04/android-15-is-here.html
|title=Android 1.5 is here!
|date=2009 April 27
|work=Android Developers Blog
|first=Xavier
|last=Ducrohet
|accessdate=2009-09-03}}
</ref><ref>
{{cite news
|last=Rob
|first=Jackson
|title=CONFIRMED: Official Cupcake Update Underway for T-Mobile G1 USA & UK!
|date=2009 April 30
|url=http://phandroid.com/2009/04/30/official-cupcake-update-underway-for-t-mobile-g1-usa/
|work=Android Phone Fans
|accessdate=2009-09-03}}
</ref> ഇതിലെ പ്രത്യേകതകൾ<ref name="cupcake-highlights">{{cite web
|date=April 2009
|url=http://developer.android.com/sdk/android-1.5-highlights.html
|title=Android 1.5 Platform Highlights
|work=Android Developers
|accessdate=2009-09-03
|archive-date=2009-09-01
|archive-url=https://web.archive.org/web/20090901200518/http://developer.android.com/sdk/android-1.5-highlights.html
|url-status=dead
}}</ref>
* യൂട്യൂബിലേക്കും പിക്കാസയിലേക്കും നേരിട്ട് ചിത്രങ്ങളും വീഡിയോകളും അപ്ലോഡാനുള്ള ഉപാധി
* ചലനാത്മകമായ സ്ക്രീൻ
* വിഡ്ജറ്റുകളുടെ പിന്തുണ,<ref>
{{cite web
|url=http://developer.android.com/guide/topics/appwidgets/index.html
|title=App Widgets
|publisher=Android Developers}}
</ref>
* മറ്റ് വിർച്വൽ കീബോഡുകളുടേയും ടെക്സ്റ്റ് പ്രഡിക്ഷൻ നിഘണ്ടു ഉപഭോഗം
* 3ജിപി- എംപെഗ്4 പിന്തൂണ
== 1.6 ഡോനട്ട് ==
[[പ്രമാണം:Android 1.6 on the Android SDK.png|thumb|170px|right|ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.6 പൂമുഖം]]
ലിനക്സ് കെർണൽ 2.6.29നെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി, ആൻഡ്രോയ്ഡ് 1.6 SDK 1.6 ഡോനട്ട് 2009 സെപ്റ്റംബർ 15നു പുറത്തിറക്കി.<ref
name="donut-highlights" /><ref>{{cite web
|url=http://android-developers.blogspot.com/2009/09/android-16-sdk-is-here.html
|title=Android 1.6 SDK is here
|date=2009 September 15
|work=Android
Developers Blog
|first=Xavier
|last=Ducrohet
|accessdate=2009-10-01}}
</ref>
<ref>{{cite news
|last=Ryan
|first=Paul
|title=Google releases Android 1.6; Palm unleashes WebOS 1.2
|date=2009 October 1
|url=http://arstechnica.com/gadgets/news/2009/10/google-releases-android-16-palm-releases-webos-12.ars
|work=Ars Technica
|accessdate=2009-10-01}}
</ref> ഇതിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ.<ref
name="donut-highlights">{{cite web
|date=September
2009
|url=http://developer.android.com/sdk/android-1.6-highlights.html
|title=Android 1.6 Platform Highlights
|work=Android Developers
|accessdate=2009-10-01
|archive-date=2009-09-27
|archive-url=https://web.archive.org/web/20090927092517/http://developer.android.com/sdk/android-1.6-highlights.html
|url-status=dead
}}</ref>
* വെബ്, കോണ്ടാക്ട്സ്, ഹിസ്റ്ററി എന്നിവയിൽ ടെക്സ്റ്റ് - ശബ്ദാന്വേഷണം
* ബഹുഭാഷാ സ്പീച്ച് സിന്തസിസ് എഞ്ചിൻ
* ആൻഡ്രൊയ്ഡ് ചന്തയിലെ ഉത്പന്നങ്ങളിൽ മെച്ചപ്പെട്ട് തിരച്ചിലും ഉത്പന്നങ്ങളുടെ പ്രിവ്യൂ കാണാനുമുള്ള അവസരം
* ഗ്യാലറി ക്യാമറ, ക്യാംകോഡർ എന്നിവയുടെ മെച്ചപ്പെട്ട ക്രോഡീകരണത്തിലൂടെ മികച്ച ഉപയോഗക്ഷമത
* ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള അവസരം
* ഡബ്ലൂവിജിഎ സ്ക്രീൻ റസല്യൂഷൻ പിന്തുണ
== 2.0/2.1 എക്ലേഴ്സ് ==
[[പ്രമാണം:Motorola-milestone-wikipedia.jpg|thumb|right|ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.0. അധിഷ്ഠിതമായ മോട്ടോറോള ഡ്രോയ്ഡ്.]]
=== 2.0 ===
ലിനക്സ് കേർണൽ 2.6.29നെ അടീസ്ഥാനമാക്കി 2009 ഒക്ടോബർ 26ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.0 SDK,<ref>{{cite web |url = http://developer.android.com/sdk/android-2.0.html |title = Android 2.0, Release 1 |work = Android Developers |accessdate = 2009-10-27 |archive-date = 2009-10-28 |archive-url = https://web.archive.org/web/20091028223443/http://developer.android.com/sdk/android-2.0.html |url-status = dead }}</ref> ഡിസംബർ 3ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.0.1 SDK,<ref name = "2.0.1 SDK">{{cite web
| url = http://developer.android.com/sdk/android-2.0.1.html
| title = Android 2.0.1, Release 1 SDK
| work = Android Developers
| accessdate = 2010-01-17
| archive-date = 2010-01-15
| archive-url = https://web.archive.org/web/20100115003947/http://developer.android.com/sdk/android-2.0.1.html
| url-status = dead
}}</ref> 2010 ജനുവരി 12ന് 2.1 SDK എന്നിവ പുറത്തിറങ്ങി.<ref name = "2.1
SDK">{{cite web
|url = http://developer.android.com/sdk/android-2.1.html
|title = Android 2.1, Release 1
|work = Android Developers
|accessdate = 2010-01-17
|archive-date = 2010-01-14
|archive-url = https://web.archive.org/web/20100114194657/http://developer.android.com/sdk/android-2.1.html
|url-status = dead
}}
</ref> ഇവയിൽ വന്ന മാറ്റങ്ങൾ <ref name="eclair-highlights">{{cite web
|url = http://developer.android.com/sdk/android-2.0-highlights.html
|title = Android 2.0 Platform Highlights
|work = Android Developers
|accessdate = 2009-10-27
|archive-date = 2009-10-29
|archive-url = https://web.archive.org/web/20091029032030/http://developer.android.com/sdk/android-2.0-highlights.html
|url-status = dead
}}</ref>
* ബ്ലൂടൂത്ത് 2.1 പിന്തുണ
* കോണ്ടാക്ടിൽ നിന്നും നേരിട്ട് കാൾ/ഈമെയിൽ/മെസേജ്
* ഒന്നിൽ കൂടുതൽ അക്കൗണ്ടുകൾ ക്രോഡീകരിക്കാനുള്ള അവസരം
* ക്യാമറാ നവീകരണം
* വിർച്വൽ കീബോഡ് നവീകരണം
* മെച്ചപ്പെട്ട കോണ്ട്രാസ്റ്റ് അനുപാതം എന്നിവയായിരുന്നു
=== 2.0.1 ===
2009 ഡിസംബർ 3ന് ചട്ടക്കൂട്, ഏ.പി.ഐ, സ്വഭാവം എന്നിവയിൽ വ്യതിയാനം വരുത്തി പിഴവുകൾ പരിഹരിച്ച് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.0.1 പുറത്തിറങ്ങി.<ref name = "2.0.1 SDK"/>
=== 2.1 ===
2010 ജനുവരി 12ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.1 SDK പുറത്തിറക്കി.<ref name = "2.1
SDK"/>
== 2.2.x ഫ്രോയോ ==
[[File:Android 2.2 Froyo home.png|thumb|180px|2.2 ഹോം സ്ക്രീൻ]]
=== 2.2 ===
ലിനക്സ് കെർണൽ 2.6.32നെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി 2010 മെയ് 20ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.2 ഫ്രോയോ SDK,<ref name="froyo-highlights"/><ref
name="froyo-dev-blog">{{cite web
|url = http://android-developers.blogspot.com/2010/05/android-22-and-developers-goodies.html
|work = Android Developers Blog
|title = Android 2.2 and developers goodies
|publisher = [[ഗൂഗിൾ]]
|accessdate = 2010-05-20
|first = Xavier
|last = Ducrohet
|date = 20 May 2010}}
</ref> പുറത്തിറങ്ങി. ഇതിലുൾപ്പെടുത്തിയ പുതിയ സവിശേഷതകൾ<ref name="froyo-highlights">{{cite web
|date=2010 May 20
|url=http://developer.android.com/sdk/android-2.2-highlights.html
|title=Android 2.2 Platform Highlights
|work=Android Developers
|accessdate=2010-05-23
|archive-date=2012-07-06
|archive-url=https://www.webcitation.org/68xmGXBy7?url=http://developer.android.com/about/versions/android-2.2-highlights.html
|url-status=dead
}}</ref>
* വേഗത, മെമ്മറി, കാര്യക്ഷമത എന്നിവയിലെ വർദ്ധന,<ref
name="unofficial-froyo-features">{{cite web
|url =http://www.androidpolice.com/2010/05/20/exclusive-unofficially-confirmed-froyo-features-post-day-1-of-google-io-google-io-blitz-coverage-day-1/
|title = Unofficially Confirmed Froyo Features, Post-Day-1 Of Google I/O
|work = Android Police
|accessdate =2010-05-20}}
</ref>
* ജെഐടി കമ്പൈലേഷൻ,<ref>{{cite web
|url =http://www.androidpolice.com/2010/05/11/exclusive-androidpolice-coms-nexus-one-is-running-android-2-2-froyo-how-fast-is-it-compared-to-2-1-oh-only-about-450-faster/
|title = Nexus One Is Running Android 2.2 Froyo. How Fast Is It Compared To 2.1? Oh, Only About 450% Faster
|work = androidpolice
|accessdate =2010-05-13}}
</ref>
* ക്രോം വി8 ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് ബ്രൗസർ
* ആൻഡ്രോയ്ഡ് ക്ലൗഡ് ഡിവൈസ് മെസ്സേജിങ്ങ് സേവനം
* യുഎസ്ബി ടെതറിങ്ങ്
* വൈഫൈ ഹോട്ട്സ്പോട്ട്
* അഡോബി ഫ്ലാഷ് പിന്തുണ,<ref>{{cite news
|url = http://bits.blogs.nytimes.com/2010/04/27/googles-andy-rubin-on-everything-android/
|title = Google's Andy Rubin on Everything Android |work = NY Times
|accessdate =2010-05-20 |first=Brad |last=Stone
|date=2010-04-27}}</ref>
* ബാഹ്യ മെമ്മറിയിലേക്ക് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ സന്നിവേശിപ്പിക്കാനുള്ള സൗകര്യം
* ന്യൂമറിക് ആൽഫാന്യൂമറിക് രഹസ്യവാക്കുകളുടേ പിന്തുണ
* മൊബൈൽ വഴിയുള്ള ഡേറ്റ ഉപഭോഗം നിർത്തിവയ്ക്കാനുള്ള അവസരം
* മൈക്രോസൊഫ്റ്റ് എക്സ്ച്ചേഞ്ച് പിന്തുണ എന്നിവയാണ്.
=== 2.2.1 ===
2011 ജനുവരി 18ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.2.1 ചെറിയ നവീകരണങ്ങളോടെ പുറത്തിറങ്ങി <ref>{{citeweb
|last=Aronsson
|first=Lars
|title=Android2.2.1 update for Samsung Galaxy S now rolling out via Kies
|url=http://androinica.com/2011/01/android-2-2-1-update-for-samsung-galaxy-s-now-rolling-out-via-kies/
|accessdate=2011 November 17
|publisher=androinica.com
|date=2011 January 18
|archive-date=2011-11-11
|archive-url=https://web.archive.org/web/20111111182743/http://androinica.com/2011/01/android-2-2-1-update-for-samsung-galaxy-s-now-rolling-out-via-kies/
|url-status=dead
}}</ref>
=== 2.2.2 ===
ജനുവരി 22 ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.2.2 നെക്സസ് വണ്ണിനെ അലട്ടിയിരുന്ന എസ്.എം.എസ് റൂട്ടീൻ പിഴവുകൾ പരിഹരിച്ച് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{citeweb
|last=Hollister
|first=Sean
|title=Nexus One gets tiny update to Android 2.2.2, fixes SMS routing
issues
|url=http://www.engadget.com/2011/01/22/nexus-one-gets-tiny-update-to-android-2-2-2-probably-fixes-sms/
|accessdate=2011 November 17
|publisher=engadget.com
|date=2011 January 22}}
</ref>
=== 2.2.3 ===
നവംബർ 21ന് Android 2.2.3 SDK രണ്ട് സുരക്ഷിതത്വ നവീകരണങ്ങൾ വരുത്തി പുറത്തിറങ്ങി
== 2.3.x ജിഞ്ചർബ്രഡ് ==
[[പ്രമാണം:Nexus S.png|thumb|170px|right|ഗൂഗിളിന്റെ നെക്സസ് എസ്, ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.3 ജിഞ്ചർബ്രഡിൽ]]
=== 2.3 ===
ലിനക്സ് കെർണൽ 2.6.35 നെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി 2010 ഡിസംബർ 6ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.3 ജിഞ്ചർബ്രഡ് SDK പുറത്തിറങ്ങി.<ref name="gingerbread-highlights"/><ref name="gingerbread-dev-blog">{{cite web |url =
http://android-developers.blogspot.com/2010/12/android-23-platform-and-updated-sdk.html
|work = Android Developers Blog
|title = Android 2.3 Platform and Updated SDK Tools |publisher = [[ഗൂഗിൾ]]
|accessdate = 2010-12-07
|first = Xavier
|last = Ducrohet
|date = 6 December 2010}}
</ref>
മാറ്റങ്ങളിൽ<ref name="gingerbread-highlights">{{cite web
|date=2010 December 6
|url=http://developer.android.com/sdk/android-2.3-highlights.html
|title=Android 2.3 Platform Highlights
|work=Android Developers
|accessdate=2010-12-07
|archive-date=2012-01-27
|archive-url=https://web.archive.org/web/20120127133938/https://developer.android.com/sdk/android-2.3-highlights.html
|url-status=dead
}}</ref> ഇതിലെ നവീകരണങ്ങൾ<ref name="gingerbread-highlights"/>
* വേഗതയും ലാളിത്യവും നിറഞ്ഞ പുതിയ ഉപയോക്തൃ ഇന്റർഫേസ്
* WXGA മുതൽ മുകളിലോട്ടുള്ള വലിയ സ്ക്രീനുകൾക്കും പിന്തുണ
* മെച്ചപ്പെടുത്തിയ വിർച്വൽ കീബോഡ്
* മെച്ചപ്പെടുത്തിയ കോപ്പി/പേസ്റ്റ് സംവിധാനം
* ഗാർബേജ് കളക്ഷൻ
* ഗൈറോസ്കോപ്പ് ബാരോമീറ്റർ മുതലായ പുതിയ സെൻസറുകൾക്കുള്ള പിന്തുണ
* പുതിയ ഡൗൺലോഡ് മാനേജർ
* നേറ്റീവ് കോഡ് ഡെവലപ്പ്മെന്റിന് പിന്തുണ
* ഫ്രണ്ട് ക്യാമറയ്ക്ക് പിന്തുണ
* പുതിയ ആഡിയോ ഇഫക്ടുകൾ
* നിയർ ഫീൾഡ് കമ്യൂണിക്കേഷൻ പിന്തൂണ എന്നിവയാണ്.
=== 2.3.3 ===
2011 ഫെബ്രുവരി 9ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.3.3 പുറത്തിറങ്ങി<ref>{{cite web |url=http://developer.android.com/sdk/android-2.3.3.html |title=Android
2.3.3 Platform |publisher=Android Developers |access-date=2011-12-03 |archive-date=2012-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120613232731/http://developer.android.com/sdk/android-2.3.3.html |url-status=dead }}</ref>
=== 2.3.4 ===
2.3.4 പതിപ്പിൽ ഗൂഗിൾ വീഡിയോ ചാറ്റും വായിസ് ചാറ്റും ഉൾപ്പെടുത്തി<ref>{{cite web
|url=http://googlemobile.blogspot.com/2011/04/video-chat-on-your-android-phone.html
|title=Video Chat on Your Android Phone |date=2011 April 28
|work=Google Mobile Blog}}
</ref>
=== 2.3.5 ===
2011 ജൂലൈ 25ന് ഒറ്റനവധി നവീകരണങ്ങളോടേ ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.3.5 പുറത്തിറങ്ങി<ref>{{cite web
|last=Arghire
|first=Ionut
|title=Android 2.3.5 Arrives on Galaxy S in the UK
|url=http://news.softpedia.com/news/Android-2-3-5-Arrives-on-Galaxy-S-in-the-UK-235644.shtml
|work=Softpedia.com
|accessdate=2011 December 1}}</ref> ഇതിലെ നവീകരണങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ്
* ക്യാമറ സോഫ്റ്റ്വെയറിൽ നവീകരണങ്ങൾ
* സാംസങ് ഗാലക്സി എസിലെ ബ്ലൂടൂത്ത് പിഴവ് പരിഹരിച്ചു
* ബാറ്ററി കാര്യക്ഷമത വർധിപ്പിച്ചു.
* ജീമെയിൽ ആപ്ലിക്കേഷൻ മെച്ചപ്പെടുത്തി
=== 2.3.6 ===
ഈ പതിപ്പിൽ വോയ്സ് സേർച്ച് പിഴവ് പരിഹരിച്ചു.
=== 2.3.7 ===
നെക്സസ് S 4Gൽ ഗൂഗിൾ വാലറ്റ് പിന്തുണയോട് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 2.3.7 പുറത്തിറങ്ങി.
== 3.x ഹണീകോമ്പ് ==
=== 3.0 ===
[[പ്രമാണം:Xoom Motorola.jpg|300px|thumb|right|മോട്ടോറോള ക്സൂം, ആൻഡ്രോയ്ഡ് 3.0 ഹണീകോമ്പിൽ അധിഷ്ഠിതമായി]]
2011 ഫെബ്രുവരി 22ന് ടാബ്ലറ്റുകൾക്ക് മാത്രമായി ലിനക്സ് കെർണൽ 2.6.36നെ അധിഷ്ഠിതമാക്കി ആൻഡ്രോയ്ഡ് 3.0 ഹണീകോമ്പ് പുറത്തിറക്കി.<ref name="honeycomb-highlights"/>
<ref name="honeycomb-sneak-peek">{{cite web
|url=http://googlemobile.blogspot.com/2011/01/sneak-peak-of-android-30-honeycomb.html
|title=A Sneak Peek of Android 3.0, Honeycomb
|first=Andy
|last=Rubin
|work=Google Mobile Blog
|date=2011 January 5
|publisher = Google
|accessdate=2011-01-05 }}
</ref>
<ref>{{cite web
|url= http://android-developers.blogspot.com/2011/02/final-android-30-platform-and-updated.html
|title=Final Android 3.0 Platform and Updated SDK Tools
|author=Xavier
Ducrohet
|work=Android Developers blog
|date=2011 February 22
|accessdate=2011 February 23}}
</ref>
<ref>{{cite web
|url=http://www.anandtech.com/show/4150/googles-android-event-analysis/2
|title=Google's Android Event Analysis
|author=Mithun Chandrasekhar
|work=AnandTech
|date=2011 February 2
|accessdate=2011 February 5
|quote=I confirmed this with Google; Honeycomb, at least in the current form, will not be coming to non-tablet devices.
|archive-date=2011-02-05
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110205210127/http://www.anandtech.com/show/4150/googles-android-event-analysis/2
|url-status=dead
}}</ref> ഇതുൾപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഉപാധി, മോട്ടോറോള ക്സൂം ടാബ്ലറ്റ് 2011 ഫെബ്രുവരി 24ന് വിപണിയിലെത്തി. ഇതിലെ മാറ്റങ്ങൾ<ref>{{cite web |url=
http://www.engadget.com/2011/01/26/motorola-atrix-4g-and-xoom-tablet-launching-at-the-end-of-februa/
|title=Motorola Atrix 4G and Xoom tablet launching at the end of
February, Droid Bionic and LTE Xoom in Q2 |author=Nilay Patel
|work=Engadget |date=2011 January 26|accessdate=2011 February 5}}</ref></small> Changes included:<ref
name="honeycomb-highlights">{{cite web
|url=http://developer.android.com/sdk/android-3.0-highlights.html
|title=Android 3.0 Platform Highlights
|work=Android Developers
|accessdate=2011 Feb 23
|archive-date=2011-02-16
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110216200154/http://developer.android.com/sdk/android-3.0-highlights.html
|url-status=dead
}}</ref>
* ഹോളോഗ്രഫിക് യൂസർ ഇന്റെർഫേസോടു കൂടിയ ടാബ്ലറ്റ് പിന്തുണ
* സിസ്റ്റം ബാർ
* ആക്ഷൻ ബാർ
* മൾട്ടിപ്പിൾ ടാസ്കിങ്ങ് പിന്തുണ
* നവീകരിച്ച കീബോഡ്
* ബഹുദളങ്ങഓട് കൂടിയ ബ്രൗസർ
* ക്യാമറ സംവിധാനങ്ങളിലേക്ക് പെട്ടെന്നുള്ള ആക്സസ്
* നവീകരിച്ച ഗ്യാലറി ദൃശ്യം
* ഹാർഡ്വെയർ ആക്സിലറേഷൻ
* ഗൂഗിൾ ടോക്കിൽ വീഡിയോ ചാറ്റ് പിന്തുണ
* മൾട്ടിക്കോർ പ്രോസസർ പിന്തുണ
* ഉപയോക്തൃവിവരങ്ങൾ എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള സൗകര്യം എന്നിവയാണ്
=== 3.1 ===
2011 മെയ് 10ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 3.1 SDK വിപണിയിലെത്തി.<ref>{{cite web
|url=http://android-developers.blogspot.com/2011/05/android-31-platform-new-sdk-tools.html
|title=Android 3.1 Platform, New SDK tools
|date=2011 May 10
|first=Xavier
|last=Ducrohet
|work=Android Developers Blog
|accessdate=2011 May 10}}
</ref> ഇതിലെ മാറ്റങ്ങൾ
* യൂ.എസ്. ബി കണക്ടിവിറ്റി
* വിപുലീകരിച്ച സമീപകാല ആപ്പ്സ് പട്ടിക
* വലിപ്പം മാറ്റാൻ കഴിയാവുന്ന ഹോം സ്ക്രീൻ വിഡ്ജറ്റുകൾ
* ബാഹ്യ കീബോഡ്, പോയിന്റിങ്ങ് ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള പിന്തുണ.
* ജോയ്സ്റ്റിക്ക്, ഗെയിംപാഡ് പിന്തുണ
* എച്ച്.ടി.ടി.പി. പ്രോക്സി പിന്തുണ
=== 3.2 ===
2011 ജൂലൈ 15ന് ഹൂവൈ മീഡിയപാഡിലൂടെ 3.2 SDK പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{cite web
|url=http://android-developers.blogspot.com/2011/07/android-32-platform-and-updated-sdk.html
|title=Android 3.2 Platform and Updated SDK tools |date=2011 July 15
|first=Xavier
|last=Ducrohet
|work=Android Developers Blog
|accessdate=2011 July 16}}
</ref><ref>{{cite web| url=
http://www.engadget.com/2011/06/20/huawei-mediapad-revealed-worlds-first-7-inch-android-3-2-table/
|title=Huawei MediaPad revealed first 3.2 tablet |author=Darren Murph
|work= Engadget
| date=2011-06-20
|accessdate=2011-06-20}}
</ref>
* മെച്ചപ്പെടുത്തിയ ഹാർഡ്വെയർ പിന്തുണ
* സെക്യുവർ ഡിവസിലെ ആപ്ലിക്കേഷനിലേക്ക് പെട്ടെന്നുള്ള ആക്സസ്
* കോമ്പാറ്റിബിലിറ്റി ഡിസ്പ്ലൈ മോഡ് എന്നിവയയായിരുന്നു ഇതിലെ മാറ്റങ്ങൾ
=== 3.2.1 ===
2011 സെപ്റ്റംബർ 20ന് ആൻഡ്രോയ്ഡ് 3.2.1 നവീകരിച്ചത് പുറത്തിറങ്ങി. ഇതിലുൾപ്പെട്ട മാറ്റങ്ങൾ
* സുരക്ഷിതത്വം, സ്ഥിരത, വൈഫൈ എന്നിവയിലെ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ
* ആൻഡ്രോയ്ഡ് ചന്തയുടെ നവീകരണം
* ഗൂഗിൾ ബുക്ക്സിൽ വരുത്തിയ നവീകരണം
* അഡോബി ഫ്ലാഷ് നവീകരണത്തോട് കൂടിയ ബ്രൗസർ
* മെച്ചപ്പെടുത്തിയ ചൈനീസ് നിഘണ്ടു.
=== 3.2.2 ===
2011 ആഗസ്റ്റ് 30ന് പുറത്തിറങ്ങി. മോട്ടോറോള ക്സൂം എക്സ്.ജി ക്കായി ചില്ലറ മാറ്റങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി.
== 4.0 ഐസ്ക്രീം സാൻഡ്വിച്ച് ==
[[പ്രമാണം:Galaxy Nexus smartphone.jpg|thumb|ആൻഡ്രോയ്ഡ് 4.0.1 ഐസ്ക്രീം സാൻഡ്വിച്ചിൽ അധിഷ്ഠിതമായ [[ഗ്യാലക്സി നെക്സസ്]]]]
2011 ഒക്ടോബർ 19ന് [[ഗ്യാലക്സി നെക്സസ്]] ആൻഡ്രോയ്ഡ് 4.0 ഐസ്ക്രീം സാൻഡ്വിച്ച് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{cite web
|url=http://socialbarrel.com/android-4-0-ice-cream-sandwich-sdk-now-available/24093/
|title=Android 4.0 Ice Cream Sandwich SDK Now Available
|publisher=Social Barrel
|first=Francis
|last=Rey
|date=2011 October 19
|access-date=2011-12-04
|archive-date=2013-09-08
|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908152338/http://socialbarrel.com/android-4-0-ice-cream-sandwich-sdk-now-available/24093/
|url-status=dead
}}</ref><ref>{{cite web
|url=http://www.youtube.com/watch?v=RX4btquQzUE |title=Calling All Ice
Cream Sandwich Lovers
|publisher=YouTube}}
</ref> ഇതിലെ പ്രത്യേകതകൾ
* വിഡ്ജറ്റുകളെ പുതിയ ടാബിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി
* നവീകരിക്കാവുന്ന ലോഞ്ചർ സംവിധാനം
* ഡ്രാഗ് ആൻഡ് ഡ്രോപ്പ് മുഖാന്തരം പെട്ടെന്ന് നിർമ്മിക്കാനാവുന്ന ഫയലുകൾ
* കലണ്ടറിൽ പിഞ്ച് ടു സൂം വ്യവസ്ഥ
* ഓഫ്ലൈൻ തിരച്ചിൽ സംവിധാനം
* ജീമെയിൽ സംഭാഷണങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്വിച്ച് ചെയ്യാനുള്ള സംവിധാനം
* സ്ക്രീൻഷോട്ട് ക്യാപ്ചർ സംവിധാനം
* മുഖം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പൂട്ട് മാറ്റാനുള്ള സംവിധാനം
* 16 ടാബുകൾ വരെ തുറക്കാവുന്ന പുതിയ ബ്രൗസർ
* ഡാറ്റാ ഉപഭോഗത്തെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള സംവിധാനം
* മെച്ചപ്പെടുത്തിയ ക്യാമറ, ചിത്ര എഡിറ്റർ
* ആൻഡ്രോയ്ഡ് ബീം - പുതിയ നിയർ ഫീൾഡ് കമ്യൂണിക്കേഷൻ സംവിധാനം
* വൈഫൈ ഡയറക്ട്
* 1080 പിക്സൽ വീഡിയോ റെക്കോഡിങ്ങ് <ref>{{cite web
| url=http://www.engadget.com/2011/10/18/android-4-0-ice-cream-sandwich-now-official/
| title=Android 4.0 Ice Cream Sandwich now official, includes revamped
design, enhancements galore
| publisher=Engadget
| first=Brad
| last=Molen
| date=October 19, 2011
| accessdate=October 19, 2011}}
</ref>
<ref>{{cite news
|url=http://reviews.cnet.com/8301-19736_7-20122331-251/ice-cream-sandwich-adds-tons-of-new-features/?tag=mncol;txt
|title=Ice Cream Sandwich adds tons of new features
|publisher=CNET
|first=Kent
|last=German
|date=October 18, 2011
}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
<ref>{{cite web
|url=http://techcrunch.com/2011/10/18/a-quick-ice-cream-sandwich-feature-rundown/
|title=A Quick Android 4.0 Ice Cream Sandwich Feature Rundown
|publisher=Tech Crunch
|first=Chris
|last=Velazco
|date=October 18, 2011}}</ref>
===ആൻഡ്രോയിഡ് 4.0.3 ഐസ്ക്രീം സാൻഡ്വിച്ച്===
ആൻഡ്രോയിഡ് 4.0.3 ഐസ്ക്രീം സാൻഡ്വിച്ച് 2011 ഡിസംബർ 16-ന് പുറത്തിറങ്ങി.<ref name=ICS16Dec2011>[http://android-developers.blogspot.com/2011/12/android-403-platform-and-updated-sdk.html "Android 4.0.3 Platform and Updated SDK tools"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140719073950/http://android-developers.blogspot.com/2011/12/android-403-platform-and-updated-sdk.html |date=July 19, 2014 }}. Android Developers Blog. December 16, 2011. Retrieved January 4, 2012.</ref>ആൻഡ്രോയിഡ് 4.0 ഐസ്ക്രീം സാൻഡ്വിച്ച് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിലേക്കുള്ള അപ്ഡേറ്റായിരുന്നു.
*വിവിധ ബഗ് പരിഹാരങ്ങളും ഒപ്റ്റിമൈസേഷനുകളും ചെറിയ ഫീച്ചർ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകളും അവതരിപ്പിച്ചു.
*ഗ്രാഫിക്സ്, ഡാറ്റാബേസുകൾ, അക്ഷരത്തെറ്റ് പരിശോധന, ബ്ലൂടൂത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം എന്നിവയിൽ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ നടത്തി.
*കോൺടാക്റ്റ് പ്രൊവൈഡർ ഒരു സോഷ്യൽ സ്ട്രീം എപിഐ ഉൾപ്പെടെ, ഡെവലപ്പർമാർക്കുള്ള പുതിയ [[API|എപിഐകൾ]].
*കലണ്ടർ പ്രൊവൈഡറിനെ മെച്ചപ്പെടുത്തി എടുത്തു.
*വീഡിയോ സ്റ്റെബിലൈസേഷനും ക്യുവിജിഎ റെസല്യൂഷനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്ന പുതിയ ക്യാമറ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ.
*സ്ക്രീൻ റീഡറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് മെച്ചപ്പെട്ട ഉള്ളടക്കത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം മികച്ചതാക്കാനുള്ള പരിഷ്ക്കരണങ്ങൾ.<ref>{{cite web |url=https://www.engadget.com/2011/12/16/android-4-0-3-announced-brings-variety-of-optimizations-and-bu/ |title=Android 4.0.3 announced, bringing 'variety of optimizations and bug fixes' to phones and tablets |publisher=Engadget |date=December 16, 2011 |access-date=December 17, 2011 |archive-date=January 2, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130102083750/http://www.engadget.com/2011/12/16/android-4-0-3-announced-brings-variety-of-optimizations-and-bu/ |url-status=live }}</ref>
===ആൻഡ്രോയിഡ് 4.1 ജെല്ലി ബീൻ===
[[File:Android 4.1 on the Galaxy Nexus.jpeg|thumb|ആൻഡ്രോയിഡ് 4.1 ഹോം സ്ക്രീൻ|180px]]
2012 ജൂൺ 27-ന് നടന്ന [[Google I/O|ഗൂഗിൾ ഐ/ഒ]] കോൺഫറൻസിലാണ് ആൻഡ്രോയിഡ് 4.1 (ജെല്ലി ബീൻ) ഗൂഗിൾ പ്രഖ്യാപിച്ചത്. [[ലിനക്സ് കെർണൽ]] 3.0.31 അടിസ്ഥാനമാക്കി, ഉപയോക്തൃ ഇൻ്റർഫേസിൻ്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമതയും പ്രകടനവും മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്ന പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള അപ്ഡേറ്റായിരുന്നു ജെല്ലി ബീൻ. പെർഫോമൻസ് മെച്ചപ്പെടുത്തൽ "പ്രോജക്റ്റ് ബട്ടർ" പ്രോജക്ടിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു, ഇത് ടച്ച് അന്റിസിപ്പേഷൻ, ട്രിപ്പിൾ ബഫറിംഗ്, വിപുലീകൃത വിസിങ്ക്(vsync) ടൈമിംഗ്, 60 fps എന്ന നിശ്ചിത ഫ്രെയിം റേറ്റ് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഫ്ലൂയിഡും "ബട്ടറി-സ്മൂത്ത്" യുഐയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു.<ref name="Android-4.1-devs">{{cite web |url=http://developer.android.com/about/versions/jelly-bean.html#media |title=Android 4.1 for Developers |publisher=Android Developers |access-date=February 9, 2013 |archive-date=January 28, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130128204124/http://developer.android.com/about/versions/jelly-bean.html#media |url-status=live }}</ref>
ആൻഡ്രോയിഡ് 4.1 ജെല്ലി ബീൻ ആൻഡ്രോയിഡ് ഓപ്പൺ സോഴ്സ് പ്രോജക്റ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി 2012 ജൂലൈ 9-ന് പുറത്തിറങ്ങി,<ref>{{cite web |last=Queru |first=Jean-Baptiste |title=Android 4.1 in AOSP |url=https://groups.google.com/forum/#!topic/android-building/XBYeD-bhk1o |access-date=July 12, 2012 |archive-date=January 22, 2011 |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20110122130054/https://groups.google.com/forum/#!topic/android-building/XBYeD-bhk1o |url-status=live }}</ref>ജെല്ലി ബീനിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആദ്യ ഉപകരണമായ നെക്സസ് 7 ടാബ്ലെറ്റ് 2012 ജൂലൈ 13-ന് പുറത്തിറങ്ങി.
===ആൻഡ്രോയിഡ് 4.4 കിറ്റ്കാറ്റ്===
[[File:Nexus 5 (Android 4.4.2) Screenshot.jpg|thumb|180px|4.4 ഹോം സ്ക്രീൻ]]
ഗൂഗിൾ ആൻഡ്രോയിഡ് 4.4 കിറ്റ്കാറ്റ് 2013 സെപ്റ്റംബർ 3-ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആൻഡ്രോയിഡിൻ്റെ പുതിയ പതിപ്പിനെ "കീ ലൈം പൈ" എന്ന് വിളിക്കാനാണ് ഗൂഗിൾ ആദ്യം പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, കീ ലൈം പൈയുടെ രുചിയേക്കാൾ കൂടുതൽ ആളുകൾ കിറ്റ്കാറ്റ് ചോക്ലേറ്റ് ബാറുകൾ തിരിച്ചറിയുകയും അവയുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും ചെയ്യുമെന്ന് അവർ കരുതിയതിനാൽ അവർ അത് "കിറ്റ്കാറ്റ്" ആയി മാറ്റി.<ref name=KitkatBBC>{{cite news |last=Kelion |first=Leo |title=Android KitKat announced |url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-23926938 |access-date=September 3, 2013 |work=BBC News |date=Septembe r 3, 2013 |archive-date=September 4, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130904070600/http://www.bbc.co.uk/news/technology-23926938 |url-status=live }}</ref>ചില ടെക്നോളജി ബ്ലോഗർമാരും "കീ ലൈം പൈ" റിലീസ് ആൻഡ്രോയിഡ് 5 ആയിരിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു. ആൻഡ്രോയിഡ് ഉപകരണങ്ങൾക്ക്, പ്രവർത്തിക്കാൻ ആവശ്യമായ ഏറ്റവും ചെറിയ മെമ്മറി (റാം) 340 എംബി ആണ്. ഒരു ഉപകരണത്തിന് 512 എംബിയിൽ താഴെ റാം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അത് "കുറഞ്ഞ റാം" ഉപകരണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, ആവശ്യമായ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ മിനിമം റാം 340 എംബി ആണെങ്കിലും, ഒരു ഉപകരണത്തിന് 512 എംബിയിൽ കുറവാണെങ്കിൽ, അത് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ആവശ്യമാണെന്ന് ഫ്ലാഗ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു, കാരണം ചില ആപ്പുകളോ ടാസ്ക്കുകളോ സുഗമമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിൽ അതിന് ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടായേക്കാം.
==ആൻഡ്രോയിഡ് 5.0 ലോലിപോപ്പ്==
ആൻഡ്രോയിഡ് 5.0 "ലോലിപോപ്പ്" "ആൻഡ്രോയിഡ് എൽ" എന്ന രഹസ്യനാമത്തിൽ 2014 ജൂൺ 25-ന് ഗൂഗിൾ ഐ/ഒ സമയത്ത് അവതരിപ്പിച്ചു. നെക്സസ്സ്, [[Google Play|ഗൂഗിൾ പ്ലേ]] പതിപ്പ് ഉപകരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ, ഗൂഗിൾ സേവനം നൽകുന്ന ആൻഡ്രോയിഡിൻ്റെ വിതരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുത്ത ഉപകരണങ്ങൾക്കായി 2014 നവംബർ 12-ന് ഔദ്യോഗിക [[ഓവർ-ദി-എയർ പ്രോഗ്രാമിംഗ്|ഓവർ-ദി-എയർ]] (OTA) അപ്ഡേറ്റായി ഇത് ലഭ്യമായി. അതിൻ്റെ സോഴ്സ് കോഡ് 2014 നവംബർ 3-ന് ലഭ്യമായി.<ref name=PCWorldJun2014>{{cite web |title=From Android L to Google Fit: All the new products and features from Google I/O |url=http://www.pcworld.com/article/2367746/from-android-l-to-google-fit-all-the-announcements-from-google-i/from-android-l-to-google-fit-all-t.html |publisher=PC World |date=June 25, 2014|access-date=June 26, 2014|archive-date=June 26, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140626183451/http://www.pcworld.com/article/2367746/from-android-l-to-google-fit-all-the-announcements-from-google-i/from-android-l-to-google-fit-all-t.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |title=Updated Android Lollipop Developer Preview image coming to Nexus devices in a couple of days |url=http://www.phonearena.com/news/Updated-Android-Lollipop-Developer-Preview-image-coming-to-Nexus-devices-in-a-couple-of-days_id61780 |publisher=PhoneArena.com |date=October 15, 2014 |access-date=October 16, 2014 |archive-date=October 18, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018090820/http://www.phonearena.com/news/Updated-Android-Lollipop-Developer-Preview-image-coming-to-Nexus-devices-in-a-couple-of-days_id61780 |url-status=live }}</ref>
ലോലിപോപ്പ് അതിൻ്റെ ഇൻ്റർഫേസിനായി "മെറ്റീരിയൽ ഡിസൈൻ" എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ രൂപം അവതരിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് കൂടുതൽ പ്രതികരണശേഷിയുള്ളതാക്കുന്നു. നോട്ടിഫിക്കേഷനുകൾ ഇപ്പോൾ ലോക്ക് സ്ക്രീനിൽ കാണാനും ആപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ സ്ക്രീനിൻ്റെ മുകളിൽ ബാനറുകളായി പ്രദർശിപ്പിക്കാനും കഴിയും. ഹുഡിൻ്റെ കീഴിൽ, ആൻഡ്രോയിഡ് റൺടൈം (ART) ഡാൽവിക്കിനെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നു, തന്മൂലം ആപ്പിന്റെ പ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. കൂടാതെ, ഊർജ്ജ ഉപയോഗം ഒപ്റ്റിമൈസ് ചെയ്തുകൊണ്ട് ബാറ്ററി ലൈഫ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി പ്രോജക്ട് വോൾട്ട നടപ്പിലാക്കുന്നു.<ref>{{cite web |title=Google's new 'Material Design' UI coming to Android, Chrome OS and the web |url=https://www.engadget.com/2014/06/25/googles-new-design-language-is-called-material-design/ |website=Engadget |date=June 25, 2014 |access-date=June 26, 2014 |archive-date=August 16, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816150431/https://www.engadget.com/2014/06/25/googles-new-design-language-is-called-material-design/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=We just played with Android's L Developer Preview |url=https://www.engadget.com/2014/06/26/android-developer-preview-hands-on/ |website=Engadget |date=June 26, 2014 |publisher=AOL|access-date=June 26, 2014}}</ref><ref>{{cite web |title=Google Reveals Details About Android L at Google IO |url=http://www.anandtech.com/show/8207/google-reveals-details-about-android-l-at-google-io |website=Anandtech |access-date=June 26, 2014 |archive-date=June 28, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140628013652/http://anandtech.com/show/8207/google-reveals-details-about-android-l-at-google-io |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=A Closer Look at Android RunTime (ART) in Android L |url=http://anandtech.com/show/8231/a-closer-look-at-android-runtime-art-in-android-l/ |date=July 1, 2014 |access-date=July 5, 2014 |author=Andrei Frumusanu |work=AnandTech |archive-date=July 5, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140705022457/http://anandtech.com/show/8231/a-closer-look-at-android-runtime-art-in-android-l |url-status=live }}</ref>
==ആൻഡ്രോയിഡ് 6.0 മാർഷ്മാലോ==
[[File:Android Marshmallow screenshot.png|thumb|180px|6.0 ഹോം സ്ക്രീൻ]]
2015 മെയ് 28-ന് ഗൂഗിൾ ഐ/ഒ സമയത്ത് നെക്സസ് 5, നെക്സസ് 6 ഫോണുകൾക്കും നെക്സസ് 9 ടാബ്ലെറ്റിനും നെക്സസ് പ്ലേയർ സെറ്റ്-ടോപ്പ് ബോക്സിനും MPZ44Q എന്ന ബിൽഡ് നമ്പറിന് കീഴിൽ "ആൻഡ്രോയിഡ് എം" എന്ന കോഡ്നാമത്തിൽ ആൻഡ്രോയിഡ് 6.0 "മാർഷ്മാലോ" പുറത്തിറക്കി. മൂന്നാമത്തെ ഡെവലപ്പർ പ്രിവ്യൂ (MPA44G) നെക്സസ് 5, നെക്സസ് 6, നെക്സസ് 9, നെക്സസ് പ്ലേയർ ഉപകരണങ്ങൾക്കായി 2015 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് പുറത്തിറങ്ങി,<ref>{{cite web |url=https://developer.android.com/preview/download.html |title=Downloads Android Developers |date=August 17, 2015 |access-date=October 13, 2015 |archive-date=August 17, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150817224047/http://developer.android.com/preview/download.html |url-status=live }}</ref>കൂടാതെ വർക്ക് പ്രൊഫൈലുകൾക്കായുള്ള ആൻഡ്രോയിമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിച്ച് MPA44I-ലേക്ക് അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്തു.<ref>{{cite web|title = Support and Release Notes {{!}} Android Developers|url = https://developer.android.com/preview/support.html|website = developer.android.com|access-date = August 22, 2015|archive-date = August 11, 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20150811015125/http://developer.android.com/preview/support.html|url-status = live}}</ref>
==ആൻഡ്രോയിഡ് 7.0 നൗഗട്ട്==
[[File:Android 7.0-en.png|thumb|180px|7.0 ഹോം സ്ക്രീൻ]]
ആൻഡ്രോയിഡ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൻ്റെ ഏഴാമത്തെ പ്രധാന പതിപ്പാണ് ആൻഡ്രോയിഡ് "നൗഗട്ട്" (എൻ ഇൻ-ഡെവലപ്മെൻ്റ് എന്ന കോഡ് നാമം). ഈ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന നെക്സസ് ഉപകരണങ്ങൾക്കായുള്ള ഫാക്ടറി ഇമേജുകൾക്കൊപ്പം, പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളെ ഓവർ-ദി-
എയർ അപ്ഡേറ്റ് ആൻഡ്രോയിഡ് നൗഗട്ട് ബീറ്റയിലേക്ക് നേരിട്ട് അപ്ഗ്രേഡ് ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്ന പുതിയ "ആൻഡ്രോയിഡ് ബീറ്റ പ്രോഗ്രാം" സഹിതം, 2016 മാർച്ച് 9-ന് ഒരു ഡെവലപ്പർ പ്രിവ്യൂ ആയി ഇത് ആദ്യമായി പുറത്തിറക്കി. അവസാന റിലീസ് 2016 ഓഗസ്റ്റ് 22-നായിരുന്നു. അന്തിമ പ്രിവ്യൂ ബിൽഡ് 2016 ജൂലൈ 18-ന്,<ref>{{Cite web |url=http://www.androidpolice.com/2016/07/18/android-7-0-nougat-developer-preview-5-the-final-preview-is-available-for-download/ |title=Android 7.0 Nougat Developer Preview 5 – the final preview – is available for download |date=July 18, 2016 |website=Android Police |access-date=July 19, 2016 |archive-date=July 19, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160719133438/http://www.androidpolice.com/2016/07/18/android-7-0-nougat-developer-preview-5-the-final-preview-is-available-for-download/ |url-status=live }}</ref>NPD90G എന്ന ബിൽഡ് നമ്പറിൽ പുറത്തിറങ്ങി.
==ആൻഡ്രോയിഡ് 8.0 ഓറിയോ==
[[File:Android 8.0 Oreo Pixel.png|thumb|180px|8.0 ഹോം സ്ക്രീൻ]]
ആൻഡ്രോയിഡ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൻ്റെ എട്ടാമത്തെ പ്രധാന പതിപ്പാണ് ആൻഡ്രോയിഡ് ഓറിയോ. പിന്തുണയ്ക്കുന്ന നെക്സസ്, പിക്സൽ ഉപകരണങ്ങൾക്കുള്ള ഫാക്ടറി ഇമേജുകൾക്കൊപ്പം 2017 മാർച്ച് 21-ന് ആൻഡ്രോയിഡ് ഒ എന്ന കോഡ്നാമമുള്ള ഒരു ഡെവലപ്പർ പ്രിവ്യൂ ആയി ഇത് ആദ്യമായി പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തെ ഡെവലപ്പർ പ്രിവ്യൂ 2017 ജൂലൈ 24-ന് പുറത്തിറങ്ങി, സ്റ്റേബിൾ പതിപ്പ് 2017 ഓഗസ്റ്റിൽ പുറത്തിറങ്ങി.
===ആൻഡ്രോയിഡ് 9 പൈ===
[[File:Android Pie.png|thumb|180px|ആൻഡ്രോയിഡ് 9 ഹോം സ്ക്രീൻ]]
ആൻഡ്രോയിഡ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൻ്റെ ഒമ്പതാമത്തെ പ്രധാന പതിപ്പാണ് ആൻഡ്രോയിഡ് പൈ. 2018 മാർച്ച് 7-ന് ഗൂഗിൾ ഇത് ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതേ ദിവസം തന്നെ ആദ്യത്തെ ഡെവലപ്പർ പ്രിവ്യൂ പുറത്തിറങ്ങി. ബീറ്റ നിലവാരം കണക്കാക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ പ്രിവ്യൂ, മെയ് 8, 2018-ന് പുറത്തിറങ്ങി. ആൻഡ്രോയിഡ് പൈയുടെ അവസാന ബീറ്റ (അഞ്ചാമത്തെ പ്രിവ്യൂ, "റിലീസ് കാൻഡിഡേറ്റ്" എന്നും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു) ജൂലൈ 25, 2018-ന് പുറത്തിറങ്ങി. ഔദ്യോഗികമായി റിലീസ് ചെയ്തത് ഓഗസ്റ്റ് 6, 2018-നാണ്.
==ആൻഡ്രോയിഡ് 10==
[[File:Android 10 screenshot.png|thumb|180px|ആൻഡ്രോയിഡ് 10 ഹോംസ്ക്രീൻ]]
ആൻഡ്രോയിഡ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൻ്റെ പത്താമത്തെ പ്രധാന പതിപ്പാണ് ആൻഡ്രോയിഡ് 10. ആൻഡ്രോയിഡ് 10-ൻ്റെ സ്ഥിരമായ പതിപ്പ് 2019 സെപ്റ്റംബർ 3-ന് പുറത്തിറങ്ങി. ഇതിന്റെ പ്രേത്യകതകൾ താഴെ വിവരിക്കുന്നു.
*പുതിയ ആപ്പ് ഓപ്പൺ/ക്ലോസ് ആനിമേഷനുകൾക്കൊപ്പം നവീകരിച്ച പൂർണ്ണ സ്ക്രീൻ ജെസ്ചർ നാവിഗേഷൻ.<ref>{{Cite web |url=https://www.xda-developers.com/android-q-navigation-gestures-mandatory/ |title=[Update: OEM Gestures Allowed] Google's new navigation gestures in Android Q will be mandatory for all devices |date=May 9, 2019 |website=xda-developers |access-date=August 15, 2019 |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114144403/https://www.xda-developers.com/android-q-navigation-gestures-mandatory/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Android 10 launcher port brings new gesture animations to Android 9 |url=https://www.xda-developers.com/android-10-launcher-port-gesture-animations-android-9/ |website=xda-developers |date=September 10, 2019 |access-date=March 20, 2021 |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114144404/https://www.xda-developers.com/android-10-launcher-port-gesture-animations-android-9/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Amadeo |first=Ron |date=September 23, 2020 |title=Android 11—The Ars Technica Review |url=https://arstechnica.com/gadgets/2020/09/android-11-the-ars-technica-review/ |access-date=April 17, 2021 |website=Ars Technica |language=en-us |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114144414/https://arstechnica.com/gadgets/2020/09/android-11-the-ars-technica-review/ |url-status=live }}</ref>
*ആൻഡ്രോയിഡ് 10-ൽ, സ്കോപ്പ്ഡ് സ്റ്റോറേജ് ഫയൽ സിസ്റ്റത്തിലേക്കുള്ള നേരിട്ടുള്ള ആക്സസ് പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു, അപ്ലിക്കേഷനുകൾ അവരുടെ സ്വന്തം ഫയലുകളും മീഡിയ ശേഖരങ്ങളും ആക്സസ് ചെയ്യുന്നതിന് നിർദ്ദിഷ്ട എപിഐകൾ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതുണ്ട്, ഇത് മൂലം സ്വകാര്യതയും സുരക്ഷയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. ഉപയോക്തൃ സമ്മതമില്ലാതെ നിയുക്ത ഡയറക്ടറികൾക്ക് പുറത്തുള്ള ഫയലുകൾ ആക്സസ് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് ആപ്പുകളെ തടയാനും അവരുടെ ഡാറ്റയിൽ ഉപയോക്തൃ നിയന്ത്രണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ഈ മാറ്റം ലക്ഷ്യമിടുന്നു.<ref>{{cite web |title=Privacy changes in Android 10 |url=https://developer.android.com/about/versions/10/privacy/changes |website=Android Developers |language=en |access-date=September 21, 2020 |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114144407/https://developer.android.com/about/versions/10/privacy/changes |url-status=live }}</ref>
*ഉപയോഗത്തിലില്ലാത്തപ്പോൾ പോലും നിങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ട്രാക്ക് ചെയ്യാൻ ആപ്പുകളെ അനുവദിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തിയ പ്രവർത്തനത്തിനായി നിങ്ങളുടെ ഫോട്ടോ, വീഡിയോ, ഓഡിയോ ഫയലുകൾ എന്നിവ ആക്സസ് ചെയ്യുന്നതിനും അവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ അനുഭവങ്ങളും സേവനങ്ങളും നൽകാനാകുമെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് പുതിയ അനുമതികൾ ആവശ്യമാണ്.<ref name="introducingqbeta">{{cite web |last1=Burke |first1=Dave |title=Introducing Android Q Beta |url=https://android-developers.googleblog.com/2019/03/introducing-android-q-beta.html |website=Android Developers Blog |access-date=March 13, 2019 |date=March 13, 2019 |archive-date=May 7, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507090246/https://android-developers.googleblog.com/2019/03/introducing-android-q-beta.html |url-status=live }}</ref>
==ആൻഡ്രോയിഡ് 11==
[[File:Pixel 4a Android 11 Launcher.png|thumb|180px|ആൻഡ്രോയിഡ് 11 ഹോം സ്ക്രീൻ]]
ആൻഡ്രോയിഡ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൻ്റെ പതിനൊന്നാമത്തെ പ്രധാന പതിപ്പാണ് ആൻഡ്രോയിഡ് 11. 2020 ഫെബ്രുവരി 19-ന് ഗൂഗിൾ ഇത് ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതേ ദിവസം തന്നെ ആദ്യത്തെ ഡെവലപ്പർ പ്രിവ്യൂ പുറത്തിറങ്ങി. ഈ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
*ചാറ്റ് ബബിൾസ്
*സ്ക്രീൻ റെക്കോർഡർ.
*നോട്ടിഫിക്കേഷൻ ഹിസ്റ്ററി
*പുതിയ അനുമതി നിയന്ത്രണങ്ങൾ.
*സ്റ്റാൻഡേലോൺ 5G എൻആറും നോൺ-സ്റ്റാൻഡലോൺ 5G ഉം തമ്മിലുള്ള എപിഐ വ്യത്യാസം.
*ഒറ്റത്തവണ മാത്രം അനുമതികൾ നൽകുന്നു.
*അനുമതികൾ സ്വയമേവ പുനഃസജ്ജമാക്കുന്നു.
==ആൻഡ്രോയിഡ് 12==
[[File:Android 12 screenshot (en).png|thumb|180px|ആൻഡ്രോയിഡ് 12-ന്റെ ഹോം സ്ക്രീൻ]]
ആൻഡ്രോയിഡ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൻ്റെ പന്ത്രണ്ടാമത്തെ പ്രധാന പതിപ്പാണ് ആൻഡ്രോയിഡ് 12. 2021 ഫെബ്രുവരി 18-ന് ഗൂഗിൾ ഇത് ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതേ ദിവസം തന്നെ ആദ്യത്തെ ഡെവലപ്പർ പ്രിവ്യൂ പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web |title=Android S: the first Developer Preview of Android 12 |url=https://developer.android.com/about/versions/12 |website=Android Developers Blog |language=en |access-date=February 18, 2021 |archive-date=February 19, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210219023916/https://developer.android.com/about/versions/12 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Android 12 Developer Preview: First Developer preview |url=https://www.xda-developers.com/android-12-developer-preview-hands-on/ |date=February 18, 2021 |website=xda-developers |language=en-US |access-date=February 18, 2021 |archive-date=January 14, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240114145505/https://www.xda-developers.com/android-12-developer-preview-hands-on/ |url-status=live }}</ref>ഈ പതിപ്പിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
*എളുപ്പത്തിൽ [[വൈ-ഫൈ]] പങ്കിടാൻ സാധിക്കുന്നു.
*എവിഐഎഫ്(AVIF) ഇമേജിനുള്ള പിന്തുണ നൽകുന്നു.
*മെറ്റീരിയൽ യൂ, മെറ്റീരിയൽ ഡിസൈനിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്ത ഡിസൈൻ ഭാഷയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
*സ്ക്രോളിംഗ് സ്ക്രീൻഷോട്ട്.<ref>{{cite web |title=Android 12 To Finally Bring Scrolling Screenshots |url=https://techiai.com/android-12-to-finally-bring-scrolling-screenshots-how-it-would-work/ |website=TechiAI |date=August 15, 2021 |access-date=October 20, 2021 |archive-date=July 10, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220710104625/https://techiai.com/android-12-to-finally-bring-scrolling-screenshots-how-it-would-work/ |url-status=live }}</ref>
*വൺ ഹാൻഡ് മോഡ്.<ref>{{cite web |title=Guide to enable One-Handed Mode on Android 12 |url=https://www.gizmochina.com/2021/03/28/guide-to-enable-one-handed-mode-on-android-12/ |website=Gizmochina |date=March 28, 2021 |access-date=October 20, 2021 |archive-date=July 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220704194900/https://www.gizmochina.com/2021/03/28/guide-to-enable-one-handed-mode-on-android-12/ |url-status=live }}</ref>
*ആൻഡ്രോയിഡ് റൺടൈം (ART) മൊഡ്യൂൾ [[Google Play|ഗൂഗിൾ പ്ലേ]] വഴി അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യാവുന്ന കോർ [[operating system|ഒഎസ്]](OS) ഘടകങ്ങളിലേക്ക് ചേർത്തു, നിലവിലുള്ള മൊഡ്യൂളുകളുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമത കൂടി ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="Features">{{cite web |title=Android 12 Features |url=https://www.androidauthority.com/android-12-features-1195735/ |website=androidauthority |access-date=February 18, 2021 |date=February 18, 2021 |archive-date=August 3, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220803160940/https://www.androidauthority.com/android-12-features-1195735/ |url-status=live }}</ref><ref name="12preview">{{Cite web |url=https://android-developers.googleblog.com/2021/02/android-12-dp1.html |title=First preview of Android 12 |access-date=March 19, 2021 |archive-date=February 18, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218180352/https://android-developers.googleblog.com/2021/02/android-12-dp1.html |url-status=live }}</ref>
==== ആൻഡ്രോയിഡ് 12 എൽ ====
ആൻഡ്രോയിഡ് 12 എൽ ആൻഡ്രോയിഡ് 12-ന്റെ ഒരു ഇടക്കാല റിലീസാണ്, അതിൽ വലിയ ഡിസ്പ്ലേകൾക്കായുള്ള ഡിസൈൻ ട്വീക്കുകളും ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിലെ ചെറിയ സ്ഥിരത മാറ്റങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. 2021 ഒക്ടോബറിൽ ബീറ്റ റിലീസുകൾക്കൊപ്പം 2022 മാർച്ച് 7-ന് ഒരു സ്ഥിരതയുള്ള പതിപ്പ് ലോഞ്ച് ചെയ്തു. മടക്കാവുന്ന ഫോണുകൾ, ടാബ്ലെറ്റുകൾ, ഡെസ്ക്ടോപ്പ് വലുപ്പമുള്ള സ്ക്രീനുകൾ, [[Chromebook|ക്രോംബുക്കുകൾ]] എന്നിവയ്ക്കായുള്ള പ്രത്യേക മെച്ചപ്പെടുത്തലുകളും വലിയ സ്ക്രീനുകൾക്ക് അനുയോജ്യമാക്കുന്നതിന് ഉപയോക്തൃ ഇൻ്റർഫേസിലെ പരിഷ്ക്കരണങ്ങളും നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
==ആൻഡ്രോയിഡ് 13==
[[File:Android 13 screenshot (en).png|thumb|180px|ആൻഡ്രോയിഡ് 13 ഹോം സ്ക്രീൻ]]
ആൻഡ്രോയിഡ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൻ്റെ പതിമൂന്നാമത്തെ പ്രധാന പതിപ്പാണ് ആൻഡ്രോയിഡ് 13. ഇതിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ ചുവടെ ചേർക്കുന്നു
*അറിയിപ്പുകൾ അയയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ആപ്പുകൾക്ക് ഉപയോക്താവിൽ നിന്ന് അനുമതി തേടണം.<ref>{{Cite web |last=Li |first=Abner |date=March 17, 2022 |title=Here's everything new in Android 13 Developer Preview 2 [Gallery] |url=https://9to5google.com/2022/03/17/android-13-dp2-new-features/ |access-date=March 18, 2022 |website=[[9to5Google]] |language=en-US |archive-date=March 17, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220317185828/https://9to5google.com/2022/03/17/android-13-dp2-new-features/ |url-status=live }}</ref>
*നോട്ടിഫിക്കേഷൻ പാനലിൻ്റെ ചുവടെ സജീവമായ ആപ്പുകളുടെ എണ്ണം ഇപ്പോൾ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു, അതിൽ ടാപ്പുചെയ്യുമ്പോൾ വിശദമായ പാനൽ തുറക്കുന്നു, അത് ഓരോന്നും നിർത്താൻ ഉപയോക്താവിനെ അനുവദിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Amadeo |first=Ron |date=August 30, 2022 |title=Android 13 review: Plans for the future, but not much to offer today |url=https://arstechnica.com/gadgets/2022/08/android-13-review-plans-for-the-future-but-not-much-to-offer-today/ |access-date=August 31, 2022 |website=Ars Technica |language=en-us |archive-date=August 30, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220830231050/https://arstechnica.com/gadgets/2022/08/android-13-review-plans-for-the-future-but-not-much-to-offer-today/ |url-status=live }}</ref>
*ബ്ലൂടൂത്ത് എൽഇ(LE) ഓഡിയോ, എൽസി(LC)3 ഓഡിയോ കോഡെക് എന്നിവയ്ക്ക് പിന്തുണ നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web |date=December 22, 2021 |title=Android 13 may finally bring full support for Bluetooth LE Audio |url=https://www.xda-developers.com/android-13-may-add-blueooth-le-audio-support/ |access-date=April 22, 2022 |website=xda-developers |language=en-US |archive-date=June 29, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220629122229/https://www.xda-developers.com/android-13-may-add-blueooth-le-audio-support/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=New LC3 Encoder (I5f2f7627) |url=https://android-review.googlesource.com/c/platform/packages/modules/Bluetooth/+/1891675 |access-date=April 22, 2022 |website=AOSP Gerrit |archive-date=January 9, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220109172549/https://android-review.googlesource.com/c/platform/packages/modules/Bluetooth/+/1891675 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Add new LC3 decoder (I275ea8ba) |url=https://android-review.googlesource.com/c/platform/packages/modules/Bluetooth/+/1936078 |access-date=April 22, 2022 |website=AOSP Gerrit}}</ref>
*ലിനക്സ് യൂസർഫോൾട്ട്എഫ്ഡി(Linux userfaultfd) സിസ്റ്റം കോൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു പുതിയ ഗാർബേജ് കളക്ടർ ഉപയോഗിച്ചുള്ള എആർടി(ART) അപ്ഡേറ്റ്.<ref name=":13">{{Citation |last=Gidra |first=Lokesh |title=What's new in app performance |url=https://www.youtube.com/watch?v=DYdHLqLVspY |language=en |access-date=August 16, 2022}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Gidra |first1=Lokesh |last2=Boehm |first2=Hans-J. |last3=Fernandes |first3=Joel |date=October 12, 2020 |title=Utilizing the Linux Userfaultfd System Call in a Compaction Phase of a Garbage Collection Process |url=https://www.tdcommons.org/dpubs_series/3671 |journal=Defensive Publications Series}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Android 13 is in AOSP! |url=https://android-developers.googleblog.com/2022/08/android-13-is-in-aosp.html |access-date=August 16, 2022 |website=Android Developers Blog |language=en}}</ref>
*"ജങ്ക്(Jank)" എന്നത് സോഫ്റ്റ്വെയർ ആപ്ലിക്കേഷനുകളിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന മുരടിപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പിന്നാക്കാവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് പലപ്പോഴും സംഭവിക്കുന്നത് പ്രകടന പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലമാണ്. ഗാർബേജ് കളക്ഷൻ വേളയിൽ മെമ്മറി കുറവായതിനാൽ ആപ്പുകൾ നശിക്കുന്ന അപകടസാധ്യത തടയുന്നതിൽ, സിസ്റ്റം ഉറവിടങ്ങൾ കുറവായിരിക്കുമ്പോൾ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ പെട്ടെന്ന് അവസാനിപ്പിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ മെമ്മറി കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. മെമ്മറി ഉപയോഗവും ഗാർബേജ് കളക്ഷൻ പ്രക്രിയകളും ഒപ്റ്റിമൈസ് ചെയ്യുന്നതിലൂടെ, ഡെവലപ്പർമാർക്ക് സുഗമമായ പ്രകടനം ഉറപ്പാക്കാനും അവരുടെ ആപ്പുകളിലെ മെമ്മറി സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന തടസ്സങ്ങൾ കുറയ്ക്കാനും കഴിയും. അധിക ക്രമീകരണങ്ങൾ ആപ്പുകളുടെ പ്രാരംഭ വേഗത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ഇടർച്ച കുറയ്ക്കുകയും മൊത്തത്തിലുള്ള പ്രകടനം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മെയിൻലൈൻ പ്രോജക്റ്റ് കാരണം, ആൻഡ്രോയിഡ് 12-ൻ്റെ ART (ആൻഡ്രോയിഡ് റൺടൈം) അപ്ഡേറ്റുകൾ സ്വീകരിക്കും. ഈ അപ്ഡേറ്റുകൾ ആൻഡ്രോയിഡ് അപ്ലിക്കേഷനുകളുടെ പ്രകടനവും കാര്യക്ഷമതയും വർദ്ധിപ്പിക്കും.
==ആൻഡ്രോയിഡ് 14==
ആൻഡ്രോയിഡ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൻ്റെ പതിനാലാമത്തെ പ്രധാന പതിപ്പാണ് ആൻഡ്രോയിഡ് 14. 2023 ഫെബ്രുവരി 8 ന് ഗൂഗിൾ ആൻഡ്രോയിഡ് 14 പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതേ ദിവസം തന്നെ ആദ്യത്തെ ഡെവലപ്പർ പ്രിവ്യൂ റിലീസ് ചെയ്തു. [[Android Marshmallow|മാർഷ്മാലോയെക്കാൾ]] പഴയ എസ്ഡികെ(SDK)കളോ (6.0) അല്ലെങ്കിൽ [[Malware|മാൽവെയറിൽ]] നിന്ന് നിങ്ങളുടെ ഉപകരണത്തെ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കാൻ പഴയ ആപ്പുകളോ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് ആൻഡ്രോയിഡ് നിങ്ങളെ തടയുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Amadeo |first=Ron |date=February 8, 2023 |title=Android 14 Preview 1 is out, will officially ban installation of old apps |url=https://arstechnica.com/gadgets/2023/02/android-14-preview-1-is-out-will-officially-ban-installation-of-old-apps/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208214958/https://arstechnica.com/gadgets/2023/02/android-14-preview-1-is-out-will-officially-ban-installation-of-old-apps/ |archive-date=February 8, 2023 |access-date=February 8, 2023 |website=[[Ars Technica]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Amadeo |first=Ron |date=February 8, 2023 |title=22 Best Android 14 Features (New and Upcoming) |url=https://beebom.com/best-android-14-features/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208214958/https://beebom.com/best-android-14-features/ |archive-date=February 8, 2023 |access-date=February 8, 2023 |website=[[Beebom]]}}</ref>
==ആൻഡ്രോയിഡ് 15==
ആൻഡ്രോയിഡ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൻ്റെ പതിനഞ്ചാമത്തെ പ്രധാന പതിപ്പാണ് ആൻഡ്രോയിഡ് 15. റിലീസ് തീയതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. ആൻഡ്രോയിഡ് 4.2-ൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും ആൻഡ്രോയിഡ് 5.0-ൽ നീക്കം ചെയ്യുകയും ചെയ്ത ലോക്ക് സ്ക്രീൻ വിജറ്റുകളുടെ പുനരവതരണം നടത്തും.<ref>{{Cite web |last=Amadeo |first=Ron |date=2024-01-12 |title=Android 15 might bring back lock screen widgets |url=https://arstechnica.com/gadgets/2024/01/it-looks-like-lock-screen-widgets-are-making-a-comeback-in-android-15/ |access-date=2024-01-14 |website=Ars Technica |language=en-us}}</ref>
== അവലംബം ==
{{reflist|3}}
==കുറിപ്പുകൾ==
{{notelist}}
[[വർഗ്ഗം:ആൻഡ്രോയ്ഡ് (ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം)]]
134ctmpcpf5d1paehj1307cuhvrd1fq
ഇ മെയിൽ സ്പൂഫിംഗ്
0
183238
4631105
4076548
2026-06-18T14:28:30Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631105
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Email spoofing}}
{{Information security}}
[[പ്രമാണം:It-wikibooks-antispam.png|ലഘുചിത്രം| ബോട്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അക്കൗണ്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനെതിരെ[[കാപ്ച്ച|കാപ്ച]] പ്രതിരോധം ഉപയോഗിച്ച് [[വിക്കിബുക്സ്|വിക്കിബുക്കിന്റെ]] ലോഗിൻ പേജിന്റെ സ്ക്രീൻഷോട്ട് ]]
സ്പാം അയയ്ക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്നതിന് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഒരു [[കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാം|കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമാണ്]] '''സ്പാംബോട്ട്''' . സ്പാംബോട്ടുകൾ സാധാരണയായി അക്കൗണ്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും അവരുമായി സ്പാം സന്ദേശങ്ങൾ അയയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വെബ് ഹോസ്റ്റുകളും വെബ്സൈറ്റ് ഓപ്പറേറ്റർമാരും സ്പാമർമാരെ നിരോധിച്ചുകൊണ്ട് പ്രതികരിച്ചു, അവരും സ്പാമർമാരും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ പോരാട്ടത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. അതിൽ സ്പാമർമാർ നിരോധനങ്ങളും സ്പാം വിരുദ്ധ പ്രോഗ്രാമുകളും ഒഴിവാക്കാൻ പുതിയ മാർഗ്ഗങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നു, ഹോസ്റ്റുകൾ ഈ രീതികളിൽ പ്രതിരോധിക്കുന്നു.
== ഇമെയിൽ ==
[[ഇ-മെയിൽ|ഇമെയിൽ]] ബോടുകളില് [[ഇ-മെയിൽ വിലാസം|ഇമെയിൽ വിലാസങ്ങൾ]] കൊയ്ത്തു മെറ്റീരിയൽ കണ്ടെത്തുന്നതിന് നിന്ന് [[ഇന്റർനെറ്റ്]] ക്രമത്തിൽ ബിൽഡ് മെയിലിങ് പട്ടികകളിൽ പുറമേ അറിയപ്പെടുന്ന ആവശ്യപ്പെടാതെ അയയ്ക്കുന്നതിനുള്ള സ്പാം . വെബ്സൈറ്റുകൾ, ന്യൂസ്ഗ്രൂപ്പുകൾ, പ്രത്യേക താൽപ്പര്യ ഗ്രൂപ്പ് (എസ്ഐജി) പോസ്റ്റിംഗുകൾ, ചാറ്റ്-റൂം സംഭാഷണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഇമെയിൽ വിലാസങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ കഴിയുന്ന വെബ് ക്രാളറുകളാണ് അത്തരം സ്പാംബോട്ടുകൾ. ഇമെയിൽ വിലാസങ്ങൾക്ക് സവിശേഷമായ ഫോർമാറ്റ് ഉള്ളതിനാൽ, അത്തരം സ്പാംബോട്ടുകൾ കോഡ് ചെയ്യാൻ എളുപ്പമാണ്.
സ്പാംബോട്ടുകളെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതിന് നിരവധി പ്രോഗ്രാമുകളും സമീപനങ്ങളും ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു സാങ്കേതികത ''വിലാസ മംഗിംഗ് ആണ്''. അതിൽ ഒരു ഇമെയിൽ വിലാസം മനപൂർവ്വം പരിഷ്ക്കരിക്കുന്നതിനാൽ ഒരു മനുഷ്യ വായനക്കാരന് (കൂടാതെ / അല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യ നിയന്ത്രിത [[വെബ് ബ്രൗസർ|വെബ്]] ബ്രൌസർ സറിന്) ഇത് വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ കഴിയും, പക്ഷേ സ്പാംബോട്ടുകൾക്ക് കഴിയില്ല. ഇത് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ സ്പാംബോട്ടുകളുടെ പരിണാമത്തിലേക്ക് നയിച്ചു, അത് പ്രതീക സ്ട്രിംഗുകളിൽ നിന്ന് ഇമെയിൽ വിലാസങ്ങൾ വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയും, അല്ലെങ്കിൽ പകരം ടെക്സ്റ്റ് ഒരു വെബ് ബ്രൌസർ സറിലേക്ക് റെൻഡർ ചെയ്യാനും ഇമെയിൽ വിലാസങ്ങൾക്കായി സ്ക്രാപ്പ് ചെയ്യാനും കഴിയും. ഇതര സുതാര്യമായ സാങ്കേതിക വിദ്യകളിൽ ഒരു വെബ് പേജിൽ ഇമെയിൽ വിലാസത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗമോ ചിത്രമോ പ്രദർശിപ്പിക്കുക, ഇൻലൈൻ [[കാസ്കേഡിങ്ങ് സ്റ്റൈൽ ഷീറ്റ്സ്|സിഎസ്എസ്]] ഉപയോഗിച്ച് സാധാരണ വലുപ്പത്തിലേക്ക് ചുരുങ്ങുന്ന ടെക്സ്റ്റ് ലോഗോ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രതീകങ്ങളുടെ ക്രമം ഉപയോഗിച്ച് വാചകം സിഎസ്എസ് ഉപയോഗിച്ച് പ്രദർശന സമയത്ത് വായിക്കാവുന്ന ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുക എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. .
== ഫോറങ്ങൾ ==
ഗസ്റ്റ്ബുക്കുകൾ, [[വിക്കി|വിക്കികൾ]], [[ബ്ലോഗ്|ബ്ലോഗുകൾ]], ഫോറങ്ങൾ, മറ്റ് തരത്തിലുള്ള വെബ് ഫോമുകൾ എന്നിവയ്ക്കായി ''ഫോറം സ്പാംബോട്ടുകൾ'' ഇന്റർനെറ്റ് ബ്രൌസർ ചെയ്യുന്നു, തുടർന്ന് വ്യാജ ഉള്ളടക്കം സമർപ്പിക്കാൻ അവർക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും. [[കാപ്ച്ച|CAPTCHA- കൾ]] മറികടക്കാൻ ഇവ പലപ്പോഴും [[ഒപ്റ്റിക്കൽ കാരക്റ്റർ റെക്കഗ്നിഷൻ|OCR]] സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചില സ്പാം സന്ദേശങ്ങൾ വായനക്കാരെ ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ളതാണ്, അവ ടാർഗെറ്റ് മാർക്കറ്റിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ [[ഫിഷിംഗ്]] പോലും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, ഇത് ബോട്ട് ജനറേറ്റുചെയ്തവയിൽ നിന്നുള്ള യഥാർത്ഥ പോസ്റ്റുകൾ പറയാൻ പ്രയാസമാക്കുന്നു. മറ്റ് സ്പാം സന്ദേശങ്ങൾ മനുഷ്യർ വായിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതല്ല, പകരം ഒരു പ്രത്യേക വെബ്സൈറ്റിലേക്കുള്ള [[ഹൈപ്പർലിങ്ക്|ലിങ്കുകളുടെ]] എണ്ണം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും അതിന്റെ [[സെർച്ച് എഞ്ചിൻ ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ|തിരയൽ എഞ്ചിൻ റാങ്കിംഗ്]] വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും പോസ്റ്റുചെയ്യുന്നു.
സ്വയമേവയുള്ള പോസ്റ്റുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് സ്പാംബോട്ടുകളെ തടയുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം, ഇമെയിൽ വഴി പോസ്റ്റുചെയ്യാനുള്ള അവരുടെ ഉദ്ദേശ്യം സ്ഥിരീകരിക്കാൻ പോസ്റ്റർ ആവശ്യപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്. മിക്ക സ്പാംബോട്ട് സ്ക്രിപ്റ്റുകളും പോസ്റ്റുചെയ്യുമ്പോൾ ഒരു വ്യാജ ഇമെയിൽ വിലാസം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ, ഏതെങ്കിലും ഇമെയിൽ സ്ഥിരീകരണ അഭ്യർത്ഥന വിജയകരമായി അവയിലേക്ക് നയിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയില്ല. ചില സ്പാംബോട്ടുകൾ സാധുവായ ഒരു ഇമെയിൽ വിലാസം നൽകി ഈ ഘട്ടം കടന്നുപോകുകയും അത് സാധൂകരിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യും, കൂടുതലും [[വെബ്മെയിൽ|വെബ്മെയിൽ]] സേവനങ്ങൾ വഴിയാണ്. സുരക്ഷാ ചോദ്യങ്ങൾ പോലുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് സ്പാംബോട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പോസ്റ്റുകൾ തടയുന്നതിൽ ഫലപ്രദമാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെടുന്നു, കാരണം രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതിന് സാധാരണയായി ഉത്തരം നൽകാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ, വിവിധ ഫോറങ്ങളിലും, സ്പാം സ്ഥിരമായി അപ്ലോഡുചെയ്യുന്നതിലൂടെ വ്യക്തിക്ക് 'സ്പാംബോട്ട്' എന്ന പദവി ലഭിക്കും.
[[ട്വിറ്റർ]] മൈക്രോബ്ലോഗിംഗ് സേവനത്തിൽ യാന്ത്രിക പോസ്റ്റുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനോ അല്ലെങ്കിൽ ട്വിറ്റർ ഉപയോക്താക്കളെ സ്വപ്രേരിതമായി പിന്തുടരുന്നതിനോ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പ്രോഗ്രാമാണ് ട്വിറ്റർബോട്ട്. ട്വിറ്റർബോട്ടുകൾ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ വരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, പലരും സ്പാമായി വർത്തിക്കുന്നു, പ്രമോഷണൽ ലിങ്കുകളിൽ ക്ലിക്കുകൾ ആകർഷിക്കുന്നു. <ref name="newyorker">{{Cite web|url=http://www.newyorker.com/online/blogs/elements/2013/11/the-rise-of-twitter-bots.html|title=The Rise of Twitter Bots|access-date=9 March 2014|last=Dubbin|first=Rob|publisher=The New Yorker}}</ref> മറ്റുള്ളവ പോസ്റ്റ് @replies അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം "ReTweet" ഒരു പദം അല്ലെങ്കിൽ ശൈലി ഉൾപ്പെടുന്ന ട്വീറ്റുകൾ പ്രതികരണമായി. ഈ യാന്ത്രിക ട്വീറ്റുകൾ പലപ്പോഴും രസകരമോ നിസാരമോ ആയി കാണുന്നു. ചില ട്വിറ്റർ ഉപയോക്താക്കൾ ഷെഡ്യൂളിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം സഹായിക്കുന്നതിന് ട്വിറ്റർബോട്ടുകൾ പ്രോഗ്രാം ചെയ്യുന്നു.
== ഇതും കാണുക ==
* ആന്റി-സ്പാം ടെക്നിക്കുകൾ
* [[ബോട്ട്നെറ്റ്]]
* ലിസ്റ്റ് വിഷബാധ
* റസ്റ്റോക്ക് ബോട്ട്നെറ്റ്
* സ്പാംട്രാപ്പ്
* ചിലന്തി കെണി
* വോട്ട്ബോട്ടുകൾ
== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
* [https://web.archive.org/web/20080906122251/http://www.whitestar.linuxbox.org/mailman/listinfo/botnets ബോട്ട്നെറ്റ് ചർച്ച മെയിലിംഗ് പട്ടിക]
* [http://www.spamhelp.org/harvesterkiller/ ഹാർവെസ്റ്റർ കില്ലർ - സ്പാംബോട്ടുകളോട് പൊരുതുക] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080411142943/http://www.spamhelp.org/harvesterkiller/ |date=2008-04-11 }}
* [http://www.byteplant.com/products/cleanmail/spambot-trap.html സ്പാമിനെതിരെ പോരാടുക - ബൈറ്റ്പ്ലാന്റിന്റെ സ്പാംബോട്ട് ഹണിപോട്ട് പ്രോജക്റ്റിൽ ചേരുക]
* [http://www.botscout.com/ ബോട്ട്സ്ക out ട്ട്: ഫോറം സ്പാമിനെതിരെ പോരാടുന്നതിന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ആന്റി-ബോട്ട് സേവനം]
* [http://www.turnstep.com/Spambot/ സ്പാംബോട്ട് സൂക്ഷിക്കുക! - സ്പാംബോട്ടുകളെ എങ്ങനെ ഒഴിവാക്കാം, കണ്ടെത്താം, ഉപദ്രവിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200518062937/http://www.turnstep.com/Spambot/ |date=2020-05-18 }}
* [http://danielwebb.us/software/bot-trap/ ബോട്ട്-ട്രാപ്പ് - ഒരു മോശം വെബ്-റോബോട്ട് ബ്ലോക്കർ]
==അവലംബം==
[[വർഗ്ഗം:ഇമെയിൽ]]
mxbbt757vsi05o0tagyoddc3pxo7lxg
കുമാരി തങ്കം
0
192911
4631118
4594324
2026-06-18T15:12:29Z
Malikaveedu
16584
4631118
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox actor
| bgcolour =
| name = കുമാരി തങ്കം
| image = Kumari_Thankam.JPG
| imagesize =
| caption =
| birthname = അമ്മുക്കുട്ടി പാർവതി തങ്കം
| birthdate = 2 June
| location =
| deathdate = [[മാർച്ച് 8]], [[2011]]
| deathplace = [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ്നാട്]]
| othername =
| yearsactive = 1953 - 1957
| spouse = പി.കെ. സത്യപാൽ
| relatives = [[ശ്രീലത നമ്പൂതിരി]] (മരുമകൾ) [[തിരുവിതാംകൂർ സഹോദരിമാർ]]
| homepage =
| notable role =
}}
മലയാളചലച്ചിത്രമേഖലയിലെ ആദ്യകാല നടിമാരിലൊരാളായിരുന്നു '''കുമാരി തങ്കം'''. നായികയായും നായികാ പ്രാധാന്യമുള്ള വേഷത്തിലും 20-ഓളം മലയാള സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രസിദ്ധനടി [[ശ്രീലത|ശ്രീലതയുടെ]] പിതൃസഹോദരിയാണ്. ആദ്യകാല നിർമ്മാതാവ് [[പി.കെ. സത്യപാൽ]] ആണ് ഭർത്താവ്.
==ജീവിതരേഖ==
1953-ൽ ''[[തിരമാല (ചലച്ചിത്രം)|തിരമാല]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായികയായാണ് [[തിരുവനന്തപുരം]] പൂജപ്പുര സ്വദേശിയായ കുമാരി തങ്കം അഭിനയരംഗത്തെത്തുന്നത്. ഇതേ വർഷം തന്നെ ''ലോക നീതി'' എന്ന ചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചു. ''[[അവൻ വരുന്നു]]'', ''[[ബാല്യസഖി]]'' (1954), ''[[കിടപ്പാടം]]'', ''[[സി.ഐ.ഡി. (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സി.ഐ.ഡി]]'', ''[[അനിയത്തി (ചലച്ചിത്രം)|അനിയത്തി]]'' (1955), ''[[മന്ത്രവാദി (ചലച്ചിത്രം)|മന്ത്രവാദി]]'', ''[[കൂടപ്പിറപ്പ്]]'' (1956), ''[[അച്ഛനും മകനും]]'', ''[[മിന്നുന്നതെല്ലാം പൊന്നല്ല (ചലച്ചിത്രം)|മിന്നുന്നതെല്ലാം പൊന്നല്ല]]'' (1957) എന്നിവയാണ് തങ്കം അഭിനയിച്ച പ്രധാന ചിത്രങ്ങൾ.<ref name =mathru>{{cite web | url =http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/830187/2011-03-09/india | title =മുൻകാല നടി കുമാരി തങ്കം അന്തരിച്ചു | date =2011 മാർച്ച് 9 | accessdate =മേയ് 13, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[സത്യൻ|സത്യന്റെയും]] [[പ്രേംനസീർ|പ്രേംനസീറിന്റെയും]] നായികയായി അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ള തങ്കം ''മിന്നുന്നതെല്ലാം പൊന്നല്ല'' എന്ന ചിത്രത്തോടെ അഭിനയരംഗത്തോട് വിടപറയുകയായിരുന്നു.
2011 മാർച്ച് 8-ന് വാർധക്യസഹജമായ അസുഖത്തെത്തുടർന്ന് [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] വെച്ച് മരണമടഞ്ഞു.
===കുടുംബം===
ചലച്ചിത്രനിർമാതാവ് [[പി.കെ. സത്യപാൽ|പി.കെ. സത്യപാലാണ്]] ഭർത്താവ്. [[ലളിത]], [[പദ്മിനി|പത്മിനി]], [[രാഗിണി|രാഗിണിമാരുടെ]] സഹോദരനാണ് ഇദ്ദേഹം. പദ്മനാഭൻ, ജയപാൽ, ആശ എന്നിവരാണ് മക്കൾ.
==അവലംബം==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:ആദ്യകാല മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 8-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2011-ൽ മരിച്ചവർ]]
s660lo60gnrrv3yv1dshgstwaeg0nmp
എക്സ് മൊണാഡ്
0
195391
4631208
3970850
2026-06-18T21:44:37Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631208
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|xmonad}}
{{Infobox software
| name = എക്സ് മൊണാഡ്
| logo = [[Image:Xmonad-logo.svg]]
| screenshot = [[Image:Xmonad-tall-status-dons.png|200px]]
| caption = എക്സ് മൊണാഡ് ടൈലിംഗ് രൂപത്തിൽ
| author = സ്പെൻസർ ജാൻസൺ, ഡോൺ സ്റ്റുവാർട്ട്, ജേസൺ ക്രൈറ്റൺ
| released =
| latest release version = 0.10
| latest release date = {{Release date and age|2011|11|18}}<ref>[http://hackage.haskell.org/package/xmonad xmonad-0.10], HackageDB</ref>
| latest preview version = latest [[Darcs]] revision
| latest preview date = (snapshot)
| operating system = [[പോസിക്സ്]]
| platform = [[Cross-platform]]; requires the X Window System and GHC
| language = [[ഇംഗ്ലിഷ്]]
| status = Stable
| genre = [[Window manager]]
| license = [[ബിഎസ്ഡി ലൈസൻസ്]]
| website = {{url|http://www.xmonad.org/}}
}}
[[ഹാസ്കൽ]] ഭാഷയിലെഴുതിയ ഒരു [[വിൻഡോ മാനേജർ|വിൻഡോ മാനേജറാണ്]] '''എക്സ് മൊണാഡ്''' (ആംഗലേയം : xmonad).
ഏറെക്കുറെ എല്ലാ [[ലിനക്സ്]], [[യൂണിക്സ്]] വിതരണങ്ങളെയും എക്സ് മൊണാഡ് പിന്തുണക്കുന്നു. [[ഡിഡബ്ല്യൂഎം|ഡിഡബ്ല്യൂഎമ്മിന്റെ]] ഒരു ക്ലോണായിട്ടാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയതെങ്കിലും പിന്നീട് എക്സ് മൊണാഡ് [[ഡിഡബ്ല്യൂഎം|ഡിഡബ്ല്യൂഎമ്മിലില്ലാത്ത]] പല സവിശേഷതകളും ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref>{{cite web
| url = http://www.osnews.com/story.php/18009/Keyboard-Driven-Environments-Open-a-New-Window/
| title = Keyboard-Driven Environments Open a New Window
| publisher = OSnews
| date = 2007-05-31
| accessdate = 2007-05-31
}}</ref><ref>{{cite web
| url = http://osnews.com/story.php/18794/xmonad-0.4-Released
| title = xmonad 0.4 Released
| publisher = OSnews
| date =2007-10-19
| accessdate = 2007-12-23
}}</ref> ഗ്നോം പിന്തുണ, ടൈലിംഗ് പ്രതിഫലനം, സ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ഓരോ വർക്ക്സ്പേസിനും ഓരോ ലേഔട്ട്, ലേയൗട്ട് മിററിംഗ് എന്നിവയാണ് അധിക സവിശേഷതകൾ. പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനിടക്ക് റിലോഡ് ചെയ്യാനും എക്സ് മൊണാഡിൽ കഴിയും.<ref>Through a combination of swiftly re-compiling and then [[Exec (operating system)|execing]] the new xmonad binary; see {{cite web
| url = http://sequence.complete.org/hwn/20070427
| title = Haskell Weekly News: April 27, 2007
| publisher = Haskell Weekly News
| date = 2007-04-27
| accessdate = 2007-05-23
| archive-date = 2013-06-26
| archive-url = https://www.webcitation.org/6HeRKRVbL?url=http://sequence.complete.org/hwn/20070427
| url-status = dead
}}</ref> പിന്നീട് എക്സ് മൊണാഡിന്റെ അർജൻസി ഹുക്ക്സ് എന്ന സവിശേഷത ഡിഡബ്ല്യൂഎം കടമെടുക്കുകയുണ്ടായി.<ref>See the [http://thread.gmane.org/gmane.comp.window-managers.dwm/4325/focus=4330 developer discussion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180918012419/http://thread.gmane.org/gmane.comp.window-managers.dwm/4325/focus=4330 |date=2018-09-18 }} on the dwm mailing list</ref>
[[ലാഴ്സ്ഡബ്ല്യുഎം]], [[സ്റ്റംബ്ഡബ്ല്യുഎം]] എന്നിവയുമായും എക്സ് മൊണാഡ് സാദൃശ്യം കാണിക്കുന്നുണ്ട്. [[ആർച്ച് ലിനക്സ്]], [[ഡെബിയാൻ]], [[ഫെഡോറ]], [[ജെന്റൂ]], [[മാക് ഓഎസ് ടെൻ]], [[ഫ്രീ ബിഎസ്ഡി]], [[നെറ്റ് ബിഎസ്ഡി]], [[നിക്സ് ഓഎസ്]], [[ഓപ്പൺ ബിഎസ്ഡി]]. [[സോഴ്സ് മേജ്]], [[ഉബുണ്ടു]] എന്നീ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങളെ എക്സ് മൊണാഡ് പിന്തുണക്കുന്നു. 4.8 പതിപ്പ് മുതൽ [[ഫിബോനാച്ചി]] ലേയൗട്ട് [[സിനെറമ|സിനെറമക്കുള്ള]] പിന്തുണയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.suckless.org/dwm/patches/fibonacci.html Suckless.org: Fibonacci layouts patch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090116221135/http://www.suckless.org/dwm/patches/fibonacci.html |date=2009-01-16 }} to dwm</ref>
അസാധാരണ ലോഔട്ടിലൊന്നായ [[ഫിബോനാച്ചി സ്പൈറൽ]] എക്സ് മൊണാഡിൽ ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite web
| url = http://xmonad.org/contrib.html
| title = xmonad: Contributed code
| publisher = xmonad.org
| date = 2007-05-22
| accessdate = 2007-05-23
| archive-date = 2013-06-26
| archive-url = https://www.webcitation.org/6HeRL7YF7?url=http://xmonad.org/contrib.html
| url-status = dead
}}</ref> ഇത് നിർമ്മിച്ചത് എക്സ് മൊണാഡ് സമൂഹമാണ്.<ref>xmonad users generate significant traffic in the [http://gogloom.com/FreeNode/xmonad/ #xmonad] [[IRC]] channel and the xmonad mailing list; in addition, there are a significant number of commits to the extension library from non-core devs (see the [http://xmonad.org/statistics.html xmonad statistic page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071223092001/http://xmonad.org/statistics.html |date=2007-12-23 }})</ref>
[[ഹാസ്കൽ|ഹാസ്കലിലെഴുതിയ]] ആദ്യ [[ജാലകസംവിധാനം]] എന്ന പോലെ, [[സിപ്പെർ ഡാറ്റാ സ്ട്രക്ച്ചർ]] ഉപയോഗത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും ഒന്നാമൻ എക്സ് മൊണാഡ് തന്നെയാണ്. ഫോക്കസ് ചെയ്യുന്നതിനാണ് [[സിപ്പെർ ഡാറ്റാ സ്ട്രക്ച്ചർ]] ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[പാറ്റേൺ മാച്ചസ്]] ഉപയോഗം വഴി സുരക്ഷിതമായതുമാണ് എക്സ് മൊണാഡ്.<ref>[http://neilmitchell.blogspot.com/2007/05/does-xmonad-crash.html "Does xmonad crash? On proving pattern coverage in xmonad with Catch"]; [http://neilmitchell.blogspot.com/2007/05/preconditions-on-xmonad.html "Preconditions on XMonad"]; see also [http://www-users.cs.york.ac.uk/~ndm/downloads/slides-detecting_pattern_match_failures_in_haskell-26_nov_2007.pdf "Detecting pattern-match failures in Haskell"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
വളരെയധികം ക്രമീകരിച്ചെടുക്കാവുന്ന ഒന്നായതു കൊണ്ടാണ് [[ഹാസ്കൽ]] ഉപയോഗിച്ചതെന്ന് എക്സ് മൊണാഡ് നിർമ്മാതാക്കൾ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web
| url = http://www.xmonad.org/manpage.html
| title = Manpage of xmonad
| publisher = xmonad.org
| date = 2007-04-18
| accessdate = 2007-05-17
}}</ref>
[[Image:Xmonad-screen-triplehead-dons.png|thumb|എക്സ് മൊണാഡ് [[സിനെറെമ|സിനെറെമക്ക്]] ബഹു സ്ക്രീൻ പിന്തുണ നൽകുന്നു.]]
==അവലംബം ==
{{Reflist|colwidth=30em}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://xmonad.org/ xmonad.org] - ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ്.
* [http://ubuntu-snippets.blogspot.com/2008/08/xmonad-tiling-window-manager.html "xmonad - tiling window manager"] - എക്സ് മൊണാഡ് [[ഉബുണ്ടു|ഉബുണ്ടുവിൽ]].
* [http://conferences.oreillynet.com/presentations/os2007/os_peytonjones.pdf "Taste of Haskell"] - [[ഓസ്കോൺ|ഓസ്കോണിൽ]] [[ഹാസ്കൽ|ഹാസ്കെലും]] എക്സ് മൊണാഡും
** [http://blip.tv/file/324976 First half of talk]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110415195254/http://blip.tv/file/324976 |date=2011-04-15 }} ചലച്ചിത്രം - ഒന്ന്
** [http://blip.tv/file/325646 Second half of talk]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110415195319/http://www.blip.tv/file/325646/ |date=2011-04-15 }} ചലച്ചിത്രം - രണ്ട്.
* [http://lennartkolmodin.blogspot.com/2007/04/xmonad.html ബിറ്റ്സ് ആൻഡ് ബൈറ്റ്സ് - എക്സ് മൊണാഡ്]
* [http://cgi.cse.unsw.edu.au/~dons/blog/2007/05/01#xmonad_part1_model "ഹാസ്കൽ ജാലകസംവിധാനം, ഭാഗം ഒന്ന്"]
* [http://cgi.cse.unsw.edu.au/~dons/blog/2007/05/17#xmonad_part1b_zipper "ഹാസ്കൽ ജാലകസംവിധാനം, പ്രാമുഖ്യം നൽകൽ"]
* [http://www.haskell.org/communities/12-2007/html/report.html#sect6.3 ഹാസ്കൽ റിപ്പോർട്ട്] - എഡിഷൻ 13 - എക്സ് മൊണാഡ്
* [http://www.ludd.ltu.se/~pj/hw2007/xmonad.mov ഡോൺ സ്റ്റുവാർട്ട് ഡെമോ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120209172418/http://www.ludd.ltu.se/~pj/hw2007/xmonad.mov |date=2012-02-09 }}
* [http://sawfish.wikia.com/wiki/Comparison_of_extensible_window_managers Comparison of extensible window managers] - താരതമ്യ പഠനം
[[വർഗ്ഗം:ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസ്]]
[[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര പണിയിടങ്ങൾ]]
qc3q2clxqxk16wu3g3w3j4gdyd8m2nd
രാജീവ് ആലുങ്കൽ
0
195893
4631160
4616733
2026-06-18T17:35:08Z
~2026-35645-31
219461
/* */
4631160
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Rajeev Alunkal}}
{{Infobox person
| name = രാജീവ് ആലുങ്കൽ
| image = Rajeev Alunkal.jpg
| imagesize =
| caption = 2012
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1973|08|17}}
| birth_place = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date =
| death_place =
| occupation = ഗാനരചയിതാവ്, [[കവി]], സംഗീത സംവിധായകൻ, പ്രഭാഷകൻ
| years_active = 1997 – തുടരുന്നു
| othername =
| spouse =
| children =
| parents = മാധവൻ നായർ (അച്ഛൻ), ഇന്ദിര (അമ്മ)
| awards = കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് <br />കേരള സർക്കാർ അവാർഡ് (മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ്) <br />കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് (മൂന്ന് പ്രാവശ്യം)
}}
ശ്രദ്ധേയനായ മലയാള കവിയും, ഗാനരചയിതാവും, പ്രഭാഷകനുമായ '''രാജീവ് ആലുങ്കൽ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ മാക്ടയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പല്ലന കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ, കേന്ദ്ര ഫിലിം സെൻസർ ബോർഡ് മെമ്പർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്
കഴിഞ്ഞ മുപ്പതു വർഷക്കാലം കൊണ്ട് നാടകം - ആൽബം - സിനിമ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ൽപ്പരം ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കർമ്മ വൈപുല്യം താരതമ്യങ്ങളില്ലാത്തതാണ്. പത്തൊൻപതാം വയസ്സിൽ എഴുത്തു ജീവിതോപാധിയായി സ്വീകരിച്ചു. പാട്ടെഴുത്തിന്റെ സമസ്ത മേഘലകളിലും വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെട്ട രാജീവ് ആലുങ്കൽ മികച്ച പ്രഭാഷകൻ എന്ന നിലയിലും ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തുമുള്ള മലയാളി സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ സ്വീകാര്യനായി.
== ജീവിതരേഖ ==
===ബാല്യം, വിദ്യാഭ്യാസം===
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[ചേർത്തല താലൂക്ക്|ചേർത്തല താലൂക്കിലെ]] കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ ആലുങ്കലിൽ പരേതരായ കണ്ടനാട്ട് എസ്. മാധവൻ നായരുടെയും കാരുവള്ളി ആർ. ഇന്ദിരയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1973 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് രാജീവ് ജനിച്ചു. സജീവ് എന്നൊരു അനുജൻ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ മാതാവിനെയും ഏക സഹോദരനേയും നഷ്ടപ്പെട്ട രാജീവിന് കയ്പേറിയ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടി വന്നു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം വയലാർ ശിരോമണി രാഘവപ്പണിക്കരുടെ കീഴിൽ പത്തു വർഷം [[സംസ്കൃതം]] പഠിച്ചു.
===കവിതാ രംഗത്ത്===
1987-ൽ എൻ.എസ്.എസിന്റെ സർവ്വീസ് വാരികയിലാണ് ആദ്യ കവിത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. മലയാളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആനുകാലികങ്ങളിലെല്ലാം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു.
ഇന്ത്യയിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലുമുള്ള സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളന വേദികളിൽ പ്രഭാഷകനായി ഇദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. 2016-ൽ സിംഗപ്പൂരിൽ വച്ചു നടന്ന സൗത്ത് ഏഷ്യൻ കവികളുടെ സമ്മേളനത്തിൽ, മലയാള ഭാഷയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പങ്കെടുത്ത്, പ്രസംഗിക്കുകയും, "വേരുകളുടെ വേദാന്തം" എന്ന സ്വന്തംകവിത അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
വത്തിക്കാനിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസിലിക്കയിൽ വച്ച്, മദർ തെരേസയുടെ വിശുദ്ധപദവി ചടങ്ങുകൾക്കു മുൻപായി രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ " തെരേസാമ്മ " എന്ന കവിത ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഉഷാ ഉതുപ്പ് വത്തിക്കാനിൽ ആലപിച്ച ഈ കവിത ഇംഗ്ലീഷ്, അൽബേനിയൻ, ഇറ്റാലിയൻ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, തമിഴ് തുടങ്ങിയ ഒൻപത് ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. <ref>
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-story.html
|title= Canonisation of Mother Theresa
|date= August 22, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}</ref>
മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യ വിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പല്ലന കുമാരകോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ 2017-2022 കാലഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയ വിപുലമായ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, കലാ സാഹിത്യ സംഗമങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയത് രാജീവ് ആലുങ്കലിനെ ഏറെ അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് അർഹനാക്കുകയും, ഗുരുശ്രീ ദേശീയ പുരസ്കാരം മുംബൈയിൽ വച്ചു സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2023-05-20|last=https://www.facebook.com/ManoramaOnline}}</ref>
===ഗാനരചനാ രംഗത്ത്===
1993-ൽ ചേർത്തല ഷൈലജ തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ''മാന്ത്രികക്കരടി'' എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ഗാനരചയിതാവായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. കൊല്ലം കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം, കൊല്ലം അസ്സീസി, വൈക്കം മാളവിക, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി അമല, ചേർത്തല ജൂബിലി, തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രശസ്ത നാടക സമിതികൾക്കു വേണ്ടിയും ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.
1995 മുതൽ ജോണി സാഗരിഗ, മാഗ്നാ സൗണ്ട്, ടി.സീരിസ്, തരംഗിണി, ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ ആൽബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങളെഴുതി.
2003-ൽ [[ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാഗാനരചനാ രംഗത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ചു.<ref>{{cite news
|url= http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|title= Short-lived happiness
|date= November 27, 2003
|newspaper= The Hindu
|access-date= 2017-05-11
|archive-date= 2005-01-21
|archive-url= https://web.archive.org/web/20050121135503/http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|url-status= dead
}}</ref> തുടർന്ന്
[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[അറബിയും ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[റോമൻസ്]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[മല്ലൂസിംഗ്]], [[ഷീ ടാക്സി (ചലച്ചിത്രം)|ഷീ ടാക്സി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]], [[കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], മഹാറാണി തുടങ്ങി 130-ൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി നാനൂറോളം<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/02/15/rajeev-alunkal-turns-30-years-in-musical-life.html|title=വിക്കിനെ അതിജീവിച്ച് ആദ്യ പ്രസംഗം; വയറിങ് ചെയ്ത ഹോട്ടലിൽ ഇരുന്ന് പിന്നീട് പാട്ടെഴുത്ത്: ജീവിതം പറഞ്ഞ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-08-22|language=ml}}</ref> ഗാനങ്ങളുടെ രചന നിർവ്വഹിച്ചു.നാടകം, ആൽബം സിനിമാ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച അപൂർവ നേട്ടത്തിന് URF നാഷണൽ റെക്കോർഡ് 2021 ൽ ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2022-05-13|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref>
2004-ൽ കായംകുളം സപര്യയുടെ "''ഓമൽക്കിനാവ്'' "എന്ന നാടകത്തിലെ 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ ' എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. മികച്ച ഗാന രചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് 2006, 2012, 2018 വർഷങ്ങളിൽ ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}</ref> ഏ.ആർ.റഹ്മാന്റെ "വൺ ലൗ " എന്ന ബഹുഭാഷാ ആൽബത്തിലെ എക മലയാളഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവാണ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ. കെ.പി.കുമാരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[ആകാശഗോപുരം]] എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[ടൈറ്റാനിക് (ചലച്ചിത്രം)|ടൈറ്റാനിക്ക്]] എന്ന ചിത്രത്തിന് പശ്ചാത്തല സംഗീതം നൽകിയ. വിശ്വപ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞൻ ജോൺ ആൾട്ട്മാന്റെ ഈണത്തിലും ഇദ്ദേഹം ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.
ഇതിനു പുറമേ നാടൻ പാട്ടുകൾ, ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ആകാശവാണി-ദൂരദർശൻ ഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും രാജീവ് ആലുങ്കൽ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/prem28905-epaper-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf/-newsid-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf_09c23fe505f8494eb53251b364ac41e1?s=a&uu=0x2f90e27b4448ca65&ss=wsp|title=Dailyhunt|access-date=2021-08-22|language=en}}</ref> ഒട്ടേറെ ഗാനങ്ങൾക്ക് രചനയോടൊപ്പം സംഗീതവും നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്.
മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന പല്ലന കുമാര കോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായി 2017- 2022 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. സ്മാരകത്തിന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ പുരോഗതിക്ക് നേതൃപരമായ പങ്കുവഹിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2022-08-15}}</ref>
യൂട്യൂബിൽ കോടിക്കണക്കിന് വ്യൂവേഴ്സ് ഉള്ള ദേശഭക്തി ഗാനങ്ങളും, സംഘഗാനങ്ങളും, ലളിത ഗാനങ്ങളും, കുട്ടി പാട്ടുകളും, താരാട്ട് പാട്ടുകളും രാജീവ് ആലുങ്കൽ എഴുതി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ്. കലാലയ മത്സര വേദികളിൽ പുതിയ തലമുറ ഈ പാട്ടുകൾ പരക്കെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2023/01/14/musical-journey-of-rajeev-alunkal.html|title=പാട്ടെഴുത്തിന്റെ 30 വർഷങ്ങൾ; രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ ‘സൂപ്പർഹിറ്റ് സംഗീതജീവിതം’|access-date=2024-10-23|language=ml}}</ref>
കേരളത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ആദ്യ ഭക്തി ഗാനങ്ങളുടെ രചയിതാവും രാജീവ് ആലുങ്കലാണ്. കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ - യൂണിവേഴ്സിറ്റി തലങ്ങളിൽ രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പാഠ്യ വിഷയമാണ്.
'''രാജീവ് ആലുങ്കൽ എഴുതിയ ഹിറ്റ് ഗാനങ്ങൾ'''
1. തിങ്കൾ നിലാവിൽ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])
2. മുന്തിരി വാവേ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])
3. പ്രിയതമേ ശകുന്തളെ ([[കനകസിംഹാസനം]])
4. സുന്ദരനോ സൂരിയനോ ([[കനകസിംഹാസനം]])
5. I Love You December ([[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]])
6. ഇനിയും കൊതിയോടെ കാത്തിരിക്കാം (ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്)
7. ചെമ്പകവല്ലികളിൽ ([[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിയും ഒട്ടകവും]])
8. കാക്ക മലയിലെ ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])
9. ഒരു കിങ്ങിണി കാറ്റ് ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])
10. അർത്തുങ്കലെ പള്ളിയിൽ ([[റോമൻസ്]])
11. കന്നി പെണ്ണെ ([[സൗണ്ട് തോമ]])
12. മച്ചാൻ എന്റെ മാത്രമല്ലെ (നാടോടിമന്നൻ)
13. ഏതോ പ്രിയരാഗം (ആര്യ )
14. എൻ പ്രേമത്തിന് കോപം കാണും (ആര്യ)
15. I'm very Sorry ഒരു നാലായിരം സോറി (പ്രണയമായി)
16. സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ (ആൽബം - സ്വാമി അയ്യപ്പൻ - എം.ജി.ശ്രീകുമാർ)
17. ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ് (ആൽബം - ഇഷ്ടമാണ്)
18. നിലാമഴ ഇതോ കിനാമഴ (ആൽബം - ഹാർട്ട് ബീറ്റസ് - കെ.എസ്. ചിത്ര)
19. മയിൽപീലി ഞാൻ തരാം (ആൽബം - മൽഹാർ - മലയാളം ഗസൽ - ഹരിഹരൻ)
20. പഴവങ്ങാടി ഗണേശൻ (ആൽബം - ഓം ഗണനാദം - കെ.ജെ.യേശുദാസ് )
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ==
*നിലവിളിത്തെയ്യം (കവിതാസമാഹാരം - പരിധി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, തിരുവനന്തപുരം)
*എന്റെ പ്രിയ ഗീതങ്ങൾ (തിരഞ്ഞെടുത്ത 1001 ഗാനങ്ങൾ - H&C പബ്ലിക്കേഷൻസ്. തൃശൂർ )<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html|title=നാലുവരി കൊണ്ട് പാട്ട് ഹിറ്റാകില്ല|access-date=2023-02-18}}</ref>
* വേരുകളുടെ വേദാന്തം (കവിതാ സമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം.
* പല്ലൊട്ടി മിഠായി (ബാല കവിതാ സമാഹാരം) പൂർണ്ണ പബ്ലികേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
* കനൽപ്പെണ്ണ് (കവിതാ സമാഹാരം) മാണി ബുക്സ്, ആലപ്പുഴ.
* ഇനിയും കൊതിയോടെ (സമ്പൂർണ്ണ ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ) ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
{| class="wikitable"
|-
! Year !! Awards !! Notes
|-
|2026
|കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – ' (നാടകം - ''പകലിൽ പറഞ്ഞിരുന്നൊരാൾ'') [https://www.deshabhimani.com/News/kerala/kerala-sangeetha-nataka-academy-state-professional-drama-awards-announced-77232]
|-
|2022
|ആശാൻ ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം. <ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/asan-bharati-national-literature-award-for-lyricist-rajeev-alunkal-1.7789266|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=883582&u=local-news-ernakulam|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref>
|കലാ - സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2021
|[https://www.universalrecordsforum.com/national-record URF നാഷ്ണൽ റെക്കോർഡ്] <ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2021-11-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.canchannels.com/rajeev-alunkal-got-national-recognition-from-the-universal-records-forum/|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കോർഡ് ഫോറത്തിന്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം - Rajeev Alunkal Got National Recognition From The Universal Records Forum|access-date=2021-11-24|date=2021-11-22|language=en-GB}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|നാടകം, ആൽബം, സിനിമ എന്നീ മേഖലകളിലായി 4200 ഗാനങ്ങളുടെ രചനയ്ക്ക്
|-
|2020
|[[കെടാമംഗലം സദാനന്ദൻ]] സ്മാരക "കലാസാഗര" പുരസ്കാരം <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/03/01/lyricist-rajeev-alunkal-won-kala-sagara-award.html|title=കലാസാഗര പുരസ്കാരം സ്വന്തമാക്കി ഗാനരചയിതാവ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-06-17|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/rajeev-alungal-will-be-awarded-with-kala-sagara-puraskaram-lyricist-poet-1.5480342|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് കലാ സാഗര പുരസ്കാരം|access-date=2021-06-17|language=en}}</ref>
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്എ
|-
|2019
|ഗുരുശ്രീ പുരസ്കാരം
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2018
|ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് - [വെട്ടംതട്ടും വട്ടക്കായൽ] ചിത്രം - ആനക്കള്ളൻ<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}</ref>
|-
|2018
|പി.എൻ പണിക്കർ യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം
|കാവ്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനക്ക്<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/06/18/rajeev-alunkal-bags-award.html|title=യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2020-09-14}}</ref>
|-
|2017
|ജേ.സി അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചന - [മദ്ധ്യാഹ്ന സൂര്യന്റെ.. ]ചിത്രം: ആറടി
|-
|2016
|കാവ്യശ്രീ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച കവിതാ സമാഹാരം. ("വേരുകളു ടെ വേദാന്തം" എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [ഇൻഡോ മലേഷ്യൻ കൾച്ചറൽ ഫോറം]<ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> <ref>
{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece|title=Akademi awards announced|date=February 21, 2013|newspaper=The Hindu}}</ref>)
|-
| 2016 || കൗമുദി ടീച്ചർ പുരസ്ക്കാരം || [കലാ-സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ] <ref>
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-got-koumudi-teacher-award.html
|title= Kaumudi Teacher Award
|date= June 18, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}</ref>
|-
| 2015 || സാംബശിവൻ സ്മാരക അവാർഡ് || [20 വർഷത്തെ കലാസാംസ്ക്കാരിക, രംഗത്തെ സംഭാവനയ്ക്ക് ] <ref>
{{cite news
|url= http://www.manoramaonline.com/music/music-news/sambasivan-memorial-award-for-rajeev-alunkal.html
|title= Sambashivan Award for Rajeev Alunkal
|date= October 12, 2015
|newspaper= Manorama Online
}}</ref>
|-
| 2015 || തിക്കുറിശ്ശി അവാർഡ് || [മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാവ്] [മേലേ ചേലോടെ ...., ;ചിത്രം - ആംഗ്രിബേബിസ് ]
|-
| 2012 || കലാശ്രീപുരസ്കാരം || കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി
|-
| 2012 || ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || 'ചെമ്പകവല്ലികളിൽ' (''[[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും]]'')
|-
| 2012 || രാജൻ പി.ദേവ് അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ് ]
|-
| 2012 || S L .പുരം സദാനന്ദൻ അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
|2012
|ലോഹിതദാസ് അവാർഡ്
|[ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
| 2011 || ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഹരിചന്ദനം ( സീരിയൽ )''
|-
| 2010 || കലാദർപ്പണം അവാർഡ് || [ ആർട്ട് ആന്റ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ]
|-
| 2009 || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]] ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ഇനിയും കൊതിയോടെ (ചിത്രം - ''[[ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്]]'')
|-
| 2007 || ജീവൻ ടി.വി.അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഏകാകികളുടെ ഗീതം'' (ആൽബം)
|-
| 2007 || ഹരിപ്രിയ പുരസ്കാരം || മികച്ച കവിതാസമാഹാരം – ''നിലവിളിത്തെയ്യം''
|-
| 2006 || കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – 'പ്രിയതമേ ശകുന്തളേ' (ചിത്രം -''[[കനകസിംഹാസനം]]'')
|-
| 2004 || കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്കാരം || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ' (നാടകം - ''ഓമൽക്കിനാവ്'')
|-
| 2002 || [[ഇ.എം.എസ്.]] അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|-
| 1997|| നാന ഗാലപ് പോൾ അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|1988
|മന്നം ട്രോഫി
|മികച്ച നവാഗത കവി (ഹൈസ്കൂൾ തലം)
|}
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{Official website|http://www.rajeevalunkal.com/}}
[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
1vysywzpbiz829paktbqa7j48a1u613
4631161
4631160
2026-06-18T17:35:15Z
Igor123121
206975
Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-35645-31|~2026-35645-31]] ([[User talk:~2026-35645-31|talk]]) to last version by ~2026-26490-17
4631161
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Rajeev Alunkal}}
{{Infobox person
| name = രാജീവ് ആലുങ്കൽ
| image = Rajeev Alunkal.jpg
| imagesize =
| caption = 2012
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1973|08|17}}
| birth_place = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date =
| death_place =
| occupation = ഗാനരചയിതാവ്, [[കവി]], സംഗീത സംവിധായകൻ, പ്രഭാഷകൻ
| years_active = 1997 – തുടരുന്നു
| othername =
| spouse =
| children =
| parents = മാധവൻ നായർ (അച്ഛൻ), ഇന്ദിര (അമ്മ)
| awards = കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് <br />കേരള സർക്കാർ അവാർഡ് (മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ്) <br />കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് (മൂന്ന് പ്രാവശ്യം)
}}
ശ്രദ്ധേയനായ മലയാള കവിയും, ഗാനരചയിതാവും, പ്രഭാഷകനുമായ '''രാജീവ് ആലുങ്കൽ''' ഇപ്പോൾ [[സെൻസർ ബോർഡ്|കേന്ദ്ര ഫിലിം സെൻസർ ബോർഡ്]] അംഗമാണ്. മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ മാക്ടയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പല്ലന കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു.<ref>
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html
|title= Chairman of Kumaranashan Cultural Institution, Kerala
|date= March 18, 2017
|newspaper=Manorama Online
}}</ref>പ്രണയവും, തത്ത്വചിന്തകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കവിതകളും, ഗാനങ്ങളും. 2002 ൽ [[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന മോഹൻലാൽ ചിത്രം മുതൽ, [[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]], [[റോമൻസ്]], [[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിം ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്|ഹാപ്പി വെഡിങ്]], [[Mkuttanada|കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], തുടങ്ങി 130 ലേറെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഗാനങ്ങളെഴുതി. “ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ്, സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ” തുടങ്ങിയ ആൽബം ഗാനങ്ങൾ ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. ഗാനരചന രംഗത്തെ സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡ്,<ref>
{{cite news
|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece
|title= Akademi awards announced
|date= February 21, 2013
|newspaper=The Hindu
}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref><ref>
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html
|title= Rajeev Alunkal about Lyrics
|date= September 1, 2015
|newspaper=Manoramaonline
}}</ref> ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്, മൂന്ന് പ്രാവശ്യം ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്, വയലാർ രാമവർമ്മ അവാർഡ്, ജേസി അവാർഡ്, ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ മുപ്പതു വർഷക്കാലം കൊണ്ട് നാടകം - ആൽബം - സിനിമ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ൽപ്പരം ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കർമ്മ വൈപുല്യം താരതമ്യങ്ങളില്ലാത്തതാണ്. പത്തൊൻപതാം വയസ്സിൽ എഴുത്തു ജീവിതോപാധിയായി സ്വീകരിച്ചു. പാട്ടെഴുത്തിന്റെ സമസ്ത മേഘലകളിലും വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെട്ട രാജീവ് ആലുങ്കൽ മികച്ച പ്രഭാഷകൻ എന്ന നിലയിലും ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തുമുള്ള മലയാളി സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ സ്വീകാര്യനായി.
== ജീവിതരേഖ ==
===ബാല്യം, വിദ്യാഭ്യാസം===
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[ചേർത്തല താലൂക്ക്|ചേർത്തല താലൂക്കിലെ]] കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ ആലുങ്കലിൽ പരേതരായ കണ്ടനാട്ട് എസ്. മാധവൻ നായരുടെയും കാരുവള്ളി ആർ. ഇന്ദിരയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1973 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് രാജീവ് ജനിച്ചു. സജീവ് എന്നൊരു അനുജൻ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ മാതാവിനെയും ഏക സഹോദരനേയും നഷ്ടപ്പെട്ട രാജീവിന് കയ്പേറിയ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടി വന്നു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം വയലാർ ശിരോമണി രാഘവപ്പണിക്കരുടെ കീഴിൽ പത്തു വർഷം [[സംസ്കൃതം]] പഠിച്ചു.
===കവിതാ രംഗത്ത്===
1987-ൽ എൻ.എസ്.എസിന്റെ സർവ്വീസ് വാരികയിലാണ് ആദ്യ കവിത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. മലയാളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആനുകാലികങ്ങളിലെല്ലാം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു.
ഇന്ത്യയിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലുമുള്ള സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളന വേദികളിൽ പ്രഭാഷകനായി ഇദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. 2016-ൽ സിംഗപ്പൂരിൽ വച്ചു നടന്ന സൗത്ത് ഏഷ്യൻ കവികളുടെ സമ്മേളനത്തിൽ, മലയാള ഭാഷയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പങ്കെടുത്ത്, പ്രസംഗിക്കുകയും, "വേരുകളുടെ വേദാന്തം" എന്ന സ്വന്തംകവിത അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
വത്തിക്കാനിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസിലിക്കയിൽ വച്ച്, മദർ തെരേസയുടെ വിശുദ്ധപദവി ചടങ്ങുകൾക്കു മുൻപായി രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ " തെരേസാമ്മ " എന്ന കവിത ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഉഷാ ഉതുപ്പ് വത്തിക്കാനിൽ ആലപിച്ച ഈ കവിത ഇംഗ്ലീഷ്, അൽബേനിയൻ, ഇറ്റാലിയൻ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, തമിഴ് തുടങ്ങിയ ഒൻപത് ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. <ref>
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-story.html
|title= Canonisation of Mother Theresa
|date= August 22, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}</ref>
മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യ വിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പല്ലന കുമാരകോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ 2017-2022 കാലഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയ വിപുലമായ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, കലാ സാഹിത്യ സംഗമങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയത് രാജീവ് ആലുങ്കലിനെ ഏറെ അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് അർഹനാക്കുകയും, ഗുരുശ്രീ ദേശീയ പുരസ്കാരം മുംബൈയിൽ വച്ചു സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2023-05-20|last=https://www.facebook.com/ManoramaOnline}}</ref>
===ഗാനരചനാ രംഗത്ത്===
1993-ൽ ചേർത്തല ഷൈലജ തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ''മാന്ത്രികക്കരടി'' എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ഗാനരചയിതാവായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. കൊല്ലം കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം, കൊല്ലം അസ്സീസി, വൈക്കം മാളവിക, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി അമല, ചേർത്തല ജൂബിലി, തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രശസ്ത നാടക സമിതികൾക്കു വേണ്ടിയും ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.
1995 മുതൽ ജോണി സാഗരിഗ, മാഗ്നാ സൗണ്ട്, ടി.സീരിസ്, തരംഗിണി, ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ ആൽബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങളെഴുതി.
2003-ൽ [[ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാഗാനരചനാ രംഗത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ചു.<ref>{{cite news
|url= http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|title= Short-lived happiness
|date= November 27, 2003
|newspaper= The Hindu
|access-date= 2017-05-11
|archive-date= 2005-01-21
|archive-url= https://web.archive.org/web/20050121135503/http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|url-status= dead
}}</ref> തുടർന്ന്
[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[അറബിയും ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[റോമൻസ്]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[മല്ലൂസിംഗ്]], [[ഷീ ടാക്സി (ചലച്ചിത്രം)|ഷീ ടാക്സി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]], [[കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], മഹാറാണി തുടങ്ങി 130-ൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി നാനൂറോളം<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/02/15/rajeev-alunkal-turns-30-years-in-musical-life.html|title=വിക്കിനെ അതിജീവിച്ച് ആദ്യ പ്രസംഗം; വയറിങ് ചെയ്ത ഹോട്ടലിൽ ഇരുന്ന് പിന്നീട് പാട്ടെഴുത്ത്: ജീവിതം പറഞ്ഞ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-08-22|language=ml}}</ref> ഗാനങ്ങളുടെ രചന നിർവ്വഹിച്ചു.നാടകം, ആൽബം സിനിമാ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച അപൂർവ നേട്ടത്തിന് URF നാഷണൽ റെക്കോർഡ് 2021 ൽ ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2022-05-13|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref>
2004-ൽ കായംകുളം സപര്യയുടെ "''ഓമൽക്കിനാവ്'' "എന്ന നാടകത്തിലെ 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ ' എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. മികച്ച ഗാന രചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് 2006, 2012, 2018 വർഷങ്ങളിൽ ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}</ref> ഏ.ആർ.റഹ്മാന്റെ "വൺ ലൗ " എന്ന ബഹുഭാഷാ ആൽബത്തിലെ എക മലയാളഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവാണ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ. കെ.പി.കുമാരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[ആകാശഗോപുരം]] എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[ടൈറ്റാനിക് (ചലച്ചിത്രം)|ടൈറ്റാനിക്ക്]] എന്ന ചിത്രത്തിന് പശ്ചാത്തല സംഗീതം നൽകിയ. വിശ്വപ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞൻ ജോൺ ആൾട്ട്മാന്റെ ഈണത്തിലും ഇദ്ദേഹം ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.
ഇതിനു പുറമേ നാടൻ പാട്ടുകൾ, ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ആകാശവാണി-ദൂരദർശൻ ഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും രാജീവ് ആലുങ്കൽ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/prem28905-epaper-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf/-newsid-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf_09c23fe505f8494eb53251b364ac41e1?s=a&uu=0x2f90e27b4448ca65&ss=wsp|title=Dailyhunt|access-date=2021-08-22|language=en}}</ref> ഒട്ടേറെ ഗാനങ്ങൾക്ക് രചനയോടൊപ്പം സംഗീതവും നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്.
മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന പല്ലന കുമാര കോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായി 2017- 2022 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. സ്മാരകത്തിന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ പുരോഗതിക്ക് നേതൃപരമായ പങ്കുവഹിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2022-08-15}}</ref>
യൂട്യൂബിൽ കോടിക്കണക്കിന് വ്യൂവേഴ്സ് ഉള്ള ദേശഭക്തി ഗാനങ്ങളും, സംഘഗാനങ്ങളും, ലളിത ഗാനങ്ങളും, കുട്ടി പാട്ടുകളും, താരാട്ട് പാട്ടുകളും രാജീവ് ആലുങ്കൽ എഴുതി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ്. കലാലയ മത്സര വേദികളിൽ പുതിയ തലമുറ ഈ പാട്ടുകൾ പരക്കെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2023/01/14/musical-journey-of-rajeev-alunkal.html|title=പാട്ടെഴുത്തിന്റെ 30 വർഷങ്ങൾ; രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ ‘സൂപ്പർഹിറ്റ് സംഗീതജീവിതം’|access-date=2024-10-23|language=ml}}</ref>
കേരളത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ആദ്യ ഭക്തി ഗാനങ്ങളുടെ രചയിതാവും രാജീവ് ആലുങ്കലാണ്. കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ - യൂണിവേഴ്സിറ്റി തലങ്ങളിൽ രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പാഠ്യ വിഷയമാണ്.
'''രാജീവ് ആലുങ്കൽ എഴുതിയ ഹിറ്റ് ഗാനങ്ങൾ'''
1. തിങ്കൾ നിലാവിൽ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])
2. മുന്തിരി വാവേ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])
3. പ്രിയതമേ ശകുന്തളെ ([[കനകസിംഹാസനം]])
4. സുന്ദരനോ സൂരിയനോ ([[കനകസിംഹാസനം]])
5. I Love You December ([[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]])
6. ഇനിയും കൊതിയോടെ കാത്തിരിക്കാം (ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്)
7. ചെമ്പകവല്ലികളിൽ ([[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിയും ഒട്ടകവും]])
8. കാക്ക മലയിലെ ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])
9. ഒരു കിങ്ങിണി കാറ്റ് ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])
10. അർത്തുങ്കലെ പള്ളിയിൽ ([[റോമൻസ്]])
11. കന്നി പെണ്ണെ ([[സൗണ്ട് തോമ]])
12. മച്ചാൻ എന്റെ മാത്രമല്ലെ (നാടോടിമന്നൻ)
13. ഏതോ പ്രിയരാഗം (ആര്യ )
14. എൻ പ്രേമത്തിന് കോപം കാണും (ആര്യ)
15. I'm very Sorry ഒരു നാലായിരം സോറി (പ്രണയമായി)
16. സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ (ആൽബം - സ്വാമി അയ്യപ്പൻ - എം.ജി.ശ്രീകുമാർ)
17. ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ് (ആൽബം - ഇഷ്ടമാണ്)
18. നിലാമഴ ഇതോ കിനാമഴ (ആൽബം - ഹാർട്ട് ബീറ്റസ് - കെ.എസ്. ചിത്ര)
19. മയിൽപീലി ഞാൻ തരാം (ആൽബം - മൽഹാർ - മലയാളം ഗസൽ - ഹരിഹരൻ)
20. പഴവങ്ങാടി ഗണേശൻ (ആൽബം - ഓം ഗണനാദം - കെ.ജെ.യേശുദാസ് )
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ==
*നിലവിളിത്തെയ്യം (കവിതാസമാഹാരം - പരിധി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, തിരുവനന്തപുരം)
*എന്റെ പ്രിയ ഗീതങ്ങൾ (തിരഞ്ഞെടുത്ത 1001 ഗാനങ്ങൾ - H&C പബ്ലിക്കേഷൻസ്. തൃശൂർ )<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html|title=നാലുവരി കൊണ്ട് പാട്ട് ഹിറ്റാകില്ല|access-date=2023-02-18}}</ref>
* വേരുകളുടെ വേദാന്തം (കവിതാ സമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം.
* പല്ലൊട്ടി മിഠായി (ബാല കവിതാ സമാഹാരം) പൂർണ്ണ പബ്ലികേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
* കനൽപ്പെണ്ണ് (കവിതാ സമാഹാരം) മാണി ബുക്സ്, ആലപ്പുഴ.
* ഇനിയും കൊതിയോടെ (സമ്പൂർണ്ണ ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ) ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
{| class="wikitable"
|-
! Year !! Awards !! Notes
|-
|2026
|കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – ' (നാടകം - ''പകലിൽ പറഞ്ഞിരുന്നൊരാൾ'') [https://www.deshabhimani.com/News/kerala/kerala-sangeetha-nataka-academy-state-professional-drama-awards-announced-77232]
|-
|2022
|ആശാൻ ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം. <ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/asan-bharati-national-literature-award-for-lyricist-rajeev-alunkal-1.7789266|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=883582&u=local-news-ernakulam|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref>
|കലാ - സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2021
|[https://www.universalrecordsforum.com/national-record URF നാഷ്ണൽ റെക്കോർഡ്] <ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2021-11-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.canchannels.com/rajeev-alunkal-got-national-recognition-from-the-universal-records-forum/|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കോർഡ് ഫോറത്തിന്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം - Rajeev Alunkal Got National Recognition From The Universal Records Forum|access-date=2021-11-24|date=2021-11-22|language=en-GB}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|നാടകം, ആൽബം, സിനിമ എന്നീ മേഖലകളിലായി 4200 ഗാനങ്ങളുടെ രചനയ്ക്ക്
|-
|2020
|[[കെടാമംഗലം സദാനന്ദൻ]] സ്മാരക "കലാസാഗര" പുരസ്കാരം <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/03/01/lyricist-rajeev-alunkal-won-kala-sagara-award.html|title=കലാസാഗര പുരസ്കാരം സ്വന്തമാക്കി ഗാനരചയിതാവ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-06-17|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/rajeev-alungal-will-be-awarded-with-kala-sagara-puraskaram-lyricist-poet-1.5480342|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് കലാ സാഗര പുരസ്കാരം|access-date=2021-06-17|language=en}}</ref>
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്എ
|-
|2019
|ഗുരുശ്രീ പുരസ്കാരം
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2018
|ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് - [വെട്ടംതട്ടും വട്ടക്കായൽ] ചിത്രം - ആനക്കള്ളൻ<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}</ref>
|-
|2018
|പി.എൻ പണിക്കർ യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം
|കാവ്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനക്ക്<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/06/18/rajeev-alunkal-bags-award.html|title=യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2020-09-14}}</ref>
|-
|2017
|ജേ.സി അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചന - [മദ്ധ്യാഹ്ന സൂര്യന്റെ.. ]ചിത്രം: ആറടി
|-
|2016
|കാവ്യശ്രീ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച കവിതാ സമാഹാരം. ("വേരുകളു ടെ വേദാന്തം" എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [ഇൻഡോ മലേഷ്യൻ കൾച്ചറൽ ഫോറം]<ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> <ref>
{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece|title=Akademi awards announced|date=February 21, 2013|newspaper=The Hindu}}</ref>)
|-
| 2016 || കൗമുദി ടീച്ചർ പുരസ്ക്കാരം || [കലാ-സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ] <ref>
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-got-koumudi-teacher-award.html
|title= Kaumudi Teacher Award
|date= June 18, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}</ref>
|-
| 2015 || സാംബശിവൻ സ്മാരക അവാർഡ് || [20 വർഷത്തെ കലാസാംസ്ക്കാരിക, രംഗത്തെ സംഭാവനയ്ക്ക് ] <ref>
{{cite news
|url= http://www.manoramaonline.com/music/music-news/sambasivan-memorial-award-for-rajeev-alunkal.html
|title= Sambashivan Award for Rajeev Alunkal
|date= October 12, 2015
|newspaper= Manorama Online
}}</ref>
|-
| 2015 || തിക്കുറിശ്ശി അവാർഡ് || [മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാവ്] [മേലേ ചേലോടെ ...., ;ചിത്രം - ആംഗ്രിബേബിസ് ]
|-
| 2012 || കലാശ്രീപുരസ്കാരം || കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി
|-
| 2012 || ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || 'ചെമ്പകവല്ലികളിൽ' (''[[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും]]'')
|-
| 2012 || രാജൻ പി.ദേവ് അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ് ]
|-
| 2012 || S L .പുരം സദാനന്ദൻ അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
|2012
|ലോഹിതദാസ് അവാർഡ്
|[ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
| 2011 || ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഹരിചന്ദനം ( സീരിയൽ )''
|-
| 2010 || കലാദർപ്പണം അവാർഡ് || [ ആർട്ട് ആന്റ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ]
|-
| 2009 || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]] ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ഇനിയും കൊതിയോടെ (ചിത്രം - ''[[ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്]]'')
|-
| 2007 || ജീവൻ ടി.വി.അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഏകാകികളുടെ ഗീതം'' (ആൽബം)
|-
| 2007 || ഹരിപ്രിയ പുരസ്കാരം || മികച്ച കവിതാസമാഹാരം – ''നിലവിളിത്തെയ്യം''
|-
| 2006 || കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – 'പ്രിയതമേ ശകുന്തളേ' (ചിത്രം -''[[കനകസിംഹാസനം]]'')
|-
| 2004 || കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്കാരം || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ' (നാടകം - ''ഓമൽക്കിനാവ്'')
|-
| 2002 || [[ഇ.എം.എസ്.]] അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|-
| 1997|| നാന ഗാലപ് പോൾ അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|1988
|മന്നം ട്രോഫി
|മികച്ച നവാഗത കവി (ഹൈസ്കൂൾ തലം)
|}
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{Official website|http://www.rajeevalunkal.com/}}
[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
99lw6uedaouymkis3em4vhci7uf7d3u
4631163
4631161
2026-06-18T17:42:57Z
~2026-35645-31
219461
Award meet
4631163
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Rajeev Alunkal}}
{{Infobox person
| name = രാജീവ് ആലുങ്കൽ
| image = Rajeev Alunkal.jpg
| imagesize =
| caption = 2012
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1973|08|17}}
| birth_place = [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date =
| death_place =
| occupation = ഗാനരചയിതാവ്, [[കവി]], സംഗീത സംവിധായകൻ, പ്രഭാഷകൻ
| years_active = 1997 – തുടരുന്നു
| othername =
| spouse =
| children =
| parents = മാധവൻ നായർ (അച്ഛൻ), ഇന്ദിര (അമ്മ)
| awards = കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് <br />കേരള സർക്കാർ അവാർഡ് (മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ്) <br />കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് (മൂന്ന് പ്രാവശ്യം)
}}
ശ്രദ്ധേയനായ മലയാള കവിയും, ഗാനരചയിതാവും, പ്രഭാഷകനുമായ '''രാജീവ് ആലുങ്കൽ''' ഇപ്പോൾ [[സെൻസർ ബോർഡ്|കേന്ദ്ര ഫിലിം സെൻസർ ബോർഡ്]] അംഗമാണ്. മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെ സാങ്കേതിക പ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ മാക്ടയുടെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പല്ലന കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു.<ref>
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html
|title= Chairman of Kumaranashan Cultural Institution, Kerala
|date= March 18, 2017
|newspaper=Manorama Online
}}</ref>പ്രണയവും, തത്ത്വചിന്തകളും നിറഞ്ഞതാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കവിതകളും, ഗാനങ്ങളും. 2002 ൽ [[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന മോഹൻലാൽ ചിത്രം മുതൽ, [[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]], [[റോമൻസ്]], [[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിം ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്|ഹാപ്പി വെഡിങ്]], [[Mkuttanada|കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], തുടങ്ങി 130 ലേറെ ചിത്രങ്ങൾക്ക് ഗാനങ്ങളെഴുതി. “ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ്, സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ” തുടങ്ങിയ ആൽബം ഗാനങ്ങൾ ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. ഗാനരചന രംഗത്തെ സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡ്,<ref>
{{cite news
|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece
|title= Akademi awards announced
|date= February 21, 2013
|newspaper=The Hindu
}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref><ref>
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html
|title= Rajeev Alunkal about Lyrics
|date= September 1, 2015
|newspaper=Manoramaonline
}}</ref> ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്, മൂന്ന് പ്രാവശ്യം ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്, വയലാർ രാമവർമ്മ അവാർഡ്, ജേസി അവാർഡ്, ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് തുടങ്ങി നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ മുപ്പതു വർഷക്കാലം കൊണ്ട് നാടകം - ആൽബം - സിനിമ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ൽപ്പരം ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കർമ്മ വൈപുല്യം താരതമ്യങ്ങളില്ലാത്തതാണ്. പത്തൊൻപതാം വയസ്സിൽ എഴുത്തു ജീവിതോപാധിയായി സ്വീകരിച്ചു. പാട്ടെഴുത്തിന്റെ സമസ്ത മേഘലകളിലും വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെട്ട രാജീവ് ആലുങ്കൽ മികച്ച പ്രഭാഷകൻ എന്ന നിലയിലും ഇന്ത്യക്കകത്തും പുറത്തുമുള്ള മലയാളി സമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ സ്വീകാര്യനായി.
== ജീവിതരേഖ ==
===ബാല്യം, വിദ്യാഭ്യാസം===
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[ചേർത്തല താലൂക്ക്|ചേർത്തല താലൂക്കിലെ]] കടക്കരപ്പള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ ആലുങ്കലിൽ പരേതരായ കണ്ടനാട്ട് എസ്. മാധവൻ നായരുടെയും കാരുവള്ളി ആർ. ഇന്ദിരയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1973 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് രാജീവ് ജനിച്ചു. സജീവ് എന്നൊരു അനുജൻ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. ചെറുപ്പകാലത്ത് തന്നെ മാതാവിനെയും ഏക സഹോദരനേയും നഷ്ടപ്പെട്ട രാജീവിന് കയ്പേറിയ ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടി വന്നു. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം വയലാർ ശിരോമണി രാഘവപ്പണിക്കരുടെ കീഴിൽ പത്തു വർഷം [[സംസ്കൃതം]] പഠിച്ചു.
===കവിതാ രംഗത്ത്===
1987-ൽ എൻ.എസ്.എസിന്റെ സർവ്വീസ് വാരികയിലാണ് ആദ്യ കവിത പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. മലയാളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആനുകാലികങ്ങളിലെല്ലാം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരുന്നു.
ഇന്ത്യയിലും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലുമുള്ള സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളന വേദികളിൽ പ്രഭാഷകനായി ഇദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. 2016 ൽ സിങ്കപ്പൂരിലും, 2026 റഷ്യയിലും വച്ചു നടന്ന ലോക കവി സംഗമങ്ങളിൽ മലയാള ഭാഷയെ പ്രതിനിധികരിച്ചത് രാജീവ് ആലുങ്കലാണ്
വത്തിക്കാനിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബസിലിക്കയിൽ വച്ച്, മദർ തെരേസയുടെ വിശുദ്ധപദവി ചടങ്ങുകൾക്കു മുൻപായി രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ " തെരേസാമ്മ " എന്ന കവിത ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പ പ്രകാശിപ്പിച്ചു. ഉഷാ ഉതുപ്പ് വത്തിക്കാനിൽ ആലപിച്ച ഈ കവിത ഇംഗ്ലീഷ്, അൽബേനിയൻ, ഇറ്റാലിയൻ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, തമിഴ് തുടങ്ങിയ ഒൻപത് ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. <ref>
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-story.html
|title= Canonisation of Mother Theresa
|date= August 22, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}</ref>
മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യ വിശ്രമം കൊള്ളുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ പല്ലന കുമാരകോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള കുമാരനാശാൻ സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ 2017-2022 കാലഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയ വിപുലമായ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും, കലാ സാഹിത്യ സംഗമങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകിയത് രാജീവ് ആലുങ്കലിനെ ഏറെ അഭിനന്ദനങ്ങൾക്ക് അർഹനാക്കുകയും, ഗുരുശ്രീ ദേശീയ പുരസ്കാരം മുംബൈയിൽ വച്ചു സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2023-05-20|last=https://www.facebook.com/ManoramaOnline}}</ref>
===ഗാനരചനാ രംഗത്ത്===
1993-ൽ ചേർത്തല ഷൈലജ തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ''മാന്ത്രികക്കരടി'' എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ഗാനരചയിതാവായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. കൊല്ലം കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രം, കൊല്ലം അസ്സീസി, വൈക്കം മാളവിക, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി അമല, ചേർത്തല ജൂബിലി, തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രശസ്ത നാടക സമിതികൾക്കു വേണ്ടിയും ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.
1995 മുതൽ ജോണി സാഗരിഗ, മാഗ്നാ സൗണ്ട്, ടി.സീരിസ്, തരംഗിണി, ഈസ്റ്റ് കോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെ ആൽബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങളെഴുതി.
2003-ൽ [[ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാഗാനരചനാ രംഗത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ചു.<ref>{{cite news
|url= http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|title= Short-lived happiness
|date= November 27, 2003
|newspaper= The Hindu
|access-date= 2017-05-11
|archive-date= 2005-01-21
|archive-url= https://web.archive.org/web/20050121135503/http://www.hindu.com/mp/2003/11/27/stories/2003112701200400.htm
|url-status= dead
}}</ref> തുടർന്ന്
[[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]], [[കനകസിംഹാസനം]], [[അറബിയും ഒട്ടകവും പി. മാധവൻ നായരും]], [[ചട്ടക്കാരി (2012-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ചട്ടക്കാരി]], [[റോമൻസ്]], [[സൗണ്ട് തോമ]], [[മല്ലൂസിംഗ്]], [[ഷീ ടാക്സി (ചലച്ചിത്രം)|ഷീ ടാക്സി]], [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]], [[കുട്ടനാടൻ മാർപാപ്പ]], [[ആനക്കള്ളൻ]], മഹാറാണി തുടങ്ങി 130-ൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി നാനൂറോളം<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/02/15/rajeev-alunkal-turns-30-years-in-musical-life.html|title=വിക്കിനെ അതിജീവിച്ച് ആദ്യ പ്രസംഗം; വയറിങ് ചെയ്ത ഹോട്ടലിൽ ഇരുന്ന് പിന്നീട് പാട്ടെഴുത്ത്: ജീവിതം പറഞ്ഞ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-08-22|language=ml}}</ref> ഗാനങ്ങളുടെ രചന നിർവ്വഹിച്ചു.നാടകം, ആൽബം സിനിമാ രംഗങ്ങളിലായി 4200 ഗാനങ്ങൾ രചിച്ച അപൂർവ നേട്ടത്തിന് URF നാഷണൽ റെക്കോർഡ് 2021 ൽ ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2022-05-13|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref>
2004-ൽ കായംകുളം സപര്യയുടെ "''ഓമൽക്കിനാവ്'' "എന്ന നാടകത്തിലെ 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ ' എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച ഗാനരചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. മികച്ച ഗാന രചയിതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് 2006, 2012, 2018 വർഷങ്ങളിൽ ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}</ref> ഏ.ആർ.റഹ്മാന്റെ "വൺ ലൗ " എന്ന ബഹുഭാഷാ ആൽബത്തിലെ എക മലയാളഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവാണ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ. കെ.പി.കുമാരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത [[ആകാശഗോപുരം]] എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[ടൈറ്റാനിക് (ചലച്ചിത്രം)|ടൈറ്റാനിക്ക്]] എന്ന ചിത്രത്തിന് പശ്ചാത്തല സംഗീതം നൽകിയ. വിശ്വപ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞൻ ജോൺ ആൾട്ട്മാന്റെ ഈണത്തിലും ഇദ്ദേഹം ഗാനരചന നിർവ്വഹിച്ചു.
ഇതിനു പുറമേ നാടൻ പാട്ടുകൾ, ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ, ആകാശവാണി-ദൂരദർശൻ ഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും രാജീവ് ആലുങ്കൽ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/prem28905-epaper-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf/-newsid-dh5b7828d8e0e0419f87e266d0d1bc4eaf_09c23fe505f8494eb53251b364ac41e1?s=a&uu=0x2f90e27b4448ca65&ss=wsp|title=Dailyhunt|access-date=2021-08-22|language=en}}</ref> ഒട്ടേറെ ഗാനങ്ങൾക്ക് രചനയോടൊപ്പം സംഗീതവും നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്.
മഹാകവി കുമാരനാശാൻ അന്ത്യവിശ്രമം കൊള്ളുന്ന പല്ലന കുമാര കോടിയിൽ കേരള സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സ്മാരകത്തിന്റെ ചെയർമാനായി 2017- 2022 കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. സ്മാരകത്തിന്റെ സർവ്വതോന്മുഖമായ പുരോഗതിക്ക് നേതൃപരമായ പങ്കുവഹിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-become-chairman-of-kuamranasan-cultural-trust.html|title=രാജീവ് ആലുങ്കൽ കുമാരനാശാൻ സ്മാരക സമിതിയുടെ ചെയർമാനായി|access-date=2022-08-15}}</ref>
യൂട്യൂബിൽ കോടിക്കണക്കിന് വ്യൂവേഴ്സ് ഉള്ള ദേശഭക്തി ഗാനങ്ങളും, സംഘഗാനങ്ങളും, ലളിത ഗാനങ്ങളും, കുട്ടി പാട്ടുകളും, താരാട്ട് പാട്ടുകളും രാജീവ് ആലുങ്കൽ എഴുതി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതാണ്. കലാലയ മത്സര വേദികളിൽ പുതിയ തലമുറ ഈ പാട്ടുകൾ പരക്കെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2023/01/14/musical-journey-of-rajeev-alunkal.html|title=പാട്ടെഴുത്തിന്റെ 30 വർഷങ്ങൾ; രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ ‘സൂപ്പർഹിറ്റ് സംഗീതജീവിതം’|access-date=2024-10-23|language=ml}}</ref>
കേരളത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ഗ്രാമക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ആദ്യ ഭക്തി ഗാനങ്ങളുടെ രചയിതാവും രാജീവ് ആലുങ്കലാണ്. കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ - യൂണിവേഴ്സിറ്റി തലങ്ങളിൽ രാജീവ് ആലുങ്കലിന്റെ കവിതകൾ പാഠ്യ വിഷയമാണ്.
'''രാജീവ് ആലുങ്കൽ എഴുതിയ ഹിറ്റ് ഗാനങ്ങൾ'''
1. തിങ്കൾ നിലാവിൽ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])
2. മുന്തിരി വാവേ ([[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]])
3. പ്രിയതമേ ശകുന്തളെ ([[കനകസിംഹാസനം]])
4. സുന്ദരനോ സൂരിയനോ ([[കനകസിംഹാസനം]])
5. I Love You December ([[വെട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|വെട്ടം]])
6. ഇനിയും കൊതിയോടെ കാത്തിരിക്കാം (ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്)
7. ചെമ്പകവല്ലികളിൽ ([[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും|അറബിയും ഒട്ടകവും]])
8. കാക്ക മലയിലെ ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])
9. ഒരു കിങ്ങിണി കാറ്റ് ([[മല്ലൂസിംഗ്|മല്ലു സിംഗ്]])
10. അർത്തുങ്കലെ പള്ളിയിൽ ([[റോമൻസ്]])
11. കന്നി പെണ്ണെ ([[സൗണ്ട് തോമ]])
12. മച്ചാൻ എന്റെ മാത്രമല്ലെ (നാടോടിമന്നൻ)
13. ഏതോ പ്രിയരാഗം (ആര്യ )
14. എൻ പ്രേമത്തിന് കോപം കാണും (ആര്യ)
15. I'm very Sorry ഒരു നാലായിരം സോറി (പ്രണയമായി)
16. സാമവേദം നാവിലുണർത്തിയ സ്വാമിയേ (ആൽബം - സ്വാമി അയ്യപ്പൻ - എം.ജി.ശ്രീകുമാർ)
17. ഇഷ്ടമാണെന്നാദ്യം ചൊല്ലിയതാരാണ് (ആൽബം - ഇഷ്ടമാണ്)
18. നിലാമഴ ഇതോ കിനാമഴ (ആൽബം - ഹാർട്ട് ബീറ്റസ് - കെ.എസ്. ചിത്ര)
19. മയിൽപീലി ഞാൻ തരാം (ആൽബം - മൽഹാർ - മലയാളം ഗസൽ - ഹരിഹരൻ)
20. പഴവങ്ങാടി ഗണേശൻ (ആൽബം - ഓം ഗണനാദം - കെ.ജെ.യേശുദാസ് )
==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ==
*നിലവിളിത്തെയ്യം (കവിതാസമാഹാരം - പരിധി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, തിരുവനന്തപുരം)
*എന്റെ പ്രിയ ഗീതങ്ങൾ (തിരഞ്ഞെടുത്ത 1001 ഗാനങ്ങൾ - H&C പബ്ലിക്കേഷൻസ്. തൃശൂർ )<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/interviews/interview-with-rajeev-alunkal.html|title=നാലുവരി കൊണ്ട് പാട്ട് ഹിറ്റാകില്ല|access-date=2023-02-18}}</ref>
* വേരുകളുടെ വേദാന്തം (കവിതാ സമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം.
* പല്ലൊട്ടി മിഠായി (ബാല കവിതാ സമാഹാരം) പൂർണ്ണ പബ്ലികേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
* കനൽപ്പെണ്ണ് (കവിതാ സമാഹാരം) മാണി ബുക്സ്, ആലപ്പുഴ.
* ഇനിയും കൊതിയോടെ (സമ്പൂർണ്ണ ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ) ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
{| class="wikitable"
|-
! Year !! Awards !! Notes
|-
|2026
|കേരള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – ' (നാടകം - ''പകലിൽ പറഞ്ഞിരുന്നൊരാൾ'') [https://www.deshabhimani.com/News/kerala/kerala-sangeetha-nataka-academy-state-professional-drama-awards-announced-77232]
|-
|2022
|ആശാൻ ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്ക്കാരം. <ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/asan-bharati-national-literature-award-for-lyricist-rajeev-alunkal-1.7789266|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=883582&u=local-news-ernakulam|title=തമിഴ് കൾച്ചറൽ റിസർച്ച് സെന്ററിന്റെ ആശാൻ - ഭാരതി ദേശീയ സാഹിത്യ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2022-08-17|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref>
|കലാ - സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2021
|[https://www.universalrecordsforum.com/national-record URF നാഷ്ണൽ റെക്കോർഡ്] <ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=690250&u=national-recognition-690250|title=യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കാർഡ് ഫോറത്തിൻ്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ രാജീവ് ആലുങ്കലിന് ഗോവ ഗവർണർ പി.എസ്. ശ്രീധരൻപിള്ള സമ്മാനിക്കുന്നു|access-date=2021-11-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.canchannels.com/rajeev-alunkal-got-national-recognition-from-the-universal-records-forum/|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് യൂണിവേഴ്സൽ റെക്കോർഡ് ഫോറത്തിന്റെ ദേശീയ അംഗീകാരം - Rajeev Alunkal Got National Recognition From The Universal Records Forum|access-date=2021-11-24|date=2021-11-22|language=en-GB}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|നാടകം, ആൽബം, സിനിമ എന്നീ മേഖലകളിലായി 4200 ഗാനങ്ങളുടെ രചനയ്ക്ക്
|-
|2020
|[[കെടാമംഗലം സദാനന്ദൻ]] സ്മാരക "കലാസാഗര" പുരസ്കാരം <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/03/01/lyricist-rajeev-alunkal-won-kala-sagara-award.html|title=കലാസാഗര പുരസ്കാരം സ്വന്തമാക്കി ഗാനരചയിതാവ് രാജീവ് ആലുങ്കൽ|access-date=2021-06-17|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/rajeev-alungal-will-be-awarded-with-kala-sagara-puraskaram-lyricist-poet-1.5480342|title=രാജീവ് ആലുങ്കലിന് കലാ സാഗര പുരസ്കാരം|access-date=2021-06-17|language=en}}</ref>
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്എ
|-
|2019
|ഗുരുശ്രീ പുരസ്കാരം
|ഗാനരചനാരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക്
|-
|2018
|ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ്അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് - [വെട്ടംതട്ടും വട്ടക്കായൽ] ചിത്രം - ആനക്കള്ളൻ<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2019/apr/09/kerala-film-critics-awards-announced-1962020.html|title=Kerala Film Critics Awards announced|access-date=2021-09-20}}</ref>
|-
|2018
|പി.എൻ പണിക്കർ യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം
|കാവ്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനക്ക്<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/06/18/rajeev-alunkal-bags-award.html|title=യുവപ്രതിഭാ പുരസ്കാരം രാജീവ് ആലുങ്കലിന്|access-date=2020-09-14}}</ref>
|-
|2017
|ജേ.സി അവാർഡ്
|മികച്ച ഗാനരചന - [മദ്ധ്യാഹ്ന സൂര്യന്റെ.. ]ചിത്രം: ആറടി
|-
|2016
|കാവ്യശ്രീ പുരസ്ക്കാരം
|മികച്ച കവിതാ സമാഹാരം. ("വേരുകളു ടെ വേദാന്തം" എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [ഇൻഡോ മലേഷ്യൻ കൾച്ചറൽ ഫോറം]<ref>{{Cite web|url=http://www.keralaculture.org/light-music/467|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> <ref>
{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/akademi-awards-announced/article4438256.ece|title=Akademi awards announced|date=February 21, 2013|newspaper=The Hindu}}</ref>)
|-
| 2016 || കൗമുദി ടീച്ചർ പുരസ്ക്കാരം || [കലാ-സാഹിത്യ രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ] <ref>
{{cite news
|url=http://www.manoramaonline.com/music/music-news/rajeev-alunkal-got-koumudi-teacher-award.html
|title= Kaumudi Teacher Award
|date= June 18, 2016
|newspaper=Manoramaonline
}}</ref>
|-
| 2015 || സാംബശിവൻ സ്മാരക അവാർഡ് || [20 വർഷത്തെ കലാസാംസ്ക്കാരിക, രംഗത്തെ സംഭാവനയ്ക്ക് ] <ref>
{{cite news
|url= http://www.manoramaonline.com/music/music-news/sambasivan-memorial-award-for-rajeev-alunkal.html
|title= Sambashivan Award for Rajeev Alunkal
|date= October 12, 2015
|newspaper= Manorama Online
}}</ref>
|-
| 2015 || തിക്കുറിശ്ശി അവാർഡ് || [മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗാനരചയിതാവ്] [മേലേ ചേലോടെ ...., ;ചിത്രം - ആംഗ്രിബേബിസ് ]
|-
| 2012 || കലാശ്രീപുരസ്കാരം || കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി
|-
| 2012 || ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || 'ചെമ്പകവല്ലികളിൽ' (''[[അറബീം ഒട്ടകോം പി. മാധവൻ നായരും]]'')
|-
| 2012 || രാജൻ പി.ദേവ് അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാന രചയിതാവ് ]
|-
| 2012 || S L .പുരം സദാനന്ദൻ അവാർഡ് || [ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
|2012
|ലോഹിതദാസ് അവാർഡ്
|[ മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് ]
|-
| 2011 || ഏഷ്യാനെറ്റ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഹരിചന്ദനം ( സീരിയൽ )''
|-
| 2010 || കലാദർപ്പണം അവാർഡ് || [ ആർട്ട് ആന്റ് കൾച്ചറൽ മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ]
|-
| 2009 || [[വയലാർ രാമവർമ്മ]] ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ഇനിയും കൊതിയോടെ (ചിത്രം - ''[[ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്]]'')
|-
| 2007 || ജീവൻ ടി.വി.അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – ''ഏകാകികളുടെ ഗീതം'' (ആൽബം)
|-
| 2007 || ഹരിപ്രിയ പുരസ്കാരം || മികച്ച കവിതാസമാഹാരം – ''നിലവിളിത്തെയ്യം''
|-
| 2006 || കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് || മികച്ച ഗാനരചയിതാവ് – 'പ്രിയതമേ ശകുന്തളേ' (ചിത്രം -''[[കനകസിംഹാസനം]]'')
|-
| 2004 || കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്കാരം || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ് – 'ആശതൻ കൂടാര കൂട്ടിൽ' (നാടകം - ''ഓമൽക്കിനാവ്'')
|-
| 2002 || [[ഇ.എം.എസ്.]] അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|-
| 1997|| നാന ഗാലപ് പോൾ അവാർഡ് || മികച്ച നാടക ഗാനരചയിതാവ്
|-
|1988
|മന്നം ട്രോഫി
|മികച്ച നവാഗത കവി (ഹൈസ്കൂൾ തലം)
|}
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{Official website|http://www.rajeevalunkal.com/}}
[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
s1ycyl4ekzfp2hzsiogfj94lnal7yyw
ഇ. സുരേഷ്
0
200492
4631103
3624709
2026-06-18T14:20:23Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631103
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|E. Suresh}}
[[File:Esureesh.jpg|thumb|ഇ. സുരേഷ്]]
കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകളിലൊരാളാണ് '''ഇ. സുരേഷ്'''. [[കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി|കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമിയുടെ]] 2008 ലെ പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>http://cartoonacademy.blogspot.in/2009/05/kerala-lalit-kala-academy-cartoon-award.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[ദി സ്റ്റേറ്റ്സ്മാൻ|സ്റ്റേറ്റ്സ്മാൻ]], [[The Economic Times|ഇക്കണോമിക്സ് ടൈംസ്]], [[മിഡ് ഡേ]], [[The New Indian Express|ഇൻഡ്യൻ എക്സ്പ്രസ്]] തുടങ്ങിയ പത്രങ്ങളിൽ കാർട്ടൂൺ വരച്ചിരുന്നു. [[ദേശാഭിമാനി വാരിക|ദേശാഭിമാനി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിലെ]] [[ബൈനാക്കുലേഴ്സ്(കാർട്ടൂൺ)|ബൈനാക്കുലേഴ്സ്]] എന്ന പ്രതിവാര കാർട്ടൂൺ കോളം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു.
[[ഐ.ടി.@സ്കൂൾ|ഐ.ടി @ സ്കൂൾ]] പ്രോജക്റ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, സ്കൂൾ കുട്ടികൾക്കായി നടന്ന അനിമേഷൻ പരിശീലനത്തിന്റെ മുഖ്യ സംഘാടകനാണ്.<ref>http://www.thehindu.com/life-and-style/kids/article1476918.ece</ref> മുപ്പതിനായിരത്തോളം കുട്ടികൾക്ക് സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയറിൽ നടത്തിയ പരിശീലനം 2011 ലെ ഇ - ഇൻഡ്യ നാഷണൽ പുരസ്കാരം നേടുകയുണ്ടായി.
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
*കേരള ലളിത കലാ അക്കാദമി പുരസ്കാരം (2008)<ref>{{Cite web |url=http://lalithkala.org/content/lalithakala-akademi-awards-2009 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-18 |archive-date=2012-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120826020942/http://www.lalithkala.org/content/lalithakala-akademi-awards-2009 |url-status=dead }}</ref>
==അവലംബം==
<references/>
==പുറം കണ്ണികൾ==
* [http://cartoonistsuresh.com/AboutMe.html വെബ്സൈറ്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി പുരസ്കാരം നേടിയവർ]]
spl2sr908xebwh3k5087y8lanm3ydg8
പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
0
203624
4631246
4628426
2026-06-19T02:52:30Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631246
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സംസ്ഥാന സാംസ്കാരികം , സിനിമ,ടൂറിസം, വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = കേരള [[നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം]]
| term = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = ഉണ്ട്
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = [[ചെങ്ങന്നൂർ]],<br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| footnotes =
| date =
| year =
| source =
}}
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറും [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്| കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] യുവനേതാവാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011, 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
hb79hqz0mp43o1shv34wozn2l6z30bu
4631247
4631246
2026-06-19T02:53:08Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631247
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സംസ്ഥാന സാംസ്കാരികം , സിനിമ,ടൂറിസം, വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = കേരള [[നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗം]]
| term = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = [[ചെങ്ങന്നൂർ]],<br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| footnotes =
| date =
| year =
| source =
}}
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറും [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്| കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] യുവനേതാവാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011, 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
s9vosw6d0dpsc9bc2wuacai55folw1s
4631248
4631247
2026-06-19T02:53:47Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631248
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സംസ്ഥാന സാംസ്കാരികം , സിനിമ,ടൂറിസം, വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = [[ചെങ്ങന്നൂർ]],<br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| footnotes =
| date =
| year =
| source =
}}
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറും [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്| കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] യുവനേതാവാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011, 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
fenwqsautz7qs67e3ydhn4b2zwgjr54
4631253
4631248
2026-06-19T02:55:53Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631253
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സംസ്ഥാന സാംസ്കാരികം , സിനിമ,ടൂറിസം, വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = [[ചെങ്ങന്നൂർ]],<br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| footnotes =
| date =
| year =
| source =
}}
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറും [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്| കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] യുവനേതാവാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011, 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
a93s51hwzzl6i5hkvyw8w6o3vap3tvb
4631254
4631253
2026-06-19T02:56:24Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631254
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = [[ചെങ്ങന്നൂർ]],<br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| footnotes =
| date =
| year =
| source =
}}
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറും [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്| കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] യുവനേതാവാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011, 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
lrlcabyvzwmrig5d50ldpslqev9sa7k
4631272
4631254
2026-06-19T04:46:30Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631272
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = [[ചെങ്ങന്നൂർ]],<br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| footnotes =
| date =
| year =
| source =
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011, 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
gqu7843o67ywcze4zh8ws6ql9enl6f2
4631273
4631272
2026-06-19T04:48:26Z
Altocar 2020
144384
/* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */
4631273
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = [[ചെങ്ങന്നൂർ]],<br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| footnotes =
| date =
| year =
| source =
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011, 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
q4545dcmierwo67q0f9un2cd2ewx6tb
4631274
4631273
2026-06-19T04:49:27Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631274
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = [[ചെങ്ങന്നൂർ]],<br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| footnotes =
| date =
| year =
| source =
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011, 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
j6q1wpct2p0j7tjyxy4nw92ik9r6n2w
4631275
4631274
2026-06-19T04:50:07Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631275
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = <br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| date = 19 ജൂൺ
| year = 2026
| source =
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011, 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
qjbgjmh1jnsyblubpd7kcrypptkdg8a
4631276
4631275
2026-06-19T04:51:38Z
Altocar 2020
144384
/* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */
4631276
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = <br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| date = 19 ജൂൺ
| year = 2026
| source =
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(1)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
f2nymb5o1s37aq2qhfywm9uqpbcxczn
4631277
4631276
2026-06-19T04:52:29Z
Altocar 2020
144384
/* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */
4631277
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = <br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| date = 19 ജൂൺ
| year = 2026
| source =
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(1)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
3pzfk17zldwpl32i0xf4d4obkdka5fv
4631279
4631277
2026-06-19T04:55:30Z
Altocar 2020
144384
/* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */
4631279
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = <br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| date = 19 ജൂൺ
| year = 2026
| source =
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(1)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/pc-vishnunath-to-take-oath-as-minister-today-articleshow-klo15kr</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
29vm1tv5t21f7cbh5wosnvj3nscmrtk
4631280
4631279
2026-06-19T04:57:10Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631280
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = <br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| date = 19 ജൂൺ
| year = 2026
| source = https://www.madhyamam.com/kerala/pc-from-mavadi-to-the-ministers-post-1520812 മാധ്യമം
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(1)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/pc-vishnunath-to-take-oath-as-minister-today-articleshow-klo15kr</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
5tcolewts2qzo0b0d6cg2egejn3koca
4631281
4631280
2026-06-19T04:59:20Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631281
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ, [[കൊല്ലം ജില്ല]]
| residence = <br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| date = 19 ജൂൺ
| year = 2026
| source = https://www.madhyamam.com/kerala/pc-from-mavadi-to-the-ministers-post-1520812 മാധ്യമം
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(1)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/pc-vishnunath-to-take-oath-as-minister-today-articleshow-klo15kr</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
me7tebt1lkcx8v9hbr1mbpdwwr347nb
4631282
4631281
2026-06-19T04:59:46Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631282
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ, [[കൊല്ലം ജില്ല]]
| residence = <br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website =
| date = 19 ജൂൺ
| year = 2026
| source = https://www.madhyamam.com/kerala/pc-from-mavadi-to-the-ministers-post-1520812 മാധ്യമം
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(1)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/pc-vishnunath-to-take-oath-as-minister-today-articleshow-klo15kr</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
9imlx7cmb9eczyzzh6nrmau8uikmumu
4631284
4631282
2026-06-19T05:03:01Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631284
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ, [[കൊല്ലം ജില്ല]]
| residence = <br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = https://keralatourism.gov.in/administrators
| date = 19 ജൂൺ
| year = 2026
| source = https://www.madhyamam.com/kerala/pc-from-mavadi-to-the-ministers-post-1520812 മാധ്യമം
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(1)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/pc-vishnunath-to-take-oath-as-minister-today-articleshow-klo15kr</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
9ugk2v3fdpabwqs8e64n0p8429s11qf
4631285
4631284
2026-06-19T05:18:09Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631285
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_name = പൈനുമൂട്ടിൽ ചെല്ലപ്പൻ വിഷ്ണുനാഥ്
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ, [[കൊല്ലം ജില്ല]]
| residence = <br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = https://keralatourism.gov.in/administrators
| date = 19 ജൂൺ
| year = 2026
| source = https://www.madhyamam.com/kerala/pc-from-mavadi-to-the-ministers-post-1520812 മാധ്യമം
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(1)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/pc-vishnunath-to-take-oath-as-minister-today-articleshow-klo15kr</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
cdv10z6tbav82v5vxhrl3ahqlw54s8o
4631286
4631285
2026-06-19T05:20:57Z
Altocar 2020
144384
/* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */
4631286
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image = P_c_vishnunadh.jpg
| office = കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, സിനിമ,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[കേരള]] [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലെ അംഗം]]
| term1 = 2026, 2021, 2011, 2006
| constituency1 =
* [[കുണ്ടറ]](2026, 2021)
* [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]](2006, 2011)
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = 1 daughter
| birth_name = പൈനുമൂട്ടിൽ ചെല്ലപ്പൻ വിഷ്ണുനാഥ്
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ, [[കൊല്ലം ജില്ല]]
| residence = <br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = https://keralatourism.gov.in/administrators
| date = 19 ജൂൺ
| year = 2026
| source = https://www.madhyamam.com/kerala/pc-from-mavadi-to-the-ministers-post-1520812 മാധ്യമം
}}
2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, 2021 മുതൽ [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച [[കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] യുവജനവിഭാഗം നേതാവാണ് പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം, എൽ.എൽ.ബി എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്നാണ് ബിരുദം നേടിയത്.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗം നേതാവും
2021 മുതൽ കുണ്ടറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗവും
സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയുമാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(1)
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ(2)
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(3)
* 2026 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ(4)
* 2026 : സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/pc-vishnunath-to-take-oath-as-minister-today-articleshow-klo15kr</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
fygxbjg1eidhubt1184vrcg5cfca0i6
ആർട്ടിക് ടേൺ
0
205899
4631089
3784572
2026-06-18T13:44:45Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631089
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Arctic Tern}}
{{Taxobox
| name = '''ആർട്ടിക് ടേൺ'''
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106003271/0 |title=''Sterna paradisaea''| assessors = [[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=5 July 2012}}</ref>
| image = Arctic_terns.jpg
| image_caption = ആർട്ടിക് ടേൺ
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Bird|Aves]]
| order = Charadriiformes
| familia = [[Tern|Sternidae]]
| genus = '' [[Sterna]] ''
| species = '''''S. paradisaea'''''
| binomial = ''Sterna paradisaea''
| binomial_authority = [[Erik Pontoppidan|Pontoppidan]], 1763<ref name="Birdlife International">{{Cite web|url=http://www.birdlife.org/datazone/search/species_search.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=3271&m=0|title=Arctic Tern — BirdLife Species Factsheet|accessdate=17 August 2006|author=Birdlife International|archive-date=2008-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20081123061247/http://www.birdlife.org/datazone/search/species_search.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=3271&m=0|url-status=dead}}</ref>
| range_map = Sterna paradisaea distribution and migration map.png
| range_map_caption = Breeding grounds (red), wintering grounds (blue) and migration routes (green)
| synonyms = ''Sterna portlandica'', ''Sterna pikei''
}}
[[File:Sterna paradisaea MHNT.ZOO.2010.11.137.5.jpg|thumb| ''Sterna paradisaea'']]
ഒരു [[ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ|ദേശാടന പക്ഷിയാണ്]] '''ആർട്ടിക് ടേൺ.''' [[ഭൂമദ്ധ്യരേഖ|ഭൂമധ്യരേഖയെ]] മറികടന്നുകൊണ്ട് ഇരുദിശകളിലേക്കും ദേശാടനം നടത്തുന്നതിൽ പക്ഷിഗണങ്ങൾ മുൻപന്തിയിലാണ്. ഒറ്റ ദേശാടനയാത്രയിൽ മുപ്പത്തയ്യായിരം കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം ആർട്ടിക് ടേൺ എന്ന പക്ഷി പറക്കാറുണ്ട്. ഓരോ വർഷവും ഏകദേശം 71,000കി.മീ. ദൂരം സഞ്ചരിക്കും.
==ദേശാടനം==
ആഗസ്ത്, സപ്തംബർ മാസങ്ങളിലാണ് ആർട്ടിക് ടേൺ ഉത്തരധ്രുവമേഖലയിലെ ഗ്രീൻലാൻഡിൽനിന്ന് യാത്ര തുടങ്ങുന്നത്. ദക്ഷിണധ്രുവത്തിലെ വെഡൽ കടലാണ് അവയുടെ ലക്ഷ്യം. നാലഞ്ചുമാസം ഇവിടെ ചെലവഴിച്ച് മടക്കയാത്ര തുടങ്ങുന്ന പക്ഷി മെയ്, ജൂൺ മാസങ്ങളിൽ സ്വദേശത്തു തിരിച്ചെത്തും.
ഉത്തരധ്രുവത്തിൽനിന്നു ദക്ഷിണധ്രുവത്തിലേക്ക് ഒറ്റയടിക്കല്ല പക്ഷി പറക്കുന്നതെന്ന് ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തി. ഉത്തര അറ്റ്ലാന്റിക്കിനു നടുവിൽ അസോറസിനടുത്താണ് അവയുടെ ഇടത്താവളം. ഇവിടെ തങ്ങി ആവശ്യത്തിനു ഭക്ഷണം കഴിച്ച് തെക്കോട്ടുള്ള യാത്ര തുടരും. പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പും പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയും പിന്നിടുമ്പോൾ വഴി രണ്ടായി പിരിയും. കുറച്ചു പക്ഷികൾ ആഫ്രിക്കൻ തീരത്തുകൂടെ മുന്നോട്ടുപോകും; ബാക്കിയുള്ളവ ബ്രസീലിന്റെ തീരത്തുകൂടെയും. തണുപ്പുകാലം ദക്ഷിണധ്രുവത്തിൽ ചെലവഴിച്ച് മടക്കയാത്ര.
==ഗവേഷണം==
ആർട്ടിക് ടേൺ എന്ന കൊച്ചുപക്ഷിയുടെ ലോകസഞ്ചാരത്തിന്റെ പാത ശാസ്ത്രജ്ഞർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. രണ്ടു ധ്രുവങ്ങൾക്കുമിടയിലായി പ്രതിവർഷം 71,000 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഈ ദേശാടനക്കിളി പറക്കുന്നതെന്നു നിർണയിച്ച ഗവേഷകസംഘം, ഇതിന്റെ സഞ്ചാരപഥം വളഞ്ഞുതിരിഞ്ഞതാണെന്നും മനസ്സിലാക്കി.
പക്ഷിയുടെ കാലിൽ ഘടിപ്പിച്ച കുഞ്ഞുപകരണങ്ങളുടെസഹായത്തോടെയാണ് വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഗവേഷകരുടെ സംഘം ആർട്ടിക് ടേണിന്റെ യാത്രാപഥം നിർണയിച്ചത്. അമേരിക്കയിലെ പി.എൻ.എ.എസ്. ജേർണലാണ് ഈ സുദീർഘഗവേഷണത്തിന്റെ വിവരം പുറത്തുവിട്ടത്.<ref>http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/125433/2010-01-16/world{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
നേർരേഖയിൽ പറക്കുന്നതിനുപകരം തീരത്തോടുചേർന്നു വളഞ്ഞാണ് ഇവയുടെ മടക്കയാത്രയെന്നത് ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് പുതിയ അറിവാണ്. കാറ്റിന്റെ ഗതി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഈ പാതയിലുള്ള യാത്രയാവും ആയാസരഹിതം എന്നാണ് ഗവേഷകർ കരുതുന്നത്. ഗ്രീൻലൻഡ്, ഡെന്മാർക്ക്, അമേരിക്ക, ബ്രിട്ടൻ, ഐസ്ലൻഡ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ശാസ്ത്രജ്ഞരാണ് ഗവേഷണത്തിൽ പങ്കാളികളായത്. ഒന്നര ഗ്രാമിൽ താഴെ ഭാരമുള്ള ഉപകരണമാണ് ഇവർ പക്ഷിയുടെ കാലിൽ പിടിപ്പിച്ചത്. എത്തുന്ന സ്ഥലത്തെ പ്രകാശതീവ്രതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ ഉപകരണം കൈമാറുന്ന വിവരം ശേഖരിച്ചാണ് ദേശാടനപാത നിർണയിച്ചത്.
==അവലംബം==
<references/>
==പുറം കണ്ണികൾ==
* Arctic Tern - [http://sabap2.adu.org.za/docs/sabap1/328.pdf Species text in The Atlas of Southern African Birds]
* [http://ibc.lynxeds.com/species/arctic-tern-sterna-paradisaea Arctic Tern videos, photos & sounds] on the Internet Bird Collection
* [http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Arctic_Tern.html Cornell Laboratory of Ornithology Species Account]
* [http://www.arkive.org/species/ARK/birds/Sterna_paradisaea/ ARKive images]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121030050/http://www.arkive.org./species/ARK/birds/Sterna_paradisaea/ |date=2008-11-21 }}
[[വർഗ്ഗം:ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ]]
6yqy4bpt28480pu2b2p1g6grsr2nihz
കടപ്പ
0
213426
4631268
4563632
2026-06-19T04:19:09Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631268
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Colubrina asiatica}}
{{taxobox
|image = Colubrina asiatica, detail.jpg
| name= കടപ്പ
| image_width =
| image_caption = ഇലകളും പൂവും കായും
|regnum = [[Plant]]ae
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Eudicots]]
|unranked_ordo = [[Rosids]]
|ordo = [[Rosales]]
|familia = [[Rhamnaceae]]
|genus = ''[[Colubrina]]''
|species = '''''C. asiatica'''''
|binomial = ''Colubrina asiatica''
| binomial_authority =(L.) Brongn.
|synonyms =
{{hidden begin}}
* Ceanothus asiaticus L.
* Ceanothus capsularis G.Forst.
* Colubrina capsularis G. Forst.
* Pomaderris capsularis (G. Forst.) G. Don
* Rhamnus acuminata Colebr. ex Roxb.
* Rhamnus asiatica (L.) Lam. ex Poir.
* Rhamnus caroliniana Blanco
* Rhamnus splendens Blume
* Sageretia splendens (Blume) G. Don
* Trymalium capsulare G.Don
* Tubanthera katapa Raf.
{{Hidden end}}
}}
പലപ്പോഴും പടരുന്ന സ്വഭാവം കാണിക്കുന്ന ഒരു കുറ്റിച്ചെടിയാണ് '''കടപ്പ'''. {{ശാനാ|Colubrina asiatica}}. [[Florida|ഫ്ലോറിഡയിൽ]] ഇതിനെയൊരു അധിനിവേശസസ്യമായി കരുതുന്നു<ref>http://florida.plantatlas.usf.edu/Plant.aspx?id=348#classification</ref>. Asian nakedwood എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref>http://www.invasive.org/browse/subinfo.cfm?sub=5358</ref>. വെള്ളത്തിൽ പൊങ്ങിക്കിടക്കുന്ന കായകൾ കടൽ വഴി ദൂരദേശത്ത് എത്താറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://uforest.org/Species/C/Colubrina_asiatica.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-16 |archive-date=2016-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331131649/http://uforest.org/Species/C/Colubrina_asiatica.html |url-status=dead }}</ref>. വെള്ളത്തിൽ ഇട്ടാൽ തടിയും ഇലയും ഒരു പത ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. സോപ്പിനു പകരം അതിനാൽ കടപ്പ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. തളിരിലകൾ ഭക്ഷ്യയോഗ്യമാണത്രേ. കായും ഇലയും മൽസ്യങ്ങൾക്ക് വിഷമാണ്. കടപ്പയ്ക്ക് പലവിധ ഔഷധഗുണങ്ങളുണ്ട്. കുരുവിൽ നിന്നും കിട്ടുന്ന എണ്ണ വാതചികിൽസയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref>http://www.wildsingapore.com/wildfacts/plants/coastal/colubrina/asiatica.htm</ref>.
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.eddmaps.org/florida/species/subject.cfm?sub=5358 ചിത്രങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120807201113/http://www.eddmaps.org/florida/species/subject.cfm?sub=5358 |date=2012-08-07 }}
* [http://www.nps.gov/plants/alien/fact/coas1.htm കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ]
* [http://keys.trin.org.au/key-server/data/0e0f0504-0103-430d-8004-060d07080d04/media/Html/taxon/Colubrina_asiatica.htm കടപ്പ ഓസ്ത്രേലിയയിൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150711221905/http://keys.trin.org.au/key-server/data/0e0f0504-0103-430d-8004-060d07080d04/media/Html/taxon/Colubrina_asiatica.htm |date=2015-07-11 }}
* [http://nativeplants.hawaii.edu/plant/view/Colubrina_asiatica വിശദവിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022012033/http://nativeplants.hawaii.edu/plant/view/Colubrina_asiatica |date=2012-10-22 }}
{{WS|Colubrina asiatica}}
{{CC|Colubrina asiatica}}
{{Plant-stub}}
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കുറ്റിച്ചെടികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അധിനിവേശസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കളകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വള്ളിച്ചെടികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ ഇലകൾ ഉള്ള സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
b0ghv4a8kiy9ips9o2a917py8xt26n2
ആർതർ മാസ് ഇ ഗവാറൊ
0
217013
4631092
4524350
2026-06-18T13:47:07Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631092
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Artur Mas i Gavarró}}
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = [[The Honorable#Catalonia|The Right Honourable]]
| name = Artur Mas
| image = File:Artur Mas - Fotografia oficial.jpg
| order = 129th<ref>{{cite web |title=Presidents of the Generalitat |url=https://catalangovernment.eu/catalangovernment/government/presidents |website=catalangovernment.eu |publisher=[[Generalitat de Catalunya]] |access-date=10 July 2020}}</ref>
| office = President of the Government of Catalonia
| monarch = [[Juan Carlos I of Spain|Juan Carlos I]]<br/>[[Felipe VI of Spain|Felipe VI]]
| vicepresident = [[Joana Ortega]] <br/>[[Neus Munté]]
| term_start = 24 December 2010
| term_end = 11 January 2016
| predecessor = [[José Montilla]]
| successor = [[Carles Puigdemont]]
| office1 = [[List of First Ministers of Catalonia|First Minister of Catalonia]]
| president1 = [[Jordi Pujol]]
| term_start1 = 19 January 2001
| term_end1 = 20 December 2003
| predecessor1 = [[Josep Tarradellas]] {{small|(1937)}}
| successor1 = [[Josep-Lluís Carod-Rovira]]
| office2 = Leader of the Opposition of Catalonia
| term_start2 = 27 May 2004
| term_end2 = 23 December 2010
| predecessor2 = [[Pasqual Maragall]] {{small|(2003)}}
| successor2 = [[Joaquim Nadal]]
| office3 = [[List of Ministers of Economy and Knowledge of Catalonia|Minister of Economy and Finance of Catalonia]]
| president3 = [[Jordi Pujol]]
| term_start3 = 30 July 1997
| term_end3 = 17 January 2001
| predecessor3 = [[Macià Alavedra]]
| successor3 = [[Francesc Homs Ferret]]
| office4 = [[List of Ministers of Planning and Sustainability of Catalonia|Minister of Town and Country Town and Public Works of Catalonia]]
| president4 = [[Jordi Pujol]]
| term_start4 = 15 June 1995
| term_end4 = 30 July 1997
| predecessor4 = [[Jaume Roma i Rodríguez|Jaume Roma]]
| successor4 = [[Pere Macias]]
| birth_name = Artur Mas i Gavarró
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1956|1|31}}
| birth_place = [[Barcelona]], [[Catalonia]], [[Spain]]
| citizenship = [[Spanish nationality law|Spanish]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[Catalan European Democratic Party]]
| otherparty =
| spouse = Helena Rakosnik
| children = 3
| alma_mater = [[University of Barcelona]] {{small|([[Bachelor of Social Science|BSS]])}}
| signature = Signatura Artur Mas.svg
}}
[[കാറ്റലോണിയ|കാറ്റലോണിയയിലെ]] മുൻ പ്രസിഡന്റാണ് '''ആർതർ മാസ് ഇ ഗവാറൊ''' (ജനനം :31 ജനുവരി 1956). നവംബർ 2010 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കൺവേർജൻസ് യൂണിയനെ (സി.ഐ.യു)പ്രതിനിധീകരിച്ചാണ് മാസ് മത്സരിച്ചത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.barcelonareporter.com/index.php/news/pg_FSFFP_ArturMas/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-11-27 |archive-date=2010-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101223030738/http://www.barcelonareporter.com/index.php/news/pg_FSFFP_ArturMas/ |url-status=dead }}</ref> 2010 മുതൽ 2015 വരെ കാറ്റലോണിയ പ്രസിഡന്റും 2015 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ 2016 ജനുവരി 12 വരെ ആക്ടിംഗ് പ്രസിഡന്റുമായിരുന്നു. ബാർസലോണ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി.
== 2012 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ==
സ്പെയിൻ വിഭജിച്ച് കാറ്റലോനിയ എന്ന രാജ്യം രൂപവത്കരിക്കണം എന്ന ആവശ്യത്തിന്റെ വക്താവായ പ്രസിഡന്റ് ആർതർ മാസിന്റെ മധ്യ വലതുപക്ഷ സി.ഐ.യു. ആണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഏറ്റവും വലിയ കക്ഷിയായത്. 135 അംഗ സഭയിൽ 50 സീറ്റാണ് ഇവർക്ക്. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു വേണ്ടി വാദിക്കുന്ന തീവ്ര ഇടതുപക്ഷ ഇ.ആർ.സി.ക്ക് 21 സീറ്റുണ്ട്. കാറ്റലോനിയയെ സ്വതന്ത്ര രാജ്യമാക്കുകയെന്ന വിഷയത്തിനായിരുന്നു പ്രചാരണത്തിൽ മുൻതൂക്കം. സ്പെയിനിലെ ദേശീയ സർക്കാറുമായുള്ള തർക്കത്തെത്തുടർന്നാണ് പ്രസിഡന്റ്, ആർതർ മാസ് നേരത്തേ തിരഞ്ഞെടുപ്പു നടത്തിയത്. അടുത്ത കാലാവധി കഴിയുംമുമ്പ് ഈ വിഷയത്തിൽ ഹിതപരിശോധന നടത്തുമെന്ന് മാസ് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-20482719</ref>
== അവലംബം ==
<references/>
== പുറം കണ്ണികൾ ==
* [http://www.arturmas.cat/ Official website]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121216010040/http://arturmas.cat/ |date=2012-12-16 }}
* [http://www.facebook.com/arturmas Artur Mas at Facebook]
[[വർഗ്ഗം:രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]]
a65t8if695wtyvrrfbwmezhkqydkfck
അൻപുമണി രാമദാസ്
0
221670
4631265
4587441
2026-06-19T04:08:58Z
CommonsDelinker
756
"Pmk_flag.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Krd|Krd]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: No ticket permission since 19 May 2026.
4631265
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox politician
| name = അൻപുമണി രാമദാസ്
| image = Anbumani Ramadoss briefing the media after his meeting with the Health Ministers of Polio affected states Delhi, UP, Bihar, Uttaranchal, Jharkhand, MP, Haryana and Maharashtra, in New Delhi on September 21, 2006.jpg
| birth_date = {{birth date and age|1968|10|09|df=yes}}
| birth_place = പുതുച്ചേരി,
| death_date =
| death_place =
| office = രാജ്യസഭാംഗം
| term = 2019 - 2025, 2004 - 2010
| constituency = തമിഴ്നാട്
| office2 =കേന്ദ്ര, ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term2 = 2004 - 2009
| predecessor2 = സുഷമ സ്വരാജ്
| successor2 = ഗുലാം നബി ആസാദ്
| primeminister2 = മൻമോഹൻ സിംഗ്
| office3 = ലോക്സഭാംഗം
| term3 = 2014 - 2019
| constituency3 = ധർമ്മപുരി, തമിഴ്നാട്
| party =
* പട്ടാളി മക്കൾ കക്ഷി
| spouse = സൗമ്യ
| children = 3 daughters
| year = 2025
| date = 29 ജൂൺ
| source =
}}
2004 മുതൽ 2009 വരെ
കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ കുടുംബ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന മുൻ
ലോക്സഭാംഗവും 2019 മുതൽ രാജ്യസഭാംഗമായി തുടരുന്ന
[[പാട്ടാളി മക്കൾ കക്ഷി]] (പി.എം.കെ)യുടെ നേതാവാണ് '''അൻപുമണി രാമദാസ്''' (ജനനം: 9 ഒക്ടോബർ 1968)<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/it-is-a-dmk-conspiracy-anbumani/articleshow/122134899.cms</ref><ref>https://sansad.in/ls/members/biographyM/4648?from=members</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2014/Mar/03/anbumani-reminisces-his-stint-as-health-minister-581756.html</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2014/May/21/anbumani-ramadoss-may-miss-union-ministry-bus-615313.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
പി.എം.കെ.യുടെ സ്ഥാപക നേതാവ് [[ഡോ.രാമദാസ്|ഡോ.രാമദാസിന്റെ]] മകനാണ്.
പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം
മദ്രാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ നിന്ന്
MBBS ബിരുദം നേടി.
പിന്നീട് ഒന്നര വർഷക്കാലം
ടിണ്ടിവനത്തിനടുത്തുള്ള ഗ്രാമത്തിൽ
ഭിക്ഷശ്വരനായി ജോലി ചെയ്തു.
2004-ൽ [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗമായിക്കൊണ്ടാണ്]] അൻപുമണി പാർലമെന്റിലെത്തിയത്. പാർട്ടിക്ക് സീനിയർ എം.പി.മാർ വേറെയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും കേന്ദ്ര ആരോഗ്യമന്ത്രിയുടെ കാബിനറ്റ് റാങ്കിലേക്ക് വന്നത് അൻപുമണിയായിരുന്നു.
==അഴിമതിക്കേസ്==
മതിയായ സൗകര്യങ്ങളില്ലാത്ത മെഡിക്കൽകോളേജിന് അനുമതി നൽകിയെന്ന അഴിമതിക്കേസിൽ മുൻകേന്ദ്ര ആരോഗ്യമന്ത്രി അൻപുമണി രാമദാസ് ഉൾപ്പെടെ ഒമ്പതുപേർക്ക് ഡൽഹികോടതി ജാമ്യമനുവദിച്ചിരുന്നു. ഇൻഡോറിലെ ഇൻഡക്സ് മെഡിക്കൽകോളേജിന് അനധികൃതമായി വിദ്യാർഥിപ്രവേശനത്തിന് അനുമതി നൽകിയെന്നാണ് കേസ്.<ref>https://www.hindustantimes.com/india/anbumani-ramadoss-granted-conditional-bail/story-0lLoHQSKiupGtQaqDSqiTI.html</ref>
==അവലംബം==
<references/>
==പുറം കണ്ണികൾ==
*[http://www.thaindian.com/newsportal/tag/anbumani-ramadoss Anbumani Ramadoss] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090423131117/http://www.thaindian.com/newsportal/tag/anbumani-ramadoss |date=2009-04-23 }}
*[http://mohfw.nic.in/profilehfm.htm Anbumani Ramadoss Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429035810/http://mohfw.nic.in/profilehfm.htm |date=2009-04-29 }}
*[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/4755571.stm BBC Anbumani Ramadoss]
*[http://www.mohfw.nic.in/NRHM/Documents/NRHM_The_Progress_so_far.pdf National Rural Health Mission - Progress sofar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225021501/http://www.mohfw.nic.in/NRHM/Documents/NRHM_The_Progress_so_far.pdf |date=2010-12-25 }}
*[http://timesofindia.indiatimes.com/India/Health_Minister_Ramadoss_for_legalising_homosexuality/articleshow/3342815.cms Legalise homosexuality: Ramadoss]
{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef | before = unknown}}
{{s-ttl
| title = [[Minister of Health and Family Welfare (India)|ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമവകുപ്പ് മന്ത്രി]]
| years = മേയ് 2004 - ഏപ്രിൽ 2009}}
{{s-aft | after = [[Ghulam Nabi Azad|ഗുലാം നബി ആസാദ്]]}}
{{s-end}}
[[വർഗ്ഗം:1968-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 9-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ ആരോഗ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]]
7c08plge2kbbvk2uw94stn6zp17xbqx
ഇറ്റായ്പു അണക്കെട്ട്
0
221888
4631156
4602667
2026-06-18T17:25:03Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631156
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Itaipu Dam}}
{{Infobox dam
| name = ഇതയ്പു അണക്കെട്ട്<br/>Itaipu Dam
| official_name = Central Hidroeléctrica Itaipú Binacional<br/>Usina Hidrelétrica Itaipu Binacional
| image = ItaipuAerea2AAL.jpg
| image_size = 250px
| image_caption =
| image_alt =
| location_map = Brazil
| location_map_width =
| location_map_text =
| lat_d = 25
| lat_m = 24
| lat_s = 29
| lat_NS = S
| long_d = 54
| long_m = 35
| long_s = 20
| long_EW = W
| coordinates_type = type:landmark
| coordinates_display= inline,title
| coordinates_ref =
| country = [[Brazil]]<br/>[[Paraguay]]
| locale = [[Foz do Iguaçu]]<br/>[[Hernandarias District|Hernandarias]]
| status = Operational
| construction_began = January 1970
| open = 5 May 1984
| demolished =
| cost = [[United States Dollar|US$]]19.6 billion
| owner = Itaipu Binacional
| type = Combination gravity, buttress and embankment sections
| length = {{Convert|7919|m|ft|abbr=on}}
| height = {{Convert|196|m|ft|0|abbr=on}}
| crest_width =
| base_width =
| volume = {{Convert|12300000|m3|ft3|abbr=on}}
| crosses = [[Paraná River]]
| spillway_type =
| spillway_capacity = {{Convert|62200|m3/s|ft3/s|0|abbr=on}}
| reservoir = Itaipu Reservoir
| reservoir_capacity = {{Convert|29000000000|m3|acre.ft|abbr=on}}
| reservoir_catchment= {{Convert|1350000|km2|sqmi|abbr=on}}
| reservoir_surface = {{Convert|1350|km2|sqmi|abbr=on}}
| reservoir_length = {{Convert|170|km|mi|abbr=on}}
| reservoir_max_width= {{Convert|12|km|mi|abbr=on}}
| reservoir_max_depth=
| tidal_range =
| plant_owner =
| plant_operator =
| plant_commission =
| plant_licence_exp =
| plant_decommission =
| plant_type = C
| turbines = 20 × 700 [[Megawatt|MW]] [[Francis turbine|Francis-type]]
| hydraulic_head = {{Convert|118|m|ft|0|abbr=on}}
| installed_capacity = 14,000 [[Megawatt|MW]]
| max_planned_cap =
| capacity_factor =
| average_annual_gen = 91.6 [[TWh]] (2009)
| net_generation = 1,761 [[TWh]] (2009)
| website = [http://www.itaipu.gov.br/ www.itaipu.gov.br]<br/>[http://www.itaipu.gov.py/ www.itaipu.gov.py]
| as_of =
| extra =
}}
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കോൺക്രീറ്റ് അണക്കെട്ടുകളിലൊന്നാണ് '''ഇറ്റായ്പു അണക്കെട്ട്'''<ref>{{Cite web |url=http://www.itaipu.gov.br/en/energy/energy |title=http://www.itaipu.gov.br/en/energy/energy |access-date=2013-05-28 |archive-date=2014-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140412010023/http://www.itaipu.gov.br/en/energy/energy |url-status=dead }}</ref>. തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ ബ്രസീലിനേയും പരാഗ്വയേയും വേർതിരിക്കുന്ന പരാന എന്ന നദിക്കു കുറുകേയാണ് ഇത്. ഇറ്റായ്പു ബൈനാസിയോണൽ എന്ന കമ്പനിയാണ് ഇത് നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഗ്വാറാനി ഭാഷയിൽ ഇറ്റായ്പു എന്ന വാക്കിനർത്ഥം 'പാടുന്ന കല്ലുകൾ' എന്നാണ്. അണക്കെട്ട് നിലകൊള്ളുന്നതിനടുത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു തുരുത്തിന്റെ പേരാണിത്. ബ്രസീലും പരാഗ്വയും സംയുക്തമായാണ് അണക്കെട്ടിന്റെയും ജലവൈദ്യുതപദ്ധതിയുടെയും ഭരണനിർവഹണം നടത്തുന്നത്. പതിന്നാലു വർഷം 40000 ജോലിക്കാർ പണിതാണ് അണക്കെട്ട് പൂർത്തിയാക്കിയത്.
[[File:ItaipúDam196m1984HydrelectricParanáBrasil-01.gif|Itaipú]]
ഉത്പാദനം വച്ചു നോക്കിയാൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയാണ് ഇറ്റായ്പു. 20 ജനറേറ്ററുകളിൽ നിന്നായി 14000 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി നിർമ്മിക്കാം. 196 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട് അണക്കെട്ടിന്. ഇറ്റായ്പുവിന്റെ സ്പിൽവേയിലൂടെ പ്രവഹിക്കുന്നത് സെക്കന്റിൽ 62,200 ഘനമീറ്റർ ജലമാണ്.
[[File:ItaipúDamFozDoIguaçúBrasilParaguai-01.png|950px|Itaipú]]
==അവലംബം==
<references/>
{{Dam-stub}}
h56qsvt84ut6jg46ovhtnnuprpl8fp0
ആസ്മ ജഹാംഗീർ
0
222679
4631078
3970660
2026-06-18T13:00:33Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631078
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Asma Jahangir}}
{{Infobox officeholder
|honorific-prefix =
|name = അസ്മ ജഹാംഗീർ
|image = Asma Jahangir Four Freedoms Awards 2010 cropped.jpg
|imagesize = 180px
|office = പാകിസ്താൻ സുപ്രീംകോടതി ബാർ അസ്സോസിയേഷൻ
|term_start = ഒക്ടോബർ 27, 2010
|term_end = ഒക്ടോബർ 31, 2012
|president = [[ആസിഫ് അലി സർദാരി]]
|primeminister = [[രാജാ പർവേസ് അഷറഫ്]]
|succeeding = [[ഖ്വാസി അൻവർ]]
|office2 = പാക്ക് മനുഷ്യാവകാശ കാമ്മിഷൻ ചെയർപേഴ്സൺ
|term_start2 = 1987
|term_end2 = Incumbent
|birth_date = {{Birth year and age|1952|01|27}}
|birth_place = [[ലാഹോർ]], [[Punjab (Pakistani province)|Punjab province]], [[West Pakistan|West-Pakistan]] (now-[[Pakistan]])
|birthname = അസ്മാ ജിലാനി
|nationality = [[പാകിസ്താനി]]
|children = ഒരു പുത്രനും രണ്ട് പുത്രിമാരും
|residence = [[ഇസ്ലാമബാദ്]], [[Islamabad Capital Territory]] (ICT)
|alma_mater = [[University of the Punjab|Punjab University]] (</small>[[Bachelor of Laws|LL.B.]])</small><br>[[Kinnaird College]] (</small>[[Bachelor of Arts|B.A.]])</small><br>[[University of St. Gallen]] (<small>[[Doctor of Juridical Science|J.S.D.]])
|occupation = പ്രസിഡന്റ്, പാകിസ്താൻ സുപ്രീംകോടതി ബാർ അസ്സോസിയേഷൻ
|profession = [[വക്കീൽ]], [[മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തക]]
|blank1 = [[പാക്ക് സുപ്രീം കോടതി]]
|data1 = [[ഇഫ്തികർ മുഹമ്മദ് ചൗദരി]], [[പാകിസ്താൻ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്]]
|blank2 = Notable Awards
|data2 = [[ഹിലാൽ-ഇ-ഇംതിയാസ്]] (2010)<br>[[Martin Ennals Award for Human Rights Defenders|Martin Ennals Award]] (1995)<br>[[മാഗ്സസെ അവാർഡ്]]<br>[[Leo Eitinger|Leo Eitinger Award]] (2002)<br>[[ഫോർ ഫ്രീഡം അവാർഡ്]] (2010)
}}
[[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിലെ]] പ്രമുഖ അഭിഭാഷകയും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയുമാണ് '''അസ്മ ജിലാനി ജഹാംഗീർ''' ({{lang-ur|'''عاصمہ جہانگیر'''}}) (ജനനം: ജനുവരി 27, 1952 [[ലാഹോർ|ലാഹോറിൽ]]). അതി കഠിനമായ മതനിന്ദാനിയമപ്രകാരം കല്ലെറിഞ്ഞുകൊല്ലാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട മുസ്ലീങ്ങളേയും അമുസ്ലീങ്ങളേയും പ്രധിരോധിക്കുകയും അനീതിക്കെതിരായി പാകിസ്താനിലും അന്തർദേശീയതലത്തിലും പോരാടുന്നു.<ref name="Prize winner 2002: Asma Jahangir">[http://www.uio.no/om_uio/priser/eitinger/2002/ Prize winner 2002: Asma Jahangir]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.jazbah.org/asmaj.php |title=Asma Jahangir by Laila Kazmi |access-date=2012-12-22 |archive-date=2010-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100329054735/http://www.jazbah.org/asmaj.php |url-status=dead }}</ref>
സുപ്രീം കോടതിയിലെ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകയായ അസ്മ മനുഷ്യാവകാശപ്പോരാട്ടങ്ങൽ ആരംഭിച്ചിട്ട് മൂന്നു പതിട്ടാണ്ടീലേറെയായി. പട്ടാള ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന [[ജനറൽ സിയ ഉൾ ഹഖ്|ജനറൽ സിയ ഉൾ ഹഖിന്റെ]] കാലത്ത് രാജ്യത്തെ ഇസ്ലാമികവത്കരിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി നടപ്പിലാക്കിയ മത നിയമങ്ങൾക്കെതിരെയായിരുന്നു ശ്രദ്ധേയമായ ആദ്യ പോരാട്ടം. മാനഭംഗത്തിനിരയാകുന്ന സ്ത്രീ സ്വയം നിരപരാധിത്വം തെളിയിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ കടുത്തശിക്ഷ ഏറ്റു വാങ്ങുകയോ ചെയ്യണമെന്നു വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന ഹുദൂദ് ഓർഡിനൻസ്-2006 പോലുള്ള കാടൻ നിയമങ്ങൾക്കെതിരെ ''വിമൻസ് ആക്ഷൻ ഫോറം'' എന്ന സമ്മർദ്ധ ഗ്രൂപ് ഉണ്ടാക്കി.1983-ൽ തൊഴിലുടമയാൽ മാനഭംഗം ചെയ്യപ്പെട്ട സഫിയ എന്ന അന്ധബാലികയെ ലൈംഗികക്കുറ്റം ചുമത്തി തടവിനും ചാട്ടവാറടിക്കും ശിക്ഷിച്ച കോടതിവിധിക്കെതിരെ അസ്മയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രക്ഷോഭം അരങ്ങേറി.<ref>{{Cite web |url=http://www.wcwonline.org/content/view/1470/265/ |title=Women and Children: The Human Rights Relationship - Asia |access-date=2012-12-22 |archive-date=2009-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090203190445/http://www.wcwonline.org/content/view/1470/265/ |url-status=dead }}</ref> ഇതേത്തുടർന്ന് മേൽക്കോടതി ശിക്ഷ റദ്ദാക്കി<ref>[http://www.outlookindia.com/printarticle.aspx?240263 Swat The System]</ref>. 1986-ൽ പാകിസ്താനിലെ ആദ്യത്തെ സൗജന്യ നിയമസഹായകേന്ദ്രത്തിനു ലാഹോറിൽ തുടക്കമിട്ടു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് സ്ത്രീകൾക്കുള്ള ഒരു അഭയാലവും ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.chowk.com/articles/print/11716 |title=Fight Hudood, Protect Women By Beena Sarwar |access-date=2012-12-22 |archive-date=2010-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100218023618/http://chowk.com/articles/print/11716 |url-status=dead }}</ref>
മതനിന്ദാനിയമങ്ങൾക്കിരയാവുന്ന സ്ത്രീകളും അമുസ്ലീങ്ങളും, പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിൽ അപ്രത്യക്ഷരാവുന്നവർ തുടങ്ങിയവർക്കു വേണ്ടിയുള്ള നിയമയുദ്ധങ്ങൾക്കൊപ്പം വധശിക്ഷ, ബാലചൂഷണം എന്നിവയ്ക്കെതിരായും അസ്മ നിരന്തരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അസ്മ രചിച്ച രണ്ട് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ തന്നെ അവർ ഏറ്റെടുത്ത ചില മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ സൂചന നൽകുന്നതാണ് (''Divine Sanction: The Hudood Ordinance'', Children of a Lesser God: Child Prisoners of Pakistan). മനുഷ്യാവകാശപ്പോരാട്ടങ്ങളുടെ പേരിൽ പലതവണ അസ്മയ്ക്കെതിരെ വധശ്രമങ്ങളുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. [[പർവേസ് മുഷറഫ്]] പ്രസിഡന്റായിരിക്കേ 2007-ൽ രാജ്യത്ത് അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ മൂന്നു മാസം അസ്മ വീട്ടുതടങ്കലിലായി. ഏഷ്യൻ നോബെൽ പ്രൈസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[മാഗ്സസെ അവാർഡ്]] അടക്കം ഒട്ടേറെ പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയിട്ടുള്ള അസ്മ ജഹാംഗീർ 2010 ഒക്ടോബർ 27-ന് പാക് സുപ്രീം കോടതിയിലെ ബാർ അസ്സോസ്സിയേഷൻ അധ്യക്ഷയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സംഘടനയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യ വനിതാ അധ്യക്ഷ്യയായിരിക്കുകയാണ് അസ്മ. ആഗോളതലത്തിൽ മതസ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി [[ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭ]] നിയോഗിച്ച പ്രത്യേക പ്രതിനിധി(United Nations Special Rapporteur on Freedom of Religion)യുമാണ് അവർ. നിയമേതർ കൊലപാതകങ്ങൾ തടയുന്നതിനുഌഅ യു.എന്നിന്റെ പ്രത്യേക പ്രതിനിധിയുമായി മുൻപ് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
[[കറാച്ചി|കറാച്ചിയിലെ]] രഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലമുള്ള സമ്പന്ന കുടുംബത്തിൽ 1952 ജനുവരി 27-നാണ് അസ്മ ജനിച്ചത്. പിതാവ് മാലിക് ജിലാനി പട്ടാള ഭരണകർത്താക്കൾക്കെതിരെ പോരാടി ഏറെക്കാലം ജയിലവാസം അനുഭവിച്ച രാഷ്ട്രീയനേതാവായിരുന്നു.
==അവലംബം==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1952-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 27-ന് ജനിച്ചവർ]]
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.outlookindia.com/article.aspx?215501 Interview 'Pakistan Should Have Taken The Moral High Ground'] August 29, 1998
*[http://74.125.77.132/search?q=cache:MQ5ER7BxY64J:www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/liberty.nsf/(docid)/B8AFD27DB7B5EC67E5256B8400178814+%22forrest+sawyer%22+asma+jahangir&cd=5&hl=en&ct=clnk ABC News - Nightline Interview: A Matter of Honor By Forrest Sawyer]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} February 15, 1999
*[http://www.jazbah.org/asmaj.php Profile of Asma Jahangir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100329054735/http://www.jazbah.org/asmaj.php |date=2010-03-29 }} 2000
*[http://www.nancho.net/fdlap/jehangir.html Democracy is Survival for Women] 2000
*[http://www.rawa.org/mar8-00r.htm RAWA Articles on Asma Jahangir March 2000]
*[http://www.dawn.com/2002/06/05/fea.htm A law to lament By Asma Jahangir] June 5, 2002
*[http://www.un.org/Pubs/chronicle/2002/webArticles/111102_interview_asma.html Asma Jahangir in her Own Words] 2002
*[http://www.chowk.com/articles/print/6616 Of Rites and Rights: An Interview with Asma Jahangir By Anniqua Rana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100219080359/http://chowk.com/articles/print/6616 |date=2010-02-19 }} September 23, 2003
*[https://web.archive.org/web/20130602044531/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=story_5-8-2004_pg7_16 News Report on appointment as Rapporteur on Freedom of Religion or Belief]
*[http://www2.ohchr.org/english/issues/religion/index.htm UN Special Rapporteur on freedom of religion or belief] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425213538/http://www2.ohchr.org/english/issues/religion/index.htm |date=2009-04-25 }}
*[http://www.hrcp-web.org/ Human Rights Commission of Pakistan (HRCP)]
*[https://web.archive.org/web/20030422123043/http://www.time.com/time/asia/2003/heroes/asma_jahangir.html Time Magazine profile] April 21, 2003
*[http://www.asiasociety.org/policy-politics/human-rights/interview-asma-jahangir Interview with Asma Jahangir By Nermeen Shaikh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100305110645/http://www.asiasociety.org/policy-politics/human-rights/interview-asma-jahangir |date=2010-03-05 }} October 27, 2005
*[http://www.outlookindia.com/article.aspx?230060 Interview 'If Pakistan Can Take Up Gujarat Riots, Surely India Can Raise The Balochistan Issue'] February 6, 2006
*[http://archive.gulfnews.com/articles/07/01/25/10099390.html Gulf News: A profile in courage] April 2, 2007
*[http://www.guardian.co.uk/world/2007/jul/21/pakistan.declanwalsh Declan Walsh talks to Asma Jahangir, Pakistan's human rights champion] 20 July 2007
*[http://www.democracynow.org/2007/11/14/under_house_arrest_pakistani_human_rights Under House Arrest, Pakistani Human Rights Leader Asma Jahangir Speaks Out on Musharraf’s Crackdown] November 14, 2007
*[http://www.newsweek.com/id/36019 The Last Word: Asma Jahangir] 2007
*[http://www.nouse.co.uk/2008/02/20/human-rights-lawyer-and-activist-speaks-out-against-pakistani-military-dictatorship/ Human rights lawyer and activist speaks out against Pakistani military dictatorship] February 20, 2008
*[http://www.theworld.org/2009/10/28/violence-in-pakistan/print/ Katy Clark speaks with Asma Jahangir on 'Violence in Pakistan'] October 28, 2009
*[http://www.dawn.com/2011/01/25/herald-exclusive-an-interview-with-asma-jahangir.html Herald exclusive: An interview with Asma Jahangir] January 25, 2011
[[വർഗ്ഗം:അഭിഭാഷകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പാകിസ്താനിലെ മനുഷ്യാവകാശപ്രവർത്തകർ]]
1cbijmuxrd1nqg4cfbqdh7iqomxelde
വിൻസെന്റ്
0
227128
4631114
4574259
2026-06-18T15:06:52Z
Malikaveedu
16584
4631114
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Vincent}}
{{Infobox person
| name = വിൻസെന്റ് (വിൻസന്റ്)
| image = വിൻസെന്റ്.jpg
| birth_date = 1948 നവംബർ 15
| birth_place = [[എടവനക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എടവനക്കാട്]], [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]]
| death_date = {{death date|1991|8|30|1948|11|15}}<ref name="manorama">{{cite web |url=http://week.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/posting/personalArticleNew.jsp?contentId=12313055&catOID=-1073750695&BV_ID=@@@ |title=ആക്ഷൻ ഹീറോ റൊമാന്റിക് |date=2012 ഓഗസ്റ്റ് 30 |publisher=manoramaonline.com |accessdate= 2013 ജനുവരി 12}}</ref>
| death_place = ചെന്നൈ
| children = റോബി, റച്ചാർഡ്
| occupation = ചലച്ചിത്രനടൻ
| years_active = 1969–1991
| spouse = മേരി (Died on 15-10-2016)
}}
ഒരു മലയാളചലച്ചിത്രനടനാണ് '''വിൻസെന്റ്''' ([[English|English:]] Vincent). 1970-കളിലെ പ്രമുഖ നായകനടൻമാരിൽ ഒരാളായിരുന്ന അദ്ദേഹം 80-കളിലും ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു. 200-ലേറെ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ നായകനായും സഹനടനായും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ കാലഘട്ടത്തിലെ കാല്പനിക നായകനായും സാഹസിക നായകനായും വിൻസെന്റ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref name="test14">[https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2021/08/31/director-kp-vyasan-about-actor-vincent.html/മനോരമ] സംവിധായകൻ വ്യാസൻ വിൻസെന്റിനെ അനുസ്മരിക്കുന്നു</ref> <ref name="test13">[https://www.manoramanews.com/news/spotlight/2021/09/05/tribute-to-actor-vincent.html/ മനോരമ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221112102231/https://www.manoramanews.com/news/spotlight/2021/09/05/tribute-to-actor-vincent.html/ |date=2022-11-12 }} വിൻസെന്റിൻറെ മുപ്പതാം ചരമ വാർഷിക ഗാനാർച്ചന</ref>
== ആദ്യകാലം ==
ജനനം 1948 നവംബർ 15 ന് എറണാകുളം ജില്ലയിലെ എടവനക്കാട് ജനിച്ചു. പത്താം ക്ലാസ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം [[എറണാകുളം|എറണാകുളത്തെ]] മെറ്റൽ ഹൗസിൽ ജോലിക്കു ചേർന്നു. താമസിയാതെ പണിമുടക്കിന്റെ പേരിൽ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. മറ്റൊരു ജോലി തേടി മദ്രാസിലെത്തിയ അദ്ദേഹം ഒരു നക്ഷത്ര ഹോട്ടലിലെ മ്യൂസിക് ബാന്റിനൊപ്പം കുറച്ചുനാൾ ജോലി ചെയ്തു. സ്കൂൾ യുവജനോൽസവ വേദികളിലെ കലാപരിപാടികളിലെ പരിചയം ഒഴിച്ചു നിർത്തിയാൽ അഭിനയത്തിൽ പ്രത്യേക പരിശീലനമൊന്നും നേടാതെയാണ് ചലച്ചിത്രനടനാകുന്നത്. നാടകത്തിൽ നിന്നോ ഡ്രാമ സ്കൂളിൽ നിന്നോ ഫിലിം ഇന്സ്ടിറ്റ്യൂട്ടിൽ നിന്നോ സിനിമയിൽ വന്നവരായിരുന്നു അന്നത്തെ നായകനടന്മാരിൽ കൂടുതലും. മ്യൂസിക് ബാന്റിലെ സഹകരണം ഉപേക്ഷിച്ചു വിൻസന്റ് മദ്രാസിൽ തന്നെ ഒരു ഓട്ടോമൊബൈൽ വർക്ക് ഷോപ്പിൽ ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. വർക്ക് ഷോപ്പിനു സമീപം താമസിച്ചിരുന്ന നടി [[ജയഭാരതി|ജയഭാരതിയുടെ]] കുടുംബവുമായുള്ള സൗഹൃദമാണ് അദ്ദേഹത്തിനു ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിന് വഴിതെളിച്ചത്. <ref name="test15">[https://www.youtube.com/watch?v=qdNeROnGZEU<nowiki> / കുടുംബവീട്] വിൻസെന്റിന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളുമായി അഭിമുഖം</nowiki></ref>
== കരിയർ ==
1969-ൽ തന്റെ കൗമാരഘട്ടത്തിന്റെ അവസാന കാലത്തു ചലച്ചിത്രനടനായി. [[ജെ. ശശികുമാർ|ശശികുമാർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത '[[റസ്റ്റ് ഹൗസ്]]' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഒരു ചെറിയ വേഷം ചെയ്തു തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം തുടർന്ന് 1979 വരെ നായകനായും സഹനടനായും വില്ലനായും മലയാളചലച്ചിത്ര രംഗത്തു സജീവമായിരുന്നു. 1970-ൽ റിലീസ് ചെയ്ത '[[മധുവിധു]]' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഇരട്ടവേഷങ്ങളും 'സ്വപ്നങ്ങളി'ലെ നായകവേഷവും അദ്ദേഹത്തെ താരപദവിയിലേക്കുയർത്തി. അക്കാലത്തെ റൊമാന്റിക്-ആക്ഷൻ ഹീറോയായിരുന്ന വിൻസന്റ് 'കോളിനോസ് പുഞ്ചിരി' യുള്ള നടൻ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. (Kolynos Thoothpaste-ന്റെ പരസ്യത്തിലെപ്പോലെ മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയായിരുന്നു അതിനു കാരണം). [[ജയൻ|ജയനു]] മുൻപ് ഡ്യൂപ്പ് ഇല്ലാതെ സംഘട്ടന രംഗങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന നായകനടൻ കൂടിയാണ് വിൻസന്റ്. അതിനാൽ മലയാളത്തിന്റെ '[[ജെയിംസ് ബോണ്ട്|ജയിംസ് ബോണ്ട്]]' എന്നും അക്കാലത്തെ ചലച്ചിത്ര ലേഖനങ്ങളിൽ വിൻസന്റിനെക്കുറിച്ചു പരാമർശിച്ചിരുന്നു.<ref name="test16">[https://www.youtube.com/watch?v=mnwhnvYQNLM/ Politics Kerala] നാന മുൻ റിപ്പോർട്ടറുടെ അവലോകനം</ref> '[[ചന്ദനച്ചോല]]' യിലെ സാഹസിക രംഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിക്കുന്നതിനിടയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് അപകടം പിണഞ്ഞതു വാർത്തയായിരുന്നു. [[പ്രേംനസീർ|പ്രേം നസീർ]], [[കെ.പി. ഉമ്മർ|ഉമ്മർ]] എന്നിവരോടൊപ്പം മൂന്നു നായകന്മാരിൽ ഒരാളായി അഭിനയിച്ച '[[കനൽക്കട്ടകൾ]]' എന്ന ചിത്രത്തിൽ വിൻസന്റ് കാട്ടുവള്ളിയിൽ തൂങ്ങിവരുന്ന സംഘട്ടന രംഗങ്ങളും ഗാനരംഗങ്ങളും അതിസാഹസികമായാണ് ചിത്രീകരിച്ചത്. ഇന്നത്തേപ്പോലെ സാങ്കേതിക സഹായങ്ങൾ അധികം ലഭ്യമായ കാലമല്ലായിരുന്നു അത്.
സിനിമയിൽ അവസരങ്ങൾ കുറഞ്ഞപ്പോൾ (1980 മുതൽ 1991 വരെ) മദ്രാസ്സിൽ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ബിസിനസിലേക്കു ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. എങ്കിലും 1991-ൽ അകാലത്തിൽ മരണമടയുന്നതുവരെ ചെറു വേഷങ്ങളിൽ ഓരോ വർഷവും തന്റെ സാന്നിധ്യം അറിയിച്ചിരുന്നു. ഈ കാലയളവിൽ പ്രാധാന്യം കുറഞ്ഞ വേഷങ്ങളും വില്ലൻ വേഷങ്ങളും അദ്ദേഹം ചെയ്തു. അതിൽ കൂടുതലും [[ഐ.വി. ശശി|ഐ. വി. ശശി]] ചിത്രങ്ങൾ ആയിരുന്നു. ചില ചിത്രങ്ങളുടെ നിർമ്മാണ സഹകാരിയായും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. ഇരുന്നൂറിലധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഐ. വി. ശശി സംവിധാനം ചെയ്ത '[[അംഗീകാരം (ചലച്ചിത്രം)|അംഗീകാരം]]', [[ഹരിഹരൻ (സംവിധായകൻ)|ഹരിഹരൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത 'സംഗമം' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ വേഷങ്ങൾ 1977-ലെ സംസ്ഥാന അവാർഡ് കമ്മിറ്റി അവസാന റൗണ്ട് വരെ നല്ല നടനുള്ള അവാർഡിനായി പരിഗണിച്ചിരുന്നു.
[[ലേഡീസ് ഹോസ്റ്റൽ]], [[ലൗ ലെറ്റർ]], [[ബോയ് ഫ്രണ്ട് (1975-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ബോയ് ഫ്രണ്ട്]], [[പ്രിയേ നിനക്കു വേണ്ടി|പ്രിയേ നിനക്കുവേണ്ടി]], [[ആലിംഗനം(ചലച്ചിത്രം)|ആലിംഗനം]], [[മധുരം തിരുമധുരം]], [[രാജാങ്കണം]], പാവാടക്കാരി, [[കോളേജ് ബ്യൂട്ടി]] തുടങ്ങിയവ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചതിൽ റൊമാന്റിക് ഹിറ്റ് പട്ടികയിലുള്ള ചിത്രങ്ങളാണ്. [[രാത്രിവണ്ടി]], [[ടാക്സികാർ|ടാക്സി കാർ]], [[പഞ്ചവടി]], [[പത്മവ്യൂഹം (1973-ലെ ചലച്ചിത്രം)|പത്മവ്യൂഹം]], കാട്, [[പെൺപട]], കുട്ടിച്ചാത്തൻ, [[ചന്ദനച്ചോല]], ക്രിമിനൽസ്, [[യുദ്ധഭൂമി]], പെൺപുലി, [[പട്ടാളം ജാനകി]], [[ആനയും അമ്പാരിയും]], [[പോക്കറ്റടിക്കാരി]], [[ആനക്കളരി]], [[സൂത്രക്കാരി]], [[കനൽക്കട്ടകൾ]], [[ടൈഗർ സലിം]], [[പുത്തരിയങ്കം]], ആൾമാറാട്ടം, ബ്ലാക്ക് ബെൽറ്റ്, അടിയ്ക്ക് അടി തുടങ്ങിയവ വിൻസന്റ് നായകനായി അഭിനയിച്ചു ഹിറ്റ് ആയ ആക്ഷൻ ചിത്രങ്ങളാണ്.
അച്ഛനും ബാപ്പയും, മനുഷ്യപുത്രൻ, പൂന്തേനരുവി, കൊച്ചനിയത്തി, ആരാധിക, കാലചക്രം, സതി, [[അഴകുള്ള സെലീന]], അച്ചാണി, കവിത, കേണലും കളക്ടറും, പല്ലവി, വേഴാമ്പൽ, അനുഭവം, അഭിനന്ദനം, അയൽക്കാരി, അംഗീകാരം, അന്തർദ്ദാഹം, സിന്ദൂരം,പ്രിയംവദ, പ്രവാഹം, അനുഗ്രഹം, രാജപരമ്പര, മനസ്സൊരു മയിൽ, ഭാര്യാവിജയം, വരദക്ഷിണ, അവൾ വിശ്വസ്തയായിരുന്നു, സംഗമം, താലപ്പൊലി, സ്നേഹത്തിന്റെ മുഖങ്ങൾ, ജലതരംഗം, സ്വർഗദേവത, സ്നേഹം ഒരു പ്രവാഹം, ഇനിയും കാണാം തുടങ്ങിയ കുടുംബ ചിത്രങ്ങളിലെ കഥാപാത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വെള്ളിത്തിരയിൽ തിളങ്ങി.
പ്രേം നസീർ തന്റെ പ്രതാപകാലത്തു ചെയ്ത ഒരേയൊരു പ്രതിനായക വേഷം '[[അഴകുള്ള സെലീന]]'യിലേതാണ്. ആ ചിത്രത്തിലെ നായകവേഷം വിൻസന്റിനായിരുന്നു. [[മുട്ടത്തുവർക്കി|മുട്ടത്തു വർക്കിയുടെ]] കഥയ്ക്കു [[തോപ്പിൽ ഭാസി]] തിരക്കഥയൊരുക്കി [[കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ|കെ. എസ്. സേതുമാധവൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം അക്കാലത്തു (1973) വമ്പൻ ഹിറ്റ് ആയിരുന്നു. <ref name="test1">[https://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=489]അഴകുള്ള സെലീന</ref>
'കാട്' എന്ന പേരിൽ കാടിന്റെയും ആദിവാസികളുടെയും അവരെ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നവരുടെയും കഥ പറഞ്ഞ സാഹസിക ചിത്രത്തിൽ വിൻസന്റ് ആയിരുന്നു നായകനായ വീരൻ എന്ന ആദിവാസി യുവാവിനെ അവതരിപ്പിച്ചത്. ഒരു അന്വേഷണോദ്യോഗസ്ഥന്റെ വേഷത്തിൽ രണ്ടാം നായകനായാണ് മധു ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചത്. [[എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ|എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദന്റെ]] തിരക്കഥയിൽ [[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം|പി. സുബ്രമണ്യം]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രവും 1973-ലെ ഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു.
സത്യൻ നായകനായി അഭിനയിച്ച ഭീകര നിമിഷങ്ങൾ, കരകാണാക്കടൽ, മൂന്നുപൂക്കൾ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ വിൻസന്റ് സഹനടനായിരുന്നു. മൂന്നുപൂക്കളിൽ പ്രേം നസീറും മധുവും സത്യനൊപ്പം നായകന്മാരായിരുന്നു. അക്കാലത്തെ നായകനടന്മാർ ഒന്നിച്ചഭിനയിക്കുന്നതിൽ വിമുഖത കാട്ടിയിരുന്നില്ല. കഥാപാത്രത്തിന്റെ വലിപ്പച്ചെറുപ്പവും വലിയ പ്രശ്നം ആയിരുന്നില്ല. നായകനായി അഭിനയിച്ചിരുന്ന കാലത്താണ് 'ജീസസ്' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ക്രിസ്തുവിന്റെ ശിഷ്യനായ യോഹന്നാനെ വിൻസന്റ് അവതരിപ്പിച്ചത്.
പ്രേം നസീർ - വിൻസന്റ് നായകകൂട്ടുകെട്ടിൽ നിരവധി ഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ പിറവിയെടുത്തു. പ്രേം നസീറിന്റെ അനുജനായും സുഹൃത്തായും അക്കാലത്തെ ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രേക്ഷകർ കൂടുതൽ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചത് വിൻസന്റിനെയാണ്. അച്ചാണി, പഞ്ചവടി, അനുഗ്രഹം, പ്രവാഹം, പത്മവ്യൂഹം, ഇനിയും കാണാം തുടങ്ങിയവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. മധു - വിൻസന്റ്, ഉമ്മർ - വിൻസന്റ് കൂട്ടുകെട്ടുകളിലും ഏതാനും നല്ല ചിത്രങ്ങളുണ്ടായി. വിൻസന്റ് - രാഘവൻ, വിൻസന്റ് - സുധീർ, വിൻസന്റ് - സോമൻ, വിൻസന്റ് - സുകുമാരൻ, വിൻസന്റ് - രവികുമാർ, വിൻസന്റ് - രവിമേനോൻ, വിൻസന്റ് - ജോസ്, വിൻസന്റ് - സത്താർ എന്നിങ്ങനെയുള്ള നായകകൂട്ടുകെട്ടുകളിലും നിരവധി വിജയ ചിത്രങ്ങൾ പിറവിയെടുത്തു.
വിൻസന്റിനൊപ്പം നായികയായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ അഭിനയിച്ചതു ജയഭാരതിയാണ്. അതിൽ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങളും വലിയ വിജയം നേടിയവയുമായിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ എക്കാലത്തെയും സൂപ്പർ നായികമാരിൽ മുൻ നിരയിലുള്ള ശ്രീദേവി ആദ്യമായി നായികയായി അഭിനയിച്ചത് വിൻസന്റിനോടൊപ്പമാണ്. ഐ. വി. ശശി സംവിധാനം ചെയ്ത 'ആലിംഗന'ത്തിൽ. ശ്രീവിദ്യ, റാണി ചന്ദ്ര, വിധുബാല, റീന, ശോഭന, സുമിത്ര, സാധന, രേണുക, വിജയലളിത, രാജകോകില, കനകദുർഗ, പ്രമീള, ഉണ്ണിമേരി, സീമ, ശുഭ തുടങ്ങിയ നായികനടിമാർക്കൊപ്പവും നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ വിൻസന്റ് തിരശ്ശീലയിലെ നായകനായി പാടിത്തകർത്തു.
പ്രേം നസീർ കഴിഞ്ഞാൽ ഗാനരംഗങ്ങളിൽ പ്രേക്ഷകർ ഇരുകയ്യും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചിരുന്ന നായകൻ വിൻസന്റ് ആയിരുന്നു. [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]] രചിച്ച ഗാനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ "ഒരു നിമിഷം തരൂ നിന്നിലലിയാൻ...", അപ്പൻ തച്ചേത്ത് എന്ന ഗാനരചയിതാവ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന "ദേവീ നിൻ ചിരിയിൽ...", എന്നീ ഗാനങ്ങൾ തിരശ്ശീലയിൽ വിൻസന്റ് അവതരിപ്പിച്ചതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. "ആദ്യസമാഗമ ലജ്ജയിലാതിരാ താരകം...", "ഇലഞ്ഞിപ്പൂമണമൊഴുകി വരുന്നു...", "എന്തിനെന്നെ വിളിച്ചു നീ വീണ്ടും...", "പുഷ്പതല്പത്തിൽ നീ വീണുറങ്ങി...", "വാകപ്പൂമരം ചൂടും വാരിളം പൂങ്കുലക്കുള്ളിൽ..." എന്നിവയും ഓർമിക്കപ്പെടുന്ന മികച്ച ഗാനരംഗങ്ങളിൽപ്പെടുന്നു.
[[ജോഷി]] സംവിധാനം ചെയ്ത ആദ്യചിത്രമായ [[ടൈഗർ ലില്ലി|ടൈഗർ സലീമിലെ]] നായകനായിരുന്നു വിൻസന്റ്. പിൽക്കാലത്തു ജോഷി ഹിറ്റ് മേക്കറാവുകയും വിൻസന്റിന് അവസരങ്ങൾ കുറയുകയും ചെയ്തപ്പോൾ ജോഷിയുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ ഒരു ചെറിയ വേഷത്തിൽപ്പോലും വിന്സന്റിന്റെ സാന്നിധ്യമില്ലായിരുന്നു എന്നതു ഖേദകരമാണ്. പക്ഷേ [[ഐ.വി. ശശി|ഐ. വി. ശശി]] തന്റെ പിൽക്കാല ചിത്രങ്ങളിൽ മുൻകാല നായകനെ സഹകരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ശശിയുടെ ആദ്യ ചിത്രമായ [[ഉത്സവം (ചലച്ചിത്രം)|ഉത്സവത്തിൽ]] ഉമ്മർ, രാഘവൻ എന്നിവരോടൊപ്പം മൂന്നു നായകന്മാരിൽ ഒരാളായി വിൻസന്റ് ഉണ്ടായിരുന്നു. തുടർന്ന് [[അനുഭവം (ചലച്ചിത്രം)|അനുഭവം]], [[അഭിനന്ദനം (ചലച്ചിത്രം)|അഭിനന്ദനം]], [[അയൽക്കാരി]], [[അംഗീകാരം (ചലച്ചിത്രം)|അംഗീകാരം]], [[അന്തർദാഹം(ചലച്ചിത്രം)|അന്തർദ്ദാഹം]], [[ആലിംഗനം (ചലച്ചിത്രം)|ആലിംഗനം]] തുടങ്ങി ശശി സംവിധാനം ചെയ്ത ഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങളിൽ വിൻസന്റ് ആയിരുന്നു നായകൻ. പിൽക്കാലത്തു ശശി സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഇന്നല്ലെങ്കിൽ നാളെ]], [[അടിയൊഴുക്കുകൾ]], [[അങ്ങാടിക്കപ്പുറത്ത്]], [[1921 (ചലച്ചിത്രം)|1921]], [[നാൽക്കവല]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. [[സുകുമാരൻ|സുകുമാരനെ]] നായകനാക്കി [[പി. ചന്ദ്രകുമാർ|പി.ചന്ദ്രകുമാർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത 'ആരതി'യിലെ ചിരിച്ചുകൊണ്ടു ചതിക്കുന്ന വില്ലൻ നായകനേക്കാൾ അക്കാലത്തു ശ്രദ്ധ നേടി ('ഇൻ ഹരിഹർ നഗറി'ൽ രിസബാവ അവതരിപ്പിച്ച ജോൺ ഹോനായി പോലൊരു കഥാപാത്രം).
'[[അടിയൊഴുക്കുകൾ]]' എന്ന ചിത്രത്തിലെ കുമാരൻ എന്ന കഥാപാത്രം മാത്രമേ തനിക്ക് [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം.ടി. യുടേതായി]] തനിക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നുള്ളൂവെന്ന് ഒരഭിമുഖത്തിൽ വിൻസന്റ് തെല്ലു ഖേദത്തോടെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻ ലാലിനെ]] നായകനാക്കി [[മണിരത്നം|മണി രത്നം]] ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത '[[ഉണരൂ|ഉണരൂ'വിലെ]] ഇടവക വികാരി ഫാ.വില്യംസ് എന്ന കഥാപാത്രം, '[[ഇത്തിക്കര പക്കി]]' യിലെ പൊലീസ് ഓഫീസർ, [[ജംബുലിംഗം|ജംബുലിംഗത്തിലെ]] കൊല്ലൻ തുടങ്ങിയ ചെറിയ വേഷങ്ങൾ പിൽക്കാലത്തെ ശ്രദ്ധേയ കഥാപാത്രങ്ങളിൽപ്പെടുന്നു.
== മരണം ==
അവസാനകാലത്ത് ഗുരുതരമായ ചില രോഗങ്ങൾ അലട്ടിയിരുന്ന വിൻസെന്റ്, 1991 ഓഗസ്റ്റ് 30-ന് തന്റെ നാല്പത്തിമൂന്നാം വയസ്സിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടായ മസ്തിഷ്ക രക്തസ്രാവത്തെത്തുടർന്ന് മദ്രാസിലെ ഒരു ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു. മേരിയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ. റോബി, റിച്ചാർഡ് എന്നീ രണ്ട് ആണ്മക്കൾ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ 2016 ഒക്ടോബർ 15-ന് ചെന്നൈയിൽ വച്ചുണ്ടായ ഒരു വാഹനാപകടത്തിൽ അന്തരിച്ചു.<ref name="Interview Part 1">[https://www.youtube.com/watch?v=2AmNIjYV9i8]Richard Lazar Vincent about his Father</ref> <ref name="Interview Part 22">[https://www.youtube.com/watch?v=SBY9-X9v55Q]Richard Lazar Vincent about his Father part 2</ref> <ref name="test12">[http://www.example.org/ സ്മൃതി] ജോൺ പോൾ വിൻസെന്റിനെ അനുസ്മരിക്കുന്നു</ref>
== അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ==
<div class="references-small" style="-moz-column-count:3; -webkit-column-count:3; column-count:3;">
* ''[[റസ്റ്റ് ഹൗസ്]]'' (1969)
* ''[[മൂടൽ മഞ്ഞ്]]'' (1970)
* ''[[ഭീകര നിമിഷങ്ങൾ]]'' (1970)
* ''[[സ്വപ്നങ്ങൾ]]'' (1970)
* ''മധുവിധു'' (1970)
* ''[[കൊച്ചനിയത്തി]]'' (1971)
* ''[[രാത്രിവണ്ടി]]'' (1971)
* ''[[കരകാണാക്കടൽ]]'' (1971)
* ''[[മൂന്നു പൂക്കൾ]]'' (1971)
* ''[[എറണാകുളം ജംൿഷൻ]]'' (1971)
* ''[[അച്ഛനും ബാപ്പയും]]'' (1972)
* ''[[കണ്ടവരുണ്ടോ]]'' (1972)
* ''[[ടാക്സികാർ]]'' (1972)
* ''[[സതി]]'' (1972)
* ''[[മറവിൽ തിരിവ് സൂക്ഷിക്കുക]]'' (1972)
* ''[[പഞ്ചവടി]]'' (1973)
* ''[[പത്മവ്യൂഹം]]'' (1973)
* ''[[ദൃക് സാക്ഷി]]'' (1973)
* ''[[ലേഡീസ് ഹോസ്റ്റൽ]]'' (1973)
* ''[[ജീസസ്]]'' (1973)
* ''[[ഭദ്രദീപം]]'' (1973)
* ''[[ആരാധിക]]'' (1973)
* ''[[റാഗിംഗ്]]'' (1973)
* ''[[മനസ്സ്]]'' (1973)
* ''[[കാലചക്രം]]'' (1973)
* ''[[കാട്]]'' (1973)
* ''[[അഴകുള്ള സെലീന]]'' (1973)
* ''[[അച്ചാണി]]'' (1973)
* ''[[മനുഷ്യപുത്രൻ]]'' (1973)
* ''[[കവിത]]'' (1973)
* ''[[ഉർവ്വശി ഭാരതി]]'' (1973)
* ''[[നടീനടന്മാരെ ആവശ്യമുണ്ടു്]]'' (1974)
* ''[[പൂന്തേനരുവി]]'' (1974)
* ''[[നാത്തൂൻ]]'' (1974)
* ''[[ദുർഗ്ഗ]]'' (1974)
* ''[[ഭൂഗോളം തിരിയുന്നു]]'' (1974)
* ''[[സ്വർണ്ണവിഗ്രഹം]]'' (1974)
* ''[[സുപ്രഭാതം]]'' (1974)
* ''[[പഞ്ചതന്ത്രം]]'' (1974)
* ''[[പട്ടാഭിഷേകം]]'' (1974)
* ''[[കല്യാണ സൗഗന്ധികം]]'' (1975)
* ''[[വെളിച്ചം അകലേ]]'' (1975)
* ''[[ബോയ് ഫ്രണ്ട്]]'' (1975)
* ''[[മറ്റൊരു സീത]]'' (1975)
* ''[[പെൺപട]]'' (1975)
* ''[[കുട്ടിച്ചാത്തൻ]]'' (1975)
* ''[[ഉത്സവം]]'' (1975)
* ''[[ലവ് ലെറ്റർ]]'' (1975)
* ''[[ചന്ദനച്ചോല]]'' (1975)
* ''[[പ്രിയേ നിനക്കു വേണ്ടി]]'' (1975)
* ''[[പ്രിയമുള്ള സോഫിയ]]'' (1975)
* ''[[ഭാര്യയെ ആവശ്യമുണ്ട്]]'' (1975)
* ''[[ധർമ്മക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ]]'' (1975)
* ''[[കല്യാണപ്പന്തൽ]]'' (1975)
* ''[[ടൂറിസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവ്]]'' (1975)
* ''[[പിക് നിക്]]'' (1975)
* ''[[പ്രവാഹം]]'' (1975)
* ''[[ക്രിമിനൽസ്]]'' (1975)
* ''[[മത്സരം]]'' (1975)
* ''[[ആലിംഗനം]]'' (1976)
* ''[[ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ]]'' (1976)
* ''[[അഭിനന്ദനം]]'' (1976)
* ''[[യുദ്ധഭൂമി]]'' (1976)
* ''[[സെക്സില്ല സ്റ്റണ്ടില്ല]]'' (1976)
* ''[[മധുരം തിരുമധുരം]]'' (1976)
* ''[[രാജാങ്കണം]]'' (1976)
* ''[[രാത്രിയിലെ യാത്രക്കാർ]]'' (1976)
* ''[[കേണലും കലക്ടറും]]'' (1976)
* ''[[കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണിയുടെ മകൻ]]'' (1976)
* ''[[കാടാറു മാസം]]'' (1976)
* ''[[മാനസവീണ]]'' (1976)
* ''[[അയൽക്കാരി]]'' (1976)
* ''[[അനുഭവം]]'' (1976)
* ''[[സിന്ദൂരം]]'' (1976)
* ''[[പ്രിയംവദ]]'' (1976)
* ''[[അമ്മായി അമ്മ]]'' (1977)
* ''[[മനസ്സൊരു മയിൽ]]'' (1977)
* ''[[കർണ്ണപർവ്വം]]'' (1977)
* ''[[ചക്രവർത്തിനി]]'' (1977)
* ''[[പെൺപുലി]]'' (1977)
* ''[[നിറപറയും നിലവിളക്കും]]'' (1977)
* ''[[താലപ്പൊലി]]'' (1977)
* ''[[അല്ലാഹു അക്ബർ]]'' (1977)
* ''[[രാജപരമ്പര]]'' (1977)
* ''[[അന്തർദ്ദാഹം]]'' (1977)
* ''[[ഭാര്യാവിജയം]]'' (1977)
* ''[[പല്ലവി]]'' (1977)
* ''[[പട്ടാളം ജാനകി]]'' (1977)
* ''[[അംഗീകാരം]]'' (1977)
* ''[[വേഴാമ്പൽ]]'' (1977)
* ''[[സംഗമം]]'' (1977)
* ''[[അനുഗ്രഹം]]'' (1977)
* ''[[വരദക്ഷിണ]]'' (1977)
* ''[[ആനയും അമ്പാരിയും]]'' (1978)
* ''[[മധുരിക്കുന്ന രാത്രി]]'' (1978)
* ''[[പാവാടക്കാരി]]'' (1978)
* ''[[അവൾ വിശ്വസ്തയായിരുന്നു]]'' (1978)
* ''[[പോക്കറ്റടിക്കാരി]]'' (1978)
* ''[[അവകാശം]]'' (1978)
* ''[[ആനക്കളരി]]'' (1978)
* ''[[സൂത്രക്കാരി]]'' (1978)
* ''[[കനൽക്കട്ടകൾ]]'' (1978)
* ''[[ടൈഗർ സലിം]]'' (1978)
* ''[[അടിമക്കച്ചവടം]]'' (1978)
* ''[[പുത്തരിയങ്കം]]'' (1978)
* ''[[ഗാന്ധർവ്വം]]'' (1978)
* ''[[ചക്രായുധം]]'' (1978)
* ''[[സ്നേഹത്തിന്റെ മുഖങ്ങൾ]]'' (1978)
* ''[[തീരങ്ങൾ]]'' (1978)
* ''[[ആൾമാറാട്ടം]]'' (1978)
* ''[[സൊസൈറ്റി ലേഡി]]'' (1978)
* ''[[ബ്ലാക്ക് ബെൽറ്റ്]]'' (1978)
* ''[[ജലതരംഗം (ചലച്ചിത്രം)|ജലതരംഗം]]'' (1978)
* ''[[വിശ്വരൂപം]]'' (1978)
* ''[[അടിക്കടി]]'' (1978)
* ''[[ഇനിയും കാണാം]]'' (1979)
* ''[[നിത്യ വസന്തം]]'' (1979)
* ''[[കോളേജ് ബ്യൂട്ടി]]'' (1979)
* ''[[പൊന്നിൽ കുളിച്ച രാത്രി]]'' (1979)
* ''[[ലില്ലിപ്പൂക്കൾ]]'' (1979)
* ''[[മാനവധർമ്മം]]'' (1979)
* ''[[കൊച്ചു തമ്പുരാട്ടി]]'' (1979)
* ''[[ഇവൾ ഒരു നാടോടി]]'' (1979)
* ''[[ആറാട്ടു്]]'' (1979)
* ''[[മാണി കോയ കുറുപ്പു്]]'' (1979)
* ''[[കണ്ണുകൾ]]'' (1979)
* ''[[സ്വപ്നങ്ങൾ സ്വന്തമല്ല]]'' (1979)
* ''[[സ്വർഗ്ഗദേവത]]'' (1980)
* ''[[ഇത്തിക്കരപ്പക്കി]]'' (1980)
* ''[[അവതാരം]]'' (1981)
* ''[[ആരതി]]'' (1981)
* ''[[ഗുഹ]]'' (1981)
* ''[[വിധിച്ചതും കൊതിച്ചതും]]'' (1982)
* ''[[ജംബുലിംഗം]]'' (1982)
* ''[[എന്റെ കഥ]]'' (1983)
* ''[[ബെൽറ്റ് മത്തായി]]'' (1983)
* ''[[വരന്മാരെ ആവശ്യമുണ്ടു്]]'' (1983)
* ''[[ഇനിയെങ്കിലും]]'' (1983)
* ''[[ഒരു നിമിഷം തരൂ]]'' (1984)
* ''[[ഉണരൂ]]'' (1984)
* ''[[അടിയൊഴുക്കുകൾ]]'' (1984)
* ''[[കരിമ്പിൻ പൂവിനക്കരെ]]'' (1985)
* ''[[കിരാതം]]'' (1985)
* ''[[മധുവിധു തീരും മുൻപേ]]'' (1985)
* ''[[ഇടനിലങ്ങൾ]]'' (1985)
* ''[[നിറമുള്ള രാവുകൾ]]'' (1986)
* ''[[അടുക്കാനെന്തെളുപ്പം]]'' (1986)
* ''[[പിടികിട്ടാപ്പുള്ളി]]'' (1986)
* ''[[നാൽക്കവല]]'' (1987)
* ''[[കാളരാത്രി]]'' (1987)
* ''[[ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ മഹാരോഗം]]'' (1987)
* ''[[മംഗല്യച്ചാർത്ത്]]'' (1987)
* ''[[തെരുവു നർത്തകി]]'' (1988)
* ''[[ജന്മശത്രു]]'' (1988)
* ''[[പുതുമഴത്തുള്ളികൾ]]'' (1988)
* ''[[അവസാനത്തെ രാത്രി]]'' (1990)
* ''[[ഇൻസ്പെക്ടർ ബൽറാം]]'' (1991)
* ''[[ഗുഡ് ബൈ ടു മദ്രാസ്]]'' (1991)
</div>
== അവലംബം ==
https://m3db.com/<nowiki/>(https://m3db.com/vincent-actor)
https://malayalasangeetham.info/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250328104633/https://malayalasangeetham.info/ |date=2025-03-28 }} (https://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=actors&artist=Vincent {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171025185722/http://malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=actors&artist=Vincent |date=2017-10-25 }}) https://sodaram.blogspot.com/2015/11/blog-post_10.html
== പുറത്തേക്കുള്ള <nowiki/>കണ്ണികൾ ==
* {{IMDb name|1588088|വിൻസെന്റ്}}
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1991-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നവംബർ 15-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 30-ന് മരിച്ചവർ]]
7hpugj3y1dsa1bkq7bcq72l1t47mij3
എച്ച്.എ.എൽ രുദ്ര
0
231839
4631210
4467993
2026-06-18T21:46:56Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631210
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Rudra}}
{|{{Infobox aircraft begin
|name= എച്ച്എഎൽ രുദ്ര
|image=File:Weaponised_Dhruv.JPG
|caption=ധ്രുവ് (രുദ്ര) ഹെലികോപ്റ്റർ
}}
{{Infobox aircraft type
|type= ഹെലികോപ്റ്റർ
|national origin= [[ഇന്ത്യ]]
|manufacturer= [[ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എയ്റോനോട്ടിക്സ് ലിമിറ്റഡ്]]
|designer= <!--Only appropriate for single designers, not project leaders-->
|first flight=
|introduced= 2012
|retired=
|status= Approved for induction
|primary user= [[ഇന്ത്യൻ കരസേന]]
|more users= [[ഇന്ത്യൻ വായുസേന|ഇന്ത്യൻ വായു സേന]] <br />[[ഇന്ത്യൻ നാവികസേന|ഇന്ത്യൻ നാവിക സേന]]
|produced=
|number built=
|unit cost=
|developed from= [[ധ്രുവ് എം.കെ-4]]
|variants with their own articles=
}}
|}
കരസേനയ്ക്കായി ഇന്ത്യ തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ച ആധുനിക ലഘു യുദ്ധഹെലികോപ്റ്ററാണ് '''രുദ്ര'''. ബാംഗ്ലൂർ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എയ്റോനോട്ടിക്സ് ലിമിറ്റഡാണ് ഈ ലഘു യുദ്ധ ഹെലികോപ്റ്റർ വികസിപ്പിച്ചത്. ഹെലികോപ്റ്ററിന്റെ ഡിസൈൻ, നിർമ്മാണം, ആയുധം ഘടിപ്പിക്കൽ എന്നിവയെല്ലാം തദ്ദേശീയമായാണ് പൂർത്തിയാക്കിയത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/tech/hindustan-aeronautics-ltd-hal-advanced-light-helicopter-alh-rudra-indian-army-337467.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-06 |archive-date=2013-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130206212859/http://www.mathrubhumi.com/tech/hindustan-aeronautics-ltd-hal-advanced-light-helicopter-alh-rudra-indian-army-337467.html |url-status=dead }}</ref>പകലും രാത്രിയിലും ഒരുപോലെ ആക്രമണം നടത്താനുള്ള പ്രഹരശേഷിയാണ് രുദ്രയുടെ പ്രത്യേകത.
2013 ഫെബ്രുവരി 08ന് [[ബാംഗളൂരു]]വിനടുത്തുള്ള യെലഹങ്ക വ്യോമസേന താവളത്തിൽ നടക്കുന്ന എയറോ ഇന്ത്യ 2013ൽ വച്ച് [[ [[ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എയ്റോനോട്ടിക്സ് ലിമിറ്റഡ്|ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എയറോനോട്ടിക്സ് ലിമിറ്റഡിന്റെ]] ചെയർമാൻ ഡോ. ആർ. കെ. ത്യാഗി, [[ഭാരതീയ കരസേന|കരസേന]] ഉപമേധാവി (Deputy Chief of Army Staff - DCOAS) ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ നരേന്ദ്രസിങ്ങിന് കൈമാറി.<ref name="vns1"> http://www.dnaindia.com/india/report_india-s-first-indigenous-weaponised-helicopter-rudra-handed-over-to-army_1797924t</ref>
==രൂപകല്പന==
റോട്ടറി വിങ്ങ് ഗവേഷണ രൂപകല്പന കേന്ദ്രമാണ്(RWR & DC) രൂപകല്പന ചെയ്തത്. ഈസ്രായേൽ, ഫ്രാൻസ്, ബെൽജിയം, തെക്കേ ആഫ്രിക്ക, ജർമനി, ഇറ്റലി, അമേരിക്ക എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ സഹകരണവുമുണ്ട്. <ref name="vns1"/>
ഇത് സ്വയം പ്രതിരോധശേഷിയുള്ളതാണ്. ഇതിൽ മൂന്ന് കാഴ്ച സംവിധാനങ്ങളുണ്ട്. ഇലക്ട്രോ- ഓപ്റ്റിക് പോഡ്, ഹെൽമെറ്റിൽ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള കാഴ്ച്ച സമിധാനം, സ്ഥിരം സംവിധാനം.
തടസ്സം ഒഴിവാക്കാനുള്ള സംവിധാനം, ഐ.ആർ ജാമർ, ഡാറ്റാ ലിങ്ക് മുതലയവയുമുണ്ട്.
==സ്വയം പ്രതിരോധം==
ഇതിൽ സമഗ്ര പ്രതിരോധ സഹായ സംവിധാനം (integrated defensive aids system- IDAS 3) ഉണ്ട്. മിസൈലുകൾ അടുത്തുവരുമ്പോൾ അപായസൂചന സംവിധാനം, ലേസർ അപായസൂചന സംവിധാനം(LWS-310), റഡാർ അപായസൂചന സംവിധാനം(RWS-300) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടൂണ്ട്. <ref name="vns1"/>
==ആയുധശേഷി==
700 എം.എം.റോക്കറ്റുകൾ, 20 എം.എം. തോക്ക്, ആകാശത്തുനിന്ന് ആകാശത്തേക്ക് തൊടുക്കാവുന്ന മിസൈലുകൾ, ടാങ്ക് വേധ മിസൈലുകൾ എന്നിവയുണ്ട്<ref name="HAL website">{{cite news|title=Armed dhruv|url=http://www.hal-india.com/helicopter/armed%20role.pdf|accessdate=31 July 2012|newspaper=HAL|archive-date=2012-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20121019185406/http://www.hal-india.com/helicopter/armed%20role.pdf|url-status=dead}}</ref>.
===ആയുധമില്ലാതെ===
* സേവനങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും എത്തിച്ചുകൊടുക്കൽ
* [[സൈനികരംഗ നിരീക്ഷണം]]
* ആകാശ നിരീക്ഷണം
* അപകട സമയത്ത് ആളെ ഒഴിപ്പിക്കാൻ
* പരിശീലനം
===ആയുധത്തോടെ===
* ടാങ്ക്വേധ മിസൈലുകൾ(Anti-tank warfare - ATW)
* ആകാശ പിന്തുണ
* അന്തർവാഹിനി പ്രതിരോധ യുദ്ധ മുറ (Anti-Submarine Warfare (ASW)
* ആകാശത്ത് നിന്ന് ആകാശത്തേക്ക് തൊടുക്കാവുന്ന മിസൈൽ (Anti-Surface Vessel (ASV)
*റഡാർ ലേസർ മിസൈൽ മുന്നറിയിപ്പുസംവിധാനം
==അവലംബം==
{{Reflist}}
*http://www.dnaindia.com/india/report_india-s-first-indigenous-weaponised-helicopter-rudra-handed-over-to-army_1797924
*http://www.ainonline.com/aviation-news/ain-defense-perspective/2013-02-08/hals-rudra-heads-helicopter-showings-aero-india {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130211063417/http://www.ainonline.com/aviation-news/ain-defense-perspective/2013-02-08/hals-rudra-heads-helicopter-showings-aero-india |date=2013-02-11 }}
*http://timesofindia.indiatimes.com/india/Army-gets-its-first-indigenously-made-Rudra-attack-chopper/articleshow/18401358.cms
*http://defense-update.com/20130207_rudra-growing-its-claws.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230329170423/https://defense-update.com/20130207_rudra-growing-its-claws.html |date=2023-03-29 }}
*http://www.thehindubusinessline.com/industry-and-economy/hal-hands-over-indigenously-built-weaponised-helicopter-to-indian-army/article4393984.ece
==പുറം കണ്ണികൾ==
*[http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=338539 തദ്ദേശീയ യുദ്ധഹെലികോപ്റ്റർ 'രുദ്ര' കരസേനയ്ക്ക് കൈമാറി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130209085903/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=338539 |date=2013-02-09 }}
*[http://www.jetphotos.net/viewphoto.php?id=6504773 WSI (Weapons Systems Integrated) Dhruv]
*[http://www.hindustantimes.com/Images/2007/8/d0e3bdd1-6961-4c33-b9c8-46ffa079e176HiRes.JPG#@%23@%230 Image of ALH-WSI]
*[http://idp.justthe80.com/common-projects/dhruv---advanced-light-helicopter-alh#TOC-Rudra---Weaponized-Dhruv-ALH-WSI- HAL Rudra]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130905163745/http://idp.justthe80.com/common-projects/dhruv---advanced-light-helicopter-alh#TOC-Rudra---Weaponized-Dhruv-ALH-WSI- |date=2013-09-05 }}
{{HAL aircraft}}
{{aviation lists}}
{{DEFAULTSORT:Hal Dhruv}}
[[വർഗ്ഗം:യുദ്ധ ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ]]
hj7tski2jba09b8uguioh6ue1u7trha
കുഷ്ഠം
0
239223
4631340
3970724
2026-06-19T10:50:59Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631340
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Leprosy}}{{Infobox medical condition (new)
| name = Leprosy
| synonyms = Hansen's disease (HD)<ref>{{cite journal |last1=Worobec |first1=SM |title=Treatment of leprosy/Hansen's disease in the early 21st century. |journal=Dermatologic Therapy |date=2008 |volume=22 |issue=6 |pages=518–37 |doi=10.1111/j.1529-8019.2009.01274.x |pmid=19889136|s2cid=42203681 }}</ref>
| image = Tropmed-91-216-g001.jpg
| caption = Rash on the chest and abdomen caused by leprosy
| field = [[Infectious disease]]
| pronounce = {{IPAc-en|ˈ|l|ɛ|p|r|ə|s|i}}<ref>{{Cite web |url=http://www.thefreedictionary.com/leprosy |title=Definition of leprosy |publisher=The Free Dictionary |access-date=2015-01-25 }}</ref>
| symptoms = Decreased ability to feel pain<ref name=Aka2012 />
| complications =
| onset =
| duration =
| causes = ''[[Mycobacterium leprae]]'' or ''[[Mycobacterium lepromatosis]]''<ref name=WHO2014 /><ref name=New2008/>
| risks = Close contact with a case of leprosy, living in poverty<ref name=Aka2012 /><ref name=Schreuder2016/>
| diagnosis =
| differential =
| prevention =
| treatment = Multidrug therapy<ref name=WHO2014 />
| medication = [[Rifampicin]], [[dapsone]], [[clofazimine]]<ref name=Aka2012 />
| prognosis =
| frequency = 209,000 (2018)<ref name=WHO2020Epi>{{cite web |title=Leprosy |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/leprosy |website=www.who.int |access-date=10 February 2020 |language=en}}</ref>
| deaths =
}}
മൈക്കോബാക്ടീരിയം ലെപ്രേ, മൈക്കോബാക്ടീരിയം ലെപ്രോമാറ്റോസിസ് എന്നീ ഇനങ്ങളിൽ പെട്ട [[ബാക്ടീരിയ]] വഴി ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു കഠിനരോഗമാണ് '''കുഷ്ഠം'''.<ref name=Sasaki_2001>{{cite journal |author=Sasaki S, Takeshita F, Okuda K, Ishii N |title=Mycobacterium leprae and leprosy: a compendium |journal=Microbiol Immunol |volume=45 |issue=11 |pages=729–36 |year=2001 |url=http://www.jstage.jst.go.jp/article/mandi/45/11/729/_pdf |pmid=11791665 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2009-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113080230/http://www.jstage.jst.go.jp/article/mandi/45/11/729/_pdf |url-status=dead }}</ref><ref name = new>{{cite web | url=http://www.sciencedaily.com/releases/2008/11/081124141047.htm | title=New Leprosy Bacterium: Scientists Use Genetic Fingerprint To Nail 'Killing Organism'|work=ScienceDaily | date=2008-11-28 | accessdate=2010-01-31}}</ref> രോഗാണുവിനെ കണ്ടുപിടിച്ച [[നോർവേ|നോർവേക്കാരൻ]] ജി.എച്ച്.എ.ഹാൻസൻ എന്ന വൈദ്യന്റെ പേരു പിന്തുടർന്ന് "ഹാൻസന്റെ രോഗം" എന്ന പേരിലും ഇതറിയപ്പെടുന്നു.
== രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ==
മുഖ്യമായും [[ശ്വാസകോശം|ശ്വാസനാളത്തിന്റെ]] മേൽഭാഗത്തെ ഉപരിതലനാഡികളേയും ശ്ലേഷ്മപടലത്തേയും ബാധിക്കുന്ന തിണൽരോഗമായ (Granulomatous disease) കുഷ്ഠത്തിന്റെ പ്രധാന ബാഹ്യലക്ഷണം ചർമ്മത്തിലെ ക്ഷതങ്ങളാണ്. ചികിത്സ ചെയ്യാതിരുന്നാൽ ഈ രോഗം ക്രമേണ വഷളായി, [[ചർമ്മം|ചർമ്മത്തിനും]], നാഡികൾക്കും, അവയവങ്ങൾക്കും, [[കണ്ണ്]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും സ്ഥായിയായ കേടു വരുത്താനിടയുണ്ട്. എങ്കിലും പൊതുവേ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നതു പോലെ, ശരീരഭാഗങ്ങൾ ഈ രോഗത്തിന്റെ മാത്രം ഫലമായി അടർന്നു പോകാറില്ല; എന്നാൽ ദ്വിതീയമായ അണുബാധയിൽ അവയവങ്ങൾക്ക് ക്ഷതം പറ്റുകയോ ചേതന നഷ്ടപ്പെടുകയോ ചെയ്യാം. കുഷ്ഠബാധ ശരീരത്തിന്റെ പ്രതിരോധശക്തിയെ ദുർബ്ബലപ്പെടുത്തുന്നതു മൂലമാണ് ഇതു സംഭവിക്കുന്നത്. ഈ ദ്വിതീയബാധകളിൽ അവയവങ്ങൾ ക്ഷയിക്കുകയോ, വികൃതമാവുകയോ, [[തരുണാസ്ഥി]] ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെട്ട് ചെറുതാവുകയോ ചെയ്യാം.
[[പ്രമാണം:Leprosy MB.png|ലഘുചിത്രം|കുഷ്ഠരോഗം ]]
==ചരിത്രം==
മനുഷ്യരാശി നാലായിരം വർഷമെങ്കിലുമായി നേരിടുന്ന രോഗമാണ് കുഷ്ഠം എന്നാണ് ചരിത്രസാക്ഷ്യം.<ref>{{cite web | url=http://sciencenow.sciencemag.org/cgi/content/full/2009/527/1 | title=Skeleton Pushes Back Leprosy's Origins | author=Holden | year=2009 | work=ScienceNOW | accessdate=2010-01-31 | archive-date=2009-09-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090922212020/http://sciencenow.sciencemag.org/cgi/content/full/2009/527/1 | url-status=dead }}</ref> ഇന്ത്യയിലേയും, ചൈനയിലേയും, ഈജിപ്തിലേയും പുരാതനസംസ്കാരങ്ങൾക്ക് ഈ രോഗം പരിചിതമായിരുന്നു.<ref name=WHO_Factsheet>{{cite web | title = Leprosy | work = WHO | url = http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs101/en/ | date=2009-08-01 |accessdate = 2010-01-31}}</ref> അക്കാലങ്ങളിൽ കുഷ്ഠബാധയിൽ ഇരുപതു ലക്ഷത്തിനും മുപ്പതു ലക്ഷത്തിനും ഇടക്ക് ആളുകൾക്ക് സ്ഥിരമായ അംഗഭംഗം വന്നിട്ടുണ്ടാകാമെന്ന് 1995-ൽ ലോകാരോഗ്യസംഘടന കണക്കാക്കി.<ref name="WHO_1995">{{cite journal |author=WHO|title=Leprosy disabilities: magnitude of the problem |journal=Weekly Epidemiological Record |volume=70 |issue=38 |pages=269–75 |year=1995 |pmid=7577430}}</ref> കഴിഞ്ഞ 20 വർഷത്തിനിടെ ലോകമൊട്ടാകെ 15 ലക്ഷം മനുഷ്യർ ഈ രോഗത്തിൽ നിന്ന് സുഖം പ്രാപിച്ചു.<ref name=Leprosy>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/6510503.stm | author=Walsh F |title=The hidden suffering of India's lepers |publisher=BBC News |date=2007-03-31}}</ref> ചികിത്സക്കു സൗകര്യമുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിൽ, രോഗികളെ നിർബ്ബന്ധപൂർവം ഒറ്റപ്പെടുത്തുകയോ മാറ്റി താമസിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യേണ്ട ആവശ്യമില്ലെങ്കിലും [[ഇന്ത്യ]] ഉൾപ്പെടെ പല നാടുകളിലും കുഷ്ഠരോഗികളുടെ കോളനികൾ ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ ആയിരത്തോളം കോളനികൾ ഉള്ളതായി പറയപ്പെടുന്നു.<ref name=Leprosy/> [[ചൈന]],<ref>{{cite news |url=http://www.iol.co.za/index.php?set_id=1&click_id=117&art_id=qw1158139440409B243 |title=Ignorance breeds leper colonies in China |author=Lyn TE |publisher=Independat News & Media |date=2006-09-13 |accessdate=2010-01-31}}</ref> [[റൊമേനിയ]],<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1639335.stm |title=Europe's last leper colony lives on |author=Radan S, Hutt A |work=BBC News |date=2001-11-06 |accessdate=2010-01-31}}</ref> [[ഈജിപ്ത്]], [[നേപ്പാൾ]], [[സൊമാലിയ]], [[ലൈബീരിയ]], [[വിയറ്റ്നാം]],<ref>{{cite web |url=http://english.vovnews.vn/Home/Making-Peace-With-Vietnam-to-be-screened-at-Beijing-film-festival/20092/101642.vov |title="Making Peace With Vietnam" to be screened at Beijing film festival |work=Radio the Voice of Vietnam |date=2009-02-08| accessdate=2010-01-31}}</ref> [[ജപ്പാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും കുഷ്ഠരോഗി കോളനികളുണ്ട്.<ref>Japan repealed its "Leprosy Prevention Laws" in 1996 but former patients still reside in sanatoriums. {{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/1350630.stm |title=Koizumi apologises for leper colonies |author= |date=May 25, 2001 |work= |publisher=BBC News |accessdate= }} and [https://web.archive.org/web/20090826074049/http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn20070607f2.html Ex-Hansen's disease patients still struggling with prejudice Japan Times June 7, 2007].</ref> ഏറെ സാംക്രമികസ്വഭാവമുള്ള രോഗമായി കുഷ്ഠം ഒരു കാലത്തു കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. 1530-ൽ തിരിച്ചറിയപ്പെട്ട സിഫിലിസിന്റെ കാര്യത്തിലെന്ന പോലെ രസം(മെർക്കുറി) ഉപയോഗിച്ചായിരുന്നു ഇതിന്റെയും ചികിത്സ. ചിലപ്പോഴെങ്കിലും കുഷ്ഠമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത് സിഫിലിസ് ആയിരുന്നിരിക്കാനും സാദ്ധ്യതയുണ്ട്.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/578770/syphilis/253277/Syphilis-through-history#ref252973 Syphilis through history] [[Encyclopædia Britannica]]</ref>
==ചികിത്സ==
കുഷ്ഠരോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാതനമായ 'മാനക്കേട്'<ref>{{cite journal |author=Jopling WH |title=Leprosy stigma |journal=Lepr Rev |volume=62 |issue=1 |pages=1–12 |year=1991 |month=March |pmid=2034017}}</ref> പല സമൂഹങ്ങളിലും ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുകയും രോഗത്തെ സംബന്ധിച്ച തുറവി ഇല്ലാതാക്കി ചികിത്സക്കു സാദ്ധ്യത കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 1930-കളിൽ ഡാപ്സോണും അതിൽ നിന്നു രൂപപ്പെടുത്തുന്ന മറ്റു മരുന്നുകളും ലഭ്യമായതോടെ കുഷ്ഠത്തിന്റെ ചികിത്സ സാദ്ധ്യമായി. എന്നാൽ ഡാപ്സോണിനെ ചെറുത്തു നിൽക്കാൻ കഴിവുള്ള അണുജനുസ്സ് പിൽക്കാലത്ത് ഉത്ഭവിക്കുകയും ആ മരുന്നിന്റെ അമിതോപയോഗം മൂലം വ്യാപകമാവുകയും ചെയ്തു. 1980-കളിൽ "വിവിധൗഷധചികിത്സ" (Multi Drug Therapy - MDT) നിലവിൽ വന്നതോടെയാണ് ഈ രോഗത്തിന്റെ തിരിച്ചറിവും ചികിത്സയും കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായത്.<ref name="WHOleprosyFAQ">{{cite web| url=http://www.searo.who.int/en/section10/section373_11716.htm| title=Communicable Diseases Department, Leprosy FAQ| publisher=[[World Health Organization]]| date=2006-05-25| accessdate=2010-01-31| archiveurl=https://archive.today/20120805122916/http://www.searo.who.int/en/section10/section373_11716.htm| archivedate=2012-08-05| url-status=live}}</ref>
==ഇതുകൂടി കാണുക==
[[കുഷ്ഠരോഗദിനം]]
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:ബാക്ടീരിയ രോഗങ്ങൾ]]
djxa19tnvldcfk06en9kr0oqzhmmf6i
കാന്തക്കമുക്
0
242777
4631309
4564937
2026-06-19T07:51:06Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631309
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Bentinckia condapanna}}
{{taxobox
|image = Bentinckia condapanna with fruits.jpg
|status = VU
|status_system = IUCN2.3
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Monocots]]
|unranked_ordo = [[Commelinids]]
|ordo = [[Arecales]]
|familia = [[Arecaceae]]
|genus = ''[[Bentinckia]]''
|species = '''''B. condapanna'''''
|binomial = ''Bentinckia condapanna''
|binomial_authority = Berry ex Roxb.
|}}
[[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ]] ഒരുതരം [[കമുക്|കമുകാണ്]] കാന്തക്കമുക്. {{ശാനാ|Bentinckia condapanna}}. '''കാന്തൾ''', '''കാട്ടുകമുക്''', '''പാറപ്പാക്ക്''', '''വാരക്കമുക്''' എന്നീ പേരുകളിലും ഈ വൃക്ഷം അറിയപ്പെടുന്നു. [[ആവാസവ്യവസ്ഥ|ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ]] നാശം മൂലം വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഒരു സസ്യമാണിത്. 15 മീറ്ററോളം ഉയരം വയ്ക്കും. 1000 മുതൽ 1900 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള മലനിരകളിൽ കാണുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.biotik.org/india/species/b/bentcond/bentcond_en.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-05-06 |archive-date=2012-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120526070920/http://www.biotik.org/india/species/b/bentcond/bentcond_en.html |url-status=dead }}</ref> സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങളിലും പല [[botanical garden|സസ്യോദ്യാനങ്ങളിലും]] വളർത്തിവരുന്നു.<ref>http://www.iucnredlist.org/details/38449/0</ref> ആദിമനിവാസികൾ ഈ മരത്തിന്റെ ഉള്ളിലുള്ള ഭാഗം ([[Heart of palm|കൂമ്പ്]]) ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. വളരെ വേഗം വളരുന്ന ഒരു വൃക്ഷമാണിത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.lundkvistpalmgarden.com/Bentinckia.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-05-06 |archive-date=2013-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130625172849/http://www.lundkvistpalmgarden.com/Bentinckia.html |url-status=dead }}</ref>
[[image:Bentinckia fruits by Divya Mudappa.jpg|thumb|കായകൾ]]
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://indiabiodiversity.org/species/show/8286 കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ]
* http://www.palmpedia.net/forum/showthread.php?331-Bentinckia-condapanna-New-Kid-on-the-Block{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{WS|Bentinckia condapanna}}
{{CC|Bentinckia condapanna}}
{{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}}
[[വിഭാഗം: ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വംശനാശം നേരിടുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അപൂർവ്വവും വംശനാശഭീഷണിയുള്ളതുമായ സസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബെന്റിൻകിയ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]]
{{Plant-stub}}
hbjp62eb4hausj9vh9ir4wy3kb2lyir
ഈലി വീസൽ
0
243492
4631193
4540627
2026-06-18T19:07:26Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631193
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Elie_Wiesel}}{{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] -->
|name=ഈലീ വീസൽ
|awards=[[നോബൽ സമാധാന പുരസ്ക്കാരം]]<br>[[Presidential Medal of Freedom]]<br> [[Congressional Gold Medal]]<br>[[Legion of Honour]]
|image= Elie Wiesel 2012 Shankbone.JPG
|caption= Wiesel at the [[2012 Time 100]]
|birth_name = ഇലീസർ വീസൽ
|birth_date= {{Birth date|1928|09|30}}
|birth_place=[[Sighet]], [[Maramureş County]], [[Romania]]
|death_date= {{Death date and age|2016|07|02|1928|09|30}}
|death_place = [[Manhattan]], [[New York (state)|New York]], U.S.
|nationality=അമേരിക്ക
|ethnicity=[[Jew]]ish
|occupation=Political activist, professor, novelist
|residence=[[Boston]], [[Massachusetts]]
}}
[[റൊമാനിയ|റുമേനിയയിൽ]] ജനിച്ച [[അമേരിക്ക]]ക്കാരനായ ഒരു എഴുത്തുകാരനും, പ്രൊഫസറും, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനും, [[സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം]] ലഭിച്ചയാളും, [[ഹോളോകോസ്റ്റ്]] തടവിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെട്ടയാളും ആയിരുന്നു '''ഈലീ വീസൽ (Eliezer''' "'''Elie'''" '''Wiesel).''' [[Order of the British Empire|KBE]] ({{IPAc-en|ˈ|ɛ|l|i|_|v|i|ˈ|z|ɛ|l}}, {{Lang-he|אֱלִיעֶזֶר וִיזֶל}}, ''’Ēlí‘ézer Vízēl'';<ref>[https://www.teachingbooks.net/pronounce.cgi?aid=76 Recording of Elie Wiesel saying his name] at TeachingBooks.net</ref><ref>[https://www.loc.gov/nls/about/organization/standards-guidelines/uvwx/#w National Library Service]</ref> സെപ്തംബർ 30, 1928 – ജൂലൈ 2, 2016). മിക്കവാറും ഫ്രഞ്ചിലും ഇംഗ്ലീഷിലുമായി [[Auschwitz concentration camp|ഓഷ്വിറ്റ്സിലും]] [[Buchenwald concentration camp|ബുകൻവാൾഡിലും]] തടവിലായിരുന്നപ്പോൾ ഉള്ള അനുഭവങ്ങൾ അടങ്ങിയ ''[[Night (book)|രാത്രി]]'' എന്ന പുസ്തകമടക്കം 57 ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഇദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=AP>{{cite news |url=http://msnbc.msn.com/id/10879079/ |title=Winfrey selects Wiesel's 'Night' for book club |agency=Associated Press |date=January 16, 2006 |accessdate=May 17, 2011}}</ref>
1928 സെപ്തംബർ 30 നു [[റൊമാനിയ|റുമാനിയ]]<nowiki/>യിൽ ജനിച്ച ‘ഈലീസർ വീസൽ’ എന്ന '''ഈലീ വീസൽ''' നാസി പാളയത്തിൽ തടങ്കലിലാക്കപ്പെട്ടിരുന്ന എഴുത്തുകാരനാണ്.അദ്ദേഹത്തിന്റെ മിക്ക പുസ്തകങ്ങളും നാസി പാളയത്തിലെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കുന്നവയാണ്.1986 ൽ ഈലീ വീസലിനു സമാധാനത്തിനുള്ള [[നോബൽ സമ്മാനം|നോബൽ]] പുരസ്ക്കാരം നൽകപ്പെട്ടു. [[ഓഷ്വിറ്റ്സ്]],ബ്യുണ,[[ബുഷൻവാൾട്]] എന്നീ നാസീക്യാമ്പുകളിലാണ് അദ്ദേഹത്തിനു തടവിൽ കഴിയേണ്ടി വന്നത്.<ref name="britannica.com">{{cite web |url=http://www.britannica.com/eb/article-9076939/Elie-Wiesel |title=Elie Wiesel |publisher=Encyclopædia Britannica |accessdate=17 May 2011}}</ref>
വീസൽ അന്തേവാസിയായിരുന്ന തടങ്കൽ ക്യാമ്പിൽ ഇടതു കയ്യിൽ "A-7713" എന്ന നമ്പർ മുദ്രകുത്തിയിരുന്നു<ref>{{Cite book|title="Eliezer Wiesel, 1986: Not caring is the worst evil" (PDF). Nobel Peace Laureates.|last=|first=|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref>.<ref>{{Cite book|title=Kanfer, Stefan (June 24, 2001). "Author, Teacher, Witness". TIME. Retrieved May 17, 2011.|last=|first=|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref> 1945 ഏപ്രിൽ 11 നു യുഎസ് മൂന്നാം ആർമി [[ബുഷൻവാൾട്|ബുഷൻവാൾടി]]<nowiki/>ൽ നിന്ന് വീസലടക്കമുള്ള തടവുകാരെരെ മോചിപ്പിച്ചു<ref>{{Cite book|title=See the film Elie Wiesel Goes Home, directed by Judit Elek, narrated by William Hurt. ISBN 1-930545-63-0|last=|first=|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref>.
== അദ്ധ്യാപനരംഗത്ത് ==
1976 മുതൽ [[ബോസ്റ്റൺ സർവ്വകലാശാല]]<nowiki/>യിലെ ആൻഡ്രൂ മെല്ലൻ പ്രൊഫസ്സർ ഓഫ് ഹ്യുമാനിറ്റീസ് എന്ന പദവിയിൽ മാനവികവിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നു<ref>{{Cite book|title="Fond memories of Elie Wiesel in Boston", Boston Globe, July 2, 2016|last=|first=|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref>. മതവും തത്ത്വചിന്തയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite book|title=Distinguished Speaker Series, March 3, 2003|last=|first=|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=}}</ref>
<nowiki/>[[File:Buchenwald Slave Laborers Liberation.jpg|thumb|[[ബുഷൻവാൾട് തടങ്കൽ പാളയം]], 1945. മദ്ധ്യനിരയിൽ ഇടതുനിന്നും ഏഴാമതായി വീസലിനെക്കാണാം]]
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{Commons category}}
{{Wikiquote}}
* [http://www.eliewieselfoundation.org/ The Elie Wiesel Foundation for Humanity]
* {{IMDb name| 0927600}}
* [https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1986/wiesel/acceptance-speech/ Elie Wiesel's acceptance speech of the Nobel Peace Prize]({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250710224513/https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1986/wiesel/acceptance-speech/ |date=2025-07-10 }})
* {{OL author}}
* {{C-SPAN|6515}}
* Biography on [https://web.archive.org/web/20130121135305/http://www.eliewieselfoundation.org/eliewiesel.aspx The Elie Wiesel Foundation For Humanity]
* {{Nobelprize}}
* {{Internet Archive short film|id=openmind_ep1519|name=Elie Wiesel on the Nature of Human Nature (1985)}}
* {{Internet Archive short film|id=openmind_ep1518|name=Conversations with Elie Wiesel (2001)}}
* {{Internet Archive short film|id=openmind_ep1609|name=Anti-Semitism Redux (2002)}}
* {{Internet Archive short film|id=openmind_ep1827|name=Anti-Semitism ... "the worlds most durable ideology" (2004)}}
* {{Internet Archive short film|id=openmind_ep1531|name="The Open Mind – Am I My Brother's Keeper? (September 27, 2007)"}}
* {{Internet Archive short film|id=openmind_ep1537|name="The Open Mind – Taking Life: Can It Be an Act of Compassion and Mercy (September 27, 2007)"}}
* [http://nobel.bh.org.il/en/persona/wiesel-elie/ Elie Wiesel], Nobel Luminaries - Jewish Nobel Prize Winners, on the [https://www.bh.org.il/ Beit Hatfutsot-The Museum of the Jewish People] Website.
{{Elie Wiesel}}
{{Nobel Peace Prize Laureates 1976–2000|state=collapsed}}
{{1986 Nobel Prize winners}}
{{Prix Médicis}}
{{Freedom Award laureates}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Wiesel, Elie}}
[[വർഗ്ഗം:സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1928-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2016-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കൻ നോവലിസ്റ്റുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:21-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കൻ നോവലിസ്റ്റുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ അജ്ഞേയതാവാദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബൈബിൾ പണ്ഡിതർ]]
[[വർഗ്ഗം:ബോസ്റ്റൺ സർവകലാശാലാ അദ്ധ്യാപകർ]]
[[വർഗ്ഗം:നോബൽ സമ്മാനം നേടിയ അമേരിക്കക്കാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഷ്വിറ്റ്സ് തടങ്കൽപ്പാളയത്തിലെ അന്തേവാസികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹംഗേറിയൻ ജൂതർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹംഗേറിയൻ എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:റൊമാനിയൻ ജൂതർ]]
[[വർഗ്ഗം:മനുഷ്യാവകാശധ്വംസനങ്ങളുടെ ഇരകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ജൂതർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ വിമർശകർ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]
efajvh854i5s8wqgjuj6bpn4m6qnjb2
കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം
0
251522
4631316
4561572
2026-06-19T08:28:41Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631316
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Weather forecasting}}
[[പ്രമാണം:Day5pressureforecast.png|thumb|right|250 px| വടക്കൻ [[പസിഫിക്]], [[വടക്കേ അമേരിക്ക]], വടക്കേ [[അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രം]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഉപരിതല മർദ്ദത്തിന്റെ [[പ്രവചനമാതൃക]]]]
ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, ഒരു നിശ്ചിത പ്രദേശത്തിന്റെ [[അന്തരീക്ഷസ്ഥിതി]] പ്രവചിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് '''കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനം'''. സഹസ്രാബ്ദങ്ങളായി കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനത്തിന് മനുഷ്യർ ശ്രമങ്ങൾ നടത്താറുണ്ടായിരുന്നു. ഇത്തരം പരിശ്രമത്തിന് ഒരു ശാസ്ത്രീയ രൂപം കൈവന്നത് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടോട് കൂടിയാണ്. ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ കാലാവസ്ഥാ സംബന്ധമായ തത്സമയ പാരിമാണിക വിവരങ്ങൾ അപഗ്രഥിച്ചും, നിലവിലുള്ള [[അന്തരീക്ഷം|അന്തരീക്ഷ]] പ്രക്രിയകളെ പറ്റിയുള്ള അറിവുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആ പ്രദേശത്തിനു വരാവുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ഗണിച്ചറിഞ്ഞുമാണ് ഇന്ന് കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം നടത്തുന്നത്.
ഒരു കാലത്ത് [[അന്തരീക്ഷമർദ്ദം|അന്തരീക്ഷമർദ്ദവും]], തത്സമയ കാലാവസ്ഥനിലയും, ആകാശത്തിന്റെ സ്ഥിതിയും മാത്രമുപയോഗിച്ചു നടത്തിയിരുന്ന ഒരു [[മനുഷ്യവിഭവശേഷി]] കേന്ദ്രീകൃത പ്രവർത്തനമായിരുന്ന കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം, ഇന്ന് ഒട്ടനവധി ഘടകങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന [[കമ്പ്യൂട്ടർ]] അധിഷ്ഠിത മാതൃകകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ലഭ്യമായ മാതൃകകളിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും മികച്ചത് തെരഞ്ഞെടുക്കുവാൻ മനുഷ്യശേഷി ഇന്നും ആവശ്യമുണ്ട്. [[ക്രമംതിരിച്ചറിയൽശേഷി]], [[ദീർഘദൂരകാലാവസ്ഥാവ്യതിചലനബന്ധനം]], മാതൃകകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പറ്റിയുള്ള അറിവ്, മാതൃകകൾക്കുണ്ടാവുന്ന പക്ഷപാതപരമായ മാറ്റങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയിലാണ് മനുഷ്യ ഇടപെടൽ പ്രധാനമായും വേണ്ടത്. തികച്ചും സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു പ്രക്രിയയാണ് കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം. അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ നിർവചനാതീതമായ സ്വഭാവം, കാലാവസ്ഥാ സമവാക്യങ്ങളെ നിർദ്ധരിക്കുവാനാവശ്യമായ അതിഭീമമായ ഗണനശേഷി, പ്രാഥമിക ഘടകങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിലുള്ള പിഴവുകൾ, [[അന്തരീക്ഷഘടന|അന്തരീക്ഷഘടനയെ]] പറ്റിയുള്ള അപൂർണ്ണമായ ധാരണ, എന്നിവ കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനത്തെ ചിലപ്പോഴൊക്കെ തെറ്റു പറ്റത്തക്കതാക്കി മാറ്റാറുണ്ട്. ഏതു സമയത്തിലേക്കാണോ പ്രവചിക്കപ്പെടുന്നത് അതിന്റേയും പ്രവചനം നടത്തുന്ന സമയത്തിന്റേയും ഇടയ്ക്കുള്ള കാലാവധി കൂടുന്തോറും തെറ്റു പറ്റാനുള്ള സാധ്യതയും കൂടും. ഒന്നിലധികം [[പ്രവചനമാതൃക|പ്രവചനമാതൃകകളുടെ]] സമന്വയവും സമവായവും ഈ പിഴവുകളെ കുറയ്ക്കുന്നതിന് സഹായകരമാവാറുണ്ട്.
കാലാവസ്ഥാപ്രവചനങ്ങൾക്ക് ഒട്ടനവധി ഉപഭോക്താക്കളുണ്ട്. സ്വത്തിനേയും ജീവനേയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് സഹായകരമാവുന്നതിനാൽ, കാലാവസ്ഥാ മുന്നറിയിപ്പുകൾ വളരെ പ്രധാനമാണ്. [[ചൂട്]], [[ആർദ്രത]] എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[പ്രവചനങ്ങൾ]] [[കാർഷികമേഖല|കാർഷികമേഖലയ്ക്ക്]] വളരെ പ്രധാനമാണ്. അതു കൊണ്ടു തന്നെ [[കാർഷികോല്പന്നവിപണി|കാർഷികോല്പന്ന വിപണിയിലും]] ഇത്തരം കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തിനു പ്രാധാന്യമുണ്ട്. [[ചൂട്|ചൂടിനെ]] അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ, പൊതുപയോഗ ഉല്പന്നങ്ങളുടെ ഉല്പാദനവും വിതരണവും ചെയ്യുന്ന കമ്പനികൾക്കു വരും കാലത്തെ ആവശ്യങ്ങൾ നിർണ്ണയിക്കുന്നതിന് അത്യാവശ്യമാണ്. ഏതാണ്ട് എല്ലാ ദിവസവും, പൊതുജനങ്ങൾ അവരുടെ യാത്രകൾ, വസ്ത്രധാരണം, പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ തീരുമാനിക്കുന്നതിന് കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്.
== ചരിത്രം==
[[പ്രമാണം:Weather map of Europe MKL Bd. 16 1890 (128535969).jpg|right|thumb|യൂറോപ്പിന്റെ കാലാവസ്ഥാ ഭൂപടം, 10 ഡിസംബർ 1887]]
ബി.സി.650 യോട് കൂടി [[ബാബിലോണിയ|ബാബിലോണിയക്കാർ]] [[മേഘനിരീക്ഷണം|മേഘനിരീക്ഷണത്തിലൂടെയും]] [[ജ്യോതിഷം|ജ്യോതിഷ]] മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയും കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം നടത്തിയിരുന്നു. ബി.സി.340 ൽ [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീക്ക്]] [[തത്വചിന്തകൻ|തത്വചിന്തകനായ]] [[അരിസ്റ്റോട്ടിൽ]] വിവിധ കാലാവസ്ഥാക്രമങ്ങളെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രബന്ധമായ ''[[മീറ്റിയോറോളജിക്ക]]''യിൽ വിവരിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>[http://yale.edu/ynhti/curriculum/units/1994/5/94.05.01.x.html അന്തരീക്ഷ വിജ്ഞാനീയം - ലിസ ആൾട്ടർ]</ref>. പിന്നീട്, [[അരിസ്റ്റോട്ടിൽ|അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ]] പിന്തുടർച്ചക്കാരനായ [[തിയോഫ്രാസ്റ്റസ്]], കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തെ പറ്റി ''[[അടയാളങ്ങളുടെ പുസ്തകം]]'' എന്ന ഒരു [[പുസ്തകം]] എഴുതുകയുണ്ടായി.<ref>[http://www.infoplease.com/cig/weather/forecasting-from-beginning.html കാലാവസ്ഥ: തുടക്കം മുതൽക്കുള്ള പ്രവചനം]</ref> [[ചൈന|ചൈനീസ്]] കാലാവസ്ഥപ്രവചന വിദ്യയ്ക്ക് ബി.സി.300 വരെ നീളുന്ന ചരിത്രമുണ്ട്<ref>[[കാലിഫോർണിയ സർവ്വകലാശാല|കാലിഫോർണിയ സർവ്വകലാശാലയിലെ ]] നരവംശ ശാസ്ത്ര മ്യൂസിയം. [http://www.ucmp.berkeley.edu/history/aristotle.html [[അരിസ്റ്റോട്ടിൽ]] (ബി.സി. 384-322).] ശേഖരിച്ചത് 2008-01-12.</ref>ഏതാണ്ട് അതേ സമയത്താണ് പൗരാണിക [[ഭാരതീയ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ]] കാലാവസ്ഥാ പ്രവചന മാതൃകകൾ രൂപീകരിച്ചു തുടങ്ങിയത്.<ref>{{Cite web | title=ഗ്രീക്ക്-ലാറ്റിൻ ജ്യോതിശാസ്ത്ര ജ്യോതിഷ രേഖകളിൽ ഭാരതീയവും കപടഭാരതീയവുമായ കടന്നു പോകലുകൾ | author=[[ഡേവിഡ് പിങ്ഗ്രീ]] | pages=141–195 [143–4] | url=http://brepols.metapress.com/content/6861608670636388/fulltext.pdf | accessdate=2010-03-01 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.എ.ഡി.904ൽ, [[ഇബ്ന് വാഹ്സിയ]]യുടെ [[അറബ് കാർഷിക വിപ്ലവം|നബാറ്റീയൻ കൃഷി]] എന്ന പുസ്തകത്തിൽ, [[ഗ്രഹം|ഗ്രഹങ്ങളുടേയും]] [[നക്ഷത്രം|നക്ഷത്രങ്ങളുടേയും]] ചലനങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ചുള്ള കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം, [[ചാന്ദ്രഘട്ടങ്ങൾ|ചാന്ദ്രഘട്ടങ്ങളെ]] നിരീക്ഷിച്ചുള്ള [[വർഷപാതപ്രവചനം]], [[കാറ്റ്|കാറ്റുകളുടെ]] ചലനത്തെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയുള്ള [[കാലാവസ്ഥാനിരീക്ഷണം]] എന്നിവയെ പറ്റി വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite journal|last=ഫഹദ്|first=തൗഫിക്|contribution=സസ്യശാസ്ത്രവും കൃഷിയും|page=842}}, in {{Cite book |last1=റാഷിദ് |first1=റോഷ്ദി |last2=മോർലൻ |first2=റീജിസ് |year=1996 |title=[[അറബി ശാസ്ത്ര ചരിത്രത്തെ പറ്റിയുള്ള വിജ്ഞാനകോശം]] |volume=3 |publisher=[[റൗട്ട്ലെജ്]] |isbn=0-415-12410-7 |pages=813–852 }}</ref>
പൗരാണിക കാലത്ത്, നിരീക്ഷിത സംഭവക്രമങ്ങളെ ([[ക്രമം തിരിച്ചറിയൽ ശേഷി]]) അടിസ്ഥാനമാക്കി മാത്രമായിരുന്നു കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം നടത്തപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു ദിവസം സൂര്യാസ്തമനസമയത്ത് പതിവിലേറെ [[ചുവപ്പ്]] ദൃശ്യമാണെങ്കിൽ, പിറ്റേന്ന് സ്വച്ഛമായ [[കാലാവസ്ഥ]] ആയിരിക്കുമെന്ന് നിരീക്ഷണം നടത്താം. ഇത്തരത്തിൽ തലമുറകളോളം സ്വരൂപിക്കപ്പെടുന്ന നിരീക്ഷണങ്ങൾ [[പരമ്പരാഗത കാലാവസ്ഥാ വിജ്ഞാനീയം|പരമ്പരാഗത കാലാവസ്ഥാ വിജ്ഞാനീയത്തിലേക്ക്]] കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, ഇത്തരത്തിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന എല്ലാ പ്രവചനങ്ങൾക്കും [[ശാസ്ത്രീയമായ വിശ്വാസ്യത]] ഉണ്ടായിരിക്കില്ല എന്നു മാത്രമല്ല, നിശിതമായ [[സ്ഥിതിവിവരശാസ്ത്രം|സ്ഥിതിവിവരശാസ്ത്ര]] മാതൃകകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിശകലനം ചെയ്യുമ്പോൾ, പലതും പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്യും.<ref>ജെറി വിൽസൺ. [http://wilstar.com/skywatch.htm#clouds കാലാവസ്ഥയുടെ ആകാശസൂചനകൾ.] ശേഖരിച്ചത് 2007-04-15.</ref>
ആധുനിക കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനരീതികൾ 1835ലെ [[ഇലക്ട്രിക് ടെലഗ്രാഫ്|ഇലക്ട്രിക് ടെലഗ്രാഫിന്റെ]] കണ്ടു പിടിത്തത്തിനു ശേഷമാണ് വികാസം പ്രാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=http://www.si.edu/archives/ihd/jhp/joseph20.htm | title=ജോസഫ് ഹെൻറി: ടെലഗ്രാഫിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവ്? സ്മിത്സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ | accessdate=2006-06-29 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20060626163000/http://www.si.edu/archives/ihd/jhp/joseph20.htm | archivedate=2006-06-26 | url-status=live }}</ref> അതിനു മുൻപ്, എത്ര വേഗതയിൽ എത്തിച്ചാലും, ഒരു ദിവസം 160 കിലോമീറ്ററുകൾക്കുള്ളിൽ മാത്രമേ കാലാവസ്ഥ നിരീക്ഷണ വിവരങ്ങൾ എത്തിക്കുവാൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളൂ. എന്നാൽ സാധാരണഗതിയിൽ ഇത് 60 മുതൽ 120 കിലോമീറ്ററുകൾ വരെ മാത്രമേ വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നുള്ളൂ.(കടൽ മാർഗ്ഗമാണെങ്കിലും കര മാർഗ്ഗമാണെങ്കിലും) <ref name="യു എസ് പി എസ് ചരിത്രം">{{cite web|last=ഔസ്മാൻ|first=മെഗേറ|title=യു എസ് പി എസ് ചരിത്രകാരൻ|url=http://about.usps.com/who-we-are/postal-history/overland-mail.htm|work=അമേരിക്കൻ തപാൽ വകുപ്പിനെ പറ്റി|publisher=യു എസ് പി എസ്|accessdate=28 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2013-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20130330073121/http://about.usps.com/who-we-are/postal-history/overland-mail.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="റോയൽ തപാൽ വണ്ടികൾ">{{cite web|last=മെയിൽ|first=റോയൽ|title=(യു.കെ)|url=http://postalheritage.org.uk/page/Mail-Coaches|work=ബ്രിട്ടീഷ് തപാൽ മ്യൂസിയം|publisher=പോസ്റ്റൽ ഹെറിറ്റേജ് ട്രസ്റ്റ്|accessdate=28 ഏപ്രിൽ 2013|archive-date=2013-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130318021542/http://www.postalheritage.org.uk/page/mail-coaches|url-status=dead}}</ref> 1840ന്റെ അവസാനത്തോടു കൂടി, വിപുലമായ പ്രദേശങ്ങളിലെ കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങൾ ഏതാണ്ട് തത്സമയം തന്നെ ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് [[ഇലക്ട്രിക് ടെലഗ്രാഫ്|ടെലഗ്രാഫ്]] സംവിധാനം സഹായകരമായി,<ref>എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാനിക്ക. [http://www.britannica.com/eb/topic-585850/telegraph ടെലഗ്രാഫ്.] ശേഖരിച്ചത് 2007-05-05.</ref> ഇത് കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങളെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തി കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനം നടത്തുന്നതിന് തുണയായി.
[[പ്രമാണം:Professor Ezekiel Stone Wiggins 1888.JPG|100px|left|thumb| എസക്കിയൽ സ്റ്റോൺ വിഗ്ഗിൻസ്]]
"ഒട്ടാവാ പ്രവാചകൻ" എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[കാനഡ|കനേഡിയൻ]] കാലാവസ്ഥാപ്രവാചകനായിരുന്നു [[എസക്കിയൽ സ്റ്റോൺ വിഗ്ഗിൻസ്]]. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തങ്ങളായ പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു "[[ആകാശത്തിന്റെ തച്ചുശാസ്ത്രം]]", "[[വിഗ്ഗിൻസിന്റെ കൊടുങ്കാറ്റ് വിളംബരവും പഞ്ചാംഗവും, 1883]]"<ref>[http://openlibrary.org/books/OL16929564M/Wiggins'_storm_herald_with_almanac_1883 വിഗ്ഗിൻസിന്റെ കൊടുങ്കാറ്റ് വിളംബരവും പഞ്ചാംഗവും, 1883 - ഇ. സ്റ്റോൺ വിഗ്ഗിൻസ്.|publisher= 1981, ഗ്രിപ് പ്രിന്റ് & പബ്ലിഷിങ്ങ് കമ്പനി, ടൊറന്റോ. ]</ref> എന്നിവ. [[കൊടുങ്കാറ്റ്|കൊടുങ്കാറ്റുകളും]], [[സമുദ്രവിക്ഷോഭം|സമുദ്രവിക്ഷോഭങ്ങളും]], [[ഭൂമികുലുക്കം|ഭൂമികുലുക്കങ്ങളും]], [[ചുഴലിക്കാറ്റ്|ചുഴലിക്കാറ്റുകളുമെല്ലാം]] [[ഗ്രഹം|ഗ്രഹങ്ങളുടെ]] ആകർഷണത്താൽ സംഭവിക്കുന്നതാണെന്നും, കാണപ്പെടുന്നതും അല്ലാത്തതുമായ [[ഗ്രഹം|ഗ്രഹങ്ങൾക്ക്]] [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] [[ഗുരുത്വ കേന്ദ്രം]] മാറ്റാൻ കഴിയുമെന്നും അദ്ദേഹം പരികല്പന ചെയ്തു.1883 മാർച്ച് 9ലെ വലിയ ഒരു ചുഴലിക്കാറ്റിനും തിരയേറ്റത്തിനും ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവചനങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത നഷ്ടപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവചനത്തിൽ സൂചിപ്പിച്ചിരുന്ന തീവ്രത അവയ്ക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നതായിരുന്നു അതിനു കാരണം.<ref>[http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F60913FC3C5511738DDDA90994DB405B8384F0D3 വിഗ്ഗിൻസ്: ഒരു കപട പ്രവാചകൻ: ഒരിക്കലുമുണ്ടാകാത്ത വലിയ തിരയേറ്റം 1883 മാർച്ച് 10ന് അമേരിക്കൻ തീരങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രവാചകൻ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു, ന്യൂ യോർക്ക് ടൈംസ്]</ref>. ഇതിനെ തുടർന്ന് [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]], [[കാനഡ|കനേഡിയൻ]] പത്രങ്ങളിൽ [[എസക്കിയൽ സ്റ്റോൺ വിഗ്ഗിൻസ്|വിഗ്ഗിൻസിനെ]] കളിയാക്കിക്കൊണ്ട് പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരനായ [[മാർക്ക് ട്വെയിൻ]] ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുക വരെയുണ്ടായി.<ref>[http://twainquotes.com/Prophecy.html മാർക്ക് ട്വെയിൻ ഇ സ്റ്റോൺ വിഗ്ഗിൻസിനെ പറ്റി]</ref>
[[പ്രമാണം:FrancisBeaufort.jpg|100px|right|thumb| ഫ്രാൻസിസ് ബോഫർട്ട്]]
കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം ഒരു ശാസ്ത്രശാഖയായി വളർന്നു വരാൻ കാരണക്കാരായവരിൽ പ്രമുഖരായ രണ്ടു പേർ [[അയർലാന്റ്|ഐറിഷ്]] [[ജലമാപകൻ|ജലമാപകനായ]] (hydrographer) [[ഫ്രാൻസിസ് ബോഫർട്ട്|ഫ്രാൻസിസ് ബോഫർട്ടും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനും [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലീഷ്]] നാവികനും, കാലാവസ്ഥാശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ [[റോബർട്ട് ഫിറ്റ്സ്റോയ്|റോബർട്ട് ഫിറ്റ്സ്റോയിയുമാണ്]]. [[ഫ്രാൻസിസ് ബോഫർട്ട്|ബോഫർട്ട്]], കാറ്റിന്റെ വേഗതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന [[ബോഫർട്ട് മാനദണ്ഡം|ബോഫർട്ട് മാനദണ്ഡത്തിന്റെ]] പേരിലും [[റോബർട്ട് ഫിറ്റ്സ്റോയ്|ഫിറ്റ്സ്റോയ്]], [[അന്തരീക്ഷമർദ്ദം]] അളക്കാനുപയോഗിക്കുന്ന [[ഫിറ്റ്സ്റോയ് ബാരോമീറ്റർ|ഫിറ്റ്സ്റോയ് ബാരോമീറ്ററിന്റെ]] പേരിലും പ്രശസ്തരാണ്. [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടീഷ്]] നാവിക / ഭരണകൂട തലങ്ങളിൽ ഇരുവരും അതീവ സ്വാധീനമുള്ളവരായിരുന്നു. പലപ്പോഴും പത്രങ്ങളുടെ പരിഹാസമേൽക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇവരിരുവരുടേയും ശാസ്ത്രീയ പിൻബലമുള്ള കാഴ്ചപ്പാടുകളും നിരീക്ഷണങ്ങളും [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജകീയ നാവികസേന]] (Royal Navy) അംഗീകരിക്കുകയുണ്ടായി. ഇതാണ് ഇന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയമായ കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തിന് അടിത്തറ പാകിയത്.<ref>എറിക്.ഡി.ക്രാഫ്റ്റ് [http://eh.net/encyclopedia/article/craft.weather.forcasting.history കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ചരിത്രം.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070503193324/http://eh.net/encyclopedia/article/craft.weather.forcasting.history |date=2007-05-03 }} ശേഖരിച്ചത് 2007-04-15.</ref> വിവരങ്ങളെ കൃത്യതയോടെ കൈമാറ്റം ചെയ്യണമെങ്കിൽ, [[മേഘം|മേഘങ്ങളെ]] വിവരിക്കുന്ന പ്രാമാണികമായ ഒരു പദസഞ്ചയം ഉണ്ടാവേണ്ടത് അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. ഇത് അനുക്രമമായ വർഗീകരണ പദ്ധതികളിലൂടെ സാധ്യമാക്കുകയുണ്ടായി.1890 കളിൽ, ചിത്രിതമായ [[മേഘഭൂപടങ്ങൾ]] തന്നെ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്നു
[[പ്രമാണം:JohnvonNeumann-LosAlamos.gif|100px|left|thumb| ജോൺ വോൺ ന്യൂമാൻ]]ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയം|കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയത്തിൽ]] വളരെ വലിയ പുരോഗതിയാണുണ്ടായത്. 1922ൽ [[ലൂയീസ് ഫ്രൈ റിച്ചാർഡ്സൺ]], സംഖ്യാശാസ്ത്ര പരമായി കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം നടത്തുവാൻ കഴിയുമെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു<ref>ലിഞ്ച്, പി. (2006). സംഖ്യാശാസ്ത്ര പരമായ കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തിന്റെ ആവിർഭാവം. കേംബ്രിഡ്ജ് യു.പി.</ref> എന്നാൽ അക്കാലത്ത് മുൻകൂർ പ്രവചനം നടത്താനാവശ്യമായ വിപുലമായ ഗണനപ്രക്രിയകൾ നടത്താൻ വേണ്ട സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. ആദ്യത്തെ കമ്പ്യൂട്ടർ അധിഷ്ഠിത കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം [[ജോൺ വോൺ ന്യൂമാൻ]] എന്ന ഗണിതജ്ഞന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു സംഘം കാലാവസ്ഥാ ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരായിരുന്നു നടത്തിയത്. ന്യൂമാൻ "ബാരോട്രോപിക് വോർട്ടിസിറ്റി സമവാക്യത്തിന്റെ സംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായ സമാകലനം" എന്ന പ്രബന്ധം 1950ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref>ചാർണി, ഫ്യോട്ടോഫ്, വോൺ ന്യൂമാൻ, 1950, "ബാരോട്രോപിക് വോർട്ടിസിറ്റി സമവാക്യത്തിന്റെ സംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായ സമാകലനം" ടെല്ലസ്, 2, 237-254</ref> 1955 ൽ പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്ന ഇലക്ട്രോണിക് [[കമ്പ്യൂട്ടർ|കമ്പ്യൂട്ടറുകളുടെ]] ആവിർഭാവത്തോട് കൂടി സംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായ കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തിന്റെ പ്രായോഗികമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് തുടക്കമായി,<ref>പോൾ എൻ എഡ്വാർഡ്സ്. [http://www.aip.org/history/sloan/gcm/ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ പൊതു ചംക്രമണ മാതൃകാരൂപീകരണം.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080325084036/http://www.aip.org/history/sloan/gcm/ |date=2008-03-25 }} ശേഖരിച്ചത് 2007-02-16.</ref>
അമേരിക്കയിൽ ആദ്യത്തെ റേഡിയോ പ്രവചനങ്ങൾ 1925ൽ എഡ്വാർഡ് ബി. "ഇ.ബി" റൈഡൗട്ട്, ബോസ്റ്റണിലെ [[ഡബ്ല്യൂ ഇ ഇ ഐ]], എഡിസൺ ഇലക്ട്രിക് ഇലൂമിനേറ്റിങ്ങ് സ്റ്റേഷനിലൂടെയാണ് നടത്തിയത്.<ref>സിക്[http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-3401802621.html]</ref> അമേരിക്കൻ കാലാവസ്ഥാ ബ്യൂറോയുടെ സംഭാവനകളായിരുന്നു റൈഡൗട്ട്, കാലാവസ്ഥാ പ്രവാചകനായ ജി ഹാരോൾഡ് നോയ്സ് എന്നിവർ. [[സിൻസിനാറ്റി|സിൻസിനാറ്റിയിലെ]] [[ഡ്യൂമോണ്ട് ടെലിവിഷൻ നെറ്റ്വർക്ക്|ഡ്യൂമോണ്ട് ടെലിവിഷൻ നെറ്റ്വർക്കിലൂടെ]] ജെയിംസ് സി ഫിഡ്ലർ ടെലിവിഷൻ പ്രവചനങ്ങൾ തുടർന്നു.<ref>{{cite news| url=http://www.usatoday.com/weather/wforund.htm | title=ഉത്തരങ്ങൾ: കാലാവസ്ഥാപ്രവചനങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുന്ന രീതി | date=2006-02-08 | work=യു.എസ്.എ ടുഡേ}}</ref> 1982ൽ പ്രക്ഷേപണം ആരംഭിച്ച ഒരു 24-മണിക്കൂർ കേബിൾ നെറ്റ്വർക്കാണ് [[വെതർ ചാനൽ]].
== മാതൃകകൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രവചനം നടത്തുന്ന രീതികൾ ==
[[പ്രമാണം:NAM 500 MB.PNG|200px|right|thumb|500 എം ബാർ [[ജിയോപൊട്ടൻഷ്യൽ ഉയരം|ജിയോപൊട്ടൻഷ്യൽ ഉയരവും]] കേവല [[വോർട്ടിസിറ്റി]]യും ഒരു [[സംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായ കാലാവസ്ഥാപ്രവചന മാതൃക]] ഉപയോഗിച്ച് പ്രവചിക്കുന്നതിനൊരു ഉദാഹരണം]]
സംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായ കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ആശയം, ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥലത്തിലും കാലത്തിലുമുള്ള ഒരു ദ്രവവസ്തുവിന്റെ സ്ഥിതി മാതൃകയെ(sample of the state) [[ദ്രവഗതിവിജ്ഞാനീയം|ദ്രവഗതിവിജ്ഞാനീയത്തിന്റെയും (fluid dynamics)]] [[താപഗതിവിജ്ഞാനീയം|താപഗതിവിജ്ഞാനീയത്തിന്റേയും (thermodynamics)]] സമവാക്യങ്ങളുപയോഗിച്ച് അപഗ്രഥിച്ച് ഭാവിയിലെ ഏതെങ്കിലും സമയപരിധിയിൽ ആ ദ്രവവസ്തുവിനുണ്ടാകുന്ന സ്ഥിതിമാറ്റം കണ്ടു പിടിക്കുക എന്നതാണ്. രാജ്യങ്ങൾ കേന്ദ്രമാക്കിയുള്ള കാലാവസ്ഥാ സേവനകേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്നത് കരയിലോ, കടൽപ്പരപ്പിലെ [[കാലാവസ്ഥാ പൊങ്ങ്|കാലാവസ്ഥാ പൊങ്ങുകളിലോ]] ഉള്ള, [[സ്വയംപ്രേരിത കാലാവസ്ഥാ സ്റ്റേഷനുകളിൽ|സ്വയംപ്രേരിത കാലാവസ്ഥാ സ്റ്റേഷനുകൾ]] നിന്നാണ്. ഇവയെ ഉപരിതല നിരീക്ഷണങ്ങൾ എന്നു പറയുന്നു.
[[File:AWS(Automatic_Weather_station).JPG|200px|left|thumb| [[ഒരു സ്വയംപ്രേരിത കാലാവസ്ഥാ സ്റ്റേഷൻ, തൂത്തുക്കുടി, തമിഴ്നാട്]]]][[ലോക കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ സംഘടന]], ലോകമൊട്ടാകെ ഇത്തരം ആവശ്യങ്ങൾക്കുപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളെ പ്രമാണാനുസാരമാക്കുന്നതിലും വിവിധ കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണ സംഘങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും സമയക്രമീകരണങ്ങളും, നിരീക്ഷിക്കുന്നതിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. വിവിധ സ്റ്റേഷനുകൾ ഒന്നുകിൽ ഓരോ മണിക്കൂർ തോറുമുള്ള [[മെറ്റാർ]] റിപ്പോർട്ടുകളായോ<ref>[[ദേശീയ കാലാവസ്ഥാ വിവര കേന്ദ്രം]]. [http://www.ncdc.noaa.gov/oa/climate/conversion/swometardecoder.html മെറ്റാർ ഉപരിതല കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണങ്ങൾക്കുള്ള സൂചകങ്ങൾ ] ശേഖരിച്ചത് 2008-03-09.</ref>, അല്ലെങ്കിൽ ഓരോ ആറു മണിക്കൂർ ഇടവിട്ടുള്ള [[സിനോപ്]] റിപ്പോർട്ടുകളായോ<ref>[[യൂണിസിസ്]]. [http://weather.unisys.com/wxp/Appendices/Formats/SYNOP.html സിനോപ് വിവര രൂപം (എഫ് എം-12): ഉപരിതല സിനോപ്റ്റിക് നിരീക്ഷണങ്ങൾ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071230100059/http://weather.unisys.com/wxp/Appendices/Formats/SYNOP.html |date=2007-12-30 }} ശേഖരിച്ചത് 2008-05-25.</ref> ആണ് വിവരങ്ങൾ കൈമാറുന്നത്.
[[File:Dismantled_Radiosonde_-_Kolkata_2012-01-23_8707.JPG|200px|right|thumb|വിഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒരു [[റേഡിയോസോണ്ട്]]]]
നിരീക്ഷണാലയങ്ങളിൽ നിന്ന് [[റേഡിയോസോണ്ട്|റേഡിയോസോണ്ടുകൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ ബലൂണുകളുടെ സഹായത്തോടെ അന്തരീക്ഷ പാളിയായ [[ട്രോപ്പോസ്ഫിയർ|ട്രോപ്പോസ്ഫിയറും]] കടന്ന് [[സ്ട്രാറ്റോസ്ഫിയർ]] പാളിയിലേക്ക് വിവരശേഖരണത്തിനായി അയക്കാറുണ്ട്.<ref>ഗാഫൻ, ഡയൻ ജെ. (2007-06-07).[https://web.archive.org/web/20070607142822/http://www.aero.jussieu.fr/~sparc/News12/Radiosondes.html റേഡിയോസോണ്ട് നിരീക്ഷണങ്ങളും സ്പാർക്ക്-സംബന്ധ പരിശോധനകളും.] ശേഖരിച്ചത് 2008-05-25.</ref> പരമ്പരാഗത വിവര ഉറവിടങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ [[കാലാവസ്ഥാ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ]] ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>[[നാസ]]. [http://wwwghcc.msfc.nasa.gov/GOES/globalir.html Interactive ആഗോള തലത്തിലെ സംയോജിത കാലാവസ്ഥാ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080531175530/http://wwwghcc.msfc.nasa.gov/GOES/globalir.html |date=2008-05-31 }} ശേഖരിച്ചത് on 2008-05-25.</ref><ref>[[എൻ ഒ എ എ]]. [http://www.goes.noaa.gov/ECIR4.html ജി ഒ ഇ എസ് കിഴക്കനമേരിക്കൻ സെക്ടർ ഇൻഫ്രാറെഡ് ചിത്രം.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080523192007/http://www.goes.noaa.gov/ECIR4.html |date=2008-05-23 }} ശേഖരിച്ചത് 2008-05-25.</ref><ref>[[ബ്രിട്ടീഷ് മെറ്റ് ഓഫീസ്]]. [http://www.metoffice.gov.uk/research/nwp/satellite/ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഉപയോഗങ്ങൾ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081023105312/http://www.metoffice.gov.uk/research/nwp/satellite/ |date=2008-10-23 }} ശേഖരിച്ചത് 2008-05-25.</ref>റേഡിയോസോണ്ടുകളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഉപഗ്രഹത്തിൽ നിന്നു ലഭിക്കുന്നത് ആഗോള വ്യാപകമായി ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങളാണ് എന്നത് ഒരു നേട്ടമാണെങ്കിലും, കൃത്യതയിലും നിലവാരത്തിലും റേഡിയോസോണ്ടുകളാണ് മുന്നിൽ.<ref>ടോണി റിയാലെ. [http://cimss.ssec.wisc.edu/itwg/itsc/itsc12/presentations/1a4_T.Reale.ppt എ.ടി.ഓ.വി.എസ് സൗണ്ടിങ്ങ് ഉല്പന്നങ്ങൾ (ഐ ടി എസ് വി സി-12).] ശേഖരിച്ചത് 2008-05-25.</ref> [[കാലാവസ്ഥാ റഡാർ|കാലാവസ്ഥാ റഡാറുകൾ]] [[ഊറൽ]] പ്രദേശങ്ങളേയും അതിന്റെ തീവ്രതയേയും പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നു. ഈ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പിന്നീടുണ്ടാകുന്ന [[ഊറൽ]] സ്വരൂപിക്കലുകളെ നിർണ്ണയിക്കാൻ പറ്റും <ref>ആൻഡ്ര്യു ട്രെലോർ, പീറ്റർ ബ്രൂക്ക്ഹൗസ്. [http://www.csu.edu.au/special/bushfire99/papers/treloar/ [[കാലാവസ്ഥാ റഡാർ]] സങ്കേതങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലഭ്യമാക്കുന്ന സ്വരൂപിത വർഷപാത ഭൂപടങ്ങൾ [[കാട്ടുതീ]] കണ്ടുപിടിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന വിധം.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090607174157/http://www.csu.edu.au/special/bushfire99/papers/treloar/ |date=2009-06-07 }} ശേഖരിച്ചത് 2008-05-25.</ref> അതോടൊപ്പം [[പൾസ് ഡോപ്ലാർ]] [[കാലാവസ്ഥാ റഡാർ|റഡാറുകൾ]] കൂടി ഉപയോഗിക്കുകയാണെങ്കിൽ [[കാറ്റ്|കാറ്റിന്റെ]] ദിശയും വേഗവും കൂടി കണ്ടെത്താൻ കഴിയും<ref>വാഷിങ്ങ്ടൺ സർവ്വകലാശാല. [http://www.artsci.washington.edu/news/WinterSpring03/Forecast.htm മെച്ചപ്പെടുന്ന പ്രവചനം.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024112614/http://www.artsci.washington.edu/news/WinterSpring03/Forecast.htm |date=2007-10-24 }} ശേഖരിച്ചത് 2007-04-15</ref>
[[File:2005-09-22-10PM_CDT_Hurricane_Rita_3_day_path.png|right|thumb| ആധുനിക കാലാവസ്ഥാപ്രവചനങ്ങൾ സമയത്തു തന്നെ അപകട സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും ആളുകളെയും വസ്തുക്കളേയും ഒഴിപ്പിക്കുവാൻ സഹായിക്കുകയും തന്മൂലം ജീവനും സ്വത്തിനുമുണ്ടായേക്കാവുന്ന അപകടങ്ങളെ കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.]] വിമാനയാത്രാമാർഗ്ഗത്തിലുള്ള കാലാവസ്ഥാവിവരങ്ങൾ പൈലറ്റ് റിപ്പോർട്ടുകളായും<ref>ബാളിഷ്, ബ്രാഡ്ലി എ. വി കൃഷ്ണ കുമാർ (2008-05-23). [http://amdar.noaa.gov/docs/bams_ballish_kumar.pdf വിമാന - റേഡിയോസോണ്ട് ഊഷ്മാക്കൾ തമ്മിലുള്ള വ്യവസ്ഥാനുഗതമായ വ്യതിയാനങ്ങളെ പറ്റിയുള്ള അന്വേഷണവും അതിന് സംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായുള്ള കാലാവസ്ഥാപ്രവചനങ്ങളിലും കാലാവസ്ഥാ പഠനങ്ങളിലുമുള്ള വിവക്ഷകളും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721055504/http://amdar.noaa.gov/docs/bams_ballish_kumar.pdf |date=2011-07-21 }} ശേഖരിച്ചത് 2008-05-25.</ref>, കപ്പൽമാർഗ്ഗങ്ങളിലെ വിവരങ്ങൾ കപ്പൽ റിപ്പോർട്ടുകളായും വിവിധ കാലാവസ്ഥാ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്ത് അയച്ചു കൊടുക്കാറുണ്ട്.
[[അന്തരീക്ഷപരിശോധനാ വിമാനങ്ങൾ]], പ്രാധാന്യമുള്ള ചില പ്രത്യേക കാലാവസ്ഥാ ഘടനകളിൽ / മേഖലകളിൽ (ഉദാ: [[ചുഴലിക്കാറ്റ്|ചുഴലിക്കാറ്റുകൾ]]) ഗവേഷണാവശ്യങ്ങൾക്കായി പറക്കലുകൾ നടത്താറുണ്ട്.<ref name="ചുഴലിക്കാറ്റു വേട്ടക്കാർ">{{cite web|author=403rd Wing|year=2011|url=http://www.hurricanehunters.com|title=ചുഴലിക്കാറ്റ് വേട്ടക്കാർ|publisher=[[ചുഴലിക്കാറ്റ് വേട്ടക്കാർ|അമ്പത്തിമൂന്നാമത് കാലാവസ്ഥാ പരിശോധന വിമാനസംഘം]]|accessdate=2006-03-30}}</ref><ref name="സൺഹെറാൾഡ്">{{cite news|author=ലീ, ക്രിസ്റ്റഫർ|title=ഡ്രോണുകളും, മാപിനികളും കൊടുങ്കാറ്റിന്റെ കണ്ണിലേക്ക് വഴി തെളിക്കാം|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/10/07/AR2007100700971_pf.html|publisher=വാഷിങ്ങ്ടൺ പോസ്റ്റ്|accessdate=2008-02-22}}</ref> ശീതകാലത്ത് കടൽപ്പരപ്പിനു മുകളിലൂടെയും പരിശോധനപ്പറക്കലുകൾ പതിവാണ്. കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തിന് അനിശ്ചിതത്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നതോ, മൂന്നു മുതൽ ഏഴു വരെ ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അടുത്തുള്ള ഭൂപ്രദേശത്ത് കാര്യമായ പ്രതികരണം സൃഷ്ടിക്കുന്നതോ ആയ ഘടനകൾക്കു മുകളിലൂടെയാണ് ഇത്തരം പറക്കലുകൾ നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite web|url=http://www.noaanews.noaa.gov/stories2010/20100112_plane.html|title= ശീതകാലത്തെ കൊടുങ്കാറ്റുകളുടെ പ്രവചനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ''എൻ ഒ എ എ'', ഉന്നത സാങ്കേതിക വിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഗവേഷണ വിമാനങ്ങൾ അയക്കുന്നു |date=2010-11-12|accessdate=2010-12-22|author=[[ദേശീയ സാമുദ്രിക അന്തരീക്ഷ കാര്യനിർവാഹക സമിതി ]]}}</ref>
ഇങ്ങനെ ലഭിക്കുന്ന നിരീക്ഷണവിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് [[കാലാവസ്ഥാമാതൃക|കാലാവസ്ഥാമാതൃകകൾക്ക്]] തുടക്കമിടുന്നത്. ആദ്യമായി, അനിയതമായി ക്രമീകരിക്കപ്പെടുന്ന ഇത്തരം വിവരങ്ങൾ ഏകീകരിക്കുന്നു. അതിനു ശേഷം അവയെ വസ്തുനിഷ്ഠ അപഗ്രഥന രീതികൾ ഉപയോഗിച്ച് ഗുണനിലവാര നിയന്ത്രണ പരിധിയിലാക്കുകയും, മാതൃകയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഗണിതയുക്തിയ്ക്ക് ചേരുന്ന പ്രദേശങ്ങളുടെ മൂല്യങ്ങൾ മാത്രം തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. (ഇത് മിക്കവാറും തുല്യ അകലത്തിൽ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലമൂല്യങ്ങളുടെ ഒരു ചട്ടക്കൂടായിരിക്കും). ഇവിടെ നിന്നാണ് പ്രവചനമാതൃകയ്ക്ക് തുടക്കമിടുന്നത്.<ref>[[അന്തരീക്ഷ ഗവേഷണത്തിനായുള്ള സർവ്വകലാശാല കോർപ്പറേഷൻ]] (2007-08-14). [https://web.archive.org/web/20070814044336/http://www.mmm.ucar.edu/wrf/WG4/wrfvar/wrfvar-tutorial.htm ഡബ്ല്യൂ ആർ എഫ് വ്യതിയാന വിവരങ്ങളുടെ ഏകീകരണ വ്യവസ്ഥ] ശേഖരിച്ചത് 2008-05-25.</ref> അറിയപ്പെടുന്ന കാലാവസ്ഥയെ, അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഭൗതികശാസ്ത്രവും ഗതികശാസ്ത്രവുമൊക്കെയായി പരാവർത്തനം ചെയ്യുന്ന സമവാക്യങ്ങളെ [[ആദിമസമവാക്യങ്ങൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ സമവാക്യങ്ങൾ, അപഗ്രഥനവസ്തുതകളിൽ നിന്നും തുടങ്ങിയെടുക്കുന്നതാണ്. ഇവയുപയോഗിച്ച് കാലാവസ്ഥാ മാറ്റത്തിന്റെ തോത് കണ്ടെത്തുന്നു. ഈ തോത് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ചെറിയ കാലയളവിലെ അന്തരീക്ഷസ്ഥിതി പ്രവചിക്കുന്നു. ഈ പ്രവചിക്കപ്പെട്ട അന്തരീക്ഷ സ്ഥിതിയിലേക്ക് വീണ്ടും കാലാവസ്ഥാ സമവാക്യങ്ങളെ പ്രയോഗിക്കുന്നു. അതിൽ നിന്നും പുതിയ മാറ്റത്തോത് കണ്ടെത്തുകയും ഭാവികാലത്തിലെ ചെറിയൊരു സമയപരിധിയിലേക്ക് വീണ്ടും പ്രവചനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ തുടരെ തുടരെ സമയഖണ്ഡങ്ങളെ പ്രവചിക്കുന്ന ഈ പ്രക്രിയ, പ്രതീക്ഷിതമായ ഒരു കാലയളവിലേക്ക് കാലാവസ്ഥ പ്രവചനം എത്തിച്ചേരുന്നതു വരെ തുടരുന്നു. ഗണന ചട്ടക്കൂടിലെ ബിന്ദുക്കൾ തമ്മിലുള്ള ദൂരത്തിനനുസരിച്ചാണ് ഈ സമയഖണ്ഡങ്ങളുടെ നീളം നിശ്ചയിക്കുന്നത്. ഇത് സംഖ്യാപരമായ സ്ഥിരത ഉറപ്പു വരുത്തുന്നതിനാണ്. <ref>{{cite book|last=പിയൽക്ക്|first=റോജർ A.|title=മീസോസ്കെയിൽ അന്തരീക്ഷവിജ്ഞാന മാതൃകാരൂപീകരണം|url=https://archive.org/details/mesoscalemeteoro00srro|year=2002|publisher=[[അക്കാദമിക് പ്രസ്സ്]]|isbn=0-12-554766-8|pages=[https://archive.org/details/mesoscalemeteoro00srro/page/n301 285]–287|accessdate=2011-01-02}}</ref> അന്താരാഷ്ട്ര കാലാവസ്ഥാ മാതൃകകൾക്കുപയോഗിക്കുന്ന സമയഖണ്ഡങ്ങൾക്ക് പത്തു മിനിട്ടായിരിക്കും പൊതുവേ നീളമുണ്ടാവുക.<ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=JZikIbXzipwC&pg=PA131&lpg=PA131&dq=time+step+numerical+weather+prediction#v=onepage&q=time%20step%20numerical%20weather%20prediction&f=false|page=132|title=കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ ശാസ്ത്രം – ഐ സി സി എസ് 2005: അഞ്ചാമത് അന്താരാഷ്ട്ര കൂടിയാലോചന, അറ്റ്ലാന്റ, ജി എ, അമേരിക്ക, മേയ് 22–25, 2005, നടപടിക്രമം, ഭാഗം 1|author=സുന്ദരം, വി. എസ്.; വാൻ അൽബദ, ജി. ഡിക്ക്; പീറ്റർ, എം. എ.; സ്ലൂറ്റ്, ജെ. ജെ. ദൊങ്കാറ|year=2005|accessdate=2011-01-02|publisher=സ്പ്രിങ്ഗർ|isbn=978-3-540-26032-5}}</ref> എന്നാൽ പ്രാദേശിക മാതൃകകൾക്ക് ഇത് ഏതാനും നിമിഷങ്ങളോ മിനിറ്റുകളോ ആവാം.[[File:00z_2010-03-29_GFS_6-hour_precip.png|left|thumb| 00z ആറു മണിക്കൂർ ആഗോള പ്രവചന സംവിധാനം(ജി എഫ് എസ്) ഉപയോഗിച്ചുള്ള മൊത്തം ഊറൽ പ്രവചനം (വടക്കേ അമേരിക്കയ്ക്കു വേണ്ടി)]]അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു മാതൃക എന്നു പറയുന്നത് ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാം ആയിരിക്കും. അത് ഒരു നിശ്ചിത പ്രദേശത്ത് ഒരു നിശ്ചിത ഉയരത്തിൽ, ഭാവികാലത്തിലുണ്ടാവുന്ന അന്തരീക്ഷവിജ്ഞാനീയ ഘടകമൂല്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഏതൊരു ആധുനിക കാലാവസ്ഥാ മാതൃകയിലും [[ആദിമ സമവാക്യങ്ങൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കൂട്ടം സമവാക്യങ്ങൾ ഉണ്ടാവും. അവ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഭാവി സ്ഥിതി പ്രവചിക്കുന്നു.<ref>{{cite book|last=പിയൽക്ക്|first=റോജർ A.|title=മീസോസ്കെയിൽ അന്തരീക്ഷവിജ്ഞാന മാതൃകാരൂപീകരണം|url=https://archive.org/details/mesoscalemeteoro00srro|year=2002|publisher=[[അക്കാദമിക് പ്രസ്സ്]]|isbn=0-12-554766-8|pages=[https://archive.org/details/mesoscalemeteoro00srro/page/n64 48]–49|accessdate=2011-01-02}}</ref> ഇത്തരം സമവാക്യങ്ങൾ [[ആദർശ വാതക നിയമം|ആദർശ വാതക നിയമത്തോടൊപ്പം]] ഉപയോഗിച്ച് [[സാന്ദ്രത]], [[മർദ്ദം]], [[സാധ്യതാപ]][[സ്കേലാർതലങ്ങൾ]] എന്നിവയും സമയമാറ്റത്തിനനുസരിച്ച് അന്തരീക്ഷത്തിനുണ്ടാവുന്ന പ്രവേഗവെക്ടർതലം എന്നിവയും കണ്ടെത്തുന്നു. മാലിന്യങ്ങളുടേയും പൊടിപടലങ്ങളുടേയും ഗതാഗത സമവാക്യങ്ങളും ചില മീസോസ്കേൽ മാതൃകകളിലുള്ള ആദിമസമവാക്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്.<ref>{{cite book|last=പിയൽക്ക്|first=റോജർ എ.|title=മീസോസ്കെയിൽ അന്തരീക്ഷവിജ്ഞാന മാതൃകാരൂപീകരണം|url=https://archive.org/details/mesoscalemeteoro00srro|year=2002|publisher=[[അക്കാദമിക് പ്രസ്സ്]]|isbn=0-12-554766-8|pages=[https://archive.org/details/mesoscalemeteoro00srro/page/n34 18]–19|accessdate=2011-02-25}}</ref> ഇങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്ന സമവാക്യങ്ങൾ ''രേഖീയമല്ലാത്ത ഭാഗിക അവകലന സമവാക്യ''ങ്ങളായിരിക്കും (nonlinear partial differential equations). അപൂർവ്വം ചിലവയൊഴിച്ച്, ഇത്തരം സമവാക്യങ്ങളൊന്നും തന്നെ വിശ്ലേഷണ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പരിഹരിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവയോ കഴിയാത്തവയോ ആണ്<ref name="മൂർത്തം">{{cite book|url=http://books.google.com/?id=SH8R_flZBGIC&pg=PA165&lpg=PA165&dq=numerical+weather+prediction+partial+differential+equations+book#v=onepage&q=numerical%20weather%20prediction%20partial%20differential%20equations%20book&f=false|title=മൂർത്ത വ്യതിയാന സമ്പ്രദായങ്ങളും ഭാഗിക അവകലന സമവാക്യങ്ങളും|author=സ്ത്രിക്ക്വെർദ, ജോൺ സി.|pages=165–170|year=2004|publisher=എസ് ഐ എ എം|isbn=978-0-89871-567-5|accessdate=2010-12-31}}</ref> <ref>{{cite book|last=പിയൽക്ക്|first=റോജർ എ.|title=മീസോസ്കെയിൽ അന്തരീക്ഷവിജ്ഞാന മാതൃകാരൂപീകരണം|url=https://archive.org/details/mesoscalemeteoro00srro|year=2002|publisher=[[അക്കാദമിക് പ്രസ്സ്]]|isbn=0-12-554766-8|pages=[https://archive.org/details/mesoscalemeteoro00srro/page/n81 65]|accessdate=2011-01-02}}</ref> അതു കൊണ്ട് സംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഏകദേശ ഫലനിർണ്ണയമാണ് നടത്തുന്നത്. വിവിധ മാതൃകകൾ വിവിധ ഫലനിർണ്ണയ രീതികൾ കൈക്കൊള്ളുന്നു. ചില ആഗോള മാതൃകകൾ, തിരശ്ചീന പരിമാണങ്ങൾക്കായി [[സ്പെക്ട്രൽ രീതി|സ്പെക്ട്രൽ രീതികളും]] ലംബ പരിമാണത്തിനായി [[മൂർത്ത വ്യതിയാന സമ്പ്രദായം|മൂർത്ത വ്യതിയാന സമ്പ്രദായങ്ങളും]] ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ചില പ്രാദേശിക മാതൃകകളും മറ്റു ചില ആഗോള മാതൃകകളും എല്ലാ മൂന്ന് പരിമാണങ്ങൾക്കും [[മൂർത്ത വ്യതിയാന സമ്പ്രദായം|മൂർത്ത വ്യതിയാന സമ്പ്രദായങ്ങൾ]] മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നു..<ref name="മൂർത്തം"/>
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
===കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ സ്ഥാപനങ്ങൾ===
ഇവ അക്കാദമികമോ / സർക്കാർ നിയന്ത്രിതമോ ആയ കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്. മിക്കവാറും സ്ഥാപനങ്ങളും അവരവരുടെ പ്രവർത്തന മേഖലകളെ പറ്റിയുള്ള ചുരുങ്ങിയ വിവരങ്ങളെങ്കിലും വെബ്സൈറ്റുകളിലൂടെ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്
* [http://www.wmo.int ലോക കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ സംഘടന]
* [http://www.ecmwf.int/ മധ്യമപരിധി കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തിനായുള്ള യൂറോപ്യൻ കേന്ദ്രം (ECMWF)]
* [http://www.bom.gov.au ആസ്ട്രേലിയൻ കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ ബ്യൂറോ]
* [http://www.meteo.be/ ബെൽജിയത്തെ റോയൽ കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ]
* [http://weatheroffice.ec.gc.ca/canada_e.html കാനഡാ കാലാവസ്ഥാ കാര്യാലയം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050429032441/http://weatheroffice.ec.gc.ca/canada_e.html |date=2005-04-29 }}
* [http://www.fmi.fi/en/index.html ഫിന്നിഷ് കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]
* [http://www.meteofrance.com/FR/index.jsp ഫ്രഞ്ച് ദേശീയ കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ സേവനവിഭാഗം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080514204247/http://www.meteofrance.com/FR/index.jsp |date=2008-05-14 }}
* [http://www.imd.gov.in ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ വിഭാഗം(IMD)]
* [http://www.ncmrwf.gov.in മധ്യമപരിധി കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തിനായുള്ള ദേശീയ കേന്ദ്രം (NCMRWF)]
* [http://www.tropmet.res.in ഇന്ത്യൻ ഉഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്(IITM)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210521102250/https://www.tropmet.res.in/ |date=2021-05-21 }}
* [http://www.narl.gov.in ദേശീയ അന്തരീക്ഷ ഗവേഷണശാല (NARL)]
* [http://www.pakmet.com.pk പാകിസ്താൻ കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ വിഭാഗം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100901073841/http://www.pakmet.com.pk/ |date=2010-09-01 }}
* [http://www.meteo.gov.gr ഹെലനിക് ദേശീയ കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ സേവനവിഭാഗം (ഗ്രീസ്)]
* [http://www.hko.gov.hk/ ഹോങ്ങ് കോങ്ങ് നിരീക്ഷണാലയം]
* [http://www.met.ie/ അയർലാന്റ് കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ കേന്ദ്രം]
* [http://www.meteoam.it/ ഇറ്റാലിയൻ വായു സേനാ കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ സേവനവിഭാഗം]
* [http://web.kma.go.kr/eng/index.jsp കൊറിയ കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ ഭരണകേന്ദ്രം]
* [http://www.metservice.com ന്യൂസിലാന്റ് കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ കേന്ദ്രം]
* [http://www.un.org/peace/africa/Diamond.html ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ കാലാവസ്ഥാ സേവനവിഭാഗം]
* [http://www.meteoswiss.ch/en/index.shtml സ്വിസ് കാലാവസ്ഥാ ഏജൻസി] {{In lang|en}}
* [http://www.metoffice.gov.uk/ ബ്രിട്ടീഷ് കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ കാര്യാലയം]
* [http://www.yr.no/place/Europa/ yr.no നോർവീജിയൻ ഓൺലൈൻ കാലാവസ്ഥാവിജ്ഞാനീയ സേവനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216012806/http://www.yr.no/place/Europa/ |date=2008-12-16 }}
* [http://met.ivic.gob.ve വെനസ്വേല ശാസ്ത്ര ഗവേഷണ സ്ഥാപനത്തിന്റെ കാലാവസ്ഥാപഠന ഘടകം)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110227001003/http://met.ivic.gob.ve/ |date=2011-02-27 }} {{In lang|es}}
* [http://www.inameh.gob.ve ഹൈഡ്രോ മെട്രോളജി ദേശീയ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (സ്പാനിഷ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160221045843/http://www.inameh.gob.ve/ |date=2016-02-21 }} {{In lang|es}}
* [http://www.meteo.si/met/en/app/webmet/#webmet==8Sdwx2bhR2cv0WZ0V2bvEGcw9ydlJWblR3LwVnaz9Ccy92ZvIXZhxWbvkWbhdWZvA3bp5GdugXbsxXZ1J3bwVGfp1WYnVGf7R2btFWaupzJzx2b2VmbpF2JsAXYyFWblRXZypzJTFEVFxETJRVRfxUQUV0UUdSf; സ്ലൊവേനിയയിലെ കാലാവസ്ഥാ വിജ്ഞാനീയ സേവന വിഭാഗം]
===പുറത്തേക്കുള്ള മറ്റു കണ്ണികൾ===
* [http://eh.net/encyclopedia/article/craft.weather.forcasting.history കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ചരിത്രവും സ്വാധീനവും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070503193324/http://eh.net/encyclopedia/article/craft.weather.forcasting.history |date=2007-05-03 }} ഇഎച്ച്.നെറ്റ് ൽ നിന്ന്
* [http://pws2.ait.iastate.edu/wiki/display/FCST/ചലനാത്മകമായ കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} അയോവ സ്റ്റേറ്റ് സർവ്വകലാശാലയുടെ കാലാവസ്ഥാപ്രവചനത്തിനുള്ള ഓൺലൈൻ പഠന സാമഗ്രി
* [http://books.google.com/books?id=ueQDAAAAMBAJ&pg=RA1-PA50&dq=Popular+Science+1935+plane+%22Popular+Mechanics%22&hl=en&ei=Mps3Ts_RNKL_sQLdiN0q&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7&ved=0CEEQ6AEwBjgK#v=onepage&q&f=true "റേഡിയോ വഴിയുള്ള ലോക കാലാവസ്ഥാ വാർത്തകൾ"] ''ജനപ്രിയ യന്ത്രതന്ത്രം'', ജനുവരി 1930, pp. 50–55, ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം സ്ഥാപിച്ചതും, കമ്പിയില്ലാക്കമ്പി പ്രക്ഷേപണ സാങ്കേതികത ഉപയോഗിച്ച് വിവിധ സ്റ്റേഷനുകളിൽ നിന്നും കപ്പലുകളിൽ നിന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നതുമായ അന്താരാഷ്ട്ര കാലാവസ്ഥാ വിവരസമന്വയ സങ്കേതങ്ങളെ പറ്റിയുള്ള ലേഖനം* [http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=a-better-eye-on-the-storm പുതു സാങ്കേതിക വിദ്യ മികച്ചതും തീവ്രമായതുമായ കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം സാധ്യമാക്കുന്നു; ചുഴലിക്കൊടുങ്കാറ്റുകളുടേയും കൊടുങ്കാറ്റുകളുടേയും മുന്നറിയിപ്പ് സമയം കൂട്ടുന്ന പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ, എല്ലാ കൊല്ലവും നൂറു കണക്കിനു ജീവനുകൾ രക്ഷിക്കും] ഏപ്രിൽ 17, 2012
* [http://sites.google.com/site/acnetworkweather/home തത്സമയ വ്യോമയാന കാലാവസ്ഥാ ചാർട്ടുകൾ - അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ, യൂറോപ്പ്, ഏഷ്യ, ആഫ്രിക്ക, അറ്റ്ലാന്റിക്, പസഫിക് സമുദ്രം]
[[വർഗ്ഗം:കാലാവസ്ഥ]]
[[വർഗ്ഗം:കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം]]
[[വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അന്തരീക്ഷം]]
[[വർഗ്ഗം:പ്രവചനം]]
1xvdy2v6b5306di6in8d6lrvez2e7zf
ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ
0
251578
4631127
4097497
2026-06-18T15:31:46Z
Malikaveedu
16584
4631127
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Boban Kunchakko}}
{{Infobox person
| name = ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ
| image = Boban_Kunchakko.jpg
| image_size =170px
| caption =ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ
| birth_name =
| birth_date = {{birth date|1949|01|01}}
| birth_place = [[ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]], {{ind}}
| death_date = {{death date|2004|07|09}}
| death_place = [[ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]], {{ind}}
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| other_names =
| occupation = ചലച്ചിത്രനടൻ<br /> ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ<br /> ചലച്ചിത്രനിർമ്മാതാവ്
| years_active = 1952 - 1985
| spouse = മോളി
| partner =
| children = '''[[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ ]]'''<br /> '''അനു'''<br /> '''മിനു'''
| parents = [[കുഞ്ചാക്കോ]], അന്നമ്മ
| influences =
| influenced =
| awards =
}}
മലയാള ചലച്ചിത്ര നടനും നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമായിരുന്നു '''ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ'''.<ref>[http://www.malayalachalachithram.com/profiles.php?i=1866 ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ - മലയാള ചലച്ചിത്രം]</ref>
==ജീവിതരേഖ==
ചലച്ചിത്രനിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമായിരുന്ന [[കുഞ്ചാക്കോ|എം. കുഞ്ചാക്കോയുടെയും]] അന്നമ്മയുടെയും പുത്രനായി 1949-ൽ [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിൽ]] ജനിച്ചു. മൂന്ന് സഹോദരിമാരുണ്ട്. ഭാര്യ മോളി. രണ്ടു പുത്രിമാരും ഒരു പുത്രനുമുണ്ട്. മലയാള ചലച്ചിത്ര നടൻ [[കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ]] പുത്രനാണ്.
[[ഉദയാ സ്റ്റുഡിയോ|ഉദയായുടെ]] ആദ്യകാല ചിത്രങ്ങളിൽ ബാലതാരമായി അഭിനയിച്ചു കൊണ്ടാണ് ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെത്തിയത്. [[എം.ആർ.എസ്. മണി|എം.ആർ.എസ്. മണിയുടെ]] സംവിധാനത്തിൽ 1952ൽ പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ [[അച്ഛൻ (1952-ലെ ചലച്ചിത്രം)|അച്ഛൻ]] ആണ് ബോബൻ അഭിനയിച്ച ആദ്യചിത്രം.<ref>[http://www.malayalachalachithram.com/movieslist.php?a=1866 ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ - മലയാള ചലച്ചിത്രം]</ref>
പിതാവ് കുഞ്ചാക്കോ സ്ഥാപിച്ച [[ഉദയാ സ്റ്റുഡിയോ]], പഴയകാലത്തെ പ്രമുഖ ചലച്ചിത്ര വിതരണ കമ്പനിയായ [[എക്സൽ ഫിലിംസ്]], 70കളുടെ അവസാനം സ്ഥാപിച്ച [[പാതിരപ്പള്ളി|പാതിരപ്പള്ളിയിലെ]] [[എക്സൽ ഗ്ലാസ് ഫാക്ടറി]] എന്നിവയുടെ സാരഥി ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://cinidiary.com/peopleinfo.php?pigsection=Director&picata=&no_of_displayed_rows=2&no_of_rows_page=10&sletter=B |title=സിനിഡയറി - ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ |access-date=2013-06-19 |archive-date=2016-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315133222/http://cinidiary.com/peopleinfo.php?pigsection=Director&picata=&no_of_displayed_rows=2&no_of_rows_page=10&sletter=B |url-status=dead }}</ref>
==അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ==
*[[അച്ഛൻ (1952-ലെ ചലച്ചിത്രം)|അച്ഛൻ]] (1952)
*[[അവൻ വരുന്നു]] (1954)
*[[കിടപ്പാടം]] (1955)
*[[സീത (ചലച്ചിത്രം)|സീത]] (1960)
*[[ഉമ്മ (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മ]] (1960)
*[[നീലി സാലി]] (1960)
*[[പാലാട്ട് കോമൻ (ചലച്ചിത്രം)|പാലാട്ട് കോമൻ]] (1962)
*[[റെബേക്ക (മലയാളചലച്ചിത്രം)|റെബേക്ക]] (1963)
*[[പഴശ്ശിരാജാ (1964-ലെ ചലച്ചിത്രം)|പഴശ്ശിരാജാ]] (1964)
*[[ദുർഗ്ഗ (ചലച്ചിത്രം)|ദുർഗ്ഗ]] (1974)
==നിർമ്മിച്ച ചിത്രങ്ങൾ==
*[[കണ്ണപ്പനുണ്ണി (ചലച്ചിത്രം)|കണ്ണപ്പനുണ്ണി]] (1977)
*[[അച്ചാരം അമ്മിണി ഓശാരം ഓമന]] (1977)
*[[ആനപ്പാച്ചൻ]] (1978)
*[[പാലാട്ട് കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ (ചലച്ചിത്രം)|പാലാട്ട് കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ]] (1980)
*[[സഞ്ചാരി]] (1981)
*[[ധന്യ (ചലച്ചിത്രം)|ധന്യ]] (1981)
*[[തീരം തേടുന്ന തിര]] (1982)
*[[സന്ധ്യമയങ്ങുംനേരം]] (1983)
*[[ആഴി]] (1985)
==സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രങ്ങൾ==
*[[പാലാട്ട് കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ (ചലച്ചിത്രം)|പാലാട്ട് കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ]] (1980)
*[[സഞ്ചാരി]] (1981)
*[[ആഴി]] (1985)
==അവലംബം==
<references/>
ho9wnmbe2sa48h0jnwjfvxvf1xebmbs
ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ
0
255178
4631120
3985370
2026-06-18T15:17:49Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631120
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Elections in India}}
{{Politics of India}}
ആനുപാതികമല്ലാതെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന [[Federalism|ഫെഡറൽ ഭരണകൂടമുള്ള]] രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ. ഫെഡറൽ തലത്തിലും സംസ്ഥാനതലത്തിലും പ്രാദേശികമായും ജനപ്രതിനിധികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ദേശീയതലത്തിൽ [[head of government|ഭരണകൂടത്തിന്റെ തലവനായ]], [[Prime Minister of India|പ്രധാനമന്ത്രിയെ]] പാർലമെന്റിന്റെ അധോസഭയായ [[Lok Sabha|ലോകസഭയിലെ]] അംഗങ്ങളാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.<ref name=Basu>{{cite book|last=Basu|first=Durga D.|title=Introduction to the Constitution of India|year=2009|publisher=LexisNexis Butterworths Wadhwa Nagpur|location=Nagpur, India|isbn=9788180385599|page=199|url=http://www.lexisnexis.in/d-d-basu-introduction-to-the-constitution-of-india.htm|chapter=11|access-date=2013-07-22|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225053111/http://lexisnexis.in/d-d-basu-introduction-to-the-constitution-of-india.htm|url-status=dead}}</ref> ലോക്സഭയിലെ രണ്ടംഗങ്ങളെ പ്രസിഡന്റിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാമെങ്കിലും ബാക്കിയെല്ലാ അംഗങ്ങളെയും നേരിട്ട് പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പുവഴിയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. [[universal suffrage|സാർവ്വത്രികമായ പ്രായപൂർത്തി വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ]] അഞ്ചുവർഷത്തിലൊരിക്കലാണ് അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.<ref name="Lok Sabha (PoI)">{{cite web|title=Lok Sabha: Introduction | url = http://parliamentofindia.nic.in/ls/intro/introls.htm | publisher = parliamentofindia.nic.in | accessdate=19 August 2011}}</ref> പാർലമെന്റിന്റെ ഉപരിസഭയായ [[Rajya Sabha|രാജ്യസഭയിലെ]] അംഗങ്ങളെ സംസ്ഥാന നിയമസഭകളിലെയും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളിലെയും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടം അംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ വോട്ടെടുപ്പ് നടത്തിയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.<ref name="Rajya Sabha">{{cite web|title=Council of States (Rajya Sabha)|url=http://rajyasabha.nic.in/rsnew/council_state/council_state.asp|work=The national portal of India|publisher=Parliament of India|accessdate=26 May 2012|author=Rajya Sabha Secretariat}}</ref>
2009-ൽ [[Indian general election, 2009|തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] 71.4 കോടി ആൾക്കാർക്ക് വോട്ടവകാശമുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=The recurring miracle of Indian democracy|author = [[Shashi Tharoor]]|publisher = [[New Straits Times]]|date = 2009-04-16|url=http://www.straitstimes.com/vgn-ext-templating/v/index.jsp?vgnextoid=eece35b378aa0210VgnVCM100000430a0a0aRCRD&vgnextchannel=0162758920e39010VgnVCM1000000a35010aRCRD}}</ref> (ഇത് യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിലെയും അമേരിക്കയിലെയും വോട്ടവകാശമുള്ളവരുടെ തുകയേക്കാൾ കൂടുതലാണ്<ref>EU (25 states) electorate = 350mn <http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3715399.stm>, US electorate=212 mm <http://elections.gmu.edu/preliminary_vote_2008.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081113104435/http://elections.gmu.edu/preliminary_vote_2008.html |date=2008-11-13 }}></ref>). 30 കോടി ഡോളറോളമാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ചിലവ്. 10 ലക്ഷത്തിലധികം [[Indian voting machines|ഇലക്ട്രോണിക് വോട്ടിംഗ് യന്ത്രങ്ങൾ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടും.<ref>[http://eci.gov.in/MiscStats/ExpenditureLokSabha.htm Indian General Election Expenditure, from ECI website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060420142532/http://www.eci.gov.in/MiscStats/ExpenditureLokSabha.htm |date=2006-04-20 }} accessed 14 May 2006.</ref>
വോട്ടവകാശമുള്ള ഇത്രയധികം ജനങ്ങളുള്ളതുകാരണം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഒന്നിലധികം ഘട്ടങ്ങളായാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത് ([[Indian general election, 2004|2004-ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] നാലു ഘട്ടങ്ങളാണുണ്ടായിരുന്നതെങ്കിൽ [[Indian general election, 2009|2009-ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] അഞ്ച് ഘട്ടങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു). [[Election Commission of India|ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തീയതികൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതുമുതൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതുവരെ വളരെ നീണ്ട പ്രക്രീയയാണിത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/12/01/gujarat-assembly-election-2022-first-phase-of-polling-live-updates.html|title=ഗുജറാത്തിൽ ആദ്യഘട്ട വോട്ടെടുപ്പ് പുരോഗമിക്കുന്നു; പോളിങ് 4.92 ശതമാനം|access-date=2022-12-01|language=ml}}</ref>
==അവലംബം==
{{Reflist}}
==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{commons category}}
*[http://www.indohistory.com/elections_in_india.html ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110527013535/http://www.indohistory.com/elections_in_india.html |date=2011-05-27 }} ചരിത്രവും വിവരങ്ങളും
*[http://indianballot.com ഇന്ത്യയിലെ അസംബ്ലി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141013141922/http://indianballot.com/ |date=2014-10-13 }}
*[http://www.eci.gov.in/ ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ]
*[http://psephos.adam-carr.net/countries/i/india/ ആഡം കാർസ് ഇലക്ഷൻ ആർക്കൈവ്]
{{Indian elections}}
{{India topics}}
{{Asia topic|Elections in}}
{{Use dmy dates|date=May 2011}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ]]
5pm6akxg4pfzbq66va8enlzi1y57rrv
കുക്ക് ദ്വീപുകൾ
0
258705
4631093
4116592
2026-06-18T13:48:40Z
Malikaveedu
16584
4631093
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Cook Islands}}
{{Infobox country
|conventional_long_name = കുക്ക് ഐലന്റ്സ്
|native_name = ''Kūki 'Āirani''
|common_name = ദി കുക്ക് ഐലന്റ്സ്
|image_flag = Flag of the Cook Islands.svg
|image_coat = Coat of arms of cook islands.gif
|image_map = Cook Islands on the globe (Polynesia centered).svg
|national_motto =
|national_anthem = ''[[Te Atua Mou E|ടെ അറ്റുവ മൗ ഇ]]''<br/>{{small|''ദൈവം സത്യമാണ്''}}
|demonym = കുക്ക് ദ്വീപുവാസി (കുക്ക് ഐലന്റർ)
|capital = [[Avarua|അവാറുവ]]
|latd=21 |latm=12 |latNS=S |longd=159 |longm=46 |longEW=W
|largest_city = തലസ്ഥാനം
|official_languages = {{unbulleted list |[[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] |[[Cook Islands Māori|കുക്ക് ഐലന്റ്സ് മവോറി]]}}
|languages_type = സംസാരഭാഷകൾ
|languages = {{unbulleted list |[[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] |[[Cook Islands Māori|കുക്ക് ഐലന്റ്സ് മവോറി]] |[[Pukapukan language|പുകപുകാൻ]] |[[Rakahanga-Manihiki language|രകാഹെങ്ക-മനിഹികി]]}}
|ethnic_groups = {{unbulleted list |87.7% [[Cook Islanders|മവോറി]] |5.8% ഭാഗിക മവോറികൾ |6.5% മറ്റുള്ളവർ}}
|ethnic_groups_year = {{lower|0.4em|<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cw.html Cook Islands]. CIA World Fact Book</ref>}}
|government_type = {{nowrap|[[Constitutional monarchy|ഭരണഘടനാനുസൃതമായ രാജഭരണം]]}}
|leader_title1 = [[Monarchy in the Cook Islands|രാജാവ്/രാജ്ഞി]]
|leader_name1 = [[Elizabeth II of New Zealand|എലിസബത്ത് II]]
|leader_title2 = [[Queen's Representative|രാജ്ഞിയുടെ പ്രതിനിധി]]
|leader_name2 = {{nowrap|Sir [[Frederick Tutu Goodwin|ഫ്രെഡറിക് ഗുഡ്വിൻ]]}}
|leader_title3 = [[Prime Minister of the Cook Islands|പ്രധാനമന്ത്രി]]
|leader_name3 = [[Henry Puna|ഹെൻട്രി പ്യൂണ]]
|legislature = [[Parliament of the Cook Islands|പാർലമെന്റ്]]
|sovereignty_type = [[Associated state|അസ്സോസിയേറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്]]
|established_event1 = [[New Zealand|ന്യൂസിലാന്റുമായുള്ള]] [[Associated state|സ്വതന്ത്ര സഹകരണം]] അടിസ്ഥാനമായുള്ള സ്വയംഭരണം
|established_date1 = 1965 ഓഗസ്റ്റ് 4
|established_event2 = വിദേശബന്ധങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടെന്ന [[United Nations|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ]] അംഗീകാരം
|established_date2 = 1992<ref>[http://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/world00.pdf UN THE WORLD TODAY (PDF)] and [http://untreaty.un.org/cod/repertory/art102/english/rep_supp8_vol6-art102_e_advance.pdf Repertory of Practice of United Nations Organs Supplement No. 8; page 10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040723045746/http://untreaty.un.org/cod/repertory/art102/english/rep_supp8_vol6-art102_e_advance.pdf |date=2004-07-23 }}</ref>
|area_rank = 210ത്തേത്
|area_magnitude =
|area_km2 = 240
|area_sq_mi = 91
|percent_water =
|population_estimate_rank = 218ത്തേത് <small>(2005)</small>
|population_census = 19,569
|population_census_rank = 213ത്തേത്
|population_census_year = 2006
|population_density_km2 = 76
|population_density_sq_mi = 197
|population_density_rank = 124ത്തേത്
|GDP_PPP_year = 2005
|GDP_PPP = $18.32 കോടി <!--cia.gov-->
|GDP_PPP_rank = {{nowrap|{{small|not ranked}}}}
|GDP_PPP_per_capita = $9,100
|GDP_PPP_per_capita_rank = {{nowrap|{{small|not ranked}}}}
|HDI_year = |HDI = |HDI_rank = |HDI_category =
|currency = {{nowrap|[[New Zealand dollar|ന്യൂസിലാന്റ് ഡോളർ]] <code>([[ISO 4217|NZD]])</code><br/>[[Cook Islands dollar|കുക്ക് ഐലന്റ്സ് ഡോളർ]]}}
|currency_code =
|time_zone = CKT
|utc_offset = -10
|time_zone_DST = |utc_offset_DST =
|drives_on = left
|cctld = [[.ck]]
|calling_code = 682
}}
'''കുക്ക് ദ്വീപുകൾ''' ({{IPAc-en|audio=en-us-Cook Islands.ogg|ˈ|k|ʊ|k|_|ˈ|aɪ|l|ən|d|z}}; [[Cook Islands Māori|കുക്ക് ദ്വീപുകളിലെ മവോറി ഭാഷ]]: ''Kūki 'Āirani''<ref>[http://books.google.com/books?id=AT2ENAHoS28C ''Cook Islands Maori dictionary''] by Jasper Buse & Raututi Taringa, Cook Islands Ministry of Education (1995) page 200</ref>) [[Pacific Ocean|പസഫിക് സമുദ്രത്തിനു തെക്കുഭാഗത്തുള്ള]] പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യം നിലനിൽക്കുന്ന രാജ്യമാണ്. ഈ രാജ്യം [[New Zealand|ന്യൂസിലാന്റുമായി]] [[Associated state|സ്വതന്ത്ര സഹകരണത്തിലാണ്]] നിലനിൽക്കുന്നത്. മൊത്തം 240 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള 15 ദ്വീപുകൾ ചേർന്നതാണ് ഈ രാജ്യം. ഇത് ന്യൂസിലന്റിനു 2600 കി.മീ. വടക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കരഭൂമി ചെറുതാണെങ്കിലും കുക്ക് ദ്വീപുകളുടെ [[Exclusive Economic Zone|എക്സ്ക്ലൂസീവ് സാമ്പത്തികമേഖല]] (ഇ.ഇ.ഇസെഡ്.) 1800000 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വരുന്ന ഒരു ബൃഹത്തായ സമുദ്രമേഖലയാണ്.<ref>[https://web.archive.org/web/20070214035426/http://www.sopac.org/tiki/tiki-index.php?page=Cook+Islands A View from the Cook Islands]. SOPAC</ref>
കുക്ക് ദ്വീപുകളുടെ പ്രതിരോധവും വിദേശകാര്യവും ന്യൂസിലാന്റിന്റെ ചുമതലയാണ്. ഇത് കുക്ക് ദ്വീപുകളുമായി ചർച്ച ചെയ്തുവേണം നടപ്പിലാക്കുവാൻ. അടുത്ത കാലത്തായി കുക്ക് ദ്വീപുകൾ കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രമായ വിദേശനയം നടപ്പിലാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്. [[Cook Islanders|കുക്ക് ദ്വീപുവാസികൾ]] [[New Zealand nationality law|ന്യൂസിലാന്റിലെ പൗരന്മാരാണെങ്കിലും]] അവർക്ക് [[Cook Islander|കുക്ക് ഐലന്റിലെ പൗരന്മാർ]] എന്ന പദവി കൂടിയുണ്ട്. ഇത് മറ്റു ന്യൂസിലാന്റ് പൗരന്മാർക്ക് നൽകപ്പെടുന്നില്ല.
[[Rarotonga|റാറൊട്ടോങ്ക]] എന്ന ദ്വീപിലാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ജനവാസമേഖലകൾ (2006-ൽ 14,153). ഇവിടെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമുണ്ട്. ന്യൂസിലന്റിൽ താമസിക്കുന്ന കുക്ക് ദ്വീപുവാസികളുടെ എണ്ണം ഇതിലും വളരെക്കൂടുതലാണ്. പ്രധാനമായും [[North Island|നോർത്ത് ഐലന്റിലാണ്]] കുക്ക് ദ്വീപുവാസികൾ താമസിക്കുന്നത്. 2006 [[census|സെൻസസ്]] അനുസരിച്ച് [[Cook Islands Māori|കുക്ക് ദ്വീപുവംശജരാജ]] മവോറികളാണെന്ന് 58,008 ആൾക്കാർ അവകാശപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=http://www.stats.govt.nz/census/2006-census-data/quickstats-about-culture-identity/quickstats-about-culture-and-identity.htm?page=para016Master|title=QuickStats About Culture and Identity – Pacific Peoples|accessdate=2007-06-12|work=2006 Census|publisher=[[Statistics New Zealand]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070829173025/http://www.stats.govt.nz/census/2006-census-data/quickstats-about-culture-identity/quickstats-about-culture-and-identity.htm?page=para016Master|archivedate=2007-08-29|url-status=dead}}</ref>
2010-11 സാമ്പത്തികവർഷം ഉദ്ദേശം 100,000 സന്ദർശകർ കുക്ക് ദ്വീപുകളിലേയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്യുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite web|url=http://www.mfem.gov.ck/docs/Treasury/Budget/2010-11/BPS%20n%20HYEFU/Combined%20HYEFU%202010-11.pdf|title=The Cook Islands Half Year Economic and Fiscal Update For the Financial Year 2010/2011|publisher=Cook Islands Ministry of Finance & Economic Management|page=7|date=December 2010|access-date=2013-08-24|archive-date=2012-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120720202328/http://www.mfem.gov.ck/docs/Treasury/Budget/2010-11/BPS%20n%20HYEFU/Combined%20HYEFU%202010-11.pdf|url-status=dead}}</ref> രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാന വ്യവസായവും സാമ്പത്തിക മേഖലയുടെ പ്രധാന ഭാഗവും [[tourism|വിനോദസഞ്ചാരമാണ്]]. ഓഫ്ഷോർ ബാങ്കിംഗ്, മുത്തുകൾ, സമുദ്രവിഭവങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ എന്നിവയും വ്യവസായങ്ങളാണ്.
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
* Gilson, Richard. ''The Cook Islands 1820–1950.'' Wellington, New Zealand: Victoria University Press, 1980. ISBN 0-7055-0735-1
==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Sister project links|voy=Cook Islands|Cook Islands}}
* {{Official website|http://www.cook-islands.gov.ck/ }} Cook Islands Government
* [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-c/cook-islands.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210080320/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-c/cook-islands.html |date=2008-12-10 }}
* {{CIA World Factbook link|cw|Cook Islands}}
* [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/cookislands.htm Cook Islands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080704000127/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/cookislands.htm |date=2008-07-04 }} from ''UCB Libraries GovPubs''
* {{dmoz|Regional/Oceania/Cook_Islands}}
{{Cook Islands topics}}
{{Navboxes
|title = Geographic locale
|list1 = {{Realm of New Zealand}}
{{Polynesia}}
{{Countries and territories of Oceania}}
}}
{{Culture of Oceania}}
[[വർഗ്ഗം:കുക്ക് ദ്വീപുകൾ]]
k5svdqkk4ywxphmqve2ffryh2fp5ub4
കനകലത
0
259691
4631283
4581466
2026-06-19T05:00:04Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631283
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kanakalatha}}
{{infobox person
| name = കനകലത
| image =
| birth_date = 24/08/1960
| birth_place = ഓച്ചിറ, കൊല്ലം ജില്ല
| death_date = {{death date and age|2024|05|06|1960|08|24|mf=yes}}
| death_place =
| occupation =
* തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| spouse =
* കാര്യവട്ടം ശശികുമാർ
വിവാഹ മോചിത (1989-2005)
| years_active = 1982-2023
}}
1990 കാലഘട്ടങ്ങളിലെ
മലയാള സിനിമയിൽ സജീവമായ
മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയായിരുന്നു
''' കനകലത.(ജനനം : 24 ഓഗസ്റ്റ് 1960 മരണം : 6 മേയ് 2024) '''
മലയാളത്തിൽ ഇതുവരെ 360 സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>[https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/actress-kanakalatha-passed-away-1.9537981 നടി കനകലത അന്തരിച്ചു മാതൃഭൂമി വാർത്ത]</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഓച്ചിറയിൽ
പരമേശ്വരൻ പിളളയുടെയും ചിന്നമ്മയുടെയും മകളായി 1960 ഓഗസ്റ്റ് 24ന് ജനനം. കൊല്ലം ഗവ. ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ കനകലത നാടകങ്ങളിലെ അഭിനയ മികവിൽ സിനിമയിലെത്തി.
1980-ൽ ഉണർത്ത് പാട്ട് എന്ന സിനിമയിൽ ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചെങ്കിലും ചിത്രം റിലീസായില്ല. പിന്നീട് 1982-ൽ റിലീസായ ചില്ല് എന്ന സിനിമയിലൂടെ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് സജീവമായി.
1989-ൽ
നടനും സംവിധായകനുമായ
കാര്യവട്ടം ശശികുമാറിനെ വിവാഹം ചെയ്തെങ്കിലും 2005-ൽ വിവാഹമോചിതയായി
ഈ ബന്ധത്തിൽ കനകലതക്ക് മക്കളില്ല.
ഒരു മലയാളചലച്ചിത്രനടിയാണ് കനകലത. നാടകാഭിനയത്തിലൂടെ കലാരംഗത്തെത്തിയ കനകലത 30 വർഷത്തോളം നാടക -ടെലിസീരിയൽ - ചലച്ചിത്ര രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.<ref name=mangalam>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/women/interview/53946 |title=അനുഭവങ്ങൾപാളിച്ചകൾ... -- മംഗളം ദിനപത്രം |access-date=2013-09-05 |archive-date=2013-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131207070631/http://www.mangalam.com/women/interview/53946 |url-status=dead }}</ref>
മലയാളത്തിൽ ഇതുവരെ ഏകദേശം 360 സിനിമകളിലും തമിഴിൽ 30 സിനിമയിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2023 ഏപ്രിൽ 8ന് റിലീസായ പൂക്കാലം എന്ന സിനിമയാണ് കനകലതയുടെ മലയാളത്തിലെ അവസാന സിനിമ.
ചില്ല്, കരിയിലക്കാറ്റ് പോലെ, രാജാവിൻ്റെ മകൻ, ജാഗ്രത, കിരീടം, വർണ്ണപകിട്ട്, എൻ്റെ സൂര്യപുത്രിയ്ക്ക്, കൗരവർ, അമ്മയാണെ സത്യം, ആദ്യത്തെ കൺമണി, തച്ചോളി വർഗീസ് ചേകവർ, സ്ഫടികം, അനിയത്തിപ്രാവ്, ഹരികൃഷ്ണൻസ്, മാട്ടുപ്പെട്ടി മച്ചാൻ, പ്രിയം എന്നിവയാണ് കനകലതയുടെ പ്രധാന സിനിമകൾ.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/05/06/actor-kanakalatha-passes-away.htmlനടി കനകലത അന്തരിച്ചു]</ref>
2022-ൽ
മറവിരോഗമായ അൽഷിമേഴ്സ് ബാധിച്ച കനകലത 2024 മെയ് 6ന് വൈകുന്നേരം
അന്തരിച്ചു.<ref>[https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/actress-kanakalatha-life-story-1.9539825കൊല്ലത്തിൻ്റെ അരങ്ങിൽ നിന്നുയർന്ന താരം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/life-of-actress-kanakalatha-1.9539819ചെറു വേഷങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധേയ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
TV Serials
* Paliyathachan (DD Malayalam)
* Preyasi (Surya TV)
* Sagaracharitham
* Pakida Pakida Pambaram (DD Malayalam)
* Agnisakshi
* Jwalayayi
* Veendum Jwalayayi
* Parinamam
* Ayisha
* Devaganga
* Women's Club
* Nagarathil Yakshi
* Jwala
* Sethuvinte Kathakal
* Uma
* Snehasammanam
* Snehadharangalode
* Swathu
* Vajram
* Ettu Sundarikalum Njanum
* Pavithra Jailillan as Jailer
* Snehapoorvam Lakshmi
* Manjadimanikal
* Mandoos (Kairali TV)
* Akshayapathram (Asianet)
* Alimanthrikan (Asianet)
* Tharavum Ponmuttaym (DD Malayalam)
* Jalamohini (Asianet)
* Harichandhnam (Asianet)
* Dracula (Asianet)
* Alaudhinte Albuthavilakku (Asianet)
* Velankani Mathavu (Asianet)
* Amma (Asianet)
* Pranayam (Asianet)
* Thulabharam (Surya TV)
* Sree Guruvayoorappan (Surya TV)
* Ente Manasaputhri (Asianet)
* Vava (Surya TV)
* Vasundhara Medicals (Asianet)
* Sooryaputhri (Surya TV)
* Devaragam (Asianet)
* Ammathottil (Asianet)
* Indumukhi Chandramathi (Surya TV)
* Swamiye Saramayyappa (Surya TV)
* Twenty Twenty One (20:21) (Asianet)
* Alaudeenum Albuthavilakkum (Asianet)
* Chandrodayam (Doordarshan)
* Oru Poo Viriyunnu (DD)
* Paattukalude Paattu (Surya TV)
* Ponnum Poovum (Amrita TV)
* Swami Ayyappan (Asianet)
* Kadamattathu Kathanar (Asianet)
* Ennu Swantham Jani (Surya TV)
* Ganga (Doordarshan)
* Sathyam Sivam Sundaram (Amrita TV)
* Ayalathe Sundari (Surya TV)
* Police (ACV)
* Pookkalam Varavayi (Zee Keralam)
* Oru Nimisham
* Wish You a Happy New Year
* Adipoli Family
* Sundarapurushan
* Aanakaryam Chenakaryam - webseries
* Kashithumbi
* Panchali Swayamvaram
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1960-ൽ ജനിച്ചവർ]]
{{actor-stub}}
ikpieszh4huzsoqj8rja0qaai8xjqxv
ഇരട്ടക്കുളങ്ങര രാമവാരിയർ
0
266576
4631148
3970818
2026-06-18T17:09:33Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631148
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Erattakulangara Rama Warrier}}
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന പ്രശസ്തനായ [[ആട്ടക്കഥ|ആട്ടക്കഥാകൃത്തും]], ചിത്രകാരനുമാണ് '''ഇരട്ടകുളങ്ങര രാമവാര്യർ. '''(ജനനം: 1725, മരണം:1775). [[തിരുവിതാംകൂർ ഭരണാധികാരികൾ|തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ്]] [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ|അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മയുടെ]] സദസ്യനായിരുന്നു. [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മയുടെ]] കാലത്ത് ചിത്രകാരനായി ഇദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശംസപറ്റിയിരുന്നു. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[ഇരട്ടക്കുളങ്ങര|ഇരട്ടക്കുളങ്ങരയിലാണ്]] ജീവിച്ചിരുന്നത്. '''കിരാതം''' എന്ന ഒരു ആട്ടക്കഥ മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം എഴുതിയത്. ഈ ഒറ്റ ആട്ടകഥയിലൂടെ കേരളഭാഷാസാഹിത്യത്തിൽ അനശ്വര പ്രതിഷ്ഠ നേടിയ കവിയാണ് ഇദ്ദേഹം. ഇരട്ടകുളങ്ങര മഹാദേവഭക്തനായിരുന്നു രാമവാര്യർ, അദേഹം ഇരട്ടകുളങ്ങര ദേവനു ദക്ഷിണയായാണ് കിരാതം ആട്ടകഥ രചിച്ചത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.kathakalinews.com/story.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-11-20 |archive-date=2013-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930015432/http://kathakalinews.com/story.asp |url-status=dead }}</ref> [[വടക്കുംനാഥക്ഷേത്രം|തൃശൂർ വടക്കുംനാഥ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള]] ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലുള്ള കുചേലഗോപാലം എന്ന ചിത്രം രാമവാര്യർ വരച്ചതാണ്.<ref>https://archive.today/20130917044625/keralavips.com/clientvipdetails.asp?Id=484</ref>
==ജീവിതരേഖ==
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ [[ഇരട്ടക്കുളങ്ങര|ഇരട്ടകുളങ്ങരയിലാണ്]] രാമവാര്യരുടെ ഗൃഹം സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നത്. [[ഇരട്ടക്കുളങ്ങര മഹാദേവക്ഷേത്രം|ഇരട്ടക്കുളങ്ങര മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിലെ]] കഴകം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. ഇരട്ടക്കുളങ്ങര മഹാദേവന്റെ ഭക്തനായിരുന്ന രാമവാര്യർ തന്റെ ഇഷ്ടദേവനു ദക്ഷിണയായി കിരാതം ആട്ടകഥ രചിച്ചുവെന്നാണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്. ഇരട്ടകുളങ്ങരയിൽ ദേവനു ആട്ടക്കഥ സമർപ്പിച്ചു ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും പുറത്തിറങ്ങവെ അമ്പലക്കാള അദ്ദേഹത്തെ കുത്തിക്കൊന്നുവത്രെ. ആട്ടക്കഥയിൽ '''''ജന്മം ഒടുങ്ങാൻ വരം കന്മഷാരെ തരേണമേ....''''' എന്ന പദപ്രയോഗം അദ്ദേഹത്തിനു അറം പറ്റിയതായി വിശ്വസിക്കുന്നു.
==[[കിരാതം ആട്ടക്കഥ]]==
[[പ്രമാണം:Kiratham Kathakali at Vazhappally Mahadevar Temple.jpg|250px|ലഘുചിത്രം|ഇടത്ത്|<small>[[വാഴപ്പള്ളി ശ്രീ മഹാദേവർക്ഷേത്രം|വാഴപ്പള്ളി ക്ഷേത്രത്തിൽ]] നടന്ന കിരാതം കഥകളി; കാട്ടാളനും കാട്ടാളത്തിയും തപസ്സുചെയ്യുന്ന അർജ്ജുനനും</small>]]
കഥകളിയിൽ വളരെ പ്രചാരവും ജനപ്രിയതയും ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ആട്ടക്കഥയാണ് കിരാതം. [[മഹാഭാരതം]] [[ആരണ്യ പർവ്വം|ആരണ്യപർവ്വത്തിലെ]] ഒരു ഭാഗമാണ് രാമവാര്യർ കിരാതം ആട്ടക്കഥയുടെ പ്രമേയം. [[അർജ്ജുനൻ|അർജ്ജുനനെ]] പ്രധാന കഥാപാത്രമാക്കിയാണ് ആട്ടക്കഥ രചിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.kathakalinews.com/storystore/013kiratham.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-10-24 |archive-date=2012-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014152019/http://kathakalinews.com/storystore/013kiratham.asp |url-status=dead }}</ref> മൂലകഥയുമായി അല്പം വേറിട്ടാണ് ആട്ടകഥ രചിച്ചിരിക്കുന്നത്. സാധാരണയായി മിക്ക ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിലും നിർബന്ധമായ പടിത്തരമായി നടത്താറുള്ള ആട്ടകഥകളിലൊന്നാണ് കിരാതം.
'''കഥ:''' ''പാണ്ഡവർ ചൂതുകളിയിൽ ശകുനിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കൗരവരോട് പരാജിതരാവുകയും രാജാധികാരങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ട് [[കാമ്യകവനം|കാമ്യകവനത്തിൽ]] അവർ താമസിക്കുന്ന കാലത്ത് [[വ്യാസൻ|വ്യാസമഹർഷി]] അവരെ വന്നുകാണുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദ്ദേശത്താൽ [[അർജ്ജുനൻ]] ദിവ്യാസ്ത്ര സമ്പാദനത്തിനായി [[കൈലാസം|കൈലാസത്തിൽ]] തപസ്സു ചെയ്യുവാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. അർജ്ജുനൻ പത്നി [[ദ്രൗപദി|ദ്രൗപദിയോട്]] യാത്രാനുവാദം ചോദിച്ച് തപസ്സിനായി പുറപ്പെടുന്നതോടെയാണ് ആട്ടകഥയിലെ ഒന്നാരംഗം ആരംഭിക്കുന്നത്. [[ശിവൻ|ശ്രീപരമശിവനെ]] ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട് വടക്കുനോക്കി സഞ്ചരിച്ച് [[ഹിമാലയം|ഹിമാലയത്തിലെ]] മലകൾ താണ്ടി ഗംഗാതടത്തിൽ എത്തുകയും അവിടെ ഒറ്റകാലിൽ നിന്നുകൊണ്ട് തപസ്സ് ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് രണ്ടും മൂന്നും രംഗങ്ങൾ. [[ദേവേന്ദ്രൻ]] തന്റെ പുത്രനായ അർജ്ജുനന്റെ തപഃശക്തി മനസ്സിലാക്കാൻ അപ്സരസ്സുകളെ അയക്കുന്നതും അവർ നിരാശരായി മടങ്ങുന്നതും നാലും അഞ്ചുംരംഗങ്ങളിൽ വർണ്ണിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ അപേക്ഷയെ തുടർന്ന് [[പാർവ്വതി|ശ്രീപാർവ്വതീദേവി]] അർജ്ജുനന് വരം നൽകുവാൻ ശ്രീമഹാദേവനോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. പാർത്ഥന്റെ ഉള്ളിലെ അഹന്തമാറ്റിവേണം വരം നൽകേണ്ടത് എന്നു പറയുന്ന ഭഗവാൻ ശിവൻ കാട്ടാളവേഷം ധരിക്കുന്നു. കാട്ടാളസ്ത്രീയായി പാർവ്വതിയും വനചരഗണങ്ങളായി ഭൂതഗണങ്ങളും ശ്രീപരമശിവനു അകമ്പടിയാവുന്നതാണ് ആറാം രംഗത്തിൽ. അർജ്ജുനനെ വധിക്കുവാനായി ദുര്യോധനൻ മുകാസുരനെ അയക്കുന്നു. ഒരു പന്നിയായി കാട്ടിലെത്തിയ മൂകാസുരനെ ശ്രീപരമേശ്വരൻ വലയിൽ കുരുക്കുന്നു. പന്നി വലഭേദിച്ച് പുറത്തുചാടി ഓടുന്നു. കാട്ടാളൻ പന്നിയെ പിന്തുടരുന്നു ഇതാണ് ഏഴാം രംഗത്തിൽ.
അവസാന രംഗമായ എട്ടിൽ, പന്നിയെ പിന്തുടർന്ന് കാട്ടാളനും കാട്ടാളത്തിയും കൂട്ടരും അർജ്ജുനൻ തപസ്സുചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തിച്ചേരുന്നു. തപസ്സുചെയ്യുന്ന അർജ്ജുനനെ പന്നി ആക്രമിക്കാൻ പാഞ്ഞടുക്കുമ്പോൾ കാട്ടാളൻ അമ്പെയ്യുന്നു. ആ സമയത്തുതന്നെ അർജ്ജുനനും പന്നിയെ അമ്പെയ്യുന്നു. ഇരുവരുടേയും അസ്ത്രങ്ങളേറ്റ് പന്നി ചത്തുവീഴുന്നു. തന്റെ വല ഭേദിച്ച പന്നിയെ താനാണ് ആദ്യം അമ്പെയ്തതെന്നും കാട്ടിലെ മൃഗങ്ങൾ തനിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്നും കാട്ടാളൻ വാദിക്കുന്നു. കൂടാതെ അർജ്ജുനനെ വളരെ അധിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഈ വഴക്കു കൂട്ടൽ ഘോരയുദ്ധത്തിലേക്ക് വഴിതെളിക്കുന്നു. അർജ്ജുനന്റെ അസ്ത്രങ്ങൾ കാട്ടാളസ്ത്രീയുടെ ശാപം നിമിത്തം പൂക്കളായി കാട്ടാളനു പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തുന്നു. തുടർന്നുള്ള യുദ്ധത്തിൽ അർജ്ജുനനു വില്ലും നഷ്ടപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് മുഷ്ടിയുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നു. കാട്ടാളൻ അർജ്ജുനനെ എടുത്തെറിയുന്നു, താൻ രാവിലെ ശിവപൂജ ചെയ്തപ്പോൾ ഉപയോഗിച്ച പൂക്കൾ കാട്ടാള ശിരസ്സിൽ കണ്ട അർജ്ജുനൻ ഈ കാട്ടാളൻ ശ്രീപരമശിവൻ തന്നെയാണോ എന്നു സംശയിക്കുന്നു. പരാജിതനും ക്ഷീണിതനുമായി നിലത്തു വീണ അർജ്ജുനൻ അഹങ്കാരം മാറി ഭഗവാൻ ശിവനെ സ്തുതിക്കുന്നു. കാട്ടാളനും കാട്ടാളത്തിയും മാറി ആ സ്ഥാനത്ത് സാക്ഷാൽ ശ്രീപരമേശ്വരനെയും ശ്രീപാർവ്വതീദേവിയെയും കാണുന്നു. നടന്നതെല്ലാം ഭഗവാന്റെ ലീലാവിലാസമായിരുന്നുവെന്നു മനസ്സിലാക്കി അർജ്ജുനൻ ഭക്തിപൂർവ്വം അവരെ നമസ്കരിക്കുന്നു. ശിവ-പാർവ്വതിമാർ അർജ്ജുനനു ദിവ്യമായ പാശുപതാസ്ത്രം നൽകി അനുഗ്രഹിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അവർ അപ്രത്യക്ഷരാവുകയും അർജ്ജുനന്റെ ശിവസ്തുകളോടെ ആട്ടക്കഥ പൂർണ്ണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.''
===കിരാതം ആട്ടക്കഥയിൽ നിന്നും===
"<sub>ഹരഹര ശിവ ശംഭോ ശങ്കരാ വിശ്വമൂർത്തേ ശിവശിവ ശരണം ത്വം ശൈശവം മേ ക്ഷമസ്വ ഹിമഗിരിസുതയെന്നും ഞാനറിഞ്ഞീല ദേവീ</sub>
<sub>മമകൃതമപരാധം സർവ്വമേതൽ ക്ഷമസ്വ</sub>"
==മറ്റു കൃതികൾ==
കിരാതം ആട്ടക്കഥ കൂടാതെ ഒരു തിരുവാതിര കളിപ്പാട്ട് കൂടി അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. നളചരിതം തിരുവാതിരപ്പാട്ട് (നളചരിതം ആട്ടക്കഥയല്ല) എന്ന പേരിലാണ് അത് അറിയപ്പെടുന്നത്.
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ആട്ടക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]]
tlc0lr8d5okyx4yt4ljlyguaxlxbb1q
രാഘവൻ
0
266907
4631099
4629159
2026-06-18T14:10:03Z
Malikaveedu
16584
4631099
wikitext
text/x-wiki
{{featured}}
{{Infobox person
| name = രാഘവൻ
| image =
[[File:RAGHAVAN.jpg|thumb|250px]]
| birth_date = {{Birth date and age|1941|12|12|df=y}}
| children = [[ജിഷ്ണു രാഘവൻ]] <br>ജ്യോത്സ്ന
| nationality = [[ഇന്ത്യൻ]]
| occupation ={{hlist|നടൻ|സംവിധായകൻ|തിരക്കഥാകൃത്ത്}}
| parents = ആലിങ്കൽ ചത്തുക്കുട്ടി<br> കല്യാണി
| years_active= 1968-ഇന്ന്
| spouse = ശോഭ
| height = 1.66 m <ref>https://m.imdb.com/name/nm1740873/</ref>
}}
[[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമേഖലയിലെ]] പ്രസിദ്ധനായ ഒരു നടനാണ് '''ആലിങ്കൽ''' '''രാഘവൻ''' (ജനനം: ഡിസംബർ 12, 1941).<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Raghavan/news|title=Raghavan Indian actor|website=timesofindia.indiatimes.com}}</ref> [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[തളിപ്പറമ്പ്]] സ്വദേശിയായ രാഘവൻ നൂറോളം ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/film-on-sree-narayana-guru-to-be-released-on-friday/articleshow/5535871.cms|title=Film on Sree Narayana Guru to be released on Friday | Thiruvananthapuram News|newspaper=[[The Times of India]]|date=4 February 2010 |access-date=8 April 2022}}</ref><ref name="jishn">{{Cite news|last=Bureau|first=Kerala|date=27 Mar 2016|title=A promising career cut short by cancer|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/malayalam-actor-jishnu-raghavan-a-promising-career-cut-short-by-cancer/article8401215.ece}}</ref>
==ബാല്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും==
1941 [[ഡിസംബർ]] 12-ന് ആലിങ്കൽ ചാത്തുക്കുട്ടിയുടെയും കല്യാണിയുടെയും മകനായി [[കണ്ണൂർ|കണ്ണൂരിലെ]] [[തളിപ്പറമ്പ്|തളിപ്പറമ്പിൽ]] പൂക്കോത്തു തെരുവിൽ രാഘവൻ [[ജനനം|ജനിച്ചു]].<ref name="msidb">[http://www.malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=actors&artist=Raghavan മലയാളസംഗീതം ഡേറ്റാബേസിൽ നിന്ന്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131006053444/http://www.malayalasangeetham.info/displayProfile.php?category=actors&artist=Raghavan |date=2013-10-06 }} രാഘവൻ</ref> തളിപ്പറമ്പിലെ മൂത്തേടത്ത് ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾവിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം [[കോഴിക്കോട്]] ഗുരുവായൂരപ്പൻ കോളേജിലും പഠിച്ചു. [[മധുര|മധുരയിലെ]] ഗ്രാമീണ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ടിൽ നിന്നും റൂറൽ എഡ്യൂക്കേഷനിൽ ബിരുദം നേടിയ രാഘവൻ [[ഡൽഹി|ഡൽഹിയിലെ]] നാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയിൽ നിന്ന് ഡിപ്ലോമയും കരസ്തമാക്കി.<ref name=msidb/><ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/how-veteran-malayalam-actor-raghavan-came-to-be-a-part-of-telugu-film-uma-maheshwara-ugra-roopasya/article32265318.ece|title=How veteran Malayalam actor Raghavan came to be a part of Telugu film 'Uma Maheshwara Ugra Roopasya'|website=The Hindu|date=4 August 2020|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/actor-raghavan-on-chakkarapanthal/articleshow/54866479.cms|title=Actor Raghavan on Chakkarapanthal|website=timesofindia.indiatimes.com|date=15 October 2015|language=en}}</ref>
==കുടുംബം==
ശോഭയാണ് രാഘവന്റെ ഭാര്യ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/jishnu-gifts-a-cup-of-tea-to-his-parents/articleshow/49712472.cms|title=Jishnu gifts a cup of tea to his parents|website=timesofindia.indiatimes.com|date=8 November 2015|language=en}}</ref> ജിഷ്ണുവും ജ്യോത്സ്നയുമാണ് മക്കൾ. സിനിമയുടെ തിരക്കുകളിൽ നിന്നെല്ലാം മാറി രാഘവൻ ഇപ്പോൾ വിശ്രമജീവിതം നയിക്കുന്നു.<ref name=msidb/><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/i-used-to-love-housework-jishnu-raghavan/articleshow/51310883.cms?from=mdr|title=I used to love housework: Jishnu Raghavan|website=The Times of India|date=24 January 2017 |language=en}}</ref>
==അഭിനയജീവിതം==
പ്രീ-യൂണിവേഴ്സിറ്റിക്കു ശേഷം രണ്ടു വർഷം ടാഗോർ കലാസമിതിയിൽ നടനായി.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/it-is-difficult-to-believe-jishnu-is-no-more-raghavan/articleshow/52007649.cms|title=It is difficult to believe Jishnu is no more: Raghavan|website=timesofindia.indiatimes.com|date=27 April 2016|language=en}}</ref> [[മംഗലാപുരം]], [[കൂർഗ്]], മർക്കാറാ തുടങ്ങി [[കേരളം|കേരളത്തിനു]] പുറത്തും [[നാടകം]] അവതരിപ്പിച്ചു. [[കന്നഡ|കന്നഡയിൽ]] ''ഓരുകെ മഹാസഭ്യ'' എന്ന [[ചലച്ചിത്രം]] ചെയ്തു. പിന്നീട് ''ചൗക്കട ദ്വീപ്'' എന്ന കന്നഡ ചിത്രത്തിൽ നായകനായി അഭിനയിച്ചു. 1968-ൽ പുറത്തുവന്ന ''കായൽക്കരയിൽ'' ആണ് രാഘവന്റെ ആദ്യ മലയാള ചിത്രം. അതിനുശേഷം [[അഭയം]], [[ചെമ്പരത്തി]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ കൂടി അഭിനയിച്ചു. നൂറോളം ചിത്രങ്ങളിൽ ഇതിനോടകം അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=msidb/>
==ഫിലിമോഗ്രഫി==
===ഒരു നടനെന്ന നിലയിൽ===
{| class="wikitable"
! വർഷം
! ചലച്ചിത്രം
! കഥാപാത്രം
! ഭാഷ
! കുറിപ്പ്
|-
|1968
|''[[കായൽക്കരയിൽ]]''
|
|മലയാളം അരങ്ങേറ്റം
|
|-
|rowspan="3"|1969
|''ചൗക്കട ദീപ''
|
|കന്നഡ അരങ്ങേറ്റം
|
|-
|''റെസ്റ്റ് ഹൗസ്''
|രാഘവൻ
|മലയാളം
|
|-
|''വീട്ടു മൃഗം''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="3"|1970
|''[[കുട്ടാവാലി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[അഭയം]]''
|മുരളി
|മലയാളം
|
|-
|''[[അമ്മയെന്ന സ്ത്രീ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="5"|1971
|''[[സിഐഡി നസീർ]]''
|സിഐഡി ചന്ദ്രൻ
|മലയാളം
|
|-
|''[[തപസ്വിനി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[പ്രതിധ്വനി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ആഭിജാത്യം]]''
|ചന്ദ്രൻ
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഉമ്മാച്ചു]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="2"|1972
|''[[നൃത്തശാല]]''
|വേണു
|മലയാളം
|
|-
|''[[ചെമ്പരത്തി]]''
|ദിനേശ്
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="13"|1973
|''[[ചായം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ദർശനം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[മഴക്കാറു]]''
|രാധാകൃഷ്ണൻ
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഗായത്രി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[പെരിയാർ]] ''
|സന്തോഷം
|മലയാളം
|
|-
|''[[ആരാധിക]]''
|ഹരി
|മലയാളം
|
|-
|''[[ശാസ്ത്രം ജയിച്ചു മനുഷ്യൻ തോട്ട്|ശാസ്ത്രം ജയിച്ചു മനുഷ്യൻ തോറ്റു]]''
|വേണുഗോപാൽ
|മലയാളം
|
|-
|''[[നഖങ്ങൾ]]''
|യേശുദാസ്
|മലയാളം
|
|-
|''[[പ്രേതങ്ങളുടെ താഴ്വര]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഉദയം]]''
|മോഹൻദാസ്
|മലയാളം
|
|-
|''[[ആശാചക്രം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[സ്വർഗ പുത്രി]]''
|ഡോക്ടർ
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഉർവ്വശി ഭാരതി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="12"|1974
|''[[ചഞ്ചല]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[കാമിനി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[യുവനം]]''
|രവി
|മലയാളം
|
|-
|''[[സപ്തസ്വരങ്ങൾ]]''
|അജയൻ
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജഹംസം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[മോഹം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[അയലത്തെ സുന്ദരി]]''
|വേണു
|മലയാളം
|
|-
|''[[നഗരം സാഗരം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഭൂഗോലം തിരിയുന്നു]]''
|സുകുമാരൻ
|മലയാളം
|
|-
|''[[സ്വർണവിഗ്രഹം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[പാതിരാവും പകൽവെളിച്ചവും]] ''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[പട്ടാഭിഷേകം]]''
|ഗിരീഷ്
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="7"|1975
|''[[സ്വാമി അയ്യപ്പൻ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[നിറമാല]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[മധുരപ്പതിനെഴു]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഉൽസവം]]''
|ഗോപി
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഭാര്യ ഇല്ല രാത്രി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[അയോധ്യ]]''
|മാധവൻകുട്ടി
|മലയാളം
|
|-
|''[[മൽസരം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="7"|1976
|''[[ആലിംഗനം]]''
|രമേഷ്
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഹൃദയം ഒരു ക്ഷേത്രം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[മധുരം തിരുമധുരം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ലൈറ്റ് ഹൗസ്]]''
|രഘു
|മലയാളം
|
|-
|''[[മാനസവീണ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[അംബ അംബിക അംബാലികാ]]''
|സാൽവരാജകുമാരൻ
|മലയാളം
|
|-
|''[[പാൽക്കടൽ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="9"|1977
|''[[ശ്രീമുരുകൻ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[മനസ്സൊരു മയ്യിൽ|മനസ്സൊരു മയിൽ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ആദ്യപാദം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ശുക്രദാസ|ശുക്രദശ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജപറമ്പറ|രാജപരമ്പര]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ടാക്സി ഡ്രൈവർ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഊഞ്ഞാൽ]]''
|മധു
|മലയാളം
|
|-
|''[[വിടരുന്ന മൊട്ടുകൾ]]''
|ഗോപാൽ
|മലയാളം
|
|-
|''[[വരദക്ഷിണ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="9"|1978
|''[[പ്രിയദർശിനി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[വടക്കാക്ക് ഒരു ഹൃദയം|വാടകയ്ക്ക് ഒരു ഹൃദയം]]''
|പരമേശ്വര പിള്ള
|മലയാളം
|
|-
|''[[കൈതപ്പൂ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഹേമന്തരാത്രി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ബാലപരീക്ഷണം|ബലപരീക്ഷണം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[റൗഡി രാമു]]''
|വാസു
|മലയാളം
|
|-
|''[[അനുമോദനം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജു റഹീം]]''
|സുരേഷ്
|മലയാളം
|
|-
|''[[മനോരഥം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="11"|1979
| ''[[അജ്ഞാത തീരങ്ങൾ]]''
|
| മലയാളം
|
|-
|''[[ഇന്ദ്രധനുസ്സ്]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഒറ്റപ്പെട്ടവർ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ജിമ്മി]]''
|ജോസഫ്
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഇവൾ ഒരു നാടോടി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[അമൃതചുംബനം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[രാജവീഥി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ലജ്ജാവതി]] ''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[കണ്ണുകൽ]]''
|സുധാകരൻ
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഹൃദയത്തിന്റെ നിറങ്ങൾ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഈശ്വര ജഗദീശ്വര]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="5"|1980
|''[[അങ്ങാടി]]''
|ഇൻസ്പെക്ടർ
|മലയാളം
|
|-
|''[[അമ്മയും മക്കളും]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[സരസ്വതീയാമം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഐവർ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[അധികാരം]]''
|രവീന്ദ്രൻ
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="3"|1981
|''[[പൂച്ചസന്യാസി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[വാടക വീട്ടിലെ അതിധി|വാടക വീട്ടിലെ അതിഥി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[പഞ്ചപാണ്ഡവർ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="4"|1982
|''[[അംഗുരം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഇന്നേങ്കിൽ നാലെ|ഇന്നല്ലെങ്കിൽ നാളെ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[പൊന്മുടിഗോപി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ലഹരി]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="3"|1985
|''[[ഏഴു മുതൽ ഒപ്പത്തു വരെ|ഏഴു മുതൽ ഒൻപതു വരെ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[രംഗം]]''
|നാണു
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഞാൻ പിറന്ന നാട്ടിൽ]]''
|ഡിവൈഎസ്പി രാഘവ മേനോൻ
|മലയാളം
|
|-
|1986
|''[[ചെക്കേരനൊരു ചില്ല|ചേക്കേറാൻ ഒരു ചില്ല]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|1987
|''[[എല്ലാവര്ക്കും നന്മകൾ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="2"|1988
|''[[1921]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[തെളിവ്]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="2"|1992
|''[[അദ്വൈതം]]''
|കിഴക്കേടൻ തിരുമേനി
|മലയാളം
|
|-
|''[[പ്രിയപെട്ട കുക്കു]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|1993
|''[[ഓ ഫാബി]]''
|പി സി രാജാറാം
|മലയാളം
|
|-
|1994
|''[[അവൻ അനന്തപത്മനാഭൻ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|1995
|''[[പ്രായിക്കര പപ്പൻ]]''
|കണാരൻ
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="2"|1997
|''[[കുളം]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[അത്യുന്നതങ്ങളിൽ കൂടാരം പണിതവർ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|1999
|''[[വർണ്ണച്ചിറകുകൾ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|2000
|''[[ഇന്ദ്രിയം]]''
|ശങ്കരനാരായണൻ
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="2"|2001
|''[[മേഘമൽഹാർ]]''
|മുകുന്ദന്റെ അച്ഛൻ
|മലയാളം
|
|-
|''[[വക്കളത്ത് നാരായണൻകുട്ടി|വക്കാലത്ത് നാരായണൻകുട്ടി]]''
|ജഡ്ജി
|മലയാളം
|
|-
|2004
|''[[ഉദയം]]''
|ജഡ്ജി
|മലയാളം
|
|-
|2009
|''[[എന്റെ വലിയ പിതാവ്]]''
|ഡോക്ടർ
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="2"|2010
|''[[സ്വന്തം ഭാര്യ സിന്ദാബാദ്]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഇൻജെനിയം ഓറൽ]]''
|പിഷാരടി മാസ്റ്റർ
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="3"|2012
|''[[രംഗം ഒന്ന് നമ്മുടെ വീട്]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|''[[ബാങ്കിംഗ് അവേഴ്സ് 10 ടു 4]] ''
|ലക്ഷ്മിയുടെ അച്ഛൻ
|മലയാളം
|
|-
|''[[ഓർഡിനറി]]''
|പുരോഹിതൻ
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="2"|2013
|''[[ആട്ടക്കഥ]]''
|ശ്രീധരൻ നമ്പൂതിരി
|മലയാളം
|
|-
|''[[നിശബ്ദതയുടെ ശക്തി]]''
|അരവിന്ദന്റെ അച്ഛൻ
|മലയാളം
|
|-
|2014
|''[[അപ്പോത്തിക്കിരി]]''
|ശങ്കർ വാസുദേവ് ഡോ
|മലയാളം
|
|-
|2015
|''[[ഉപ്പ് മാമ്പഴം]]''
|സ്വാമി
|മലയാളം
|
|-
|2016
|''[[ആൾരൂപങ്ങൾ]]''
|പണിക്കർ
|മലയാളം
|
|-
|2017
|''[[C/O സൈറ ബാനു]]''
|കോടതി ജഡ്ജി
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="3"|2018
|''[[പ്രേതം 2]]''
|വേണു വൈദ്യർ
|മലയാളം
|
|-
|''[[എന്റെ ഉമ്മാന്റെ പെരു|എന്റെ ഉമ്മാന്റെ പേര്]]''
|രാഘവൻ
|മലയാളം
|
|-
|''[[ദേഹാന്തരം]]''
|
|മലയാളം
|ഷോർട്ട് ഫിലിം
|-
|2019
|''[[ലൂക്കാ]]''
|ഡോക്ടർ
|മലയാളം
|
|-
|rowspan="2"|2020
|''[[ഉമാ മഹേശ്വര ഉഗ്ര രൂപസ്യ]]''
|
|തെലുങ്ക് അരങ്ങേറ്റം
|
|-
|''[[കിലോമീറ്ററുകൾ & കിലോമീറ്ററുകൾ]]''
|
|മലയാളം
|
|-
|2021
|''[[പാത്തോൻപാഠം നൂറ്റണ്ടു]]''
|ഈശ്വരൻ നമ്പൂതിരി
|മലയാളം
|}
===ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകൾ===
{| class="wikitable sortable"
!വർഷം
!തലക്കെട്ട്
!ചാനൽ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2001
|''വാകച്ചാർത്ത്''
|[[ദൂരദർശൻ]]
|
|-
|2001
|''ശമനതലം''
|[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]]
|
|-
|2002
|''വസുന്ദര മെഡിക്കൽസ്''
|[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]]
|
|-
|2003
|''ശ്രീരാമൻ ശ്രീദേവി''
|[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]]
|
|-
|2004
|''മുഹൂർത്തം''
|[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]]
|
|-
|2004
|''[[കടമറ്റത്ത് കത്തനാർ]] ''
|[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]]
|<ref>{{cite web|url=http://www.nettv4u.com/about/Malayalam/tv-serials/kadamattathu-kathanar|title=Kadamattathu Kathanar on Asianet Plus|work=www.nettv4u.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://m.timesofindia.com/tv/news/malayalam/kadamattathu-kathanar-to-prof-jayanthi-malayalam-tvs-iconic-on-screen-characters-of-all-time/amp_etphotostory/83663162.cms|title = 'Kadamattathu Kathanar' to 'Prof. Jayanthi': Malayalam TV's iconic on-screen characters of all time|website = [[The Times of India]]|date = 19 June 2021}}</ref>
|-
|2004-2009
|''[[മിന്നുകെട്ട്]]''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|<ref>{{Cite web|title=Far from the flashy crowd|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/media/story/20071008-far-from-the-flashy-crowd-734248-2007-09-28|website=Indiatoday.in|first=Aditi|last=Pai|date=8 October 2007|accessdate=21 May 2023}}</ref><ref>{{Cite web|title=മിന്നുകെട്ടിലെ ‘അശകൊശലേ പെണ്ണുണ്ടോ’മലയാളികൾ മറന്നിട്ടില്ല;സരിതയുടെ വിശേഷങ്ങൾ|url= https://www.manoramaonline.com/style/style-factor/2019/06/09/serial-actress-saritha-balakrishnan-interview.html|website=Manorama Online|language=malayalam}}</ref>
|-
|2005
|''കൃഷ്ണകൃപാസാഗരം''
|[[അമൃത ടി.വി]]
|
|-
|2006
|''സ്നേഹം''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|
|-
|2007
|''സെന്റ് ആന്റണി''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|
|-
|2008
|''ശ്രീഗുരുവായൂരപ്പൻ''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|
|-
|2008
|''വേളാങ്കണി മാതാവ്''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|
|-
|2009
|''സ്വാമിയേ ശരണം അയ്യപ്പാ''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|
|-
|2010
|''രഹസ്യം''
|[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]]
|
|-
|2010
|''ഇന്ദ്രനീലം''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|
|-
|2012-2013
|''[[ആകാശദൂത്]]''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|<ref>{{Cite web|url=https://nettv4u.com/about/Malayalam/tv-serials/akashadoothu|title=Akashadoothu Malayalam Mega Television Serial Online Drama|website=nettv4u}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.oneindia.com/culture/media/2012/sthreedhanam-second-part-is-on-miniscreen-102737.html|title=ആകാശദൂതിന് പിന്നാലെ സ്ത്രീധനവും മിനിസ്ക്രീനിൽ|first=Ravi|last=Nath|date=3 July 2012|website=malayalam.oneindia.com|language=ml}}</ref>
|-
|2012
|''സ്നേഹക്കൂട്''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|
|-
|2014-2016
|''ഭാഗ്യലക്ഷ്മി''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|
|-
|2016
|''അമ്മേ മഹാമായേ''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|
|-
|2017
|''മൂന്നുമണി''
|[[പൂക്കൾ]]
|
|-
|2017-2019
|''[[വാനമ്പാടി]]''
|[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]]
|<ref name="Vanambadi online streaming on Hotstar">{{cite web |title= Vanambadi online streaming on Hotstar |work= [[Hotstar]] |url= https://www.hotstar.com/tv/vanambadi/s-997 |author= [[Asianet (TV channel)|Asianet]] |date= 30 January 2017 |access-date= 29 January 2017 |archive-date= 2019-04-20 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190420010720/https://www.hotstar.com/tv/vanambadi/s-997 |url-status= dead }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.hotstar.com/in/tv/vanambadi/s-997 |website=www.hotstar.com |title=No. of episodes in Vanambadi |access-date=2024-04-16 |archive-date=2020-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200815164106/https://www.hotstar.com/in/tv/vanambadi/s-997 |url-status=dead }}</ref>
|-
|2017–2020
|''[[കസ്തൂരിമാൻ]]''
|[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]]
|<ref name="televisionpost">{{cite web|url=http://www.televisionpost.com/television/asianet-to-air-kasthooriman-from-11-dec/|website=televisionpost.com|title=Asianet to air 'Kasthooriman' from 11 Dec|access-date=2017-12-18|archive-date=2017-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222050901/http://www.televisionpost.com/television/asianet-to-air-kasthooriman-from-11-dec/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/kasthooriman-a-new-serial-on-asianet/articleshow/62070122.cms|title=Kasthooriman, a new serial on Asianet|work=The Times}}</ref>
|-
|2019
|''മൗനരാഗം''
|[[സ്റ്റാർ വിജയ്]]
|തമിഴ് സീരിയൽ<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/daily-soap-mouna-raagam-to-go-off-air-soon-baby-krithika-turns-emotional/articleshow/78123944.cms|title=Daily soap Mouna Raagam to go off-air soon; Baby Krithika turns emotional|website=[[The Times of India]]|date=15 September 2020 }}</ref>
|-
|2021–ഇന്ന്
|''കാളിവീട്''
|[[സൂര്യ ടി.വി]]
|
|-
|}
===സംവിധാനം===
{|class="wikitable"
!വർഷം
!സിനിമയുടെ പേര്
!കുറിപ്പ്
|-
|1987
|''[[കിളിപ്പാട്ട്]]''
|<ref>{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=2013|title=Kilippaattu|accessdate=2014-10-21|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref>
|-
|1988
|''[[തെളിവ്]]''
|<ref>{{cite web|title=Evidence (Puthumazhatthullikal)-Movie Details|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=2161|access-date=2013-12-14}}</ref>
|-
|}
===തിരക്കഥ===
{|class="wikitable"
!വർഷം
!സിനിമയുടെ പേര്
!കുറിപ്പ്
|-
|1988
|''[[തെളിവ്]]''
|<ref>{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/a.php?7537 |title=Kilippaattu |accessdate=2014-10-21 |publisher=malayalasangeetham.info |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141022032824/http://malayalasangeetham.info/a.php?7537 |archivedate=22 October 2014 }}</ref>
|-
|}
==അവാർഡുകൾ==
{| class="wikitable"
! വർഷം
! അവാർഡ്
! തലക്കെട്ട്
! ജോലി
! ഫലമായി
! റഫ
|-
|2018
|''[[ഏഷ്യാനെറ്റ് ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകൾ]]''
|ആജീവനാന്ത നേട്ടം
|''[[കസ്തൂരിമാൻ]]''
|{{won}}
|<ref>{{Cite web|title=Asianet television awards 2019 Winners List {{!}} Telecast Details|url=https://www.vinodadarshan.com/2019/08/asianet-television-awards-2019-winners.html|access-date=2022-01-21|website=Vinodadarshan}}</ref>
|-
|2018
|''തരംഗിണി ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകൾ''
|ആജീവനാന്ത നേട്ടം
|''[[വാനമ്പാടി]]''
|{{won}}
|<ref>{{cite web |url=https://www.hotstar.com/in/tv/vanambadi/s-997 |website=www.hotstar.com |title=No. of episodes in Vanambadi |access-date=2024-04-16 |archive-date=2020-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200815164106/https://www.hotstar.com/in/tv/vanambadi/s-997 |url-status=dead }}</ref>
|-
|2018
|''ജന്മഭൂമി അവാർഡുകൾ''
| മികച്ച സ്വഭാവ നടൻ
|''[[കസ്തൂരിമാൻ]]''
|{{won}}
|<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/sreeram-ramachandran-on-kasthooriman-going-off-air-i-dont-feel-like-the-show-is-over/articleshow/81776408.cms|title=Sreeram Ramachandran on 'Kasthooriman' going off-air: I don't feel like the show is over|work=[[The Times of India]]|language=en}}</ref>
|-
|2019
|''കേരള സംസ്ഥാന ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകൾ''
| മികച്ച നടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്
|''ദേഹാന്തരം''
|{{won}}
|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/malayalam-tv-actors-felicitated-at-state-television-awards/articleshow/71876761.cms|title=Malayalam TV actors felicitated at State Television Awards}}</ref>
|-
|2019
|''Thoppil Bhasi Award''
|ആജീവനാന്ത നേട്ടം
|—
|{{won}}
|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/kochi/raghavan-honoured-with-thoppil-bhasi-award/articleshow/69904697.cms|title=Raghavan honoured with Thoppil Bhasi award|date=27 June 2019|website=timesofindia.indiatimes.com}}</ref>
|-
|2024
|''പി ഭാസ്കരൻ ജന്മശതാബ്ദി പുരസ്കാരം''
|—
|—
|{{won}}
|<ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/malayalam/movies/p-bhaskaran-birth-centenary-award-to-veteran-actor-raghavan-192905|title=Actor Raghavan: P Bhaskaran Birth Centenary Award to actor Raghavan|website=zeenews.india.com|date=13 April 2024}}</ref>
|}
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.youtube.com/watch?v=tG3-25EXyCs യൂട്യൂബിൽ നിന്ന് രാഘവൻ]
*[http://www.kathoram.com/malayalam/videos/interviews/17636-interview-with-actor-raghavan.html കാതോരം ഡേറ്റാബേസി നിന്ന്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[https://www.imdb.com/name/nm1740873/ രാഘവൻ]
{{Commons category|Raghavan (actor)}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]]
k14xn44vbmheb9ycc6ysjxx6n9envb7
കാട്ടുമൂങ്ങ
0
268274
4631301
3970142
2026-06-19T07:21:11Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631301
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Spot-bellied_eagle-owl}}
{{Taxobox
| name = കാട്ടുമൂങ്ങ
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref>{{IUCN|id=106002222 |title=''Bubo nipalensis'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 July 2012}}</ref>
| image = Spot-bellied Eagle-Owl by N.A. Nazeer.jpg
| image_caption=
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Strigiformes]]
| familia = [[Strigidae]]
| genus = ''[[Bubo (genus)|Bubo]]'' (but see text)
| species = '''''B. nipalensis'''''
| binomial = ''Bubo nipalensis''
| binomial_authority = [[Brian Houghton Hodgson|Hodgson]], 1836
}}
കാട്ടുമൂങ്ങയെ<ref name=BoK>{{cite journal|last1=J|first1=Praveen|title=A checklist of birds of Kerala, India|journal=Journal of Threatened Taxa|date=17 November 2015|volume=7|issue=13|pages=7983–8009|doi=10.11609/JoTT.2001.7.13.7983-8009|url=http://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/2001/3445}}</ref> <ref name=eBird>{{cite web|title=eBird India- Kerala|url=http://ebird.org/ebird/india/subnational1/IN-KL?yr=all|website=eBird.org|publisher=Cornell Lab of Ornithology|accessdate=24 സെപ്റ്റംബർ 2017}}</ref><ref name=BoK_Book>{{cite book|last1=കെ.കെ.|first1=നീലകണ്ഠൻ|title=കേരളത്തിലെ പക്ഷികൾ|date=2017|publisher=[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]|isbn=978-81-7690-251-9|pages=498|edition=5|url=|accessdate=25 സെപ്റ്റംബർ 2017}}</ref><ref name=BoSI>{{cite book|last1=Grimmett|first1=Richard|last2=Inskipp|first2=Tim|last3=P.O.|first3=Nameer|title=Birds of Southern India [Thekke Indiayile Pakshikal (Malayalam version)]|date=2007|publisher=BNHS|location=Mumbai|accessdate=24 സെപ്റ്റംബർ 2017}}</ref> ഇംഗ്ലീഷിൽ '''Spot-bellied Eagle-Owl''', അല്ലെങ്കിൽ '''Forest Eagle-Owl''' എന്നു വിളിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രീയ നാമം ''Bubo nipalensis'' എന്നാണ്. കാട്ടിൽ കഴിയുന്ന പക്ഷിയാണ്.
==വിവരണം==
[[File:BuboNipalensisSmit.jpg|thumb|left]]
കാട്ടുമൂങ്ങ വലിയ പക്ഷിയാണ്. 55-65 സെ.മീ നീളമുണ്ട്. തൂക്കാം 1.4 കി.ഗ്രാം കാണും. <ref name=IndianBio>[http://avis.indianbiodiversity.org/strigiformes-strigidae-typical-owls/spot-bellied-eagle-owl-bubo-nipalensis.html Spot-bellied Eagle-Owl - Bubo nipalensis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131211012253/http://www.avis.indianbiodiversity.org/strigiformes-strigidae-typical-owls/spot-bellied-eagle-owl-bubo-nipalensis.html |date=2013-12-11 }}. Avis.indianbiodiversity.org. Retrieved on 2012-08-23.</ref>
ഇവ ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ളവയാണ്. കാട്ടുകോഴികളേയും ചിലപ്പോൾ മയിലുകളെ തന്നേയും മുയലിനെയും ചിലപ്പോൾ കുറുന്മാരേയും തേടിപ്പിടിക്കും..<ref name=IndianBio/> ചിലപ്പോൾ പാമ്പുകൾ, മത്സ്യങ്ങളും പല്ലികളേയും ഭക്ഷിക്കാറുണ്ട്. <ref name=IndianBio/>
[[ശ്രീലങ്ക]]യിൽ കാണുന്ന ഉപവിഭാഗം ''B. n. blighti'' താരതമ്യേന ചെറുതാണ്.
==വിവരണം==
ബ്രൌൺ നിറത്തിലുള്ള പക്ഷിയാണ്. കൂടുതൽ ഇരുണ്ട പുറകു വശവും മുകളിലെ ചിറകുകളും.
==വിതരണം==
[[ഹിമാലയം| ഹിമാലയത്തിന്റെ]] താഴെ [[കുമയോൺ]] മുതൽ [[മ്യാൻമാർ]]വരെ, മദ്ധ്യ[[ലാവോസ്]], മദ്ധ്യ[[വിയറ്റ്നാം]]വരേയും കാണുന്നു. [[ഭാരതം]] മുഴുവനും [[ശ്രീലങ്ക]]വരെയും തെക്കൻ[[തായ്ലന്റ്| തായ്ലന്റിലും]] കാണുന്നു. ഇവയെ കൂടുതലായി തിങ്ങി നിറഞ്ഞ നിത്യഹരിത വനങ്ങളിലും പിന്നെ ഉഷ്ണമേഖല പ്രദേശങ്ങളിലെ താഴ്വരകളിലും ഷോല വനങ്ങളിലും കാണുന്നു.
==പ്രജനനം==
കൂടുകൂട്ടുന്ന കാലം ഡിസംബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ. മരപ്പൊത്തുകളിലാണ് കൂടുണ്ടാക്കുന്നത്. പരുന്തുകൾ പോലുള്ള വലിയ പ്ക്ഷികളുടെ ഉപേക്ഷിച്ച കൂടുകൾ ഇവ കൂടുകളും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഒരു വെളുത്ത മുട്ടയാണിടുന്നത്. <ref>{{cite journal|doi=10.1371/journal.pbio.0060303|title=The Worldwide Variation in Avian Clutch Size across Species and Space|year=2008|editor1-last=Sheldon|editor1-first= Ben| last1=Jetz| first1=Walter| last2=Sekercioglu|first2=Cagan H.|last3=Böhning-Gaese|first3=Katrin|journal=PLoS Biology|volume=6|issue=12|pages=e303}}</ref>
==അവലംബം==
*Olsen, Jery; Wink, Michael; Sauer-Gürth, Heidi & Trost, Susan (2002): A new ''Ninox'' owl from Sumba, Indonesia. ''[[Emu (journal)|Emu]]'' '''102'''(3): 223-231. <small>{{DOI|10.1071/MU02006}}</small> [http://www.uni-heidelberg.de/institute/fak14/ipmb/phazb/pdf-files/2002%20Pdf.Pubwink/17.2002.pdf PDF fulltext]
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:മൂങ്ങകൾ]]
l7s3dgl9mrlwfbhxcyikb701n790q0w
കുഞ്ഞോം
0
272803
4631336
3775627
2026-06-19T09:57:21Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631336
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Kunhome}}
[[വയനാട് ജില്ല|വയനാട് ജില്ലയിലെ]] [[മാനന്തവാടി താലൂക്ക്|മാനന്തവാടി താലൂക്കിലെ]] [[തൊണ്ടർനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൊണ്ടർനാട് പഞ്ചായത്തിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''കുഞ്ഞോം'''. വനാതിർത്തിയുള്ള മലമ്പ്രദേശമാണിത്.
കണ്ണവം വനമേഖലയിൽപെട്ട വിലങ്ങാട്, പാനോം, പന്നിപ്പാട് എന്നീ കാടുകൾ കുഞ്ഞോമിന്റെ അതിർത്തികളാണ്. പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്ന [[മാഹി പുഴ|മാഹി പുഴയും]] കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന [[മാനന്തവാടി പുഴ|മാനന്തവാടി പുഴയും]] [[കുങ്കിച്ചിറ|കുങ്കിച്ചിറയിൽ]] നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.<ref name=chandrika>{{cite news|first=അബ്ദുൾ അസീസ്|last=പി.കെ.|title=ചരിത്രത്തിന്റെ കാട്ടുചേല ചുറ്റി കുഞ്ഞോം|url=http://www.chandrikadaily.com/contentspage.aspx?id=29567|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 2|newspaper=ചന്ദ്രിക|date=2013 നവംബർ 7|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305082607/http://www.chandrikadaily.com/contentspage.aspx?id=29567|archivedate=2016-03-05|url-status=dead}}</ref>
==ചരിത്രം==
ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ പടയോട്ടം, പഴശ്ശി രാജാവിന്റെ ഒളിപ്പോരാട്ടം എന്നിവ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. പഴശ്ശി രാജാവിനെ ഒറ്റുകൊടുത്ത സ്ഥലം എന്നു പറയപ്പെടുന്ന ഒറ്റുപാറ ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വയനാട്ടിൽ ഇസ്ലാം മതം ആദ്യം എത്തിയത് ഇവിടെയാണ്.<ref name=chandrika/>
സമീപകാലത്ത് ഇവിടെ [[മാവോയിസം|മാവോയിസ്റ്റുകൾക്കായി]] തിരച്ചിൽ നടത്തുകയുണ്ടായി.<ref name="test">[https://web.archive.org/web/20210120094520/http://www.sirajlive.com/2013/09/25/56339.html], കുഞ്ഞോം കുങ്കിച്ചിറ വനത്തിനുള്ളിൽ മാവോയിസ്റ്റുകൾക്കായി തണ്ടർബോൾട്ട് തിരച്ചിൽ. 2013 സെപ്റ്റംബർ 25</ref>
==വിനോദസഞ്ചാരം==
* കുങ്കിച്ചിറ ഈ ഗ്രാമത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
* മാൻ വളർത്തൽ കേന്ദ്രം, പൈതൃക മ്യൂസിയം<ref name=siraj>{{cite news|title=പരിസ്ഥിതിക്ക് കോട്ടം തട്ടാതെ കുങ്കിച്ചിറ മ്യൂസിയം നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കും : മന്ത്രി|url=http://www.sirajlive.com/2013/11/30/70816.html|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 2|newspaper=സിറാജ്|date=2013 നവംബർ 30|archiveurl=https://archive.today/20140202142657/http://www.sirajlive.com/2013/11/30/70816.html|archivedate=2014-02-02|url-status=live}}</ref> എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാരംഭ നടപടികൾ സർക്കാർ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
* കുഞ്ഞോം ജുമാ മസ്ജിത്തിന് 330 വർഷത്തിൽ അധികം പഴക്കമുള്ളതായി ഊഹമുണ്ട്.<ref name=chandrika/>
* മക്കി ബംഗ്ലാവിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ<ref name=chandrika/>
==അവലംബം==
{{reflist}}
{{വയനാട് - സ്ഥലങ്ങൾ}}
{{Wayanad-geo-stub}}
{{വയനാട് ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:വയനാട് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മലമ്പ്രദേശങ്ങൾ]]
tpbcom8ibthy8bjih60nqpgllqf3yrx
എലിസബത്ത് ഡൊമീഷ്യൻ
0
274394
4631215
4092717
2026-06-18T23:02:12Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631215
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Elisabeth Domitien}}
{{Infobox officeholder
|name = എലിസബത്ത് ഡൊമീഷ്യൻ
|image = Elisabath domitien-2.jpg
|image caption = എലിസബത്ത് ഡൊമീഷ്യൻ
|office = [[Central African Republic|മധ്യ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] പ്രധാനമന്ത്രി
|president = [[Jean-Bédel Bokassa|ഷാങ്-ബെഡൽ ബൊകാസ്സ]]
|term_start = 1975 ജനുവരി 2
|term_end = 1976 ഏപ്രിൽ 7
|predecessor = [[David Dacko|ഡേവിഡ് ഡക്കോ]]
|successor = [[Ange-Félix Patassé|ആൻജെ-ഫെലിക്സ് പറ്റാസ്സെ]]
|birth_date = 1925
|birth_place =
|death_date = 26 ഏപ്രിൽ {{death year and age|2005|1925}}
|death_place =
|party = [[MESAN|മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് ദി സോഷ്യൽ എവല്യൂഷൻ ഓഫ് ബ്ലാക്ക് ആഫ്രിക്ക]]
}}
1975 മുതൽ 1976 വരെ [[Central African Republic|മധ്യ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്നു '''എലിസബത്ത് ഡൊമീഷ്യൻ''' (1925 – 26 ഏപ്രിൽ 2005). നാളിതുവരെ ഈ സ്ഥാനം വഹിച്ച ഒരേയൊരു സ്ത്രീയാണ് ഡൊമീഷ്യൻ.
മൂവ്മെന്റ് ഓഫ് സോഷ്യൽ എവല്യൂഷൻ ഓഫ് ബ്ലാക്ക് ആഫ്രിക്ക([[MESAN|എം.ഇ.എസ്.എ.എൻ.]]) എന്ന സംഘടനയിലൂടെയാണ് ഡൊമീഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചത്. അക്കാലത്ത് രാജ്യത്ത് നിയമസാധുതയുള്ള ഒരേയൊരു രാഷ്ട്രീയകക്ഷിയായിരുന്നു ഇത്. 1972-ൽ ഡൊമീഷ്യൻ ഈ കക്ഷിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റായി. 1975 ജനുവരി 2-ന്, ഏകാധിപതിയായിരുന്ന [[Jean-Bédel Bokassa|ഷാങ്-ബെദൽ ബൊക്കാസ്സ]] ഒരു പുതിയ ഭരണകൂടം സ്ഥാപിക്കുകയും പ്രധാനമന്ത്രി എന്ന തസ്തിക രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ഡൊമീഷ്യനെ പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് നിയമിച്ചു.<ref>Titley, Brian (1997). ''Dark Age: The Political Odyssey of Emperor Bokassa''. Montreal: McGill-Queen's University Press. ISBN 0-7735-1602-6.</ref> ഒരു [[Africa|ആഫ്രിക്കൻ]] രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായ ആദ്യ വനിതയായിരുന്നു ഡൊമീഷ്യൻ.
ബൊക്കാസ്സ സ്വയം ചക്രവർത്തിയായി അവരോധിക്കുന്നതിന്റെ സാധ്യതകൾ ചർച്ച ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയശേഷം ഡൊമീഷ്യനും ബൊക്കാസയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഉലയാൻ തുടങ്ങി. ഡൊമീഷ്യൻ ഈ പദ്ധതികൾ പരസ്യമായി തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഇതെത്തുടർന്ന് ഡൊമീഷ്യനെ പുറത്താക്കുകയും 1976 ഏപ്രിൽ 7-ന് കാബിനറ്റ് പിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. 1979 സെപ്റ്റംബറിൽ ബൊക്കാസ്സ ചക്രവർത്തിയെ പുറത്താക്കിയശേഷം ഡൊമീഷ്യനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ബൊക്കാസ്സയുടെ തട്ടിപ്പുകൾ മറച്ചുവച്ചകുറ്റത്തിന് വിചാരണ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. കുറച്ചുനാൾ ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞ ഡൊമീഷ്യനെ 1980-ലെ വിചാരണയ്ക്കുശേഷം രാഷ്ട്രീയത്തിൽ തിരിച്ചുവരുന്നത് തടഞ്ഞു. എങ്കിലും മുൻകാല രാഷ്ട്രീയ നേതാവ്, വ്യവസായി എന്നീ നിലകളിൽ ഡൊമീഷ്യൻ ഒരു പ്രധാന വ്യക്തിയായി തുടർന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.terra.es/personal2/monolith/00women3.htm |title=Women Prime Ministers<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-05-26 |archive-date=2009-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090511115736/http://www.terra.es/personal2/monolith/00women3.htm |url-status=dead }}</ref>
==അവലംബം==
{{reflist}}
{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[David Dacko|ഡേവിഡ് ഡെക്കോ]]}}
{{s-ttl|title=[[Prime Minister of the Central African Republic|സെൻട്രൽ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രി]]|years=1975–1976}}
{{s-aft|after=[[Ange-Félix Patassé|ആൻഗെ ഫെലിക്സ് പറ്റാസ്സെ]]}}
{{s-end}}
{{CARPMs}}
{{DEFAULTSORT:Domitien, Elisabeth}}
[[വർഗ്ഗം:1925-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2005-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:വനിതാ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മദ്ധ്യ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്ക്]]
{{politician-stub}}
mi70pdz9bx919vzgey4mc381qkjkjmx
ഇടപ്പള്ളി പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആക്രമണം
0
283284
4631110
3775506
2026-06-18T14:48:48Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631110
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Edappally PoliceStation Attack}}
{{KerCom}}
എൻ.കെ മാധവൻ, വർദുകുട്ടി എന്നീ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നേതാക്കളെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തതിന്റെ ഭാഗമായി 1950 [[ഫെബ്രുവരി 28]]നാണ് '''ഇടപ്പള്ളി പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആക്രമണം''' നടക്കുന്നത്. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആക്രമണമായിരുന്നു ഇത്.<ref>{{cite web|title=ഓർമ്മകൾ മരിച്ചുവീഴുമ്പോഴും|url=http://minus.com/i/TcLdxBDiU4DP|accessdate=15 നവംബർ 2015|archive-date=2015-11-15|archive-url=https://archive.today/20151115095854/http://minus.com/i/TcLdxBDiU4DP|url-status=bot: unknown}}</ref> കെ സി മാത്യുവായിരുന്നു സ്റ്റേഷൻ ആക്രമണത്തിനു നേതൃത്വം കൊടുത്തത്. [[എം.എം. ലോറൻസ്]] ഉൾപ്പെടെ 17 പേരാണ് സ്റ്റേഷൻ ആക്രമണത്തിൽ പങ്കെടുത്തത്.17 പേരായിരുന്നു ആക്രമണത്തിനു പിന്നിലെങ്കിലും 33 പേർ പ്രതികളായി. പതിനഞ്ച് മിനുറ്റുമാത്രമേ ആക്രമണം നീണ്ടു നിന്നുള്ളു. എൻ.കെ.മാധവനെ പോലീസ് ക്രൂരമായി മർദ്ദിച്ചിരുന്നു, വർദുകുട്ടി പിന്നീട് കേസിൽ മാപ്പുസാക്ഷിയായി.<ref name=ap>ആലുവാപുഴ പിന്നെയുമൊഴുകി - പയ്യപ്പിള്ളി ബാലൻ- നാഷണൽ ബുക് സ്റ്റാൾ</ref>
കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റു പാർട്ടിയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആക്രമണത്തിന് ചെറുതല്ലാത്ത ഒരു പങ്കുണ്ടെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഇടപ്പള്ളി സംഭവം പാർട്ടിക്കകത്തെ വിഭാഗീയതയുടെ അനന്തരഫലങ്ങളായിരുന്നുവെന്ന് പാർട്ടി നേതൃത്വം പിന്നീട് നിരീക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>കേരളത്തെപ്പറ്റി ഒരു റിപ്പോർട്ട്, ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്, പുറം 27 - 1950 </ref><ref name="mathrubhumi-ക">[http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=526642 ഇടപ്പള്ളി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആക്രമണത്തിന് അറുപത്തഞ്ചാണ്ട്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150228045821/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=526642 |date=2015-02-28 }}, മാതൃഭൂമി</ref>
==പശ്ചാത്തലം==
[[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] 1950 [[മാർച്ച് 9]] ന് രാജ്യവ്യാപകമായി റെയിൽവേ പണിമുടക്ക് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. നിലവിലുള്ള ഭരണസംവിധാനത്തെ താഴെയിറക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് അഖിലേന്ത്യാ നേതാവായിരുന്ന രണദിവെ അത്തരമൊരു ആഹ്വാനം നടത്തിയത്. [[അങ്കമാലി ]]മുതൽ [[എറണാകുളം|എറണാകുളത്തെ]] [[വടുതല]] വരെയുള്ള തീവണ്ടി ഗതാഗതം സ്തംഭിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ആലുവ പാർട്ടി കമ്മിറ്റിക്ക് മുകളിൽ നിന്നും കിട്ടിയ നിർദ്ദേശം.<ref>[[#hkc13|നക്ഷത്രവും ചുറ്റികയും- രാമചന്ദ്രൻ]] പുറം 82</ref> ആലുവ - [[ഏലൂർ]] മേഖലയിൽ തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനം ശക്തമായി വളർന്നു വരുന്ന ഒരു കാലമായിരുന്നു. ഈ മേഖലയിലെ പ്രധാന വ്യവസസംരംഭങ്ങളായ സ്റ്റാൻഡാർഡ് പോട്ടറീസ്, ഇന്ത്യൻ അലുമിനിയം എന്നിവിടങ്ങളിൽ അഖില തിരുവിതാംകൂർ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ അനുബന്ധമെന്ന നിലയിൽ തൊഴിലാളി യൂണിയനുകൾ രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. [[ആലുവ]] മേഖലയിൽ തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനു വേണ്ടി കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നിയോഗിച്ച നേതാവായിരുന്ന എൻ.കെ.മാധവൻ.<ref name=atp>ആലുവ ട്രേഡ് യൂണിയൻ പ്രസ്ഥാനം - പയ്യപ്പിള്ളി ബാലൻ- ചിന്ത ബുക്സ്</ref> എറണാകുളത്തേക്കു പോകുന്ന തീവണ്ടികളുടെ ഷണ്ടിംഗ് കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ ഇടപ്പള്ളിക്കു വളരെ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. പണിമുടക്കുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മീറ്റിംഗ് കഴിഞ്ഞു മടങ്ങിയ എൻ.കെ.മാധവനേയും വറീതു കുട്ടിയേയും പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. ഇതാണ് ഇടപ്പള്ളി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആക്രമണം നടക്കാനുള്ള പ്രധാന കാരണം.
==ആക്രമണം==
തങ്ങളുടെ നേതാക്കൾ പോലീസ് പിടിയിലാണെന്ന വിവരം [[ഫെബ്രുവരി 27]] ന് [[പോണേക്കര|പോണേക്കരയിൽ]] കൂടിയ പാർട്ടി രഹസ്യയോഗത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുകയും, ഏതുവിധേനേയും അവരെ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കണമെന്ന് യോഗത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. കെ.സി.മാത്യു ആയിരുന്നു ഈ നിർദ്ദേശം വെച്ചത്. ഭീരുക്കൾ എന്നു മുദ്രകുത്തപ്പെടും എന്നു പേടിച്ച്, തീരുമാനത്തിൽ എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, എം.എം.ലോറൻസും, വി.വിശ്വനാഥമേനോനും മൗനം പാലിക്കുകയായിരുന്നു.<ref>[[#hkc13|നക്ഷത്രവും ചുറ്റികയും- രാമചന്ദ്രൻ]] പുറം 85</ref> എം.എം.ലോറൻസ്, കെ.യു,ദാസ്, വി.വിശ്വനാഥമേനോൻ, കെ.സി.മാത്യു എന്നിവരടങ്ങുന്ന പതിനേഴു പേരുള്ള ഒരു ആക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയും ഈ ദൗത്യത്തിനായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു.<ref>[[#hkc13|നക്ഷത്രവും ചുറ്റികയും- രാമചന്ദ്രൻ]] പുറം 85-86</ref>
[[ഫെബ്രുവരി 28]] രാത്രി പത്തുമണിയോടെ സംഘം, പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങി. രണ്ടു [[വാക്കത്തി]], കുറച്ചു വടികൾ, ഒരു [[കൈബോംബ്]] എന്നിവയായിരുന്നു ഈ ദൗത്യത്തിനായി ഇവരുടെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന ആയുധങ്ങൾ. കൈബോംബ് സ്റ്റേഷനു നേരെ എറിഞ്ഞുവെങ്കിലും, അത് പൊട്ടിയില്ല. തുടർന്നു നടന്ന ആക്രമണത്തിൽ മാത്യു, വേലായുധൻ എന്നീ രണ്ടു പോലീസുകാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>[[#hkc13|നക്ഷത്രവും ചുറ്റികയും- രാമചന്ദ്രൻ]] പുറം 86</ref> പ്രതികളെ മോചിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യം നടപ്പാക്കാൻ അവർക്കു കഴിഞ്ഞില്ല. കൃഷ്ണപിള്ള എന്ന പോലീസുകാരൻ അന്നേ ദിവസം ലോക്കപ്പിന്റെ താക്കോൽ വീട്ടിൽ കൊണ്ടുപോയതിനാൽ ലോക്കപ്പ് തുറക്കാൻ സംഘത്തിനു കഴിഞ്ഞില്ല.<ref>[[#hkc13|നക്ഷത്രവും ചുറ്റികയും- രാമചന്ദ്രൻ]] പുറം 84-85</ref> സ്റ്റേഷനിലുണ്ടായിരുന്ന രണ്ട് തോക്കുകൾ ഇവർ കൈവശപ്പെടുത്തി.
ആക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് നേതാക്കളും പ്രവർത്തകരും ഒളിവിൽ പോയെങ്കിലും, സംഭവം പുറത്തറിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് സുരക്ഷിതമായ ഒളിതാവളങ്ങൾ ആർക്കും തന്നെ ലഭിച്ചില്ല. കെ.സി.മാത്യുവും, ലോറൻസും എല്ലാം ഒന്നിനു പുറകെ ഒന്നായി അറസ്റ്റിലായി. ഒളി താവളം ലഭിക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് തോക്കുകൾ [[കലൂർ|കലൂരിലെ]] ഒരു കുളത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ചെങ്കിലും, പിറ്റേന്ന് അത് പോലീസ് കണ്ടെടുത്തു. കെ.യു.ദാസ് ആലുവ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ വെച്ച് ക്രൂരമായ മർദ്ദനത്തെതുടർന്ന് മരിച്ചു.<ref name=cpimkerala>{{cite web|title=കേരളത്തിലെ രക്തസാക്ഷികൾ|url=http://www.cpimkerala.org/ernakulam-district-78.php?n=1|publisher=സി.പി.ഐ.(എം) സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി|accessdate=2014-07-08|archive-date=2014-07-08|archive-url=https://archive.today/20140708150759/http://www.cpimkerala.org/ernakulam-district-78.php?n=1|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>[[#hkc13|നക്ഷത്രവും ചുറ്റികയും- രാമചന്ദ്രൻ]] പുറം 8</ref> മൃതദേഹം കുടുംബാംഗങ്ങളെപ്പോലും കാണിക്കാതെ പോലീസ് തന്നെ മറവു ചെയ്യുകയായിരുന്നു.
==വിചാരണ, ശിക്ഷ==
1952 ലാണ് ഇടപ്പള്ളി സ്റ്റേഷൻ ആക്രമണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിന്റെ വിചാരണ തുടങ്ങുന്നത്. ആക്രമണത്തിൽ പങ്കെടുത്ത എല്ലാവരേയും പോലീസിനു പിടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. പതിനൊന്നു പേർ മാത്രമാണ് പോലീസ് പിടിയിലായത്. അന്ന് ആലുവയിൽ പാർട്ടിയുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന ചിലരും കേസിൽ പ്രതികളാക്കപ്പെട്ടു. എൻ.കെ.മാധവനും, വറീതുകുട്ടിയും ആക്രമണത്തിൽ പങ്കാളികളായിരുന്നില്ലെങ്കിലും, അവരും കേസിൽ പ്രതികളാക്കപ്പെട്ടു.
കെ.സി.മാത്യു, കെ.എ.ഏബ്രഹാം, കൃഷ്ണൻകുട്ടി എന്നിവർക്ക് വിചാരണ കോടതി പന്ത്രണ്ടു വർഷം തടവാണ് ശിക്ഷയായി വിധിച്ചത്. ബാക്കി പ്രതികൾക്ക് മൂന്നു വർഷം മുതൽ അഞ്ചു വർഷം വരെയുള്ള വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിലേക്ക് തടവു ശിക്ഷ വിധിച്ചു. ശിക്ഷ റദ്ദാക്കണമെന്നു കാണിച്ച് പ്രതികൾ [[കേരള ഹൈക്കോടതി|ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അപേക്ഷ നൽകിയെങ്കിലും, ശിക്ഷയുടെ കാലാവധി വർദ്ധിപ്പിക്കണമെന്നു കാണിച്ച് സർക്കാരും കോടതിയിൽ അപേക്ഷ നൽകിയിരുന്നു. ഹൈക്കോടതി, എല്ലാ പ്രതികളുടേയും ശിക്ഷ ജീവപര്യന്തമായി ഉയർത്തി. [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതിയിൽ]] അപേക്ഷ നൽകിയിരുന്നുവെങ്കിലും, അവിടെയും പ്രതികളുടെ ശിക്ഷ ശരിവെക്കുകയായിരുന്നു.
===ആക്രമണത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്ര. നം. !! പേര്
|-
|1 || കെ.സി.മാത്യു
|-
| 2 || കെ.യു.ദാസ്
|-
| 3 || കെ.എ.ഏബ്രഹാം
|-
| 4 || മഞ്ഞുമ്മൽ കൃഷ്ണൻകുട്ടി
|-
| 5 || ഒ.രാഘവൻ
|-
| 6 || എം.എ.അരവിന്ദാക്ഷൻ
|-
| 7 || വി.സി.ചാഞ്ചൻ
|-
| 8 || വി.പി.സുരേന്ദ്രൻ
|-
| 9 || വി.കെ.സുഗുണൻ
|-
|10 || കുഞ്ഞൻ ബാവ (കുഞ്ഞുമോൻ)
|-
| 11 || ടി.ടി.മാധവൻ
|-
| 12 || എസ്.ശിവശങ്കരപ്പിള്ള (ഇടപ്പള്ളി ശിവൻ)
|-
| 13 || സി.എൻ.കൃഷ്ണൻ
|-
| 14 || [[എം.എം. ലോറൻസ്]]
|-
| 15 || വി.വിശ്വനാഥമേനോൻ
|-
| 16 || കുഞ്ഞപ്പൻ
|-
| 17 || കൃഷ്ണപിള്ള
|}
<ref>[[#hkc13|നക്ഷത്രവും ചുറ്റികയും- രാമചന്ദ്രൻ]] പുറം 85-86</ref>
==ജയിൽമോചനം==
1957 ൽ കേരളത്തിൽ ആദ്യത്തെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വന്നപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരെ മോചിപ്പിക്കാൻ എടുത്ത തീരുമാനത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട് പ്രതികൾ മോചിതരാവുകയായിരുന്നു. 1957 ഏപ്രിൽ 12 ഇടപ്പള്ളി സ്റ്റേഷൻ ആക്രമണത്തിലെ എല്ലാ പ്രതികളേയും സർക്കാർ മോചിപ്പിച്ചു.
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://web.archive.org/web/20140421232151/http://indiankanoon.org/doc/1566447/ ഇടപ്പള്ളി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആക്രമണ കേസ്, സുപ്രീംകോടതി വിധി] ഇന്ത്യൻ കാനൂൻ
==അവലംബം==
*{{cite book|title=നക്ഷത്രവും ചുറ്റികയും, കേരള കമ്മ്യൂണിസത്തിന്റെ ചരിത്രം 1931-1964|author=രാമചന്ദ്രൻ|isbn=938325501-3|year=2013|ref=hkc13}}
{{reflist|2}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളരാഷ്ട്രീയം]]
d0xg3wdzysti1b6ar2zu3oxe15jcqdb
ഒലുഗാൻഡ ഭാഷ
0
286848
4631244
4616250
2026-06-19T02:44:22Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631244
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Luganda}}
{{Infobox language
|name=ഗാൻഡ
|altname=ലുഗാൻഡ
|nativename=''ഒലുഗാൻഡ''
|states=[[Uganda|ഉഗാണ്ട]]
|region=പ്രധാനമായും [[Buganda|ബുഗാൻഡ പ്രദേശം]]
|ethnicity=[[Baganda|ബഗാൻഡ]]
|speakers=4.1 ദശലക്ഷം
|date=2002 സെൻസസ്
|ref=e17
|speakers2=രണ്ടാം ഭാഷ എന്ന നിലയിൽ 10 ലക്ഷം ആൾക്കാർ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട് (1999)
|familycolor= നൈജർ-കോംഗോ
|fam2=[[Atlantic–Congo languages|അറ്റ്ലാന്റിക്-കോംഗോ]]
|fam3=[[Benue–Congo languages|ബെനുവേ-കോംഗോ]]
|fam4=[[Southern Bantoid languages|സതേൺ ബാന്റോയ്ഡ്]]
|fam5=[[Bantu languages|ബാന്റു]]
|fam6=[[Northeast Bantu languages|നോർത്ത് ഈസ്റ്റ് ബാന്റു]]
|fam7=[[Great Lakes Bantu languages|ഗ്രേറ്റ് ലേക്ക്സ് ബാന്റു]]
|fam8=നയോറോ-ഗാൻഡ
|iso1=lg
|iso2=lug
|iso3=lug
|glotto=gand1255
|glottorefname=Ganda
|guthrie=JE.15
|script=[[Latin script|ലാറ്റിൻ ലിപി]] ([[Ganda alphabet|ഗാൻഡ ലിപി]])<br>[[Ganda Braille|ഗാൻഡ ബ്രെയിൽ]]
|notice=IPA
}}
{{infobox ethnonym|Muganda|Baganda|(O)Luganda|Buganda|Ganda}}
[[Uganda|ഉഗാൻഡയിലെ]] പ്രധാന ഭാഷയാണ് '''ഗാൻഡ''' {{IPAc-en|ˈ|ɡ|æ|n|d|ə}}<ref>Laurie Bauer, 2007, ''The Linguistics Student’s Handbook'', Edinburgh</ref> ഭാഷ, അല്ലെങ്കിൽ '''ലുഗാൻഡ''' (ഗാൻഡ: ''ഒലുഗാൻഡ'' {{IPA-lg|oluɡaːnda|}}{{fix|text=missing tone}}). ദക്ഷിണ ഉഗാൻഡയിലെ ഒരുകോടി അറുപതിലക്ഷത്തിലധികം [[Ganda people|ഗാൻഡ ജനവിഭാഗത്തിൽപെട്ട]] ആൾക്കാരും മറ്റുള്ളവരും മറ്റുള്ളവരും ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. തലസ്ഥാനമായ [[Kampala|കമ്പാലയിലെയും]] പ്രധാന ഭാഷ ഇതാണ്. [[Niger–Congo languages|നൈജർ-കോംഗോ]] കുടുംബത്തിലെ [[Bantu language|ബാന്റു]] ശാഖയിലെപ്പെട്ട ഭാഷയാണിത്.
[[Buganda|ബുഗാൻഡ]] പ്രദേശത്ത് എഴുപതുലക്ഷം ആൾക്കാർ ഒന്നാം ഭാഷയായി ഇതുപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഏകദേശം ഒരു കോടി ആൾക്കാർക്ക് ഇത് മാതൃഭാഷയല്ലെങ്കിൽപ്പോലും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അറിവുണ്ട്. ഉഗാണ്ടയിൽ ഏറ്റവും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഭാഷയാണിത്. രണ്ടാം ഭാഷ എന്ന നിലയിൽ ഇതിന്റെ സ്ഥാനം [[English language|ഇംഗ്ലീഷിനു]] പിന്നിലും [[Swahili language|സ്വാഹിലിയ്ക്ക്]] മുന്നിലുമായാണ്. ഉഗാണ്ടയിലെ പ്രാഥമിക ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായ ഇംഗ്ലീഷ് പഠിപ്പിക്കുന്നതിനു മുൻപായി ചില പ്രൈമറി വിദ്യാലയങ്ങളിൽ ഈ ഭാഷയിലാണ് അദ്ധ്യയനം നടത്തുന്നത്. 1960-കൾ വരെ ഗാൻഡ [[Eastern Region, Uganda|കിഴക്കൻ ഉഗാണ്ടയിലെ]] പ്രൈമറി സ്കൂളുകളിലെയും അദ്ധ്യയന മാദ്ധ്യമമായിരുന്നു.
== അവലംബം ==
{{reflist}}
==ഗ്രന്ഥസൂചി==
* Ashton, Ethel O., and others (1954) ''A Luganda Grammar'', London: Longmans, Green.
* Barlon, W. Kimuli (2009) ''Luganda Language: A connection with Nyanja of Zambia''. pp. 04
* Snoxall, R.A. (1967) ''Luganda-English Dictionary''. Clarendon Press, Oxford
* Katamba, Francis (1993) "A new approach to tone in Luganda", in ''Language''. 69. 1. pp. 33–67
* Murphy, John D. (1972) ''Luganda-English Dictionary''. Catholic University of America Press
* Chesswas, J. D. (1963) ''Essentials of Luganda''. Oxford University Press
* Crabtree, W. A. (1902, 1923) ''Elements of Luganda Grammar''. The Uganda Bookshop/Society for Promoting Christian Knowledge
* {{citation
|last=Stevick
|first=E.
|last2=Kamoga
|first2=F.
|year=1970
|title=Luganda Pretraining Program
|publisher=Foreign Service Institute
|place=Washington, DC
}}
== പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.fsi-language-courses.org/Content.php?page=Luganda Luganda Basic Course]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, developed by the USA Foreign Service Institute (FSI) (1968)
* [http://www.linguistics.berkeley.edu/~hyman/Luganda_Word_Paper.pdf ''The Word in Luganda''], by Larry M. Hyman & Francis X. Katamba
* An excellent online summary of the Luganda language can be found at http://www.buganda.com/luganda.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124071115/http://www.buganda.com/luganda.htm |date=2010-11-24 }}.
* Free online Luganda Dictionary on the Ganda Ancestry website http://www.gandaancestry.com/dictionary/dictionary.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080122111606/http://www.gandaancestry.com/dictionary/dictionary.php |date=2008-01-22 }}
* Free online talking Luganda Dictionary and Crossword Puzzle on the Ganda portal http://www.GandaSpace.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210323171414/http://www.gandaspace.com/ |date=2021-03-23 }}
* [http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Luganda-english/ Luganda–English Dictionary]
* The website of a team developing Luganda language capability for computers is at http://www.kizito.uklinux.net{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080209115256/http://www.kizito.uklinux.net/ |date=2008-02-09 }}
* [http://www.panafril10n.org/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Ganda PanAfrican L10n page on Ganda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727163222/http://www.panafril10n.org/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Ganda |date=2011-07-27 }}
<!-- * [http://www.omugandaagamba.com/ Omuganda Agamba] is a website that publishes one Luganda proverb everyday, with an English
translation / doesn't work on 11/07/2010 -->
* Frank Kigozi Picareader text to speech language software.<!-- what does that mean ? -->
{{InterWiki|code=lg}}
{{Languages of Uganda}}
[[വർഗ്ഗം:ഉഗാണ്ടയിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നൈജർ-കോംഗോ ഭാഷകൾ]]
bd5vdnrtgtsd8i8d0ugh8cjvhs88qq5
കാറ്റലൻ ഭാഷ
0
287085
4631313
4629201
2026-06-19T08:18:47Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631313
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Catalan language}}
{{Infobox language
|name=Catalan
|boxsize=200px
|nativename = ''català''
|pronunciation = {{IPA-ca|kətəˈɫa|}} ([[Eastern Catalan|EC]]) ~ {{IPA-ca|kataˈɫa|}} ([[Western Catalan|WC]])
|states = [[Andorra|അൻഡോറ]], [[France|ഫ്രാൻസ്]], [[Italy|ഇറ്റലി]], [[Spain|സ്പെയിൻ]]
|region = ''[[Països Catalans|കാറ്റലൻ രാജ്യങ്ങൾ]] കാണുക''
|ethnicity = [[Catalan people|കാറ്റലൻ ജനത]]
|speakers = 7.2 ദശലക്ഷം<!-- see also sources (and links) in the section [[#Number of Catalan speakers]] below -->
|ref = e17
|date = 2011
|speakers2 = 11 ദശലക്ഷം |familycolor = ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ
|fam2 = [[Italic languages|ഇറ്റാലിക്]]
|fam3 = [[Romance languages|റോമാൻസ്]]
|fam4 = [[Western Romance languages|വെസ്റ്റേൺ]]
|fam5 = [[Gallo-Romance languages|ഗല്ലോ-റോമാൻസ്]]<ref name="alternative classification">Some Iberian scholars may alternatively classify Catalan as [[Iberian Romance languages|Ibero-Romance/East Iberian]].</ref>
|fam6 = [[Occitano-Romance languages|ഓക്സിറ്റാനോ-റോമാൻസ്]]<ref name="alternative classification"/>
|ancestor = [[Old Catalan|ഓൾഡ് കാറ്റലൻ]]
|stand1 = കാറ്റലൻ ([[Institut d'Estudis Catalans|ഐ.ഇ.സി.]] നിയന്ത്രിക്കുന്നു)
|stand2 = [[Valencian|വലെൻസിയൻ]] ([[Acadèmia Valenciana de la Llengua|എ.വി.എൽ.]] നിയന്ത്രിക്കുന്നു)
|script = [[Latin script|ലാറ്റിൻ ലിപി]] ([[Catalan alphabet|കാറ്റലൻ അക്ഷരമാല]])<br>[[Catalan Braille|കാറ്റലൻ ബ്രെയിൽ]]
|sign = [[Signed Catalan|കാറ്റലൻ ആംഗ്യഭാഷ]]
|nation = {{noflag|[[Latin Union|ലാറ്റിൻ യൂണിയൻ]]}}<br>
{{flag|Andorra}}<br>
{{flag|Spain}}
: {{flag|Catalonia}}
: {{flag|Balearic Islands}}
: {{flag|Valencian Community}}
|minority = {{flag|France}}
: <small>[[Pyrénées-Orientales|പൈറെനീസ്-ഓറിയെന്റാലെസ്]] ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് അംഗീകരിക്കുന്നു</small>
{{flag|Italy}}
: <small>[[Sardinia|സാർഡീനിയയിലെ]] [[Alghero|അൽഘെറോ]] കമ്യൂണിലെ സഹ ഔദ്യോഗികഭാഷ</small>
{{flag|Spain}}
: {{flag|Aragon}}
|agency = [[Institut d'Estudis Catalans|ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഡെ'എസ്റ്റഡീസ് കാറ്റലൻസ്]]<br>[[Acadèmia Valenciana de la Llengua|അക്കാഡെമിയ വലെൻസിയാന ഡെ ലാ ലെൻഗ്വ]]
|iso1 = ca
|iso2 = cat
|iso3 = cat
|glotto=stan1289
|glottorefname=Standard Catalan
|lingua = 51-AAA-e
|map = Catalan_Countries.svg
|mapsize = 260
|notice = IPA
}}
{{Catalan language}}
വടക്കുകിഴക്കൻ [[Spain|സ്പെയിനിലും]] ഇതിനോടു ചേർന്നുള്ള [[France|ഫ്രാൻസിലും]] വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന [[കാറ്റലോണിയ]] പ്രദേശത്ത് ഉദ്ഭവിച്ച ഒരു [[Romance languages|റോമാൻസ് ഭാഷയാണ്]] '''കാറ്റലൻ''' ({{IPAc-en|ˈ|k|æ|t|əl|æ|n}};<ref name="dictionary.reference.com">Laurie Bauer, 2007, ''The Linguistics Student’s Handbook'', Edinburgh; also {{IPAc-en|k|æ|t|ə|ˈ|l|æ|n}} or {{IPAc-en|ˈ|k|æ|t|əl|ən}}[http://dictionary.reference.com/browse/Catalan]</ref> [[Endonym|ഓട്ടോണിം]]: ''català'' {{IPA-ca|kətəˈɫa|}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA-ca|kataˈɫa|}}). [[Andorra|അൻഡോറയിലെ]] ദേശീയഭാഷയും ഏക ഔദ്യോഗികഭാഷയുമാണിത്.{{sfn|Wheeler|2010|p=191}} സ്പാനിഷ് [[autonomous communities of Spain|സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള സമൂഹങ്ങളായ]] [[Catalonia|കാറ്റലോണിയ]], [[Balearic Islands|ബാലെറിക് ദ്വീപുകൾ]], [[Valencian Community|വാലെൻസിയൻ സമൂഹം]] (ഇവിടെ [[Valencian language|വാലെൻസിയൻ]] എന്നാണ് ഈ ഭാഷ അറിയപ്പെടുന്നത്) എന്നിവിടങ്ങളിലും ഈ ഭാഷയ്ക്ക് സഹ ഔദ്യോഗികപദവിയുണ്ട്. [[Sardinia|സാർഡീനിയ]] എന്ന [[Italy|ഇറ്റാലിയൻ]] ദ്വീപിലെ [[Alghero|അൽഘെറോ]] നഗരത്തിൽ ഇതിന് പൂർണ്ണ ഔദ്യോഗികപദവിയില്ല. [[Aragon|അറഗോൺ]], [[Region of Murcia|മുർസിയ]] എന്നീ സ്പാനിഷ് സ്വയംഭരണ സമൂഹങ്ങളിലും [[ഫ്രഞ്ച്]] പ്രദേശമായ [[Roussillon|റൗസില്ലോൺ]]/[[Northern Catalonia|വടക്കൻ കാറ്റലോണിയ]] എന്ന സ്ഥലത്തും ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഔദ്യോഗികപദവിയില്ല.{{sfn|Wheeler|2005|p=1}}
ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[Vulgar Latin|വൾഗാർ ലാറ്റിനിൽ]] നിന്നാണ് കിഴക്കൻ [[Pyrenees|പൈറന്നീസ്]] പ്രദേശത്ത് ഈ ഭാഷ ഉരുത്തിരിഞ്ഞുണ്ടായത്.{{sfn|Costa Carreras|Yates|year=2009|pp=6–7}} [[Spanish transition to democracy|സ്പെയിൻ ജനാധിപത്യ രാജ്യമായതോടെ]] (1975–1982) കാറ്റലൻ ഭാഷയ്ക്ക് ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനം ലഭിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും മാദ്ധ്യമങ്ങളിലും ഇപ്പോൾ ഈ ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.{{sfn|Wheeler|2003|p=207}}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{lang-stub}}
==ഗ്രന്ഥസൂചി==
* {{citation|author=Acadèmia Valenciana de la Llengua|date=9 February 2005|title=Dictamen sobre els principis i criteris per a la defensa de la denominació i l'entitat del valencià|language=Catalan|url=http://ca.wikisource.org/wiki/Dictamen_sobre_els_principis_i_criteris_per_a_la_defensa_de_la_denominaci%C3%B3_i_l%27entitat_del_valenci%C3%A0#Dictamen|ref=harv}}
* {{cite book|last=Bonet|first=Eulàlia|last2=Mascaró|first2=Joan|year=1997|chapter=On the Representation of Contrasting Rhotics|title=Issues in the Phonology and Morphology of the Major Iberian Languages|url=https://archive.org/details/issuesinphonolog0000unse|editor-last=Martínez-Gil|editor-first=Fernando|publisher=Georgetown University Press|editor3-last=Morales-Front|editor3-first=Alfonso|isbn=978-0-87840-647-0|ref=harv}}
* {{cite book|last=Burke|first=Ulrik Ralph|title=A History of Spain from the Earliest Times to the Death of Ferdinand the Catholic|url=http://books.google.com/?id=tz3g_YzTQaUC&pg=PA154|year=1900|publisher=Longmans, Green, and co.|page=154|ref=harv}}
* {{cite journal|last=Carbonell|first=Joan F.|last2=Llisterri|first2=Joaquim|year=1992|title=Catalan|journal=Journal of the International Phonetic Association|volume=22|issue=1-2|page=53|doi=10.1017/S0025100300004618|ref=harv}}
* {{cite book|last=Carbonell|first=Joan F.|last2=Llisterri|first2=Joaquim|year=1999|chapter=Catalan|title=Handbook of the International Phonetic Association: A Guide to the Usage of the International Phonetic Alphabet|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|pages=54–55|isbn=978-0-521-63751-0|ref=harv}}
* {{cite book|last=Carbonell|first=Joan F.|last2=Llisterri|first2=Joaquim|year=1999|chapter=Catalan|title=Handbook of the International Phonetic Association: A Guide to the usage of the International Phonetic Alphabet|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|pages=61–65|isbn=0-521-63751-1|ref=harv}}
* {{cite book|title=Collins English Dictionary|publisher=HarperCollins Publishers|year=1991|isbn=0-00-433286-5|ref=harv}}
* {{cite book|last=Colón|first=Germà|year=1993|title=El lèxic català dins la Romània. Biblioteca Lingüística Catalana|publisher=Universitat de València|place=Valencia|isbn=84-370-1327-5|ref=harv}}
* {{cite book|last1=Costa Carreras|first1=Joan|last2=Yates|first2=Alan|title=The Architect of Modern Catalan: Selected Writings/Pompeu Fabra (1868–1948)|year=2009|publisher=Instutut d'Estudis Catalans & Universitat Pompeu Fabra & Jonh Benjamins B.V.|isbn=978 90 272 3264 9|pages=6–7|url=http://books.google.es/books?id=BKvQg1323YkC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|ref=harv}}
* {{cite book|last=Fabra|first=Pompeu|title=Gramàtica Catalana|year=1926|publisher=Institut d'Estudis Catalans|location=Barcelona|url=http://books.google.es/books?id=H2E2XM069egC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|edition=4th|language=Catalan|ref=harv}}
*{{cite book|last=Feldhausen|first=Ingo|title=Sentential Form and Prosodic Structure of Catalan|year=2010|publisher=John Benjamins B.V.|isbn=978 90 272 5551 8|url=http://books.google.es/books?id=oVQzAAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|ref=harv}}
* {{cite book|author=Ferrater et al.|title=Enciclpèdia Catalana Volum 4|year=1973|publisher=Enciclopèdia Catalana|location=Barcelona|isbn=84-85-194-04-7|pages=628–639|edition=1977, corrected|language=Catalan|chapter=Català|ref=harv}}
* {{cite book|last1=Gallego|first1=Rosa|last2=Sanz|first2=Juan Carlos|year=2001|title=Diccionario Akal del color|publisher=Akal|language=es|isbn=978-84-460-1083-8|ref=harv}}
* {{cite book| last=García Venero|first=Maximiano| title=Historia del nacionalismo catalán: 2a edición| url=http://books.google.com/?id=nUABAAAAMAAJ| accessdate=2010-04-25| date=2006-07-07| publisher=Ed. Nacional |ref=harv}}
* {{cite book|editor-last=Gove|editor-first=Philip Babcock|title=Webster's Third New International Dictionary|url=https://archive.org/details/webstersthirdnew0000unse_p4z2|publisher=Merriam-Webster, inc.|year=1993|editor-link=Philip Babcock Gove|isbn=3-8290-5292-8|ref=harv}}
* {{cite book|last=Guinot|first=Enric|title=Els fundadors del Regne de València: replobament, antroponímia i llengua a la València medieval|year=1999|publisher=Tres i Quatre|location=Valencia|isbn=8475025919|ref=harv}}
* {{cite book|last=Hualde|first=José|year=1992|title=Catalan|url=https://archive.org/details/catalan0000hual|page=[https://archive.org/details/catalan0000hual/page/n401 368]|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-05498-0|ref=harv}}
* {{cite book|last=Jud|first=Jakob|title=Problèmes de géographie linguistique romane|year=1925|publisher=Revue de Linguistique Romane|location=Paris|pages=181–182|language=fr|ref=harv}}
* {{cite book|last=Koryakov|first=Yuri|title=Atlas of Romance languages|place=Moscow|year=2001|ref=harv}}
* {{cite book|last=Lledó|first=Miquel Àngel|title=Handbook of Language and Ethnic Identity : The Success-Failure Continuum in Language and Ethnic Identity Efforts (Volume 2)|year=2011|publisher=Oxford Univesity Press|location=New York|isbn=978-0-19-539245-6|pages=336–348|url=http://books.google.es/books?id=oUydX_3rG0AC&pg=PA337&dq=IEC+AVL+catalan&hl=ca&sa=X&ei=sJA9UoKsJ8aq4ATsiIDIAw&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=IEC%20AVL%20catalan&f=false|chapter=26. The Independent Standardization of Valencia: From Official Use to Underground Resistance|ref=harv}}
* {{cite journal|last=Lloret|first=Maria-Rosa|editor-last=Auger|editor-first=Julie|editor2-last=Clements|editor2-first=J. Clancy|editor3-last=Vance|editor3-first=Barbara|year=2003|chapter=The Phonological Role of Paradigms: The Case of Insular Catalan|title=Contemporary Approaches to Romance Linguistics: Selected Papers from the 33rd Linguistic Symposium on Romance Languages|place=Bloomington, Indiana|date=April 2003|page=278|place=Amsterdam & Philadelphia|publisher=John Benjamins|doi=10.1353/lan.2007.0098|ref=harv}}
* {{cite book|last=Marfany|first=Marta|title=Els menorquins d'Algèria|year=2002|publisher=Abadia de Montserrat|location=Barcelona|isbn=84-8415-366-5|language=Catalan}}
*{{cite book|last1=Melchor|first1=Vicent de|last2=Branchadell|first2=Albert|title=El catalán: una lengua de Europa para compartir|year=2002|publisher=Universitat Autònoma de Barcelona|location=Bellaterra|isbn=84-490-2299-1|page=71|url=http://books.google.es/books?id=HpKVwFYoxGgC&printsec=frontcover&hl=ca&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|language=es|ref=harv}}
* {{cite book|last=Moll|first=Francesc de B.|title=Gramàtica Històrica Catalana|year=1958|publisher=Universitat de València|isbn=978-84-370-6412-3 |edition=Catalan translation made in 1991. Reprinted in 2006|page=47|language=Catalan (original in Spanish)|ref=harv}}
* {{cite book|last=Moran|first=Josep|title=Treballs de lingüística històrica catalana|year=1994|publisher=Publicacions de l'Abadia de Monsterrat|location=Barcelona|isbn=84-7826-568-6|pages=55–93|url=http://books.google.es/books?id=RXqT88QcKjUC&pg=PA38&dq=greuges+guitard+isarn&hl=ca&sa=X&ei=LLU2UsG5BoHatAaZ5IHoCw&ved=0CDYQ6AEwAQ#v=onepage&q=greuges%20guitard%20isarn&f=false|language=Catalan|ref=harv}}
* {{cite book|last=Moran|first=Josep|title=Estudis d'història de la llengua catalana|year=2004|publisher=Publicacions de l'Abadia de Montserrat|location=Barcelona|isbn=84-8415-672-9|pages=37–38|url=http://books.google.es/books?id=RXqT88QcKjUC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|language=Catalan|ref=harv}}
* {{cite book|last=Padgett|first=Jaye|year=2003|title=Systemic Contrast and Catalan Rhotics|place=University of California, Santa Cruzp=2|ref=harv}}
* {{cite book|last=Recasens|first=Daniel|year=1993|chapter=Fonètica i Fonologia|title=Enciclopèdia Catalana|ref=harv}}
* {{cite journal|last=Recasens|first=Daniel|last2=Fontdevila|first2=Jordi|last3=Pallarès|first2=Maria Dolores|year=1995|title=Velarization Degree and Coarticulatory Resistance for /l/ in Catalan and German|journal=Journal of Phonetics|volume=23|issue=1|page=288|doi=10.1016/S0095-4470(95)80031-X|ref=harv}}
* {{cite book|last=Recasens|first=Daniel|year=1996|title=Fonètica descriptiva del català: assaig de caracterització de la pronúncia del vocalisme i el consonantisme català al segle XX|edition=2nd|place=Barcelona|publisher=Institut d'Estudis Catalans|isbn=9788472833128|pages=75–76,128–129|ref=harv}}
* {{cite book|last=Recasens|first=Daniel|last2=Pallarès|first2=Maria Dolors|year=2001|title=De la fonètica a la fonologia: les consonants i assimilacions consonàntiques del català|publisher=Editorial Ariel|place=Barcelona|isbn=978-84-344-2884-3|ref=harv}}
* {{cite journal|last=Recasens|first=Daniel|last2=Espinosa|first2=Aina|year=2005|title=Articulatory, positional and coarticulatory characteristics for clear /l/ and dark /l/: evidence from two Catalan dialects|journal=Journal of the International Phonetic Association|volume=35|issue=1|pages=1, 20|doi=10.1017/S0025100305001878|ref=harv}}
* {{cite journal|last=Recasens|first=Daniel|last2=Espinosa|first2=Aina|year=2007|title=An Electropalatographic and Acoustic Study of Affricates and Fricatives in Two Catalan Dialects|journal=Journal of the International Phonetic Association|volume=37|issue=2|page=145|doi=10.1017/S0025100306002829|ref=harv}}
* {{cite book|last=Riquer|first=Martí de|title=Història de la Literatura Catalana|year=1964|publisher=Ariel|location=Barcelona|language=Catalan|chapter=Vol.1|ref=harv}}
* {{cite book|last=Schlösser|first=Rainer|title=Die romanischen Sprachen|year=2005|publisher=C.H. Beck|location=Munich|ref=harv}}
* {{cite book|last=Swan|first=Michael|title=Learner English: A Teacher's Guide to Interference and Other Problems, Volume 1|year=2001|publisher=Cambridge University Press|url=http://books.google.es/books?id=6UIuWj9fQfQC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|ref=harv}}
* {{cite journal|last=Thomas|first=Earl W.|year=1962|pages=43–8|title=The Resurgence of Catalan|url=https://archive.org/details/sim_hispania_1962-03_45_1/page/43|journal=Hispania|volume=45|issue=1|DOI=10.2307/337523|ref=harv}}
* {{cite book|last=Wheeler|first=Max|last2=Yates|first2=Alan|last3=Dols|first3=Nicolau|year=1999|title=Catalan: A Comprehensive Grammar|place=London|publisher=Routledge.|ref=harv}}
* {{cite book|last=Wheeler|first=Max|title=The Romance Languages |year=2003 |publisher=Routledge |location=London |isbn=0-415-16417-6|pages=170–208|url=http://books.google.es/books?id=lULWOT1o0SsC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|chapter=5. Catalan}}
* {{cite book|last=Wheeler|first=Max|year=2005|title=The Phonology Of Catalan|url=https://archive.org/details/phonologycatalan00whee|place=Oxford|page=[https://archive.org/details/phonologycatalan00whee/page/n66 54]|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-925814-7|ref=harv}}
* {{cite book|last=Wheeler|first=Max|year=2006|title=Encyclopedia of Language and Linguistics|ref=harv}}
*{{cite book|last=Wheeler|first=Max|title=Concise Encyclopedia of Languages of the World|year=2010|publisher=Elsevier|location=Oxford|isbn=978-0-08-087774-7|pages=188–192|url=http://books.google.es/books?id=F2SRqDzB50wC&printsec=frontcover&hl=ca#v=onepage&q&f=false|chapter=Catalan|ref=harv}}
* {{cite book|last=Veny|first=Joan|title=Homenatge a Arthur Terry|year=1997|publisher=Publicacions de l'Abadia de Montserrat|location=Barcelona|isbn=84-7826-894-4|pages=9–18|url=http://books.google.es/books?id=OMaXD1caTiEC&pg=PA17&dq=greuges+guitard+isarn&hl=ca&sa=X&ei=LLU2UsG5BoHatAaZ5IHoCw&ved=0CDEQ6AEwAA#v=onepage&q=greuges%20guitard%20isarn&f=false|chapter=greuges de Guitard isarn, Senyor de Caboet (1080-1095)|ref=harv}}
* {{cite book|last=Veny|first=Joan|year=2007|title=Petit Atles lingüístic del domini català|volume=1 & 2|place=Barcelona|publisher=Institut d'Estudis Catalans|page=51|isbn=978-84-7283-942-7|ref=harv}}
==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{wiktionary category}}
'''സ്ഥാപനങ്ങൾ'''
* [http://www.cpnl.cat/ Consorci per a la Normalització Lingüística] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081110110444/http://cpnl.cat/ |date=2008-11-10 }}
* [http://www.iec.cat/ Institut d'Estudis Catalans]
* [http://avl.gva.es/ Acadèmia Valenciana de la Llengua]
* [http://www.gencat.net/presidencia/llengcat/ Secretaria de Política Lingüística de la Generalitat de Catalunya]
'''കാറ്റലൻ ഭാഷയെപ്പറ്റി'''
* [http://www2.iec.cat/institucio/seccions/Filologica/gramatica/default.asp Gramàtica de la Llengua Catalana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110529085634/http://www2.iec.cat/institucio/seccions/Filologica/gramatica/default.asp |date=2011-05-29 }} (Catalan grammar)
* [http://www.verbs.cat/ verbs.cat] (Catalan verb conjugations with online trainers)
* [http://www.gereon.greenheart.es/catala.php?lan=en Catalan and its dialects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121222153529/http://www.gereon.greenheart.es/catala.php?lan=en |date=2012-12-22 }}
'''ഏകഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കൾ'''
* [http://dlc.iec.cat/ Diccionari de la Llengua Catalana], from the Institut d'Estudis Catalans
* [http://ec.grec.net/cgi-bin/AppDLC3.exe?APP=CERCADLC&GECART= Gran Diccionari de la Llengua Catalana] {{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20160518140450/http://ec.grec.net/cgi-bin/AppDLC3.exe?APP=CERCADLC&GECART= |date=2016-05-18 }}, from Enciclopèdia Catalana
* [http://dcvb.iecat.net/ Diccionari Català-Valencià-Balear d'Alcover i Moll] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040826061207/http://dcvb.iecat.net/ |date=2004-08-26 }}
* [http://www.trobat.com/servicis/dvo.php Diccionari Valencià online]
* [http://www.dilc.org/ Diccionari Invers de la Llengua Catalana] (dictionary of Catalan words spelled backwards)
'''ഒന്നിലധികം ഭാഷകളിലുള്ള നിഘണ്ടുക്കൾ'''
* [http://www.grec.cat/cgibin/mlt00.pgm Diccionari de la Llengua Catalana Multilingüe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140531071849/http://www.grec.cat/cgibin/mlt00.pgm |date=2014-05-31 }} from Enciclopèdia Catalana (Catalan ↔ English, French, German and Spanish)
* [http://www.catalandictionary.org/ DACCO] open source, collaborative dictionary (Catalan–English)
* [http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Catalan-english/ Webster's Online Dictionary], [[The Rosetta Edition]] (Catalan–English)
* [http://www14.gencat.cat/llc/AppJava/index.jsp Optimot: Catalan language consults, dictionary and thesaurus of Generalitat of Catalonia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110923150637/http://www14.gencat.cat/llc/AppJava/index.jsp |date=2011-09-23 }}
'''യാന്ത്രിക തർജ്ജമയ്ക്കുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ'''
* [http://traductor.gencat.net/text.do Traductor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070701132905/http://traductor.gencat.net/text.do |date=2007-07-01 }} automated, online translations of text and web pages (Catalan ↔ English, French and Spanish)
* [http://sishitra.iti.upv.es/ SisHiTra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080503195427/http://sishitra.iti.upv.es/ |date=2008-05-03 }} automated, online translations of text and web pages (Catalan–Spanish)
* [http://apertium.org apertium.org] [[Apertium]] ([[free software]]) translates text, documents or web pages, online or offline, between Catalan and [[Aranese]], English, [[Esperanto]], French, [[Occitan language|Occitan]], Portuguese and Spanish
* [http://translate.google.com/translate_t?hl=&ie=UTF-8&text=frontera&sl=ca&tl=en#ca|en translate.google.com] online translations Catalan <> English & several languages
'''ഫ്രേസ് ബുക്കുകൾ'''
* [[voy:Catalan phrasebook|Catalan phrasebook]] on [[voy:Main Page|Wikivoyage]]
* [http://www.surfacelanguages.com/language/Catalan Basic Catalan phrases (with audio)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
'''പഠനസാമഗ്രികൾ'''
* [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Catalan_Swadesh_list Catalan Swadesh list of basic vocabulary words], from Wiktionary's [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists Swadesh-list appendix]
* [http://www.intercat.gencat.net/eng/index.html Interc@t]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060721163713/http://www.intercat.gencat.net/eng/index.html |date=2006-07-21 }}, set of electronic resources for learning the Catalan language and culture
* [https://web.archive.org/web/20091027154219/http://geocities.com/learn_catalan/ Learn Catalan!], an introduction for the Catalonia-bound traveler
* [http://catalunya-lliure.com/recursos.html On-line Catalan resources]
'''കാറ്റലൻ ഭാഷയിലുള്ള ഓൺലൈൻ വിജ്ഞാനകോശം'''
* [http://www.enciclopedia.cat/ Enciclopèdia Catalana]
{{Navboxes
|title=Linguistics
|list =
{{Romance languages}}
{{Occitano-Romance languages and dialects}}
{{Catalan dialects}}
}}
{{Navboxes
|title=Geopolitical use
|list =
{{Languages of Europe}}
}}
[[വർഗ്ഗം:കാറ്റലൻ ഭാഷ]]
[[വർഗ്ഗം:അൻഡോറയിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫ്രാൻസിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇറ്റലിയിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സാർഡീനിയയിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സ്പെയിനിലെ ഭാഷകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:റോമാനിക് ഭാഷകൾ]]
lub5pmiavob2zk2xj0zn6k35rargldy
ഐ.എം.ഇ.ഐ നമ്പർ
0
287315
4631231
3971064
2026-06-19T01:13:03Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631231
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|International_Mobile_Station_Equipment_Identity}}
[[പ്രമാണം:IMEI number of Nokia 6030 20110805.png|ലഘുചിത്രം|IMEI]]
ഇന്റർനാഷണൽ മൊബൈൽ എകുപ്മെന്റ്റ് ഐഡന്റിറ്റി നമ്പർ എന്നതിനെ ഷോർട്ട് ഫോം ആണ് IMEI .ഇത് ഒരു 15 അക്ക നമ്പർ ആയിരിക്കും.ഇത് മൊബൈൽ ഡിവൈസിനുള്ള സവിശേഷ തിരിച്ചറിയൽ നമ്പർ ആണ്(unique).നിങ്ങളുടെ മൊബൈലിൽ *#06# എന്ന് ഡയൽ ചെയ്താൽ നിങ്ങളുടെ ഫോണിന്റെ IMEI നമ്പർ നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കും.(ഫോണിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടാവും).
രണ്ടു സിമ്മുകൾ ഉപയോഗിക്കുവാൻ സാധിക്കുന്ന ഫോണുകളിൽ രണ്ട് IMEI നമ്പർ ഉണ്ടാകും.
== ലൂഹൻ അൽഗോരിതം ==
IMEI നമ്പർ ശരിക്കുമുള്ളതാണോ എന്ന് എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കും.അത് മനസ്സിലാക്കാൻ ലൂഹൻ അൽഗോരിതം എന്ന ഒരു മെത്തേഡ് ആണ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നത്.വളരെ ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ ആദ്യമായി നിങ്ങളുടെ ഫോണിന്റെ 15 അക്ക നമ്പർ കണ്ടുപിടിക്കുക. ഉദാഹരണത്തിന് 359977050208483 ഇത് നോക്കിയ 108 എന്ന മോടെലിന്റെ നമ്പർ ആണ് .ഇതിന്റെ 15 ആമത്തെ നമ്പറിനു ചെക്ക് സം നമ്പർ എന്ന് പറയും. ഇവിടെ 3 ആണ് ചെക്ക് സം നമ്പർ.ചെക്ക് സം കണ്ടു പിടിക്കാനാണ് നാം ലൂഹൻ അൽഗോരിതം ഉപയോഗിക്കുന്നത്.അത് എങ്ങനെ ആണെന്ന് നോക്കാം .ആദ്യമായി ആദ്യ നമ്പറിനു ശേഷമുള്ള ഒന്നിടവിട്ട നമ്പറുകൾ നമ്മുക്ക് ഒരു കോളത്തിൽ എഴുതാം
3 9 7 0 0 0 4
ഇനി രണ്ടാമത്തെ നമ്പരും ശേഷമുള്ള ഒനിടവിട്ട നമ്പരുകളും അടുത്ത കോളത്തിൽ എഴുതുക.
5 9 7 5 2 8 8
ഇനി രണ്ടാമത്തെ കോളത്തിലെ നംബരുകളെ നമ്മുക്ക് ഇരട്ടിപ്പിക്കാം
10 18 14 10 4 16 16
ഇനി കിട്ടിയ രണ്ടക്ക നംബരുകളെ നമ്മുക്ക് പരസ്പരം കൂട്ടാം
1+0 1+8 1+4 1+0 4 1+6 1+6
ഉത്തരങ്ങൾ അടുത്ത കോളത്തിൽ എഴുതിനോക്കാം
1 9 5 1 4 7 7
ഇനി ആദ്യത്തെ കോളത്തിലെ നമ്പരുകളും അവസാനത്തെ കോളത്തിലെ നമ്പരുകളും പരസ്പരം കൂട്ടാം
3 + 9 + 7 + 0 + 0 + 0 + 4 + 1 + 9 + 5 + 1 + 4 + 7 + 7 = 57
നമ്മുക്ക് കിട്ടിയ 57 എന്ന ഉത്തരത്തിനെ 10 കൊണ്ട് നിശ്ശേഷം ഹരിക്കാൻ പറ്റണം എങ്കിൽ ഒരു 3 കൂടെ കൂട്ടി അതിനെ 60 എന്ന സംഖ്യ ആക്കണം.ലൂഹൻ അൽഗോരിതം അനുസരിച്ചു അപ്പോൾ 3 ആണ് നമ്മുടെ IMEI നമ്പറിന്റെ ചെക്ക് സം.അപ്പോൾ നോക്കിയ മൊബൈലിനെ IMIE
നമ്പർ ശരിയാണെന്ന് അർത്ഥം.
== IMEI നമ്പരും രാജ്യവും ==
ഇനി IMEI നമ്പരിൽ നിന്ന് ഏതു രാജ്യത്ത് നിര്മിച്ച ഫോൺ ആണെന്ന് നമ്മുക്ക് കണ്ടെത്താം.അതിനു 7 ഉം 8 ഉം സംഖ്യകൾ നോക്കുക
01 / 10 - ഫിന്ലണ്ട്
02 / 20 - യു എ ഇ
03 / 30 - ജർമ്മനി
04 / 40 - ചൈന
05 / 50 - ഇന്ത്യ വിയെട്നാം
06 / 60 - ഹോങ്ങ്കൊന്ഗ് മെക്സിക്കോ
08 / 80 - ഹങ്കറി
13 - അസർബൈജാൻ(ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആരോഗ്യത്തിനു ഹാനീകരമാനെന്നു റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ട്)
== IMEI നമ്പറിന്റെ ഘടന ==
ഇനി IMEI നമ്പറിന്റെ ഘടന നമ്മുക്ക് പരിശോദിക്കാം
AA-BB BB BB - CC CC CC D ഈ ഫോർമാടിലാകും IMEI നമ്പർ ഉണ്ടാകുക.ആദ്യത്തെ 2 അക്കങ്ങൾ (AA) ബോഡി ഐഡന്റിഫയർ എന്ന് പറയും.അത് അന്ഗീകൃത ജി എസ് എം എ(GSMA) ഗ്രൂപ്പ് നല്കിയ TAC അഥവാ ടൈപ്പ് അല്ലോകേശൻ കോഡ് നമ്പർ ആണ്.പിന്നെത്തെ 6 നമ്പരുകളിൽ നിന്ന് മാനുഫാക്ചാർ, ബ്രാൻഡ് എന്നിവ മനസ്സിലാക്കാം.പിന്നെത്തെ 6 നമ്പരുകൾ ഫോണിന്റെ സീരിയൽ നമ്പർ ആയിരിക്കും.അവസാനം വരുന്നത് ചെക്ക് സം സംഖ്യയും.
ഇത് ഒരു സവിശേഷ തിരിച്ചറിയൽ നമ്പർ ആണെന്ന് പറഞ്ഞല്ലോ.ഒരു ഫോണിനു ഒരു നമ്പർ മാത്രമേ കാണു.അതുകൊണ്ടാണ് മോഷണം പോയതും നഷ്ടപെട്ടതുമായ ഫോണുകൾ ഈ നമ്പർ ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തനശൂന്യമാകാൻ പറ്റുന്നത്.
==See also==
* [[International Mobile Subscriber Identity]]
* [[Luhn algorithm]]
* [[Mobile Equipment Identifier]]
* [[Mobile phone]]
* [[SIM lock]]
==References==
{{reflist|2}}
==External links==
*[http://www.gsma.com/documents/ts-06-6-0-imei-allocation-and-approval-guidelines/20164/ IMEI Allocation & Approval Guidelines]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120424071833/http://www.gsma.com/documents/ts-06-6-0-imei-allocation-and-approval-guidelines/20164 |date=2012-04-24 }} from the [[GSM Association]]
*[https://imeidata.net Analysis of IMEI numbers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150506014545/http://imeidata.net/ |date=2015-05-06 }}
[[Category:Mobile telecommunications]]
[[Category:Checksum algorithms]]
[[Category:Mobile telecommunications standards]]
cglj4rkl6rbnoozq4o3xficjg9nf3pm
ഒഡേസ സത്യൻ
0
287525
4631242
4577604
2026-06-19T01:55:24Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631242
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Odessa sathyan}}
{{Infobox person
| name = ഒഡേസ സത്യൻ
| image = Odessa Satyan.jpg
| alt =ഒഡേസ സത്യൻ
| caption = ഒഡേസ സത്യൻ
| birth_date = {{Birth date|1944|11|23}}
| birth_place =[[വടകര]], [[കോഴിക്കോട്]], [[കേരളം]]
| death_date = {{Death date |2014|08|19}}
| death_place =[[കോഴിക്കോട്]]
| nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| other_names =
| known_for =
| awards = സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം
| spouse = ജെന്നി
| children = സോയ </br> സാന്ദ്ര
| occupation = ഡോക്യുമെന്ററി നിർമ്മാതാവ്</br> ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകൻ</br> സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകൻ</br> നക്സലൈറ്റ്
}}
ജനകീയ സിനിമാനിർമ്മാണ രംഗത്ത് ശ്രദ്ധേയമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയ ചലച്ചിത്ര പ്രവർത്തകനും ഡോക്യുമെന്ററി സംവിധായകനുമായിരുന്നു '''ഒഡേസ സത്യൻ''' (23 നവംബർ 1944 — 19 ഓഗസ്റ്റ് 2014). ജനകീയമായി സിനിമകൾ അവതരിപ്പിക്കാനും അതുവഴി സാധാരണക്കാർക്കിടയിൽ ലോകോത്തര സിനിമകൾ എത്തിക്കുന്നതിലും മുഖ്യപങ്കുവഹിച്ചു. <ref name=kaumudi19>{{cite web|title=ഒഡേസ സത്യൻ ഇനി ഓർമ്മച്ചിത്രം|url=http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=e5428a36f453a48972ebafe242cd9934|publisher=കേരളകൗമുദി ഓൺലൈൻ|date=2014-08-19|accessdate=2014-08-19|archive-date=2014-08-19|archive-url=https://archive.today/20140819133943/http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=e5428a36f453a48972ebafe242cd9934|url-status=bot: unknown}}</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കോഴിക്കോട്]], [[വടകര|വടകരയിൽ]] കുങ്കർ-ചീരു ദമ്പതികളുടെ മകനാണ്. ആദ്യകാല [[നക്സൽ|നക്സലൈറ്റ്]] പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. [[സി.പി.ഐ.(എം.എൽ)]] [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലാ]] സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. [[ജനകീയ സാംസ്കാരിക വേദി|ജനകീയ സാംസ്കാരിക വേദിയിലും]] സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചു. ഏറെ വിവാദമായ വടകര സിൽവർ ഹോട്ടൽ സമരം, ഇരിങ്ങൽ പാറയിലെ കൂലി പ്രശ്നത്തിലും ജയഭാരത് തിയറ്റർ ടിക്കറ്റ് കരിഞ്ചന്ത പ്രശ്നത്തിലും സമരങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി. സമരങ്ങളുടെ ഭാഗമയി പലപ്പോഴായി ജയിലടക്കപെട്ടിരുന്നു.<ref name=madhyamam>{{cite web|title=ഡോക്യൂമെൻററി സംവിധായകൻ ഒഡേസ സത്യൻ അന്തരിച്ചു|url=http://www.madhyamam.com/news/304093/140819|publisher=മാധ്യമം ഓൺലൈൻ|date=2014-08-19|accessdate=2014-08-19|archive-date=2014-08-19|archive-url=https://archive.today/20140819134358/http://www.madhyamam.com/news/304093/140819|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name=manoramaonline>{{cite web|title=ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകൻ ഒഡേസ സത്യൻ അന്തരിച്ചു|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?programId=1073753760&contentId=17396635&tabId=11|publisher=മനോരമ ഓൺലൈൻ|date=2014-08-19|accessdate=2014-08-19|archive-date=2014-08-19|archive-url=https://archive.today/20140819134936/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?programId=1073753760&contentId=17396635&tabId=11|url-status=bot: unknown}}</ref> [[കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളേജ്|കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആസ്പത്രിയിലെ]] കൈക്കൂലിക്കാരായ ഡോക്ടർമാരെ ജനകീയ വിചാരണ ചെയ്യുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി.<ref>{{cite web|title=ഒഡേസ സത്യൻ അന്തരിച്ചു|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/3095418/2014-08-20/kerala|publisher=മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ പതിപ്പ്|accessdate=2014-08-20|date=2014-08-20|archive-date=2014-08-20|archive-url=https://archive.today/20140820080121/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/3095418/2014-08-20/kerala|url-status=bot: unknown}}</ref>
ജനകീയ സിനിമാ പ്രസ്ഥാനമായ [[ഒഡേസ|ഒഡേസയിലൂടെയാണ്]] സത്യൻ ചലച്ചിത്രരംഗത്തെത്തിയത്. [[ജോൺ എബ്രഹാം (സംവിധായകൻ)|ജോൺ എബ്രഹാമിന്റെ]] അടുത്ത സഹയാത്രികനായിരുന്നു. ജോൺ എബ്രഹാമിന്റെ മരണശേഷം, സമാന്തര സിനിമാ കൂട്ടായ്മയായ ഒഡേസയ്ക്ക് സത്യനാണ് നേതൃത്വം നൽകിയത്. ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പണം പിരിച്ചാണ് അദ്ദേഹം സിനിമ ചെയ്തിരുന്നത്. ജനകീയ പിന്തുണയോടെ ഒഡേസയുടെ ബാനറിൽ നിരവധി ഡോക്യുമെന്ററികൾ സത്യൻ നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[എ. വർഗ്ഗീസ്|നക്സൽ വർഗീസിന്റെ]] മരണവും കവി [[എ. അയ്യപ്പൻ|എ. അയ്യപ്പന്റെ]] ജീവിതവുമെല്ലാം സത്യൻ ഡോക്യുമെന്ററികൾക്ക് വിഷയമായിട്ടുണ്ട്. 'അഗ്നിരേഖ'യ്ക്ക് [[പുണെ|പുണെയിലെ]] ഫാൽക്കെ സൊസൈറ്റിയുടെ സമ്മാനം ലഭിച്ചു. 'ബലിക്കുറിപ്പുകൾ' എന്ന മ്യൂസിക് ആൽബത്തിന് ആറാമത് ഇന്റർനാഷണൽ ഡോക്യുമെന്ററി ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ജൂറിയുടെ പ്രത്യേക പരാമർശം ലഭിച്ചു. <ref name=dearcinima>{{cite web|title=6th ഇന്റർനാഷണൽ ഡോക്യുമെന്ററി & ഷോർട്ട് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് കേരള അനൗൺസസ് വിന്നേഴ്സ്|url=http://dearcinema.com/news/6th-international-documentary-short-film-festival-of-kerala-idsffk-announces-winners/2338|publisher=ഡിയർസിനിമ.കോം|accessdate=2014-08-20|date=2013-06-12|archive-date=2014-08-20|archive-url=https://archive.today/20140820075855/http://dearcinema.com/news/6th-international-documentary-short-film-festival-of-kerala-idsffk-announces-winners/2338|url-status=bot: unknown}}</ref>
[[എ. വർഗ്ഗീസ്|നക്സൽ വർഗീസിന്റെ]] വധം ഏറ്റുപറഞ്ഞ രാമചന്ദ്രൻ നായരെ കുറിച്ചുള്ള 'വേട്ടയാടപ്പെട്ട മനസ്സ്, വ്യാജ പ്രണയങ്ങളെ തുറന്നുകാട്ടിയ 'മോർച്ചറി ഓഫ് ലൗ, രക്തസാക്ഷിത്വം വരിച്ച നക്സലൈറ്റ് അങ്ങാടിപ്പുറം ബാലകൃഷ്ണനെ കുറിച്ചുള്ള 'അഗ്നിരേഖ' എന്നീ ഡോക്യുമെന്ററികൾ ശ്രദ്ധേയങ്ങളായിരുന്നു. 'വിശുദ്ധപശു' എന്ന ഡോക്യുമെന്ററിയുടെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി. മൃഗങ്ങളെ ഒരേസമയം ആരാധിക്കുകയും ബലി നല്കുകയും ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യന്റെ ഇരട്ടമുഖമാണ് 'വിശുദ്ധപശു'വിന്റെ പ്രമേയം.
19 ഓഗസ്റ്റ് 2014 ൽഅർബുദ രോഗ ബാധിതനായി മരണമടഞ്ഞു.
==ഡോക്യുമെന്ററികൾ==
*'ഇത്രയും യാതഭാഗം'
*'വേട്ടയാടപ്പെട്ട മനസ്സ്'<ref name=outlookindia>{{cite news|title=കൺഫഷൻസ് ഓഫ് എ കോപ്|url=http://www.outlookindia.com/article/Confessions-Of-A-Cop/206579|publisher=ഔട്ട്ലുക്ക് ഇന്ത്യ|date=1998-11-23|accessdate=2014-08-20|last=വേണു|first=മേനോൻ|archive-date=2014-08-20|archive-url=https://archive.today/20140820075718/http://www.outlookindia.com/article/Confessions-Of-A-Cop/206579|url-status=bot: unknown}}</ref>
*'മോർച്ചറി ഓഫ് ലൗ'
*'അഗ്നിരേഖ'
*'ബലിക്കുറിപ്പുകൾ' (മ്യൂസിക് ആൽബം)
*'വിശുദ്ധപശു' (ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കി)
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
*ആറാമത് ഇന്റർനാഷണൽ ഡോക്യുമെന്ററി ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ജൂറിയുടെ പ്രത്യേക പരാമർശം(ബലിക്കുറിപ്പുകൾ എന്ന മ്യൂസിക് വീഡിയോയ്ക്ക്)
*സൗത്ത് ഏഷ്യൻ ഷോർട്ട് ഫിലിംഫെസ്റ്റിവലിൽ പുരസ്കാരം (2007)
*രണ്ടാമത് [[സോളിഡാരിറ്റി യൂത്ത് മൂവ്മെന്റ്]] യൂത്ത് സ്പ്രിങ്ങ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ (2014) ഡോക്യുമെന്ററി വിഭാഗത്തിൽ ഒഡേസ സത്യൻ സംവിധാനം ചെയ്ത അഗ്നിരേഖ ജൂറിയുടെ പ്രത്യേക പരാമർശം നേടി.
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[https://web.archive.org/web/20150103145003/http://www.deshabhimani.com/news-cinema-all-odesa_sathyan-392578.html സിനിമയെ പ്രണയിച്ച സമാന്തര ജീവിതം] ദേശാഭിമാനിയിൽ വന്ന വാർത്ത
*[http://msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Odessa%20Satyan മലയാളസംഗീതം.ഇൻഫോയിൽ ഒഡേസ സത്യന്റെ ജീവിതരേഖ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
==അവലംബം==
{{reflist|2}}
[[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നവംബർ 23-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2014-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 19-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഡോക്യുമെന്ററി ചലച്ചിത്ര സംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം: കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
eytm0lj87megtfkj5w83h7yznwyglra
കെ.പി.എ.സി. ജോൺസൻ
0
298895
4631348
3968785
2026-06-19T11:58:18Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631348
wikitext
text/x-wiki
{{PU|K.P.A.C. Johnson}}
മലയാള നാടക, ചലച്ചിത്രനടനും ഹാർമോണിസ്റ്റുമാണ് '''കെ.പി.എ.സി. ജോൺസൻ''' (മരണം ː 25 ഫെബ്രുവരി 2017). <small>(പൂർണ്ണ രൂപം: ''കായംകുളം പീപ്പിൾ ആർട്സ് ക്ലബ്ബ്'')</small> അര നൂറ്റാണ്ടിലേറെ ഹാർമോണിസ്റ്റായി പ്രവർത്തിച്ചു. പിന്നീട് നാടക നടനായും ചലച്ചിത്രനടനായും വളർന്നു.<ref name=mang1>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/print-edition/sunday-mangalam/235573 |title=സ്മരണകളിരമ്പുന്നു ചമയങ്ങഴിച്ചിട്ടും........:കെ.പി.എ.സി ജോൺസൺ നവതിയുടെ നിറവിൽ, മംഗളം ഓൺലൈൻ |access-date=2014-12-06 |archive-date=2014-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009052421/http://www.mangalam.com/print-edition/sunday-mangalam/235573 |url-status=dead }}</ref> സമിതിയിൽ തുടർച്ചയായി 58 വർഷം പ്രവർത്തിച്ചു.
==ആദ്യകാലം==
1923 ഡിസംബർ 14 ന് കോട്ടയം ,കീഴുക്കുന്നിൽ, വടശ്ശേരിൽ ഡാനിയലിന്റെയും മോനിക്കയുടെയും അഞ്ചു മക്കളിൽ ഇളയവനായി ജനിച്ചു . കുഞ്ഞച്ചൻ എന്നായിരുന്നു വിളിപ്പേര് . കോട്ടയം ഗുഡ് ഷെപ്പേർഡ് സ്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം മാർ തോമ സെമിനാരി സ്കൂളിൽ (MT School) നിന്ന് ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. ജ്യേഷ്ഠൻ അക്കാലത്തു മലയാള മനോരമയിൽ പ്രിന്റിംഗ് വിഭാഗത്തിൽ ജോലി നോക്കിയിരുന്നു. ജ്യേഷ്ഠനോടൊപ്പം പ്രസ്സിൽ ചെല്ലാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ കോളേജ് പഠന മോഹം ഉപേക്ഷിച്ചു പിന്നീട് പ്രസ്സിൽ ജോലി ചെയ്തു തുടങ്ങി. ഇതിനിടയിൽ ഒരു സഹോദരൻ മരണപ്പെട്ടു.
കോട്ടയം തിരുനക്കരയിൽ വച്ച് നാണുക്കുട്ടൻ ഭാഗവതരുടെ ഒരു കച്ചേരി നേരിട്ട് കണ്ടതിനെത്തുടർന്ന് തനിക്കും ഹാർമോണിയം പഠിക്കണമെന്നുള്ള ആഗ്രഹം അറിയിച്ചപ്പോൾ പണമൊന്നും വാങ്ങാതെ ഭാഗവതർ ജോൺസണെ ശിക്ഷ്യനായി സ്വീകരിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ വിജയപുരം രൂപതയിലെ ഗുഡ് ഷെപ്പേർഡ് ദേവാലയത്തിലെത്തിയ സ്പെയിൻകാരൻവൈദികൻ റവ .കാർമൽ OCD യിൽ നിന്നുംപാശ്ചാത്യ ചിട്ടകളോടെ തന്നെ പിയാനോ വാദനവും ജോൺസൺ അഭ്യസിച്ചു. ഇതോടൊപ്പം മുണ്ടക്കയം ജവഹർ പ്രസ്സ് ,കോട്ടയം സി.എം.എസ്. പ്രസ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജോൺസൺ ഫോർമാനായും പ്രവർത്തിച്ചു പോരുകയും ഒപ്പം കോട്ടയത്തു രൂപം കൊണ്ട കേരളം മുഴുവൻ ശ്രദ്ധ നേടിയ കോട്ടയം ആർട്സ് ക്ളബ്ബിലും [[എൻ.എൻ. പിള്ള]]യുടെ വിശ്വകേരളകലാസമിതിയിലും പിയാനിസ്റ്റായി . ശ്രീലങ്കയിലും മലബാറിലുമായി ജോലി നോക്കിയിരുന്ന അച്ഛനും മരണപ്പെട്ടു.
===കുടുംബം===
1960-ൽ എൽസമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്തു. ബീന, നീന, ബെന്നി ജോൺസൺ.
==കലാജീവിതം==
''[[നിങ്ങളെന്നെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റാക്കി]]'' എന്ന നാടകത്തിലെ പപ്പു എന്ന പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിരുന്ന നടൻ എത്താതിരുന്നതിനാൽ നാടക സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിനു പകരക്കാരനായി അഭിനയിക്കേണ്ടി വന്നു. ''കൂട്ടുകുടുംബം'' എന്ന നാടകത്തിലാണ് ആദ്യമായി പകരക്കാരനല്ലാതെ അഭിനയിച്ചത്. ഹൈസ്കൂളിൽ കാലത്ത് ജോൺസൺ കോട്ടയം നാണുക്കുട്ടൻ ഭാഗവതരിൽ നിന്നും കർണാട്ടിക്ക് മ്യൂസിക്കും ജിം മാസ്റ്ററിൽനിന്നു വെസ്റ്റേൺ മ്യൂസിക്കും പള്ളിയിലെ സ്പെയിൻകാരായ വികാരിയച്ചൻമാരിൽനിന്നും ലാറ്റിൻ മ്യൂസിക്കും പഠിച്ചു. 1952 ഓഗസ്റ്റ് 14 മുതൽ കെ.പി.എ.സിയുടെ ഭാഗമായി. ഹാർമോണിസ്റ്റായാണ് ഇവിടെ പ്രവേശിച്ചത്. [[ഫ്രാൻസിസ് ടി. മാവേലിക്കര]]യുടെ ''പുതിയ ആകാശം പുതിയഭൂമി'' എന്ന നാടകത്തിലാണ് ഏറ്റവും ഒടുവിൽ അഭിനയിച്ചത്.
1987 ൽ കെ.പി.എ.സി. യുടെ നാടകം ഗൾഫ് നാടുകളിലും ,1989-ൽ അമേരിക്ക, ഇംഗ്ലണ്ട്, അയർലന്റ് തുടങ്ങിയ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ അതിലും ജോൺസണ് ഭാഗമായിരുന്നു. കെ.പി.എ.സിയുടെ മിക്ക നാടകങ്ങളിലും 14 മലയാള സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചു . കേരളത്തിലെ ആദ്യകാല ഹാർമോണിയം /പിയാനോ വാദകരിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. ക്രിസ്തീയ ഭക്തിഗാനങ്ങളും നാടക ഗാനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ 700 ഗാനങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം ഈണം നൽകി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തി ഗാനങ്ങൾ 1976-ൽ എച്ച്.എം.വി. പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു.
==ഗാനങ്ങൾ==
ധാരാളം ക്രിസ്തീയ ഭക്തി ഗാനങ്ങൾക്ക് ജോൺസൺ സംഗീത സംവിധാനം നിർവഹിച്ചു . "ബേത് ലഹേമിലെ രാവിൽ മോഹനവെള്ളിതാരകം”(വാണിജയറാം),"അറിവിന്നറവേ കനിവിൻ നിറവേ " (ജോളി എബ്രഹാം ),"ജീവന്റെ നാഥനെ കാൽവരിക്കുന്നിൽകുരിശിൽ തറച്ചതാരോ "(യേശുദാസ് ), "വരിക വരിക പാവനാത്മൻ","സ്നേഹമുള്ള നിങ്ങളോടു ചൊല്ലിടുന്നു യാത്ര ഞാൻ"(മരണാനന്തര ചടങ്ങിന് പാടുന്നത് ) "പാതിരനക്ഷത്രമേ","സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വാഴും വിശുദ്ധാത്മാവേ"(വി .സെബസ്ത്യാനോസിന്റെ ),"അമ്മെ നിർമ്മല കന്യകയെ","കാറ്റേ കടലേ വാ ", "ജയ ജയ ജയ ദിവ്യരാത്രി " ,"പാരിജാതമലരെ പാപത്തിൻ പാഴ്മണ്ണിൽ "",ദുഃഖ വെള്ളിപ്പൂവ് " ,"പ്രാണന്റെ തോണി തുഴയുമീ ","ബാവയ്ക്കും പുത്രനും ","അനുപമ സ്നേഹമേ ...അഗാധ സ്നേഹമേ ""സുവിശേഷ ഗീതങ്ങൾ പാടുകാനാം ...സുരലോക നാഥന് ","സ്വീകരിക്കേണേ പിതാവേ അധ്വാനത്തിൻ ഫലങ്ങൾ ","ചിന്മയാന്ദ നന്ദിനി തായേ ","കുരിശിൻ തണൽ വീശും അൾത്താരയിൽ ","കർത്താവേ ആഴ്ത്തിൽ നിന്ന് ","നാഥാ ശിക്ഷ്യ ഗാനത്തിന്മേൽ "തുടങ്ങി 700ൽ പരം ക്രിസ്തീയ ഭക്തി ഗാനങ്ങളാണ് ജോൺസന്റെ സംഗീതത്തിൽ ജനിച്ചത്. അന്ന് വിജയപുരം മെത്രാനായിരുന്ന [[കൊർണേലിയൂസ് ഇലഞ്ഞിക്കൽ|കൊർണേലിയൂസ് ഇലഞ്ഞിക്കലിന്റെ]] വരികൾക്ക് ജോൺസൺ ഈണം നൽകുകയും അവയൊക്കെ ദേവാലയങ്ങളിലെ ഗാനങ്ങളായി മാറുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഈ ഗാനങ്ങൾക്കൊക്കെ കൃത്യമായി നൊട്ടേഷൻ എഴുതി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു.
==അഭിനയിച്ച നാടകങ്ങൾ==
മനുഷ്യന്റെ മാനിഫെസ്റ്റോ, അശ്വമേധം, മുടിയനായ പുത്രൻ, മന്വന്തരങ്ങൾ, എന്റെ മകനാണ് ശരി, സർവ്വേക്കല്ല്, പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി, ശരശയ്യ, മൂലധനം, യുദ്ധകാണ്ഡം, ഇരുമ്പു മറ, കൂട്ടുകുടുംബം, തുലാഭാരം, ജീവിതം അവസാനിക്കുന്നില്ല, ഇന്നലെ ഇന്ന് നാളെ, മാനസപുത്രി, ഉദ്യോഗപർവം, യന്ത്രം സുദർശനം, ഭാരത ക്ഷേത്രം, എനിക്ക് മരണമില്ല, സഹസ്രയോഗം, ലയനം, കയ്യും തലയും പുറത്തിടരുത്, ഭഗവാൻ കാലു മാറുന്നു, സിംഹം ഉറങ്ങുന്ന കാട്, സൂക്ഷിക്കുക ഇടതുവശം ചേർന്ന് പോവുക, വിഷസർപ്പത്തിന് വിളക്ക് വയ്ക്കരുത്, മൃച്ഛകടികം, പാഞ്ചാലി, ഭഗ്നഭവനം, മുക്കുവനും ഭൂതവും, ശാകുന്തളം, രജനി, സൂത്രധാരൻ, താപനിലയം, കന്യക, ജീവപര്യന്തം, ഒളിവിലെ ഓർമ്മകൾ, പെന്റുലം, നാൽക്കവല, താള തരംഗം, രാജയോഗം, സബ് കോ സന്മതി ദേ ഭഗവാൻ, മാനവീയം, രാജാരവിവർമ്മ, അധിനിവേശം, പ്രളയം, ഇന്നലെകളിലെ ആകാശം, ദ്രാവിഡവൃത്തം
==അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
* നിങ്ങളെന്നെ കമ്മ്യുണിസ്റ്റാക്കി
* സർവ്വേക്കല്ല്
* ഒതേനന്റെ മകൻ
* ഒരു സുന്ദരിയുടെ കഥ
* പിച്ചാത്തി കുട്ടപ്പൻ
* ബാല്യകാലസഖി
* മദർതെരേസ
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി]]യുടെ ഗുരുപൂജാ പുരസ്കാരം - 2003.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralasangeethanatakaakademi.com/images/fellowship/2003.jpg |title=കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി, പുരസ്കാര പട്ടിക |access-date=2014-12-06 |archive-date=2014-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140519224132/http://www.keralasangeethanatakaakademi.com/images/fellowship/2003.jpg |url-status=dead }}</ref>
* നാടക രംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനകൾക്ക് കല്ലുമല കരുണാകരൻ ഫൗണ്ടേഷൻ പുരസ്കാരം - 2007
* കേരള അസോസിയേഷൻ കുവൈത്തിന്റെ തോപ്പിൽ ഭാസി അവാർഡ് - 2009
* തോപ്പിൽ ഭാസി പഠനകേന്ദ്രത്തിന്റെ പ്രതിഭാ പുരസ്കാരം - 2010
* ഒളിവിലെ ഓർമ്മകളിലെ" ചേന്നൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ച് മികച്ച നടനുള്ള കേരള സംഗീത നാടക അക്കാഡമി അവാർഡ്-1993
* ഏറ്റവും നല്ല സഹനടനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ് - 1995
* തിരുനെല്ലൂർ കരുണാകരൻ അവാർഡ്
* മയ്യനാട് ഗാനം അവാർഡ് ഇപ്റ്റ അവാർഡ്
* കല്ലുമല കരുണാകരൻ അവാർഡ്
* ക്രൈസ്ത്തവ സഭ സംഗീത ലോക -പ്രശസ്തി പത്ര
* ആത്മ അവാർഡ്
==അവലംബം==
{{RL}}
[[വർഗ്ഗം:ഹാർമോണിയം വിദ്വാന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:2017-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 25-ന് മരിച്ചവർ]]
4my3wo94vj7e5zhc2xgq3zbltxfum2y
ആലപ്പി വിൻസന്റ്
0
299569
4631077
3968827
2026-06-18T12:30:25Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631077
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Alleppey Vincent}}
മലയാളത്തിലെ ഒരു ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവായിരുന്നു '''ആലപ്പി വിൻസന്റ്'''. ആദ്യ ശബ്ദചിത്രമായ [[ബാലൻ (ചലച്ചിത്രം)|ബാലനിലെ]] ആദ്യ സംഭാഷണമായി ഉച്ചരിച്ചത് ഇദ്ദേഹമാണ്. ''ഗുഡ്ലക്ക് ടു എവരിബഡി'' ഇംഗ്ലിഷ് സംഭാഷണമാണ് ഇദ്ദേഹം ആദ്യമായി ഉച്ചരിച്ചത്. ബാലനിൽ വിരുതൻ ശങ്കു എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് ഇതിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/cinema/backlight/138364?page=0,1 |title=തിക്കുറിശ്ശിയും മറിച്ചു ചൊല്ലും, മംഗളം |access-date=2014-12-16 |archive-date=2014-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141126081027/http://www.mangalam.com/cinema/backlight/138364?page=0,1 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://malayalam.webdunia.com/article/cinema-news-in-malayalam/%E0%B4%AC%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D-108011900036_1.htm |title=ബാലൻ, ഡൂൾ ന്യൂസ് |access-date=2014-12-16 |archive-date=2018-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180119165225/http://malayalam.webdunia.com/article/cinema-news-in-malayalam/%E0%B4%AC%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D-108011900036_1.htm |url-status=dead }}</ref> അഭിനേതാവായ [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുഞ്ഞുകുഞ്ഞു ഭാഗവതർ|സെബാസ്റ്റ്യൻ കുഞ്ഞുകുഞ്ഞു ഭാഗവതരുടെ]] സഹോദരനാണ് വിൻസന്റ്.
==അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
* ബാലൻ - 1938
* ജ്ഞാനാംബിക - 1940
* വെള്ളിനക്ഷത്രം - 1949
* ജനോവ - 1953
* ഒരാൾ കൂടി കള്ളനായി - 1964
== അവലംബം ==
{{RL}}
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
qyjexyy9qonykb5q9nn6em44ds2fjfg
എം.പി. ലക്ഷ്മി
0
299746
4631207
3968757
2026-06-18T21:31:12Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631207
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|M.P. Lakshmy}}
{{Infobox person
| name = എം.പി. ലക്ഷ്മി
| image =
| alt =
| caption = എം.പി. ലക്ഷ്മി
| birth_date =
| birth_place =പുതുപ്പള്ളി, [[ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]]
| death_date =
| death_place =
| nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| other_names =
| known_for =
| spouse = പുതുപ്പള്ളി കാർത്തികേയൻ
| children = അനിൽ കാർത്തികേയൻ
| occupation = നാടൻ കലകളുടെ അവതാരക
}}
[[മുടിയാട്ടം]], [[പരിചമുട്ട്]] കലാകാരിയാണ് '''എം.പി. ലക്ഷ്മി'''. 2014 ലെ കേരള ഫോക് ലോർ അക്കാദമിയുടെ ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://web.archive.org/web/20141224162346/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/localContentView.do?tabId=16&contentId=18101001&district=Alapuzha&programId=1079897624&BV_ID=@@@ മനോരമ ഓൺലൈൻ</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[ആലപ്പുഴ]] [[പുതുപ്പള്ളി]] സ്വദേശിയാണ്. നാടൻ കലാസംഘം നടത്തിയിരുന്ന ബന്ധു [[വെട്ടിയാർ പ്രേംനാഥ്|വെട്ടിയാർ പ്രേംനാഥും]] കളരി അഭ്യാസിയായ പിതാവ് സുകുമാരനുമാണു ലക്ഷ്മിയിലെ കലാകാരിയെ വളർത്തിയത്. പതിനാലാം വയസ്സിലായിരുന്നു മുടിയാട്ട അരങ്ങേറ്റം. പിതാവിൽ നിന്നു [[പരിചമുട്ടുകളി|പരിചമുട്ടിൽ]] പ്രാവിണ്യംനേടുകയും ചെയ്തു. [[വിഷഭൂമി]] എന്ന സിനിമയ്ക്കു വേണ്ടി [[ശംഖുമുഖം]] കടപ്പുറത്ത് രാഗിണി, പത്മിനി എന്നിവർക്കൊപ്പം മുടിയാട്ടം നടത്തി.
നൃത്തരംഗത്ത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പുതുപ്പള്ളി കാർത്തികേയനായിരുന്നു ഭർത്താവ്. കാർത്തികേയന്റെ ഓച്ചിറ നൃത്തസംഘത്തിന്റെ ബാലേകളിൽ പുരാണകഥാപാത്രങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
*2014 ലെ കേരള ഫോക് ലോർ അക്കാദമിയുടെ ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നാടൻ കലകളുടെ അവതാരകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള ഫോക്ലോർ അക്കാദമിയുടെ ഗുരുപൂജ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മുടിയാട്ടം കലാകാരന്മാർ]]
31688g84hfeieq5svv3g531662422r6
ശാന്തിനികേതൻ
0
304471
4631083
4549015
2026-06-18T13:28:26Z
~2026-35625-67
219454
/* */ Newest
4631083
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Santiniketan}}
{{Infobox settlement
| name = Shantiniketan
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| settlement_type = Town
| image_skyline = Poush_Mela_Bazaar_2012.jpg
| image_alt =
| image_caption = Shantiniketan's Annual [[Poush Mela]]
| nickname =
| image_map =
| map_alt =
| map_caption =
| pushpin_map = India West Bengal
| pushpin_label_position = left
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption =
| coordinates = {{coord|23.68|N|87.68|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = India
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_name1 = [[West Bengal]]
| subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2 = [[Birbhum District|Birbhum]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Official
| demographics1_info1 = [[Bengali language|Bengali]], [[English language|English]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] -->
| postal_code =
| registration_plate =
| blank1_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency
| blank1_info_sec1 = [[Bolpur (Lok Sabha constituency)|Bolpur]]
| blank2_name_sec1 = [[Vidhan Sabha]] constituency
| blank2_info_sec1 = [[Bolpur (Vidhan Sabha constituency)|Bolpur]]
| footnotes =
}}
[[കൽക്കത്ത]]യിൽ നിന്നും 130 കി.മി. വടക്കുള്ള പ്രക്യതിസുന്ദരമായ [[ബോൽഗ്രപൂർ]] ഗ്രാമപ്രദേശത്ത് [[രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ]] '''ശാന്തിനികേതൻ''' വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Shantiniketan">Pearson, WW.: ''Shantiniketan Bolpur School of Rabindranath Tagore'', illustrations by [[Mukul Dey]], The Macmillan Company, 1916</ref>പ്രക്യതിയിൽ ലയിച്ചു ചേർന്നു ധ്യാനനിരതമായ സ്വെരജീവിതം നയിക്കുവാൻ പറ്റിയ അന്തരീക്ഷം രവീന്ദ്രനാഥടാഗോർ അവിടെ ഒരുക്കി. മഹർഷിമാരുടെ ആശ്രമജീവിത മാതൃകയാണ് വിദ്യാലയത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കുട്ടികളെ വിദ്യാലയത്തിന്റെ സങ്കുചിതമായ ഭിത്തികൾക്കുള്ളിൽനിന്നു മോചിപ്പിച്ച് പ്രക്യതിയുമായി ബന്ധമുള്ളവരാക്കിത്തീർക്കുകയും അവർക്ക് സാമൂഹികമായി ജീവിക്കുവാനും വളരുവാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു ടാഗോരിന്റെ ലക്ഷ്യം. 1913-ൽ നോബൽ സമ്മാനത്തിൽനിന്നു ലഭിച്ച മുഴുവൻ തുകയും ശാന്തിനികേതനത്തിനു വേണ്ടി അദ്ദേഹം ചിലവഴിച്ചു. "ഇൻഡ്യൻ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിലെ മരുപ്പച്ച" എന്നാണ് [[ജവഹർലാൽ നെഹ്റു]] ശാന്തിനികേതനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
1921-ൽ ഈ വിദ്യാലയം [[വിശ്വഭാരതി സർവകലാശാല]]യായി.ശേഷം കേന്ദ്ര സർവകലാശാലയായി മാറി
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
* [[UNESCO]]: [http://whc.unesco.org/en/tentativelists/5495 Shantiniketan] (on the Tentative List since 2010)
== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
{{sisterlinks|Shantiniketan}}
{{commons category}}
* {{Wikivoyage-inline}}
{{Bengal Renaissance}}
{{Birbhum District}}
[[വർഗ്ഗം:സർവ്വകലാശാലകൾ - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പട്ടണങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശാന്തിനികേതൻ]]
dpigtaokr2khgbpx6efct5yamzotbbn
കണ്ഡമാൽ കലാപം
0
316107
4631271
3802630
2026-06-19T04:41:19Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631271
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Religious_violence_in_Odisha}}[[Image:Girl sufferedwithburnwounds.jpg|thumb|right|300px|കണ്ഡമാൽ കലാപത്തിൽ തീയിട്ടുകൊല്ലനുള്ള ശ്രമം അതിജീവിച്ച ബാലിക, മുഖത്ത് പോള്ളലേറ്റ നിലയിൽ<ref>{{cite news|title=Turkey Plans Strikes on Iraq's Kurdish Rebels in Late April|date=13 April 2007|agency=[[RIA Novosti]]|url=http://www.aina.org/news/20080905212459.htm|accessdate=September{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 2008|work=Assyrian International News Agency}}</ref>]]
[[ഒറീസ|ഒറീസയിലെ]] കണ്ഡമാൽ ജില്ലയിൽ 2008 ആഗസ്റ്റ് 25ന് ആരംഭിച്ചു ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ട ക്രിസ്തുമത വിശ്വാസികൾക്കെതിരെ [[ആർ.എസ്.എസ്|ആർ.എസ്.എസ്സിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഹിന്ദുത്വ വർഗീയവാദികൾ കൂട്ടക്കൊലയും തീവെപ്പും കൊള്ളയും നടത്തിയ സംഭവമാണ് '''കണ്ഡമാൽ കലാപം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. [[ബി.ജെ.പി]] എം.എൽ.എ ആയിരുന്ന മനോജ് പ്രധാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിരവധി ക്രിസ്ത്യൻ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു തീയിട്ട സംഭവത്തിൽ 45 പേർ കലാപത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref name=hindu>{{Cite news
|title = BJP MLA convicted in Kandhamal riots case
|url= http://www.thehindu.com/news/national/article623180.ece
|work = [[The Hindu]]
| location=Chennai, India
|date=9 September 2010
}}[the court] convicted Pradhan for the murder of Bikram Nayak from Budedipada of Tiangia village under Raikia police station limits on 26 August 2008. ... for setting ablaze houses of people belonging to the minority community and inciting communal violence. ... the riots in Kandhamal which claimed at least 38 lives in the aftermath of the killing of saint Swami Laxmanananda Saraswati.
</ref> 1,400 ക്രിസ്ത്യൻ വീടുകളും 80 ചർച്ചുകളും കലാപത്തിൽ തകർക്കപ്പെട്ടു<ref name=NYT>{{Cite news
|title = Violence in India Is Fueled by Religious and Economic Divide
|url= http://www.nytimes.com/2008/09/04/world/asia/04christians.html?pagewanted=all&_r=0
|work = [[New York Times]]
| location=TIANGIA, India
|date=3 September 2008
}}</ref>. 18,500<ref name="NYT"/> പേർ വീടുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു അഭയാർഥി കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് പാലായനം ചെയ്യേണ്ടി വന്നു."
<ref>{{cite web |url=http://www.indiatalkies.com/2010/09/bjp-lawmaker-jail-murder-kandhamal-riots.html |title=BJP lawmaker gets jail for murder in Kandhamal riots | Accident / Crime / Disaster |publisher=Indiatalkies.com |accessdate=19 September 2011 |archive-date=2011-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713025212/http://www.indiatalkies.com/2010/09/bjp-lawmaker-jail-murder-kandhamal-riots.html |url-status=dead }}</ref>
==പുറം കണ്ണികൾ==
[https://groups.google.com/forum/#!msg/greenyouth/plJgun9jTp8/p0F39o0X6qAJ കണ്ഡമാൽ ഇപ്പോഴും ഭീതിയിലാണ്]
==കാണുക==
[[ഗ്രഹാം സ്റ്റെയ്ൻസ്]]
==അവലംബം==
[[വർഗ്ഗം:മത തീവ്രവാദം]]
[[വർഗ്ഗം:കലാപങ്ങൾ]]
r86s2kyj8bojjbv1ibm5p7l6vmidwsq
ഓൾമൂവീ
0
317872
4631264
4080628
2026-06-19T03:57:04Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631264
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|AllMovie}}{{Infobox website
| name = ഓൾമൂവീ
| logo = [[File:Allmovie square.svg|75px]]<br>[[File:Logo AllMovie.svg|200px]]
| screenshot =
| caption =
| url = {{URL|www.allmovie.com|www.AllMovie.com}}
| commercial = അതെ
| type =
| language = ഇംഗ്ലീഷ്
| registration = ഇല്ല
| owner = ഓൾ മീഡിയ നെറ്റ്വർക്ക്
| author = മൈക്കിൾ എൾവൈൻ
| launch date = 1998
| current status = ഓൺലൈൻ
| revenue =
| slogan =
|alexa=62,435 ({{as of|2015|04|18|alt=April 2015}})<ref name="alexa">{{cite web|url=http://www.alexa.com/siteinfo/allmovie.com|title=Alexa Ranking|publisher=[[Alexa Internet]]|accessdate=18 April 2015|archive-date=2018-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224191657/https://www.alexa.com/siteinfo/allmovie.com|url-status=dead}}</ref>
}}
'''''ഓൾമൂവീ'''''<ref><span class="citation web" contenteditable="false">[http://www.allmovie.com/ "AllMovie - Movies and Films Database"]. </span></ref> (മുമ്പ് '''''ഓൾ മൂവി ഗൈഡ്''''') എന്നത് നടീനടന്മാർ, [[സിനിമ]], [[ടെലിവിഷൻ]] പ്രോഗ്രാമുകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നൽകുന്ന ഒരു [[വെബ്സൈറ്റ്]] ആണ്.<ref name="isbn1-55652-550-8"><span class="citation book">Haddad, Michael (2005). </span></ref> AllMovie.com ഇപ്പോൾ ഓൾ മീഡിയ നെറ്റ്വർക്കിന്റെ കീഴിലാണ്. <ref><span class="citation web">[http://www.rovicorp.com/company/news-center/pressreleases/1434_17397.htm "Rovi Corporation Reports Second Quarter 2013 Financial Performance Announces Agreements to Sell Rovi Entertainment Store and Consumer Website Businesses"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019123846/http://www.rovicorp.com/company/news-center/pressreleases/1434_17397.htm |date=2013-10-19 }}. </span></ref>
== ചരിത്രം ==
ഗ്രന്ഥരക്ഷാലയസൂക്ഷിപ്പുകാരനായ മൈക്കിൾ എൾവൈനാണ് ''ഓൾമൂവീ'' ആരഭിച്ചത്. ''ഓൾമ്യൂസിക്ക്, ഓൾഗെയിം'' എന്നിവ ആരഭിച്ചതും അദ്ദേഹമാണ്.
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|30em}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* <span class="official website" contenteditable="false"><span class="url">[http://www.allmovie.com/ Official website]</span></span><span class="official website" contenteditable="false"></span><span contenteditable="false"> </span>
[[വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ് വിജ്ഞാനകോശങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓൺലൈൻ ചലച്ചിത്ര ഡാറ്റാബേസുകൾ]]
3kg4p9z1y1fn9ts2lscnazd3591i7db
ഓപറേഷൻ ഈഗിൾ ക്ലോ
0
320308
4631256
4522689
2026-06-19T03:08:05Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631256
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Operation_Eagle_Claw}}{{Infobox operational plan
| name = Operation Eagle Claw
| partof = the [[Iran hostage crisis|Iran Hostage Crisis]]
| image = [[File:Eagle Claw wrecks at Desert One.png|300px]]
| caption = Overview of the wreckage at the ''Desert One'' base in Iran
| scope =
| type =
| location = Near [[Tabas]], [[Iran]]
| coordinates = {{coord|33|04|23|N|55|53|33|E|type:event|display=inline,title}}
| map_type =
| latitude =
| longitude =
| map_size =
| map_caption =
| map_label =
| planned =
| planned_by =
| commanded_by = {{flag|United States|23px}} President [[Jimmy Carter]]<br>{{flagicon image|Flag of the United States Army.svg}} Maj. Gen. [[James B. Vaught]]<br>{{flagicon image|Flag of the United States Air Force.svg}} Col. James H. Kyle<br>{{flagicon image|Flag of the United States Marine Corps.svg}} Lt. Col. Edward R. Seiffert<br>{{flagicon image|US Army Special Operations Command SSI.svg}} Col. [[Charles Alvin Beckwith|Charles A. Beckwith]]
| objective = rescue of U.S hostages
| target = [[Embassy of the United States, Tehran]]
| date = 24–25 April 1980
| time =
| time-begin =
| time-end =
| timezone =
| executed_by = {{flagicon image|Flag of the United States Army.svg}} [[United States Army]]
* {{flagicon image|US Army Special Operations Command SSI.svg}} [[Delta Force]]
* {{flagicon image|Ranger Tab.svg}} [[United States Army Rangers]]
{{flagicon image|Seal of the Central Intelligence Agency.svg}} [[Central Intelligence Agency]]
*[[Special Activities Division]]
'''Logistical Support:'''<br />
*{{flagicon image|Flag of the United States Air Force.svg}} [[United States Air Force]]
*{{flagicon image|Flag of the United States Marine Corps.svg}} [[United States Marine Corps]]
*{{flagicon image|Flag of the United States Navy (official specifications).svg}} [[United States Navy]]
| outcome = Mission failed
| casualties =
| fatalities = {{flagicon|United States|23px}} 8 servicemen killed & 4 injured<br>{{flagicon|Iran|23px}} 1 civilian
| injuries =
| losses = 1 helicopter and 1 transport aircraft destroyed<br>5 helicopters abandoned/captured
|campaignbox ={{Campaignbox Iran Hostage Crisis}}
}}
[[ഇറാനിലെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവം]] നടന്ന ശേഷം [[ഇറാൻ ബന്ദി പ്രതിസന്ധി|വിദ്യാർഥികൾ തടവിലാക്കിയ]] അമേരിക്കൻ ബന്ദികളെ രക്ഷപ്പെടുത്താൻ അമേരിക്ക നടത്തിയ രക്ഷാപ്രവർത്തനമായിരുന്നു '''ഓപറേഷൻ ഈഗിൾ ക്ലോ''' (പരുന്തിന്റെ നഖം)<ref name="">{{Cite web |url=http://www.evartha.in/2015/09/08/56454544.html |title=ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ സൈനിക ഓപ്പറേഷനുകൾ |access-date=2015-09-28 |archive-date=2015-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150928154140/http://www.evartha.in/2015/09/08/56454544.html |url-status=dead }}</ref>. രണ്ടു കേന്ദ്രങ്ങളിലായി ഹെലിക്കൊപ്പ്ട്ടരുകൾ ഇറക്കി മിന്നൽ ഓപ്പറേഷനിലൂടെ ബന്ധികളെ മോചിപ്പിക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതി. എന്നാൽ ഓപ്പറേഷൻ സമയത്ത് ഹെലിക്കൊപ്പ്റ്ററുകൾ മണൽ കാറ്റിൽ പെട്ട് തകർന്നു ഈ പദ്ധതി വൻ പരാജയത്തിൽ കലാശിച്ചു.
==അവലംബം==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:യുദ്ധങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അപൂർണ്ണ ലേഖനങ്ങൾ]]
0hv03kchtdnxayaj6osqsfw07tj4h4k
ഇംപേഷ്യൻസ്
0
328072
4631106
4111817
2026-06-18T14:31:24Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631106
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Impatiens}}
{{taxobox
| image = Impatiens scapiflora.jpg
| image_caption = [[Impatiens scapiflora|ഇംപേഷ്യൻ സ്കാപിഫ്ലോറ]] [[Silent Valley National Park|സൈലന്റ് വാലിയിൽ]]
| regnum = [[Plantae]]
| unranked_divisio = [[Angiosperms]]
| unranked_classis = [[Eudicots]]
| unranked_ordo = [[Asterids]]
| ordo = [[Ericales]]
| familia = [[Balsaminaceae]]
| genus = '''''Impatiens'''''
| genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
| subdivision_ranks = [[Species]]
| subdivision = 1000 -ത്തോളം സ്പീഷിസുകൾ
|}}
[[ബൾസാമിനേസീ]] [[സസ്യകുടുംബം|സസ്യകുടുംബത്തിൽ]] ആകെയുള്ള രണ്ടു [[ജനുസ്|ജനുസുകളിൽ]] ഒന്നാണ് '''ഇംപേഷ്യൻസ് (Impatiens)'''. ഇംപേഷ്യൻസ് ജനുസിൽ ആയിരക്കണക്കിനു സ്പീഷിസുകൾ ഉണ്ട്.
==ചില സ്പീഷിസുകൾ==
* ''[[ഇംപേഷ്യൻസ് വീരപഴശ്ശി]]'' - ''Impatiens veerapazhassi''
* ''[[ഇംപേഷ്യൻസ് ശശിധരാനി]]'' - ''Impatiens sasidharani ''<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/technology/science/western-ghats-biodiversity-nature-garden-balsam-balsamina-kottakkal-arya-vaidya-sala-malayalam-news-1.791007 |title=മാതൃഭൂമി |access-date=2016-01-13 |archive-date=2016-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160112110911/http://www.mathrubhumi.com/technology/science/western-ghats-biodiversity-nature-garden-balsam-balsamina-kottakkal-arya-vaidya-sala-malayalam-news-1.791007 |url-status=dead }}</ref>
* ''[[ഇംപേഷ്യൻസ് ശശിധരാനി വറൈറ്റി ഹെർസ്യൂട്ട]]'' -
* ''[[ഇംപേഷ്യൻസ് നിയോ-മോഡെസ്റ്റ ]]'' - ''Impatiens neo-modesta''
* ''[[ഇംപേഷ്യൻസ് ശിവരജനി]]'' - ''Impatiens sivarajanii''
* ''[[ഇംപേഷ്യൻസ് കോൺസിന്ന]]'' - ''Impatiens concinna''
* [[Impatiens dasysperma]]
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* http://www.mathrubhumi.com/technology/science/western-ghats-biodiversity-nature-garden-balsam-balsamina-kottakkal-arya-vaidya-sala-malayalam-news-1.791007 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160111191917/http://www.mathrubhumi.com/technology/science/western-ghats-biodiversity-nature-garden-balsam-balsamina-kottakkal-arya-vaidya-sala-malayalam-news-1.791007 |date=2016-01-11 }}
{{WS|Impatiens}}
{{CC|Impatiens}}
{{Plant-stub}}
[[വർഗ്ഗം:സസ്യജനുസുകൾ]]
jo1o4cmhzjr5pht0uywz9xbnlf4wevf
എലിസബത്ത് ബ്ലാക്വെൽ
0
333383
4631216
4603472
2026-06-18T23:04:37Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631216
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Elizabeth Blackwell}}
{{Infobox person
|name = എലിസബത്ത് ബ്ലാക്ക്വെൽ
|image = Elizabeth Blackwell.jpg
|caption=എലിസബത്ത് ബ്ലാക്ക്വെൽ
|birth_date = {{birth date|1821|2|3|df=yes}}
|birth_place = [[Bristol|ബ്രിസ്റ്റൾ]], [[Gloucestershire|ഗ്ലൂച്ചെസ്റ്റർഷയർ]], ഇംഗ്ലണ്ട്
|death_date = {{death date and age|df=yes|1910|5|31|1821|2|3}}
|death_place = [[Hastings|ഹേസ്റ്റിങ്സ്]], [[Sussex|സസക്സ്]], ഇംഗ്ലണ്ട്
|nationality = ബ്രിട്ടീഷ്
|citizenship = ബ്രിട്ടീഷ്, അമേരിക്കൻ ഇരട്ടപൗരത്വം
|occupation = {{unbulleted list|[[Physician|ഫിസിഷ്യൻ]]}}
|alma_mater = [[Geneva Medical College|ജനീവ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]
}}
[[US|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ]] നിന്നും [[വൈദ്യശാസ്ത്രം|വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദം നേടിയ ആദ്യവനിതയാണ് '''എലിസബത്ത് ബ്ലാക്വെൽ''' (3 February 1821– 31 May 1910). ഇംഗ്ലീഷ്: '''Elizabeth Blackwell''' എലിസബത്ത് ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ഡോക്ടർ ആയിരുന്നു . [[അമേരിക്ക]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ത്രീകളിൽ വൈദ്യശാസ്ത്രപഠനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രഥമപങ്കുവഹിച്ച സമൂഹിക പരിഷ്കർത്താക്കളിൽ മുന്നിട്ടു നിന്നിരുന്ന ഓരാളാണ് എലിസബത്ത് ബ്ലാക്വെൽ.
ബ്ലാക്വെല്ലിന് ആദ്യം വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ താൽപ്പര്യമില്ലായിരുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് കാഴ്ചശക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ക്ലാസ്സിൽ അവളുടെ അദ്ധ്യാപിക കാളയുടെ കണ്ണ് ക്ലാസ്സിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് പ്രദർശിപ്പിച്ചത് ഇതിനൊരു കാരണമായിരുന്നു. <ref name=":02">{{Cite book|title=The Excellent Doctor Blackwell: The Life of the First Woman Physician|url=https://archive.org/details/excellentdoctorb0000juli|last=Boyd|first=Julia|publisher=Thistle Publishing|year=2013|isbn=9781909609785}}</ref> കുടുംബം പുലർത്താൻ അവൾ ഒരു സ്കൂൾ അധ്യാപികയായി. 1800-കളിൽ അധ്യാപന തൊഴിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് അനുയോജ്യമാണ് എന്ന് പരക്കെ വിചാരിച്ചിരുന്നു എന്നാലും അവൾക്ക് ഇത് അനുയോജ്യമല്ലെന്ന് അവൾ കണ്ടെത്തി. ഒരു സുഹൃത്ത് രോഗബാധിതയാവുകയും എന്നാൽ വനിതാ ഡോക്റ്റർ ഇല്ലാത്തതിനാൽ കുറെയേറെ സഹിക്കേണ്ടിവരികയും ചെയ്തു. ഒരു വനിതാ ഡോക്ടർ അവളെ പരിചരിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, അവൾ ഇത്രയധികം കഷ്ടപ്പെടില്ലായിരുന്നുവെന്ന് അവർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്നാണ് ബ്ലാക്ക്വെല്ലിന്റെ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലുള്ള താൽപ്പര്യം ഉടലെടുത്തത്. <ref name=":02" /> ബ്ലാക്ക്വെൽ മെഡിക്കൽ സ്കൂളുകളിൽ അപേക്ഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. ന്യൂയോർക്കിലെ ജെനീവയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന [[ജനീവ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] ഒഴികെ അവൾ അപേക്ഷിച്ച ഓരോ മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ നിന്നും അവൾ നിരസിക്കപ്പെട്ടു. ജനീവയിൽ പുരുഷ വിദ്യാർത്ഥികൾ ബ്ലാക്വെല്ലിന് അനുകൂലമായി വോട്ട് ചെയ്തു. <ref>{{Cite journal|last=Krasner|first=Barbara|date=2018|title=Elizabeth Blackwell: Doctor|url=http://libraries.ou.edu/access.aspx?url=http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=f5h&AN=128080823&site=ehost-live|journal=Cobblestone|volume=39|pages=20}}</ref> അങ്ങനെ, 1847-ൽ ബ്ലാക്ക്വെൽ അമേരിക്കയിൽ മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ ചേരുന്ന ആദ്യ വനിതയായി. <ref name=":02" />
ബിരുദം നേടിയതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ 1849-ൽ ''[[ബിഎംജെ|ബഫല്ലോ മെഡിക്കൽ ജേർണലിൽ]]'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[ടൈഫോയ്ഡ്|അഞ്ചാംപനിയെക്കുറിച്ചുള്ള]] ബ്ലാക്ക്വെല്ലിന്റെ ആദ്യ പ്രബന്ധം,, <ref name=":12">{{Cite journal|last=Sanes|first=Samuel|date=1944|title=Elizabth Blackwell: Her First Medical Publication|url=https://archive.org/details/sim_bulletin-of-the-history-of-medicine_1944-06_16_1/page/n94|journal=Bulletin of the History of Medicine|volume=16|issue=1|pages=83–88|jstor=44440963}}</ref> അമേരിക്കയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വിദ്യാർത്ഥിനി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആദ്യത്തെ മെഡിക്കൽ ലേഖനമായിരുന്നു. മനുഷ്യന്റെ കഷ്ടപ്പാടുകളോടുള്ള [[സഹാനുഭൂതി|സഹാനുഭൂതിയുടെയും]] സംവേദനക്ഷമതയുടെയും ശക്തമായ ബോധവും സാമ്പത്തിക [[സാമൂഹ്യ നീതി|സാമൂഹിക നീതിക്കുവേണ്ടിയുള്ള]] ശക്തമായ വാദവും അത് ചിത്രീകരിച്ചു. <ref name=":12" /> ഈ വീക്ഷണത്തെ മെഡിക്കൽ സമൂഹം സത്രൈണമായി കണക്കാക്കി. <ref name=":12" />
എലിസബത്ത് 1857-ൽ തന്റെ സഹോദരി [[എമിലി ബ്ലാക്ക്വെൽ|എമിലി ബ്ലാക്ക്വെല്ലിനൊപ്പം]] [[സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കുമുള്ള ന്യൂയോർക്ക് ആശുപത്രി|സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കുമായി ന്യൂയോർക്ക് ആശുപത്രി]] സ്ഥാപിക്കുകയും [[സ്ത്രീ വിദ്യാഭ്യാസം|പെൺകുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ]] പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് സ്ത്രീ പ്രേക്ഷകർക്ക് [[പ്രഭാഷണങ്ങൾ]] നൽകുകയും ചെയ്തു. <ref name=":23">{{Cite journal|date=1910|title=Elizabeth Blackwell, M.D., Consulting Physician, New Hospital For Women|journal=The British Medical Journal|volume=1|issue=2581|pages=1523–1524|jstor=25291104|doi=10.1136/bmj.1.2581.1523-b}}</ref> [[അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം|അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധകാലത്ത്]] നഴ്സുമാരെ സംഘടിപ്പിക്കാനായി അവർ മുന്നിട്ടു നിന്നു.
== ജീവചരിത്രം ==
1821 ഫെബ്രുവരി 3-ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ [[ബ്രിസ്റ്റൽ|ബ്രിസ്റ്റോളിൽ]] പഞ്ചസാര ശുദ്ധീകരണസംരഭം നടത്തിയിരുന്ന <ref name="Sahli">{{cite book|url=https://archive.org/details/elizabethblackwe0000sahl|title=Elizabeth Blackwell, M.D., (1871–1910): a biography|last=Sahli|first=Nancy Ann|publisher=Arno Press|year=1982|isbn=0-405-14106-8|location=New York}}</ref> സാമുവൽ ബ്ലാക്ക്വെല്ലിന്റെയും ഭാര്യ ഹന്ന (ലെയ്ൻ) ബ്ലാക്ക്വെല്ലിന്റെയും മകളായി എലിസബത്ത് ജനിച്ചു. <ref name="Sahli2">{{Cite book|title=Elizabeth Blackwell, M.D., (1871–1910): A Biography|url=https://archive.org/details/elizabethblackwe0000sahl|last=Sahli|first=Nancy Ann|publisher=Arno Press|year=1982|isbn=978-0-405-14106-5|location=New York}}</ref> അവൾക്ക് രണ്ട് മൂത്ത സഹോദരന്മാരുണ്ടായിരുന്നു, [[അന്ന ബ്ലാക്ക്വെൽ|അന്നയും]] മരിയനും, കൂടാതെ ആറ് ഇളയ സഹോദരങ്ങളുമുണ്ടായി: [[സാമുവൽ ചാൾസ് ബ്ലാക്ക്വെൽ|സാമുവൽ]] ( [[ആന്റോനെറ്റ് ബ്രൗൺ ബ്ലാക്ക്വെൽ|അന്റോനെറ്റ് ബ്രൗണിനെ]] വിവാഹം കഴിച്ചു), [[ഹെൻറി ബ്രൗൺ ബ്ലാക്ക്വെൽ|ഹെൻറി]] (വിവാഹം [[ലൂസി സ്റ്റോൺ]] ), [[എമിലി ബ്ലാക്ക്വെൽ|എമിലി]] (മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടിയ യുഎസിലെ രണ്ടാമത്തെ സ്ത്രീ), [[സാറാ എല്ലെൻ ബ്ലാക്ക്വെൽ|സാറാ എല്ലെൻ]] (എ എഴുത്തുകാരൻ), ജോൺ ആൻഡ് ജോർജ്. അവൾക്ക് ബാർബറ, ആൻ, ലൂസി, മേരി എന്നിങ്ങ്നനെ നാല് അമ്മായിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു:അവരും എൽസബത്തിനോടൊപ്പം താമസിച്ചു. <ref name="Sahli2" />
1832-ൽ, സാമുവൽ ബ്ലാക്ക്വെല്ലിന്റെ തന്റെ ലാഭകരമായ പഞ്ചസാര ശുദ്ധീകരണശാല ഒരു തീപിടുത്തത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ കുടുംബം ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ബ്രിസ്റ്റോളിൽ നിന്ന് ന്യൂയോർക്കിലേക്ക് കുടിയേറേണ്ടി വന്നു. <ref name=":232">{{Cite journal|date=1910|title=Elizabeth Blackwell, M.D., Consulting Physician, New Hospital For Women|journal=The British Medical Journal|volume=1|issue=2581|pages=1523–1524|jstor=25291104|doi=10.1136/bmj.1.2581.1523-b}}</ref> ന്യൂയോർക്കിൽ, എലിസബത്തിന്റെ പിതാവ് അടിമത്തത്തിനെതിരെയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമായി. അതിനാൽ, അവരുടെ അത്താഴ ചർച്ചകൾ പലപ്പോഴും സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ, അടിമത്തം, ബാലവേല തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയായിരുന്നു.
ഈ പുരോഗമനവാദപരമായ ചർച്ചകൾ കുട്ടികളെ വളർത്തുന്നതിനോട് ഹന്നയുടെയും സാമുവലിന്റെയും മനോഭാവത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു. ഉദാഹരണത്തിന്, മോശം പെരുമാറ്റത്തിന് കുട്ടികളെ അടിക്കുന്നതിനു പകരം, ബാർബറ ബ്ലാക്ക്വെൽ അവരുടെ അതിക്രമങ്ങൾ ഒരു കറുത്ത പുസ്തകത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തുമായിരുന്നു. ഈ പുസ്തകത്തിൽ അതിക്രമങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ കുറ്റം കുമിഞ്ഞുകൂടുകയാണെങ്കിൽ, അത്താഴസമയത്ത് കുട്ടികളെ മാളികയുടെ മുകളിലെ മുറിയിലേക്ക് നാടുകടത്തുമായിരുന്നു.സാമുവൽ ബ്ലാക്ക്വെൽ തന്റെ കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഭാവത്തിലും പുരോഗമനവാദി തന്നെ ആയിരുന്നു ആയിരുന്നു. <ref name="Sahli3">{{Cite book|title=Elizabeth Blackwell, M.D., (1871–1910): A Biography|url=https://archive.org/details/elizabethblackwe0000sahl|last=Sahli|first=Nancy Ann|publisher=Arno Press|year=1982|isbn=978-0-405-14106-5|location=New York}}</ref>
സാമുവൽ ബ്ലാക്ക്വെൽ പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് സഭയിൽ പെട്ട ഒരു [[സഭാവിശ്വാസി|കോൺഗ്രിഗേഷനലിസ്റ്റായിരുന്നു]], അദ്ദേഹം കുട്ടികളുടെ മതപരവും അക്കാദമികവുമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ ശക്തമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. തന്റെ പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ ഓരോ കുട്ടിക്കും അവരുടെ കഴിവുകളുടെ പരിധിയില്ലാത്ത വികസനത്തിന് അവസരം നൽകണമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. അക്കാലത്ത് ഈ കാഴ്ചപ്പാട് വിരളമായിരുന്നു, കാരണം സ്ത്രീയുടെ സ്ഥാനം വീട്ടിലോ സ്കൂൾ അധ്യാപികയായോ ആണെന്ന് മിക്ക ആളുകളും വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. എലിസബത്തിന് ഒരു ഗവർണസ് മാത്രമല്ല, അവളുടെ ബൗദ്ധിക വികാസത്തിന് അനുബന്ധമായി സ്വകാര്യ അദ്ധ്യാപകരും ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref name=":022">{{Cite book|title=The Excellent Doctor Blackwell: The Life of the First Woman Physician|url=https://archive.org/details/excellentdoctorb0000juli|last=Boyd|first=Julia|publisher=Thistle Publishing|year=2013|isbn=9781909609785}}</ref> തൽഫലമായി, അവൾ വളർന്നപ്പോൾ അവളുടെ കുടുംബം ഒഴികെ എല്ലാവരിൽ നിന്നും സാമൂഹികമായി ഒറ്റപ്പെട്ടു. <ref name="Diaryb">Elizabeth Blackwell, Diary, 19–21 December 1838 (Blackwell Family Papers, Library of Congress).</ref>
കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം കുടുംബം ഒഹായോയിലെ സിൻസിനാറ്റിയിലേക്ക് മാറി. ബ്ലാക്ക്വെല്ലിന് 17 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, അവളുടെ പിതാവ് മരിച്ചു,
=== കൗമാരകാലം ===
ബ്ലാക്ക്വെൽസിന്റെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി നിർഭാഗ്യകരമായി വളരെ താഴ്ന്നിരുന്നു. സാമ്പത്തിക സമ്മർദം മൂലം, സഹോദരിമാരായ അന്ന, മരിയൻ, എലിസബത്ത് ''എന്നിവർ സിൻസിനാറ്റി ഇംഗ്ലീഷ് ആൻഡ് ഫ്രഞ്ച് അക്കാദമി ഫോർ യംഗ് ലേഡീസ് എന്ന പേരിൽ'' ഒരു സ്കൂൾ ആരംഭിച്ചു, അത് മിക്ക വിഷയങ്ങളിലും നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുകയും ട്യൂഷനും താമസത്തിനും പ്രതിഫലം ഈടാക്കുകയും ചെയ്തു. സ്കൂൾ അതിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ രീതികളിൽ ഭയങ്കര നൂതനമായിരുന്നില്ല - ബ്ലാക്ക്വെൽ സഹോദരിമാരുടെ ഒരു വരുമാന മാർഗ്ഗം മാത്രമായിരുന്നു അത്. <ref name="Diaryb2">Elizabeth Blackwell, Diary, 19–21 December 1838 (Blackwell Family Papers, Library of Congress).</ref> ബ്ലാക്ക്വെല്ലിന്റെ അടിമത്തവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഈ വർഷങ്ങളിൽ കാര്യ്മായി നടന്നില്ല. <ref name="Sahli4">{{Cite book|title=Elizabeth Blackwell, M.D., (1871–1910): A Biography|url=https://archive.org/details/elizabethblackwe0000sahl|last=Sahli|first=Nancy Ann|publisher=Arno Press|year=1982|isbn=978-0-405-14106-5|location=New York}}</ref>
1838 ഡിസംബറിൽ ഒരുപക്ഷേ അവളുടെ സഹോദരി അന്നയുടെ സ്വാധീനം മൂലമാകാം എൽസബത്ത്[[എപ്പിസ്കോപ്പാലിയനിസം|എപ്പിസ്കോപാലിയനിസത്തിലേക്ക്]] പരിവർത്തനം ചെയ്തു. അവിടെ സെന്റ് പോൾസ് എപ്പിസ്കോപ്പൽ പള്ളിയിലെ സജീവ അംഗമായി. എന്നിരുന്നാലും, 1839-ൽ സിൻസിനാറ്റിയിലേക്കുള്ള [[വില്യം ഹെൻറി ചാനിംഗ്|വില്യം ഹെൻറി ചാനിംഗിന്റെ]] വരവ് അവളുടെ മനസ്സ് മാറ്റി. ഒരു കരിസ്മാറ്റിക് യൂണിറ്റേറിയൻ മന്ത്രിയായ [[അതീന്ദ്രിയത|ചാന്നിംഗ്]], ദൈവത്തിന്റെ ഏകരൂപം പ്രചരിപ്പിച്ചിരുന്ന പള്ളിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ തുടങ്ങിയ ബ്ലാക്ക്വെല്ലിന് അതീന്ദ്രിയതയുടെ ആശയങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. സിൻസിനാറ്റി കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ നിന്ന് യാഥാസ്ഥിതിരുടെ ഒരു തിരിച്ചടി ഉണ്ടായി, തൽഫലമായി, അവരുടെ അക്കാദമിക്ക് നിരവധി വിദ്യാർത്ഥികളെ നഷ്ടപ്പെടുകയും 1842-ൽ അത് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എലിസബത്ത് സ്വകാര്യമായി വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. <ref name="Sahli5">{{Cite book|title=Elizabeth Blackwell, M.D., (1871–1910): A Biography|url=https://archive.org/details/elizabethblackwe0000sahl|last=Sahli|first=Nancy Ann|publisher=Arno Press|year=1982|isbn=978-0-405-14106-5|location=New York}}</ref>
ചാനിംഗിന്റെ വരവ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും പരിഷ്കരണത്തിലും എൽസബത്തിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ പുതുക്കി. അവൾ ബൗദ്ധികമായി സ്വയം മെച്ചപ്പെടുത്താനും, കല പഠിക്കുക, വിവിധ പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുക, ചെറുകഥകൾ എഴുതുക, എല്ലാ മതവിഭാഗങ്ങളിലും ( [[ക്വാക്കർ|ക്വേക്കർ]], [[മില്ലറിസം|മില്ലറൈറ്റ്]], [[ജൂതൻ]] ) പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1840 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, അവൾ ഡയറികളിലും കത്തുകളിലും സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തകൾ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി .[[വില്യം ഹെൻറി ഹാരിസൺ 1840 ലെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം|, 1840 ലെ ഹാരിസൺ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണത്തിൽ]] പങ്കെടുത്തു. <ref name="Sahli6">{{Cite book|title=Elizabeth Blackwell, M.D., (1871–1910): A Biography|url=https://archive.org/details/elizabethblackwe0000sahl|last=Sahli|first=Nancy Ann|publisher=Arno Press|year=1982|isbn=978-0-405-14106-5|location=New York}}</ref>
1844-ൽ, അവളുടെ സഹോദരി അന്നയുടെ സഹായത്തോടെ, എലിസബത്ത്, [[ഹെൻഡേഴ്സൺ, കെന്റക്കി|കെന്റക്കിയിലെ ഹെൻഡേഴ്സണിൽ]] പ്രതിവർഷം $1,000 നൽകുന്ന ഒരു അധ്യാപക ജോലി നേടി. അവളുടെ ക്ലാസ്സിൽ അവൾ സന്തുഷ്ടയായിരുന്നെങ്കിലും, താമസസൗകര്യവും സ്കൂൾ വീടും കുറവാണെന്ന് അവൾ കണ്ടെത്തി. അടിമത്തത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുമായുള്ള അവളുടെ ആദ്യത്തെ യഥാർത്ഥ കണ്ടുമുട്ടലായിരുന്നു അവളെ ഏറ്റവും അസ്വസ്ഥയാക്കിയത്. <ref name="Biography">{{Cite book|url=http://digital.library.upenn.edu/women/blackwell/pioneer/pioneer.html|title=Pioneer Work in Opening the Medical Profession to Women: Autobiographical Sketches|last=Blackwell|first=Elizabeth|date=1895|publisher=Longmans, Green, and Co.|location=London and New York|access-date=17 July 2016}}</ref> ആറുമാസത്തിനു ശേഷം അവൾ സിൻസിനാറ്റിയിലേക്ക് മടങ്ങി, അവളുടെ ജീവിതം ചെലവഴിക്കാൻ കൂടുതൽ ഉത്തേജകമായ മാർഗം കണ്ടെത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. <ref name="Pioneer">[[iarchive:pioneerworkinop00blacgoog|Blackwell, Elizabeth, and Millicent Garrett Fawcett. ''Pioneer Work in Opening the Medical Profession to Women''. London: J. M. Dent & Sons, 1914. Print.]]</ref>
== വൈദ്യശാസ്ത്ര പഠനം ==
[[പ്രമാണം:EBlackwell1905.jpg|ഇടത്ത്|ലഘുചിത്രം|[[ജോസഫ് എസ്. കോസ്ലോവ്സ്കി|ജോസഫ് സ്റ്റാൻലി കോസ്ലോവ്സ്കി]] എഴുതിയ എലിസബത്ത് ബ്ലാക്ക്വെല്ലിന്റെ ഛായാചിത്രം, 1963. ''[[സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ന്യൂയോർക്ക് അപ്സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|SUNY അപ്സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ]] ശേഖരം.'' <ref>{{Cite web|url=https://www.brooklynmuseum.org/eascfa/dinner_party/place_settings/elizabeth_blackwell|title=Brooklyn Museum: Elizabeth Blackwell|access-date=9 May 2018|website=www.brooklynmuseum.org|archive-date=2023-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20230113192640/https://www.brooklynmuseum.org/eascfa/dinner_party/place_settings/elizabeth_blackwell|url-status=dead}}</ref>]]
ഒരിക്കൽ കൂടി, അവളുടെ സഹോദരി അന്ന വഴി, ബ്ലാക്ക്വെൽ മറ്റൊരു ജോലി നേടി, ഇത്തവണ [[ആഷെവില്ലെ, നോർത്ത് കരോലിന|നോർത്ത് കരോലിനയിലെ ആഷ്വില്ലെയിലെ]] ഒരു അക്കാദമിയിൽ സംഗീതം പഠിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു ജോലി, അവളുടെ മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ ചെലവുകൾക്ക് ആവശ്യമായ $ 3,000 ലാഭിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ. ആഷെവില്ലിൽ, ബ്ലാക്ക്വെൽ ബഹുമാനപ്പെട്ട ബഹുമാനപ്പെട്ട ജോൺ ഡിക്സണുമായി താമസിച്ചു, അദ്ദേഹം ഒരു വൈദികനാകുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു വൈദ്യനായിരുന്നു. ബ്ലാക്ക്വെല്ലിന്റെ കരിയർ അഭിലാഷങ്ങളെ ഡിക്സൺ അംഗീകരിക്കുകയും തന്റെ ലൈബ്രറിയിലെ മെഡിക്കൽ പുസ്തകങ്ങൾ പഠിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാൻ അവളെ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്ത്, ബ്ലാക്ക്വെൽ തന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെയും ഏകാന്തതയെയും കുറിച്ചുള്ള സ്വന്തം സംശയങ്ങളെ ആഴത്തിലുള്ള മതപരമായ ചിന്തകളോടെ ശമിപ്പിച്ചു. അവൾ അടിമത്ത വിരുദ്ധ താൽപ്പര്യങ്ങളും കൊണ്ടുനടന്നു. അടിമകൾക്കായി ഒരു സൺഡേ സ്കൂൾ ആരംഭിച്ചു, അത് ആത്യന്തികമായി പരാജയപ്പെട്ടു. <ref name="Sahli7">{{Cite book|title=Elizabeth Blackwell, M.D., (1871–1910): A Biography|url=https://archive.org/details/elizabethblackwe0000sahl|last=Sahli|first=Nancy Ann|publisher=Arno Press|year=1982|isbn=978-0-405-14106-5|location=New York}}</ref>
ഡിക്സന്റെ സ്കൂൾ താമസിയാതെ അടച്ചുപൂട്ടി, എലിസബത്ത് പ്രമുഖ [[ചാൾസ്റ്റൺ, സൗത്ത് കരോലിന|ചാൾസ്റ്റൺ]] ഫിസിഷ്യനായിരുന്ന റെവ. ഡിക്സന്റെ സഹോദരൻ [[സാമുവൽ ഹെൻറി ഡിക്സൺ|സാമുവൽ ഹെൻറി ഡിക്സന്റെ]] വസതിയിലേക്ക് മാറി. 1846-ൽ ചാൾസ്റ്റണിലെ ഒരു ശ്രീമതി ഡു പ്രേ നടത്തുന്ന ഒരു ബോർഡിംഗ് സ്കൂളിൽ അവൾ പഠിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. റവറന്റ് ഡിക്സന്റെ സഹോദരന്റെ സഹായത്തോടെ ബ്ലാക്ക്വെൽ വൈദ്യശാസ്ത്ര പഠനത്തിന്റെ സാധ്യതകൾ കത്തുകൾ മുഖേന അന്വേഷിച്ചു, അനുകൂലമായ പ്രതികരണങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായില്ല. 1847-ൽ മെഡിക്കൽ പഠനത്തിനുള്ള അവസരങ്ങളെക്കുറിച്ച് വ്യക്തിപരമായി അന്വേഷിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ എലിസബത്ത് ചാൾസ്റ്റണിൽ നിന്ന് [[ഫിലഡെൽഫിയ|ഫിലാഡൽഫിയയിലേക്കും]] ന്യൂയോർക്കിലേക്കും പോയി. എലിസബത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആഗ്രഹം ഫിലാഡൽഫിയയിലെ മെഡിക്കൽ സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നിൽ ചേരണമെന്നായിരുന്നു. <ref name="Pioneer2">[[iarchive:pioneerworkinop00blacgoog|Blackwell, Elizabeth, and Millicent Garrett Fawcett. ''Pioneer Work in Opening the Medical Profession to Women''. London: J. M. Dent & Sons, 1914. Print.]]</ref>
ഫിലാഡൽഫിയയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ബ്ലാക്ക്വെൽ ഡോ. വില്യം എൽഡറിനൊപ്പം താമസിച്ചു. ഫിലാഡൽഫിയയിലെ ഏതെങ്കിലും മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ അവളുടെ കാലുറപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചക്കുന്നതിനിടയിൽ ഡോ. ജോനാഥൻ എം. അലനുമായി സ്വകാര്യമായി അനാട്ടമി പഠിച്ചു. <ref name="Sahli8">{{Cite book|title=Elizabeth Blackwell, M.D., (1871–1910): A Biography|url=https://archive.org/details/elizabethblackwe0000sahl|last=Sahli|first=Nancy Ann|publisher=Arno Press|year=1982|isbn=978-0-405-14106-5|location=New York}}</ref> അവൾ മിക്കവാറും എല്ലായിടത്തും എതിർപ്പിനെ നേരിട്ടു. ഒന്നുകിൽ പഠിക്കാൻ [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്ക്]] പോകണമെന്നും അല്ലെങ്കിൽ മെഡിസിൻ പഠിക്കാൻ പുരുഷവേഷം ധരിക്കണമെന്നും മിക്ക ഡോക്ടർമാരും ശുപാർശ ചെയ്തു. നിരാശയോടെ അവൾ പന്ത്രണ്ട് സ്ഥലങ്ങളിലുള്ള കാലാശാലകളിൽ അപേക്ഷിച്ചു.
=== അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം ===
1847 ഒക്ടോബറിൽ [[ജനീവ, ന്യൂയോർക്ക്|, ന്യൂയോർക്കിലെ ജനീവയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ജനീവ മെഡിക്കൽ കോളേജ്|ജനീവ മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] ബ്ലാക്ക്വെല്ലിനെ മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥിയായി അംഗീകരിച്ചു. ബ്ലാക്ക്വെല്ലിന്റെ കേസിന്റെ പ്രത്യേക സ്വഭാവം കാരണം മെട്രിക്കുലേഷനായി ഒരു അപേക്ഷകനെ വിലയിരുത്തുന്നതിന് സാധാരണയായി ഉത്തരവാദികളായ ഡീനും ഫാക്കൽറ്റിക്കും ഒരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഒരു വിദ്യാർത്ഥി എങ്കിലും എതിർത്താൽ എലിസബത്തിന്റെ തിരസ്കരിക്കുമെന്ന നിബന്ധനയോടെ ക്ലാസിലെ 150 ആൺകുട്ടികളുടെ വോട്ടിന് അവർ വിഷയം അവതരിപ്പിച്ചു. അവളെ അംഗീകരിക്കാൻ യുവാക്കൾ ഏകകണ്ഠമായി വോട്ട് ചെയ്തു. <ref name="Curtis 1993">{{Cite book|title=Great Lives: Medicine|last=Curtis|first=Robert H.|publisher=Atheneum Books for Young Readers|year=1993|location=New York}}</ref> <ref name="Letter">Smith, Stephen. Letter. “The Medical Co-education of the Sexes”. ''New York Church Union''. 1892.</ref>
എലിസബത്ത് കോളേജിൽ എത്തിയപ്പോൾ അവൾ പരിഭ്രാന്തയായിരുന്നു. ഒന്നും പരിചിതമായിരുന്നില്ല - ചുറ്റുപാടുകൾ, വിദ്യാർത്ഥികൾ, അധ്യാപകർ. തന്റെ പുസ്തകങ്ങൾ എവിടെ കിട്ടുമെന്ന് പോലും അവൾക്കറിയില്ലായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, താമസിയാതെ അവൾ മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ അവൾടെ ലോലം കണ്ടെത്തി. <ref name="Sahli9">{{Cite book|title=Elizabeth Blackwell, M.D., (1871–1910): A Biography|url=https://archive.org/details/elizabethblackwe0000sahl|last=Sahli|first=Nancy Ann|publisher=Arno Press|year=1982|isbn=978-0-405-14106-5|location=New York}}</ref> അവൾ സ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ, ജനീവയിലെ നഗരവാസികൾ അവളെ ഒരു വിചിത്രജീവിയായി കണ്ടിരുന്നു. അവൾ കമിതാക്കളെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും ഒരുപോലെ നിരസിച്ചു, സ്വയം ഒറ്റപ്പെടാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. ജനീവയിലെ അവളുടെ രണ്ട് ടേമുകൾക്കിടയിലുള്ള വേനൽക്കാലത്ത്, അവൾ ഫിലാഡൽഫിയയിലേക്ക് മടങ്ങി, ഡോ. എൽഡറിനൊപ്പം താമസിച്ചു, ക്ലിനിക്കൽ അനുഭവം നേടുന്നതിന് പ്രദേശത്തെ മെഡിക്കൽ തസ്തികകൾക്ക് അപേക്ഷിച്ചു.സിറ്റി കമ്മീഷൻ [[ബ്ലോക്ക്ലി ആൽംഹൗസ്|ബ്ലോക്ക്ലി ആൽംഹൗസ്]] നടത്തിയിരുന്ന , ദ ഗാർഡിയൻസ് ഓഫ് ദി പുവർ, അവർക്ക് ജോലി ചെയ്യാൻ അനുവാദം നൽകി. എലിസബത്തിന് പതുക്കെ ബ്ലോക്ക്ലിയിൽ സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും ചില യുവ റസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യൻമാർ ഇപ്പോഴും പുറത്തുപോകുകയും അവളുടെ രോഗികളെ കണ്ടെത്തുന്നതിനും ചികിത്സിക്കുന്നതിനും അവളെ സഹായിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. അവിടെയുള്ള സമയത്ത്, ബ്ലാക്ക്വെൽ വിലപ്പെട്ട ക്ലിനിക്കൽ അനുഭവം നേടിയെങ്കിലും സിഫിലിറ്റിക് വാർഡും [[ടൈഫസ്]] ബാധിച്ചവരും അടുപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. ജനീവ മെഡിക്കൽ കോളേജിലെ അവളുടെ ബിരുദ പ്രബന്ധം ടൈഫസ് എന്ന വിഷയത്തിലായിരുന്നു. ഈ പ്രബന്ധത്തിന്റെ ഉപസംഹാരം ശാരീരിക ആരോഗ്യത്തെ സാമൂഹിക-ധാർമ്മിക സ്ഥിരതയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി - അവളുടെ പിന്നീടുള്ള പരിഷ്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങളെ മുൻനിഴലാക്കുന്ന ഒരു കണ്ണി ആയിരുന്നു അത്. <ref name="Sahli9" />
== ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ==
1850 ന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ എലിസബത്ത് ബ്ലാക്വെൽ ദരിദ്രരായ സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും വേണ്ടി ന്യൂയോർക്ക് ഡിസ്പെസറി എന്ന പേരിൽ ഒരു പ്രയോഗിക വൈദ്യചികിത്സാലയം ന്യൂയോർക്കിൽ ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite web|last1=Lindberg|first1=Donald A. B.|last2=Albright|first2=Tenley E.|title=Dr. Elizabeth Blackwell|url=https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_35.html|website=Changing the face of Medicine|publisher=National library of medicine|accessdate=10 മാർച്ച് 2016}}</ref>
1857 ൽ തന്റെ സഹോദരിയും ഡോക്ടറുമായ എമിലി ബ്ബ്ലാക്വെൽന്റേയും സഹപ്രവർത്തകരുടേയും സഹായത്തോടെ നിർദ്ധനരായ സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും വേണ്ടി ന്യൂയോർക്ക് ഇൻഫേർമെറി എന്ന ആശുപത്രി ആരംഭിച്ചു. നൂറുവർഷത്തിൽ കൂടുതൽ ഈ ആശുപത്രി നിലനിന്നിരുന്നു.
1861 ൽ നിലവിൽ വന്ന യു. എസ്. സാനിറ്ററി കമ്മീഷൻ രൂപീകരിക്കുവാൻ പ്രധാനപങ്കുവഹിച്ചവരിൽ പ്രധാനിയാണ് എലിസബത്ത് ബ്ലാക്വെൽ.
1860 കളുടെ അവസാനത്തിൽ വനിതകൾക്കുവേണ്ടി ഒരു വൈദ്യശാസ്ത്രവിദ്യാലയം ന്യൂയോർക്കിൽ ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് ലണ്ടനിലേക്ക് മടങ്ങിയ എലിസബത്ത് ബ്ലാക്വെൽ ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ ഫോർ വിമൺ എന്ന വൈദ്യശാസ്ത്രവിദ്യാലയത്തിൽ അധ്യാപികയായും സേവനമനുഷ്ടിച്ചു. 31 May 1910 ന് എലിസബത്ത് ബ്ലാക്വെൽ ലണ്ടനിൽ വെച്ച് മരണമടഞ്ഞു..<ref>{{cite web|last1=Lindberg|first1=Donald A. B.|last2=Albright|first2=Tenley E.|title=Dr. Elizabeth Blackwell|url=https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_35.html|website=Changing the face of Medicine|publisher=National library of medicine|accessdate=10 മാർച്ച് 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=Elizabeth Blackwell Biography|url=http://www.biography.com/people/elizabeth-blackwell-9214198#profile|website=Bio|accessdate=10 മാർച്ച് 2016}}</ref>
==കൃതികൾ==
എലിസബത്ത് ബ്ലാക്ക്വെൽ ആതുരസേവന രംഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പുസ്തകങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അവ താഴെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
*1849 ''The Causes and Treatment of Typhus, or Shipfever'' (thesis)
*1852 ''The Laws of Life with Special Reference to the Physical Education of Girls'' (brochure, compilation of lecture series) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് [[George Haven Putnam|ജോർജ്ജ് പുട്നാം]] ആണ്.
*1856 ''An appeal in behalf of the medical education of women''<ref>{{cite book | url=https://archive.org/details/62620400R.nlm.nih.gov | title=An appeal in behalf of the medical education of women | publisher=New York Infirmary for Women | location=New York | author1=Collins, Stacy B. | author2=Haydock, Robert | author3=Blackwell, Elizabeth | author4=Blackwell, Emily | author5=Zakrzewska, Maria E.}}</ref>
*1860 ''[[:s:Medicine as a Profession for Women|Medicine as a Profession for Women]]'' (lecture published by the trustees of the New York Infirmary for Women)
*1864 ''[[:s:Address on the Medical Education of Women|Address on the Medical Education of Women]]''<ref>{{cite book | url=https://archive.org/details/AddressOnTheMedicalEducationOfWomen | title=Address on the Medical Education of Women | publisher=Baptist & Taylor | year=1864 | location=New York | author1=Blackwell, Elizabeth | author2=Blackwell, Emily | lccn=e12000210 | oclc=609514383}}</ref>
*1878 ''Counsel to Parents on the Moral Education of their Children in Relation to Sex'' (eight editions, republished as ''The Moral Education of the Young in Relation to Sex'')
*1881 "Medicine and Morality" (published in ''Modern Review'')
*1884 ''The Human Element in Sex: being a Medical Enquiry into the Relation of Sexual Physiology to Christian Morality'' (two editions)
*1887 ''Purchase of Women: the Great Economic Blunder''
*1871 ''The Religion of Health'' (compilation of lecture series, three editions)
*1883 ''Wrong and Right Methods of Dealing with Social Evil, as shown by English Parliamentary Evidence''<ref>{{cite book |url=https://archive.org/details/wrongandrightme00blacgoog | title=Wrong and right methods of dealing with social evil, as shown by English parliamentary evidence | publisher=A. Brentano | author=Blackwell, Elizabeth | year=1883 | location=New York | LCCN=76378843}}</ref>
*1888 ''On the Decay of Municipal Representative Government – A Chapter of Personal Experience'' (Moral Reform League)
*1890 ''The Influence of Women in the Profession of Medicine''<ref>{{cite book | url=https://archive.org/details/39002086311173.med.yale.edu | title=The influence of women in the profession of medicine | publisher=Unknown | author=Blackwell, Elizabeth | year=1890 | location=Baltimore}}</ref>
*1891 ''Erroneous Method in Medical Education etc.'' ([[Women's Printing Society]])
*1892 ''Why Hygienic Congresses Fail''
*1895 ''Pioneer Work in Opening the Medical Profession to Women – Autobiographical Sketches'' - ആത്മകഥ (Longmans, reprinted New York: Schocken Books, 1977)
*1898 ''Scientific Method in Biology''
*1902 ''Essays in Medical Sociology'', 2 vols (Ernest Bell)
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* [http://biodiversitylibrary.org/creator/706 Works by Elizabeth Blackwell online at the Biodiversity Heritage Library]
*[http://nyheritage.nnyln.net/cdm/search/collection/sunyup01/searchterm/elizabeth%20blackwell/field/relatig/mode/exact/conn/and/order/title/ad/asc Elizabeth Blackwell Collection on New York Heritage Digital Collections] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160321205301/http://nyheritage.nnyln.net/cdm/search/collection/sunyup01/searchterm/elizabeth%20blackwell/field/relatig/mode/exact/conn/and/order/title/ad/asc |date=2016-03-21 }}
* [http://himetop.wikidot.com/elizabeth-blackwell Some places and memories related to Elizabeth Blackwell]
* [http://www.womeninscience.co.uk/bios.php Women in Science]
* [http://www.nlm.nih.gov/hmd/blackwell/ An online history] at the [[National Institutes of Health]], including copies of historical documents
* [http://womenshistory.about.com/library/bio/blbio_blackwell_eliz.htm An online biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516052231/http://womenshistory.about.com/library/bio/blbio_blackwell_eliz.htm |date=2008-05-16 }} of Elizabeth Blackwell, with links to more articles on Blackwell and others in her famous family, plus links to many resources on the Net
* [http://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_35.html Biography] from the [[National Institute of Health]]
* [http://www.hws.edu/about/blackwell/ Elizabeth Blackwell at the Hobart and William Smith Colleges Archives.]
* [http://academic.hws.edu/library/archives/pdfs/EBResources.pdf Elizabeth Blackwell Resources Available in Hobart and William Smith Colleges Archives.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050329023401/http://academic.hws.edu/library/archives/pdfs/EBResources.pdf |date=2005-03-29 }}
* [http://academic.hws.edu/library/archives/pdfs/chronBib.pdf Chronological Bibliography of Selected Scholarly Works by Dr. Elizabeth Blackwell.]
* [http://winningthevote.org/F-EBlackwell.html Elizabeth Blackwell at winningthevote.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509161808/http://winningthevote.org/F-EBlackwell.html |date=2008-05-09 }}
* {{Findagrave|6373813}}
* [http://nrs.harvard.edu/urn-3:RAD.SCHL:sch00052 Papers, 1835–1960.] [http://radcliffe.harvard.edu/schlesinger-library Schlesinger Library], Radcliffe Institute, Harvard University.
* {{Wikisource author-inline|Elizabeth Blackwell}}
* {{Wikisource-inline|list=
** {{Cite Americana|wstitle=Blackwell, Elizabeth|short=x |noicon=x}}
** {{Cite DNB12|wstitle=Blackwell, Elizabeth|last=Smith|first=Charlotte Fell|authorlink=Charlotte Fell Smith|volume=1|no-icon=1}}
** {{Cite NSRW|wstitle=Blackwell, Elizabeth|short=1|noicon=x}}
** {{Cite Appletons'|wstitle=Blackwell, Elizabeth|year=1900|notaref=x|short=x |noicon=x}}
** [[Thompson Cooper]] (1884) "[[s:Men of the Time, eleventh edition/Blackwell, Elizabeth|Blackwell, Elizabeth]]," [[s:Men of the Time, eleventh edition|''Men of the Time'' (eleventh edition)]].
}}
[[വർഗ്ഗം:1821-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1910-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:വനിതാ ഭിഷഗ്വരർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 3-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഫെമിനിസ്റ്റുകൾ]]
k7b1v1u2a85de3hnaad1wikxzm2hn7a
ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റെപ്പോസിറ്ററി
0
335174
4631187
4543867
2026-06-18T18:41:43Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631187
wikitext
text/x-wiki
{{Needs Image}}
ഗവേഷണസ്ഥാപനത്തിന്റേയോ [[സർവ്വകലാശാല]]<nowiki/>യുടേയോ ബുദ്ധിപരമായ ഉൽപന്നങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ രൂപത്തിൽ ശേഖരിക്കുന്നതിനും സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ള ഓൺലൈൻ ശേഖരണികളാണ് '''ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റെപ്പോസിറ്ററീസ്''' (institutional repository). ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങൾ, ലേഖനങ്ങൾ, വൈജ്ഞാനിക അദ്ധ്യാപനങ്ങൾ (അദ്ധ്യാപനങ്ങൾ ), [[ഉപന്യാസം|ഉപന്യാസ]]<nowiki/>ങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ബുദ്ധിപരമായ ഉത്പന്നങ്ങളാണ് ഒരു ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റെപ്പോസിറ്ററിലെ ശേഖരങ്ങൾ. ഒരു സ്ഥാപനത്തിന്റെ ബുദ്ധിപരമായ മുതൽക്കൂട്ടുകളുടെ തുറന്ന ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുവാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റെപ്പോസിറ്ററി വഴി സാധിക്കുന്നു.
<span class="cx-segment" data-segmentid="13"></span>
== നേട്ടങ്ങൾ ==
* സ്ഥാപനത്തിന്റെ ബുദ്ധിപരമായ ഉൽപന്നങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ രൂപത്തിൽ ശേഖരിക്കുകയും പരിപാലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
* ഗവേഷണസ്ഥാപനങ്ങളുടേയോ സർവ്വകലാശാലകളുടേയോ ഗവേഷണ ഉത്പന്നങ്ങൾ ലോകത്തിലു മുമ്പിൽ തുറന്നുകാണിക്കുവാൻ എളുപ്പത്തിൽ സാധ്യമാക്കുന്നു.
* സ്ഥാപനത്തിന്റെ വൈജ്ഞാനിക പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുവാനും അളക്കുവാനും സാധിക്കുന്നു.
* സ്ഥാപനത്തിന്റെ ബുദ്ധിപരമായ മുതൽക്കൂട്ടുകളുടെ തുറന്ന ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുവാൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റെപ്പോസിറ്ററി വഴി സാധിക്കുന്നു.
<span class="cx-segment" data-segmentid="59"></span>
== ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ റെപ്പോസിറ്ററി സോഫ്ട്വെയറുകൾ ==
* [[ഡി സ്പേസ്]]
* [[ഇപ്രിന്റ്സ്]]
* Fedora Commons
* Invenio
* MyCoRe
* Opus
* SobekCM
* [http://wiki.greenstone.org/doku.php Greenstone]
== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
* [[ഡി സ്പേസ്]] <br>
* [[ഇപ്രിന്റ്സ്]]
* [[ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി]]
* [[ഓപ്പൺഡോർ]]{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:വാർത്താവിനിമയം]]
[[വർഗ്ഗം:ഗവേഷണം]]
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* [http://www.opendoar.org/ Directory of Open Access Repositories (OpenDOAR)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110226000645/http://opendoar.org/ |date=2011-02-26 }}
* [http://repositories.webometrics.info/ Ranking Web of World Repositories]
* [http://wiki.lib.sun.ac.za/index.php/List_of_Repository_Software List of repository software on Libopedia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160403215502/http://wiki.lib.sun.ac.za/index.php/List_of_Repository_Software |date=2016-04-03 }}
* [http://wiki.lib.sun.ac.za/index.php/SUNScholar/Practical_guidelines_for_starting_an_institutional_repository_(IR) Practical guidelines for starting an institutional repository] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329163215/http://wiki.lib.sun.ac.za/index.php/SUNScholar/Practical_guidelines_for_starting_an_institutional_repository_(IR) |date=2016-03-29 }}
ou7tfg25p62j72yeui84ydqozh8k3gq
എം.എസ് സ്വാമിനാഥൻ റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ
0
338372
4631206
4619005
2026-06-18T21:13:14Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631206
wikitext
text/x-wiki
{{PU|MSSRF}}
[[ചെന്നൈ]] ആസ്ഥാനമായി ലാഭേച്ഛ കൂടാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗവൺമെന്റേതര സന്നദ്ധസംഘടനയുടെ കീഴിലുള്ള ഒരു സ്ഥാപനമാണ് '''എം.എസ് സ്വാമിനാഥൻ റിസർച്ച ഫൗണ്ടേഷൻ '''(എം.എസ്.എസ്.ആർ.എഫ്) <ref>{{cite web|title=M S Swaminathan Research Foundation|url=http://www.mssrf.org/}}</ref>. ഈ സംഘടന ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ പാവപ്പെട്ട സ്ത്രീകളുടെ ശാക്തീകരണത്തിന് ഊന്നൽ നൽകുന്നു. പാരിസ്ഥിതികസംതുലനാവസ്ഥ നിലനിർത്തുന്ന മാറ്റങ്ങൾക്കായാണ് എം.എസ്.എസ്.ആർ.എഫ് ശാസ്ത്രത്തേയും, ശാസ്ത്രസാങ്കേതികവിദ്യയേയും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ലോഗോ തുടർച്ചയേയും, മാറ്റത്തേയും, ഒരുമിപ്പിക്കുന്നതും, തുറന്ന അവസാനവും, വിവിധ മുഖങ്ങളും ഉള്ള ഡി.എൻ.എ യുടെ മാതൃകയിലുള്ളതാണ്.
==ചരിത്രം==
എം.എസ്.എസ്.ആർ.എഫ് നിലവിൽ വന്നത് 1988 -ലാണ്. ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ചെയർമാനായിരുന്ന [[എം.എസ്. സ്വാമിനാഥൻ|ഡോ.എം.എസ്. സ്വാമിനാഥനായിരുന്നു]] ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവും.1970 -ൽ നോബൽപുരസ്കാര ജേതാവായ സി.വി രാമൻ, സ്വാമിനാഥനോട് [[ഹരിതവിപ്ലവം|ഹരിതവിപ്ലവം]] എന്നിന്നറിയപ്പെടുന്ന സുസ്ഥിരവികസനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു റിസർച്ച് സെന്ററാണിത്. 1988-ൽ വേൾഡ് ഫുഡ് പ്രൈസ് സ്വാമിനാഥന് ലഭിച്ചതിനുശേഷം അതിലൂടെ കിട്ടിയ 200,000 യു.എസ് ഡോളർ എം.എസ്.എസ്.ആർ.എഫ് തുടങ്ങാനായി അദ്ദേഹം വിനിയോഗിച്ചു. കൂടാതെ അദ്ദേഹം [[UNESCO|യുനെസ്കോ]]യുടെ എക്കോടെക്ക്നോളജിയുടെ ചെയർ ആയി നിർവഹിക്കുന്നു. നാഷ്ണൽ കമ്മീഷൻ ഓൺ അഗ്രിക്കൾച്ചർ ഫുഡ്, നൂട്രീഷൻ സെക്കൂരിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ചെയർമാനുമാണ് അദ്ദേഹം.
== അവലംബം ==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.openpr.com/news/28733/Prof-MS-Swaminathan-s-Inspiring-Talk-on-Biotechnology-and-Food-Security-at-BITS-Pilani-Rajasthan.html Prof MS Swaminathan's Inspiring Talk on Biotechnology and Food Security at BITS Pilani Rajasthan]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.prleap.com/pr/94807/ Green Revolution Champion Prof MS Swaminathan at BITS Pilani]
*[http://www.indiaprwire.com/pressrelease/biotechnology/200709204630.htm Proud to be an Indian Prof MS Swaminathan lectures at BITS Pilani ...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071020224905/http://www.indiaprwire.com/pressrelease/biotechnology/200709204630.htm |date=2007-10-20 }}
*[http://www.prlog.org/10031284-prof-swaminathan-talk-on-biotechnology-and-food-security-at-bits-pilani-rajasthan.html Prof M S Swaminathan Talk on Biotechnology and Food Security at BITS Pilani Rajasthan]
*[http://www.live-pr.com/en/evergreen-prof-ms-swaminathan-lectures-at-r1048151779.htm Evergreen Prof MS Swaminathan lectures at BITS Pilani Rajasthan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100116154111/http://www.live-pr.com/en/evergreen-prof-ms-swaminathan-lectures-at-r1048151779.htm |date=2010-01-16 }}
*[http://www.i-newswire.com/pr122148.html Evergreen Prof MS Swaminathan speech at BITS Pilani Rajasthan]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090704211603/http://www.i-newswire.com/pr122148.html |date=2009-07-04 }}
*[http://www.prlog.org/10030780-bits-pilani-rajasthan-prof-lakshminarayanan-memorial-lecture-2007-curtain-raiser.html BITS Pilani Rajasthan Prof V Lakshminarayanan Memorial Lecture 2007 – Curtain Raiser]
*[http://www.live-pr.com/en/prof-v-lakshminarayanan-memorial-lecture-r1048146699.htm Prof V Lakshminarayanan Memorial Lecture 2007 at BITS Pilani Rajasthan – Curtain Raiser] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090705053037/http://www.live-pr.com/en/prof-v-lakshminarayanan-memorial-lecture-r1048146699.htm |date=2009-07-05 }}
*[http://www.i-newswire.com/pr121313.html Curtain Raiser: Prof V Lakshminarayanan Memorial Lecture 2007 at BITS Pilani Rajasthan]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090704210716/http://www.i-newswire.com/pr121313.html |date=2009-07-04 }}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ]]
0p4uiuyqdab4d67tpkjomsprx9g3a4u
എം. സ്വരാജ്
0
339431
4631205
4627249
2026-06-18T21:04:51Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631205
wikitext
text/x-wiki
{{PU|M. Swaraj}}
{{Infobox_politician
| name = എം. സ്വരാജ്
| image = M Swaraj KLF 2024 2.jpg
| caption =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം.
| constituency = [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ]]
| term_start = [[മേയ് 21]] [[2016]]
| term_end = [[മേയ് 3]] [[2021]]
| predecessor = [[കെ. ബാബു]]
| successor = [[കെ. ബാബു]]
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1979|5|27|df=y}}
| birth_place = [[നിലമ്പൂർ]]
| residence = [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം.]]
| religion =
| father = പി.എൻ. മുരളീധരൻ നായർ
| mother = പി.ആർ. സുമംഗി അമ്മ
| spouse = സരിത
| children =
| website =
| footnotes =
| date = ഓഗസ്റ്റ് 16
| year = 2020
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/126%20M%20Swaraj.pdf നിയമസഭ
}}
കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനും, [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയേറ്റ് അംഗവുമാണ് '''എം സ്വരാജ് '''(ജനനം: 27 മെയ് 1979). [[പതിനാലാം കേരളനിയമസഭ|പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. [[സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]], [[ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]] എന്നീ സംഘടനകളുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://archives.peoplesdemocracy.in/2013/0616_pd/06162013_17.html "DYFI Holds Kerala State Conference"], "People's Democracy", 13 June 2013</ref>
==ജീവിതരേഖ==
മലപ്പുറത്തെ ഭൂദാൻ കോളനിയിലെ സുമാ നിവാസിലെ പി.എൻ.മുരളീധരൻ നായരാണ് അച്ഛൻ. 2004 ൽ കേരള യൂണിവേർസിറ്റിയിൽ നിന്ന് എൽ.എൽ.ബിയും. 2007ൽ അണ്ണാമലൈ യൂണിവേർസിറ്റിയിൽ നിന്നും എം.എ. ബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കി. <ref>{{Cite web |url=http://docs2.myneta.info/affidavits/ews3kerala2016/168/M%20SWARAJ.PDF |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-05-21 |archive-date=2017-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202203211/http://docs2.myneta.info/affidavits/ews3kerala2016/168/M%20SWARAJ.PDF |url-status=dead }}</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
എസ്.എഫ്.ഐയിലൂടെ പൊതുരംഗത്തെത്തിയ സ്വരാജ് എസ്.എഫ്.ഐ. മലപ്പുറം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.thehindu.com/2005/11/13/stories/2005111306170400.htm "SFI office-bearers elected at meet"]{{dead link|date=April 2021|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}, "The Hindu", 13 Nov 2005</ref> കാലിക്കറ്റ് സർവ്വകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ള സ്വരാജ്<ref>[http://www.reporterlive.com/2016/01/26/235172.html "അറിയുന്നത് സ്വരാജ് എം നായരെയെന്ന് ബൽറാം, ജനനത്തിലോ പേരിട്ടതിലോ തനിക്ക് പങ്കില്ലെന്ന് സ്വരാജ്"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''REPORTER'', 26 Jan 2016</ref> പിന്നീട് ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായി. മുൻ ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയും<ref>[http://www.dyfikerala.net/former-leaders/ DYFI-Kerala State Committee Former Leaders] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171202154131/http://www.dyfikerala.net/former-leaders/|date=2 December 2017}}, www.dyfikerala.net</ref> നിലവിൽ സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയേറ്റ് അംഗവുമാണ് എം സ്വരാജ്.
2016-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൃപ്പൂണിത്തുറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ച്, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥി കെ. ബാബുവിനെതിരെ 4,467 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ചു.<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/swaraj-emerges-a-giant-killer/article8623451.ece "Swaraj Emerges a Giant Killer"], "The Hindu", 20 May 2016</ref> എന്നാൽ 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കെ. ബാബുവിനോടുതന്നെ 992 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുകയുണ്ടായി. തുടർന്ന് 2025-ലെ നിലമ്പൂർ നിയമസഭ ഉപ-തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചെങ്കിലും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിലെ ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്തിനോട് 11,077 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>https://www.deshabhimani.com/News/kerala/nilamboor-m-swaraj--40761</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/back-to-back-defeats-for-m-swaraj-as-udf-wins-nilambur-seat-kwd6xor5|title=Back-to-back defeats for M Swaraj as UDF wins Nilambur seat|access-date=2025-06-28|website=@mathrubhumi|language=en}}</ref>
''' പ്രധാന പദവികളിൽ '''
* 2022: സിപിഎം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം
* 2016: തൃപ്പൂണിത്തുറയിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗം
* 2015: സിപിഎം സംസ്ഥാന കമ്മറ്റി അംഗം
* 2013: ഡിവൈഎഫ്ഐ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി
* 2011: ഡിവൈഎഫ്ഐ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ്
* 2007: സിപിഎം മലപ്പുറം ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗം
* 2005: എസ്എഫ്ഐ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി
* 2002: എസ്എഫ്ഐ മലപ്പുറം ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable"
|+കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ
!വർഷം
!നിയമസഭാ
മണ്ഡലം
!എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥി
!ഭൂരിപക്ഷം
!വിജയം/
പരാജയം
|-
|[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2016)|2016]]
|[[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ]]
|[[കെ. ബാബു]] ([[Indian National Congress|INC]])
|4467
|വിജയം<ref>{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/thripunithura-assembly-elections-kl-81/|title=Thripunithura Election Result 2021 LIVE: Thripunithura MLA Election Result & Vote Share - Oneindia|access-date=2021-05-07|website=www.oneindia.com|language=en}}</ref>
|-
|[[2021 Kerala Legislative Assembly election|2021]]
|[[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ]]
|കെ. ബാബു ([[Indian National Congress|INC]])
|992
|പരാജയം<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/Result2021/ConstituencywiseS1181.htm?ac=81|title=Election Commission of India}}</ref>
|-
|2025
|[[നിലമ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നിലമ്പൂർ]]
|[[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]] ([[Indian National Congress|INC]])
|11077
|പരാജയം
|}
==സാഹിത്യ ജീവിതം==
കവി, കഥാകൃത്ത്, മികച്ച പ്രസംഗകൻ എന്നീ നിലകളിലും അറിയപ്പെടുന്ന വ്യക്തിത്വമാണ് സ്വരാജിന്റേത്. ഒരു കവിതാ സമാഹാരവും മൂന് യാത്രാ വിവരണങ്ങളും പുസ്തക രൂപത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ്വരാജ് എഴുതിയ [[പൂക്കളുടെ പുസ്തകം]] എന്ന കൃതിക്ക് 2024-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങളുടെ ഭാഗമായ സി.ബി. കുമാർ എൻഡോവ്മെന്റ് പുരസ്കാരം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ പുരസ്കാരം അദ്ദേഹം നിരസിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/cpim-leader-swaraj-declines-sahitya-akademi-award-3604612|title=CPI(M)'s M Swaraj Declines Sahitya Akademi Award, Reaffirms No-Awards Stance|access-date=2025-06-28|website=Deccan Herald|language=en}}</ref>
==പരാമർശങ്ങൾ==
<references group="http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/126%20M%20Swaraj.pdf" />
<references />
{{Fourteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സ്വരാജ്}}
[[വർഗ്ഗം:1979-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 27-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
amuydfqxcs4n54663s4415bpnytftrz
ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ
0
339599
4631289
4627451
2026-06-19T06:05:01Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631289
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Shanimol Usman}}
{{Infobox_politician
| name = ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ
| image = Shanimol Osman.jpg
| caption =
| office = നിയുക്ത ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ, പതിനാറാം കേരള നിയമസഭ
| term = 2 ജൂൺ 2026
| predecessor = ചിറ്റയം ഗോപകുമാർ
| successor =
| office1 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term_start1 = 4 മെയ് 2026
| term_end1 =
| constituency1 = [[അരൂർ]]
| predecessor1 = [[ദലീമ ജോജോ]]
|office2 = കേരള നിയമസഭാംഗം
|constituency2 =[[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]]
|term_start2 = [[ഒക്ടോബർ 28]] [[2019]]
|term_end2 =[[മേയ് 3]] [[2021]]
|predecessor2 = [[എ.എം. ആരിഫ്]]
|successor2 =[[ദലീമ ജോജോ]]
| salary =
| birth_date ={{Birth date and age|1966|05|30|df=y}}
| birth_place =[[തകഴി]]
| residence =
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഇസ്ലാം]]
|father=എ. ഇബ്രാഹിം കുട്ടി
|mother=ടി.ഇ.സൂറാക്കുട്ടി
| spouse =എ. മുഹമ്മദ് ഉസ്മാൻ
| children =
| website =
| footnotes =
| date = മെയ് 28
| year = 2026
| source =http://myneta.info/ker2006/candidate.php?candidate_id=140 മൈനേത
}}
2026 ജൂൺ 2 മുതൽ പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറും<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/06/02/kerala-assembly-session-deputy-speaker-election-updates.html</ref>
2026 മെയ് 4 മുതൽ അരൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗവുമായി തുടരുന്ന
കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവാണ് '''ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ'''. കേരളത്തിൽ നിന്ന് [[എ.ഐ.സി.സി.]] സെക്രട്ടറിയായ ആദ്യ വനിതയാണ് ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ.<ref>{{cite news|url=http://m.timesofindia.com//articleshow/7627445.cms|title=Congress leader from Kerala, Shanimol Usman was inducted into the reconstituted Congress Working Committee as AICC Secretary today|newspaper=[[Times of India]]|accessdate=4 September 2017}}</ref> 2019 മുതൽ 2021 മെയ് വരെ [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു.<ref>https://www.ndtv.com/india-news/congress-defeats-cpi-m-in-keralas-aroor-seat-after-18-years-2122220
</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
ആലപ്പുഴ തകഴി കുന്നുമ്മ വലിയപുരയ്ക്കൽ ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞിന്റെ മകളായി ജനനം. ആലപ്പുഴ എസ്.ഡി. കോളേജിൽ പ്രീഡിഗ്രിക്ക് പഠിക്കുമ്പോൾ കെ.എസ്.യു. വിലൂടെ രാഷ്ട്രീയരംഗത്ത് പ്രവേശിച്ചു. ബിരുദാനന്തരബിരുദ പഠനത്തിന് തിരുവനന്തപുരം ലയോള കോളെജിലും നിയമപഠനത്തിന് തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിലും പഠിക്കുമ്പോൾ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിൽ മുഴുവൻ സമയ പ്രവർത്തകയായി.
തിരുവനന്തപുരം ലൊയോള കോളജിൽ നിന്ന് സോഷ്യോളജിയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷമാണ് എൽ.എൽ.ബി പാസായത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.madhyamam.com/content/190585 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-05-21 |archive-date=2017-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170904201351/http://www.madhyamam.com/content/190585 |url-status=dead }}</ref> അമ്പലപ്പുഴ കോടതിയിൽ പ്രാക്റ്റീസ് ആരംഭിച്ചു.2019ൽ അരൂരിൽ നടന്നനിയമസഭാ ഉപതെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ 1955 വോട്ടിനു ജയിച്ചു. 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിപിഎമ്മിലെ ദലീമയോട് പരാജയപ്പെട്ട ഷാനിമോൾ
2026-ൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
ദലീമയെ പരാജയപ്പടുത്തി രണ്ടാം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി.
== അധികാര സ്ഥാനങ്ങൾ ==
* കേരളത്തിൽ നിന്ന് എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായ ആദ്യ വനിതയാണ്.
* കെ.പി.സി.സി നിർവാഹക സമിതി അംഗം.
* യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്-എൻ എസ് യു കോ ഓർഡിനേഷൻ കമ്മിറ്റി അംഗം
* മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ്.
* ആലപ്പുഴ നഗരസഭാ ചെയർപേഴ്സൻ.
* ആലപ്പുഴ ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗം - (അമ്പലപ്പുഴ ഡിവിഷൻ)
* കെ.എസ്.യു. സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റ്.
* കേരള സർവകലാശാല സെനറ്റ് അംഗം.
* 2019 അരൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ജനപ്രതിനിധി ആയി
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-05-21 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-05-21 |archive-date=2019-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323193822/http://keralaassembly.org/index.html |url-status=dead }}</ref>
!വർഷം||മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2016||[[ഒറ്റപ്പാലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[പി. ഉണ്ണി]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006||[[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[സാജു പോൾ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
== കുടുംബം ==
ഭർത്താവ് - എ. മുഹമ്മദ് ഉസ്മാൻ
== അവലംബം ==
{{reflist}}
{{Deputy Speakers of KLA}}
{{Fourteenth KLA}}
[[വർഗ്ഗം:1966-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 30-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽകൂടി നിയമസഭാംഗമായവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ പ്രതിനിധികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ ഡെപ്യൂട്ടിസ്പീക്കർമാർ]]
7149by8qfuq5afp9risd02xr84p8rq1
4631290
4631289
2026-06-19T06:05:36Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631290
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Shanimol Usman}}
{{Infobox_politician
| name = ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ
| image = Shanimol Osman.jpg
| caption =
| office = ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ, പതിനാറാം കേരള നിയമസഭ
| term = 2 ജൂൺ 2026
| predecessor = ചിറ്റയം ഗോപകുമാർ
| successor =
| office1 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term_start1 = 4 മെയ് 2026
| term_end1 =
| constituency1 = [[അരൂർ]]
| predecessor1 = [[ദലീമ ജോജോ]]
|office2 = കേരള നിയമസഭാംഗം
|constituency2 =[[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]]
|term_start2 = [[ഒക്ടോബർ 28]] [[2019]]
|term_end2 =[[മേയ് 3]] [[2021]]
|predecessor2 = [[എ.എം. ആരിഫ്]]
|successor2 =[[ദലീമ ജോജോ]]
| salary =
| birth_date ={{Birth date and age|1966|05|30|df=y}}
| birth_place =[[തകഴി]]
| residence =
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഇസ്ലാം]]
|father=എ. ഇബ്രാഹിം കുട്ടി
|mother=ടി.ഇ.സൂറാക്കുട്ടി
| spouse =എ. മുഹമ്മദ് ഉസ്മാൻ
| children =
| website =
| footnotes =
| date = മെയ് 28
| year = 2026
| source =http://myneta.info/ker2006/candidate.php?candidate_id=140 മൈനേത
}}
2026 ജൂൺ 2 മുതൽ പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറും<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/06/02/kerala-assembly-session-deputy-speaker-election-updates.html</ref>
2026 മെയ് 4 മുതൽ അരൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗവുമായി തുടരുന്ന
കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവാണ് '''ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ'''. കേരളത്തിൽ നിന്ന് [[എ.ഐ.സി.സി.]] സെക്രട്ടറിയായ ആദ്യ വനിതയാണ് ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ.<ref>{{cite news|url=http://m.timesofindia.com//articleshow/7627445.cms|title=Congress leader from Kerala, Shanimol Usman was inducted into the reconstituted Congress Working Committee as AICC Secretary today|newspaper=[[Times of India]]|accessdate=4 September 2017}}</ref> 2019 മുതൽ 2021 മെയ് വരെ [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു.<ref>https://www.ndtv.com/india-news/congress-defeats-cpi-m-in-keralas-aroor-seat-after-18-years-2122220
</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
ആലപ്പുഴ തകഴി കുന്നുമ്മ വലിയപുരയ്ക്കൽ ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞിന്റെ മകളായി ജനനം. ആലപ്പുഴ എസ്.ഡി. കോളേജിൽ പ്രീഡിഗ്രിക്ക് പഠിക്കുമ്പോൾ കെ.എസ്.യു. വിലൂടെ രാഷ്ട്രീയരംഗത്ത് പ്രവേശിച്ചു. ബിരുദാനന്തരബിരുദ പഠനത്തിന് തിരുവനന്തപുരം ലയോള കോളെജിലും നിയമപഠനത്തിന് തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിലും പഠിക്കുമ്പോൾ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിൽ മുഴുവൻ സമയ പ്രവർത്തകയായി.
തിരുവനന്തപുരം ലൊയോള കോളജിൽ നിന്ന് സോഷ്യോളജിയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷമാണ് എൽ.എൽ.ബി പാസായത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.madhyamam.com/content/190585 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-05-21 |archive-date=2017-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170904201351/http://www.madhyamam.com/content/190585 |url-status=dead }}</ref> അമ്പലപ്പുഴ കോടതിയിൽ പ്രാക്റ്റീസ് ആരംഭിച്ചു.2019ൽ അരൂരിൽ നടന്നനിയമസഭാ ഉപതെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ 1955 വോട്ടിനു ജയിച്ചു. 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിപിഎമ്മിലെ ദലീമയോട് പരാജയപ്പെട്ട ഷാനിമോൾ
2026-ൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
ദലീമയെ പരാജയപ്പടുത്തി രണ്ടാം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി.
== അധികാര സ്ഥാനങ്ങൾ ==
* കേരളത്തിൽ നിന്ന് എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായ ആദ്യ വനിതയാണ്.
* കെ.പി.സി.സി നിർവാഹക സമിതി അംഗം.
* യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്-എൻ എസ് യു കോ ഓർഡിനേഷൻ കമ്മിറ്റി അംഗം
* മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ്.
* ആലപ്പുഴ നഗരസഭാ ചെയർപേഴ്സൻ.
* ആലപ്പുഴ ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗം - (അമ്പലപ്പുഴ ഡിവിഷൻ)
* കെ.എസ്.യു. സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റ്.
* കേരള സർവകലാശാല സെനറ്റ് അംഗം.
* 2019 അരൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ജനപ്രതിനിധി ആയി
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-05-21 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-05-21 |archive-date=2019-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323193822/http://keralaassembly.org/index.html |url-status=dead }}</ref>
!വർഷം||മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2016||[[ഒറ്റപ്പാലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[പി. ഉണ്ണി]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006||[[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[സാജു പോൾ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
== കുടുംബം ==
ഭർത്താവ് - എ. മുഹമ്മദ് ഉസ്മാൻ
== അവലംബം ==
{{reflist}}
{{Deputy Speakers of KLA}}
{{Fourteenth KLA}}
[[വർഗ്ഗം:1966-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 30-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽകൂടി നിയമസഭാംഗമായവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ പ്രതിനിധികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ ഡെപ്യൂട്ടിസ്പീക്കർമാർ]]
78ikgy31mb9txj106obg983h0ulyd9g
ഉറുമ്പച്ചൻ കോട്ടം
0
341905
4631201
3971202
2026-06-18T19:59:01Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631201
wikitext
text/x-wiki
[[ഉറുമ്പ്|ഉറുമ്പിനെ]] ആരാധിക്കുന്ന [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ഉറുമ്പച്ചൻ ക്ഷേത്രം''' അഥവാ '''ഉറുമ്പച്ചൻ ഗുരുസ്ഥാനം'''<ref name="toi" />. ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രൂപ-ഭാവങ്ങളൊന്നുമില്ല ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്. മുടങ്ങാതെ പൂജയുണ്ട്. ഉയർത്തിക്കെട്ടിയ ഒരു തറ മാത്രമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. [[കണ്ണൂർ ജില്ല]]യിൽ [[തോട്ടട]] എന്ന സ്ഥലത്തു നിന്നും കിഴുന്നപ്പാറയിലേക്കുള്ള റോഡിൽ കുറ്റിക്കകം എന്നിടത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം. [[കണ്ണൂർ തീവണ്ടി നിലയം|കണ്ണൂർ തീവണ്ടി നിലയത്തിൽ]] നിന്ന് [[കണ്ണൂർ]]- [[തലശ്ശേരി]] ഹൈവേയിലൂടെ 8 കി. മീ. സഞ്ചരിച്ചാൽ തോട്ടടയിലെത്തിച്ചേരാം.<ref>{{cite web|url=https://www.keralatourism.org/ebooks/expect-the-unexpected/kizhunna-ezhara-beach/urumbachan-kottam-thottada/298|title=Urumbachan Kottam, Thottada|publisher=കേരള വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ്|language=ഇംഗ്ലീഷ്|accessdate=12 August 2018}}</ref> ഉദയമംഗലം ഗണപതി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ആരൂട സ്ഥാനമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം.
==ഐതിഹ്യം==
നാലു നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുമുമ്പ് [[ഗണപതി]] ക്ഷേത്രം പണിയാൻ ഇവിടെ കുറ്റിയടിച്ചിരുന്നു. പിറ്റേന്നു നോക്കിയപ്പോൾ കുറ്റിയുടെ സ്ഥാനത്ത് ഉറുമ്പിൻ കൂട് കാണുകയും. കുറ്റി കുറച്ചു ദൂരെ മാറി കാണുകയും ചെയ്തു. കുറ്റി കണ്ടെത്തിയ പുതിയ സ്ഥലത്ത് ഗണപതി ക്ഷേത്രം പണിയുകയും ആദ്യം കുറ്റി വച്ചിടത്ത് തറ അൽപ്പം ഉയർത്തിക്കെട്ടി ഉറുമ്പിന് പൂജ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഉയർത്തിക്കെട്ടിയ ഈ തറയാണ് '''ഉറുമ്പച്ചൻ കോട്ടം''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://travel.manoramaonline.com/travel/getting-around-kerala/ants-temple-go-to-urumbachan-kottam-kannur.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-05-05 |archive-date=2016-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507073100/http://travel.manoramaonline.com/travel/getting-around-kerala/ants-temple-go-to-urumbachan-kottam-kannur.html |url-status=dead }}</ref>
== ആചാരം==
ഉദയമംഗലംക്ഷേത്രത്തിൽ പൂജനടക്കുമ്പോൾ എല്ലാ മാസവും ആദ്യം നിവേദ്യം നൽകുന്നത് ഉറുമ്പുകൾക്കാണ്. ഇവ്വിടെ പൂജ ചെയ്ത ശേഷമാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പൂജ ചെയ്യുന്നത്. [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ]] ചൈതന്യം ഇവിടെ ഉണ്ടെന്ന വിശ്വാസത്തിൽ ദിവസവും വിളക്കു വെക്കുന്നുണ്ട്.വിശ്വാസികൾ കൊണ്ടു വരുന്ന നാളികേരം ഉടച്ച് വെള്ളം തറയിലൊഴുക്കുന്നതാണ് വഴിപാട്. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഉറുമ്പിൻ ശല്യം ഉണ്ടാകില്ല എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name="toi" />
== ഉത്സവം ==
[[വൃശ്ചികം (നക്ഷത്രരാശി)|വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തിക]] നാളിൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ [[ഉത്സവം]] നടത്തുന്നു.<ref name="toi">{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/A-temple-for-the-humble-ant/articleshow/39969373.cms|title=A temple for the humble ant|date=2014-08-10|publisher=ദ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|language=ഇംഗ്ലീഷ്|accessdate=12 August 2018}}</ref>
==അവലംബം==
{{reflist}}
* എം.എസ്. രാഖേഷ് കൃഷ്ണൻ- ഉറുമ്പിനെ നമിക്കുമ്പോൾ, മാതൃഭൂമി വാരാന്തപ്പതിപ്പ്, പേജ് 4, 2016 ജൂൺ 28
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഉറുമ്പുകൾ]]
75wt82rze52kvahv9u2k0y5t28frabz
ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ്
0
342605
4631222
4602487
2026-06-19T00:37:58Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631222
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Asiana Airlines}}
{{Infobox airline
|airline = Asiana Airlines<br />아시아나항공<br />''Asiana Hanggong''
|logo = Asiana_Airlines.svg
|logo_size =
|IATA = OZ
|ICAO = AAR
|callsign = ASIANA
|parent = [[Kumho Asiana Group]]
|founded = {{Start date and years ago|df=yes|1988|02|17}}
|commended = 23 December 1988
|headquarters = [[Osoe-dong]], [[Gangseo-gu, Seoul|Gangseo-gu]], [[Seoul]], [[South Korea]]
|key_people = <div>
* Kim Soo-Cheon<!--Kim is the family name--> (김수천) (President & CEO)</div>
| revenue = {{increase}} [[Korean won|KRW\]] 5,638.1 billion (2012)<ref name="FY2012">{{cite web|title=Asiana Airlines Sustainability Report 2012 |url=http://flyasiana.com/download_file/Sustainability_2013_eng.pdf|publisher=Asiana Airlines}}</ref>
| EBIT = {{decrease}} [[Korean won|KRW\]] 132.5 billion (2012)
|hubs = <div>
* [[Gimpo International Airport]]
* [[Incheon International Airport]]</div>
|focus_cities = <div>
* [[Gimhae International Airport]]
* [[Jeju International Airport]]</div>
|frequent_flyer = [[#Frequent flyer program|Asiana Club]]
|lounge = Asiana Lounge
|alliance = [[Star Alliance]]
|subsidiaries =<div>
* [[Asiana IDT]]
* [[Air Busan]]
* [[Air Seoul]]
</div>
|fleet_size = 83
|company_slogan = 아름다운 사람들 (Korean)</div> Beautiful People (English)
|destinations = 108
|num_employees = 10,183 (2015)
|website = [http://flyasiana.com www.flyasiana.com]
}}
{{Infobox Korean name
|hangul={{linktext|아|시|아|나|항공|}}
|hanja={{linktext|아|시|아|나|航空}}
|rr=Asiana Hanggong
|mr=Asiana Hanggong
}}
കൊറിയൻ എയറിൻറെ കൂടെ [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|ദക്ഷിണ കൊറിയയിലെ]] പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ടു എയർലൈനുകളിൽ ഒന്നാണ് ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ്. <ref>{{cite web |url=http://www.cleartrip.com/flight-booking/asiana-airlines.html |title=Asia Airlines Info |publisher=cleartrip.com |date= |accessdate=07 July 2016 |archive-date=2017-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202052506/https://www.cleartrip.com/flight-booking/asiana-airlines.html |url-status=dead }}</ref> സോളിലെ ഏഷ്യാന ടൌൺ ബിൽഡിംഗിലാണ് ഏഷ്യാന എയർലൈൻസിൻറെ ഹെഡ്ക്വാർട്ടർ. <ref name="Home">"[http://www.flyasiana.com/english/ Home]." Asiana Airlines. Retrieved 13 September 2010. "Address : Asiana Town, P.O.Box 98 47 Osoe-dong, Gangseo-gu, Seoul, Korea." [http://flyasiana.com/about/introduce/introduce.asp Address in Korean]: "주소 서울특별시 강서구 오쇠동 47번지 아시아나 타운." [http://flyasiana.com/about/branch/pop26.htm Map in Korean], [http://flyasiana.com/about/branch/images/img200.gif Direct image link to map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100102063939/http://flyasiana.com/about/branch/images/img200.gif |date=2010-01-02 }}</ref> ഗിമ്പോ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ എയർലൈനിൻറെ ആഭ്യന്തര ഹബ്ബും ഇഞ്ചിയോൻ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ എയർലൈനിൻറെ അന്താരാഷ്ട്ര ഹബ്ബും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സ്റ്റാർ അലയൻസിൽ അംഗമായ ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ് 14 ആഭ്യന്തര റൂട്ടുകളിലും ഏഷ്യ, യൂറോപ്പ്, നോർത്ത് അമേരിക്ക, ഓഷ്യാനിയ എന്നിവടങ്ങളിലെ 90 അന്താരാഷ്ട്ര യാത്രാ റൂട്ടുകളിലും 27 കാർഗോ റൂട്ടുകളിലും സർവീസ് നടത്തുന്നു. <ref name="OZKR">"[http://flyasiana.com/english/ For foreigners residing in Korea]." Asiana Airlines. Retrieved 07 July 2016.</ref> ഡിസംബർ 2014-ലെ കണക്കനുസരിച്ചു ഏഷ്യാന എയർലൈൻസിൽ 10,183 പേർ ജോലിചെയ്യുന്നു.
==ചരിത്രം==
1969-ൽ സ്വകാര്യവത്കരിച്ച കൊറിയൻ എയറിനു 1988-ൽ ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ് തുടങ്ങുന്നത് വരെ ദക്ഷിണ കൊറിയൻ വ്യോമയാന രംഗത്ത് അപ്രമാദിത്വമായിരുന്നു. <ref name=bamber>{{cite book|last=Bamber|first=Greg J.|title=Up In the Air: how airlines can improve their performance by engaging their employees|year=2009|publisher=Cornell University Press|location=Ithaca, New York|isbn=978-0-8014-4747-1|pages=51–52|url=http://books.google.co.kr/books?id=ad_CYW--g_oC&lpg=PA51&dq=Asiana%20airlines&pg=PR4#v=onepage&q=Asiana%20airlines&f=false|accessdate=07 July 2016|display-authors=etal}}</ref> കുംഹോ ഏഷ്യാന ഗ്രൂപ്പ് ആണു എയർലൈൻ സ്ഥാപിച്ചത്, അപ്പോഴത്തെ പേര് സോൾ എയർ ഇന്റർനാഷണൽ എന്നായിരുന്നു. 1988 ഫെബ്രുവരി 17-നു സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഏഷ്യാനയുടെ ആദ്യ വിമാനം 1988 ഡിസംബറിൽ ബുസാനിലേക്ക് ആയിരുന്നു.
1989-ൽ ജെജു സിറ്റി, ഗ്വാൻജു, ദേഗു എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് ഏഷ്യാന സ്ഥിരം സർവീസുകൾ ആരംഭിച്ചു, അതേവർഷം തന്നെ ജപ്പാനിലെ സെണ്ടായിലേക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ചാർട്ടേഡ് വിമാനങ്ങളും ആരംഭിച്ചു. 1990-ൽ ടോകിയോ, നഗോയ സെണ്ടായ്, ഫുക്കൂവോക്ക എന്നിവടങ്ങളിലേക്കും ആദ്യ വിമാനങ്ങൾ സർവീസ് നടത്തി. ആ വർഷം ഏഷ്യാന എയർലൈൻസിനു 9 ബോയിംഗ് 747-400എസ് വിമാനങ്ങളും, 10 ബോയിംഗ് 767-300എസ് വിമാനങ്ങളും, 8 ബോയിംഗ് 737-400എസ് വിമാനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
1988-ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ് വളരെ വേഗത്തിൽ തന്നെ വളർന്നു ഇന്ന് 85 വിമാനങ്ങളുള്ള ആഗോള എയർലൈനാണ്. 2012-ൽ ഏഷ്യാന എയർലൈനിനു 5.3 ബില്ല്യൺ യുഎസ് ഡോളറിൻറെ വിറ്റുവരവ് ഉണ്ടായിരുന്നു. [9]
==ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങൾ==
വികസിത ഏഷ്യൻ നെറ്റ്വർക്കിൽപ്പെട്ട ചൈന, ജപ്പാൻ, സൗത്ത്ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യ, സെൻട്രൽ ഏഷ്യ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ നാലു ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലെ വിവിധ ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ് സർവീസ് നടത്തുന്നു. താഷ്ക്കന്റ്, ആൽമറ്റി, സീം റീപ്, നോം പെൻ, കൊരോർ എന്നീ നഗരങ്ങളിലേക്ക് സോളിൽ നിന്നും സ്ഥിരം സർവീസ് നടത്തുന്ന ആദ്യ എയർലൈനാണ് ഏഷ്യാന. ടൂറിസ്റ്റ് സ്ഥലങ്ങളായ ബ്രൂണെ, ണ ട്രാങ്ങ്, ഖിഖിഹാർ, ഷാങ്ങ്ജിജേ എന്നിവടങ്ങളിലേക്ക് ഏഷ്യാന എയർലൈൻസ് സോളിൽ നിന്നും സീസൺ ചാർട്ടേഡ് വിമാന സർവീസുകൾ നടത്തുന്നു. എയർലൈനിൻറെ ഏക അനുബന്ധ കാർഗോ കമ്പനിയായ ഏഷ്യാന കാർഗോ യൂറോപ്പിലും യുഎസ്സിലും ഉൾപ്പെടെ വലിയ നെറ്റ്വർക്ക് ഉണ്ട്.
2013 ജൂലൈയിൽ ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ജക്കാർത്ത, ടെൻപസർ എന്നീ നഗരങ്ങളിലേക്ക് ഏഷ്യാന സ്ഥിരം യാത്ര സർവീസ് ആരംഭിച്ചു. സോളിനും വുക്ഷിക്കും ഇടയിൽ പുതീഇയ യാത്ര റൂട്ട് തുടങ്ങാനുള്ള പദ്ധതിയും ഉണ്ട്. <ref>{{cite news |title=Asiana to open Incheon-Wuxi route as early as next year |newspaper =The Korea Times |date=4 September 2012 | accessdate=07 July 2016 | url= http://www.koreatimes.co.kr/www/news/biz/2012/09/123_119063.html | accessdate=07 July 2016}}</ref>
==കോഡ്ഷെയർ ധാരണകൾ==
സ്റ്റാർ അലയൻസ് അംഗങ്ങളെ കൂടാതെ മറ്റു എയർലൈനുകളുമായും ഏഷ്യാന എയർലൈൻസിനു കോഡ്ഷെയർ ധാരണകൾ ഉണ്ട്. ഏപ്രിൽ 2014-ലെ കണക്കനുസരിച്ചു അവ ഇവയാണ്: <ref>{{cite web| title=Asiana Airlines Codeshares Network| publisher=Asiana Airlines| url=http://kr.flyasiana.com/C/en/homepage.do?menuId=005002002000000&menuType=CMS| access-date=2016-07-07| archive-date=2016-08-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20160828031257/http://kr.flyasiana.com/C/en/homepage.do?menuId=005002002000000&menuType=CMS| url-status=dead}}</ref> എയർ അസ്താന, എയർ ബുസാൻ, എത്തിഹാദ് എയർവേസ്, ഹവായിയൻ എയർലൈൻസ്, ജെറ്റ്ബ്ലൂ എയർവേസ്, മ്യാൻമാർ എയർവേസ് ഇന്റർനാഷണൽ, ക്വാൻട്ടസ്, ഖത്തർ എയർവേസ്, എസ്7 എയർലൈൻസ്, ഷാൻഡോങ്ങ് എയർലൈൻസ്, ശ്രീലങ്കൻ എയർലൈൻസ്. <ref>{{cite web|url=http://www.flightglobal.com/news/articles/asiana-adds-jinan-service-and-srilankan-codeshare-398882|title=Asiana adds Jinan service and Srilankan codeshare|publisher=Flightglobal.com|date=6 May 2014 |accessdate=07 July 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://kr.flyasiana.com/C/en/boardContents.do?menuId=004001000000000&menuType=BOARD&boardCode=BOARD_NEWS&newsSeq=2106&newsCateCode=NEWS01&boardCmd=VIEW|title=New Codeshare with Sri Lankan Airlines|publisher=flyasiana.com|date=12 May 2014|accessdate=07 July 2016|archive-date=2016-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160923155847/http://kr.flyasiana.com/C/en/boardContents.do?menuId=004001000000000&menuType=BOARD&boardCode=BOARD_NEWS&newsSeq=2106&newsCateCode=NEWS01&boardCmd=VIEW|url-status=dead}}</ref>
==അവലംബം==
<references />
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
[[വർഗ്ഗം:സ്റ്റാർ അലയൻസ് അംഗങ്ങൾ]]
fdwpkpvxkukjkbn0vjdbxhdqp6x1teb
വലിയ കൊമ്പൻസ്രാവ്
0
355912
4631135
2435378
2026-06-18T16:30:01Z
Alexis Jazz
109356
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Sawfish Atlantis Paradise Island photo D Ramey Logan.jpg]] → [[File:Sawfish Atlantis Paradise Island photo Don Ramey Logan.jpg]] [[c::Special:PermanentLink/1233517926#Mass rename requested|Uploader's request]]
4631135
wikitext
text/x-wiki
{{pu|Pristis zijsron}}
{{Taxobox
| name = Longcomb sawfish
| status = CR | status_system = IUCN3.1
| status_ref =
| trend =
| image = Sawfish genova.jpg
| image_width = 250px
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Chondrichthyes]]
| subclassis = [[Elasmobranchii]]
| ordo = [[Pristiformes]]
| familia = [[Pristidae]]
| genus = ''[[Pristis]]''
| species = '''''P. zijsron'''''
| binomial = ''Pristis zijsron''
| binomial_authority = [[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1851
}}
[[File:Sawfish Atlantis Paradise Island photo Don Ramey Logan.jpg|thumb|252px|right|[[Green sawfish]], ''[[Pristis zijsron]]'']]
കടൽ വാസിയായ ഒരു [[മൽസ്യം|മൽസ്യമാണ്]] '''വലിയ കൊമ്പൻസ്രാവ് ''' അഥവാ '''Longcomb sawfish. ''' {{ശാനാ|Prisis zijsron}}. [[IUCN|ഐ യു സി എൻ]] പട്ടികപ്രകാരമുള്ള പരിപാലന സ്ഥിതി [[Critically endangered|ഗുരുതരമായ വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലുള്ള ജീവി വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്നാണ്.<ref>{{FishBase species | genus = Pristis | species = zijsron | month = May | year = 2006}}</ref>
==പ്രജനനം ==
കുഞ്ഞുങ്ങളെ പ്രസവിക്കുന്ന മൽസ്യമാണ് ഇവ.<ref>Compagno, L.J.V. and P.R. Last, 1999. Pristidae. Sawfishes. p. 1410-1417. In K.E. Carpenter and V. Niem (eds.) FAO identification guide for fishery purposes. The Living Marine Resources of the Western Central Pacific. FAO, Rome. (Ref. 9859)</ref>
==കുടുംബം ==
Pristidae കുടുംബത്തിൽ പെട്ട മൽസ്യമാണ് ഇവ.
==അവലംബം==
{{Reflist}}
*[http://shark-references.com/species/view/Pristis-zijsron Species Description of Pristis zijsron at www.shark-references.com]
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
==ഇതും കാണുക==
[[കേരളത്തിലെ മൽസ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക]]
7x64kwozkscww3aw9neymiyer24q1w6
ഇറ്റലിയിലെ ഹിതപരിശോധന, 2016
0
359527
4631155
3990181
2026-06-18T17:24:58Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631155
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox referendum
| name = ഇറ്റാലിയൻ ഭരണഘടനാഭേദഗതി ഹിതപരിശോധന
| title = ''Do you approve the text of the Constitutional Law concerning 'Provisions for overcoming equal bicameralism, reducing the number of Members of Parliament, limiting the operating costs of the institutions, the suppression of the CNEL and the revision of Title V of Part II of the Constitution' approved by Parliament and published in the Official Gazette no. 88 of 15 April 2016?''
| date = 4 December 2016
| yes_text = {{tick|12}} Yes
| no_text = {{cross|12}} No
| yes = 13432208
| no = 19419507
| total = 33243845
| electorate = 50,773,284
| map = [[File:2016_constitutional_referendum_results_by_province_(Italy).png|center|280px]]
| mapdivision = provinces
| notes = ഈ മാപ്പിൽ ഇരുണ്ട നിറം ലാർജർ മാർജിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.]]
}}
2016 ഡിസംബർ 4 ന് ഇറ്റലിയിൽ ഭരണഘടന ഹിതപരിശോധന നടന്നു.<ref name="4 December">{{Cite web|url=http://www.interno.gov.it/it/italiani-voto-referendum-costituzionale|title=Italiani al voto per il referendum costituzionale|date=2016-11-18|publisher=[[Ministry of the Interior (Italy)|Ministero dell'interno]]}}</ref> ഇറ്റലി പാർലമെൻറിൻറെ അധികാരങ്ങളും അംഗത്വകാര്യങ്ങളും ഭേദഗതി ചെയ്യുന്ന ഇറ്റാലിയൻ ഭരണഘടന ഭേദഗതി ചെയ്യുന്ന കാര്യത്തിലാണ് ഹിതപരിശോധന നടന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.repubblica.it/politica/2015/10/13/news/scheda_riforma_costituzione_senato_ddl_boschi_solo_testo-124904893/|title=Scheda / La nuova Costituzione e il nuovo Senato (versione solo testo)|access-date=27 September 2016|date=12 October 2015}}</ref> കൂടാതെ സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അധികാരങ്ങൾ, പ്രാദേശിക സർക്കാറുകളുടെ അധികാരങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലും ഹിതപരിശോധന നടന്നു.
2014 ഏപ്രിൽ 18 നാണ് പ്രധാനമന്ത്രി മത്തേയോ റെൻസിയും അദ്ദേഹത്തിൻറെ പാർട്ടിയായ സെൻറർ-ലെഫ്റ്റ് ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടിയും ഈ ബിൽ മുന്നോട്ട് വെച്ചത്. ഏപ്രിൽ എട്ടിന് ഇറ്റാലിയൻ സെനറ്റിൽ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. പിന്നീട് സെനറ്റും ചേമ്പർ ഓഫ് ഡെപ്യൂട്ടീസും നിയുക്ത നിയമം ധാരാളം ഭേദഗതികൾ വരുത്തി.<ref>{{Cite web|url=http://www.camera.it/leg17/126?leg=17&idDocumento=2613-b|title=Camera.it – XVII Legislatura – Lavori – Progetti di legge – Scheda del progetto di legge|access-date=27 September 2016}}</ref>
[[File:Matteo Renzi 2015.jpeg|thumb|right|180px|[[Matteo Renzi]] in 2015.]]
യൂറോപ്പിനെ സംബന്ധിച്ച് ബ്രെക്സിറ്റിനുശേഷം ഏറ്റവും നിർണായക നിമിഷമാണിത്.ഹിതപരിശോധനയിൽ 59.11% പേരും ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിക്ക് എതിരായിട്ടാണ് വോട്ട് രേഖപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=http://elezioni.interno.it/referendum/scrutini/20161204/FX01000.htm|title=Referendum [Scrutini] (In complesso) - Referendum costituzionale del 4 dicembre 2016 - Ministero dell'Interno|access-date=7 December 2016|archive-date=2016-12-04|archive-url=https://archive.today/20161204223224/http://elezioni.interno.it/referendum/scrutini/20161204/FX01000.htm|url-status=dead}}</ref> ഇറ്റാലിയാൻ റിപ്പബ്ലിക്കിൻറെ ചരിത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെ ഹിതപരിശോധനയായിരുന്നു ഇത്.2001 ലും 2006ലുമായിരുന്നു ഇതിന് മുമ്പ് ഹിതപരിശോധന നടന്നത്.
പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളെല്ലാം ഈ ബില്ലിനെ എതിർത്തു.വളരെ ദൗർഭാഗ്യകരമായ വ്യവസ്ഥകളോടെയാണ് ഈ ബിൽ എന്നും സർക്കാറിന് കൂടുതൽ അധികാരം നൽകുന്ന വ്യവസ്ഥകളാണുള്ളതെന്നതിനാൽ അംഗീകരിക്കാനാകില്ല എന്ന നിലപാടാണ് പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളെടുത്തത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.rainews.it/dl/rainews/articoli/Riforme-al-Senato-scontro-tra-maggioranza-e-opposizione-per-emendamento-canguro-db63252e-06cf-4dfd-b550-be229cbf3f1a.html|title=Riforme, al Senato scontro tra maggioranza e opposizione per l'emendamento 'canguro'|access-date=27 September 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.theflorentine.net/lifestyle/2016/09/renzi-referendum-italy/|title=The Renzi referendum - The Florentine|access-date=7 December 2016|date=7 September 2016}}</ref>
=== പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ ===
{| class="wikitable"
|-
!Choice
! colspan=2 |Parties
! Political orientation
! Leader
! Ref
|-
! rowspan=4|{{tick|15}} Yes
| style="background-color: {{Democratic Party (Italy)/meta/color}}" |
| [[Democratic Party (Italy)|Democratic Party]] (PD)
| [[Social democracy]]
| [[Matteo Renzi]]
| <ref>{{cite news|url=http://www.repubblica.it/politica/2016/05/17/news/renzi_referendum-140008380/ |title=Pd, Renzi lancia la campagna sul referendum costituzionale: "Deve essere battaglia unitaria"|newspaper=[[La Repubblica]]|language= Italian |date= 3 August 2016}}</ref>
|-
| style="background-color: {{New Centre-Right/meta/color}}" |
| [[New Centre-Right]] (NCD)
| [[Conservatism]]
| [[Angelino Alfano]]
|<ref>{{cite news |url=http://camera.nuovocentrodestra.it/lupi-sosterremo-lavoro-dicendo-si-al-referendum-intervista-libero/ |title=Lupi: Sosterremo lavoro fatto, dicendo sì al referendum – Intervista a Libero |publisher=nuovocentrodestra.it |language=Italian |date=22 June 2016 |access-date=2016-12-27 |archive-date=2017-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170215233936/http://camera.nuovocentrodestra.it/lupi-sosterremo-lavoro-dicendo-si-al-referendum-intervista-libero/ |url-status=dead }}</ref>
|-
| style="background-color: {{Liberal Popular Alliance/meta/color}}" |
| [[Liberal Popular Alliance – Autonomies|Liberal Popular Alliance]] (ALA)
| [[Centrism]]
| [[Denis Verdini]]
| <ref>{{cite news|url=http://www.ilfattoquotidiano.it/2016/07/31/referendum-verdini-faremo-riunione-centristi-per-fondare-i-comitati-del-si/2946567/ |title=Referendum, Verdini: "Fonderemo i comitati del sì, abbiamo partecipato e scritto queste riforme"|newspaper=[[Il Fatto Quotidiano]]|language= Italian |date= 31 July 2016}}</ref>
|-
| style="background-color: {{Civic Choice/meta/color}}" |
| [[Civic Choice]] (SC)
| [[Liberalism]]
| [[Enrico Zanetti]]
| <ref>{{cite news|url=http://www.ilsole24ore.com/art/notizie/2016-08-03/renzi-stabilita-rischio-se-vince-no-063741.shtml |title=Renzi: stabilità a rischio se vince il no|newspaper=[[Il Sole 24 Ore]]|language= Italian |date= 3 August 2016}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.sceltacivica.it/doc/1959/riforma-costituzionale-enrico-zanetti-troppo-importante-per-il-paese-per-concedersi-il-lusso-di-giocarci-sopra-una-partita-a-pok.htm|title=Riforma costituzionale, Enrico Zanetti: "Troppo importante per il Paese per concedersi il lusso di giocarci sopra una partita a poker"|publisher=sceltacivica.it|language=Italian|date=23 June 2016|access-date=2016-12-27|archive-date=2017-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215234209/http://www.sceltacivica.it/doc/1959/riforma-costituzionale-enrico-zanetti-troppo-importante-per-il-paese-per-concedersi-il-lusso-di-giocarci-sopra-una-partita-a-pok.htm|url-status=dead}}</ref>
|-
! rowspan=6|{{cross|16}} No
| style="background-color: {{Five Star Movement/meta/color}}" |
| [[Five Star Movement]] (M5S)
| [[Populism]]
| [[Beppe Grillo]]
||<ref>{{cite news|url=http://www.ilfattoquotidiano.it/2016/07/12/referendum-grillo-la-riforma-e-incomprensibile-per-questo-bisogna-votare-no/2899956/|title= Emma Bonino voterà sì al referendum, senza entusiasmo|newspaper=Il Post|language= Italian |date= 2 November 2016}}</ref>
|-
| style="background-color: {{Forza Italia (2013)/meta/color}}" |
| [[Forza Italia (2013)|Forza Italia]] (FI)
| [[Liberal conservatism]]
| [[Silvio Berlusconi]]
||<ref>{{cite news|url=http://www.tgcom24.mediaset.it/politica/referendum-costituzionale-l-allarme-di-berlusconi-se-passa-la-riforma-entriamo-in-un-regime-_3007336-201602a.shtml|title= Referendum costituzionale, lʼallarme di Berlusconi: "Se passa la riforma entriamo in un regime"|newspaper=[[TgCom24]]|language= Italian |date= 8 May 2016}}</ref>
|-
| style="background-color: {{Italian Left/meta/color}}" |
| [[Italian Left]] (SI)
| [[Democratic socialism]]
| [[Nicola Fratoianni]]
|<ref>{{cite news|url=http://www.sinistraitaliana.si/notizia/sinistra-italiana-noi-diciamo-no-stravolge-la-carta/|title= Sinistra Italiana: Noi diciamo No. Questa riforma stravolge la Carta|publisher=sinistraitaliana.si|language= Italian |date= 4 August 2016}}</ref>
|-
| style="background-color: {{Lega Nord/meta/color}}" |
| [[Lega Nord]] (LN)
| [[Regionalism (politics)|Regionalism]]
| [[Matteo Salvini]]
|<ref>{{cite news|url=http://www.secoloditalia.it/2016/05/referendum-via-comitato-per-fi-lega-fdi-insieme/|title= Referendum, al via il comitato per il "No": FI, Lega e FdI insieme|newspaper=[[Il Secolo d'Italia]]|language= Italian |date= 18 May 2016}}</ref>
|-
| style="background-color: {{Brothers of Italy/meta/color}}" |
| [[Brothers of Italy]] (FdI)
| [[National conservatism]]
| [[Giorgia Meloni]]
|<ref>{{cite news|url=http://www.fratelli-italia.it/2016/08/08/referendum-meloni-no-grazie-riforma-renzi-non-abolisce-senato-le-elezioni-dei-senatori/ |title= Referendum, Meloni: "NO, grazie" a riforma Renzi che non abolisce il Senato ma le elezioni dei senatori|publisher=fratelli-italia.it|language= Italian |date= 8 August 2016}}</ref>
|-
| style="background-color: {{Conservatives and Reformists (Italy)/meta/color}}" |
| [[Conservatives and Reformists (Italy)|Conservatives and Reformists]] (CR)
| [[Conservatism]]
| [[Raffaele Fitto]]
|<ref>{{cite news|url= http://www.gruppocor.it/2016/07/06/referendum-bonfrisco-voteremonoriforma-non-utile-italiani/|title= REFERENDUM, BONFRISCO: VOTEREMO,NO,RIFORMA NON UTILE ITALIANI|publisher= gruppocor.it|language= Italian|date= 6 July 2016|access-date= 2016-12-27|archive-date= 2017-02-15|archive-url= https://web.archive.org/web/20170215234030/http://www.gruppocor.it/2016/07/06/referendum-bonfrisco-voteremonoriforma-non-utile-italiani/|url-status= dead}}</ref>
|}
== അഭിപ്രായ സർവെകൾ ==
[[File:Media mensile dei sondaggi sul referendum costituzionale italiano del 2016.svg|600px|center|border]]
<center>Polling data about the 2016 Italian constitutional referendum.</center>
== ഫലം==
[[File:Voting paper Italian referendum December 2016.png|thumb|Ballot used in the referendum]]
{| class=wikitable style=text-align:right
!Choice
!Votes
!%
|-
|align=left|{{tick|15}} Yes||13,432,208||40.89
|-
|align=left|{{cross|15}} No||19,419,507||59.11
|-
|align=left|Invalid/blank votes||392,130||–
|-
|align=left|'''Total'''||'''33,243,845'''||'''100'''
|-
|align=left|Registered voters/turnout||50,773,284||65.47
|-
|align=left colspan=5|[http://elezioni.interno.it/referendum/scrutini/20161204/FX01000.htm Ministry of the Interior]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227214229/http://elezioni.interno.it/referendum/scrutini/20161204/FX01000.htm |date=2016-12-27 }}
|}
== അവലംബം ==
{{Reflist|30em}}
[[വർഗ്ഗം:ഇറ്റലി]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിതപരിശോധനകൾ]]
ifvu7b727eoqgrtb79tpkr75g5h3vv6
കഡ്ഡോ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യക്കാർ
0
359688
4631270
4562912
2026-06-19T04:37:48Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631270
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ethnic group|group=Caddo|image= |caption=Caddo Nation flag|population=5,290 alone and in combination<ref name="Census 2010">{{cite web|title=Census 2010 |url=http://www.census.gov/population/www/cen2010/cph-t/t-6tables/TABLE%20(1).pdf |website=census.gov |accessdate=2015 }}{{dead link|date=November 2016 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|popplace=USA<br /> (currently [[Oklahoma]], formerly [[Arkansas]], [[Louisiana]], [[Texas]])|langs=dialects of [[Caddo language|Caddo]] and [[English language|English]]|rels=[[Ghost Dance]], [[Native American Church]], [[Christianity]]|related=[[Pawnee people|Pawnee]], [[Wichita (tribe)|Wichita]], [[Keechi Indians|Kitsai]]<br /><br /> '''Caddo Confederacy''':<br /> [[Adai (Native American culture)|Adai]], [[Cahinnio]], [[Eyeish]], [[Hainai]], [[Hasinai]], [[Kadohadacho]], [[Nabedache]], [[Nabiti]], [[Nacogdoche]], [[Nadaco]], [[Nanatsoho]], [[Nasoni]], [[Natchitoches (tribe)|Natchitoches]], [[Nechaui]], [[Neche tribe|Neche]], [[Ouachita tribe|Ouachita]], [[Tula tribe|Tula]], [[Yatasi]]}}
[[File:Caddoan_Mississippian_culture_map_HRoe_2010.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Caddoan_Mississippian_culture_map_HRoe_2010.jpg|വലത്ത്|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു|Map of the Caddoan Mississippian culture and some important sites]]
[[File:Caddo_turkey_dance00.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Caddo_turkey_dance00.jpg|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു|Caddo [[:en:Turkey_dance|turkey dance]], Caddo National Complex, Binger, Oklahoma, 2000. The [[:en:Turkey_dance|turkey dance]] relays Caddo history.]]
[[File:Kaw-u-tz (Cado) (5449311406).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kaw-u-tz (Cado) (5449311406).jpg|വലത്ത്|ലഘുചിത്രം|299x299ബിന്ദു|Kaw-u-tz, photographed in 1906]]
[[File:Caddo_moccasins,_c._1909_-_Bata_Shoe_Museum_-_DSC00626.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Caddo_moccasins,_c._1909_-_Bata_Shoe_Museum_-_DSC00626.JPG|ലഘുചിത്രം|Moccasins made by Mrs. Sien-Coit Sturm (Caddo), 1909, collection of the [[:en:Bata_Shoe_Museum|Bata Shoe Museum]], in Toronto, Ontario.<ref>{{cite web|url=http://www.allaboutshoes.ca/en/paths_across/art_on_prairies/index_5.php|title=Art on the Prairies|date=2006|website=All About Shoes|publisher=Bata Shoe Museum|accessdate=26 July 2015|archive-date=2017-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170619013426/http://www.allaboutshoes.ca/en/paths_across/art_on_prairies/index_5.php|url-status=dead}}</ref>]]
'''കഡ്ഡോ''' (ഉച്ചാരണം : "CAD-oh") എന്നറിയപ്പെടുന്നത് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ]] തെക്കു കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ അധിവസിക്കുന്ന തദ്ദേശീയ [[അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ (നേറ്റീവ് ഇന്ത്യൻ) വർഗ്ഗക്കാരുടെ പട്ടിക|അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ വർഗ്ഗക്കാരാണ്]]. ചരിത്രപരമായി അവരുടെ പൂർവ്വികർ ഇന്നത്തെ കിഴക്കൻ [[ടെക്സസ്|ടെക്സാസ്]], [[ലുയീസിയാന|ലൂയിസിയാന]] എന്നിവയുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളിലും [[അർക്കൻസാസ്|അർക്കാൻസാസ്]], [[ഒക്ലഹോമ|ഒക്ലാഹോമ]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളുടെ ഏതാനും ഭാഗങ്ങളിലുമാണ് അധിവസിച്ചിരുന്നത്. [[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ]] കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ [[ടെക്സസ്|ടെക്സാസിലെ]] ഒരു റിസർവ്വേഷനിലേയ്ക്കു ഒഴിഞ്ഞു പോകുവാൻ നിർബന്ധിതരാകുകയും പിന്നീട് 1859 ൽ ഒരു ഇന്ത്യൻ ടെറിറ്ററിയിലേയക്കു പുനരധിവസിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ഇന്ന് [[ഒക്ലാഹോമ സിറ്റി, ഒക്ലാഹോമ|ഒക്ലാഹോമയിലെ]] കഡ്ഡോ രാഷ്ട്രം, ഒക്ലാഹോമായിലെ “[[ബിൻഗർ]]” (Binger) തലസ്ഥാനമായി, ഫെഡറലായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു അമേരിന്ത്യൻ വർഗ്ഗമാണ്. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത് കഡ്ഡോ ഗോത്ര പിന്തുടർച്ചയുടെ 1/16 എങ്കിലും രേഖാമൂലമുള്ള തെളിവുകൾ സമർപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ ഗോത്രവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവർക്ക് ഔദ്ദ്യോഗികമായി കഡ്ഡോ രാഷ്ട്രത്തിലെ ജനതയാകുവാൻ സാധിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ അനേകം കഡ്ഡോ ഭാക്ഷകൾ ഏകോപിപ്പിച്ച് ഒറ്റ ഭാക്ഷയാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.
== യൂറോപ്യൻ സമ്പർക്കം ==
1540 ൽ ഇന്നത്തെ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ തെക്കു കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ സ്പാനീഷ് പര്യവേക്ഷകനായ ഹെർനാൻഡോ ഡെ-സോട്ടോ പര്യവേക്ഷണ യാത്ര നടത്തുകയും ഇന്നത്തെ കഡ്ഡോ വില്ലേജുകളിലുൾപ്പെട്ട [[നഗ്വാറ്റെക്സ്]], [[നിഷോണ്]], [[ഹകാനാക്]], [[നൊൻഡകാവോ]] പ്രദേശങ്ങളിലെ തദ്ദേശീയ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങളുമായി സമ്പർക്കത്തിലാകുകയും ചെയ്തു. 1520 ൽ ഈ പ്രദേശത്തെ വിവിധ ഗോത്ര വിഭാഗക്കാരുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 250,000 ആയി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീടുള്ള 250 വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കഡ്ഡോയൻ ഭാക്ഷ സംസാരിക്കുന്ന ഇവരുടെ എണ്ണം നാടകീയമായി താഴ്ന്നു. [[സ്പെയിൻ]], [[ഫ്രാൻസ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കുടിയേറ്റക്കാരോടൊപ്പം എത്തിയ യൂറോപ്യൻ സാംക്രമിക രോഗങ്ങളാണ് ഇവരുടെ എണ്ണം പെട്ടെന്നു കുറയുവാൻ കാരണം. സാംക്രമിക രോഗങ്ങളുടെ അണുക്കളടങ്ങിയ പുതപ്പുകളും മറ്റും യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റക്കാർ ഇവരുടെയിടയിൽ വിതരണം ചെയ്തിരുന്നു. തദ്ദേശവാസികൾക്ക് അപരിചിതമായ പുതിയ രോഗങ്ങളോട് പ്രതിരോധ ശേഷിയില്ലാത്ത ഗോത്രജനത കൂടുതലും ചത്തൊടുങ്ങി. ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നവർ യൂറോപ്പ്യൻ കയ്യേറ്റക്കാരുടെ ആക്രമണത്തിനും ഇരയായിരുന്നു. യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റക്കാരും അവരോടൊപ്പം എത്തിയ ആഫ്രിക്കൻ വംശജരും വൻകരയിലെത്തിയതിനു ശേഷമുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ കഡ്ഡോ വർഗ്ഗക്കാർ നാറ്റ്ചിറ്റോച്ചെസ് (Natchitoches), ഹസിനായി (Hasinai), കഡോഹഡാച്ചോ (Kadohadacho) മൂന്നു കോൺഫെഡറസികൾ രൂപവൽക്കരിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവയെല്ലാംതന്നെ ഒരു പൊതു ഭാക്ഷവഴി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
== പുരാതന കാലഘട്ടം ==
കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ, 200 BCE യ്ക്കും 800 CE യ്ക്കും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്നത്തെ [[അർക്കൻസാസ്|അർക്കാൻസാസ്]], [[ലുയീസിയാന|ലൂയിസിയാന]], [[ഒക്ലഹോമ|ഒക്ലാഹോമ]], [[ടെക്സസ്|ടെക്സാസ്]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഫോർച്ചെ മലിനെ (Fourche Maline), മോസി ഗ്രോവ് സംസ്കാരങ്ങളുൾക്കൊണ്ടിരുന്ന വുഡ്ലാൻറ് കാലഘട്ടത്തിലെ ജനങ്ങളുടെ പിന്തുടർച്ചയാണെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="TejasTimeline">{{Cite web|url=http://www.texasbeyondhistory.net/tejas/fundamentals/timeline.html|title=Tejas-Caddo Fundamentals-Caddo Timeline|accessdate=2010-02-04}}</ref> [[വിചിത അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ ജനങ്ങൾ|വിചിത]], [[പാവ്നീ ഇന്ത്യൻ ജനത|പോവ്നീ]] ഇന്ത്യൻ വർഗ്ഗക്കാർ കഡ്ഡോ ജനങ്ങളുമായി ബന്ധമുള്ളവരാണ്. ഈ രണ്ട് അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങളും കഡ്ഡോയൻ (Caddoan) ഭാക്ഷയാണ് സംസാരിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 800 CE യിൽ ഈ സമൂഹം കഡ്ഡോയൻ മിസിസിപ്പിയൻ സംസ്കാരവുമായി ലയിച്ചു ചേർന്നു.
കഡ്ഡോ വരമൊഴിയനുസരിച്ച് ഇന്നത്തെ ലൂയിസിയാനയിലെ തെക്കുള്ള റെഡ് നദിയുടെയും മിസിസിപ്പി നദിയുടെയും സംഗമസ്ഥാനത്തുള്ള “ചഹ്ക്കാനിന (Chahkanina “the place of crying”) എന്നു പേരായ ഭൂഗർഭത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഗുഹയിൽനിന്നാണ് കഡ്ഡോ വർഗ്ഗക്കാർ ഉയർന്നു വന്നതെന്നാണ്. ആ സമയം അവരുടെ “മൂൺ” എന്ന നേതാവ് ജനങ്ങളോടു തിരിഞ്ഞ നോക്കരുതെന്ന് ഉത്തരവിട്ടു. ഈ ജനങ്ങളുടെ മതപരമായ ആചാരങ്ങൾക്ക് ഇന്നും ചെണ്ട, കുഴൽ, അഗ്നിഎന്നിവയേന്തിയ ഒരു പ്രായമേറിയ കഡ്ഡോ അനിവാര്യമാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിൻ സഹധർമ്മിണി ചോളം, മത്തങ്ങക്കുരു എന്നിവയേന്തി അരികിലുണ്ടായിരിക്കും. കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ ആദ്യകാലത്ത് ,ബഹാറ്റെനൊ (Bah'hatteno) എന്നു വിളിച്ചിരുന്ന റെഡ് നദിയ്ക്കു സമാന്തരമായി പടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്കു വ്യാപനം ചെയ്തു.<ref name="meredith">Meredith, Howard. [http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=CA003 "Caddo (Kadohadacho),"] ''Encyclopedia of Oklahoma History and Culture,'' Oklahoma Historical Society, Accessed July 9, 2015.</ref> അക്കാലത്ത് സക്കാഡോ (Zacado) എന്ന കഡ്ഡോ വനിത, ഗോത്രത്തോട് ഈ പ്രദേശത്ത് വേട്ടയാടുവാനും മത്സ്യബന്ധനത്തിനും വീടു നിർമ്മാണത്തിനും, ലഭ്യമായി വസ്തുക്കളുപയോഗിച്ച് വസ്ത്രങ്ങളുണ്ടാക്കുവാനും ആഹ്വാനം ചെയ്തു. കഡ്ഡോ മതത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു “കാഥിഹായുഹ്” (Kadhi háyuh) ആണ്. ഇതിനർത്ഥം “ഉന്നതങ്ങളിലെ അധിപൻ” അഥവാ “ആകാശങ്ങളുടെ അധിപൻ” എന്നൊക്കെയാണ്. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ കഡ്ഡോ ജനതയെ നയിച്ചിരുന്നത് പുരോഹിതന്മാരായിരുന്നു. പുരോഹിതന്മാരിലെ പ്രധാനിയായ ക്സിനേസിയ്ക്ക് (xinesi) കഡ്ഡോ ദേവാലയങ്ങൾക്കു സമീപം അധിവസിച്ചിരുന്ന ആത്മാക്കളുമായി സംവദിക്കുവാൻ സാധിച്ചിരുന്നവത്രേ.<ref name="s625">Sturtevant, 625</ref> ചോളത്തിന്റെ വിളവെടുപ്പിനോടനുബന്ധിച്ച് ചാക്രികമായ ഏതാനും അനുഷ്ടാനങ്ങൾ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്നു. ആചാരാനുഷ്ടാനങ്ങൾക്ക് പുകയില ഒഴിച്ചുകൂടാൻ പറ്റാത്തതായിരുന്നു. പുരാതന കാലത്തുള്ള പുരോഹിതന്മാർ വിശുദ്ധ കർമ്മങ്ങൾക്കു മുന്നോടിയായി സ്വയം ശുദ്ധീകരിക്കുവാൻ കാട്ട് ഒലിവ് ഇലകൾകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഒരു പാനീയം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.<ref>Sturtevant, 626</ref>
== കഡ്ഡോ ഭൂമി ==
യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ സമ്പർക്കം ഉണ്ടാകുന്നതിന് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കു മുമ്പു തന്നെ കഡ്ഡോ വർഗ്ഗക്കാരുടെ അധീനതയിലുള്ള ഏതാനും പ്രദേശങ്ങൾ, “ഡെഖിഹ സിയോൺ” ഭാക്ഷ (Deghiha Siouan) സംസാരിക്കുന്ന മറ്റ് അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ വർഗ്ഗക്കാരായ ഒസേജ് (Osage), പോൻക (Ponca), ഒമാഹ (Omaha), കാവ് (Kaw) എന്നിവർ ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കിയിരുന്നു. ഇവർ 1200 CE യിൽ [[ഒഹായോ നദി|ഒഹായോ നദീ]] പ്രദേശത്തു പാർക്കുന്ന (ഇന്നത്തെ കെൻറുക്കി പ്രദേശം) ഇറോക്യൂസ് ഇന്ത്യൻസുമായുള്ള വർഷങ്ങളായുള്ള പോരാട്ടത്തിൻറെ ഫലമായി പടിഞ്ഞാറൻ ദേശങ്ങളിലേയ്ക്കു പ്രയാണം നടത്തിയവരാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ വേട്ടയാടാനുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഇറോക്യൂസ് വർഗ്ഗക്കാരുടെ അധീനതയിലായിത്തീർന്നു. ഒസേജ് വർഗ്ഗക്കാർ കഡ്ഡോ വർഗ്ഗക്കാരുമായി യുദ്ധത്തിലേർപ്പെടുകയും അവരുടെ ചില പഴയ അധിവാസമേഖലകളിൽ നിന്ന് അവരെ പുറന്തള്ളുകയും ഇന്നത്തെ മസൌറി, അർക്കാൻസാസ്, പടിഞ്ഞാറൻ കൻസാസ് എന്നീ മേഖലകളിൽ മേൽക്കോയ്മ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇവർ പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യ ശതകങ്ങളിൽ യൂറോപ്യന്മാർ ഇവിടെ കുടിയേറ്റം നടത്തുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ തങ്ങളുടെ ആധിപത്യത്തിലായ മിസിസിപ്പിക്ക് പടിഞ്ഞാറുള്ള പുതിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യാപിക്കുകയും സ്ഥിരവാസമുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="ohs">Louis F. Burns, [http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/O/OS001.html "Osage"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102050914/http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/O/OS001.html|date=January 2, 2011}} ''Oklahoma Historical Society's Encyclopedia of Oklahoma History and Culture'', retrieved 2 March 2009</ref>
ഭൂരിപക്ഷം കഡ്ഡോ അമേരികൻ ഇന്ത്യക്കാരും ചരിത്രപരമായി കിഴക്കൻ ടെക്സാസ്, തെക്കൻ അർക്കാൻസാസ്, പടിഞ്ഞാറൻ ലൂയിസിയാന,തെക്കുകിഴക്കൻ ഒക്ലാഹോമ എന്നിവിടങ്ങളിലെ 54,400 സ്ക്വയർ മൈൽ (141,000 km2) പ്രദേശങ്ങളിലായി പരന്നു കിടക്കുന്ന കോണിഫറസ് വനങ്ങളിലാണ് അധിവസിച്ചിരുന്നത്. ഈ വനപ്രദേശങ്ങൾ ഒസാർക്ക് (Ozark) പർവ്വതനിരകളുടെ താഴ്വാരത്തുവരെ വ്യാപിച്ചു കിടന്നരുന്നു. കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ പ്രാഥമികമായി കഡ്ഡോ നദിയ്ക്കു സമീപത്താണ് വസിച്ചിരുന്നത്.
യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റക്കാരുമായി ആദ്യകാലസമ്പർക്കമുണ്ടാകുന്ന കാലത്ത് കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ നാറ്റ്ചിറ്റോച്ചെസ് (Natchitoches), ഹസിനായി (Hasinai), കഡോഹഡാച്ചോ (Kadohadacho) മൂന്നു കോൺഫെഡറസികളായി തിരിഞ്ഞിരുന്നു. മറ്റു സഹഗോത്രങ്ങളുമായി പരസ്പര സഹകരണത്തിലായിരുന്നു ഇവർ. നാറ്റ്ചിറ്റോച്ചെസ് കോൺഫെഡറസിയിലുള്ളവർ ഇന്നത്തെ വടക്കൻ ലൂയിസിയാനയിലും ഹസിനായി കോൺഫെഡറസിയിലുള്ളവർ കിഴക്കൻ [[ടെക്സസ്|ടെക്സാസിലും]] കഡോഹഡാച്ചോ കോൺഫെഡറസിയിലുള്ളവർ ടെക്സാസിൻറെ അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങൾ ഒക്ലാഹോമ, അർക്കാൻസാസ് എന്നിവിടങ്ങളിലുമാണ് നിവസിച്ചിരുന്നത്.<ref>Sturtevant, 616–617</ref>
== സാമൂഹ്യജീവിതം ==
ഈ വിഭാഗക്കാർ പ്രാഥമികമായി കാർഷികവൃത്തിയായിരുന്നു നയിച്ചിരുന്നത്. കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ കൃഷി ചെയ്തുണ്ടാക്കിയിരുന്ന ചോളമായിരുന്നു പ്രധാനമായി ആഹരിച്ചിരുന്നത്. അതോടൊപ്പം സൂര്യകാന്തി, മത്തങ്ങ, കുമ്പളഞ്ഞ വർഗ്ഗങ്ങൾ, തണ്ണിമത്തൻ എന്നിവയും കൃഷിചെയ്യുകയും ആഹാരമാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അതുപോലെ വാൻകോഴികൾ (ടർക്കി), കരടി, മാൻ, ചെറിയ സസ്തനികൾ എന്നിവയെ അവർ വേട്ടയാടി ഭക്ഷിച്ചിരുന്നു. സമതലത്തിൻ കോണിൽ ജീവച്ചിരുന്നവർ കാട്ടുപോത്തുകളെ വേട്ടയാടിയിരുന്നു.
ഇവർ വേട്ടയാടുവാൻ അമ്പും വില്ലുമാണ് പ്രധാനമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.ഉപ്പുരസമുള്ള ചതുപ്പുകൾക്കു സമീപം വസിച്ചിരുന്നവർ വലിയ പരന്ന പാത്രങ്ങളിൽ ഉപ്പുവെള്ളം തിളപ്പിച്ചു വറ്റിച്ച് ഉപ്പുണ്ടാക്കിയിരുന്നു. ഭക്ഷണത്തോടൊപ്പം ഉപ്പുപയൊഗിക്കുകുയും വിപണനവസ്ത്ക്കളായ കരടിയെണ്ണ, മൃഗത്തോൽ എന്നിയോടൊപ്പം മറ്റ് ഇന്ത്യൻ വർഗ്ഗക്കാർക്കും യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റക്കാർക്കിടയിലും ഉപ്പും വിപണനം ചെയ്തിരുന്നു. യൂറോപ്യൻ കച്ചവടക്കാരിൽ നിന്ന് ലോഹ, സെറാമിക് ഉത്പന്നങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്നതുവരെ ഇവർ സൂക്ഷ്മമായി അലങ്കരിച്ച മൺപാത്രങ്ങളായിരുന്നു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
മറ്റ് അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ വർഗ്ഗങ്ങളെപ്പോലെ കഡ്ഡോ വംശജർ റ്റീപ്പികളിൽ അല്ല താമസിക്കുന്നത്. രണ്ടു വ്യത്യസ്ത തരത്തിലുള്ള കഡ്ഢോ ഭവനങ്ങളുണ്ട്. ലൂയിസിയാനയിലെ ഈസ്റ്റേൺ കഡ്ഡോ വംശജർ തേനീച്ചക്കൂടുകൾക്കു സമാനമായ ആകൃതിയിലുള്ള പുല്ലുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ കുടിലുകളിലാണ് വസിച്ചിരുന്നത്. കുംഭാകൃതിയിലുള്ള ഈ കുടിലുകൾ ഉയരമുള്ളതും ഏകദേശം 30 ആളുകൾക്കുവരെ കഴിയുവാൻ പര്യാപ്തമായതുമായിരുന്നു. ടെക്സാസിലും ഒക്ലാഹോമയിലുമുള്ള പടിഞ്ഞാറൻ കഡ്ഢോകൾ പുല്ലുമേഞ്ഞ മൺകുടിലുകളിലുമാണ് കഴിഞ്ഞിരുന്നത്. ഒരു ക്ഷേത്രവും കളിസ്ഥലവും അടങ്ങിയതായിരുന്നു ഒരോ കഡ്ഡോ ഇന്ത്യൻ വില്ലേജുകളും. ഓരോ വില്ലേജുകളും തടികൾ കൊണ്ടുള്ള മതിലുകളാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇന്നത്തെക്കാലത്ത് കൂടുതൽ കഡ്ഢോ ഇന്ത്യൻസും ആധുനിക ഭവനങ്ങളിലും അപ്പാർട്ട്മെൻറുകളിലും ജീവിക്കുന്നു.
== യൂറോപ്യൻ സമ്പർക്കാനന്തരമുള്ള ചരിത്രം ==
1541 ൽ ഹെർനാൻഡോ ഡെ-സോട്ട് കഡ്ഡോ ഭൂമിയിലെത്തിയതോടെയാണ് ഇവർ യൂറോപ്യന്മാരുമായും ആഫ്രിക്കൻ ജനങ്ങളുമായും ആദ്യം സമ്പർക്കത്തിലാകുന്നത്. കഡ്ഡോ ഇന്ത്യൻസിലെ ഒരു വിഭാഗവുമായ “ടുല” (Tula) ഗോത്രവുമായി ഇന്നത്തെ അർക്കാൻസാസിലെ കഡ്ഡോ ഗാപ്പിൽ വച്ച് (Caddo Gap) ഡെ-സോട്ടോ രൂക്ഷമായ സംഘട്ടനത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ ചരിത്ര സംഭവം ഒരു സ്മാരകത്താൽ ഈ പട്ടണത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഫ്രഞ്ച് പര്യവേക്ഷകർ വടക്കൻ ലൂയിസിയാനയിൽ വച്ച് നാറ്റ്ചിറ്റോച്ചെസ് വിഭാഗക്കാരുമായി സമ്പർക്കത്തിലായി. ഇവരെ പിന്തുടർന്ന് ഗൾഫ് കോസ്റ്റിൽ നിന്നുള്ള രോമ വ്യാപാരികളും ഫ്രാൻസ്, സ്പെയിൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് മതപ്രചരണാർത്ഥം മിഷണറിമാരും എത്തിച്ചേർന്നു. പുതുതായി എത്തിയവർ ഇവരുടെയിടെയിൽ തലങ്ങും വിലങ്ങം സഞ്ചരിച്ച് കച്ചവടം, മതപ്രചരണം എന്നിവയിലേർപ്പെട്ടു. യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റക്കാർ തദ്ദേശവാസികളെ കീഴടക്കുന്നതിനുതകുന്ന വസൂരി, സ്മോൾപോക്സ്, മീസിൽസ് തുടങ്ങിയ തീരാവ്യാധികളുമായാണെത്തിയത്. ഈ വ്യാധികൾ ഉള്ളവർ ഉപയോഗിച്ച പുതപ്പുകളും മറ്റും യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റക്കാർ കപ്പലുകളിൽ എത്തിക്കുകയും തദ്ദേശവാസികളുടെയിടെയിൽ വ്യാപകമായി വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഈ നാട്ടിൽ പരിചിതമല്ലാതിരുന്നു പുതിയ രോഗങ്ങളോട് തദ്ദേശവാസികൾക്ക് പ്രതിരോധശേഷിയില്ലായിരുന്നു. പടർന്നു പിടിച്ച യൂറോപ്പ്യൻ രോഗങ്ങളാല് തദ്ദശവാസികൾ വൻതോതിൽ മരണമടഞ്ഞു. പകർച്ചപ്പനിയും മലേറിയയും അനേകം കഡ്ഡോ ഗ്രാമങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി തുടച്ചു നീക്കി.<ref name="ohs2">Louis F. Burns, [http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/O/OS001.html "Osage"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102050914/http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/O/OS001.html|date=January 2, 2011}} ''Oklahoma Historical Society's Encyclopedia of Oklahoma History and Culture'', retrieved 2 March 2009</ref>
ഫ്രഞ്ച് വ്യാപാരികൾ കഡ്ഡോ വില്ലേജുകൾക്കു സമീപം കോട്ടകളും വാണിജ്യനിലയങ്ങളും നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഈ നിർമ്മിതികൾ കൂടുതൽ ഫ്രഞ്ചു കുടിയേറ്റക്കാരെയും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മറ്റു കുടിയേറ്റക്കാരെയും ഈ മേഖലയിലേയ്ക്കു ആകർഷിച്ചു. അക്കാലത്തു നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട കുടിയേറ്റ കേന്ദ്രങ്ങളാണ് പിന്നീട് എലിസിയൻ ഫീൽഡ്സ് (Elysian Fields), നക്കോഗ്ഡോച്ചസ് (Nacogdoches), ടെക്സാസ്, നോറ്റ്ചിറ്റോച്ചെസ് (Natchitoches), ലൂയിസിയാന എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നത്. അവസാനം എണ്ണം പറഞ്ഞ രണ്ട് പട്ടണങ്ങൾക്ക് ആദ്യകാല കുടിയേറ്റക്കാരും പര്യവേക്ഷകരും യഥാർത്ഥ കഡ്ഡോ വില്ലേജുകളുടെ പേരു നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്നു. കുടിയേറ്റക്കാരുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ ഒഴിവാക്കുവാൻ കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ, സ്പാനിഷ്, ഫ്രഞ്ച്, ഇംഗ്ലീഷ് കുടിയേറ്റക്കാരുമായി സമാധാന സന്ധി ചെയ്തു. 1803 ൽ ഫ്രഞ്ചുകാരിൽ നിന്ന് മിസിസിപ്പി നദിയ്ക്കു പടിഞ്ഞാറുള്ള ലൂയിസിയാന പ്രദേശം വിലയ്ക്കു വാങ്ങിയ കാലത്ത് ഐക്യനാടുകൾ കഡ്ഡോ ജനങ്ങളുമായി ഉടമ്പടി ചെയ്തു സഖ്യകക്ഷിയാക്കി.
1812 ബ്രിട്ടീഷ് കോളനികളും ബ്രിട്ടനുമായുണ്ടായ യുദ്ധത്തിൻറ കാലത്ത്, വില്യം ഹെൻറി ഹാരിസൺ, വില്യം ക്ലാർക്ക് (പര്യവേക്ഷകൻ), ആൻഡ്രൂ ജാക്സൺ എന്നീ അമേരിക്കൻ ജനറലുമാർ മറ്റു തെക്കുകിഴക്കൻ മേഖലകളിലെ ഇന്ത്യൻസിന്റെ ഇടയിലുണ്ടായ കുടിയേറ്റ്ക്കാർക്കെതിരെയുള്ള ലഹള അടിച്ചമർത്തി. ഈ കലാപങ്ങളിൽ കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ നിഷ്പക്ഷത പാലിക്കുകയും അടിച്ചമർത്തലിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തുവെങ്കിലും 1830 ലെ ഫെഡറൽ ഗവൺമെൻറിൻറെ ഇന്ത്യൻ റിമൂവൽ ആക്ട് പ്രകാരം തെക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇവർ കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ഈ മേഖല യൂറോപ്യൻ അമേരിക്കൻ കുടിയേറ്റക്കാർക്കായി മാറ്റിവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>Peter Kastor, ''The Nation's Crucible: The Louisiana Purchase and the Creation of America,''(New Haven: Yale University Press, 2004) 159-160.</ref>
1835 ൽ ഏറ്റവും വട്ക്കുള്ള കഡ്ഡോ കോൺഫെഡറസിയായ കഡോഹാഡോച്ചോ (Kadohadacho) ഐക്യനാടുകളുമായി മെക്സിക്കോയുടെ കീഴിലായിരുന്ന ഇന്നത്തെ കിഴക്കൻ ടെക്സാസ് മേഖലയിലേയ്ക്ക് മാറിത്താമസിക്കുവാനുള്ള ഒരു ഉടമ്പടിയുണ്ടാക്കി. എന്നാൽ ക്രമേണ യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റക്കാർ ഈ മേഖലയിലേയ്ക്കും തള്ളിക്കയറി. 1836 ൽ ഈ മേഖലിയലുള്ള കുടിയേറ്റക്കാർ മെക്സിക്കോയിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ഒരു സ്വതന്ത്ര രാഷ്ര്ടമായ “റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ടെക്സാസ്” നിലവിൽ വന്നതായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. “ടെക്സാസ്” എന്ന പേര് “ഹസിനായി” പദമായ “táysha”യിൽ നിന്നു രൂപപ്പെട്ടതാണ്. ഇതിനർത്ഥം “മിത്രം” എന്നാണ്.<ref>Bolton 2002:63–64</ref>
1845 ൽ ടെക്സാസ് ഐക്യനാടുകളിലെ സംസ്ഥാനമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആ സമയം ഫെഡറൽ ഗവൺമെൻറ് ഹസിനായി, കഡോഹഡാച്ചോ കോൺഫെഡറസികളിലുള്പ്പെട്ട് തദ്ദേശീയ ഇന്ത്യൻ വംശജരെ ബ്രാസോസ് റിസർവേഷനിലേയ്ക്കു (Brazos Reservation) മാറിത്താമസിക്കുവാൻ നിർബന്ധിതമാക്കി. 1859 ൽ അനേകം കഡ്ഡോ ജനങ്ങൽ വീണ്ടും ടെക്സാസിനു വട്ക്കുള്ള (ഇന്നത്തെ ഒക്ലാഹോമ) ഇന്ത്യൻ പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്കു വീണ്ടും സ്ഥാനമാറ്റം നടത്തി. അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിനു ശേഷം കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ വഷിത, കനാഡിയൻ നദികൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇന്ത്യൻ ടെറിറ്ററിയിലേയ്ക്ക് കേന്ദ്രീകിരിച്ചു.<ref name="meredith2">Meredith, Howard. [http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=CA003 "Caddo (Kadohadacho),"] ''Encyclopedia of Oklahoma History and Culture,'' Oklahoma Historical Society, Accessed July 9, 2015.</ref>
പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ “ഗോസ്റ്റ് ഡാൻസ്” മതത്തിലധിഷ്ടിതമായി ജീവിതമാണ് നയിച്ചിരുന്നത്. ഈ മതം പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലകളിലെ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രങ്ങളിലെ ജനങ്ങളിൽ വ്യാപകമായിരുന്നു. കഡ്ഡോ ഭാക്ഷ സംസാരിച്ചിരുന്ന ജോൺ വിൽസൺ എന്ന കഡ്ഡോ-ഡിലാവെയർ വൈദ്യൻ ഗോസ്റ്റ് ഡാൻസ് മതത്തിലെ പ്രമുഖ പുരോഹിതമായിരുന്നു.
== പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷം ==
ഇന്ത്യൻ ടെറിറ്ററികളുടെ ഏകീകരണവും അഭിവൃദ്ധിയും ലക്ഷ്യമാക്കി കോൺഗ്രസ് 1887 ല് പാസാക്കിയ “Dawes Act” അനുസരിച്ച്, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡൻറിന് അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ ഗോത്ര ഭൂമികളിൽ സർവ്വേ നടത്തുന്നതിനും ഭൂമി അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങളിലെ വ്യക്തികൾക്കു വിഭജിച്ചു നല്കുന്നതിനുമുള്ള അധികാരം ലഭിച്ചു. ഭൂമിയുടെ ഈ പങ്കിടൽ അംഗീകരിക്കുകയും ഗോത്രസമൂഹത്തിൽ നിന്നു മാറി അമേരിക്കൻ മോഡലിൽ സ്വതന്ത്രമായി താമസിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഇന്ത്യൻ ഗോത്രത്തിലെ അംഗത്തിന് യു.എസ്. പൌരത്വം നൽകുന്ന ഒരു ഏർപ്പാടും ഇക്കാലത്ത് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.
ഡാവേസ് ആക്ടിൽ 1891 ൽ ചില ഭേദഗതികൾ വരുത്തി. 1898 ൽ കർട്ടിസ് ആക്ട് (Curtis) വഴിയും 1906 ൽ ബുർക് ആക്ട് (Burke) വഴിയും വീണ്ടും ഭേദഗതികൾ നടത്തിയിരുന്നു. ഇങ്ങനെ പങ്കിട്ടു നൽകുന്ന ഭൂമിയിൽ നിന്നു മിച്ചം വരുന്നവ അധിക ഭൂമിയായി കണക്കാക്കുകയും തദ്ദേശീയരല്ലാത്ത അമേരിക്കൻ പൌരന്മാർക്ക് യു.എസ്. സർക്കാർ വിൽപ്പന നട്ത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഗോത്രഭൂമി ഈ വിധം പങ്കിട്ടു നൽകിയത് നേറ്റീവ് അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ ഭൂമിയുടെ ക്ഷയിച്ചു വരുകയും ഭൂരിപക്ഷ ഗോത്രവർഗ്ഗത്തിൻറെ നിലനിൽപ്പുതന്നെ ഭീക്ഷണിയിലാകുകയും ചെയ്തു. അതേ സമയം ഗോത്ര സർക്കാരുകൾക്ക് അധികാരം നഷ്ടപ്പെടുകയും ക്രമേണ ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്തു. താമസിയാതെ ഈ പ്രദേശം ഗോത്രപ്രദേശത്തിനു വെളിയിലുള്ള അനേകം യൂറോപ്യൻ അമേരിക്കൻ കുടിയേറ്റക്കാരെക്കൊണ്ടു നിറയുകയും ചെയ്തു. കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ ഗോത്രഭൂമി വീതം വച്ചു നല്കുന്നതിനെ ശക്താമായി എതിർത്തിരുന്നു. 1934 ലെ ഇന്ത്യൻ റീ ഓർഗനൈസേഷൻ ആക്ട്, 1936 ലെ ഒക്ലാഹോമ ഇന്ത്യൻ വെൽഫയർ ആക്ട് എന്നിവയനുസരിച്ച് കഡ്ഡോ ജനങ്ങൽ തങ്ങളുടെ ഗോത്ര സർക്കാരിനെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു. അവർ എഴുതപ്പെട്ട ഒരു ഭരണഘടന തെരഞ്ഞെടുക്കുകയും തങ്ങളുടെ നേതാക്കളെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ നിശ്ചയിക്കാനുള്ള പ്രക്രിയ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
1938 ൽ കഡ്ഡോകൾ ഏകീകരിക്കപ്പെട്ട് “കഡ്ഡോ ഇന്ത്യൻ ട്രൈബ് ഓഫ ഒക്ലാഹോമ” ആയി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.
കഡ്ഡോ രാഷ്ട്രത്തിന് ഒരു ചെറു രാജ്യത്തിനുള്ളതു പോലെ സ്വന്തമായി ഒരു സർക്കാർ, ഭരണഘടന, നിയമങ്ങൾ, പോലീസ്, മറ്റു സർവ്വീസുകള് എന്നിവയുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും കഡ്ഡോ വംശജർ യു.എസ്. യു.എസ്. നിയമങ്ങൾ ബാധകമായ യു.എസ്. പൌരന്മാരായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. പഴയ കാലഘട്ടത്തിൽ ഓരോ കഡ്ഡോ സംഘവും കഡ്ഡോ പോരാളികളാൽ തെരഞ്ഞടുക്കപ്പെടുന്ന നേതാവിനാൽ നയിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് കഡ്ഡോ കൌൺസിൽ അംഗങ്ങൾ, ഒരു ഗവർണറെയോ സെനറ്റർമാരെയോ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നു. ഇവർ പുരുഷന്മാരോ സ്ത്രീകളോ ആകാം.
1938 ജനുവരി 17 ൻ കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ഭരണഘടന പ്രമാണീകരിക്കരിച്ചു.<ref name="con">[http://www.tribalresourcecenter.org/ccfolder/caddoconst.htm Constitution and By-Laws of the Caddo Indian Tribe of Oklahoma.] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130630212057/http://www.tribalresourcecenter.org/ccfolder/caddoconst.htm |date=2013-06-30 }} ''National Tribal Justice Resource Center''. (retrieved 13 September 2009)</ref> 1976 ൽ അവർ പുതിയ ഒരു ഭരണഘടനയുടെ രൂപരേഖയുണ്ടാക്കി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മെൽഫോർഡ് വില്ല്യംസ്, ഹാരി ഗയ്, ഹൂബർട്ട് ഹാഫ്മൂൺ, വെർനോൺ ഹണ്ടർ തുടങ്ങിയ കഡ്ഡോ ഇന്ത്യൻ നേതാക്കൾ തങ്ങളുടെ ഗോത്രത്തെ പുതിയ കാലത്തിനനുസരിച്ച് രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു.<ref name="meredith3">Meredith, Howard. [http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=CA003 "Caddo (Kadohadacho),"] ''Encyclopedia of Oklahoma History and Culture,'' Oklahoma Historical Society, Accessed July 9, 2015.</ref> 2002 ജൂൺ 29 നു നടന്ന ഒരു പ്രത്യേക തെരഞ്ഞെടുപ്പോടനുബന്ധമായി കഡ്ഡോ ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ഭരണഘടനയിൽ 6 ഭേദഗതികൾ വരുത്തി.
<gallery class="center" widths="180px" heights="180px">
File:John-wilson.jpg|John Wilson (1840-1901), Caddo peyote roadman
Image:CaddoLAMan.jpg|Sho-e-tat (Little Boy) or George Washington (1816-1883), Louisiana Caddo leader
File:Caddo cultrl club stirrup dance08.jpg|A stirrup dance by the Caddo Culture Club, Caddo National Complex, Binger, 2008
File:Caddo cultural club.jpg|Caddo dancers, members of the Caddo Cultural Club, Binger, Oklahoma, 2008
</gallery>
1b4p4b7p7pxtla4vp07lwvtg83vvaek
ഒർജിത് സെൻ
0
360027
4631245
4099130
2026-06-19T02:51:41Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631245
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Orijit Sen}}
{{Infobox person
| name = ഒർജിത് സെൻ
| image = Orijit-Sen-Oct-2015.jpg
| alt = ഒർജിത് സെൻ
| caption = ഒറിജിത് സെൻ, ഒക്ടോബർ 2015
| birth_name = ഒർജിത് സെൻ
| birth_date = <!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. -->
| birth_place =
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| nationality =
| other_names =
| occupation = ഗ്രാഫിക് ആർടിസ്റ്റ്, ഡിസൈനർ
| years_active =
| known_for =
| notable_works =
}}
ഭാരതീയനായ ഗ്രാഫിക് ആർടിസ്റ്റും ഡിസൈനറുമാണ് '''ഒർജിത് സെൻ'''(ജനനം ː1963). 1994 ൽ കൽപ്പവൃക്ഷ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച<ref>{{cite web |url=http://pages.citebite.com/o4p6x7p8m4wwi |title=Books Out Of Print Environment and Development |publisher=Kalpavriksh |access-date=12 October 2015}}</ref>'റിവർ ഓഫ് സ്റ്റോറീസ്' ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ ഗ്രാഫിക് നോവലായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.
==ജീവിതരേഖ==
1963 ൽ [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിൽ]] ജനിച്ചു. [[അഹമ്മദാബാദ്|അഹമ്മദാബാദിലെ]] [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡിസൈൻ, അഹമ്മദാബാദ്|നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡിസൈനിൽ]] പഠിച്ചു. [[നർമ്മദ ബച്ചാവോ ആന്ദോളൻ|നർമ്മദ ബച്ചാവോ ആന്ദോളനുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിച്ചു. കൽപ്പവൃക്ഷ് എന്ന സന്നദ്ധ സംഘടനയുടെ ധന സഹായത്തോടെ '[[റിവർ ഓഫ് സ്റ്റോറീസ്]]' എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. കലാകാരന്മാർക്കും ഡിസൈനർമാർക്കുമായി പീപ്പിൾ ട്രീ എന്ന സഹകരണാടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്റ്റുഡിയോ സ്ഥാപിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[ഗോവ സർവകലാശാല |ഗോവ സർവകലാശാലയിലെ]] മരിയാ മിരാൻഡോ ചെയർ വിസിറ്റിംഗ് പ്രൊഫസറാണ്. <ref>{{cite web |url=https://www.unigoa.ac.in/vrpp/orjit |title=Visiting Research Professors Programme, Goa University |access-date=12 October 2015 |archive-date=2014-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140829072242/http://www.unigoa.ac.in/vrpp/orjit |url-status=dead }}</ref> 'ഡിസപ്പിയറിംഗ് ടൈഗർ'<ref>{{cite web |url=http://www.vam.ac.uk/blog/fabric-of-india/the-disappearing-tiger |title=The Disappearing Tiger at The Fabric of India exhibition at the Victoria and Albert Museum, London |access-date=12 October 2015}}</ref> എന്ന പേരിൽ അദ്ദേഹം തയ്യാറാക്കിയ ടീ ഷർട്ട് വിക്ടോറിയ ആന്റ് ആൽബർട്ട് മ്യൂസിയത്തിൽ നടന്ന ഫേബ്രിക് ഓഫ് ഇന്ത്യ പ്രദർശനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.vam.ac.uk/content/exhibitions/the-fabric-of-india/ |title=The Fabric of India exhibition at the Victoria and Albert Museum, London |access-date=12 October 2015}}</ref>
[[ജന നാട്യ മഞ്ച്|ജന നാട്യ മഞ്ചും]] (ജനം) [[പാലസ്തീൻ|പാലസ്തീനിലെ]] ഫ്രീഡം തീയറ്ററും സഹകരിച്ചുള്ള ഇന്ത്യ - പാലസ്തീൻ തീയറ്റർ സംരംഭം [[ഫ്രീഡം ജാഥ|ഫ്രീഡം ജാഥയ്ക്കു]] വേണ്ടി നിരവധി കലാരൂപങ്ങളുണ്ടാക്കി. 1992 മുതൽ ജന നാട്യ മഞ്ചുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്ന സെൻ നിരവധി ജന നാട്യമഞ്ച് നാടകങ്ങൾക്കു വേണ്ടി പോസ്റ്ററുകളും ബ്രോഷറുകളും തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ജന നാട്യ മഞ്ചിന്റെ ലോഗോയും ഇദ്ദേഹം തയ്യാറാക്കിയതാണ്.
== കൊച്ചി-മുസിരിസ് ബിനാലെ 2016 ==
[[പ്രമാണം:ഗോ പ്ലെയിസസ്2016.JPG|ലഘുചിത്രം|കൊച്ചി-മുസിരിസ് ബിനാലെ 2016 ലെ ഒർജിത് സെന്നിന്റെ ഗോ പ്ലെയിസസ് 2016 എന്ന മിശ്ര മാധ്യമ പ്രതിഷ്ഠാപനം കാണുന്നവർ]]
[[കൊച്ചി-മുസിരിസ് ബിനാലെ 2016|ബിനാലെയുടെ]] പ്രധാന വേദിയായ ആസ്പിൻവാൾ ഹൗസിൽ ഒർജിത് സെന്നിന്റെ 'ഗോ പ്ലെയിസസ്' എന്ന മിശ്ര മാധ്യമ പ്രതിഷ്ഠാപനം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. തനതു മാതൃകയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന രാജ്യത്തെ മൂന്ന് ചന്തകളുടെ സംവദിക്കുന്ന ഭൂപടമാണിത്. ഗോവയിലെ മാപുസ മാർക്കറ്റ്, പഞ്ചാബിലെ ഗ്രാന്റ് ട്രങ്ക് റോഡിലെ മാർക്കറ്റ്, ഹൈദരാബാദിലെ പഴയ നഗരം എന്നിവയുടെ ഭൂപടങ്ങളാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠാപനത്തിന്റെ കേന്ദ്രം. പല തരത്തിൽ കാഴ്ചക്കാരുമായി ഭുപടം സംവദിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രതിഷ്ഠാപനം കാണാനായി എത്തുന്നവർക്ക് അഞ്ച് ചോദ്യങ്ങളടങ്ങുന്ന ഓരോ കാർഡുകൾ വോളന്റിയർ നൽകും കാർഡിലെ വിവരങ്ങൾ ഭൂപടത്തിലെ വിവരങ്ങളുമായി പൊരുത്തപെടുന്നയിടം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുകയാണ് കാഴ്ചക്കാരൻ.<ref>Forming in the purple of an eye, ഉൾക്കാഴ്ചകളുരുവാകുന്നിടം, കൊച്ചി - മുസിരിസ് ബിനലെ, 2016, കൈപ്പുസ്തകം</ref>
മാപുസ മാർക്കറ്റിന്റെ പ്രത്യേകതകളെല്ലാം സമന്വയിപ്പിച്ച് തയ്യാറാക്കിയ ഭൂപടത്തിൽ ചില ഭാഗങ്ങൾ, ഒരു ജിഗ്സാ പസിലിലെന്നപോലെ എടുത്തു മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഭാഗം ചേരും പടി ചേർക്കുന്നതു പോലെ ചേർക്കണം. ഇത്തരത്തിൽ മറ്റ് രണ്ട് മാർക്കറ്റുകളിലും വ്യത്യസ്തങ്ങളായ സംവാദം കാഴ്ചക്കാരുമായി ഒർജിത് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. നിർബന്ധിതമായി വരച്ചു ചേർക്കപ്പെട്ട അതിർത്തികൾ കാരണം നൂറ്റാണ്ടുകളായി തുടർന്നു പോന്നിരുന്ന സാംസ്കാരിക മുന്നേറ്റം ഇല്ലാതാക്കിയെന്നാണ് ഓർജിത് സെന്നിന്റെ അഭിപ്രായം. ഗ്രാന്റ് ട്രങ്ക് റോഡിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലുമുള്ളയാളുകളുടെ സ്വത്വം വിഭജനത്തോടെ വ്യത്യസ്തമായതായി അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്ന അലങ്കാര തൊങ്ങലുകൾ പിടിപ്പിച്ച സിഖ് തലപ്പാവ് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മുസ്ലീം സമൂഹം, വിഭജനത്തിനു ശേഷം ഇല്ലാതായി. ഇന്ന് പഞ്ചാബിൽ കാണുന്ന ഒറ്റ നിറമുള്ള തലപ്പാവിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു ഈ തലപ്പാവുകൾ. ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഇടപെടൽ മൂലം ഇത്തരത്തിൽ ചരിത്രത്തിന്റെ മായ്ചു കളയലുകൾ നടന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് 'ഗോ പ്ലെയിസസ്' എന്ന സൃഷ്ടി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ജി.ടി. റോഡിന്റെ അരികിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന [[മലർകോട്ല]] എന്ന സ്ഥലത്തെ ചെറിയ മുസ്ലീം സമൂഹത്തെ വിഭജനത്തിന്റെ ഘട്ടത്തിൽ സംരക്ഷിച്ചത് ഹിന്ദുക്കളും സിഖുകാരും ചേർന്നാണ്. ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളില്ലാത്ത ഈ സംഭവത്തെ സെൻ തന്റെ കലാസൃഷ്ടിയിലൂടെ ഉയർത്തിക്കാട്ടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.<ref>Press Release (Eng+Mal) :KMB 2016 - Orijit Sen transports Biennale visitors to a lost, forgotten past -28.12.2016</ref>
[[ഗോവ|ഗോവയുടെ]] ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മാപുസ മാർക്കറ്റിലെ ദല്ലാളുകൾ, കൗതുക വസ്തുക്കച്ചവടക്കാർ, മീൻ വിൽപനക്കാർ എന്നിവരെ തന്മയത്വത്തോടെ ഈ സൃഷ്ടിയിൽ വരച്ചു ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഗോവയുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ പരിഛേദമായ ഈ മാർക്കറ്റ് ഇടിച്ചു പൊളിച്ച് ആധുനിക രീതിയിലുള്ള മാർക്കറ്റ് നിർമ്മിക്കാൻ സർക്കാർ ആലോചിക്കുന്നു. ഷോപ്പിംഗ് മാൾ സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നും വേറിട്ട് നിൽക്കുന്ന ഈ മാർക്കറ്റിന്റെ ഇല്ലാതാവലിലൂടെ ഇന്ന് നിലനിൽക്കുന്ന സുസ്ഥിര വികസനം ഇല്ലാതാകുമെന്ന് ഈ പ്രതിഷ്ഠാപനം പറയുന്നു. മാപ്പിംഗ് മാപ്പുസ മാർക്കററ് എന്ന പേരിൽ നേരത്തെ സെൻ നടത്തിയ കലാവിഷ്കാരങ്ങളുടെ തുടർച്ചയാണിത്.<ref>{{Cite web |url=http://mapusamarket.net/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-01-04 |archive-date=2016-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161221152521/http://www.mapusamarket.net/ |url-status=dead }}</ref>
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:1963-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ കലാകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊച്ചി-മുസിരിസ് ബിനാലെ 2016]]
1qinyj5grkzzla4c9cj3gm0voqi7d71
കവിത ചാഹൾ
0
366518
4631298
3627887
2026-06-19T06:58:11Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631298
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kavitha Chahal}}
പ്രശസ്തയായ ഒരു ഇന്ത്യൻ വനിത ബോക്സറാണ് കവിതാ ചാഹൾ. ഇംഗ്ലീഷ്: '''Kavita Chahal''' (ജനനം8 April 1985) ഐയ്ബ റാങ്കിങ്ങിൽ ലോക രാണ്ടാം നമ്പർ സ്ഥാനത്തു വന്നിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://d152tffy3gbaeg.cloudfront.net/2015/09/W-81-kg.pdf |format=PDF |title=Women's Heavy (81+ kg) as of Oct 2016 |website=D152tffy3gbaeg.cloudfront.net |accessdate=2017-01-12 |archive-date=2017-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170113162228/http://d152tffy3gbaeg.cloudfront.net/2015/09/W-81-kg.pdf |url-status=dead }}</ref>) ഹര്യാനയിലെ ഭീവാനി ജില്ലയിലെ നിമ്രി എന്ന സ്ഥലത്താണ് ജനിച്ചത് <ref>{{cite web |url=http://www.indiaboxing.in/boxerdetails.php?regno=4847 |title=Indian Boxing Federation Boxer Details |website=Indiaboxing.in |date= |accessdate=2017-01-12 |archive-date=2017-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170813142637/http://www.indiaboxing.in/boxerdetails.php?regno=4847 |url-status=dead }}</ref>
== റഫറൻസുകൾ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കായികതാരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബോക്സിങ് താരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വനിതാകായികതാരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1885-ൽ ജനിച്ചവർ]]
{{prettyurl|Kavitha Chahal}}
3qveofw9vc52pq8oxm6q062l7sfmjao
മർജാനെ സത്രപി
0
367655
4631141
4619391
2026-06-18T17:02:13Z
Sai K shanmugam
24791
4631141
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox comics creator
| name=മർജാനെ സത്രപി
| image=Marjane Satrapi Cannes 2008.jpg
| imagesize=
| caption= Satrapi at the [[2008 Cannes Film Festival]]
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1969|11|22|df=yes}}
| birth_place = [[Rasht]], [[Iran]]
| death_date =
| death_place =
| nationality=French<ref name ="abusdecine">"J'ai été très bien accueillie et je n'oublierai jamais que j'ai été naturalisée grâce à Jack Lang." ([http://www.abusdecine.com/fiche-entretien.php?numero=2062 Abusdecine perse les secrets de « Persepolis » ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).</ref><ref name ="lesechos">[http://www.lesechos.fr/info/loisirs/4575729.htm?xtor=RSS-2000 Vingt-deux films pour une palme d'Or]</ref> and Iranian
| area=Artist and writer
| alias=
| notable works= {{Plain list |
* ''[[Persepolis (comics)|Persepolis]]''
* ''Embroideries''
* ''[[Chicken with Plums]]''
* ''[[The Voices]]''
}}
| awards=[[#Awards|full list]]
}}
[[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ജനിച്ച, ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വമുള്ള ഗ്രാഫിക്ക് നോവലിസ്റ്റും കാർട്ടൂണിസ്റ്റും ഇല്ലുസ്ട്രേറ്ററും സിനിമാസംവിധായികയും ബാലസാഹിത്യകാരിയുമായിരുന്നു '''മർജാനെ സത്രപി''' ({{lang-fa|مرجان ساتراپی}}) (22 നവംബർ 1969 – 4 ജൂൺ 2026) <ref name ="abusdecine"/><ref name ="lesechos" /><ref>{{Cite news|title = Marjane Satrapi|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/01/18/AR2008011800888.html|newspaper = The Washington Post|date =20 January 2008|access-date =10 February 2016|issn = 0190-8286|language = en-US}}</ref> പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലും അതിന്റെ ചലച്ചിത്രഭാഷ്യവും, ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവൽ, മേരി ക്യൂറിയുടെ ജീവചരിത്രമായ റേഡിയോആക്ടീവ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന കൃതികൾ.
പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലിന്റെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് അതിനെ ആധാരമാക്കിയുള്ള സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും, മികച്ച അനിമേഷൻ സിനിമയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആദ്യ വനിതയാവുകയും ചെയ്തു.
==കൃതികൾ==
===French===
*{{Cite comic|title= [[Persepolis (comics)|പേർസെപോളിസ്]] |volume= 1 |url= |format= |date= 2000 |publisher= [[L'Association]] |location= പാരിസ് |id= ISBN 2-84414-058-0 }}
*{{Cite comic|title= പേർസെപോളിസ് |volume= 2 |url= |format= |date= 2001 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-079-3 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 3 |url= |format= |date= 2002 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-104-8 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 4 |url= |format= |date= 2003 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-137-4 }}
*''Sagesses et malices de la Perse'' (2001, with Lila Ibrahim-Ouali and Bahman Namwar-Motalg, Albin Michel, ISBN 2-226-11872-1)
*''Les monstres n'aiment pas la lune'' (2001, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-282094-X)
*''Ulysse au pays des fous'' (2001, with Jean-Pierre Duffour, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-210847-6)
*''Adjar'' (2002, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-211033-0)
*''Broderies'' (2003, L'Association, ISBN 2-84414-095-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums|Poulet aux prunes]] |url= |format= |date= 2004 |publisher= L'Association |location= Paris |id= ISBN 2-84414-159-5 }}
*''Le Soupir'' (2004, Bréal Jeunesse, ISBN 2-7495-0325-6)
===ഇംഗ്ലീഷ്===
*{{Cite book|volume=1 |title= Persepolis: The Story of a Childhood |url= |format= |date= 2003 |publisher= [[Pantheon Books]] |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42230-0 }}
*{{Cite book|volume=2 |title= Persepolis: The Story of a Return |url= |format= |date= 2004 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42288-1 }}
*{{Cite book|title= The Complete Persepolis |url=https://archive.org/details/completepersepol0000satr_p8e5|format= |date= 2007 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-71483-2 }}
*''Embroideries'' (2005, Pantheon ISBN 978-0-375-42305-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums]] |url= |format= |date= 2006 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42415-1 }}
*''Monsters Are Afraid of the Moon'' (2006, Bloomsbury, ISBN 1-58234-744-1)
*''The Sigh'' (2011, Archaia)
==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
* ''[[Persepolis (film)|പേർസെപോളിസ്]]'' (2007) (സഹ-സംവിധായിക)
* ''[[Chicken with Plums (film)|ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ്]]'' (2011) (സഹ-സംവിധായിക)
* ''ഗാങ് ഓഫ് ദ ജോതാസ്'' (2012) (സംവിധായിക, കഥാകൃത്ത്, അഭിനേതാവ്)
* ''[[The Voices (film)|ദ വോയ്സസ്]]'' (2014) (സംവിധായിക)
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
==അധിക വായനയ്ക്ക്==
* {{Cite book |title=Graphic Women: Life Narrative and Contemporary Comics |last=Chute |first=Hillary L. |year=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-15062-0 |url=http://www.worldcat.org/title/graphic-women-life-narrative-and-contemporary-comics/oclc/496610090/viewport |accessdate=6 September 2011}}
*{{cite journal |last=Tensuan |first=Theresa M.|date=Winter 2006 |title='Comic Visions and Revisions in the work of Lynda Barry and Marjane Satrapi' |url=https://archive.org/details/sim_modern-fiction-studies_winter-2006_52_4/page/947 |journal= [[Modern Fiction Studies]]|volume=52 |issue=4 |pages=947–964 |doi=10.1353/mfs.2007.0010}}
*Bhoori, Aisha (2014). [http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ "Reframing the Axis of Evil"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315043228/http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ |date=2017-03-15 }}. [[Harvard Political Review]]
3ohiqoezso6z3hny1f1jbvrf6bgolbk
4631142
4631141
2026-06-18T17:03:23Z
Sai K shanmugam
24791
/* അധിക വായനയ്ക്ക് */
4631142
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox comics creator
| name=മർജാനെ സത്രപി
| image=Marjane Satrapi Cannes 2008.jpg
| imagesize=
| caption= Satrapi at the [[2008 Cannes Film Festival]]
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1969|11|22|df=yes}}
| birth_place = [[Rasht]], [[Iran]]
| death_date =
| death_place =
| nationality=French<ref name ="abusdecine">"J'ai été très bien accueillie et je n'oublierai jamais que j'ai été naturalisée grâce à Jack Lang." ([http://www.abusdecine.com/fiche-entretien.php?numero=2062 Abusdecine perse les secrets de « Persepolis » ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).</ref><ref name ="lesechos">[http://www.lesechos.fr/info/loisirs/4575729.htm?xtor=RSS-2000 Vingt-deux films pour une palme d'Or]</ref> and Iranian
| area=Artist and writer
| alias=
| notable works= {{Plain list |
* ''[[Persepolis (comics)|Persepolis]]''
* ''Embroideries''
* ''[[Chicken with Plums]]''
* ''[[The Voices]]''
}}
| awards=[[#Awards|full list]]
}}
[[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ജനിച്ച, ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വമുള്ള ഗ്രാഫിക്ക് നോവലിസ്റ്റും കാർട്ടൂണിസ്റ്റും ഇല്ലുസ്ട്രേറ്ററും സിനിമാസംവിധായികയും ബാലസാഹിത്യകാരിയുമായിരുന്നു '''മർജാനെ സത്രപി''' ({{lang-fa|مرجان ساتراپی}}) (22 നവംബർ 1969 – 4 ജൂൺ 2026) <ref name ="abusdecine"/><ref name ="lesechos" /><ref>{{Cite news|title = Marjane Satrapi|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/01/18/AR2008011800888.html|newspaper = The Washington Post|date =20 January 2008|access-date =10 February 2016|issn = 0190-8286|language = en-US}}</ref> പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലും അതിന്റെ ചലച്ചിത്രഭാഷ്യവും, ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവൽ, മേരി ക്യൂറിയുടെ ജീവചരിത്രമായ റേഡിയോആക്ടീവ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന കൃതികൾ.
പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലിന്റെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് അതിനെ ആധാരമാക്കിയുള്ള സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും, മികച്ച അനിമേഷൻ സിനിമയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആദ്യ വനിതയാവുകയും ചെയ്തു.
==കൃതികൾ==
===French===
*{{Cite comic|title= [[Persepolis (comics)|പേർസെപോളിസ്]] |volume= 1 |url= |format= |date= 2000 |publisher= [[L'Association]] |location= പാരിസ് |id= ISBN 2-84414-058-0 }}
*{{Cite comic|title= പേർസെപോളിസ് |volume= 2 |url= |format= |date= 2001 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-079-3 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 3 |url= |format= |date= 2002 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-104-8 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 4 |url= |format= |date= 2003 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-137-4 }}
*''Sagesses et malices de la Perse'' (2001, with Lila Ibrahim-Ouali and Bahman Namwar-Motalg, Albin Michel, ISBN 2-226-11872-1)
*''Les monstres n'aiment pas la lune'' (2001, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-282094-X)
*''Ulysse au pays des fous'' (2001, with Jean-Pierre Duffour, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-210847-6)
*''Adjar'' (2002, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-211033-0)
*''Broderies'' (2003, L'Association, ISBN 2-84414-095-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums|Poulet aux prunes]] |url= |format= |date= 2004 |publisher= L'Association |location= Paris |id= ISBN 2-84414-159-5 }}
*''Le Soupir'' (2004, Bréal Jeunesse, ISBN 2-7495-0325-6)
===ഇംഗ്ലീഷ്===
*{{Cite book|volume=1 |title= Persepolis: The Story of a Childhood |url= |format= |date= 2003 |publisher= [[Pantheon Books]] |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42230-0 }}
*{{Cite book|volume=2 |title= Persepolis: The Story of a Return |url= |format= |date= 2004 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42288-1 }}
*{{Cite book|title= The Complete Persepolis |url=https://archive.org/details/completepersepol0000satr_p8e5|format= |date= 2007 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-71483-2 }}
*''Embroideries'' (2005, Pantheon ISBN 978-0-375-42305-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums]] |url= |format= |date= 2006 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42415-1 }}
*''Monsters Are Afraid of the Moon'' (2006, Bloomsbury, ISBN 1-58234-744-1)
*''The Sigh'' (2011, Archaia)
==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
* ''[[Persepolis (film)|പേർസെപോളിസ്]]'' (2007) (സഹ-സംവിധായിക)
* ''[[Chicken with Plums (film)|ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ്]]'' (2011) (സഹ-സംവിധായിക)
* ''ഗാങ് ഓഫ് ദ ജോതാസ്'' (2012) (സംവിധായിക, കഥാകൃത്ത്, അഭിനേതാവ്)
* ''[[The Voices (film)|ദ വോയ്സസ്]]'' (2014) (സംവിധായിക)
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
==അധിക വായനയ്ക്ക്==
* {{Cite book |title=Graphic Women: Life Narrative and Contemporary Comics |last=Chute |first=Hillary L. |year=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-15062-0 |url=http://www.worldcat.org/title/graphic-women-life-narrative-and-contemporary-comics/oclc/496610090/viewport |accessdate=6 September 2011}}
*{{cite journal |last=Tensuan |first=Theresa M.|date=Winter 2006 |title='Comic Visions and Revisions in the work of Lynda Barry and Marjane Satrapi' |url=https://archive.org/details/sim_modern-fiction-studies_winter-2006_52_4/page/947 |journal= [[Modern Fiction Studies]]|volume=52 |issue=4 |pages=947–964 |doi=10.1353/mfs.2007.0010}}
*Bhoori, Aisha (2014). [http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ "Reframing the Axis of Evil"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315043228/http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ |date=2017-03-15 }}. [[Harvard Political Review]]
== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{sister project links|wikt=no|n=no|s=no|b=no|voy=no|v=no|d=Q126633|species=no|m=no|mw=no}}
* {{IMDb name}}
* {{discogs artist|Marjane Satrapi}}
tpjz8gkozjon89k1lva35yfhpsgwiv3
4631143
4631142
2026-06-18T17:04:16Z
Sai K shanmugam
24791
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്
4631143
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox comics creator
| name=മർജാനെ സത്രപി
| image=Marjane Satrapi Cannes 2008.jpg
| imagesize=
| caption= Satrapi at the [[2008 Cannes Film Festival]]
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1969|11|22|df=yes}}
| birth_place = [[Rasht]], [[Iran]]
| death_date =
| death_place =
| nationality=French<ref name ="abusdecine">"J'ai été très bien accueillie et je n'oublierai jamais que j'ai été naturalisée grâce à Jack Lang." ([http://www.abusdecine.com/fiche-entretien.php?numero=2062 Abusdecine perse les secrets de « Persepolis » ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).</ref><ref name ="lesechos">[http://www.lesechos.fr/info/loisirs/4575729.htm?xtor=RSS-2000 Vingt-deux films pour une palme d'Or]</ref> and Iranian
| area=Artist and writer
| alias=
| notable works= {{Plain list |
* ''[[Persepolis (comics)|Persepolis]]''
* ''Embroideries''
* ''[[Chicken with Plums]]''
* ''[[The Voices]]''
}}
| awards=[[#Awards|full list]]
}}
[[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ജനിച്ച, ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വമുള്ള ഗ്രാഫിക്ക് നോവലിസ്റ്റും കാർട്ടൂണിസ്റ്റും ഇല്ലുസ്ട്രേറ്ററും സിനിമാസംവിധായികയും ബാലസാഹിത്യകാരിയുമായിരുന്നു '''മർജാനെ സത്രപി''' ({{lang-fa|مرجان ساتراپی}}) (22 നവംബർ 1969 – 4 ജൂൺ 2026) <ref name ="abusdecine"/><ref name ="lesechos" /><ref>{{Cite news|title = Marjane Satrapi|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/01/18/AR2008011800888.html|newspaper = The Washington Post|date =20 January 2008|access-date =10 February 2016|issn = 0190-8286|language = en-US}}</ref> പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലും അതിന്റെ ചലച്ചിത്രഭാഷ്യവും, ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവൽ, മേരി ക്യൂറിയുടെ ജീവചരിത്രമായ റേഡിയോആക്ടീവ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന കൃതികൾ.
പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലിന്റെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് അതിനെ ആധാരമാക്കിയുള്ള സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും, മികച്ച അനിമേഷൻ സിനിമയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആദ്യ വനിതയാവുകയും ചെയ്തു.
==കൃതികൾ==
===French===
*{{Cite comic|title= [[Persepolis (comics)|പേർസെപോളിസ്]] |volume= 1 |url= |format= |date= 2000 |publisher= [[L'Association]] |location= പാരിസ് |id= ISBN 2-84414-058-0 }}
*{{Cite comic|title= പേർസെപോളിസ് |volume= 2 |url= |format= |date= 2001 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-079-3 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 3 |url= |format= |date= 2002 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-104-8 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 4 |url= |format= |date= 2003 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-137-4 }}
*''Sagesses et malices de la Perse'' (2001, with Lila Ibrahim-Ouali and Bahman Namwar-Motalg, Albin Michel, ISBN 2-226-11872-1)
*''Les monstres n'aiment pas la lune'' (2001, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-282094-X)
*''Ulysse au pays des fous'' (2001, with Jean-Pierre Duffour, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-210847-6)
*''Adjar'' (2002, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-211033-0)
*''Broderies'' (2003, L'Association, ISBN 2-84414-095-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums|Poulet aux prunes]] |url= |format= |date= 2004 |publisher= L'Association |location= Paris |id= ISBN 2-84414-159-5 }}
*''Le Soupir'' (2004, Bréal Jeunesse, ISBN 2-7495-0325-6)
===ഇംഗ്ലീഷ്===
*{{Cite book|volume=1 |title= Persepolis: The Story of a Childhood |url= |format= |date= 2003 |publisher= [[Pantheon Books]] |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42230-0 }}
*{{Cite book|volume=2 |title= Persepolis: The Story of a Return |url= |format= |date= 2004 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42288-1 }}
*{{Cite book|title= The Complete Persepolis |url=https://archive.org/details/completepersepol0000satr_p8e5|format= |date= 2007 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-71483-2 }}
*''Embroideries'' (2005, Pantheon ISBN 978-0-375-42305-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums]] |url= |format= |date= 2006 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42415-1 }}
*''Monsters Are Afraid of the Moon'' (2006, Bloomsbury, ISBN 1-58234-744-1)
*''The Sigh'' (2011, Archaia)
==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
* ''[[Persepolis (film)|പേർസെപോളിസ്]]'' (2007) (സഹ-സംവിധായിക)
* ''[[Chicken with Plums (film)|ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ്]]'' (2011) (സഹ-സംവിധായിക)
* ''ഗാങ് ഓഫ് ദ ജോതാസ്'' (2012) (സംവിധായിക, കഥാകൃത്ത്, അഭിനേതാവ്)
* ''[[The Voices (film)|ദ വോയ്സസ്]]'' (2014) (സംവിധായിക)
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
==അധിക വായനയ്ക്ക്==
* {{Cite book |title=Graphic Women: Life Narrative and Contemporary Comics |last=Chute |first=Hillary L. |year=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-15062-0 |url=http://www.worldcat.org/title/graphic-women-life-narrative-and-contemporary-comics/oclc/496610090/viewport |accessdate=6 September 2011}}
*{{cite journal |last=Tensuan |first=Theresa M.|date=Winter 2006 |title='Comic Visions and Revisions in the work of Lynda Barry and Marjane Satrapi' |url=https://archive.org/details/sim_modern-fiction-studies_winter-2006_52_4/page/947 |journal= [[Modern Fiction Studies]]|volume=52 |issue=4 |pages=947–964 |doi=10.1353/mfs.2007.0010}}
*Bhoori, Aisha (2014). [http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ "Reframing the Axis of Evil"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315043228/http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ |date=2017-03-15 }}. [[Harvard Political Review]]
== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{sister project links|wikt=no|n=no|s=no|b=no|voy=no|v=no|d=Q126633|species=no|m=no|mw=no}}
* {{IMDb name}}
* {{discogs artist|Marjane Satrapi}}
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]]
4xddiba65q85v7upb7do5mpocrhcosd
4631145
4631143
2026-06-18T17:04:41Z
Sai K shanmugam
24791
[[വർഗ്ഗം:കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്
4631145
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox comics creator
| name=മർജാനെ സത്രപി
| image=Marjane Satrapi Cannes 2008.jpg
| imagesize=
| caption= Satrapi at the [[2008 Cannes Film Festival]]
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1969|11|22|df=yes}}
| birth_place = [[Rasht]], [[Iran]]
| death_date =
| death_place =
| nationality=French<ref name ="abusdecine">"J'ai été très bien accueillie et je n'oublierai jamais que j'ai été naturalisée grâce à Jack Lang." ([http://www.abusdecine.com/fiche-entretien.php?numero=2062 Abusdecine perse les secrets de « Persepolis » ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).</ref><ref name ="lesechos">[http://www.lesechos.fr/info/loisirs/4575729.htm?xtor=RSS-2000 Vingt-deux films pour une palme d'Or]</ref> and Iranian
| area=Artist and writer
| alias=
| notable works= {{Plain list |
* ''[[Persepolis (comics)|Persepolis]]''
* ''Embroideries''
* ''[[Chicken with Plums]]''
* ''[[The Voices]]''
}}
| awards=[[#Awards|full list]]
}}
[[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ജനിച്ച, ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വമുള്ള ഗ്രാഫിക്ക് നോവലിസ്റ്റും കാർട്ടൂണിസ്റ്റും ഇല്ലുസ്ട്രേറ്ററും സിനിമാസംവിധായികയും ബാലസാഹിത്യകാരിയുമായിരുന്നു '''മർജാനെ സത്രപി''' ({{lang-fa|مرجان ساتراپی}}) (22 നവംബർ 1969 – 4 ജൂൺ 2026) <ref name ="abusdecine"/><ref name ="lesechos" /><ref>{{Cite news|title = Marjane Satrapi|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/01/18/AR2008011800888.html|newspaper = The Washington Post|date =20 January 2008|access-date =10 February 2016|issn = 0190-8286|language = en-US}}</ref> പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലും അതിന്റെ ചലച്ചിത്രഭാഷ്യവും, ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവൽ, മേരി ക്യൂറിയുടെ ജീവചരിത്രമായ റേഡിയോആക്ടീവ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന കൃതികൾ.
പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലിന്റെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് അതിനെ ആധാരമാക്കിയുള്ള സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും, മികച്ച അനിമേഷൻ സിനിമയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആദ്യ വനിതയാവുകയും ചെയ്തു.
==കൃതികൾ==
===French===
*{{Cite comic|title= [[Persepolis (comics)|പേർസെപോളിസ്]] |volume= 1 |url= |format= |date= 2000 |publisher= [[L'Association]] |location= പാരിസ് |id= ISBN 2-84414-058-0 }}
*{{Cite comic|title= പേർസെപോളിസ് |volume= 2 |url= |format= |date= 2001 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-079-3 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 3 |url= |format= |date= 2002 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-104-8 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 4 |url= |format= |date= 2003 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-137-4 }}
*''Sagesses et malices de la Perse'' (2001, with Lila Ibrahim-Ouali and Bahman Namwar-Motalg, Albin Michel, ISBN 2-226-11872-1)
*''Les monstres n'aiment pas la lune'' (2001, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-282094-X)
*''Ulysse au pays des fous'' (2001, with Jean-Pierre Duffour, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-210847-6)
*''Adjar'' (2002, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-211033-0)
*''Broderies'' (2003, L'Association, ISBN 2-84414-095-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums|Poulet aux prunes]] |url= |format= |date= 2004 |publisher= L'Association |location= Paris |id= ISBN 2-84414-159-5 }}
*''Le Soupir'' (2004, Bréal Jeunesse, ISBN 2-7495-0325-6)
===ഇംഗ്ലീഷ്===
*{{Cite book|volume=1 |title= Persepolis: The Story of a Childhood |url= |format= |date= 2003 |publisher= [[Pantheon Books]] |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42230-0 }}
*{{Cite book|volume=2 |title= Persepolis: The Story of a Return |url= |format= |date= 2004 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42288-1 }}
*{{Cite book|title= The Complete Persepolis |url=https://archive.org/details/completepersepol0000satr_p8e5|format= |date= 2007 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-71483-2 }}
*''Embroideries'' (2005, Pantheon ISBN 978-0-375-42305-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums]] |url= |format= |date= 2006 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42415-1 }}
*''Monsters Are Afraid of the Moon'' (2006, Bloomsbury, ISBN 1-58234-744-1)
*''The Sigh'' (2011, Archaia)
==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
* ''[[Persepolis (film)|പേർസെപോളിസ്]]'' (2007) (സഹ-സംവിധായിക)
* ''[[Chicken with Plums (film)|ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ്]]'' (2011) (സഹ-സംവിധായിക)
* ''ഗാങ് ഓഫ് ദ ജോതാസ്'' (2012) (സംവിധായിക, കഥാകൃത്ത്, അഭിനേതാവ്)
* ''[[The Voices (film)|ദ വോയ്സസ്]]'' (2014) (സംവിധായിക)
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
==അധിക വായനയ്ക്ക്==
* {{Cite book |title=Graphic Women: Life Narrative and Contemporary Comics |last=Chute |first=Hillary L. |year=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-15062-0 |url=http://www.worldcat.org/title/graphic-women-life-narrative-and-contemporary-comics/oclc/496610090/viewport |accessdate=6 September 2011}}
*{{cite journal |last=Tensuan |first=Theresa M.|date=Winter 2006 |title='Comic Visions and Revisions in the work of Lynda Barry and Marjane Satrapi' |url=https://archive.org/details/sim_modern-fiction-studies_winter-2006_52_4/page/947 |journal= [[Modern Fiction Studies]]|volume=52 |issue=4 |pages=947–964 |doi=10.1353/mfs.2007.0010}}
*Bhoori, Aisha (2014). [http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ "Reframing the Axis of Evil"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315043228/http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ |date=2017-03-15 }}. [[Harvard Political Review]]
== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{sister project links|wikt=no|n=no|s=no|b=no|voy=no|v=no|d=Q126633|species=no|m=no|mw=no}}
* {{IMDb name}}
* {{discogs artist|Marjane Satrapi}}
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ]]
j8n0nmot0884fu8b5hlqqbhxztp595p
4631149
4631145
2026-06-18T17:17:21Z
Sai K shanmugam
24791
/* കൃതികൾ */
4631149
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox comics creator
| name=മർജാനെ സത്രപി
| image=Marjane Satrapi Cannes 2008.jpg
| imagesize=
| caption= Satrapi at the [[2008 Cannes Film Festival]]
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1969|11|22|df=yes}}
| birth_place = [[Rasht]], [[Iran]]
| death_date =
| death_place =
| nationality=French<ref name ="abusdecine">"J'ai été très bien accueillie et je n'oublierai jamais que j'ai été naturalisée grâce à Jack Lang." ([http://www.abusdecine.com/fiche-entretien.php?numero=2062 Abusdecine perse les secrets de « Persepolis » ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).</ref><ref name ="lesechos">[http://www.lesechos.fr/info/loisirs/4575729.htm?xtor=RSS-2000 Vingt-deux films pour une palme d'Or]</ref> and Iranian
| area=Artist and writer
| alias=
| notable works= {{Plain list |
* ''[[Persepolis (comics)|Persepolis]]''
* ''Embroideries''
* ''[[Chicken with Plums]]''
* ''[[The Voices]]''
}}
| awards=[[#Awards|full list]]
}}
[[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ജനിച്ച, ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വമുള്ള ഗ്രാഫിക്ക് നോവലിസ്റ്റും കാർട്ടൂണിസ്റ്റും ഇല്ലുസ്ട്രേറ്ററും സിനിമാസംവിധായികയും ബാലസാഹിത്യകാരിയുമായിരുന്നു '''മർജാനെ സത്രപി''' ({{lang-fa|مرجان ساتراپی}}) (22 നവംബർ 1969 – 4 ജൂൺ 2026) <ref name ="abusdecine"/><ref name ="lesechos" /><ref>{{Cite news|title = Marjane Satrapi|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/01/18/AR2008011800888.html|newspaper = The Washington Post|date =20 January 2008|access-date =10 February 2016|issn = 0190-8286|language = en-US}}</ref> പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലും അതിന്റെ ചലച്ചിത്രഭാഷ്യവും, ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവൽ, മേരി ക്യൂറിയുടെ ജീവചരിത്രമായ റേഡിയോആക്ടീവ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന കൃതികൾ.
പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലിന്റെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് അതിനെ ആധാരമാക്കിയുള്ള സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും, മികച്ച അനിമേഷൻ സിനിമയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആദ്യ വനിതയാവുകയും ചെയ്തു.
== വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും ==
സത്രാപിയുടെ ഭർത്താവും, സ്വീഡിഷ് നടനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമായിരുന്ന മാറ്റിയാസ് റിപ്പയെ കണ്ടുമുട്ടിയ ശേഷം,<ref name="LM-46">{{cite news|title=Marjane Satrapi, author of 'Persepolis,' dies at 56|url=https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2026/06/04/marjane-satrapi-author-of-persepolis-dies-at-56_6754122_15.html|access-date=4 June 2026|work=[[Le Monde]]|date=4 June 2026|archive-date=4 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604093342/https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2026/06/04/marjane-satrapi-author-of-persepolis-dies-at-56_6754122_15.html|url-status=live}}</ref> ഫ്രാൻസിലെ പാരിസിലാണ് ജീവിതം തുടർന്നത്.<ref name="Hattenstone2008" /> 2025 ഏപ്രിൽ 8-ന് തന്റെ 53-ാം വയസ്സിലാണ് റിപ്പ കാൻസർ ബാധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അന്തരിച്ചത്.<ref name="LFRipa">{{cite news|title=Le Figaro:Deuils - Mattias RIPA|url=https://carnetdujour.lefigaro.fr/deces/annonces/566256287/|language=fr|access-date=6 March 2026|work=Carnet du jour|publisher=Le Figaro|date=19 April 2025}}</ref> പാരിസിൽ ചലച്ചിത്രപഠനം നടത്താനാഗ്രഹിക്കുന്ന വിദേശ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സഹായങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി റിപ്പയുടെ മരണശേഷം, മാറ്റിയാസ് ആന്റ് മർജാനെ റിപ്പ-സത്രാപി സിനിമ ഫൗണ്ടേഷൻ എന്ന പേരിലുള്ള സംഘടനയ്ക്കും സത്രപി രൂപം നൽകിയിരുന്നു.<ref name="LM-46" />
റിപ്പയുടെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് സത്രാപി, അതിയായ വിഷാദത്തിലാവുകയും 2026 ഏപ്രിലിൽ മാനസികാരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനായി ജർമനിയിലെ മ്യൂണിച്ചിലുള്ള ഒരു ക്ലിനിക് സന്ദർശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="Point">{{citation|author=Baudouin Eschapasse|title=Marjane Satrapi, l'autrice de « Persepolis », est morte à l'âge de 56 ans|date=4 June 2026|url=https://www.lepoint.fr/culture/marjane-satrapi-lautrice-de-persepolis-est-morte-a-lage-de-56-ans-EYJF3UW2QRBZJPBC54YR3RML7A/|magazine=[[Le Point]]}}</ref> 2026 ജൂൺ 4-ന് സത്രാപി അന്തരിച്ചു.{{efn|Discrepancies occurred surrounding not only Satrapi's date of death, but when the death had been announced. Satrapi's family made the announcement through [[Agence France-Presse]] on 4 June,<ref>{{cite web |last1=Tordjman |first1=Jeremy |last2=Walden |first2=Sussanah |title='Persepolis' author Marjane Satrapi dies aged 56 |url=https://www.yahoo.com/entertainment/movies/articles/persepolis-author-marjane-satrapi-dies-091347156.html?guccounter=1 |website=[[Agence France-Presse]] |access-date=11 June 2026 |date=June 4, 2026}}</ref> but sources such as ''[[La Croix (newspaper)|La Croix]]'' and ''[[Variety (magazine)|Variety]]'', when referencing the statement, erroneously gave the announcement date as 3 June.<ref>{{cite web |last1=Dreyfus |first1=Stéphane |title=Mort de Marjane Satrapi, dessinatrice à l’œil persan en quête de liberté |url=https://www.la-croix.com/culture/mort-de-marjane-satrapi-artiste-franco-iranienne-autrice-de-persepolis-a-l-age-de-56-ans-20260604 |website=[[La Croix (newspaper)|La Croix]] |access-date=11 June 2026 |language=French |date=June 4, 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Vivarelli |first1=Nick |title=Marjane Satrapi, French-Iranian Director of Oscar-Nominated 'Persepolis', Dies at 56 |url=https://variety.com/2026/film/global/marjane-satrapi-dead-persepolis-director-1236766495/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=11 June 2026 |date=June 4, 2026}}</ref> Subsequent reporting cited the 4th as the date of death,<ref>{{Cite web |last=Lesage-Münch |first=Anne-Sophie |date=2026-06-04 |title=Mort de Marjane Satrapi, artiste peintre et autrice de la BD Persepolis, à l'âge de 56 ans |url=https://www.connaissancedesarts.com/depeches-art/deces/mort-de-marjane-satrapi-artiste-peintre-et-autrice-de-la-bd-persepolis-a-lage-de-56-ans-11213145/ |access-date=2026-06-06 |website=[[Connaissance des Arts]] |language=fr-FR}}</ref><ref>{{cite web |last1=Corbeau |first1=Arielle |title=Garder la flamme allumée |url=https://www.lapresse.ca/dialogue/temoignages/2026-06-05/marjane-satrapi-1969-2026/garder-la-flamme-allumee.php |website=[[La Presse]] |access-date=11 June 2026 |language=French |date=June 5, 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Willsher |first1=Kim |title=Marjane Satrapi obituary |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jun/09/marjane-satrapi-obituary |website=[[The Guardian]] |access-date=11 June 2026 |date=June 9, 2026}}</ref><ref>{{cite web |first1=A.C. |title=Décès de Marjane Satrapi : que sait-on sur le fait de "mourir de tristesse" à la suite de la perte d'un proche ? |url=https://www.tf1info.fr/sante/mort-deces-de-marjane-satrapi-que-sait-on-sur-le-fait-de-mourir-de-tristesse-a-la-suite-de-la-perte-d-un-proche-2445653.html |website=[[TF1]] |access-date=11 June 2026 |date=June 6, 2026}}</ref> with the [[Académie des Beaux-Arts]], where Satrapi was a member, publishing an announcement that Satrapi died on the 4th.<ref>{{cite web |last1=Gaumy |first1=Jean |last2=Petitgirard |first2=M. Laurent |title=Marjane Satrapi |url=https://carnetdujour.lefigaro.fr/deces/annonces/639923079/ |website=[[Le Figaro]] |publisher=[[Académie des Beaux-Arts]] |access-date=11 June 2026 |date=June 6, 2026}}</ref>|name="date of death"}} "ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തെ തുടർന്നുള്ള വിഷാദം" കാരണമാണ് മരണം സംഭവിച്ചതെന്നാണ് മറ്റ് കുടുംബാംഗങ്ങൾ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. <ref>{{cite news|title=Marjane Satrapi, l'autrice franco-iranienne de la BD « Persepolis », est morte à l'âge de 56 ans|url=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/l-artiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-la-bande-dessinee-persepolis-est-morte-a-l-age-de-56-ans_6697291_3382.html|access-date=4 June 2026|publisher=Le Monde|date=4 June 2026|language=fr|archive-date=4 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604082358/https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/l-artiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-la-bande-dessinee-persepolis-est-morte-a-l-age-de-56-ans_6697291_3382.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2026/06/marjane-satrapi-dead-iranian-french-persepolis-56-1236940629/|title=Marjane Satrapi Dies: Iranian French 'Persepolis' Director Was 56|access-date=4 June 2026|last1=Goodfellow|first1=Melanie|date=4 June 2026|website=Deadline}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-us/news/world/persepolis-author-marjane-satrapi-dies-aged-56/ar-AA24OWmp?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a21f632bc984aa9a758eebb88c73624&ei=12|title=MSN|access-date=2026-06-04|website=www.msn.com}}</ref> എഴുത്തുകാരിയായ [[Margaret Atwood|മാർഗരറ്റ് അറ്റ്വുഡ്]], ഫ്രാൻസിന്റെ പ്രസിഡന്റ് [[ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ]], ഇറാനിയൻ മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയായ [[നർഗീസ് മുഹമ്മദി]], സതാപി സംവിധാനം ചെയ്ത റേഡിയോആക്ടീവിലെ അഭിനേതാവായ [[റോസമുണ്ട് പൈക്ക്]] എന്നിവർ ആദരവർപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite news|last=Loffhagen|first=Emma|date=4 June 2026|title=Marjane Satrapi, creator of Persepolis and acclaimed French-Iranian artist, dies aged 56|url=https://www.theguardian.com/books/2026/jun/04/marjane-satrapi-creator-of-persepolis-and-acclaimed-french-iranian-artist-dies-aged-56|access-date=4 June 2026|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 June 2026|title=Mort de Marjane Satrapi : Emmanuel Macron salue « une immense artiste qui avait transformé une enfance iranienne en fable universelle »|url=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/mort-de-marjane-satrapi-emmanuel-macron-salue-une-immense-artiste-qui-avait-transforme-une-enfance-iranienne-en-fable-universelle_6697346_3382.html|access-date=5 June 2026|work=Le Monde|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|first=Estelle|last=Aubin|date=4 June 2026|title="Tu as changé le monde": les auteurs de BD pleurent la mort de Marjane Satrapi|url=https://www.bfmtv.com/people/hommage/tu-as-change-le-monde-les-auteurs-de-bd-pleurent-la-mort-de-marjane-satrapi_AV-202606040518.html|access-date=5 June 2026|work=BFM TV|language=fr}}</ref>
==കൃതികൾ==
===ഫ്രഞ്ച്===
*{{Cite comic|title= [[Persepolis (comics)|പേർസെപോളിസ്]] |volume= 1 |url= |format= |date= 2000 |publisher= [[L'Association]] |location= പാരിസ് |id= ISBN 2-84414-058-0 }}
*{{Cite comic|title= പേർസെപോളിസ് |volume= 2 |url= |format= |date= 2001 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-079-3 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 3 |url= |format= |date= 2002 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-104-8 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 4 |url= |format= |date= 2003 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-137-4 }}
*''Sagesses et malices de la Perse'' (2001, with Lila Ibrahim-Ouali and Bahman Namwar-Motalg, Albin Michel, ISBN 2-226-11872-1)
*''Les monstres n'aiment pas la lune'' (2001, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-282094-X)
*''Ulysse au pays des fous'' (2001, with Jean-Pierre Duffour, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-210847-6)
*''Adjar'' (2002, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-211033-0)
*''Broderies'' (2003, L'Association, ISBN 2-84414-095-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums|Poulet aux prunes]] |url= |format= |date= 2004 |publisher= L'Association |location= Paris |id= ISBN 2-84414-159-5 }}
*''Le Soupir'' (2004, Bréal Jeunesse, ISBN 2-7495-0325-6)
===ഇംഗ്ലീഷ്===
*{{Cite book|volume=1 |title= Persepolis: The Story of a Childhood |url= |format= |date= 2003 |publisher= [[Pantheon Books]] |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42230-0 }}
*{{Cite book|volume=2 |title= Persepolis: The Story of a Return |url= |format= |date= 2004 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42288-1 }}
*{{Cite book|title= The Complete Persepolis |url=https://archive.org/details/completepersepol0000satr_p8e5|format= |date= 2007 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-71483-2 }}
*''Embroideries'' (2005, Pantheon ISBN 978-0-375-42305-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums]] |url= |format= |date= 2006 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42415-1 }}
*''Monsters Are Afraid of the Moon'' (2006, Bloomsbury, ISBN 1-58234-744-1)
*''The Sigh'' (2011, Archaia)
==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
* ''[[Persepolis (film)|പേർസെപോളിസ്]]'' (2007) (സഹ-സംവിധായിക)
* ''[[Chicken with Plums (film)|ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ്]]'' (2011) (സഹ-സംവിധായിക)
* ''ഗാങ് ഓഫ് ദ ജോതാസ്'' (2012) (സംവിധായിക, കഥാകൃത്ത്, അഭിനേതാവ്)
* ''[[The Voices (film)|ദ വോയ്സസ്]]'' (2014) (സംവിധായിക)
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
==അധിക വായനയ്ക്ക്==
* {{Cite book |title=Graphic Women: Life Narrative and Contemporary Comics |last=Chute |first=Hillary L. |year=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-15062-0 |url=http://www.worldcat.org/title/graphic-women-life-narrative-and-contemporary-comics/oclc/496610090/viewport |accessdate=6 September 2011}}
*{{cite journal |last=Tensuan |first=Theresa M.|date=Winter 2006 |title='Comic Visions and Revisions in the work of Lynda Barry and Marjane Satrapi' |url=https://archive.org/details/sim_modern-fiction-studies_winter-2006_52_4/page/947 |journal= [[Modern Fiction Studies]]|volume=52 |issue=4 |pages=947–964 |doi=10.1353/mfs.2007.0010}}
*Bhoori, Aisha (2014). [http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ "Reframing the Axis of Evil"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315043228/http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ |date=2017-03-15 }}. [[Harvard Political Review]]
== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{sister project links|wikt=no|n=no|s=no|b=no|voy=no|v=no|d=Q126633|species=no|m=no|mw=no}}
* {{IMDb name}}
* {{discogs artist|Marjane Satrapi}}
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ]]
j1vsn96vwrykxl2k5oo5bd7bzkau55n
4631150
4631149
2026-06-18T17:22:08Z
Sai K shanmugam
24791
/* ചലച്ചിത്രങ്ങൾ */
4631150
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox comics creator
| name=മർജാനെ സത്രപി
| image=Marjane Satrapi Cannes 2008.jpg
| imagesize=
| caption= Satrapi at the [[2008 Cannes Film Festival]]
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1969|11|22|df=yes}}
| birth_place = [[Rasht]], [[Iran]]
| death_date =
| death_place =
| nationality=French<ref name ="abusdecine">"J'ai été très bien accueillie et je n'oublierai jamais que j'ai été naturalisée grâce à Jack Lang." ([http://www.abusdecine.com/fiche-entretien.php?numero=2062 Abusdecine perse les secrets de « Persepolis » ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).</ref><ref name ="lesechos">[http://www.lesechos.fr/info/loisirs/4575729.htm?xtor=RSS-2000 Vingt-deux films pour une palme d'Or]</ref> and Iranian
| area=Artist and writer
| alias=
| notable works= {{Plain list |
* ''[[Persepolis (comics)|Persepolis]]''
* ''Embroideries''
* ''[[Chicken with Plums]]''
* ''[[The Voices]]''
}}
| awards=[[#Awards|full list]]
}}
[[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ജനിച്ച, ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വമുള്ള ഗ്രാഫിക്ക് നോവലിസ്റ്റും കാർട്ടൂണിസ്റ്റും ഇല്ലുസ്ട്രേറ്ററും സിനിമാസംവിധായികയും ബാലസാഹിത്യകാരിയുമായിരുന്നു '''മർജാനെ സത്രപി''' ({{lang-fa|مرجان ساتراپی}}) (22 നവംബർ 1969 – 4 ജൂൺ 2026) <ref name ="abusdecine"/><ref name ="lesechos" /><ref>{{Cite news|title = Marjane Satrapi|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/01/18/AR2008011800888.html|newspaper = The Washington Post|date =20 January 2008|access-date =10 February 2016|issn = 0190-8286|language = en-US}}</ref> പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലും അതിന്റെ ചലച്ചിത്രഭാഷ്യവും, ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവൽ, മേരി ക്യൂറിയുടെ ജീവചരിത്രമായ റേഡിയോആക്ടീവ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന കൃതികൾ.
പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലിന്റെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് അതിനെ ആധാരമാക്കിയുള്ള സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും, മികച്ച അനിമേഷൻ സിനിമയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആദ്യ വനിതയാവുകയും ചെയ്തു.
== വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും ==
സത്രാപിയുടെ ഭർത്താവും, സ്വീഡിഷ് നടനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമായിരുന്ന മാറ്റിയാസ് റിപ്പയെ കണ്ടുമുട്ടിയ ശേഷം,<ref name="LM-46">{{cite news|title=Marjane Satrapi, author of 'Persepolis,' dies at 56|url=https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2026/06/04/marjane-satrapi-author-of-persepolis-dies-at-56_6754122_15.html|access-date=4 June 2026|work=[[Le Monde]]|date=4 June 2026|archive-date=4 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604093342/https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2026/06/04/marjane-satrapi-author-of-persepolis-dies-at-56_6754122_15.html|url-status=live}}</ref> ഫ്രാൻസിലെ പാരിസിലാണ് ജീവിതം തുടർന്നത്.<ref name="Hattenstone2008" /> 2025 ഏപ്രിൽ 8-ന് തന്റെ 53-ാം വയസ്സിലാണ് റിപ്പ കാൻസർ ബാധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അന്തരിച്ചത്.<ref name="LFRipa">{{cite news|title=Le Figaro:Deuils - Mattias RIPA|url=https://carnetdujour.lefigaro.fr/deces/annonces/566256287/|language=fr|access-date=6 March 2026|work=Carnet du jour|publisher=Le Figaro|date=19 April 2025}}</ref> പാരിസിൽ ചലച്ചിത്രപഠനം നടത്താനാഗ്രഹിക്കുന്ന വിദേശ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സഹായങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി റിപ്പയുടെ മരണശേഷം, മാറ്റിയാസ് ആന്റ് മർജാനെ റിപ്പ-സത്രാപി സിനിമ ഫൗണ്ടേഷൻ എന്ന പേരിലുള്ള സംഘടനയ്ക്കും സത്രപി രൂപം നൽകിയിരുന്നു.<ref name="LM-46" />
റിപ്പയുടെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് സത്രാപി, അതിയായ വിഷാദത്തിലാവുകയും 2026 ഏപ്രിലിൽ മാനസികാരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനായി ജർമനിയിലെ മ്യൂണിച്ചിലുള്ള ഒരു ക്ലിനിക് സന്ദർശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="Point">{{citation|author=Baudouin Eschapasse|title=Marjane Satrapi, l'autrice de « Persepolis », est morte à l'âge de 56 ans|date=4 June 2026|url=https://www.lepoint.fr/culture/marjane-satrapi-lautrice-de-persepolis-est-morte-a-lage-de-56-ans-EYJF3UW2QRBZJPBC54YR3RML7A/|magazine=[[Le Point]]}}</ref> 2026 ജൂൺ 4-ന് സത്രാപി അന്തരിച്ചു.{{efn|Discrepancies occurred surrounding not only Satrapi's date of death, but when the death had been announced. Satrapi's family made the announcement through [[Agence France-Presse]] on 4 June,<ref>{{cite web |last1=Tordjman |first1=Jeremy |last2=Walden |first2=Sussanah |title='Persepolis' author Marjane Satrapi dies aged 56 |url=https://www.yahoo.com/entertainment/movies/articles/persepolis-author-marjane-satrapi-dies-091347156.html?guccounter=1 |website=[[Agence France-Presse]] |access-date=11 June 2026 |date=June 4, 2026}}</ref> but sources such as ''[[La Croix (newspaper)|La Croix]]'' and ''[[Variety (magazine)|Variety]]'', when referencing the statement, erroneously gave the announcement date as 3 June.<ref>{{cite web |last1=Dreyfus |first1=Stéphane |title=Mort de Marjane Satrapi, dessinatrice à l’œil persan en quête de liberté |url=https://www.la-croix.com/culture/mort-de-marjane-satrapi-artiste-franco-iranienne-autrice-de-persepolis-a-l-age-de-56-ans-20260604 |website=[[La Croix (newspaper)|La Croix]] |access-date=11 June 2026 |language=French |date=June 4, 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Vivarelli |first1=Nick |title=Marjane Satrapi, French-Iranian Director of Oscar-Nominated 'Persepolis', Dies at 56 |url=https://variety.com/2026/film/global/marjane-satrapi-dead-persepolis-director-1236766495/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=11 June 2026 |date=June 4, 2026}}</ref> Subsequent reporting cited the 4th as the date of death,<ref>{{Cite web |last=Lesage-Münch |first=Anne-Sophie |date=2026-06-04 |title=Mort de Marjane Satrapi, artiste peintre et autrice de la BD Persepolis, à l'âge de 56 ans |url=https://www.connaissancedesarts.com/depeches-art/deces/mort-de-marjane-satrapi-artiste-peintre-et-autrice-de-la-bd-persepolis-a-lage-de-56-ans-11213145/ |access-date=2026-06-06 |website=[[Connaissance des Arts]] |language=fr-FR}}</ref><ref>{{cite web |last1=Corbeau |first1=Arielle |title=Garder la flamme allumée |url=https://www.lapresse.ca/dialogue/temoignages/2026-06-05/marjane-satrapi-1969-2026/garder-la-flamme-allumee.php |website=[[La Presse]] |access-date=11 June 2026 |language=French |date=June 5, 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Willsher |first1=Kim |title=Marjane Satrapi obituary |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jun/09/marjane-satrapi-obituary |website=[[The Guardian]] |access-date=11 June 2026 |date=June 9, 2026}}</ref><ref>{{cite web |first1=A.C. |title=Décès de Marjane Satrapi : que sait-on sur le fait de "mourir de tristesse" à la suite de la perte d'un proche ? |url=https://www.tf1info.fr/sante/mort-deces-de-marjane-satrapi-que-sait-on-sur-le-fait-de-mourir-de-tristesse-a-la-suite-de-la-perte-d-un-proche-2445653.html |website=[[TF1]] |access-date=11 June 2026 |date=June 6, 2026}}</ref> with the [[Académie des Beaux-Arts]], where Satrapi was a member, publishing an announcement that Satrapi died on the 4th.<ref>{{cite web |last1=Gaumy |first1=Jean |last2=Petitgirard |first2=M. Laurent |title=Marjane Satrapi |url=https://carnetdujour.lefigaro.fr/deces/annonces/639923079/ |website=[[Le Figaro]] |publisher=[[Académie des Beaux-Arts]] |access-date=11 June 2026 |date=June 6, 2026}}</ref>|name="date of death"}} "ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തെ തുടർന്നുള്ള വിഷാദം" കാരണമാണ് മരണം സംഭവിച്ചതെന്നാണ് മറ്റ് കുടുംബാംഗങ്ങൾ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. <ref>{{cite news|title=Marjane Satrapi, l'autrice franco-iranienne de la BD « Persepolis », est morte à l'âge de 56 ans|url=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/l-artiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-la-bande-dessinee-persepolis-est-morte-a-l-age-de-56-ans_6697291_3382.html|access-date=4 June 2026|publisher=Le Monde|date=4 June 2026|language=fr|archive-date=4 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604082358/https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/l-artiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-la-bande-dessinee-persepolis-est-morte-a-l-age-de-56-ans_6697291_3382.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2026/06/marjane-satrapi-dead-iranian-french-persepolis-56-1236940629/|title=Marjane Satrapi Dies: Iranian French 'Persepolis' Director Was 56|access-date=4 June 2026|last1=Goodfellow|first1=Melanie|date=4 June 2026|website=Deadline}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-us/news/world/persepolis-author-marjane-satrapi-dies-aged-56/ar-AA24OWmp?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a21f632bc984aa9a758eebb88c73624&ei=12|title=MSN|access-date=2026-06-04|website=www.msn.com}}</ref> എഴുത്തുകാരിയായ [[Margaret Atwood|മാർഗരറ്റ് അറ്റ്വുഡ്]], ഫ്രാൻസിന്റെ പ്രസിഡന്റ് [[ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ]], ഇറാനിയൻ മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയായ [[നർഗീസ് മുഹമ്മദി]], സതാപി സംവിധാനം ചെയ്ത റേഡിയോആക്ടീവിലെ അഭിനേതാവായ [[റോസമുണ്ട് പൈക്ക്]] എന്നിവർ ആദരവർപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite news|last=Loffhagen|first=Emma|date=4 June 2026|title=Marjane Satrapi, creator of Persepolis and acclaimed French-Iranian artist, dies aged 56|url=https://www.theguardian.com/books/2026/jun/04/marjane-satrapi-creator-of-persepolis-and-acclaimed-french-iranian-artist-dies-aged-56|access-date=4 June 2026|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 June 2026|title=Mort de Marjane Satrapi : Emmanuel Macron salue « une immense artiste qui avait transformé une enfance iranienne en fable universelle »|url=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/mort-de-marjane-satrapi-emmanuel-macron-salue-une-immense-artiste-qui-avait-transforme-une-enfance-iranienne-en-fable-universelle_6697346_3382.html|access-date=5 June 2026|work=Le Monde|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|first=Estelle|last=Aubin|date=4 June 2026|title="Tu as changé le monde": les auteurs de BD pleurent la mort de Marjane Satrapi|url=https://www.bfmtv.com/people/hommage/tu-as-change-le-monde-les-auteurs-de-bd-pleurent-la-mort-de-marjane-satrapi_AV-202606040518.html|access-date=5 June 2026|work=BFM TV|language=fr}}</ref>
==കൃതികൾ==
===ഫ്രഞ്ച്===
*{{Cite comic|title= [[Persepolis (comics)|പേർസെപോളിസ്]] |volume= 1 |url= |format= |date= 2000 |publisher= [[L'Association]] |location= പാരിസ് |id= ISBN 2-84414-058-0 }}
*{{Cite comic|title= പേർസെപോളിസ് |volume= 2 |url= |format= |date= 2001 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-079-3 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 3 |url= |format= |date= 2002 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-104-8 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 4 |url= |format= |date= 2003 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-137-4 }}
*''Sagesses et malices de la Perse'' (2001, with Lila Ibrahim-Ouali and Bahman Namwar-Motalg, Albin Michel, ISBN 2-226-11872-1)
*''Les monstres n'aiment pas la lune'' (2001, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-282094-X)
*''Ulysse au pays des fous'' (2001, with Jean-Pierre Duffour, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-210847-6)
*''Adjar'' (2002, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-211033-0)
*''Broderies'' (2003, L'Association, ISBN 2-84414-095-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums|Poulet aux prunes]] |url= |format= |date= 2004 |publisher= L'Association |location= Paris |id= ISBN 2-84414-159-5 }}
*''Le Soupir'' (2004, Bréal Jeunesse, ISBN 2-7495-0325-6)
===ഇംഗ്ലീഷ്===
*{{Cite book|volume=1 |title= Persepolis: The Story of a Childhood |url= |format= |date= 2003 |publisher= [[Pantheon Books]] |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42230-0 }}
*{{Cite book|volume=2 |title= Persepolis: The Story of a Return |url= |format= |date= 2004 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42288-1 }}
*{{Cite book|title= The Complete Persepolis |url=https://archive.org/details/completepersepol0000satr_p8e5|format= |date= 2007 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-71483-2 }}
*''Embroideries'' (2005, Pantheon ISBN 978-0-375-42305-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums]] |url= |format= |date= 2006 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42415-1 }}
*''Monsters Are Afraid of the Moon'' (2006, Bloomsbury, ISBN 1-58234-744-1)
*''The Sigh'' (2011, Archaia)
==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
{| class="wikitable"
!വർഷം
!ചലച്ചിത്രം
!സംവിധാനം
!തിരക്കഥ
!കുറിപ്പുകൾ
!Ref.
|-
|2007
|''[[Persepolis (film)|പേർസെപോളിസ്]]''| {{yes}}| {{yes}}
| rowspan="2" |[[വിൻസന്റ് പാരോനൗഡ്|വിൻസന്റ് പാരോനൗഡിനൊപ്പം]] സഹ-സംവിധാനം ചെയ്തു.
|<ref>{{Cite news|last=Jenkins|first=Mark|date=16 August 2012|title=In Tehran, a Vivid Parable About the Ends of Things|url=https://www.npr.org/2012/08/16/158698125/in-tehran-a-vivid-parable-about-the-ends-of-things|access-date=4 June 2026|work=[[NPR]]|language=en|archive-date=10 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250810082918/https://www.npr.org/2012/08/16/158698125/in-tehran-a-vivid-parable-about-the-ends-of-things|url-status=live}}</ref>
|-
|2011
|''[[Chicken with Plums (film)|ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ്]]''| {{yes}}| {{yes}}
|
|-
|2012
|[[ഗാങ് ഓഫ് ദ ജോതാസ്]]| {{yes}}| {{yes}}
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/la_bande_des_jotas|title=The Gang of the Jotas. Cast and Crew|access-date=4 June 2026|website=Rotten Tomatoes|language=en}}</ref>
|-
|2014
|''[[The Voices|ദ വോയ്സസ്]]''| {{yes}}| {{no}}
|
|
|-
|2019
|''[[Radioactive (film)|റേഡിയോആക്ടീവ്]]''| {{yes}}| {{no}}
|
|<ref name="RT">{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/radioactive|title=''Radioactive''|access-date=4 June 2026|website=[[Rotten Tomatoes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803034040/https://www.rottentomatoes.com/m/radioactive|archive-date=3 August 2020|url-status=live}}</ref>
|-
|2024
|''[[Dear Paris|ഡിയർ പാരിസ്]]''| {{yes}}| {{yes}}
|
|<ref>{{cite news|title=Dear Paris|url=https://www.filmfest-muenchen.de/en/program/films/film/?id=7710&f=118|access-date=23 November 2025|work=[[Filmfest München]]|date=2024}}</ref>
|-
|}
'''അഭിനയിച്ചവ'''
{| class="wikitable"
!വർഷം
!ചലച്ചിത്രം
!വേഷം
!കുറിപ്പുകൾ
!Ref.
|-
|2007
|''[[Persepolis (film)|പേർസെപോളിസ്]]''
|അഭിനേത്രി
|ശബ്ദം മാത്രം
|
|-
|2009
|ദ ഫ്രഞ്ച് കിസ്സേഴ്സ്
|മ്യൂസിക് സ്റ്റോറിലെ സെയിൽസ് വുമൺ
|
|
|-
|2012
|[[ഗാങ് ഓഫ് ദ ജോതാസ്]]
|സ്ത്രീ
|
|
|-
|2017
|''[[The Simpsons|ദ സിംസൺസ്]]''
|സ്വയം
|എപ്പിസോഡ്: "[[Springfield Splendor|സ്പ്രിങ്ഫീൽഡ് സ്പ്ലെൻഡർ]]"
|
|-
|2021
|ദ സോളോയിസ്റ്റ്
|അവ
|ശബ്ദം മാത്രം
|<ref>{{Cite web|url=https://www.gobelins-school.com/actualites/soloists-graduation-short-film-2021|title=THE SOLOISTS - Graduation short film 2021|access-date=4 June 2026|website=www.gobelins-school.com|language=en}}</ref>
|-
|2024
|''[[Dear Paris|ഡിയർ പാരിസ്]]''
|ആക്ഷൻ സിനിമയുടെ സംവിധായിക
|
|
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
==അധിക വായനയ്ക്ക്==
* {{Cite book |title=Graphic Women: Life Narrative and Contemporary Comics |last=Chute |first=Hillary L. |year=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-15062-0 |url=http://www.worldcat.org/title/graphic-women-life-narrative-and-contemporary-comics/oclc/496610090/viewport |accessdate=6 September 2011}}
*{{cite journal |last=Tensuan |first=Theresa M.|date=Winter 2006 |title='Comic Visions and Revisions in the work of Lynda Barry and Marjane Satrapi' |url=https://archive.org/details/sim_modern-fiction-studies_winter-2006_52_4/page/947 |journal= [[Modern Fiction Studies]]|volume=52 |issue=4 |pages=947–964 |doi=10.1353/mfs.2007.0010}}
*Bhoori, Aisha (2014). [http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ "Reframing the Axis of Evil"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315043228/http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ |date=2017-03-15 }}. [[Harvard Political Review]]
== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{sister project links|wikt=no|n=no|s=no|b=no|voy=no|v=no|d=Q126633|species=no|m=no|mw=no}}
* {{IMDb name}}
* {{discogs artist|Marjane Satrapi}}
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ]]
nv157mdel9ppsm9b7na3t4s32vahumh
4631153
4631150
2026-06-18T17:24:13Z
Sai K shanmugam
24791
/* ചലച്ചിത്രങ്ങൾ */
4631153
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox comics creator
| name=മർജാനെ സത്രപി
| image=Marjane Satrapi Cannes 2008.jpg
| imagesize=
| caption= Satrapi at the [[2008 Cannes Film Festival]]
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1969|11|22|df=yes}}
| birth_place = [[Rasht]], [[Iran]]
| death_date =
| death_place =
| nationality=French<ref name ="abusdecine">"J'ai été très bien accueillie et je n'oublierai jamais que j'ai été naturalisée grâce à Jack Lang." ([http://www.abusdecine.com/fiche-entretien.php?numero=2062 Abusdecine perse les secrets de « Persepolis » ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).</ref><ref name ="lesechos">[http://www.lesechos.fr/info/loisirs/4575729.htm?xtor=RSS-2000 Vingt-deux films pour une palme d'Or]</ref> and Iranian
| area=Artist and writer
| alias=
| notable works= {{Plain list |
* ''[[Persepolis (comics)|Persepolis]]''
* ''Embroideries''
* ''[[Chicken with Plums]]''
* ''[[The Voices]]''
}}
| awards=[[#Awards|full list]]
}}
[[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ജനിച്ച, ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വമുള്ള ഗ്രാഫിക്ക് നോവലിസ്റ്റും കാർട്ടൂണിസ്റ്റും ഇല്ലുസ്ട്രേറ്ററും സിനിമാസംവിധായികയും ബാലസാഹിത്യകാരിയുമായിരുന്നു '''മർജാനെ സത്രപി''' ({{lang-fa|مرجان ساتراپی}}) (22 നവംബർ 1969 – 4 ജൂൺ 2026) <ref name ="abusdecine"/><ref name ="lesechos" /><ref>{{Cite news|title = Marjane Satrapi|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/01/18/AR2008011800888.html|newspaper = The Washington Post|date =20 January 2008|access-date =10 February 2016|issn = 0190-8286|language = en-US}}</ref> പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലും അതിന്റെ ചലച്ചിത്രഭാഷ്യവും, ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവൽ, മേരി ക്യൂറിയുടെ ജീവചരിത്രമായ റേഡിയോആക്ടീവ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന കൃതികൾ.
പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലിന്റെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് അതിനെ ആധാരമാക്കിയുള്ള സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും, മികച്ച അനിമേഷൻ സിനിമയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആദ്യ വനിതയാവുകയും ചെയ്തു.
== വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും ==
സത്രാപിയുടെ ഭർത്താവും, സ്വീഡിഷ് നടനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമായിരുന്ന മാറ്റിയാസ് റിപ്പയെ കണ്ടുമുട്ടിയ ശേഷം,<ref name="LM-46">{{cite news|title=Marjane Satrapi, author of 'Persepolis,' dies at 56|url=https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2026/06/04/marjane-satrapi-author-of-persepolis-dies-at-56_6754122_15.html|access-date=4 June 2026|work=[[Le Monde]]|date=4 June 2026|archive-date=4 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604093342/https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2026/06/04/marjane-satrapi-author-of-persepolis-dies-at-56_6754122_15.html|url-status=live}}</ref> ഫ്രാൻസിലെ പാരിസിലാണ് ജീവിതം തുടർന്നത്.<ref name="Hattenstone2008" /> 2025 ഏപ്രിൽ 8-ന് തന്റെ 53-ാം വയസ്സിലാണ് റിപ്പ കാൻസർ ബാധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അന്തരിച്ചത്.<ref name="LFRipa">{{cite news|title=Le Figaro:Deuils - Mattias RIPA|url=https://carnetdujour.lefigaro.fr/deces/annonces/566256287/|language=fr|access-date=6 March 2026|work=Carnet du jour|publisher=Le Figaro|date=19 April 2025}}</ref> പാരിസിൽ ചലച്ചിത്രപഠനം നടത്താനാഗ്രഹിക്കുന്ന വിദേശ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സഹായങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി റിപ്പയുടെ മരണശേഷം, മാറ്റിയാസ് ആന്റ് മർജാനെ റിപ്പ-സത്രാപി സിനിമ ഫൗണ്ടേഷൻ എന്ന പേരിലുള്ള സംഘടനയ്ക്കും സത്രപി രൂപം നൽകിയിരുന്നു.<ref name="LM-46" />
റിപ്പയുടെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് സത്രാപി, അതിയായ വിഷാദത്തിലാവുകയും 2026 ഏപ്രിലിൽ മാനസികാരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനായി ജർമനിയിലെ മ്യൂണിച്ചിലുള്ള ഒരു ക്ലിനിക് സന്ദർശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="Point">{{citation|author=Baudouin Eschapasse|title=Marjane Satrapi, l'autrice de « Persepolis », est morte à l'âge de 56 ans|date=4 June 2026|url=https://www.lepoint.fr/culture/marjane-satrapi-lautrice-de-persepolis-est-morte-a-lage-de-56-ans-EYJF3UW2QRBZJPBC54YR3RML7A/|magazine=[[Le Point]]}}</ref> 2026 ജൂൺ 4-ന് സത്രാപി അന്തരിച്ചു.{{efn|Discrepancies occurred surrounding not only Satrapi's date of death, but when the death had been announced. Satrapi's family made the announcement through [[Agence France-Presse]] on 4 June,<ref>{{cite web |last1=Tordjman |first1=Jeremy |last2=Walden |first2=Sussanah |title='Persepolis' author Marjane Satrapi dies aged 56 |url=https://www.yahoo.com/entertainment/movies/articles/persepolis-author-marjane-satrapi-dies-091347156.html?guccounter=1 |website=[[Agence France-Presse]] |access-date=11 June 2026 |date=June 4, 2026}}</ref> but sources such as ''[[La Croix (newspaper)|La Croix]]'' and ''[[Variety (magazine)|Variety]]'', when referencing the statement, erroneously gave the announcement date as 3 June.<ref>{{cite web |last1=Dreyfus |first1=Stéphane |title=Mort de Marjane Satrapi, dessinatrice à l’œil persan en quête de liberté |url=https://www.la-croix.com/culture/mort-de-marjane-satrapi-artiste-franco-iranienne-autrice-de-persepolis-a-l-age-de-56-ans-20260604 |website=[[La Croix (newspaper)|La Croix]] |access-date=11 June 2026 |language=French |date=June 4, 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Vivarelli |first1=Nick |title=Marjane Satrapi, French-Iranian Director of Oscar-Nominated 'Persepolis', Dies at 56 |url=https://variety.com/2026/film/global/marjane-satrapi-dead-persepolis-director-1236766495/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=11 June 2026 |date=June 4, 2026}}</ref> Subsequent reporting cited the 4th as the date of death,<ref>{{Cite web |last=Lesage-Münch |first=Anne-Sophie |date=2026-06-04 |title=Mort de Marjane Satrapi, artiste peintre et autrice de la BD Persepolis, à l'âge de 56 ans |url=https://www.connaissancedesarts.com/depeches-art/deces/mort-de-marjane-satrapi-artiste-peintre-et-autrice-de-la-bd-persepolis-a-lage-de-56-ans-11213145/ |access-date=2026-06-06 |website=[[Connaissance des Arts]] |language=fr-FR}}</ref><ref>{{cite web |last1=Corbeau |first1=Arielle |title=Garder la flamme allumée |url=https://www.lapresse.ca/dialogue/temoignages/2026-06-05/marjane-satrapi-1969-2026/garder-la-flamme-allumee.php |website=[[La Presse]] |access-date=11 June 2026 |language=French |date=June 5, 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Willsher |first1=Kim |title=Marjane Satrapi obituary |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jun/09/marjane-satrapi-obituary |website=[[The Guardian]] |access-date=11 June 2026 |date=June 9, 2026}}</ref><ref>{{cite web |first1=A.C. |title=Décès de Marjane Satrapi : que sait-on sur le fait de "mourir de tristesse" à la suite de la perte d'un proche ? |url=https://www.tf1info.fr/sante/mort-deces-de-marjane-satrapi-que-sait-on-sur-le-fait-de-mourir-de-tristesse-a-la-suite-de-la-perte-d-un-proche-2445653.html |website=[[TF1]] |access-date=11 June 2026 |date=June 6, 2026}}</ref> with the [[Académie des Beaux-Arts]], where Satrapi was a member, publishing an announcement that Satrapi died on the 4th.<ref>{{cite web |last1=Gaumy |first1=Jean |last2=Petitgirard |first2=M. Laurent |title=Marjane Satrapi |url=https://carnetdujour.lefigaro.fr/deces/annonces/639923079/ |website=[[Le Figaro]] |publisher=[[Académie des Beaux-Arts]] |access-date=11 June 2026 |date=June 6, 2026}}</ref>|name="date of death"}} "ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തെ തുടർന്നുള്ള വിഷാദം" കാരണമാണ് മരണം സംഭവിച്ചതെന്നാണ് മറ്റ് കുടുംബാംഗങ്ങൾ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. <ref>{{cite news|title=Marjane Satrapi, l'autrice franco-iranienne de la BD « Persepolis », est morte à l'âge de 56 ans|url=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/l-artiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-la-bande-dessinee-persepolis-est-morte-a-l-age-de-56-ans_6697291_3382.html|access-date=4 June 2026|publisher=Le Monde|date=4 June 2026|language=fr|archive-date=4 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604082358/https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/l-artiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-la-bande-dessinee-persepolis-est-morte-a-l-age-de-56-ans_6697291_3382.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2026/06/marjane-satrapi-dead-iranian-french-persepolis-56-1236940629/|title=Marjane Satrapi Dies: Iranian French 'Persepolis' Director Was 56|access-date=4 June 2026|last1=Goodfellow|first1=Melanie|date=4 June 2026|website=Deadline}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-us/news/world/persepolis-author-marjane-satrapi-dies-aged-56/ar-AA24OWmp?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a21f632bc984aa9a758eebb88c73624&ei=12|title=MSN|access-date=2026-06-04|website=www.msn.com}}</ref> എഴുത്തുകാരിയായ [[Margaret Atwood|മാർഗരറ്റ് അറ്റ്വുഡ്]], ഫ്രാൻസിന്റെ പ്രസിഡന്റ് [[ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ]], ഇറാനിയൻ മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയായ [[നർഗീസ് മുഹമ്മദി]], സതാപി സംവിധാനം ചെയ്ത റേഡിയോആക്ടീവിലെ അഭിനേതാവായ [[റോസമുണ്ട് പൈക്ക്]] എന്നിവർ ആദരവർപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite news|last=Loffhagen|first=Emma|date=4 June 2026|title=Marjane Satrapi, creator of Persepolis and acclaimed French-Iranian artist, dies aged 56|url=https://www.theguardian.com/books/2026/jun/04/marjane-satrapi-creator-of-persepolis-and-acclaimed-french-iranian-artist-dies-aged-56|access-date=4 June 2026|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 June 2026|title=Mort de Marjane Satrapi : Emmanuel Macron salue « une immense artiste qui avait transformé une enfance iranienne en fable universelle »|url=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/mort-de-marjane-satrapi-emmanuel-macron-salue-une-immense-artiste-qui-avait-transforme-une-enfance-iranienne-en-fable-universelle_6697346_3382.html|access-date=5 June 2026|work=Le Monde|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|first=Estelle|last=Aubin|date=4 June 2026|title="Tu as changé le monde": les auteurs de BD pleurent la mort de Marjane Satrapi|url=https://www.bfmtv.com/people/hommage/tu-as-change-le-monde-les-auteurs-de-bd-pleurent-la-mort-de-marjane-satrapi_AV-202606040518.html|access-date=5 June 2026|work=BFM TV|language=fr}}</ref>
==കൃതികൾ==
===ഫ്രഞ്ച്===
*{{Cite comic|title= [[Persepolis (comics)|പേർസെപോളിസ്]] |volume= 1 |url= |format= |date= 2000 |publisher= [[L'Association]] |location= പാരിസ് |id= ISBN 2-84414-058-0 }}
*{{Cite comic|title= പേർസെപോളിസ് |volume= 2 |url= |format= |date= 2001 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-079-3 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 3 |url= |format= |date= 2002 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-104-8 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 4 |url= |format= |date= 2003 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-137-4 }}
*''Sagesses et malices de la Perse'' (2001, with Lila Ibrahim-Ouali and Bahman Namwar-Motalg, Albin Michel, ISBN 2-226-11872-1)
*''Les monstres n'aiment pas la lune'' (2001, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-282094-X)
*''Ulysse au pays des fous'' (2001, with Jean-Pierre Duffour, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-210847-6)
*''Adjar'' (2002, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-211033-0)
*''Broderies'' (2003, L'Association, ISBN 2-84414-095-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums|Poulet aux prunes]] |url= |format= |date= 2004 |publisher= L'Association |location= Paris |id= ISBN 2-84414-159-5 }}
*''Le Soupir'' (2004, Bréal Jeunesse, ISBN 2-7495-0325-6)
===ഇംഗ്ലീഷ്===
*{{Cite book|volume=1 |title= Persepolis: The Story of a Childhood |url= |format= |date= 2003 |publisher= [[Pantheon Books]] |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42230-0 }}
*{{Cite book|volume=2 |title= Persepolis: The Story of a Return |url= |format= |date= 2004 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42288-1 }}
*{{Cite book|title= The Complete Persepolis |url=https://archive.org/details/completepersepol0000satr_p8e5|format= |date= 2007 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-71483-2 }}
*''Embroideries'' (2005, Pantheon ISBN 978-0-375-42305-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums]] |url= |format= |date= 2006 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42415-1 }}
*''Monsters Are Afraid of the Moon'' (2006, Bloomsbury, ISBN 1-58234-744-1)
*''The Sigh'' (2011, Archaia)
==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Director
!Writer
!Notes
!Ref.
|-
|2007
|''[[Persepolis (film)|പേർസെപോളിസ്]]''| {{yes}}| {{yes}}
| rowspan="2" |Co-directed with [[Vincent Paronnaud]]
|<ref>{{Cite news|last=Jenkins|first=Mark|date=16 August 2012|title=In Tehran, a Vivid Parable About the Ends of Things|url=https://www.npr.org/2012/08/16/158698125/in-tehran-a-vivid-parable-about-the-ends-of-things|access-date=4 June 2026|work=[[NPR]]|language=en|archive-date=10 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250810082918/https://www.npr.org/2012/08/16/158698125/in-tehran-a-vivid-parable-about-the-ends-of-things|url-status=live}}</ref>
|-
|2011
|''[[Chicken with Plums (film)|ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ്]]''| {{yes}}| {{yes}}
|
|-
|2012
|ഗാങ് ഓഫ് ജോതാസ്| {{yes}}| {{yes}}
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/la_bande_des_jotas|title=The Gang of the Jotas. Cast and Crew|access-date=4 June 2026|website=Rotten Tomatoes|language=en}}</ref>
|-
|2014
|[[ദ വോയിസസ്]]| {{yes}}| {{no}}
|
|
|-
|2019
|[[റേഡിയോആക്ടീവ്]]| {{yes}}| {{no}}
|
|<ref name="RT">{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/radioactive|title=''Radioactive''|access-date=4 June 2026|website=[[Rotten Tomatoes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803034040/https://www.rottentomatoes.com/m/radioactive|archive-date=3 August 2020|url-status=live}}</ref>
|-
|2024
|[[ഡിയർ പാരിസ്]]| {{yes}}| {{yes}}
|
|<ref>{{cite news|title=Dear Paris|url=https://www.filmfest-muenchen.de/en/program/films/film/?id=7710&f=118|access-date=23 November 2025|work=[[Filmfest München]]|date=2024}}</ref>
|-
|}
{| class="wikitable"
!വർഷം
!ചലച്ചിത്രം
!വേഷം
!കുറിപ്പുകൾ
!Ref.
|-
|2007
|''[[Persepolis (film)|പേർസെപോളിസ്]]''
|അഭിനേത്രി
|ശബ്ദം മാത്രം
|
|-
|2009
|ദ ഫ്രഞ്ച് കിസ്സേഴ്സ്
|മ്യൂസിക് സ്റ്റോറിലെ സെയിൽസ് വുമൺ
|
|
|-
|2012
|[[ഗാങ് ഓഫ് ദ ജോതാസ്]]
|സ്ത്രീ
|
|
|-
|2017
|''[[The Simpsons|ദ സിംസൺസ്]]''
|സ്വയം
|എപ്പിസോഡ്: "[[Springfield Splendor|സ്പ്രിങ്ഫീൽഡ് സ്പ്ലെൻഡർ]]"
|
|-
|2021
|ദ സോളോയിസ്റ്റ്
|അവ
|ശബ്ദം മാത്രം
|<ref>{{Cite web|url=https://www.gobelins-school.com/actualites/soloists-graduation-short-film-2021|title=THE SOLOISTS - Graduation short film 2021|access-date=4 June 2026|website=www.gobelins-school.com|language=en}}</ref>
|-
|2024
|''[[Dear Paris|ഡിയർ പാരിസ്]]''
|ആക്ഷൻ സിനിമയുടെ സംവിധായിക
|
|
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
==അധിക വായനയ്ക്ക്==
* {{Cite book |title=Graphic Women: Life Narrative and Contemporary Comics |last=Chute |first=Hillary L. |year=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-15062-0 |url=http://www.worldcat.org/title/graphic-women-life-narrative-and-contemporary-comics/oclc/496610090/viewport |accessdate=6 September 2011}}
*{{cite journal |last=Tensuan |first=Theresa M.|date=Winter 2006 |title='Comic Visions and Revisions in the work of Lynda Barry and Marjane Satrapi' |url=https://archive.org/details/sim_modern-fiction-studies_winter-2006_52_4/page/947 |journal= [[Modern Fiction Studies]]|volume=52 |issue=4 |pages=947–964 |doi=10.1353/mfs.2007.0010}}
*Bhoori, Aisha (2014). [http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ "Reframing the Axis of Evil"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315043228/http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ |date=2017-03-15 }}. [[Harvard Political Review]]
== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{sister project links|wikt=no|n=no|s=no|b=no|voy=no|v=no|d=Q126633|species=no|m=no|mw=no}}
* {{IMDb name}}
* {{discogs artist|Marjane Satrapi}}
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ]]
j5qv2hpxzrd77tq4cag7t08xbtvkgvv
4631154
4631153
2026-06-18T17:24:44Z
Sai K shanmugam
24791
/* ചലച്ചിത്രങ്ങൾ */
4631154
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox comics creator
| name=മർജാനെ സത്രപി
| image=Marjane Satrapi Cannes 2008.jpg
| imagesize=
| caption= Satrapi at the [[2008 Cannes Film Festival]]
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1969|11|22|df=yes}}
| birth_place = [[Rasht]], [[Iran]]
| death_date =
| death_place =
| nationality=French<ref name ="abusdecine">"J'ai été très bien accueillie et je n'oublierai jamais que j'ai été naturalisée grâce à Jack Lang." ([http://www.abusdecine.com/fiche-entretien.php?numero=2062 Abusdecine perse les secrets de « Persepolis » ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).</ref><ref name ="lesechos">[http://www.lesechos.fr/info/loisirs/4575729.htm?xtor=RSS-2000 Vingt-deux films pour une palme d'Or]</ref> and Iranian
| area=Artist and writer
| alias=
| notable works= {{Plain list |
* ''[[Persepolis (comics)|Persepolis]]''
* ''Embroideries''
* ''[[Chicken with Plums]]''
* ''[[The Voices]]''
}}
| awards=[[#Awards|full list]]
}}
[[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ജനിച്ച, ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വമുള്ള ഗ്രാഫിക്ക് നോവലിസ്റ്റും കാർട്ടൂണിസ്റ്റും ഇല്ലുസ്ട്രേറ്ററും സിനിമാസംവിധായികയും ബാലസാഹിത്യകാരിയുമായിരുന്നു '''മർജാനെ സത്രപി''' ({{lang-fa|مرجان ساتراپی}}) (22 നവംബർ 1969 – 4 ജൂൺ 2026) <ref name ="abusdecine"/><ref name ="lesechos" /><ref>{{Cite news|title = Marjane Satrapi|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/01/18/AR2008011800888.html|newspaper = The Washington Post|date =20 January 2008|access-date =10 February 2016|issn = 0190-8286|language = en-US}}</ref> പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലും അതിന്റെ ചലച്ചിത്രഭാഷ്യവും, ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവൽ, മേരി ക്യൂറിയുടെ ജീവചരിത്രമായ റേഡിയോആക്ടീവ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന കൃതികൾ.
പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലിന്റെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് അതിനെ ആധാരമാക്കിയുള്ള സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും, മികച്ച അനിമേഷൻ സിനിമയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആദ്യ വനിതയാവുകയും ചെയ്തു.
== വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും ==
സത്രാപിയുടെ ഭർത്താവും, സ്വീഡിഷ് നടനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമായിരുന്ന മാറ്റിയാസ് റിപ്പയെ കണ്ടുമുട്ടിയ ശേഷം,<ref name="LM-46">{{cite news|title=Marjane Satrapi, author of 'Persepolis,' dies at 56|url=https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2026/06/04/marjane-satrapi-author-of-persepolis-dies-at-56_6754122_15.html|access-date=4 June 2026|work=[[Le Monde]]|date=4 June 2026|archive-date=4 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604093342/https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2026/06/04/marjane-satrapi-author-of-persepolis-dies-at-56_6754122_15.html|url-status=live}}</ref> ഫ്രാൻസിലെ പാരിസിലാണ് ജീവിതം തുടർന്നത്.<ref name="Hattenstone2008" /> 2025 ഏപ്രിൽ 8-ന് തന്റെ 53-ാം വയസ്സിലാണ് റിപ്പ കാൻസർ ബാധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അന്തരിച്ചത്.<ref name="LFRipa">{{cite news|title=Le Figaro:Deuils - Mattias RIPA|url=https://carnetdujour.lefigaro.fr/deces/annonces/566256287/|language=fr|access-date=6 March 2026|work=Carnet du jour|publisher=Le Figaro|date=19 April 2025}}</ref> പാരിസിൽ ചലച്ചിത്രപഠനം നടത്താനാഗ്രഹിക്കുന്ന വിദേശ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സഹായങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി റിപ്പയുടെ മരണശേഷം, മാറ്റിയാസ് ആന്റ് മർജാനെ റിപ്പ-സത്രാപി സിനിമ ഫൗണ്ടേഷൻ എന്ന പേരിലുള്ള സംഘടനയ്ക്കും സത്രപി രൂപം നൽകിയിരുന്നു.<ref name="LM-46" />
റിപ്പയുടെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് സത്രാപി, അതിയായ വിഷാദത്തിലാവുകയും 2026 ഏപ്രിലിൽ മാനസികാരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനായി ജർമനിയിലെ മ്യൂണിച്ചിലുള്ള ഒരു ക്ലിനിക് സന്ദർശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="Point">{{citation|author=Baudouin Eschapasse|title=Marjane Satrapi, l'autrice de « Persepolis », est morte à l'âge de 56 ans|date=4 June 2026|url=https://www.lepoint.fr/culture/marjane-satrapi-lautrice-de-persepolis-est-morte-a-lage-de-56-ans-EYJF3UW2QRBZJPBC54YR3RML7A/|magazine=[[Le Point]]}}</ref> 2026 ജൂൺ 4-ന് സത്രാപി അന്തരിച്ചു.{{efn|Discrepancies occurred surrounding not only Satrapi's date of death, but when the death had been announced. Satrapi's family made the announcement through [[Agence France-Presse]] on 4 June,<ref>{{cite web |last1=Tordjman |first1=Jeremy |last2=Walden |first2=Sussanah |title='Persepolis' author Marjane Satrapi dies aged 56 |url=https://www.yahoo.com/entertainment/movies/articles/persepolis-author-marjane-satrapi-dies-091347156.html?guccounter=1 |website=[[Agence France-Presse]] |access-date=11 June 2026 |date=June 4, 2026}}</ref> but sources such as ''[[La Croix (newspaper)|La Croix]]'' and ''[[Variety (magazine)|Variety]]'', when referencing the statement, erroneously gave the announcement date as 3 June.<ref>{{cite web |last1=Dreyfus |first1=Stéphane |title=Mort de Marjane Satrapi, dessinatrice à l’œil persan en quête de liberté |url=https://www.la-croix.com/culture/mort-de-marjane-satrapi-artiste-franco-iranienne-autrice-de-persepolis-a-l-age-de-56-ans-20260604 |website=[[La Croix (newspaper)|La Croix]] |access-date=11 June 2026 |language=French |date=June 4, 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Vivarelli |first1=Nick |title=Marjane Satrapi, French-Iranian Director of Oscar-Nominated 'Persepolis', Dies at 56 |url=https://variety.com/2026/film/global/marjane-satrapi-dead-persepolis-director-1236766495/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=11 June 2026 |date=June 4, 2026}}</ref> Subsequent reporting cited the 4th as the date of death,<ref>{{Cite web |last=Lesage-Münch |first=Anne-Sophie |date=2026-06-04 |title=Mort de Marjane Satrapi, artiste peintre et autrice de la BD Persepolis, à l'âge de 56 ans |url=https://www.connaissancedesarts.com/depeches-art/deces/mort-de-marjane-satrapi-artiste-peintre-et-autrice-de-la-bd-persepolis-a-lage-de-56-ans-11213145/ |access-date=2026-06-06 |website=[[Connaissance des Arts]] |language=fr-FR}}</ref><ref>{{cite web |last1=Corbeau |first1=Arielle |title=Garder la flamme allumée |url=https://www.lapresse.ca/dialogue/temoignages/2026-06-05/marjane-satrapi-1969-2026/garder-la-flamme-allumee.php |website=[[La Presse]] |access-date=11 June 2026 |language=French |date=June 5, 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Willsher |first1=Kim |title=Marjane Satrapi obituary |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jun/09/marjane-satrapi-obituary |website=[[The Guardian]] |access-date=11 June 2026 |date=June 9, 2026}}</ref><ref>{{cite web |first1=A.C. |title=Décès de Marjane Satrapi : que sait-on sur le fait de "mourir de tristesse" à la suite de la perte d'un proche ? |url=https://www.tf1info.fr/sante/mort-deces-de-marjane-satrapi-que-sait-on-sur-le-fait-de-mourir-de-tristesse-a-la-suite-de-la-perte-d-un-proche-2445653.html |website=[[TF1]] |access-date=11 June 2026 |date=June 6, 2026}}</ref> with the [[Académie des Beaux-Arts]], where Satrapi was a member, publishing an announcement that Satrapi died on the 4th.<ref>{{cite web |last1=Gaumy |first1=Jean |last2=Petitgirard |first2=M. Laurent |title=Marjane Satrapi |url=https://carnetdujour.lefigaro.fr/deces/annonces/639923079/ |website=[[Le Figaro]] |publisher=[[Académie des Beaux-Arts]] |access-date=11 June 2026 |date=June 6, 2026}}</ref>|name="date of death"}} "ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തെ തുടർന്നുള്ള വിഷാദം" കാരണമാണ് മരണം സംഭവിച്ചതെന്നാണ് മറ്റ് കുടുംബാംഗങ്ങൾ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. <ref>{{cite news|title=Marjane Satrapi, l'autrice franco-iranienne de la BD « Persepolis », est morte à l'âge de 56 ans|url=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/l-artiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-la-bande-dessinee-persepolis-est-morte-a-l-age-de-56-ans_6697291_3382.html|access-date=4 June 2026|publisher=Le Monde|date=4 June 2026|language=fr|archive-date=4 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604082358/https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/l-artiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-la-bande-dessinee-persepolis-est-morte-a-l-age-de-56-ans_6697291_3382.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2026/06/marjane-satrapi-dead-iranian-french-persepolis-56-1236940629/|title=Marjane Satrapi Dies: Iranian French 'Persepolis' Director Was 56|access-date=4 June 2026|last1=Goodfellow|first1=Melanie|date=4 June 2026|website=Deadline}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-us/news/world/persepolis-author-marjane-satrapi-dies-aged-56/ar-AA24OWmp?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a21f632bc984aa9a758eebb88c73624&ei=12|title=MSN|access-date=2026-06-04|website=www.msn.com}}</ref> എഴുത്തുകാരിയായ [[Margaret Atwood|മാർഗരറ്റ് അറ്റ്വുഡ്]], ഫ്രാൻസിന്റെ പ്രസിഡന്റ് [[ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ]], ഇറാനിയൻ മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയായ [[നർഗീസ് മുഹമ്മദി]], സതാപി സംവിധാനം ചെയ്ത റേഡിയോആക്ടീവിലെ അഭിനേതാവായ [[റോസമുണ്ട് പൈക്ക്]] എന്നിവർ ആദരവർപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite news|last=Loffhagen|first=Emma|date=4 June 2026|title=Marjane Satrapi, creator of Persepolis and acclaimed French-Iranian artist, dies aged 56|url=https://www.theguardian.com/books/2026/jun/04/marjane-satrapi-creator-of-persepolis-and-acclaimed-french-iranian-artist-dies-aged-56|access-date=4 June 2026|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 June 2026|title=Mort de Marjane Satrapi : Emmanuel Macron salue « une immense artiste qui avait transformé une enfance iranienne en fable universelle »|url=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/mort-de-marjane-satrapi-emmanuel-macron-salue-une-immense-artiste-qui-avait-transforme-une-enfance-iranienne-en-fable-universelle_6697346_3382.html|access-date=5 June 2026|work=Le Monde|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|first=Estelle|last=Aubin|date=4 June 2026|title="Tu as changé le monde": les auteurs de BD pleurent la mort de Marjane Satrapi|url=https://www.bfmtv.com/people/hommage/tu-as-change-le-monde-les-auteurs-de-bd-pleurent-la-mort-de-marjane-satrapi_AV-202606040518.html|access-date=5 June 2026|work=BFM TV|language=fr}}</ref>
==കൃതികൾ==
===ഫ്രഞ്ച്===
*{{Cite comic|title= [[Persepolis (comics)|പേർസെപോളിസ്]] |volume= 1 |url= |format= |date= 2000 |publisher= [[L'Association]] |location= പാരിസ് |id= ISBN 2-84414-058-0 }}
*{{Cite comic|title= പേർസെപോളിസ് |volume= 2 |url= |format= |date= 2001 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-079-3 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 3 |url= |format= |date= 2002 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-104-8 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 4 |url= |format= |date= 2003 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-137-4 }}
*''Sagesses et malices de la Perse'' (2001, with Lila Ibrahim-Ouali and Bahman Namwar-Motalg, Albin Michel, ISBN 2-226-11872-1)
*''Les monstres n'aiment pas la lune'' (2001, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-282094-X)
*''Ulysse au pays des fous'' (2001, with Jean-Pierre Duffour, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-210847-6)
*''Adjar'' (2002, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-211033-0)
*''Broderies'' (2003, L'Association, ISBN 2-84414-095-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums|Poulet aux prunes]] |url= |format= |date= 2004 |publisher= L'Association |location= Paris |id= ISBN 2-84414-159-5 }}
*''Le Soupir'' (2004, Bréal Jeunesse, ISBN 2-7495-0325-6)
===ഇംഗ്ലീഷ്===
*{{Cite book|volume=1 |title= Persepolis: The Story of a Childhood |url= |format= |date= 2003 |publisher= [[Pantheon Books]] |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42230-0 }}
*{{Cite book|volume=2 |title= Persepolis: The Story of a Return |url= |format= |date= 2004 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42288-1 }}
*{{Cite book|title= The Complete Persepolis |url=https://archive.org/details/completepersepol0000satr_p8e5|format= |date= 2007 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-71483-2 }}
*''Embroideries'' (2005, Pantheon ISBN 978-0-375-42305-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums]] |url= |format= |date= 2006 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42415-1 }}
*''Monsters Are Afraid of the Moon'' (2006, Bloomsbury, ISBN 1-58234-744-1)
*''The Sigh'' (2011, Archaia)
==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Director
!Writer
!Notes
!Ref.
|-
|2007
|''[[Persepolis (film)|Persepolis]]''| {{yes}}| {{yes}}
| rowspan="2" |Co-directed with [[Vincent Paronnaud]]
|<ref>{{Cite news|last=Jenkins|first=Mark|date=16 August 2012|title=In Tehran, a Vivid Parable About the Ends of Things|url=https://www.npr.org/2012/08/16/158698125/in-tehran-a-vivid-parable-about-the-ends-of-things|access-date=4 June 2026|work=[[NPR]]|language=en|archive-date=10 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250810082918/https://www.npr.org/2012/08/16/158698125/in-tehran-a-vivid-parable-about-the-ends-of-things|url-status=live}}</ref>
|-
|2011
|''[[Chicken with Plums (film)|Chicken with Plums]]''| {{yes}}| {{yes}}
|
|-
|2012
|''{{ill|La bande des Jotas|fr|La Bande des Jotas|lt=Gang of the Jotas}}''| {{yes}}| {{yes}}
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/la_bande_des_jotas|title=The Gang of the Jotas. Cast and Crew|access-date=4 June 2026|website=Rotten Tomatoes|language=en}}</ref>
|-
|2014
|''[[The Voices]]''| {{yes}}| {{no}}
|
|
|-
|2019
|''[[Radioactive (film)|Radioactive]]''| {{yes}}| {{no}}
|
|<ref name="RT">{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/radioactive|title=''Radioactive''|access-date=4 June 2026|website=[[Rotten Tomatoes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803034040/https://www.rottentomatoes.com/m/radioactive|archive-date=3 August 2020|url-status=live}}</ref>
|-
|2024
|''[[Dear Paris]]''| {{yes}}| {{yes}}
|
|<ref>{{cite news|title=Dear Paris|url=https://www.filmfest-muenchen.de/en/program/films/film/?id=7710&f=118|access-date=23 November 2025|work=[[Filmfest München]]|date=2024}}</ref>
|-
|}
{| class="wikitable"
!വർഷം
!ചലച്ചിത്രം
!വേഷം
!കുറിപ്പുകൾ
!Ref.
|-
|2007
|''[[Persepolis (film)|പേർസെപോളിസ്]]''
|അഭിനേത്രി
|ശബ്ദം മാത്രം
|
|-
|2009
|ദ ഫ്രഞ്ച് കിസ്സേഴ്സ്
|മ്യൂസിക് സ്റ്റോറിലെ സെയിൽസ് വുമൺ
|
|
|-
|2012
|[[ഗാങ് ഓഫ് ദ ജോതാസ്]]
|സ്ത്രീ
|
|
|-
|2017
|''[[The Simpsons|ദ സിംസൺസ്]]''
|സ്വയം
|എപ്പിസോഡ്: "[[Springfield Splendor|സ്പ്രിങ്ഫീൽഡ് സ്പ്ലെൻഡർ]]"
|
|-
|2021
|ദ സോളോയിസ്റ്റ്
|അവ
|ശബ്ദം മാത്രം
|<ref>{{Cite web|url=https://www.gobelins-school.com/actualites/soloists-graduation-short-film-2021|title=THE SOLOISTS - Graduation short film 2021|access-date=4 June 2026|website=www.gobelins-school.com|language=en}}</ref>
|-
|2024
|''[[Dear Paris|ഡിയർ പാരിസ്]]''
|ആക്ഷൻ സിനിമയുടെ സംവിധായിക
|
|
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
==അധിക വായനയ്ക്ക്==
* {{Cite book |title=Graphic Women: Life Narrative and Contemporary Comics |last=Chute |first=Hillary L. |year=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-15062-0 |url=http://www.worldcat.org/title/graphic-women-life-narrative-and-contemporary-comics/oclc/496610090/viewport |accessdate=6 September 2011}}
*{{cite journal |last=Tensuan |first=Theresa M.|date=Winter 2006 |title='Comic Visions and Revisions in the work of Lynda Barry and Marjane Satrapi' |url=https://archive.org/details/sim_modern-fiction-studies_winter-2006_52_4/page/947 |journal= [[Modern Fiction Studies]]|volume=52 |issue=4 |pages=947–964 |doi=10.1353/mfs.2007.0010}}
*Bhoori, Aisha (2014). [http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ "Reframing the Axis of Evil"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315043228/http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ |date=2017-03-15 }}. [[Harvard Political Review]]
== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{sister project links|wikt=no|n=no|s=no|b=no|voy=no|v=no|d=Q126633|species=no|m=no|mw=no}}
* {{IMDb name}}
* {{discogs artist|Marjane Satrapi}}
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ]]
9yhhkukqxo0hwx4qnfs68sts3e8rmrz
4631157
4631154
2026-06-18T17:26:45Z
Sai K shanmugam
24791
/* ചലച്ചിത്രങ്ങൾ */
4631157
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox comics creator
| name=മർജാനെ സത്രപി
| image=Marjane Satrapi Cannes 2008.jpg
| imagesize=
| caption= Satrapi at the [[2008 Cannes Film Festival]]
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|1969|11|22|df=yes}}
| birth_place = [[Rasht]], [[Iran]]
| death_date =
| death_place =
| nationality=French<ref name ="abusdecine">"J'ai été très bien accueillie et je n'oublierai jamais que j'ai été naturalisée grâce à Jack Lang." ([http://www.abusdecine.com/fiche-entretien.php?numero=2062 Abusdecine perse les secrets de « Persepolis » ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).</ref><ref name ="lesechos">[http://www.lesechos.fr/info/loisirs/4575729.htm?xtor=RSS-2000 Vingt-deux films pour une palme d'Or]</ref> and Iranian
| area=Artist and writer
| alias=
| notable works= {{Plain list |
* ''[[Persepolis (comics)|Persepolis]]''
* ''Embroideries''
* ''[[Chicken with Plums]]''
* ''[[The Voices]]''
}}
| awards=[[#Awards|full list]]
}}
[[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] ജനിച്ച, ഫ്രഞ്ച് പൗരത്വമുള്ള ഗ്രാഫിക്ക് നോവലിസ്റ്റും കാർട്ടൂണിസ്റ്റും ഇല്ലുസ്ട്രേറ്ററും സിനിമാസംവിധായികയും ബാലസാഹിത്യകാരിയുമായിരുന്നു '''മർജാനെ സത്രപി''' ({{lang-fa|مرجان ساتراپی}}) (22 നവംബർ 1969 – 4 ജൂൺ 2026) <ref name ="abusdecine"/><ref name ="lesechos" /><ref>{{Cite news|title = Marjane Satrapi|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/01/18/AR2008011800888.html|newspaper = The Washington Post|date =20 January 2008|access-date =10 February 2016|issn = 0190-8286|language = en-US}}</ref> പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലും അതിന്റെ ചലച്ചിത്രഭാഷ്യവും, ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവൽ, മേരി ക്യൂറിയുടെ ജീവചരിത്രമായ റേഡിയോആക്ടീവ് എന്നിവയാണ് പ്രധാന കൃതികൾ.
പേർസെപോളിസ് എന്ന ഗ്രാഫിക് നോവലിന്റെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് അതിനെ ആധാരമാക്കിയുള്ള സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്യുകയും, മികച്ച അനിമേഷൻ സിനിമയ്ക്കുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരത്തിന് നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ആദ്യ വനിതയാവുകയും ചെയ്തു.
== വ്യക്തിജീവിതവും മരണവും ==
സത്രാപിയുടെ ഭർത്താവും, സ്വീഡിഷ് നടനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമായിരുന്ന മാറ്റിയാസ് റിപ്പയെ കണ്ടുമുട്ടിയ ശേഷം,<ref name="LM-46">{{cite news|title=Marjane Satrapi, author of 'Persepolis,' dies at 56|url=https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2026/06/04/marjane-satrapi-author-of-persepolis-dies-at-56_6754122_15.html|access-date=4 June 2026|work=[[Le Monde]]|date=4 June 2026|archive-date=4 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604093342/https://www.lemonde.fr/en/obituaries/article/2026/06/04/marjane-satrapi-author-of-persepolis-dies-at-56_6754122_15.html|url-status=live}}</ref> ഫ്രാൻസിലെ പാരിസിലാണ് ജീവിതം തുടർന്നത്.<ref name="Hattenstone2008" /> 2025 ഏപ്രിൽ 8-ന് തന്റെ 53-ാം വയസ്സിലാണ് റിപ്പ കാൻസർ ബാധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അന്തരിച്ചത്.<ref name="LFRipa">{{cite news|title=Le Figaro:Deuils - Mattias RIPA|url=https://carnetdujour.lefigaro.fr/deces/annonces/566256287/|language=fr|access-date=6 March 2026|work=Carnet du jour|publisher=Le Figaro|date=19 April 2025}}</ref> പാരിസിൽ ചലച്ചിത്രപഠനം നടത്താനാഗ്രഹിക്കുന്ന വിദേശ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സഹായങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി റിപ്പയുടെ മരണശേഷം, മാറ്റിയാസ് ആന്റ് മർജാനെ റിപ്പ-സത്രാപി സിനിമ ഫൗണ്ടേഷൻ എന്ന പേരിലുള്ള സംഘടനയ്ക്കും സത്രപി രൂപം നൽകിയിരുന്നു.<ref name="LM-46" />
റിപ്പയുടെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് സത്രാപി, അതിയായ വിഷാദത്തിലാവുകയും 2026 ഏപ്രിലിൽ മാനസികാരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനായി ജർമനിയിലെ മ്യൂണിച്ചിലുള്ള ഒരു ക്ലിനിക് സന്ദർശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="Point">{{citation|author=Baudouin Eschapasse|title=Marjane Satrapi, l'autrice de « Persepolis », est morte à l'âge de 56 ans|date=4 June 2026|url=https://www.lepoint.fr/culture/marjane-satrapi-lautrice-de-persepolis-est-morte-a-lage-de-56-ans-EYJF3UW2QRBZJPBC54YR3RML7A/|magazine=[[Le Point]]}}</ref> 2026 ജൂൺ 4-ന് സത്രാപി അന്തരിച്ചു.{{efn|Discrepancies occurred surrounding not only Satrapi's date of death, but when the death had been announced. Satrapi's family made the announcement through [[Agence France-Presse]] on 4 June,<ref>{{cite web |last1=Tordjman |first1=Jeremy |last2=Walden |first2=Sussanah |title='Persepolis' author Marjane Satrapi dies aged 56 |url=https://www.yahoo.com/entertainment/movies/articles/persepolis-author-marjane-satrapi-dies-091347156.html?guccounter=1 |website=[[Agence France-Presse]] |access-date=11 June 2026 |date=June 4, 2026}}</ref> but sources such as ''[[La Croix (newspaper)|La Croix]]'' and ''[[Variety (magazine)|Variety]]'', when referencing the statement, erroneously gave the announcement date as 3 June.<ref>{{cite web |last1=Dreyfus |first1=Stéphane |title=Mort de Marjane Satrapi, dessinatrice à l’œil persan en quête de liberté |url=https://www.la-croix.com/culture/mort-de-marjane-satrapi-artiste-franco-iranienne-autrice-de-persepolis-a-l-age-de-56-ans-20260604 |website=[[La Croix (newspaper)|La Croix]] |access-date=11 June 2026 |language=French |date=June 4, 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Vivarelli |first1=Nick |title=Marjane Satrapi, French-Iranian Director of Oscar-Nominated 'Persepolis', Dies at 56 |url=https://variety.com/2026/film/global/marjane-satrapi-dead-persepolis-director-1236766495/ |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=11 June 2026 |date=June 4, 2026}}</ref> Subsequent reporting cited the 4th as the date of death,<ref>{{Cite web |last=Lesage-Münch |first=Anne-Sophie |date=2026-06-04 |title=Mort de Marjane Satrapi, artiste peintre et autrice de la BD Persepolis, à l'âge de 56 ans |url=https://www.connaissancedesarts.com/depeches-art/deces/mort-de-marjane-satrapi-artiste-peintre-et-autrice-de-la-bd-persepolis-a-lage-de-56-ans-11213145/ |access-date=2026-06-06 |website=[[Connaissance des Arts]] |language=fr-FR}}</ref><ref>{{cite web |last1=Corbeau |first1=Arielle |title=Garder la flamme allumée |url=https://www.lapresse.ca/dialogue/temoignages/2026-06-05/marjane-satrapi-1969-2026/garder-la-flamme-allumee.php |website=[[La Presse]] |access-date=11 June 2026 |language=French |date=June 5, 2026}}</ref><ref>{{cite web |last1=Willsher |first1=Kim |title=Marjane Satrapi obituary |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jun/09/marjane-satrapi-obituary |website=[[The Guardian]] |access-date=11 June 2026 |date=June 9, 2026}}</ref><ref>{{cite web |first1=A.C. |title=Décès de Marjane Satrapi : que sait-on sur le fait de "mourir de tristesse" à la suite de la perte d'un proche ? |url=https://www.tf1info.fr/sante/mort-deces-de-marjane-satrapi-que-sait-on-sur-le-fait-de-mourir-de-tristesse-a-la-suite-de-la-perte-d-un-proche-2445653.html |website=[[TF1]] |access-date=11 June 2026 |date=June 6, 2026}}</ref> with the [[Académie des Beaux-Arts]], where Satrapi was a member, publishing an announcement that Satrapi died on the 4th.<ref>{{cite web |last1=Gaumy |first1=Jean |last2=Petitgirard |first2=M. Laurent |title=Marjane Satrapi |url=https://carnetdujour.lefigaro.fr/deces/annonces/639923079/ |website=[[Le Figaro]] |publisher=[[Académie des Beaux-Arts]] |access-date=11 June 2026 |date=June 6, 2026}}</ref>|name="date of death"}} "ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തെ തുടർന്നുള്ള വിഷാദം" കാരണമാണ് മരണം സംഭവിച്ചതെന്നാണ് മറ്റ് കുടുംബാംഗങ്ങൾ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. <ref>{{cite news|title=Marjane Satrapi, l'autrice franco-iranienne de la BD « Persepolis », est morte à l'âge de 56 ans|url=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/l-artiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-la-bande-dessinee-persepolis-est-morte-a-l-age-de-56-ans_6697291_3382.html|access-date=4 June 2026|publisher=Le Monde|date=4 June 2026|language=fr|archive-date=4 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604082358/https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/l-artiste-franco-iranienne-marjane-satrapi-autrice-de-la-bande-dessinee-persepolis-est-morte-a-l-age-de-56-ans_6697291_3382.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2026/06/marjane-satrapi-dead-iranian-french-persepolis-56-1236940629/|title=Marjane Satrapi Dies: Iranian French 'Persepolis' Director Was 56|access-date=4 June 2026|last1=Goodfellow|first1=Melanie|date=4 June 2026|website=Deadline}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-us/news/world/persepolis-author-marjane-satrapi-dies-aged-56/ar-AA24OWmp?ocid=msedgntp&pc=NMTS&cvid=6a21f632bc984aa9a758eebb88c73624&ei=12|title=MSN|access-date=2026-06-04|website=www.msn.com}}</ref> എഴുത്തുകാരിയായ [[Margaret Atwood|മാർഗരറ്റ് അറ്റ്വുഡ്]], ഫ്രാൻസിന്റെ പ്രസിഡന്റ് [[ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ]], ഇറാനിയൻ മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയായ [[നർഗീസ് മുഹമ്മദി]], സതാപി സംവിധാനം ചെയ്ത റേഡിയോആക്ടീവിലെ അഭിനേതാവായ [[റോസമുണ്ട് പൈക്ക്]] എന്നിവർ ആദരവർപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite news|last=Loffhagen|first=Emma|date=4 June 2026|title=Marjane Satrapi, creator of Persepolis and acclaimed French-Iranian artist, dies aged 56|url=https://www.theguardian.com/books/2026/jun/04/marjane-satrapi-creator-of-persepolis-and-acclaimed-french-iranian-artist-dies-aged-56|access-date=4 June 2026|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 June 2026|title=Mort de Marjane Satrapi : Emmanuel Macron salue « une immense artiste qui avait transformé une enfance iranienne en fable universelle »|url=https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2026/06/04/mort-de-marjane-satrapi-emmanuel-macron-salue-une-immense-artiste-qui-avait-transforme-une-enfance-iranienne-en-fable-universelle_6697346_3382.html|access-date=5 June 2026|work=Le Monde|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|first=Estelle|last=Aubin|date=4 June 2026|title="Tu as changé le monde": les auteurs de BD pleurent la mort de Marjane Satrapi|url=https://www.bfmtv.com/people/hommage/tu-as-change-le-monde-les-auteurs-de-bd-pleurent-la-mort-de-marjane-satrapi_AV-202606040518.html|access-date=5 June 2026|work=BFM TV|language=fr}}</ref>
==കൃതികൾ==
===ഫ്രഞ്ച്===
*{{Cite comic|title= [[Persepolis (comics)|പേർസെപോളിസ്]] |volume= 1 |url= |format= |date= 2000 |publisher= [[L'Association]] |location= പാരിസ് |id= ISBN 2-84414-058-0 }}
*{{Cite comic|title= പേർസെപോളിസ് |volume= 2 |url= |format= |date= 2001 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-079-3 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 3 |url= |format= |date= 2002 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-104-8 }}
*{{Cite comic|title= Persepolis |volume= 4 |url= |format= |date= 2003 |publisher= L'Association |id= ISBN 2-84414-137-4 }}
*''Sagesses et malices de la Perse'' (2001, with Lila Ibrahim-Ouali and Bahman Namwar-Motalg, Albin Michel, ISBN 2-226-11872-1)
*''Les monstres n'aiment pas la lune'' (2001, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-282094-X)
*''Ulysse au pays des fous'' (2001, with Jean-Pierre Duffour, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-210847-6)
*''Adjar'' (2002, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-211033-0)
*''Broderies'' (2003, L'Association, ISBN 2-84414-095-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums|Poulet aux prunes]] |url= |format= |date= 2004 |publisher= L'Association |location= Paris |id= ISBN 2-84414-159-5 }}
*''Le Soupir'' (2004, Bréal Jeunesse, ISBN 2-7495-0325-6)
===ഇംഗ്ലീഷ്===
*{{Cite book|volume=1 |title= Persepolis: The Story of a Childhood |url= |format= |date= 2003 |publisher= [[Pantheon Books]] |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42230-0 }}
*{{Cite book|volume=2 |title= Persepolis: The Story of a Return |url= |format= |date= 2004 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42288-1 }}
*{{Cite book|title= The Complete Persepolis |url=https://archive.org/details/completepersepol0000satr_p8e5|format= |date= 2007 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-71483-2 }}
*''Embroideries'' (2005, Pantheon ISBN 978-0-375-42305-5)
*{{Cite comic|title= [[Chicken with Plums]] |url= |format= |date= 2006 |publisher= Pantheon Books |location= New York |id= ISBN 978-0-375-42415-1 }}
*''Monsters Are Afraid of the Moon'' (2006, Bloomsbury, ISBN 1-58234-744-1)
*''The Sigh'' (2011, Archaia)
==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
=== സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ===
* പേർസെപോളിസ് (2007)
* ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ലംസ് (2011)
* ഗാങ് ഓഫ് ദ ജോതാസ് (2012)
* ദ വോയിസസ് (2014)
* റേഡിയോആക്ടീവ് (2019)
* ഡിയർ പാരിസ് (2024)
=== അഭിനയിച്ചവ ===
{| class="wikitable"
!വർഷം
!ചലച്ചിത്രം
!വേഷം
!കുറിപ്പുകൾ
!Ref.
|-
|2007
|''[[Persepolis (film)|പേർസെപോളിസ്]]''
|അഭിനേത്രി
|ശബ്ദം മാത്രം
|
|-
|2009
|ദ ഫ്രഞ്ച് കിസ്സേഴ്സ്
|മ്യൂസിക് സ്റ്റോറിലെ സെയിൽസ് വുമൺ
|
|
|-
|2012
|[[ഗാങ് ഓഫ് ദ ജോതാസ്]]
|സ്ത്രീ
|
|
|-
|2017
|''[[The Simpsons|ദ സിംസൺസ്]]''
|സ്വയം
|എപ്പിസോഡ്: "[[Springfield Splendor|സ്പ്രിങ്ഫീൽഡ് സ്പ്ലെൻഡർ]]"
|
|-
|2021
|ദ സോളോയിസ്റ്റ്
|അവ
|ശബ്ദം മാത്രം
|<ref>{{Cite web|url=https://www.gobelins-school.com/actualites/soloists-graduation-short-film-2021|title=THE SOLOISTS - Graduation short film 2021|access-date=4 June 2026|website=www.gobelins-school.com|language=en}}</ref>
|-
|2024
|''[[Dear Paris|ഡിയർ പാരിസ്]]''
|ആക്ഷൻ സിനിമയുടെ സംവിധായിക
|
|
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
==അധിക വായനയ്ക്ക്==
* {{Cite book |title=Graphic Women: Life Narrative and Contemporary Comics |last=Chute |first=Hillary L. |year=2010 |publisher=Columbia University Press |location=New York |isbn=978-0-231-15062-0 |url=http://www.worldcat.org/title/graphic-women-life-narrative-and-contemporary-comics/oclc/496610090/viewport |accessdate=6 September 2011}}
*{{cite journal |last=Tensuan |first=Theresa M.|date=Winter 2006 |title='Comic Visions and Revisions in the work of Lynda Barry and Marjane Satrapi' |url=https://archive.org/details/sim_modern-fiction-studies_winter-2006_52_4/page/947 |journal= [[Modern Fiction Studies]]|volume=52 |issue=4 |pages=947–964 |doi=10.1353/mfs.2007.0010}}
*Bhoori, Aisha (2014). [http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ "Reframing the Axis of Evil"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315043228/http://harvardpolitics.com/books-arts/reframing-axis-evil/ |date=2017-03-15 }}. [[Harvard Political Review]]
== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{sister project links|wikt=no|n=no|s=no|b=no|voy=no|v=no|d=Q126633|species=no|m=no|mw=no}}
* {{IMDb name}}
* {{discogs artist|Marjane Satrapi}}
[[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കാർട്ടൂണിസ്റ്റുകൾ]]
ecvfc0rcyumduon5jrpe1il7dvc7pu9
കീലിംഗ് കർവ്
0
367918
4631335
4617700
2026-06-19T09:45:56Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631335
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Keeling Curve}}
[[പ്രമാണം:Mauna_Loa_CO2_monthly_mean_concentration.svg|ലഘുചിത്രം|1958 മുതൽ 2020 വരെയുള്ള അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിന്റെ (CO<sub>2</sub>) സാന്ദ്രതകാണിക്കുന്ന ഗ്രാഫ്]]
1950 മുതൽ ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിന്റെ സാന്ദ്രതയുടെ വ്യതിയാനം അളന്നു തിട്ടപ്പെടുത്തിയ ഗ്രാഫിനെയാണ് കീലിംഗ് കർവ് എന്നു വിളിക്കുന്നത്. ഹവായിയിലെ മൗന ലോവ പരീക്ഷണശാലയിൽ നടക്കുന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പരീക്ഷണങ്ങളിലെ അളവുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇതു ചെയ്യുന്നത്. ചാൾസ് ഡേവിഡ് കീലിംഗിന്റെ നേതൃത്ത്വത്തിൽ ആണ് ഇതു തുടങ്ങിയത്. അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിന്റെ സാന്ദ്രതയിൽ വലിയ അളവിലുള്ള വർദ്ധനയാണ് ഉണ്ടാവുന്നതെന്ന് ഇതിൽ നിന്നും മനസ്സിലാവുന്നുണ്ട്. അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിന്റെ വർദ്ധന ജനശ്രദ്ധയിൽ എത്താൽ ഈ പഠനങ്ങൾ വളരെ സഹായിച്ചു എന്നു പല ശാസ്ത്രജ്ഞരും കരുതുന്നു.<ref name="bbc">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7120770.stm|title=50 years on: The Keeling Curve legacy|last=Briggs|first=Helen|date=December 1, 2007|work=BBC News}}</ref>
കീലിംഗ് ആണ് ആദ്യമായി തുടർച്ചയായി കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാർബൺ ഡയോക്സൈഡിന്റെ അളവിനെക്കുറിച്ച് പഠനം തുടങ്ങിയത്. 1958 മുതൽ അദ്ദേഹം ദക്ഷിണധ്രുവത്തിലും ഹവായിയിലും പഠനങ്ങൾ നടത്തി വന്നു.<ref name="Kahele">{{Cite web|url=http://www.hanahou.com/pages/Magazine.asp?Action=DrawArticle&ArticleID=616&MagazineID=39|title=Behind the Inconvenient Truth|last=Rose Kahele|date=October–November 2007|website=[[Hana Hou!]] vol. 10, No. 5}}</ref>
[[പ്രമാണം:Keeling_Curve,_April_13,_2015,_Scripps_Institution_of_Oceanography,_UC_San_Diego.png|ലഘുചിത്രം|Atmospheric CO<sub>2</sub> concentration, April 13, 2015, Scripps Institution of Oceanography, UC San Diego]]
== ഇതും കാണുക ==
* Carbon dioxide in Earth's atmosphere
* [[ആഗോളതാപനം|Global Warming]]
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [https://scripps.ucsd.edu/programs/keelingcurve/ Official Keeling Curve website. Scripps Institution of Oceanography, UC San Diego] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170426045237/https://scripps.ucsd.edu/programs/keelingcurve/ |date=2017-04-26 }}
* [http://co2now.org CO2 Now]: Annually-updated version of the Keeling curve
* [http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=9885767 Climate Change Is Clear Atop Mauna Loa, NPR, Day to Day, May 1, 2007]
* [http://scrippsco2.ucsd.edu/ Scripps Institution of Oceanography CO<sub>2</sub>-Program: Home of the Keeling Curve] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190924140803/http://scrippsco2.ucsd.edu/ |date=2019-09-24 }}
[[വർഗ്ഗം:അന്തരീക്ഷം]]
[[വർഗ്ഗം:കാർബൺ ഡയോക്സൈഡ്]]
* {{Commons-inline|Keeling Curve|''Keeling Curve''}}
5dx7ki62w0yregkdaoaac9bjw9a752l
ഈർപ്പം നിറഞ്ഞ മുറികൾ
0
369021
4631195
3968861
2026-06-18T19:13:52Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631195
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Eerpamniranja murikal.jpg}}
[[പ്രമാണം:Eerpamniranja-murikal-.jpg|ലഘുചിത്രം|ഈർപ്പം നിറഞ്ഞ മുറികൾ]]
[[ശാന്തി ജയകുമാർ]] രചിച്ച കവിതാ സമാഹാരമാണ് ''''ഈർപ്പം നിറഞ്ഞ മുറികൾ''''.<ref>http://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-akademi-awards-1.1830490</ref>കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ 2015ലെ കനകശ്രീ എൻഡോവ്മെന്റ് അവാർഡ് ഈ സമാഹാരത്തിനായിരുന്നു.
==ഉള്ളടക്കം==
2013 ഡിസംബറിൽ ഡി.സി. ബുക്സാണ് 'ഈർപ്പം നിറഞ്ഞ മുറികൾ' പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. കൽപ്പടവിലിരുന്ന് നിലാവ് കാണുന്നവർ, ദർപ്പണം, മോർഫിൻ, ഗാലപ്പോഗോസിൽ, ഒരു പുഴയുണ്ടായിരുന്നു, ശുക്രാചാര്യൻ, ആത്മഹത്യയ്ക്കു ശേഷം, മുജ്ജന്മത്തിന്റെ മൂടുപടം എന്നിങ്ങനെ 56 കവിതകളാണ് ശാന്തി ജയകുമാറിന്റെ ഈ കവിതാസമാഹാരത്തിലുളളത്. കവി ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാടിന്റേതായിരുന്നു അവതാരിക. ചില കവിതകളിൽ തിരുത്തുവേണമെന്നും പല കവിതകളും ഒഴിവാക്കാമായിരുന്നെന്നും തോന്നിയതിനെത്തുടർന്ന്, 2014 ഒക്ടോബറിൽ പുസ്തകം പിൻവലിച്ചു. {{cite web
|title = മൂന്നുവർഷം മുമ്പ് പിൻവലിച്ച, അവാർഡിന് അയയ്ക്കാത്ത കവിതാപുസ്തകത്…
|url = http://www.samakalikamalayalam.com/keralam/2017/apr/02/%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%B0%E0%B5%8Dzwj%E0%B4%B7%E0%B4%82-%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8D-%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8Dzwj%E0%B4%B5%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A-%E0%B4%85%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8Dzwj%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%85%E0%B4%AF%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4-%E0%B4%95%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%95%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF-%E0%B4%85%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%AE-2177--1.html
|date = 2017-04-03
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20220517002008/https://www.samakalikamalayalam.com/keralam/2017/apr/02/%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%B0%E0%B5%8Dzwj%E0%B4%B7%E0%B4%82-%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8D-%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8Dzwj%E0%B4%B5%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A-%E0%B4%85%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8Dzwj%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%85%E0%B4%AF%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4-%E0%B4%95%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%95%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF-%E0%B4%85%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%AE-2177--1.html
|archivedate = 2022-05-17
|access-date = 2017-04-03
|url-status = bot: unknown
}}
==വിവാദങ്ങൾ==
രചയിതാവോ പ്രസാധകരോ സമർപ്പിക്കാത്തതും പിൻവലിച്ചതുമായ ഒരു പുസ്തകം അവാർഡിനായി പരിഗണിച്ചത് വിവാദമായിരുന്നു. <ref>http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/alappuzha-1.1842277{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ 2015ലെ കനകശ്രീ എൻഡോവ്മെന്റ് അവാർഡ്
==അവലംബം==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20220517002008/https://www.samakalikamalayalam.com/keralam/2017/apr/02/%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B5%81%E0%B4%B5%E0%B4%B0%E0%B5%8Dzwj%E0%B4%B7%E0%B4%82-%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8D-%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8Dzwj%E0%B4%B5%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A-%E0%B4%85%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8Dzwj%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%85%E0%B4%AF%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4-%E0%B4%95%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%95%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF-%E0%B4%85%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%AE-2177--1.html "മൂന്നുവർഷം മുമ്പ് പിൻവലിച്ച, അവാർഡിന് അയയ്ക്കാത്ത കവിതാപുസ്തകത്തിന് സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്: കവയിത്രിപോലും ഞെട്ടിപ്പോയി". സമകാലിക മലയാളം.കോം. യഥാർത്ഥ സൈറ്റിൽ നിന്ന് 03 ഏപ്രിൽ 2017-നു ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 03 ഏപ്രിൽ 2017-.]
[[വർഗ്ഗം:കവിതാസമാഹാരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വിവാദ പുസ്തകങ്ങൾ]]
r9rght8a5nb5xol2x747xa63j2fabnz
കെ. സുഗതൻ
0
369339
4631344
3775663
2026-06-19T11:23:17Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631344
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|K. Sugathan}}
{{Infobox person
| name = ഡോ.കെ. സുഗതൻ
| image =
| alt =
| caption = ഡോ.കെ. സുഗതൻ
| birth_name =
| birth_date = <!-- {{birth date and age|1937|1|22}} for living people. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. -->
| birth_place = [[ചേന്ദമംഗലം]]
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->
| death_place =
| nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| other_names =
| occupation = [[ഭിഷ്വഗരൻ]] ,[[അധ്യാപകൻ]], എഴുത്തുകാരൻ
| years_active =
| known_for =
| notable_works = ബുദ്ധനും നാണുഗുരുവും
}}
[[കേരളം|കേരളീയനായ]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഭിഷഗ്വരനും]] [[അധ്യാപകൻ|അധ്യാപകനും]] എഴുത്തുകാരനുമാണ് ഡോ.കെ. സുഗതൻ. സമഗ്ര സംഭാവനക്കുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ പുരസ്കാരം]] 2015 ൽ ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://janayugomonline.com/%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B1%E0%B4%BE-%E0%B4%9C%E0%B5%8B%E0%B4%B8%E0%B4%AB%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%81%E0%B4%82-%E0%B4%AF%E0%B5%81-%E0%B4%8E-%E0%B4%96%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%A8/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-04-03 |archive-date=2017-04-03 |archive-url=https://archive.today/20170403061026/http://janayugomonline.com/%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%B1%E0%B4%BE-%E0%B4%9C%E0%B5%8B%E0%B4%B8%E0%B4%AB%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%81%E0%B4%82-%E0%B4%AF%E0%B5%81-%E0%B4%8E-%E0%B4%96%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%A8/ |url-status=live }}</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[ചേന്ദമംഗലം|ചേന്നമംഗലത്ത്]] 1937 ജനുവരി 22ന് ജനിച്ചു. വളളാട്ടുതറ കുഞ്ഞനും ജാനകിയുമായിരുന്നു മാതാ പിതാക്കൾ. പുതിയകാവ്, മൂത്തകുന്നം, [[മദ്രാസ്]], [[തിരുവനന്തപുരം]] മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ പഠിച്ചു. പിന്നെ എം.ഡി.; ഡി.എം.(കാർഡിയോളജി ) എന്നിവയിൽ [[ഡൽഹി|ഡൽഹിയിൽ]] ഉപരിപഠനം നടത്തി. 1966-ൽ ഡൽഹി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽനിന്നും 1971-ൽ അഖിലേന്ത്യാമെഡിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽനിന്നും ഡോക്ടറേറ്റ് ബിരുദങ്ങൾ എടുത്തു. ഡൽഹി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും വൈദ്യഗവേഷണ പ്രബന്ധത്തിന് സ്വർണ്ണമെഡൽ നേടി. 1962-ൽ [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] അധ്യാപകനായി ചേർന്നു. 1992-ൽ സർവീസിൽനിന്നും വിരമിച്ചു.
[[കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്ത്|കേരളശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തിലും]] മെഡിക്കൽ കോളേജ് അധ്യാപക സംഘടനയിലും പ്രവർത്തിച്ചു. കേന്ദ്രസർക്കാറിന്റെ ഒരു പദ്ധതിപ്രകാരം [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലെ]] വിവിധമെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
==കൃതികൾ==
* ''ഹാർട്ടറിവ്''
* ''മൊഴിയറിവ്''
* ''ബുദ്ധനും നാണുഗുരുവും''
* ''ബുദ്ധമതവും ജാതിവ്യവസ്ഥയും'' ([[സി.അച്യുതമേനോൻ]] ഫൗണ്ടേഷൻ ഏർപ്പെടുത്തിയ കെ.വി.സുരേന്ദ്രനാഥ് അവാർഡ് നേടിയ ചരിത്രഗ്രന്ഥം)
* ''ഗുരുവിന്റെ ചരിത്രം''
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* സമഗ്ര സംഭാവനക്കുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ പുരസ്കാരം]]
* അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്
==അവലംബം==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20170329020622/http://janayugomonline.com/%e0%b4%b8%e0%b4%be%e0%b4%b1%e0%b4%be-%e0%b4%9c%e0%b5%8b%e0%b4%b8%e0%b4%ab%e0%b4%bf%e0%b4%a8%e0%b5%81%e0%b4%82-%e0%b4%af%e0%b5%81-%e0%b4%8e-%e0%b4%96%e0%b4%be%e0%b4%a6%e0%b4%b1%e0%b4%bf%e0%b4%a8/ "സാറാ ജോസഫിനും യു എ ഖാദറിനും സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം". ജനയുഗം. യഥാർത്ഥ സൈറ്റിൽ നിന്ന് 03 ഏപ്രിൽ 2017-നു ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 03 ഏപ്രിൽ 2017-.]
[[വർഗ്ഗം:ഭിഷഗ്വരർ]]
[[വർഗ്ഗം:എഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
gakueb9tj8xe2qjua35p9b4bytzg0vp
ഇടിക്കാലൂരി പനമ്പട്ടടി
0
369676
4631111
4534221
2026-06-18T14:53:40Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631111
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Idikaluri panampattadi}}
{{Infobox book
| italic title = <!--(see above)-->
| name = ഇടിക്കാലൂരി പനമ്പട്ടടി
| image = ഇടിക്കാലൂരി പനമ്പട്ടടി.jpg
| image_size =
| alt =
| caption = ഇടിക്കാലൂരി പനമ്പട്ടടി
| author = [[പി.എൻ. ഗോപീകൃഷ്ണൻ]]
| audio_read_by =
| title_orig =
| orig_lang_code =
| title_working =
| translator =
| illustrator =
| cover_artist =
| country = ഇന്ത്യ
| language = മലയാളം
| series =
| release_number =
| subject = കവിത
| genre =
| set_in =
| publisher = മാതൃഭൂമി
| publisher2 =
| pub_date =
| english_pub_date =
| published =
| media_type =
| pages = 144
| awards = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2014
| isbn = 978-81-8265-243-9
| isbn_note =
| oclc =
| dewey =
| congress =
| preceded_by =
| followed_by =
| native_wikisource =
| wikisource =
| notes =
| exclude_cover =
| website =
}}
[[പി.എൻ. ഗോപീകൃഷ്ണൻ]] രചിച്ച മലയാള കവിതാ സമാഹാരമാണ് '''ഇടിക്കാലൂരി പനമ്പട്ടടി'''. 2014 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ഈ കാവ്യസമാഹാരത്തിനായിരുന്നു.
==ഉള്ളടക്കം==
2006 മുതൽ 2011 വരെ എഴുതിയ അമ്പതോളം കവിതകളുടെ സമാഹാരമാണിത്. [[മാതൃഭൂമി]] ബുക്സ് ആണ് പ്രസാധകർ. 2012 [[ജനുവരി]]യിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പി.എൻ. ഗോപീകൃഷ്ണന്റെ രണ്ടാമത്തെ കാവ്യസമാഹാരമാണിത്. ‘മടിയരുടെ മാനിഫെസ്റ്റോ’ എന്ന ആദ്യസമാഹാരത്തിനുശേഷം പുറത്തുവരുന്ന കാവ്യഗ്രന്ഥമാണിത്.
==ഇടിക്കാലൂരി പനമ്പട്ടടി ==
==രസ്കാരങ്ങൾ==
* 2014 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം
==അവലംബം==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20160301111039/http://www.janmabhumidaily.com/news385966 "തോമസ് മാത്യുവിനും കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർക്കും കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെല്ലോഷിപ്പ്". ജന്മഭൂമി. യഥാർത്ഥ സൈറ്റിൽ നിന്ന് 29 ഫെബ്രുവരി 2016-നു ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 29 ഫെബ്രുവരി 2016].
[[വർഗ്ഗം:കവിതാസമാഹാരങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]]
5mqu8dvd3ekkyxghf7ydx2rvpm19rtu
ഒരു നാനോകിനാവ്
0
370004
4631243
2527911
2026-06-19T02:32:32Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631243
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|oru nano kinavu}}
{{Infobox book
| italic title = <!--(see above)-->
| name = ഒരു നാനോ കിനാവ്
| image = ഒരു നാനോ കിനാവ്.jpg
| image_size =
| alt =
| caption = ഒരു നാനോ കിനാവ്
| author = പി.പി. ഹമീദ്
| audio_read_by =
| title_orig =
| orig_lang_code =
| title_working =
| translator =
| illustrator =
| cover_artist =
| country =
| language = മലയാളം
| series =
| release_number =
| subject =
| genre = ഹാസ്യസാഹിത്യം
| set_in =
| publisher =
| publisher2 =
| pub_date =
| english_pub_date =
| published =
| media_type =
| pages =
| awards = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം
| isbn =
| isbn_note =
| oclc =
| dewey =
| congress =
| preceded_by =
| followed_by =
| native_wikisource =
| wikisource =
| notes =
| exclude_cover =
| website =
}}
പി.പി. ഹമീദ് എഴുതിയ ഹാസ്യ സാഹിത്യ കൃതിയാണ് ഒരു നാനോ കിനാവ്.<ref>http://m.dailyhunt.in/Ebooks/malayalam/oru-nano-kinavu-book-201108{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഈ കൃതിയ്ക്ക് 2012ലെ ഹാസ്യസാഹിത്യത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref>{{cite news|title=സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|url=സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു|accessdate=2013 ജൂലൈ 11|newspaper=ദേശാഭിമാനി|date=2013 ജൂലൈ 11}}</ref>
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]]
d1iij07wi358r1robx8unueb7x62lkm
ഇഷ്കൂൾ തടാകം
0
374517
4631164
3971067
2026-06-18T17:47:31Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631164
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ichkeul lake}}
{{Infobox Protected area|name=Ichkeul National Park|iucn_category=II|photo=Vue_matinale_de_la_montagne_dominant_le_parc_Ichkeul.jpg|photo_caption=Ichkeul mountain|map=Tunisia|map_width=200|relief=1|coordinates={{coords|37|10|0|N|9|40|0|E|display=inline, title}}|location=[[Tunisia]]|nearest_city=[[Mateur]]|area=126 km²|established=1980|embedded1={{designation list | embed=yes | designation1 = WHS | designation1_date = 1980 <small>(4th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_type = Natural | designation1_criteria = x | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/8 8] | designation1_free1name = State Party | designation1_free1value = {{TUN}} | designation1_free2name = Region | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in the Arab States|Arab States]] | designation1_free3name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free3value = 1996–2006 }}|embedded={{designation list | embed=yes | designation1 = WHS | designation1_date = 1980 <small>(4th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_type = Natural | designation1_criteria = x | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/8 8] | designation1_free1name = State Party | designation1_free1value = {{TUN}} | designation1_free2name = Region | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in the Arab States|Arab States]] | designation1_free3name = [[List of World Heritage in Danger|Endangered]] | designation1_free3value = 1996–2006 }}}}വടക്കൻ [[ടുണീഷ്യ|ടുണീഷ്യയിലെ]] ഒരു തടാകമാണ് '''ഇഷ്കൂൾ തടാകം''' (ഇംഗ്ലീഷ്: Ichkeul Lake)({{Lang-ar|بحيرة اشكل}}). ആഫ്രിക്കയിലെ വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള നഗരമായ[[Bizerte| ബിസർതെയിൽ]] നിന്നും 20 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഈ തടാകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഓരോ വർഷവും ആയിരക്കണക്കിന് ദേശാടന പക്ഷികൾ ഇഷ്കൂൾ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഈ തടാകത്തിലും തണ്ണീർത്തടത്തിലുമായി എത്താറുണ്ട്. തടാകത്തിൽ വരുന്ന ദേശാടന പക്ഷികളിൽ [[താറാവ്]], [[വാത്ത]], [[കൊറ്റി]], [[അരയന്നക്കൊക്ക്]] എന്നിവ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. ഇഷ്കൂൾ തടാകത്തിന്റെ അനുബന്ധ ഭാഗങ്ങളിൽ [[അണക്കെട്ട്]] നിർമ്മാണം തടാകത്തിന്റേയും തണ്ണീർത്തടത്തിന്റേയും പാരിസ്ഥിതിക സന്തുനാവസ്ഥയിൽ പ്രതികൂലമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നു.
== ഇഷ്കൂൾ ദേശീയോദ്യാനം ==
ടുണീഷ്യയ്ക്ക് വടക്കു ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ് ഇഷ്കൂൾ ദേശീയോദ്യാനം.<ref>{{cite web|url=http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/008.pdf|title=Ichkeul National Park 8|publisher=UNESCO: World Heritage|accessdate=31 May 2015}}</ref> 1980 മുതൽ ഇത് [[യുനെസ്കോ|യുനെസ്കോയുടെ]] [[ലോകപൈതൃകസ്ഥാനം|ലോകപൈതൃകസ്ഥാനങ്ങളുടെ]] പട്ടികയിലുണ്ട്. ടുണീഷ്യയിലെ കാർഷിക മന്ത്രാലയമാണ് ഈ ഉദ്യാനം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.<gallery class="center">
File:Parcichkeul3.jpg|Sight of Ichkeul National Park
File:Ichkeul002.jpg|Paysage du lac
File:Ichkeul003.jpg|Rive du lac
</gallery>
== ചിത്രശാല ==
<gallery class="center">
Image:Parcichkeul3.jpg|Sight of Ichkeul National Park
Image:Ichkeul002.jpg|Paysage du lac
Image:Ichkeul003.jpg|Rive du lac
[[File:Https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ichkeul mountain (national park) 01.jpg|thumb|center]]
</gallery>
== References ==
{{reflist}}
== ബാഹ്യകണ്ണികൾ ==
* [http://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31&id_site=8 UNESCO website]
* [http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/ichkeul.html WCMC datasheet]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311042411/http://www.wcmc.org.uk/protected_areas/data/wh/ichkeul.html |date=2007-03-11 }}
* [http://terryking.us/photos/ishkeul-np-2005/ ACST Photos: Exploring Lak Ichkeul]
* [http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17159 National Aeronautics and Space Administration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061001022107/http://earthobservatory.nasa.gov/Newsroom/NewImages/images.php3?img_id=17159 |date=2006-10-01 }}
[[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. വർഗ്ഗം II]]
hc8w2s7684wf5gclu7xbegiu3bx4c1o
ഇഗ്വാസു ദേശീയോദ്യാനം
0
374787
4631108
3650491
2026-06-18T14:43:55Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631108
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox protected area
| name = ഇഗ്വാസു ദേശീയോദ്യാനം
| iucn_category = II
| photo = Iguazu National Park Falls.jpg
| photo_caption = View of a section of the waterfalls
| photo_width = 220
| location = [[Misiones Province]], [[Argentina]]
| map = Argentina |relief=1
| map_width = 220
| map_caption = Location within Argentina
| nearest_city =
| embedded1 = {{designation list | embed=yes
| designation1 = WHS
| designation1_date = [[List of World Heritage Sites by year of inscription#1984 (8th session)|1984]] <small>(8th [[World Heritage Committee|session]])</small>
| designation1_type = Natural
| designation1_criteria = vii, x
| designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/303 303]
| designation1_free1name = State Party
| designation1_free1value = Argentina
| designation1_free2name = Region
| designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in the Americas|Latin America and the Caribbean]]
}}
| coordinates = {{coord|25|37|S|54|20|W|format=dms|display=inline,title}}
| area_km2 = 672
| established = 1934
| visitation_num =
| visitation_year =
| governing_body = [[Administración de Parques Nacionales]]
}}
[[അർജന്റീന|അർജന്റീനയിലെ]] ഒരു [[ദേശീയോദ്യാനം|ദേശീയോദ്യാനമാണ്]] '''ഇഗ്വാസു ദേശീയോദ്യാനം''' ( '''Iguazú National Park)''' ([[സ്പാനിഷ് ഭാഷ|സ്പാനിഷ്]]<span tabindex="0" id="cxmwBQ">: </span><span tabindex="0" id="cxmwBQ" lang="es">''Parque Nacional Iguazú''</span>
[[വർഗ്ഗം:മലയാളേതര ഭാഷയിൽ എഴുത്തുകളുള്ള താളുകൾ]]
). 672 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് (259 sq mi) ഇതിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം.
== ചരിത്രം ==
എഡൊലോഡൻസ് സംസ്കാരത്തിലുള്ള വേട്ടക്കാരാലും സഞ്ചയരാലും 10,000 വർഷം മുൻപ് തന്നെ ഈ പ്രദേശത്ത് ആൾപ്പാർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. അവർ ഏതാണ്ട് [[കോമൺ ഇറ]] 1,000 ൽ ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ ജനതായ [[Guarani people|ഗ്വാറാനി]] ജനതയാൽ ആ പ്രദേശത്തു നിന്നും മാറ്റപ്പെട്ടു. ഗ്വാറാനി ജനത അവിടെ പുതിയ കാർഷിക വിദ്യകൾ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു. അർജൻറീനയിലെ വനത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട [[ഇഗ്വാസു വെള്ളച്ചാട്ടം|ഇഗ്വാസു വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ]] സംരക്ഷണത്തിനായി 1934 ലാണ് ഈ പാർക്ക് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ഈ സംരക്ഷിതമേഖലയിൽ നിയമ നിർമ്മാണത്തിലൂടെ ഒരു അന്തർദേശീയ വിമാനത്താവളത്തിന്റെ നിർമ്മാണവും മൂന്ന് ടൂറിസ്റ്റ് ഹോട്ടലുകൾ നടത്തുന്നതിനും അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്. 1939ൽ അന്നത്തെ ബ്രസീലിയൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന ഷെത്തൂളിയോ വാർഗസാണ് ഒരു പ്രത്യേക നിയമ നിർമ്മാണത്തിലൂടെ ഇഗ്വാസു ദേശീയോദ്യാനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. 1986ൽ യുനെസ്കോ ഇഗ്വാസു വെള്ളച്ചാട്ടവും സമീപ പ്രദേശങ്ങളും ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
1970 ഒക്ടോബർ 7 ലെ 18.801 ലെ നിയമപ്രകാരം ഇഗ്വാസ് നാഷണൽ റിസർവ് ഇഗ്വാസ് നാഷണൽ പാർക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. {{sfn|Levingston|1970}}ദേശീയ ഉദ്യാനം അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടി മനുഷ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും അനുവദിച്ചുകൊണ്ട് പ്രകൃതിയെ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.{{sfn|Cataratas del Iguazú y el Río Iguazú – ArgentinaXplora}}
== ചിത്രശാല ==
<gallery>
File:Iguazu National Park-109972.jpg|
File:Iguazu National Park-109974.jpg|View of waterfall
File:Iguazu National Park-109976.jpg|View of waterfall
File:Iguazu National Park-109978.jpg|View of waterfall
File:Iguazu National Park-109980.jpg|Distant view of waterfall
</gallery>
== ഇതും കാണുക ==
* [[ഇഗ്വാസു വെള്ളച്ചാട്ടം]]
== അവലംബം ==
{{Reflist|30em}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.iguazuargentina.com/ Official web site]
* [http://www.parquesnacionales.gov.ar/i/03_ap/15_iguazu_PN/15_iguazu_PN.htm Administración de Parques Nacionales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050818054125/http://www.parquesnacionales.gov.ar/i/03_ap/15_iguazu_PN/15_iguazu_PN.htm |date=2005-08-18 }} - National Parks Administration of Argentina (in Spanish and English)
* [http://www.worldheritagesite.org/sites/iguazu.html World Heritage Site]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090224120204/http://www.worldheritagesite.org/sites/iguazu.html |date=2009-02-24 }}
{{National parks of Argentina}}
[[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. വർഗ്ഗം II]]
[[വർഗ്ഗം:അർജന്റീനയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ]]
7f68n2t052057iccgby3vxi6budjwmp
ഇന്ത്യയിലെ ജൈവമണ്ഡല സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ
0
380296
4631119
3971443
2026-06-18T15:17:19Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631119
wikitext
text/x-wiki
{{Wildlife of India}}
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യാ]] ഗവൺമെന്റ് ഇന്തയിൽ 18''' ജൈവമണ്ഡല സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ''' നിർവ്വചിച്ചിട്ടുണ്ട്. (ഇവ ഐയുസിഎൻ കാറ്റഗറി അഞ്ചിൽ വരുന്ന സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളാണ്). [[ദേശീയോദ്യാനം|ദേശീയോദ്യാനത്തിനെക്കാളും]] [[വന്യജീവിസങ്കേതം|വന്യജീവിസങ്കേതത്തിനേക്കാളും]] വലിയ വിസ്തൃതിയിലുള്ള സ്ഥലം ജൈവമണ്ഡലത്തിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഒന്നോ അതിലധികമോ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും അവയുടെ ബഫർ പ്രദേശങ്ങളും ഒരു ജൈവമണ്ഡലത്തിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടത്തെ സസ്യലതാദികളും ജന്തുജീവികളും മാത്രമല്ല അവിടെ താമസിക്കുന്ന മനുഷ്യരും അവരുടെ സ്വാഭാവിക ജീവിതശൈലിയും എല്ലാം സംരക്ഷണത്തിലുൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവിടെയുള്ള എല്ലാത്തരം മൃഗങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
== ലോക ജൈവമണ്ഡല ശൃംഖല ==
പതിനെട്ടെണ്ണത്തിൽ പത്തെണ്ണം [[ലോക ജൈവമണ്ഡല ശൃംഖല|ലോക ജൈവമണ്ഡല ശൃംഖലയുടെ]] ഭാഗമാണ്. [[യുനെസ്കോ]] [[മാൻ ആന്റ് ബയോസ്ഫിയർ]] പട്ടികയിൽ ഇവ ഇടംനേടിയിരിക്കുന്നു. <ref name="MOEF 2011"/><ref name="UNESCO 2012"/><ref>[http://www.unesco.org/mab/BRs/AsiaBRlist.shtml#I UNESCO, Man and the Biosphere (MAB) Programme list]</ref><ref>[http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/20_sites_added_to_unescos_world_network_of_biosphere_reserve/#.Vu834_krLIU "20 new Biosphere Reserves added"]</ref>
{| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 50px;"
! പേര്
! സംസ്ഥാനം
! വർഷം
|-
| [[നീലഗിരി ജൈവ വൈവിധ്യമണ്ഡലം]]
| [[തമിഴ്നാട്]], [[കേരളം]], [[കർണാടക]]
| 2000
|-
| [[മന്നാർ ഉൾക്കടൽ]]
| [[തമിഴ്നാട്]]
| 2001
|-
| [[സുന്ദർബൻ]]
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| 2001
|-
| [[നന്ദാദേവീ ദേശീയോദ്യാനം]]
| [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]]
| 2004
|-
| [[നോക്രെക് ദേശീയോദ്യാനം]]
| [[മേഘാലയ]]
| 2009
|-
| പച്മർഹി ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ്വ്
| [[മധ്യപ്രദേശ്]]
| 2009
|-
| [[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം]]
| [[ഒഡീഷ]]
| 2009
|-
| ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ്വ്
| [[ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ ദ്വീപ്]]
| 2013
|-
| അചാനക്മാർ അമർകണ്ടാക് ബയോസ്ഫിയർ റിസർവ്വ്
| [[ഛത്തീസ്ഗഢ്]], [[മധ്യപ്രദേശ്]]
| 2012<ref name="UNESCO 2012">[http://www.unesco.org/new/en/natural-sciences/about-us/single-view/news/20_new_biosphere_reserves_added_to_unescos_man_and_the_biosphere_mab_programme/ UNESCO "20 new Biosphere Reserves added to UNESCO’s Man and the Biosphere (MAB) Programme"], 11 July 2012</ref>
|-
| [[അഗസ്ത്യവനം ബയോളജിക്കൽ പാർക്ക്]]
| [[കേരളം]], [[തമിഴ്നാട്]]
| 2016<ref name="UNESCO 2016">[http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/20_sites_added_to_unescos_world_network_of_biosphere_reserve/#.Vu834_krLIU "20 new Biosphere Reserves added"], 19 March 2016</ref>
|}
== ജൈവമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക ==
2009 ൽ [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്|ഹിമാചൽപ്രദേശിലെ]] തണുത്ത മരുഭൂമി ജൈവമണ്ഡല സംരക്ഷിതപ്രദേശമായി. [[ശേഷാചലം കുന്നുകൾ]] 17-ാമത്തെ ജൈവമണ്ഡല സംരക്ഷിതപ്രദേശമായി 2010 സെപ്തംബർ 20 ന് [[കേന്ദ്ര വനം പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം]] പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2011 ആഗസ്റ്റ് 25 ന് [[മധ്യപ്രദേശ്|മദ്ധ്യപ്രദേശിലെ]] [[പന്ന]] 18-ാമത്തെ ജൈവമണ്ഡല സംരക്ഷിതപ്രദേശമായി മാറി.<ref name="MOEF 2011">[http://www.moef.nic.in/divisions/csurv/brs-list.pdf]</ref>
{| class="sortable wikitable" style="margin-bottom: 115px;"
|+'''ഇന്ത്യയിലെ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലങ്ങൾ''' (area wise)
! നം.
! വർഷം
! പേര്
! സ്ഥാനം
! സംസ്ഥാനം
! ഭൂവിഭാഗം
! പ്രധാന
ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ
|'''വിസ്തീർണം'''
|-
|1
|1986
| [[നീലഗിരി ജൈവ വൈവിധ്യമണ്ഡലം]]
| Part of [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]], [[നാഗർഹോളെ ദേശീയോദ്യാനം|നാഗർഹോളെ]], [[ബന്ദിപ്പൂർ ദേശീയോദ്യാനം|ബന്ദിപ്പൂർ]] and [[മുതുമലൈ ദേശീയോദ്യാനം|മുതുമലൈ]], [[നിലമ്പൂർ]], [[സൈലന്റ്വാലി ദേശീയോദ്യാനം|സൈലന്റ്വാലി]]
| [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്]], [[കേരളം|കേരളം]], [[കർണാടക]]
| [[പശ്ചിമഘട്ടം]]
|[[വരയാട്]], [[സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്]]
| align="right" | 5520
|-
|2
|1988
| [[നന്ദാദേവീ ദേശീയോദ്യാനം|നന്ദാദേവീ ദേശീയോദ്യാനവും]] ബയോസ്ഫിയർ റിസർവും
| ചമോലി, പിഥോരഡഢ്, ബാഗേശ്വർ എന്നീ ജില്ലകളുടെ ഭാഗം
| [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]]
| [[പടിഞ്ഞാറ്|പടിഞ്ഞാറൻ]] [[ഹിമാലയം]]
|[[ഹിമപ്പുലി]], Himalayan Black Bear
| align="right" | 5860
|-
|3
|1989
| [[മന്നാർ ഉൾക്കടൽ]]
| വടക്ക് രാമേശ്വരം ദ്വീപ് മുതൽ തെക്ക് കന്യാകുമാരി വരെയുള്ള തമിഴ്നാട്ടിലെ ഗൾഫ് ഓഫ് മാന്നാറിലെ ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗവും ശ്രീലങ്കയുടെ ഭാഗവും
| [[തമിഴ്നാട്]]
| തീരം
|[[കടൽപ്പശു]]
| align="right" | 10500
|-
|4
|1988
| [[നോക്രെക് ദേശീയോദ്യാനം|നോക്രെക്]]
| പടിഞ്ഞാറൻ ഗാരോ കുന്നുകൾ
| [[മേഘാലയ]]
| കിഴക്കൻ ഹിമാലയം
|[[ചെമ്പൻ പാണ്ട]]
| align="right" | 820
|-
|5
|1989
| [[സുന്ദർബൻ]]
| [[ഗംഗാനദി]]യിലേയും [[ബ്രഹ്മപുത്ര നദി]]യിലേയും ഡെൽറ്റയുടെ ഭാഗം
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| [[ഗംഗ ഡെൽറ്റ]]
|[[ബംഗാൾ കടുവ]]
| align="right" | 9630
|-
|6
|1989
| [[മാനസ് ദേശീയോദ്യാനം|മാനസ്]]
| കോക്രഝാർ, ബൊങ്ഗൈഗാവ്, ബാർപേട്ട, നൽബാരി, കാംറൂപ്, ദരാംഗ് ജില്ലകളുടെ ഭാഗം
| [[ആസാം]]
| കിഴക്കൻ ഹിമാലയം
|Golden langur, [[ചെമ്പൻ പാണ്ട]]
| align="right" | 2837
|-
|7
|1994
| [[സിംലിപാൽ ദേശീയോദ്യാനം|സിംലിപാൽ]]
| മയൂർഭഞ്ജ് ജില്ലയുടെ ഭാഗം
| [[ഒഡീഷ]]
| ഡക്കാൻ ഉപദ്വീപ്
|Gaur, [[ബംഗാൾ കടുവ]], ഏഷ്യൻ ആന
| align="right" | 4374
|-
|8
|1998
| ദിഹാംഗ് - ദിബാംഗ്
| സിയാംഗ്, ദിബാംഗ് താഴ്വരയുടെ ഭാഗം
| അരുണാചൽ പ്രദേശ്
| കിഴക്കൻ ഹിമാലയം
| Mishmi Takin, Musk Deer
| align="right" | 5112
|-
|9
|1999
| പച്മർഹി സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം
| ബേതൂൽ, ഹോശംഗാബാദ്, ചിന്ദ്വാഡ ജില്ലകളുടെ ഭാഗം
| [[മധ്യപ്രദേശ്]]
| Semi-Arid
| മലയണ്ണാൻ, flying squirrel
| align="right" | 4981.72
|-
|10
|2005
| അചാനക്മാർ - അമർകാണ്ടക് സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം
| അന്നുപുർ, ദിന്ദോരി, ബിലാസ്പുർ ജില്ലകളുടെ ഭാഗം
| [[മധ്യപ്രദേശ്]], [[ഛത്തീസ്ഗഢ്]]
| മൈക്കാല കുന്നുകൾ
| Four-horned antelope, Indian wild dog, Sarus crane, White-rumped vulture, Philautus sanctisilvaticus (Sacred grove bush frog)
| align="right" | 3835
|-
|11
|2008
| റാൻ ഓഫ് കച്ച്
| കച്ച്, രാജ്കോട്ട്, സുരേന്ദ്രനഗർ, പതൻ ജില്ലകളുടെ ഭാഗം
| ഗുജറാത്ത്
| മരുഭൂമി
| Indian wild ass
| align="right" | 12454
|-
|12
|2009
| കോൾഡ് ഡിസേർട്ട്
| പിൻ വാലി ദേശീയോദ്യാനവും അതിന്റെ ചുറ്റുഭാഗങ്ങളും; ചന്ദ്രതാൽ,സർചു, കിബ്ബർ വന്യജീവി സങ്കേതം
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
| പടിഞ്ഞാറൻ [[ഹിമാലയം]]
|[[ഹിമപ്പുലി]]
| align="right" | 7770
|-
|13
|2000
| Khangchendzonga
| കാഞ്ചൻജംഗയുടെ ഭാഗം
| സിക്കിം
| കിഴക്കൻ ഹിമാലയം
|[[ഹിമപ്പുലി]], [[ചെമ്പൻ പാണ്ട]]
| align="right" | 2620
|-
|14
|2001
| [[അഗസ്ത്യവനം ബയോളജിക്കൽ പാർക്ക്]]
| നെയ്യാർ, പേപ്പാറ, ചെന്തുരുണി വന്യജീവി സങ്കേവും അവയോട് ചേർന്ന് കിടക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളും
| [[കേരളം]], [[തമിഴ്നാട്]]
| [[പശ്ചിമഘട്ടം]]
|[[വരയാട്]], ആന
| align="right" | 3500.08
|-
|15
|1989
| ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം
| ആൻഡമാൻ നിക്കോബാറിലെ തെക്കൻ ദ്വീപുകൾ
| ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ
| ദ്വീപുകൾ
| Saltwater crocodile
| align="right" | 885
|-
|16
|1997
| ദിബ്രു-സൈഖോവ
| ദിബ്രുഗഢ്, തിൻസൂക്കിയ ജില്ലകളുടെ ഭാഗം
| [[ആസാം|Assam]]
| കിഴക്കൻ ഹിമാലയം
| Golden langur
| align="right" | 765
|-
|17
|2010
| ശേഷാചലം കുന്നുകൾ
| ചിറ്റൂർ, കഡപ്പ ജില്ലകളിലെ ശേഷാചലം കുന്നുകൾ
| ആന്ധ്രപ്രദേശ്
| പൂർവഘട്ടം
| Slender Loris
| align="right" | 4755
|-
|18
|2011
| പന്ന
| പന്ന, ഛത്തർപുർ ജില്ലകളുടെ ഭാഗം
| [[മധ്യപ്രദേശ്]]
| കെൻ നദീതടം
| Tiger, chital, chinkara, sambhar and sloth bear
| align="right" |2998.98
|}
== പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങൾ ==
കേന്ദ്ര വനം പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം തെരഞ്ഞെടുത്ത ജൈവമണ്ഡല സംരക്ഷിതപ്രദേശങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥങ്ങളുടെ പട്ടിക താഴെക്കൊടുക്കുന്നു.<ref>{{cite web |title=Status of Bioshpere reserves in India |url=http://envfor.nic.in/news/janmar08/environews_jan_mar08.pdf |date=January–March 2008|page=9 |publisher=ENVIRO NEWS, Ministry of Environment and Forests, Vol. 14|accessdate=June 1, 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130120033254/http://envfor.nic.in/news/janmar08/environews_jan_mar08.pdf |archive-date = January 20, 2013}}</ref>
* അബുജ്മർഗ്, [[ഛത്തീസ്ഗഢ്]]
* [[ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ]], വടക്കേ ദ്വീപുകൾ
* ചിന്തപ്പള്ളി, [[വിശാഖപട്ടണം]] [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
* [[കൻഹ കടുവ സംരക്ഷിതകേന്ദ്രം]], [[മധ്യപ്രദേശ്]]
* [[കോവളം]], [[കേരളം]]
* [[ലക്ഷദ്വീപ്]], ലക്ഷദ്വീപ്
* ലിറ്റിൽ റാൻ ഓഫ് കച്ച്, [[ഗുജറാത്ത്]]
* ഭവാങ്പുയി നീല പർവ്വതം, [[മിസോറം]]
* [[നാംഡഭ ദേശീയോദ്യാനം]], [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]]
* സിംഗുഭം
* തവാങ് തെക്കേ കമേങ്ങ്, [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]]
* [[ഥാർ മരുഭൂമി]], [[രാജസ്ഥാൻ]]
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Biosphere reserves of India|<br/>Biosphere reserves of India}}
* [https://web.archive.org/web/20040509084830/http://www.wii.gov.in/nwdc/biosphere.htm Wildlife Institute of India webpage on India's Biosphere Reserves]
* [http://www.wcmc.org.uk/igcmc/parks/un93.html United Nations List of National Parks and Protected Areas: India (1993)] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011125100208/http%3A//www.wcmc.org.uk/igcmc/parks/un93.html |date=2001-11-25 }}
* [http://www.envfor.nic.in/report/0102/chap03.html Ministry of Environment and Forests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060720181057/http://www.envfor.nic.in/report/0102/chap03.html |date=2006-07-20 }}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സംരക്ഷിത മേഖലകൾ]]
tmsayoc3ryz6ew4qyyc39ueis22smla
അനു സിതാര
0
381002
4631097
3942330
2026-06-18T14:05:55Z
Malikaveedu
16584
4631097
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|anu sithara}}
{{Infobox person
| name = അനു സിത്താര
| image = Anu_sithara_in_shubharathri_movie_shooting_spot.jpg
| caption =
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1995|08|21}}
| birth_place = [[വയനാട്]]
| death_date =
| death_place =
| nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| citizenship = [[ഇന്ത്യൻ]]
| occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| parents = അബ്ദുൾ സലാം, രേണുക
| spouse = വിഷ്ണു പ്രസാദ്
| yearsactive = 2013-തുടരുന്നു
}}
ഒരു [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള ചലച്ചിത്രതാരമാണ്]] '''അനു സിത്താര'''.<ref>{{cite web|title=The perfect desi girl: Anu Sithara|url=http://www.deccanchronicle.com/150606/entertainment-mollywood/article/perfect-desi-girl-anu-sithara|publisher=deccanchronicle.com|accessdate=2015-06-07}}</ref>
. 2013-ൽ ‘പൊട്ടാസ് ബോംബ്’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അരങ്ങേറി<ref> http://www.manoramaonline.com/movies/interview/2017/05/11/chat-with-anu-sithara-ramante-eden-tottam-special.html മനോരമ ഓൺലൈൻ</ref>.
==ആദ്യകാല ജീവിതം==
സർക്കാർ ജീവനക്കാരനും ഒരു നാടകപ്രവർത്തകനുമായ അബ്ദുൾ സലാമിന്റെയും നർത്തകിയായ രേണുകയുടെയും മകളായി [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്ടിൽ]] ജനിച്ചു. എട്ടാം ക്ലാസ്സ് മുതൽക്ക് കലാമണ്ഡലത്തിൽ ചേർന്ന് [[മോഹിനിയാട്ടം]] അഭ്യസിച്ചു തുടങ്ങി. [[കൽപറ്റ|കൽപ്പറ്റയിലായിരുന്നു]] ഹയർ സെക്കന്ററി വിദ്യാഭ്യാസം. സ്കൂൾ കലോൽസവ വേദികളിലൂടെയാണ് അനു സിത്താര ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതും സിനിമയിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നതും<ref> http://www.manoramaonline.com/movies/interview/2017/05/11/chat-with-anu-sithara-ramante-eden-tottam-special.html മനോരമ ഓൺലൈൻ</ref>.
==അഭിനയജീവിതം==
2013-ൽ സുരേഷ് അച്ചൂസ് സംവിധാനം ചെയ്ത പൊട്ടാസ് ബോംബ് എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അനു വെള്ളിത്തിരയിലെത്തുന്നത്. തുടർന്ന് [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്|സത്യൻ അന്തിക്കാടിന്റെ]] ‘[[ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രണയകഥ]]’യിൽ [[ലക്ഷ്മി ഗോപാലസ്വാമി| ലക്ഷ്മി ഗോപാലസ്വാമിയുടെ]] കുട്ടിക്കാലം ചെയ്തു. തുടർന്ന് [[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]], [[ഫുക്രി]], [[രാമന്റെ ഏദൻ തോട്ടം]], [[അച്ചായൻസ്]] എന്നിങ്ങനെ ഒട്ടനവധി ചിത്രങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു.
==വ്യക്തിജീവിതം==
2015-ൽ ഒരു ഫാഷൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായ വിഷ്ണുപ്രസാദിനെ വിവാഹം ചെയ്തു. കൽപ്പറ്റയിൽ അമ്മ രേണുകയോടൊത്ത് ഒരു നൃത്തവിദ്യാലയവും നടത്തുന്നുണ്ട്. സഹോദരി അനു സൊനാര <ref>http://www.mangalam.com/news/detail/46157-interviews.html മംഗളം.കോം: അഭിമുഖം</ref>.
==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
{| class="wikitable collapsible sortable" style="text-align:left;"
|-
! വർഷം
! ചലച്ചിത്രം
! വേഷം
! സംവിധായകൻ
! ഭാഷ
! കുറിപ്പ്
|-
| rowspan='2'|2013 || ''[[പൊട്ടാസ് ബോംബ്]]'' || അശ്വതി || സുരേഷ് അച്ചൂസ്||[[മലയാളം]] ||
|-
| ''[[ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രണയകഥ]]'' ||തുളസി || [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]] || [[മലയാളം]] ||
|-
| rowspan='2'|2015 || ''[[അനാർക്കലി (2015- ലെ ചലച്ചിത്രം)|അനാർക്കലി]] '' || ആതിര || [[സച്ചി]] || [[മലയാളം]] ||
|-
| ''[[വെറി]] '' || മീനാക്ഷി || [[തരുൺ ഗോപി]] || [[തമിഴ്]] ||
|-
| rowspan='3'|2016 || ''[[ഹാപ്പി വെഡ്ഡിംഗ്]] '' || ഷാഹിന || [[ഒമർ ലുലു]] || [[മലയാളം]] ||
|-
| ''[[കാമ്പസ് ഡയറി]] '' || കാശി തുമ്പ || [[ജീവൻ]] || [[മലയാളം]] ||
|-
| ''[[മറുപടി]] '' || റിയ || [[വി.എം. വിനു]] || [[മലയാളം]] ||
|-
| rowspan='7'|2017||''[[ഫുക്രി]]''||ആലിയ അലി ഫുക്രി ||[[സിദ്ദിക്ക്]] ||[[ മലയാളം]]||
|-
| ''[[രാമന്റെ ഏദൻ തോട്ടം]]''||മാലിനി||[[രഞ്ജിത്ത് ശങ്കർ]]|| [[മലയാളം]]||
|-
| [[അച്ചായൻസ്]]||പ്രയാഗ ||[[കണ്ണൻ താമരക്കുളം]]||[[ മലയാളം]]||
|-
| ''[[നേവൽ ദി ജ്യുവൽ]]'' || അസ്മ || രഞ്ജിലാൽ ദാമോദരൻ || [[മലയാളം]] ||Delayed
|-
| ''[[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ]]''||ലിന്റ||വേണുഗോപാലൻ ||[[ മലയാളം]]||Post production
|-
| ''[[Podhu Nalan Karudhi]]'' ||{{TBA}} || സയൺ || [[തമിഴ്]] || Filming
|-
| ആന അലറോടലറൽ ||പാർവ്വതി ||ദിലീപ് മേനോൻ || മലയാളം ||
|-
| rowspan="5" |2018 || [[ഒരു കുപ്രസിദ്ധ പയ്യൻ]] || || മധുപാൽ ||മലയാളം||
|-
|പടയോട്ടം
|മീര ടീച്ചർ
|റഫീഖ് ഇബ്രാഹിം
|മലയാളം
|
|-
| ''[[ക്യാപ്റ്റൻ (ചലച്ചിത്രം)|ക്യാപ്റ്റൻ]]'' ||അനിത|| പ്രജേഷ് സെൻ||[[ മലയാളം]]||
|-
| ഒരു ബിലാത്തിക്കഥ || || [[രഞ്ജിത്ത്]] || മലയാളം ||
|-
|[[ഒരു കുട്ടനാടൻ ബ്ലോഗ്]]|| || സേതു || മലയാളം ||
|-
| rowspan="4" |2019
|നീയും ഞാനും
|ഹാഷ്മി
|എ.കെ സാജൻ
|മലയാളം
|
|-
|[[മാമാങ്കം]]
|
|എം പദ്മകുമാർ
|മലയാളം
|
|-
|[[ശുഭരാത്രി (ചലച്ചിത്രം)]]
|
|കെ പി വ്യാസൻ
|
|
|-
| ''[[Adhyarathri|ആദ്യരാത്രി]]'' || അനിത ||[[Jibu Jacob|ജിബു ജേക്കബ്]] || മലയാളം || അതിഥി വേഷം
|-
| 2020
|''[[Maniyarayile Ashokan|മണിയറയിലെ അശോകൻ]]''
| ഉണ്ണിമായ
| ഷംസു സൈബ
| മലയാളം
| അതിഥി വേഷം
|}
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*{{IMDb name|6788819}}
* [https://in.bookmyshow.com/person/anu-sithara/38160 അനു സിതാര – ബുക്ക് മൈ ഷോ.കോം]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1995-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് ജനിച്ചവർ]]
kr9ryptqgnx0w91aqzf5dwu9mgeicks
കലി കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം
0
382036
4631294
3970619
2026-06-19T06:25:09Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631294
wikitext
text/x-wiki
''' കലി കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം ''' ([[Kannada]]: ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ) കർണാടകയിലെ സംരക്ഷിത പ്രദേശമാണ്. ഉത്തര കന്നട ജില്ലയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വരയൻ പുലി, കരിംപുലി , ഏഷ്യൻ ആന എന്നിവയുടെ ആവാസ സ്ഥലമാണ്. കടുവ സംരക്ഷ്ണ കേന്ദ്രത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന കലിപ്പുഴ ആവാസ വ്യവസ്ഥയുടെ ജീവജലമാണ്. 1300 ച. കി.മീ വിസ്തൃതിയുണ്ട്
==ചരിത്രം==
1956 മെയ് 10ന് ഈ വന ഭാഗത്തിനെ ഡൻഡേലി വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രമായി [രഖ്യാപിച്ചു. സംസ്ഥാനം ഇതിന്റെ ഒരു ഭാഗത്തിനെ അൻഷി ദേശീയോദ്യാനമായി 1987 സെപ്തംബർ 2ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു..<ref name="inception">Wildlife Institute of India [http://www.wii.gov.in/envis/envis_pa_network/karnataka_main.htm Protected Areas in Karnataka state] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090506183152/http://www.wii.gov.in/envis/envis_pa_network/karnataka_main.htm |date=2009-05-06 }}, (June 2000), URL accessed 2 April 2007</ref>
നിർദ്ദേശിച്ചപ്പോൾ 250 ച. കി.മീ ആയിരുന്നെങ്കിലും 2002ൽ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ 90 ച. കി.മീ. കൂടി കൂട്ടിച്ചെർത്തു. 2015 ഡ്ശിസംര്രിൽ കലി കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രമെന്ന് പുനഃർ നാമകരണം ചെയ്തു. സരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിനകത്ത് അനേകം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളും ഒരു അണു വൈദ്യുതി നിലയവുമുണ്ട്.
അൻഷി ദേശീയോദ്യാനവും ഡൻഡേലി വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രവും ചെർത്ത് 2007 ജനുവരിയിൽ അൻഷി ഡൻഡെലി കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രമാക്കി..<ref name="project">{{citation|title=Karnataka gets its fourth Project Tiger sanctuary|date=17 January 2007|url=http://www.hindu.com/2007/01/17/stories/2007011708120600.htm|author=Rajendran, S|work=The Hindu|location=Chennai, India|accessdate=6 March 2007|archive-date=2008-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20080720095934/http://www.hindu.com/2007/01/17/stories/2007011708120600.htm|url-status=dead}}</ref>ഇത് ഗോവയിലേയും മഹാരാഷ്ട്രയിലേയും മറ്റു ആറ് സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളുമായി ചേർന്നു കിടക്കുന്നു. 2015 ഡിസംബറിൽ ഡൻഡേലി അൻഷി കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തെ കലി കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രമെന്ന്(JOIDA) പുതിയ പേര് കൊടുത്തു. In December 2015, Dandeli Anshi Tiger reserve was renamed to Kali Tiger Reserve(JOIDA).<ref name="renaming">{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/content/519034/anshi-dandeli-reserve-now-kali.html|title=Anshi-Dandeli reserve now Kali tiger reserve|date=23 December 2015|website=Deccan Herald|author=Bosky Khanna|accessdate=20 March 2015}}</ref>
== അവലംബം ==
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commons category|Anshi National Park}}
* [http://www.thejunglelook.com/info/resources/wildlife-parks Map] National Parks and Wildlife Sanctuaries of Karnataka
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ]]
hds0esg5sa160lsb24im0inagn8cwel
പാട്ടാളി മക്കൾ കക്ഷി
0
384007
4631266
3781973
2026-06-19T04:09:02Z
CommonsDelinker
756
"Pmk_flag.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Krd|Krd]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: No ticket permission since 19 May 2026.
4631266
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Pattali Makkal Katchi}}
{{Infobox Indian Political Party
|party_name = Pattali Makkal Katchi<br> പാട്ടാളി മക്കൾ കക്ഷി
|party_logo =
| leader = എസ്. രാംദാസ്
|colorcode = Blue
|founder =എസ്. രാംദാസ്
|foundation = 1989
|eci = [[List of political parties in India#State|സംസ്ഥാന പാർട്ടി]]<ref>{{cite web|title=List of Political Parties and Election Symbols main Notification Dated 18.01.2013|url=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/ElecSym19012013_eng.pdf|publisher=Election Commission of India|accessdate=9 May 2013|location=India|year=2013}}</ref>
|alliance = [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം]] (1998-2004, 2014-Present) <br> [[ഐക്യ പുരോഗമന സഖ്യം]] (2004-2009, 2011-13)
|loksabha_seats = {{Composition bar|1|545|hex=#99FF00}}
|rajyasabha_seats = {{Composition bar|0|245|hex=#99FF00}}
|ideology =
|position =
|headquarters = വില്ലുപുരം ജില്ലാ, ടിൻഡിവാനം, ചെന്നൈ - 604001, [[തമിഴ്നാട്]]
|symbol = [[File:Indian Election Symbol Mango SVG.svg|100px|[[List of political party symbols in India|Election symbol]] of PMK]]
|country = [[India]]
|website = [http://www.anbumani4cm.com www.anbumani4cm.com]
|president=[[Anbumani Ramadoss]]|state_seats_name=[[Tamil Nadu Legislative Assembly]]|state_seats={{Composition bar|0|235|hex=#99FF00}}}}
[[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിൽ]] രൂപീകൃതമായ ഒരു പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ്'''പാട്ടാളി മക്കൾ കക്ഷി'''. തമിഴ്നാടിന്റെ സമീപ പ്രദേശമായ [[പുതുച്ചേരി|പുതുച്ചേരിയിലും]] ഇതിനു സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ട്.
1980ൽ രാംദാസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് പാട്ടാളി മക്കൾ കക്ഷി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. തമിഴ്നാട്ടിലെ പല ജില്ലകളിലും നിർണായക ശക്തി തെളിയിക്കാൻ പാർട്ടിക്ക് കഴിഞ്ഞു <ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/pmk-allotted-mango-symbol-for-2016-polls/article8395020.ece|title=PMK allotted ‘mango’ symbol for 2016 polls|date=2016-03-25|newspaper=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2016-03-30}}</ref>.
== അവലംബം==
{{Reflist}}
{{Dravidian politics-hor}}
{{Indian political parties}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്]]
tdxxfoceozuid3edkzq8srolk036lm8
കാസ്സിനി-ഹ്യൂജൻസ്
0
388525
4631318
4083729
2026-06-19T08:46:16Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631318
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox spaceflight|name=''Cassini–Huygens''|image=Cassini Saturn Orbit Insertion.jpg|image_size=276px|image_caption=കാസ്സിനിയുടെ ശനി ഭ്രമണപഥ പ്രവേശനം, ചിത്രകാരൻറെ ഭാവനയിൽ|mission_type=''Cassini'': [[Saturn]] orbiter<br ></table>''Huygens'': [[Titan (moon)|Titan]] lander|operator=''Cassini'': [[NASA]]{{\}}[[Jet Propulsion Laboratory|JPL]] <br /> ''Huygens'': [[European Space Agency|ESA]]{{\}}[[Italian Space Agency|ASI]]|COSPAR_ID={{cospar|1997-061A}}|SATCAT=25008|website=* {{url|https://saturn.jpl.nasa.gov/|NASA}} * {{url|http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Cassini-Huygens|ESA}} * {{url|http://www.asi.it/en/activity/solar-system-exploration/cassini-huygens|ASI}}|mission_duration={{plainlist| * '''Elapsed''': ** {{pad|1em}}<small>{{time interval|15 October 1997 08:43|show=yd|sep=,}} from launch</small> ** {{pad|1em}}<small>{{time interval|1 July 2004 02:48|show=yd|sep=,}} at Saturn</small> * '''En route''': ** {{pad|1em}}{{time interval|15 October 1997|1 July 2004 02:48|show=yd|sep=,|duration=on}} * '''Prime mission''': ** {{pad|1em}}{{time interval|1 July 2004 02:48|30 June 2008|show=y|sep=,|duration=on}} * '''Extended missions''': ** {{pad|1em}}<small>Equinox: {{time interval|31 July 2008|30 September 2010|show=yd|sep=,|duration=on}}</small> ** {{pad|1em}}<small>Solstice: {{time interval|30 September 2010|22 April 2017|show=yd|sep=,|duration=on}}</small> ** {{pad|1em}}<small>Finale: {{time interval|23 April 2017 03:46|15 September 2017 12:08|show=md|sep=,|duration=on}}</small> }}|manufacturer=''Cassini'': [[Jet Propulsion Laboratory]] <br /> ''Huygens'': [[Alcatel Alenia Space]]|launch_mass={{convert|5712|kg|lb|abbr=on}}<ref>{{cite web |url=http://space.skyrocket.de/doc_sdat/cassini.htm |title=Cassini / Huygens |work=Gunter's Space Page |first=Gunter Dirk |last=Krebs |accessdate=June 15, 2016}}</ref>|dry_mass={{convert|2523|kg|lb|abbr=on}}<ref name=quickfacts>{{cite web |url=https://saturn.jpl.nasa.gov/mission/about-the-mission/quick-facts/ |title=Cassini–Huygens: Quick Facts |publisher=NASA |accessdate=August 20, 2011}}</ref>|power=~885 watts (BOL)<ref name=quickfacts/><br /> ~670 watts (2010)<ref name="barber">{{cite web |url=http://saturn.jpl.nasa.gov/news/cassiniinsider/insider20100823/ |title=Insider's Cassini: Power, Propulsion, and Andrew Ging |publisher=NASA |first=Todd J. |last=Barber |date=August 23, 2010 |accessdate=August 20, 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402002307/http://saturn.jpl.nasa.gov/news/cassiniinsider/insider20100823/ |archivedate=April 2, 2012 |df=mdy-all }}</ref> <br /> ~663 watts (EOM/2017)<ref name="quickfacts"/>|launch_date={{start-date|October 15, 1997, 08:43:00}} UTC|launch_rocket=[[Titan IV|Titan IV(401)B]] B-33|launch_site=[[Cape Canaveral Air Force Station|Cape Canaveral]] [[Cape Canaveral Air Force Station Space Launch Complex 40|SLC-40]]|disposal_type=Controlled Entry into Saturn<ref name="NASA-20170915" /><ref name="NYT-20170914" />|last_contact=September 15, 2017 (11:55:46) UTC|decay_date=September 15, 2017 (10:31) UTC<ref>{{cite web|url=https://saturn.jpl.nasa.gov/mission/saturn-tour/where-is-cassini-now/|title=Saturn Tour - Latest Updates|accessdate=September 15, 2017|archive-date=2017-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20170915100853/https://saturn.jpl.nasa.gov/mission/saturn-tour/where-is-cassini-now/|url-status=dead}}</ref>|orbit_reference=Kronocentric|apsis=krone|interplanetary={{Infobox spaceflight/IP |type = flyby |note = Gravity assist |object = [[Venus]] |arrival_date = April 26, 1998 |distance = {{convert|283|km|mi|abbr=on}} }} {{Infobox spaceflight/IP |type = flyby |note = Gravity assist |object = [[Venus]] |arrival_date = June 24, 1999 |distance = {{convert|6052|km|mi|abbr=on}} }} {{Infobox spaceflight/IP |type = flyby |note = Gravity assist |object = [[Earth]]-[[Moon]] system |arrival_date = August 18, 1999, 03:28 UTC |distance = {{convert|1171|km|mi|abbr=on}} }} {{Infobox spaceflight/IP |type = flyby |note = Incidental |object = [[2685 Masursky]] |arrival_date = January 23, 2000 |distance = {{convert|1600000|km|mi|abbr=on}} }} {{Infobox spaceflight/IP |type = flyby |note = Gravity assist |object = [[Jupiter]] |arrival_date = December 30, 2000 |distance = {{convert|9852924|km|mi|abbr=on}} }} {{Infobox spaceflight/IP |type = orbiter |object = [[Saturn]] |arrival_date = July 1, 2004, 02:48 UTC }} {{Infobox spaceflight/IP |type = lander |object = [[Titan (moon)|Titan]] |component = ''[[Huygens (spacecraft)|Huygens]]'' |arrival_date = January 14, 2005 }}|programme=[[Flagship Program]]|previous_mission=''[[Galileo (spacecraft)|Galileo]]''|next_mission=[[Mars Science Laboratory]]|auto=all}} അമേരിക്കയുടെ നാസയും (നാസ- NASA, National Aerospace Agency, USA), യൂറോപിന്റെ ഏസയും (ESA, European Space Agencyയുറോപ്പ്യൻ സ്പേസ് ഏജൻസി ) ഇറ്റലിയുടെ അസിയും ( ASI- Agenzia Spaziale Italiana) ഒത്തൊരുമിച്ചുള്ള ഗവേഷണ പദ്ധതിയായിരുന്നു കാസ്സിനി- ഹോയ്ജെൻസ് ബഹിരാകാശ ദൗത്യം. ശനി ഗ്രഹത്തെകുറിച്ചും അതിൻറെ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ, വലയങ്ങൾ എന്നിവയെ കുറിച്ചും പഠിക്കുക എന്നുള്ളതായിരുന്നു ഗവേഷണത്തിൻറെ പ്രഥമ ലക്ഷ്യം. യാത്രികളില്ലാത്ത യാന്ത്രിക ( unmanned, robotic)ബഹിരാകാശ വാഹനത്തിന്റെ കാസ്സിനി എന്ന നിരീക്ഷണ ഉപകരണം(probe ) തയ്യാറാക്കിയത് നാസയും ശനിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപഗ്രഹമായ ടൈറ്റനിൽ ഇറങ്ങാൻ വേണ്ട അവരോഹണപേടകം (ലാൻഡർ )തയ്യാറാക്കിയത് യുറോപ്യൻ സ്പേസ് ഏജൻസിയും ആയിരുന്നു. ശനിയെ സന്ദർശിക്കാൻ എത്തിയ നാലാമത്തെ വാഹനമായിരുന്നു കാസ്സിനി. ശനിയുടെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിയ ആദ്യത്തെ ബഹിരാകാശ വാഹനം കൂടിയായിരുന്നു കാസ്സിനി. വാനനിരീക്ഷകരായിരുന്ന [[ജിയോവാന്നി കാസീനി|ജിഒവനി കാസ്സിനി]], ക്രിസ്ടിൻ ഹോയ്ജെൻസ് എന്നിവരുടെ പേരുകളാണ് വാഹനത്തിനും ലാൻഡരിനും നൽകിയത്.
Launched aboard a Titan IVB/Centaur on 15 October 1997, ''Cassini'' had been active in space for more than 18 years, with 13 years spent orbiting Saturn, studying the planet and its system since entering orbit on 1 July 2004.<ref name="NYT-20151218-jc">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/interactive/2015/12/18/science/space/nasa-cassini-maps-saturns-moons.html|title=Mapping Saturn’s Moons|last=Corum|first=Jonathan|date=December 18, 2015|work=[[The New York Times]]|access-date=December 18, 2015}}</ref> The voyage to Saturn included flybys of [[ശുക്രൻ|Venus]] (April 1998 + July 1999), [[ഭൂമി|Earth]] (August 1999), the [[ഛിന്നഗ്രഹം|asteroid]] 2685 Masursky, and [[വ്യാഴം|Jupiter]] (December 2000). Its mission ended on 15 September 2017, when ''Cassini'' flew into Saturn's upper atmosphere and burned up at a very high temperature,<ref>{{Cite web|url=https://www.nasa.gov/feature/jpl/saturn-plunge-nears-for-cassini-spacecraft|title=Saturn Plunge Nears for Cassini Spacecraft|access-date=August 30, 2017|date=August 29, 2017|website=NASA - National Aeronautics and Space Administration|language=en|archive-date=2019-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430150348/https://www.nasa.gov/feature/jpl/saturn-plunge-nears-for-cassini-spacecraft/|url-status=dead}}</ref><ref name="NYT-20170908">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/09/08/science/cassini-saturn-nasa.html|title=Cassini Flies Toward a Fiery Death on Saturn|last=Overbye|first=Dennis|date=September 8, 2017|work=[[The New York Times]]|author-link=Dennis Overbye|access-date=September 10, 2017}}</ref> in order to prevent any risk of contaminating Saturn's moons, some of which have active environments that could potentially bear life.<ref name="bizinside20170405">{{Cite news|url=http://www.businessinsider.com/cassini-death-grand-finale-reason-2017-4/|title=NASA will destroy a $3.26 billion Saturn probe this summer to protect an alien water world|last=Mosher|first=Dave|date=April 5, 2017|work=Business Insider|access-date=May 2, 2017}}</ref><ref name="divein">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/05/03/science/nasa-cassini-sound-recording-saturn.html|title=The 'Sounds' of Space as NASA's Cassini Dives by Saturn|last=Chang|first=Kenneth|date=May 3, 2017|work=The New York Times|access-date=May 3, 2017}}</ref> (At that point ''Cassini'' lacked sufficient [[ആവേഗം|impulse]] to leave the Saturn system, so it could only be left in orbit where it might collide with a moon, or be destroyed.) The mission is widely perceived to have been successful beyond expectation. ''Cassini-Huygens'' has been described by NASA's Planetary Science Division Director as a "mission of firsts",<ref>{{Cite web |url=https://www.jpl.nasa.gov/video/details.php?id=1468 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-09-15 |archive-date=2017-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170607205429/https://www.jpl.nasa.gov/video/details.php?id=1468 |url-status=dead }}</ref> that has revolutionized human understanding of the Saturn system, including its moons and rings, and our understanding of where life might be found in the [[സൗരയൂഥം|Solar System]].
''2004 മുതൽ 2008 വരെ യുള്ള നാലു വര്ഷം നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന രീതിയിലാണ് ദൗത്യം തയ്യാറാക്കിയത്. പിന്നീടു 2010 വരെ കാസ്സിനി എന്ന പേരിൽ ദൗത്യം ദീർഘിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. രണ്ടാമത് ഒരു തവണ കൂടി കാസ്സിനി യുടെ കാലാവധി ഏഴ് വർഷത്തേക്ക് നീട്ടി. ഒടുവിൽ 2017 സെപ്റ്റംബർ 15 നു ശനിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് കാസ്സിനി പറന്നിറങ്ങി എരിഞ്ഞു തീരുകയായിരുന്നു.<br>
<br>
''
2004 December 25 വരെ ഹ്യൂജൻസ് ലാൻഡർ കാസ്സിനി പേടകത്തോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു. അന്നേ ദിവസം പേടകത്തിൽ നിന്നും വേർപെടുത്തിയ ഹ്യൂജൻ പാരച്യൂടിൻറെ സഹായത്തോടെ ടൈറ്റൻ ഉപഗ്രഹത്തിലേക്ക് വിജയകരമായി ഇറങ്ങി. ഭൂമിയുടെതല്ലാത്ത ഒരു ഉപഗ്രത്തിൽ നടത്തുന്ന ആദ്യത്തെ ഇറങ്ങൽ ആയിരുന്നു ഇത്.
അവസാന ദിനങ്ങൾ നാടകീയമായ യാത്രകളിലൂടെ കാസ്സിനി ആഘോഷമാക്കി. ശനിയുടെ വളയങ്ങൽക്കിടയിലൂടെ അപകടമേറിയ നീക്കങ്ങൾ കാസ്സിനി നടത്തുകയുണ്ടായി. ഒടുവിൽ ശനിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ കത്തി തീരുന്നത് വരെ കാസ്സിനി വിലപ്പെട്ട ഒട്ടേറെ വിവരങ്ങൾ ഭൂമിയിലേക്ക് അയച്ചു കൊണ്ടേയിരുന്നു.
== Overview ==
നിർമ്മാണം വാഹനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം വിവര ശേഖരണം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു 17 രാജ്യങ്ങളിലെ ഒട്ടേറെ ഗവേഷകർ ഈ ദൌത്യത്തിനു വേണ്ടി സഹകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ദൌത്യത്തിന് പ്രധാനമായും രണ്ടു പേരുകൾ ആണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്.ഇറ്റാലിയൻ ഫ്രഞ്ച് വാനനിരീക്ഷകനയിരുന്ന [[ജിയോവാന്നി കാസീനി|Giovanni Domenico Cassini]] യുടെ പേരാണ് ബഹിരാകാശ പേടകത്തിന് നൽകിയത്.ഇദ്ദേഹം ആണ് ശനിയുടെ നാൾ ഉപഗ്രഹങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയത്. ടൈറ്റനിൽ ഇറക്കാൻ ആയി തയ്യാറാക്കിയ ലാൻഡറിന് നൽകിയ പേര് ഡച്ച് വനനിരിക്ഷകനും ഗണിത ശാസ്ത്രന്ജനും അയ Christiaan Huygens ൻറെതായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം ആണ് ടൈറ്റൻ ഉപഗ്രഹത്തെ കണ്ടെത്തിയത്.
== ലക്ഷ്യങ്ങൾ ==
''കാസ്സിനി ദൌത്യത്തിന് പല ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു''
* ശനിയുടെ വലയങ്ങളുടെ ത്രിമാന ഘടന പഠിക്കുക
* ശനിയുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉപരിതല ഘടനാപഠനം.
* Determining the nature and origin of the dark material on Iapetus's leading hemisphere.
* Measuring the three-dimensional structure and dynamic behavior of the magnetosphere.
* Studying the dynamic behavior of Saturn's [[അന്തരീക്ഷം|atmosphere]] at cloud level.
* ടൈറ്റനു ചുറ്റും രൂപം കൊള്ളുന്ന മേഘങ്ങളുടെ കാലാനുസൃത മാറ്റങ്ങൾ പഠിക്കുക.
* ടൈറ്റാനിൻറെ ഉപരിതല ഘടന പഠിക്കുക.
=== Itinerary ===
<center class="">
{| class="wikitable" style="font-size:95%;text-align:center"
! colspan="7" | Selected destinations (ordered by size but not to scale)
|- style="background: Black;"
| [[പ്രമാണം:Titan_in_true_color.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Fullbl.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:PIA08148_(Rhea-Splat).jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Iapetus_as_seen_by_the_Cassini_probe_-_20071008.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Dionean_Linea_PIA08256.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Tethys_cassini.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:PIA17202_-_Approaching_Enceladus.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
|-
| '''[[ടൈറ്റൻ (ഉപഗ്രഹം)|Titan]]'''
| '''Earth's [[ചന്ദ്രൻ|Moon]]'''
| '''Rhea'''
| '''Iapetus'''
| '''Dione'''
| '''Tethys'''
| '''[[എൻസിലാഡസ്|Enceladus]]'''
|- style="background: Black;"
| [[പ്രമാണം:Mimas_Cassini.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Hyperion_true.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Phoebe_cassini.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:PIA12714_Janus_crop.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:PIA09813_Epimetheus_S._polar_region.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:PIA12593_Prometheus2.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:PIA21055_-_Pandora_Up_Close.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
|-
| '''[[മിമസ്|Mimas]]'''
| '''Hyperion'''
| '''Phoebe'''
| '''Janus'''
| '''Epimetheus'''
| '''Prometheus'''
| '''Pandora'''
|- style="background: Black;"
| [[പ്രമാണം:Leading_hemisphere_of_Helene_-_20110618.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Atlas_(NASA).jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:PIA21436.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Telesto_cassini_closeup.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Calypso_crop_resize_sharp.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Methone_PIA14633.jpg|നടുവിൽ|100x100ബിന്ദു]]
|-
| '''Helene'''
| '''Atlas'''
| '''Pan'''
| '''Telesto'''
| '''Calypso'''
| '''Methone'''
|}
</center>
== History ==
[[പ്രമാണം:Titan4B_on_Launch_Complex_40.jpg|ലഘുചിത്രം|''Cassini-Huygens'' on the launch pad]]
== References ==
{{Reflist|30em}}
i8wclhyyo22ef7ddiygc1x81grn50rl
ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട്
0
389040
4631132
4567053
2026-06-18T16:23:47Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631132
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox University|name=Indian Statistical Institute|image=[[File:Indianstatisticalinstitutelogo.svg|200px|ISI Logo]]|caption=Logo of the Indian Statistical Institute|motto=''भिन्नेष्वैक्यस्य दर्शनम्''|established=17 December 1931|type=[[Public university]]|head_label=Director|head=[[Sanghamitra Bandyopadhyay]]|faculty=255|staff=1000|students=375|undergrad=110|postgrad=225|doctoral=40|city=[[Kolkata]] (Headquarters), [[Delhi]], [[Chennai]], [[Bangalore]], [[Tezpur]], [[Giridih]], [[Hyderabad]]|country=[[India]]|campus=Urban|nickname=ISI|affiliations=[[Association of Indian Universities|AIU]]|website=[http://www.isical.ac.in isical.ac.in]}}
[[പ്രമാണം:ISI_Delhi_map.svg|ലഘുചിത്രം|map of the Delhi campus]]
'''ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് (Indian Statistical Institute''' ('''ISI''')) 1959ൽ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ് പാസ്സാക്കിയ നിയമപ്രകാരം അംഗീകാരം ലഭിച്ച ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ്.<ref name="unsd">{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/dnss/docViewer.aspx?docID=417|title=UNSD Document – The Indian Statistical Institute Act 1959|accessdate=14 November 2012|publisher=United Nations Statistics Division|archive-date=2015-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919064235/http://unstats.un.org/unsd/dnss/docViewer.aspx?docID=417|url-status=dead}}</ref> കൊൽക്കട്ടയിലെ പ്രെസിഡൻസി കോളജിൽ [[പ്രശാന്ത ചന്ദ്ര മഹലനോബിസ്]] രൂപപ്പെടുത്തിയ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ലബോറട്ടറിയാണ് വളർന്ന് ഇന്നത്തെ നിലയിലുള്ള ഈ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് ആയി മാറിയത്. 1931ൽ ആരംഭിച്ച ഈ പൊതുസ്ഥാപനം, സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് കേന്ദ്രികൃതമായ ഏറ്റവും പഴയതും പ്രശസ്തവുമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണിത്. യു എസിലെ ആദ്യ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്ക് സ്ഥാപനത്തിനിതു മാതൃകയായി.<ref name="cox">{{cite journal|title=Mahalanobis and the Art and Science of Statistics: The Early Days|author=Ghosh, JK|journal=[[Indian Journal of History of Science]]|issue=1|year=1994|volume=29|page=90}}
</ref>
ഈ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ടിന്റെ സ്ഥാപകനായ മഹലനോബിസിനെ ബ്രജേന്ദ്ര നാഥ സീലും [[രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ|രബീന്ദ്രനാഥ ടഗോറും]] സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കീഴിൽ, ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് പ്രകൃതിശാസ്ത്രങ്ങളും സാമൂഹ്യശാസ്ത്രങ്ങളുമായി സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സിനെ പരസ്പരം ഇണക്കി. അങ്ങനെ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സിനു കൂടുതൽ സ്വീകാര്യതയും വികാസവും കൈവന്നു. രണ്ടു കാര്യങ്ങളാണതിനെ സാങ്കേതികമായി പ്രാധാന്യമുള്ളതാക്കുന്നത്- അതിന്റെ പൊതുവായ പ്രായൊഗികതയും മറ്റു വിഷയങ്ങളുമായിച്ചേർന്നുള്ള അതിന്റെ വികാസവും. ഇപ്പോൾ ഈ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ്, ക്വാണ്ടിറ്റേറ്റിവ് ഇക്കണോമിക്സ്, ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റു വിഷയങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ലോകത്തെ തന്നെ മികച്ച സ്ഥാപനമായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു.
ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് (ISI) പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ തലസ്ഥാനമായ കൊൽകട്ടയുടെ സബർബനിലുള്ള ബാരാനഗർ എന്ന സ്ഥലതാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇതിനു ഡെൽഹി, ബാംഗളൂർ, ചെന്നൈ, തേസ്പൂർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉപകേന്ദ്രങ്ങളും ഗിരിധ് എന്ന സ്ഥലത്ത് ഒരു ശാഖയുമുണ്ട്. ഇതിനു പുറമെ, ഇതിനു സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ക്വാളിറ്റി കൺട്രോൾ യൂണിറ്റുകളുടെ ശൃംഖലയും വഡോദര, കോയമ്പത്തൂർ, ഹൈദെരാബാദ്, മുംബൈ, പൂനെ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഓപ്പറേഷൻസ് റിസർച്ച് സംവിധാനവുമുണ്ട്. ഇവ ഇന്ത്യക്കും പുറത്തുമുള്ള വ്യവസായങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ ഗൈഡിങ്ങും ഏറ്റവും പുതിയ ഗുണനിലവാര മാനേജുമെന്റ് സംവിധാനവും ഗുണമേന്മ, വിശ്വാസ്യത, ഉത്പാദനം എന്നിവയിൽ വരുന്ന പ്രധാന പ്രശ്നപരിഹരണവും നടത്തുന്നു.
സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സിൽ പരിശീലനവും ഗവേഷണവും വിവിധ പ്രാകൃതിക ശാസ്ത്രങ്ങളിലും സാമൂഹ്യ ശാസ്ത്രത്തിലും താത്വിക സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സിന്റെ വികസനവും അതിന്റെ പ്രയോഗവും ആണ് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ടിന്റെ പ്രാഥമികമായ ലക്ഷ്യം. യഥാർത്ഥത്തിൽ കൽക്കട്ട സർവ്വകലാശാലയിലാണീ സ്ഥാപനം അഫിലിയേറ്റു ചെയ്തിട്ടുള്ളതെങ്കിലും ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിന്റെ 1959ലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് ആക്റ്റ് പ്രകാരം ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ടിനെ ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു സ്ഥാപനമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട്, ഇന്ത്യൻ സർക്കാറിന്റെ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ആന്റ് പ്രോഗ്രാം ഇമ്പ്ലിമെന്റേഷനുകീഴിലാണു പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്.<ref name="mospi">{{Cite web|url=http://mospi.nic.in/Mospi_New/site/inner.aspx?status=2&menu_id=5|title=About Ministry|access-date=19 November 2012|publisher=[[Ministry of Statistics and Programme Implementation (India)|Ministry of Statistics and Programme Implementation]] of the [[Government of India]]}}</ref>
== ചരിത്രം ==
== ഭരണനിയന്ത്രണം ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="width: 100%; margin-bottom: 10px;"
! scope="col" style="width: 25%;" | Presidents
! scope="col" style="width: 8%;" | Term
! scope="col" style="width: 25%;" | Chairmen
! scope="col" style="width: 8%;" | Term
! scope="col" style="width: 25%;" | Directors
! scope="col" style="width: 8%;" | Term
|-
| Rajendra Nath Mookerjee
| 1932-35
| B. Rama Rao
| 1954
| [[പ്രശാന്ത ചന്ദ്ര മഹലനോബിസ്|P. C. Mahalanobis]]
| 1931–1972
|-
| E. C. Benthall
| 1936-37
| D. N. Mitra
| 1955-63
| [[കാള്യമ്പുടി രാധാകൃഷ്ണ റാവു|C. R. Rao]]
| 1972–1976
|-
| James Reid-Kay
| 1938
| [[കെ.പി.എസ്സ്. മേനോൻ (സീനിയർ)|K. P. S. Menon]]
| 1964-70
| Gopinath Kallianpur
| 1976–1978
|-
| Badridas Goenka
| 1939-41
| S. C. Roy
| 1971
| B. P. Adhikari
| 1979–1983
|-
| Nalini Ranjan Sarkar
| 1942-43
| Atma Ram
| 1972
| Ashok Maitra
| 1984–1987
|-
| [[സി.ഡി. ദേശ്മുഖ്|C. D. Deshmukh]]
| 1944-63
| P. N. Haksar
| 1973-97
| J. K. Ghosh
| 1987–1992
|-
| [[യശ്വന്ത്റാവു ചൗഹാൻ|Y. B. Chavan]]
| 1964-66
| Bimal Jalan
| 1998-2001
| B. L. S. Prakasa Rao
| 1992–1995
|-
| [[സത്യേന്ദ്രനാഥ് ബോസ്|Satyendra Nath Bose]]
| 1967-75
| [[എൻ.ആർ. മാധവ മേനോൻ|N. R. Madhava Menon]]
| 2002-03
| S. B. Rao
| 1995–2000
|-
| Subimal Dutt
| 1976-89
| [[പ്രണബ് മുഖർജി|Pranab Mukherjee]]
| 2004-12
| K. B. Sinha
| 2000–2005
|-
| [[എം.ജി.കെ. മേനോൻ|M. G. K. Menon]]
| 1990-2012
| [[എ.കെ. ആന്റണി|A. K. Antony]]
| 2012-May 2014
| S. K. Pal
| 2005–2010
|-
| C. Rangarajan
| 2012-till date
| [[അരുൺ ഷൂറി|Arun Shourie]]
| 2014-2016
| Bimal Kumar Roy
| 2010–2015
|-
|Sanghamitra Bandyopadhyay
|2015 - till date
|}
== ലക്ഷ്യങ്ങൾ ==
== അക്കദമിക്സ് ==
[[പ്രമാണം:Indian Statistical Institute, Kolkata 2005.jpg|ലഘുചിത്രം|New Academic Building, ISI Kolkata]]
[[പ്രമാണം:ISI_Delhi_main_building_-_front_(day).JPG|ലഘുചിത്രം|Main office building, ISI Delhi]]
[[പ്രമാണം:ISI_Bangalore_main_building.JPG|ലഘുചിത്രം|Main building, ISI Bangalore]]
=== ബിരുദ കോഴ്സുകൾ ===
== പ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
== സന്ദർശിച്ച വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ ഭരണത്തലവന്മാർ ==
[[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]]<nowiki/>റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[നികിത ക്രൂഷ്ച്ചേവ്]] തന്റെ 1955ലെ ഇന്ത്യൻ സന്ദർശനസമയത്ത് ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് സന്ദർശിച്ചിരുന്നു. [[ചൈന]]<nowiki/>യുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ചൗ എൻലായ് 1956 സെപ്റ്റംബർ 9നും, [[വിയറ്റ്നാം]] പ്രസിഡന്റായിരുന്ന [[ഹോ ചി മിൻ]] 1958 ഫെബ്രുവരി 13നും അവരുടെ ഇന്ത്യാ സനർശനവേളയിൽ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് സന്ദർശിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.mainstreamweekly.net/article1533.html|title=Remembering Prasanta Chandra Mahalanobis|access-date=25 July 2009|last=Naithani|first=Pankaj|publisher=The Mainstream weekly}}</ref>
== കാംപസുകൾ ==
=== Kolkata campus ===
[[പ്രമാണം:Indian Statistical Institute, Kolkata.jpg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|Main Building of Indian Statistical Institute, [[കൊൽക്കത്ത|Kolkata]]]]
=== Delhi campus ===
<gallery>
File:Main road of ISI Delhi.JPG|Main road inside the Institute
File:Near main entrance of ISI Delhi.JPG|Gardens near the main entrance
File:Part of ISI Delhi campus near A9-A14.JPG|Night view of the campus
File:ISI Delhi canteen at night.JPG|Canteen
File:ISI Delhi Hostel.JPG|Hostel
File:ISI Delhi library building.JPG|Library
</gallery>
=== Bangalore campus ===
<gallery>
File:ISI Bangalore main building 2.JPG|Main building
File:ISI Bangalore main hostel.JPG|Main hostel
File:ISI Bangalore Guest House.JPG|Guest House
File:ISI Bangalore auditorium.JPG|Auditorium
</gallery>
== വിദ്യാർത്ഥിജീവിതം ==
== Citations ==
{{Reflist|2}}
[[വർഗ്ഗം:1931-ൽ ഇന്ത്യയിൽ ആരംഭിച്ച സ്ഥാപനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]]
9p6aho830fws0ttgrf3jfmssgnbmu2x
തൊട്ടാവാടി (ചലച്ചിത്രം)
0
389137
4631098
4579929
2026-06-18T14:07:49Z
Malikaveedu
16584
4631098
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Thottavadi}}
{{Infobox film|name=|image=|caption=|director= [[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ (സംവിധായകൻ)|എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]]|producer= [[ഡോ. ടി വി ജോസ്]] |writer=[[ഡോ. ടി വി ജോസ്]] |dialogue=[[പാറപ്പുറത്ത് ]] |lyrics=[[വയലാർ രാമവർമ്മ|വയലാർ]] |screenplay=[[പാറപ്പുറത്ത് ]] |starring= [[പ്രേം നസീർ]] <br>[[ജയഭാരതി]] <br>[[അടൂർ ഭാസി]] <br>[[ശ്രീലത നമ്പൂതിരി]] | music = [[എൽ.പി.ആർ. വർമ്മ]]| cinematography = [[പി.രാമസ്വാമി]]| editing = [[വി.പി. കൃഷ്ണൻ]]| studio = അതുല്യ പ്രൊഡക്ഷൻസ്| distributor = പോപ്പുലർ ഫിലിംസ്
| released = {{Film date|1973|10|25|df=y}}
| country = [[Ind]]
| language = [[മലയാളം]]
}}
[[എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 1973 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ചലച്ചിത്രമാണ് '''തൊട്ടാവാടി'''<ref>{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=475|title=തൊട്ടാവാടി (1973)|accessdate=2019-12-20|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref>. [[പ്രേം നസീർ]], [[ജയഭാരതി]], [[അടൂർ ഭാസി]], [[ശ്രീലത നമ്പൂതിരി]] എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[എൽ.പി.ആർ. വർമ്മ]] സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?2389|title=തൊട്ടാവാടി (1973)i|accessdate=2019-12-20|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2015-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150317153644/http://malayalasangeetham.info/m.php?2389|url-status=dead}}</ref>വയലാറാണ് പാട്ടുകളെഴുതിയത്<ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/thottavadi-malayalam-movie/|title=തൊട്ടാവാടി (1973)|accessdate=2019-12-20|publisher=spicyonion.com|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221151723/https://spicyonion.com/title/thottavadi-malayalam-movie/|url-status=dead}}</ref> ഉപാസന. ഉപാസന എന്ന പ്രശസ്തഗാനം ഈ ചിത്രത്തിലേതാണ്.
==കഥാംശം==
പെട്ടെന്ന് വാടുന്ന, സംശയിക്കുന്ന, വികാരതരളിതരായ, കുറേ തൊട്ടാവാടികളുടെ കഥ.സമ്പന്നനായ വാസുപിള്ള([[കൊട്ടാരക്കര ശ്രീധരൻ നായർ]]) മദ്ധ്യവയസ്കനായ അവിവാഹിതനാണ്. അയാളൂടെ ചേച്ചി ഭാഗീരഥി ([[ടി ആർ ഓമന]]) മാത്രമാണ് ബന്ധുവായുള്ളത്. ചേച്ചി എപ്പൊഴും അയാളെ വിവാഹത്തിനു നിർബന്ധിക്കുന്നു. അവരുടെ പാൽക്കാരനായ കുട്ടൻ നായരും([[ശങ്കരാടി]]) ഭാര്യ കമലാക്ഷിയും([[അടൂർ പങ്കജം]]) അവരുടെ മകൾ സാവിത്രിയും([[ജയഭാരതി]]) അടുത്താണ് താമസം. ഒരിക്കൽ സാവിത്രിയെ കണ്ട പിള്ള അവളെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നു. പക്ഷേ ആ പെൺകുട്ടി കിടപ്പറയിൽ പരാജയമായിരുന്നു.പിള്ള സമീപിക്കുമ്പോൾ എന്തോ ഭയം അവളെ അലട്ടുന്നു. വീട്ടിലെ ഭൃത്യരായ മാധവനും([[പറവൂർ ഭരതൻ]]) ഭാര്യ ഗൗരിക്കും([[കെ പി എ സി ലളിത]]) കുഞ്ഞുണ്ട്രായതോടെ തനിക്കും ഗർഭമുണ്ടെന്ന് അവൾക്ക് തോന്നുന്നു. ഡോ. ജോൺ([[പ്രേംനസീർ]]) ആണ് അവളെ ചികിത്സിക്കുന്നത്. മനശ്ശാസ്ത്രസമീപനത്തോടെ അവളുമായി അടുത്തിടപഴകി ഡോ. രോഗവിമുക്തയാക്കുന്നു. പിള്ളയുമായുള്ള കിടക്കയിലെ ഭയമൊഴിഞ്ഞ അവൾ ഗർഭിണിയാകുന്നു. വ്യാജഡോക്ടർ ആയ മേനോൻ([[അടൂർ ഭാസി]]) സുഭാഷിണി സിസ്റ്ററുമായുള്ള([[മീന]]) മരുന്നു കടത്തലിൽ ആണ്. ഇത് ഡൊ.ജോൺ കണ്ടുപിടിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവർ ഡോ. ജോണിനെതിരെ അപവാദം പറയുന്നു. ഡോ. ജോണിനോടുള്ള സാവിത്രിയുടെ അടുപ്പം വാസുപ്പിള്ളയേയും സംശയത്തിലാക്കുന്നു. നിറഗർഭമുള്ള അവളെ പിള്ള തൊഴിക്കുന്നു. അവൾ ഐ.സിയുവിൽ ആകുന്നു. കിഞ്ഞുജനിക്കുന്നു. പക്ഷേ സാവിത്രിയുടെ മനോനില തകരുന്നു.
==താരനിര<ref>{{cite web|title=തൊട്ടാവാടി (1973)|url=https://m3db.com/film/992|publisher=മലയാളം മൂവി&മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2019-12-20|}}</ref>==
{| class="wikitable"
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
| 1 || [[പ്രേംനസീർ]]||ഡോ. ജോൺ
|-
|2 || [[ജയഭാരതി]]||സാവിത്രി
|-
| 3 || [[അടൂർ ഭാസി]]||മേനോൻ ഡോക്ടർ
|-
|4 || [[കൊട്ടാരക്കര ശ്രീധരൻ നായർ]]||വാസു പിള്ള
|-
|5 || [[മീന]]||സുഭാഷിണി സിസ്റ്റർ
|-
| 6 || [[ശ്രീലത നമ്പൂതിരി]]||സിസ്റ്റർ
|-
| 7 || [[ശങ്കരാടി]]||കുട്ടൻ നായർ (സാവിത്രിയുടെ അച്ഛൻ)
|-
|8 || [[അടൂർ പങ്കജം]]||കമലാക്ഷി (സാവിത്രിയുടെ അമ്മ)
|-
| 9 || [[ടി ആർ ഓമന]]|| ഭാഗീരഥി ( വാസുവിന്റെ ചേച്ചി)
|-
| 10 ||[[പറവൂർ ഭരതൻ]]||മാധവൻ (വാസുവിന്റെ ഭൃത്യൻ)
|-
| 11 || [[കെ പി എ സി ലളിത]]||ഗൗരി (വാസുവിന്റെ ഭൃത്യ)
|-
|12 || [[ടി എസ് മുത്തയ്യ]]||അച്ചൻ
|-
|1 3 || [[ഉഷ]]||സിസ്റ്റർ
|-
|14 || [[പ്രേം നവാസ്|പ്രേംനവാസ്]]||ബാബു
|-
|15 || [[വിജയകുമാരി]]||
|-
|16 || [[അമ്പിളി]]||
|-
| 17 || [[രാധിക]]||
|-
|18 || [[റോസമ്മ]]||
|-
| 19 || [[ഗ്ലോറി]]||
|-
| 20 ||[[അമ്പലപ്പുഴ രാജമ്മ]]||
|-
|21 || [[പ്രിൻസ്]]||
|-
|22 || [[പ്രേംചന്ദ്]]||
|-
| 23 || [[ഫ്രാൻസിസ്]]||
|-
|24 || [[മധു വള്ളംകുളം]]||
|-
|25 || [[റോയ്]]||
|-
| 26 || [[ജൂനിയർ സത്യൻ]]||
|-
| 27 || [[ജൂനിയർ പ്രേംജി]]||
|-
|28 || [[മോഹൻ ഡി കുറിച്ചി]]||
|-
| 29 ||[[എൻ എം മൂസ്സത്]]||
|-
| 30 ||[[അനിത]]||
|-
|31 || [[പി സി ജോർജ്ജ്]]||
|-
|32 || [[ആന്റണി]]||
|-
| 33 || [[ഭുവന]]||
|}
==പാട്ടരങ്ങ്<ref>{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?2389 |title=തൊട്ടാവാടി (1973) |accessdate=2019-12-20 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2015-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150317153644/http://malayalasangeetham.info/m.php?2389 |url-status=dead }}</ref>==
[[വയലാർ രാമവർമ്മ]] രചിച്ച ഗാനങ്ങൾക്ക് സംഗീത സംവിധാനം [[എൽ.പി.ആർ. വർമ്മ]]. നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നു.
{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CCCCCF" align="center"
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' ||'''രാഗം'''
|-
| 1 || ആവേമറിയ ||[[എസ് ജാനകി]] ||
|-
| 2 || ചെമ്പകമോ ചന്ദനമോ ||[[കെ ജെ യേശുദാസ്]] ||
|-
| 3 || ഗോതമ്പുവയലുകൾ ||[[എസ് ജാനകി]] ||
|-
| 4 || പിതാവേ ||[[കെ ജെ യേശുദാസ്]] ||
|-
| 5 || ഉപാസനാ ഉപാസനാ ||[[പി ജയചന്ദ്രൻ]] || [[മോഹനം]]
|-
| 6 ||വീണേ വീണേ ||[[പി സുശീല]] ,[[രാജു ഫെലിക്സ്]]||
|}
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
* {{YouTube|id=uaV_ATZoVPQ തൊട്ടാവാടി (1973)}}
* {{IMDB title|0277383|തൊട്ടാവാടി (1973)}}
[[വർഗ്ഗം:1973-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:വി.പി. കൃഷ്ണൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വയലാറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]]
{{പ്രേംനസീർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}}[[വർഗ്ഗം:നസീർ-ജയഭാരതി ജോഡി]]
[[വർഗ്ഗം:ജയഭാരതി അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം. കൃഷ്ണൻ നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മീന (പഴയ) അഭിനയിച്ച ചലചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ശങ്കരാടി അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എൽ. പി ആർ വർമ്മ ഈണം നൽകിയ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:വയലാർ-എൽ.പി.ആർ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അടൂർ ഭാസി അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
0u88kiu3hsg5nxe7uasy49fa2bhmvty
ഇന്ദുമതീസ്വയംവരം
0
411440
4631133
3968805
2026-06-18T16:27:48Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631133
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Indumatheeswayamvaram}}
{{Infobox Book
| name =ഇന്ദുമതീസ്വയംവരം
| title_orig =
| translator =
| image = [[File:INDUMATHEESVAYAMVARAM - ഇന്ദുമതീസ്വയംവരം - 1890.jpg|150ബിന്ദു]]
| image_caption = പ്രധാനതാൾ
| author = പടിഞ്ഞാറേകോവിലകത്തു അമ്മാമൻ രാജാ
| illustrator =
| cover_artist =
| country = ഇന്ത്യ
| language = മലയാളം
| genre = നോവൽ
| publisher =
| release_date = 1890
| english_release_date =
| media_type =
| pages = 124
| isbn =
}}
കോഴിക്കോട് പടിഞ്ഞാറേകോവിലകത്തു അമ്മാമൻ രാജാ 1890-ൽ രചിച്ച മലയാളത്തിലെ ആദ്യകാല നോവലുകളിൽ ഒന്നാണ് '''ഇന്ദുമതീസ്വയംവരം'''. ഇതിന്റെ അച്ചടിപ്പുസ്തകം [[ട്യൂബിങ്ങൻ സർവ്വകലാശാല|ട്യൂബിങ്ങൻ സർവ്വകലാശാലയിലെ]] ഗുണ്ടർട്ട് ശേഖരത്തിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. 124 താളുകളുള്ള പുസ്തകത്തിൽ 9 അദ്ധ്യായങ്ങളുണ്ട്. കോഴിക്കോട് ഭാരതി പ്രസ്സിലാണ് പുസ്തകം അച്ചടിച്ചിരിക്കുന്നത്.
==അവലംബം==
{{Reflist}}
* [https://web.archive.org/web/20180322011232/http://shijualex.in/1890-indumathi_swayamvaram/ 1904-ലെ രണ്ടാം ക്ലാസ്സ് പാഠപുസ്തകം, ഗ്രന്ഥപ്പുര, ഷിജു അലക്സ്]
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* [[: File:Indumatheeswayamvaram-ഇന്ദുമതീസ്വയംവരം - 1890.pdf|പുസ്തകം വിക്കികോമൺസിൽ]]
* [http://idb.ub.uni-tuebingen.de/diglit/CiXIV262/0010?sid=e0de45ca0dbf333e6ee0b0a42b234dce പുസ്തകം ട്യൂബിങ്ങൻ സർവ്വകലാശാല വെബ്സൈറ്റിൽ]
{{novel-stub}}
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളം അച്ചടിയുടെ ചരിത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ മലയാളം നോവലുകൾ]]
71s70s7gcob1xc27krp2cnvr6ayyq2v
ആർകൈവ്
0
411673
4631084
3801513
2026-06-18T13:31:36Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631084
wikitext
text/x-wiki
{{PU|ARKive}}
{{distinguish|ആർക്കൈവ്}}
{{Infobox Website
| name = ARKive - Images of Life on Earth
| logo =
| screenshot =
| caption =
| url = [http://www.arkive.org www.arkive.org]
| commercial =
| type = [[വിജ്ഞാനകോശം]]
| language = [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| registration =
| owner =
| launch date = {{Start date|2003|05|20|df=y}}
| current status =
| author = [[Wildscreen]]
| alexa = {{IncreaseNegative}} 46,220 ({{as of|2016|8|12|alt=August 2016}})<ref name="alexa">{{cite web |url= http://www.alexa.com/siteinfo/arkive.org |title= Arkive.org Site Info |publisher= [[Alexa Internet]] |accessdate= 12 August 2016 |archive-date= 2019-03-25 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190325163311/https://www.alexa.com/siteinfo/arkive.org |url-status= dead }}</ref><!--Updated monthly by OKBot.-->
}}
വന്യജീവികളുടെ ചിത്രവിധാനത്തെ ജീവാപായം നേരിടുന്ന ജീവികളുടെ പരിപാലനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുക എന്ന നിയോഗത്തോടെ തുടങ്ങിയ ആഗോള സംരംഭമാണ് '''ആർകൈവ് ''', '''ARKive'''.<ref name="about">{{cite web|url=http://www.arkive.org/about/|title=About ARKive|work=ARKive|accessdate=12 July 2011| archiveurl= https://web.archive.org/web/20110701182614/http://www.arkive.org/about/| archivedate= 1 July 2011 <!--DASHBot-->|url-status=live}}</ref><ref name="about2017">{{cite web|url=http://www.arkive.org/about/|title=About Arkive|work=Arkive|publisher=Wildscreen|accessdate=25 July 2017| archiveurl= https://web.archive.org/web/20170713182635/http://www.arkive.org/about/| archivedate= 13 July 2017|url-status=live}}</ref> ഇതിനായി ചലച്ചിങ്ങൾ, ഛായാപടങ്ങൾ, ശബ്ദരേഖകൾ, എന്നിവ ഉണ്ടാക്കി ഒരു കേന്ദ്രീകൃത ഡിജിറ്റൽ ശേഖരത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നു.<ref name="about" /> [[റെഡ് ലിസ്റ്റ് |റെഡ് ലിസ്റ്റിലുള്ള]] 17,000 ഭീഷണിനേരിടുന്ന സ്പീഷീസുകളുടെ ദൃശ്യശ്രവണ ചലച്ചിങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയാണ് ആർകൈവിന്റെ പ്രഥമ പരിഗണന.<ref name="about" />
[[ഇംഗ്ലണ്ട്|ബ്രിട്ടണിൽ]] [[Bristo|ബ്രിസ്റ്റോൾ]] ഉള്ള വിദ്യാഭ്യാസ ധർമ്മസ്ഥാപനമായ [[Wildscreen|വൈൽഡ്സ്ക്രീൻ]] ആണ് ഈ പദ്ധതി തുടങ്ങിയത്.<ref>{{EW charity|299450|Wildscreen}}</ref><ref name="Wildscreen-About">{{cite web|url=http://www.wildscreen.org.uk/about|title=Wildscreen - About|accessdate=12 July 2011|archive-date=2013-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130821233605/http://wildscreen.org.uk/about|url-status=dead}}</ref> ഇതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ നാക്കിയിരിക്കുന്നത് [[ഹ്യൂലറ്റ് പക്കാർഡ്]] ആണ്.<ref name="HP1">{{cite web|url=http://www.hpl.hp.com/research/ssrc/services/publishing/arkive/ |title=HP Labs : Solutions and Services Research : Technology for Services : Services for Digital Publishing : ARKive |work=[[Hewlett-Packard]] |accessdate=12 July 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110120025341/http://www.hpl.hp.com/research/ssrc/services/publishing/arkive/ |archivedate=20 January 2011 }}</ref>
ആർകൈവിനു പിൻബലം നൽകുന്നത് [[ബേർഡ് ലൈഫ് ഇന്റർനാഷണൽ]], [[Conservation International]], [[ഇന്റർനാഷണൽ യൂണിയൻ ഫോർ ദ കൺസർവേഷൻ ഓഫ് നേച്ചർ ആൻഡ് നാച്ചുറൽ റിസോഴ്സ്|ഐ.യു.സി.എൻ]], [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ]] [[World Conservation Monitoring Centre]] (UNEP-WCMC), [[വേൾഡ് വൈഡ് ഫണ്ട് ഫോർ നേച്ചർ]] (WWF) തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ പരിപാലന സംഘടനകളാണ്;<ref name="about" /> കൂടാതെ പ്രമുഖ വിദ്യാഭ്യാസ-ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളായ [[Natural History Museum, London|Natural History Museum]]; [[Royal Botanic Gardens, Kew]]; [[സ്മിത്സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ]] എന്നിവയും.<ref name="about" /> [[എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ലൈഫ്]] ന്റെ ആധികാരിക ഉപദേശകസമിതിയിൽ ആർകൈവ് അംഗമാണ് .<ref name="about" />
വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികളെക്കുറിച്ചും<ref name="GEOutreach">{{cite web|url=http://earth.google.com/outreach/showcase.html|title=Google Earth Outreach|work=[[Google Search]]|accessdate=12 July 2011| archiveurl= https://web.archive.org/web/20110716075715/http://earth.google.com/outreach/showcase.html| archivedate= 16 July 2011 <!--DASHBot-->|url-status=live}}</ref> [[മെക്സിക്കോ കടലിടുക്ക്]] ഇലെ ജീവികളെക്കുറിച്ചുമായി<ref name="GEOutreach" /> രണ്ട് ആർകൈവ് അടുക്കുകൾ [[Google Earth Outreach]] [[ഗൂഗിൾ എർത്ത്]] നുവേണ്ടി നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇതിന്റെ ആദ്യഭാഗം [[Wildscreen]] രക്ഷാധികാരിയായ [[David Attenborough]] ആണ് ഏപ്രിൽ 2008-ൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.<ref name="GEO-launch">{{cite web|url=http://www.arkive.org/news/press-release-20080410-launch-of-arkive-google-earth-layer.html |title=Attenborough launches Wildscreen's Google Earth Layer - Press release 10 Apr 08 - ARKive |date=2008-04-10 |publisher=[[Wildscreen]] |accessdate=12 July 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120317000607/http://www.arkive.org/news/press-release-20080410-launch-of-arkive-google-earth-layer.html |archivedate=17 March 2012 }}</ref>
==ചരിത്രം==
[[File:David Attenborough.jpg|thumb|260px|left|[[ഡേവിഡ് ആറ്റൻബറോ]]]]
20 May 2003-ൽ ആണ് പ്രകൃതിചരിത്ര അവതാരകനായ [[ഡേവിഡ് ആറ്റൻബറോ]] ഈ പദ്ധതി ഔദ്യോഗികമായി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.<ref name="scotsman">{{cite news |url=http://living.scotsman.com/features/The-animals-came-in-bit.2428238.jp |title=The animals came in bit by byte |author=Gilchrist, Jim |publisher=''[[The Scotsman]]'' |date=2003-05-17}}</ref><ref name="bbc2">{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/bristol/3041813.stm |title=Digital Noah's Ark launched |publisher=[[BBC News]] |date=2003-05-20}}</ref><ref name="arkive">{{cite web |url=http://www.arkive.org/about/wildscreen.html |title=About ARKive: Wildscreen |publisher=ARKive.org |accessdate=7 April 2009 |archive-date=2009-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090214145905/http://www.arkive.org/about/wildscreen.html |url-status=dead }}</ref><ref name="ARKive-2011-2015">{{cite journal|title=ARKive 2011-2015 (brochure)|publisher=ARKive}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/conservation/story/0,,969572,00.html|publisher=''The Guardian''|title=Arkive sets sail on the web|accessdate=2 July 2007 | location=London | first=Ashley | last=Davies | date=2003-05-20}}</ref><ref name="2002-12">{{cite web|url=http://www.arkive.org.uk/|title=December 2002 version|publisher=[[Wildscreen]]|accessdate=12 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20021201024509/http://www.arkive.org.uk/|archivedate=2002-12-01}}</ref> ആദ്ദേഹം ഈ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന കാരണക്കാരനും [[ബി.ബി.സി.|ബി.ബി.സി. പ്രകൃതി ചരിത്ര ഘടകത്തിന്റെ]] മുൻ തലവനായിരുന്ന [[Christopher Parsons]]-ന്റെ ദീർഘകാല സഹപ്രവർത്തകനും സുഹൃത്തുമായിരുന്നു. [[Christopher Parsons]]-നു പദ്ധതിയുടെ ഫലം കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; അർബുദം ബാധിച്ചു അദ്ദേഹം തന്റെ 70-ആം വയസ്സിൽ 2002-ൽ മരണത്തിനു കീഴടങ്ങി.<ref name="obit1">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/media/2002/nov/14/bbc.guardianobituaries |title=Obituary: Christopher Parsons |author=Paine, Barry |publisher=''[[The Guardian]]'' |date=2002-11-14}}</ref>
വന്യജീവി ചലച്ചിത്രങ്ങളും ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും സുരക്ഷിതമായി ഒരു കേന്ദ്രീകൃത സ്ഥലത്ത് സൂക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത [[Christopher Parsons]] തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അത്തരം രേഖകളെല്ലാം വളരെ അസൃദ്ധമായി യാതൊരു അടുക്കും ചിട്ടയുമില്ലാതെ പൊതുജനത്തിന് ഒട്ടും പ്രാപ്യമല്ലാത്തരീതിയിൽ മിക്കവാറും നശിച്ചുപോകാവുന്ന രീതിയിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചു.<ref name="obit1" /> ഈ രേഖകൾ പരിസ്ഥിതി അവബോധം വളർത്തുവാൻ ശക്തമായ ഒരു ആയുധമായി ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു. ആ രേഖകളുടെ പരിപാലനവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം പോലെത്തന്നെ പ്രധാനമാണെന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി. കാരണം, വംശനാശത്തിന്റെയും വാസസ്ഥലനാശത്തിന്റെയും വേഗത നോക്കിയാൽ ഈ ചിത്ര-ശബ്ദ രേഖകൾ മാത്രമേ ചിലജീവികൾ ഈ ഭൂമിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതിന്റെ ഏക പൈതൃകം.
അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഈ വീക്ഷണത്തിന് [[ബി.ബി.സി.]],<ref name="scotsman" /> [[Granada Television|Granada]],<ref name="scotsman" /> international state broadcasting corporations<ref name="scotsman" />, [[നാഷനൽ ജ്യോഗ്രാഫിക് സൊസൈറ്റി|''നാഷനൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്'' മാസിക]];<ref name="scotsman" /> തുടങ്ങിയ പ്രക്ഷേപണ സ്ഥാപങ്ങളുടെയും [[കോർണെൽ സർവ്വകലാശാല]] പോലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങളുടെയും.<ref name="scotsman" /> പിന്തുണ ലഭിച്ചു.
1980 കളിൽ ആർകൈവ് നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രായോഗികതാ പഠനം നടത്തിയത് [[John Burton (conservationist)|John Burton]] എന്ന പരിപാലകനാണ്.<ref name="WLT">{{cite web|url=http://www.worldlandtrust.org/about/biographies.htm|title=About the World Land Trust: Staff Biographies|publisher=[[World Land Trust]]|accessdate=12 July 2011|archive-date=2011-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110913074515/http://www.worldlandtrust.org/about/biographies.htm|url-status=dead}}</ref> പക്ഷെ ആ സമയത്ത് അതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യക്കുള്ള ചെലവ് വളരെ കൂടുതലായിരുന്നു.<ref name="HP">{{cite web |url=http://www.thefreelibrary.com/HP+Helps+The+Wildscreen+Trust+Create+ARKive%3A+ARKive+Provides+Digital...-a0102007545 |title=HP Helps The Wildscreen Trust Create ARKive: ARKive Provides Digital Safe Haven for Records of Endangered Species |publisher=Business Wire |date=2003-05-20 |access-date=2018-02-16 |archive-date=2018-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180215143924/https://www.thefreelibrary.com/HP+Helps+The+Wildscreen+Trust+Create+ARKive%3a+ARKive+Provides+Digital...-a0102007545 |url-status=dead }}</ref> ഒരു ദശാബ്ദത്തിനുശേഷം നിർമ്മാണച്ചെലവ് കുറഞ്ഞപ്പോളാണ് പദ്ധതിയുടെ നിർമ്മാണം തുടങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞത്.
1997-ൽ [[Heritage Lottery Fund]]-ഉം<ref name="Wildscreen-History">{{cite web|url=http://www.wildscreen.org.uk/about-history|title=Wildscreen - History|accessdate=12 July 2011|archive-date=2010-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20100908155446/http://www.wildscreen.org.uk/about-history|url-status=dead}}</ref> 2000-ൽ [[New Opportunities Fund]]-ഉം <ref name="Wildscreen-History" /> ചേർന്ന് രണ്ടു ദശലക്ഷം പൗണ്ട് അനുവദിച്ചു. അങ്ങനെ ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ സഹസ്രാബ്ദ ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഹ്യൂലറ്റ് പക്കാർഡ്ന്റെ സമാഹരണ-വീണ്ടെടുക്കൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുപയോഗിച്ഛ് ആർകൈവിന്റെ നിർമ്മാണം തുടങ്ങി.<ref name="HP" /><ref name="HP1" /> ഒരു മൂലരൂപം ഏപ്രിൽ 1999-ൽ സാധ്യമായി.<ref name="Prototype">{{cite web|url=http://www.arkive.org.uk/choice.html|title=April 1999 version|publisher=Wildscreen|accessdate=12 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/19990422061755/http://www.arkive.org.uk/choice.html|archivedate=1999-04-22}}</ref><ref name="2002-12" /><ref name="2000-06">{{cite web|url=http://www.arkive.org.uk/|title=June 2000 version|publisher=Wildscreen|accessdate=12 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20000619091734/http://www.arkive.org.uk/|archivedate=2000-06-19}}</ref><ref name="2001-09">{{cite web|url=http://www.arkive.org.uk/|title=September 2001 version|publisher=Wildscreen|accessdate=12 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010923023705/http://www.arkive.org.uk/|archivedate=2001-09-23}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.arkive.org.uk/|title=April 2003 version|publisher=Wildscreen|accessdate=12 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030410162745/http://www.arkive.org.uk/|archivedate=2003-04-10}}</ref>
ഉദ്ഘാടനദിവസമായപ്പോഴേക്കും 1,000 [[ഗുരുതരമായ വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലുള്ള ജീവി വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഗുരുതരമായ വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലുള്ള]] ജീവജാലങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങളും ശബ്ദരേഖകളും ഉൾപ്പെടുത്തി. പിന്നീട് ഓരോമാസവും കൂടുതൽ വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിയ ജീവികളുടെ ദൃശ്യശ്രാവ്യ വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി. 2006 ആയപ്പോഴേക്കും 2,000 സ്പീഷീസുകളുടെ 15,000 നിശ്ചലചിത്രങ്ങളും 50 മണിക്കൂർ ചലച്ചതിത്രവും ഉൾപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞു.<ref name="WotY">{{cite web|url=http://www.arkive.org/pressReleases/suntimes010106.html|publisher=''ARKive''|title=ARKive named as Sunday Times website of the year|date=2006-01-01|accessdate=2 July 2007 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070609145850/http://www.arkive.org/pressReleases/suntimes010106.html |archivedate = 2007-06-09}}</ref> 2010 ആയപ്പോഴേക്കും 5,500 ദായകരിൽനിന്നുമായി 70,000 ചലച്ചിത്രങ്ങളും 12,000 സ്പീഷീസുകളുടെ ചിത്രങ്ങളും ലഭിച്ചു.<ref name="AR-2010">{{cite book |title=WildScreen Annual Review 2010 |url=http://www.wildscreen.org.uk/downloads/AnnualReview2010.pdf |accessdate=11 July 2011 |publisher=[[Wildscreen]] |archive-date=2011-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715110342/http://www.wildscreen.org.uk/downloads/AnnualReview2010.pdf |url-status=dead }}</ref>
== അംഗീകാരം ==
ആർകൈവ് [[Sunday Times]] 'വെബ്സൈറ്റ് ഓഫ് ദി ഇയർ 2005' ആയ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="WotY" /> 2010 [[Webby Award]]ഉം ആർകൈവിനു ലഭിച്ചു.<ref name="AR-2010" /><ref name="Webby">{{cite web|url=http://www.webbyawards.com/webbys/current_honorees.php?media_id=96&category_id=21&season=14 |title=Webby Honorees |accessdate=12 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110607062013/http://www.webbyawards.com/webbys/current_honorees.php?media_id=96&category_id=21&season=14 |archivedate=7 June 2011 |url-status=dead }}</ref> 2010-ൽ Association of Educational Publishers ന്റെ 'Distinguished Achievement Award' ഉം ലഭിച്ചു.<ref name="AR-2010" /><ref name="AEP2010">{{cite web|url=http://www.aepweb.org/awards/10tech.htm |title=AEP Awards - Distinguished Achievement Award Winners - Technology and New Media |accessdate=12 July 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110930230825/http://www.aepweb.org/awards/10tech.htm |archivedate=30 September 2011 }}</ref>
== ഇതും കാണുക ==
* [[കാറ്റലോഗ് ഓഫ് ലൈഫ്]]
* [[എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ലൈഫ്]]
== അവലംബം ==
{{reflist}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==
* [http://www.arkive.org Official ARKive site]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160427162729/http://www.arkive.org/ |date=2016-04-27 }}
* [https://web.archive.org/web/20110120025341/http://www.hpl.hp.com/research/ssrc/services/publishing/arkive/ Technical specifications from Hewlett-Packard]
* [http://eol.org/content_partner/agreement/5978 Memorandum of Understanding with Encyclopedia of Life]{{dead link|date=June 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{threatened species}}
[[വർഗ്ഗം:പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണ വെബ്സൈറ്റുകൾ]]
mgk5mdywgurxx4admpudsx0kdc6bm6z
ഇന്ത്യയിലെ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലങ്ങൾ
0
412974
4631123
3970969
2026-06-18T15:23:28Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631123
wikitext
text/x-wiki
{{Wildlife of India}}
ഇന്ത്യാ ഗവണ്മെന്റ് രാജ്യത്ത് 18 '''സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലങ്ങൾ''' ([[ഇംഗ്ലീഷ്]] : '''Biosphere reserves of India''') സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്,<ref name="MOEF 2011" /> (categories roughly corresponding to [[IUCN]] Category V [[Protected areas]]), വളരെ വിശാലമായ പ്രദേശമാകെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന വനമേഖലകൾ ഇങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു (ഇത് [[National Park|ദേശീയോദ്യാനത്തേക്കാളും]] [[Animal Sanctuary|വന്യജീവി സങ്കേതത്തേക്കാളും]] എല്ലാം വിസ്തൃതിയിൽ വലുതായിരിക്കും). ഒന്നോ ഒന്നിലിഅധികമോ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും, വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളും സംരക്ഷിത ജൈവമേഖലയ്ക്കുള്ളിൽ വരാം. ഇത്തരത്തിലുള്ള ജൈവമണ്ഡലങ്ങൾ വഴി അവിടത്തെ [[Flora|സസ്യജാലത്തെയും]] [[Fauna|ജന്തുജാലത്തേയും]] മാത്രമല്ല സംരക്ഷിക്കുന്നത്, അവിടെ അധിവസിക്കുന്ന് മനുഷ്യ സമൂഹങ്ങൾക്കും ഇതുവഴി സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.
== അന്തർദേശീയ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലങ്ങൾ ==
പതിനെട്ട് ജൈവമണ്ഡലങ്ങളിൽ പത്തെണ്ണം [[World Network of Biosphere Reserves|അന്താരാഷ്ട്ര സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലങ്ങളുടെ ശൃംഖല]]<nowiki/>യിൽ ഭാഗമാണ്. [[UNESCO|യുനെസ്കോയുടെ]] [[Man and the Biosphere|മനുഷ്യനും ജൈവമണ്ഡലവും]] (MAB) എന്ന പദ്ധതി പ്രകാരമാണിത്. ഇത്തരത്തിൽ അന്തർദേശീയ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലങ്ങൾ ഇവയാണ് <ref name="MOEF 2011" /><ref name="UNESCO 2012" /><ref>[http://www.unesco.org/mab/BRs/AsiaBRlist.shtml#I UNESCO, Man and the Biosphere (MAB) Programme list]</ref><ref>[http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/20_sites_added_to_unescos_world_network_of_biosphere_reserve/#.Vu834_krLIU "20 new Biosphere Reserves added"]</ref>
{| class="wikitable sortable"
!പേര്
!സംസ്ഥാനങ്ങൾ
!വർഷം
|-
|[[Nilgiri Biosphere Reserve|നീലഗിരി സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Tamil Nadu|തമിഴ് നാട്]], [[Kerala|കേരളം]], [[Karnataka|കർണാടകം]]
|2000
|-
|[[Gulf of Mannar Biosphere Reserve|മന്നാർ ഉൾക്കടൽ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Tamil Nadu|തമിഴ് നാട്]]
|2001
|-
|[[Sundarbans|സുന്ദർബൻസ് സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[West Bengal|പശ്ചിം ബംഗ]]
|2001
|-
|[[Nanda Devi Biosphere Reserve|നന്ദാ ദേവി സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Uttarakhand|ഉത്തരാഖണ്ഡ്]]
|2004
|-
|[[Nokrek Biosphere Reserve|നോക്രെക് സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Meghalaya|മേഘാലയ]]
|2009
|-
|[[Pachmarhi Biosphere Reserve|പഞ്ച്മാരി സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Madhya Pradesh|മധ്യപ്രദേശ്]]
|2009
|-
|[[Simlipal Biosphere Reserve|സിമ്ലിപാൽ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Odisha|ഒഡീഷ]]
|2009
|-
|[[Great Nicobar Biosphere Reserve|ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Great Nicobar|ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ]]
|2013
|-
|-
|[[Achanakmar-Amarkantak Biosphere Reserve|അചനക്മാർ-അമർകണ്ഡക് സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Chhattisgarh|ഛത്തീസ്ഗഢ്]], [[Madhya Pradesh|മധ്യപ്രദേശ്]]
|2012<ref name="UNESCO 2012">[http://www.unesco.org/new/en/natural-sciences/about-us/single-view/news/20_new_biosphere_reserves_added_to_unescos_man_and_the_biosphere_mab_programme/ UNESCO "20 new Biosphere Reserves added to UNESCO’s Man and the Biosphere (MAB) Programme"], 11 July 2012</ref>
|-
|[[Agasthyamalai Biosphere Reserve|അഗസ്ത്യമല സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Kerala|കേരളം]] and [[Tamil Nadu|തമിഴ് നാട്]]
|2016<ref name="UNESCO 2016">[http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/20_sites_added_to_unescos_world_network_of_biosphere_reserve/#.Vu834_krLIU "20 new Biosphere Reserves added"], 19 March 2016</ref>
|-
|}
== പട്ടിക ==
2009-ൽ, ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ശീത മരു പ്രദേശത്തെ ഭാരത സർക്കാർ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലത്തിൽ പെടുത്തിയിരുന്നു. 2010 സെപ്റ്റംബർ 20-ന് കേന്ദ്ര വനം പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം ആന്ധ്രാ പ്രദേശിലെ [[Seshachalam Hills|ശേഷാചല പർവ്വതനിരകളെ]] ഇന്ത്യയുടെ 17-ആമത്തെ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഏറ്റവും അവസാനമായി ഈ പദവി ലഭിച്ചത് മധ്യപ്രദേശിലെ പന്ന വനഭൂമിയ്ക്കാണ്. 2011 ഓഗസ്റ്റ് 25-നായിരുന്നു അത്.<ref name="MOEF 2011">[http://www.moef.nic.in/divisions/csurv/brs-list.pdf]</ref>
{| class="sortable wikitable"
|+ഇന്ത്യയുടെ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലങ്ങൾ (വിസ്തൃതി അനുസരിച്ച്)
!
!വർഷം
!പേര്
!സ്ഥാനം
!സംസ്ഥാനം
!തരം
!പ്രധാന ജീവികൾ
!വിസ്തൃതി
(km<sup>2</sup>)
|-
|1
|1986
|[[Nilgiri Biosphere Reserve|നീലഗിരി സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Waynad|വയനാട്]], [[നാഗർഹോളെ ദേശീയോദ്യാനം|നാഗർഹോളെ]], [[Bandipur National Park|ബന്ദിപ്പൂർ]] [[Mudumalai National Park|മുതുമലൈ]], [[Nilambur|നിലംബൂർ]], [[Silent Valley National Park|സൈലന്റ് വാലി]] എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ
|[[Tamil Nadu|തമിഴ് നാട്]], [[Kerala|കേരളം]], [[Karnataka|കർണാടകം]]
|[[Western Ghats|പശ്ചിമഘട്ടം]]
|[[Nilgiri tahr|വരയാട്]], [[lion-tailed macaque|സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്]]
| align="right" |5520
|-
|2
|1988
|[[Nanda Devi National Park|നന്ദാ ദേവി ദേശീയോദ്യാനവും]] സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലവും
|[[Chamoli District|ചമോലി ജില്ല]], [[Pithoragarh District|പിത്തോർഗഡ് ജില്ല]] & [[Bageshwar District|ബാഗേഷ്വർ ജില്ല]]
|[[Uttarakhand|ഉത്തരാഖണ്ഡ്]]
|[[Himalayas|പടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയം]]
|[[ഹിമപ്പുലി]], [[Himalayan Black Bear|ഹിമാലയൻ കരടി]]
| align="right" |5860
|-
|3
|1989
|[[Gulf of Mannar|മന്നാർ ഉൾക്കടൽ]]
|വടക്ക് രാമേശ്വരം മുതൽ തെക്ക് കന്യാകുമാരി വരെയുള്ള മന്നാർ ഉൾക്കടലിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഭാഗവും [[Sri Lanka|ശ്രീലങ്കയുടെ]] സമുദ്ര ഭാഗവും
|[[Tamil Nadu|തമിഴ് നാട്]]
|[[Coasts|തീരമേഖല]]
|[[Dugong|കടൽപ്പശു]]
| align="right" |10500
|-
|4
|1988
|[[Nokrek|നോക്രെക്]]
|[[ west Garo Hills|പടിഞ്ഞാറൻ ഗാരോ കുന്നുകൾ]]
|[[Meghalaya|മേഘാലയ]]
|[[East Himalayas|കിഴക്കൻ ഹിമാലയം]]
|[[Red panda|ചെമ്പൻ പാണ്ട]]
| align="right" |820. Parth tution
|-
|5
|1989
|[[Sundarbans|സുന്ദർബൻസ്]]
|[[ഗംഗ]], [[ബ്രഹ്മപുത്ര]] നദികളുടെ ഡെൽറ്റാ പ്രദേശം
|[[West Bengal|പശ്ചിം ബംഗ]]
|[[Gangetic Delta|ഗംഗാ ഡെൽറ്റ]]
|[[Royal Bengal tiger|രാജകീയ ബംഗാൾ കടുവ]]
| align="right" |9630
|-
|6
|1989
|[[Manas National Park|മാനസ്]]
|Part of [[Kokrajhar district|Kokrajhar]], [[Bongaigaon district|Bongaigaon]], [[Barpeta district|Barpeta]], [[Nalbari district|Nalbari]], [[Kamrup district|Kamrup]] and [[Darrang District|Darrang Districts]]
|[[Assam|ആസാം]]
|[[East Himalayas|കിഴക്കൻ ഹിമാലയം]]
|[[Golden langur|സ്വർണ്ണ കുരങ്ങ്]], [[red panda|ചെമ്പൻ പാണ്ട]]
| align="right" |2837
|-
|7
|1994
|[[Similipal National Park|സിമ്ലിപാൽ]]
|[[Mayurbhanj district|നയൂർഭഞ്ജ് ജില്ല]]<nowiki/>യുടെ ഭാഗം
|[[Odisha|ഒഡീഷ]]
|[[Deccan Peninsula|ഡെക്കാൻ ഉപദ്വീപ്]]
|[[Gaur|കാട്ടുപോത്ത്]], [[royal Bengal tiger|രാജകീയ ബംഗാൾ കടുവ]], [[Asian elephant|ഏഷ്യൻ ആന]]
| align="right" |4374
|-
|8
|1998
|[[Dihang-Dibang Biosphere Reserve|Dihang-Dibang]]
|[[Siang Valley|സിയാങ്]], [[Dibang Valley|ദിബാങ് താഴ്വരകൾ]]
|[[Arunachal Pradesh]]
|[[Eastern Himalaya|കിഴക്കൻern ഹിമാലയം]]
|[[Mishmi Takin]], [[Musk Deer|കേഴമാൻ]]
| align="right" |5112
|-
|9
|1999
|[[Pachmarhi Biosphere Reserve|പഞ്ച്മാർഹി സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Betul District|ബേതുൽ ജില്ല]], [[Hoshangabad District|ഹൊസൻഗാബാദ് ജില്ല,]] [[Chhindwara District|ഛിന്ദ്വാര ജില്ല]]
|[[Madhya Pradesh|മധ്യപ്രദേശ്]]
|[[Semi-Arid]]
|[[Giant squirrel|മലയണ്ണാൻ]], [[flying squirrel|പാറാൻ]]
| align="right" |4981.72
|-
|10
|2005
|[[Achanakmar-Amarkantak Biosphere Reserve|Achanakmar-Amarkantak സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|Part of [[Anuppur District|Annupur]], [[Dindori District|Dindori]] and [[Bilaspur District, Chhattisgarh|Bilaspur]] districts
|[[Madhya Pradesh|മധ്യപ്രദേശ്]], [[Chhattisgarh|ഛത്തീസ്ഗഢ്]]
|[[Maikala Hills]]
|[[Four-horned antelope|ഉല്ലമാൻ]], [[Indian wild dog|ഇന്ത്യൻ കാട്ടു നായ]], [[Sarus crane|സാരസ കൊക്ക്]], [[White-rumped vulture]], [[Philautus sanctisilvaticus]] (Sacred grove bush frog)
| align="right" |3835
|-
|11
|2008
|[[Great Rann of Kutch|ഗ്രേറ്റ് റാൻ ഒഫ് കച്ച്]]
|Part of [[Kutch district|Kutch]], [[Rajkot district|Rajkot]], [[Surendranagar]] and Patan Districts.
|[[Gujarat|ഗുജറാത്ത്]]
|[[Desert|മരുഭൂമി]]
|[[Indian wild ass|ഇന്ത്യൻ കട്ടുകഴുത]]
| align="right" |12454
|-
|12
|2009
|[[Cold Desert|ശീത മരുഭൂമി]]
|[[Pin Valley National Park]] and surroundings;Chandratal and Sarchu & Kibber Wildlife Sancturary
|[[Himachal Pradesh|ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
|പടിഞ്ഞാറൻ [[Himalayas|ഹിമാലയം]]
|[[Snow leopard|ഹിമപ്പുലി]]
| align="right" |7770
|-
|13
|2000
|[[Khangchendzonga|കാഞ്ചൻജംഗ]]
|[[Kangchenjunga|കാഞ്ചൻജംഗ]]
|[[Sikkim|സിക്കിം]]
|[[East Himalayas|കിഴക്കൻ ഹിമാലയം]]
|[[Snow leopard|ഹിമപ്പുലി]], [[red panda|ചെമ്പൻപാണ്ഡ്]]
| align="right" |2620
|-
|14
|2001
|[[Agasthyamalai Biosphere Reserve|അഗസ്ത്യമല സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Neyyar Wildlife Sanctuary|നെയ്യാർ]], [[Peppara|പേപ്പാറ]] [[Shenduruny Wildlife Sanctuary|ചെന്തുരുണി വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളുടെ]] ഭാഗങ്ങൾ
|[[Kerala|കേരളം]], [[Tamil Nadu|തമിഴ് നാട്]]
|[[Western Ghats|പശ്ചിമഘട്ടം]]
|[[Nilgiri tahr|വരയാട്]], [[Asian elephant|ആനകൾ]]
| align="right" |3500.08
|-
|15
|1989
|[[Great Nicobar Biosphere Reserve|ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാർ സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലം]]
|[[Andaman and Nicobar Islands|ആന്റമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളുടെ]] തെക്കേ അറ്റം
|[[Andaman and Nicobar Islands]]
|[[Islands]]
|[[Saltwater crocodile|കായൽ മുതല]]
| align="right" |885
|-
|16
|1997
|[[Dibru-Saikhowa|ദിബ്രു-സൈഖോവ]]
|[[Dibrugarh district|ദിബ്രുഗഢ്,]] [[Tinsukia district|തിൻസുകിയ ജില്ലകൾ]]
|[[Assam|ആസാം]]
|[[East Himalayas|കിഴക്കൻ ഹിമാലയം]]
|[[Golden langur|സ്വർണ്ണ കുരങ്ങൻ]]
| align="right" |765
|-
|17
|2010
|[[Seshachalam Hills|ശേഷാചലഗിരി]]
|ചിറ്റൂർ, കഡപ്പ ജില്ലകൾ
|[[Andhra Pradesh|ആന്ധ്രാ പ്രദേശ്]]
|[[Eastern Ghats|പൂർവ്വഘട്ടം]]
|[[Slender Loris]]
| align="right" |4755
|-
|18
|2011
|[[Panna National Park|പന്ന]]
|[[Panna District|പന്ന]], [[Chhatarpur District|ഛത്തർപുർ ജില്ലകൾ]]
|[[Madhya Pradesh|മധ്യപ്രദേശ്]]
|Catchment Area of the [[Ken River]]
|[[Tiger|കടുവ]], [[chital|പുള്ളിമാൻ]], [[chinkara|ചിങ്കാരമാൻ]], [[Sambar (deer)|മ്ലാവ്]], [[sloth bear|കരടി]]
| align="right" |2998.98
|-
|}
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|Biosphere reserves of India|<br/>Biosphere reserves of India}}
* [https://web.archive.org/web/20040509084830/http://www.wii.gov.in/nwdc/biosphere.htm Wildlife Institute of India webpage on India's സംരക്ഷിത ജൈവമണ്ഡലംs]
* [http://webarchive.loc.gov/all/20011125100208/http%3A//www.wcmc.org.uk/igcmc/parks/un93.html United Nations List of National Parks and Protected Areas: India (1993)]
* [http://www.envfor.nic.in/report/0102/chap03.html Ministry of Environment and Forests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060720181057/http://www.envfor.nic.in/report/0102/chap03.html |date=2006-07-20 }}
{{India topics}}{{Geography of India}}|}
283djk7968a2pzf5dbnl5923i2xn0cw
ഇങെ ലെഹ്മൺ
0
413076
4631109
4550597
2026-06-18T14:44:29Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631109
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Inge Lehmann}}
{{Infobox scientist
| image =Inge Lehman.jpg| alt =
| caption = Lehmann in 1932
| birth_date = {{birth date|df=y|1888|5|13}}
| birth_place = [[Copenhagen|കോപ്പൻഹേഗൻ]], ഡെൻമാർക്ക്
| death_date = {{death date and age|df=y|1993|2|21|1888|5|13}}
| death_place = കോപ്പൻഹേഗൻ, ഡെൻമാർക്ക്<ref name="DictSciBiography">{{cite web |title=Lehmann, Inge |url=http://www.encyclopedia.com/topic/Inge_Lehmann.aspx |work=[[Complete Dictionary of Scientific Biography]] |accessdate=15 October 2013 |year=2008 |publisher=Charles Scribner's Sons |location=Detroit, MI}}</ref>
| death_cause =
| resting_place = [[Hørsholm|ഹോർഷോം]] സെമിത്തേരി
| resting_place_co-ordinates = {{coord|55|52|14.06|N|12|30|16.01|E| display=inline,type:landmark_region:DK}}
| other_names =
| residence =
| citizenship =
| nationality =
| fields = [[seismology|സീസ്മോളജി]], [[geophysics|ജിയോഫിസിക്സ്]]
| workplaces = [[Geodætisk Institut|ജിയോഡെറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡെൻമാർക്ക്]]
| patrons =
| education =
| alma_mater = [[University of Copenhagen|കോപ്പൻഹേഗൻ സർവകലാശാല]], [[University of Cambridge|കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാല]]
| thesis_title = <!--(or | thesis1_title = and | thesis2_title = )-->
| thesis_url = <!--(or | thesis1_url = and | thesis2_url = )-->
| thesis_year = <!--(or | thesis1_year = and | thesis2_year = )-->
| doctoral_advisor = <!--(or | doctoral_advisors = )-->
| academic_advisors =
| doctoral_students =
| notable_students =
| known_for =
| influences =
| influenced =
| awards = [[William Bowie Medal]] {{small|(1971)}}
| author_abbrev_bot =
| author_abbrev_zoo =
| spouse = <!--(or | spouses = )-->
| partner = <!--(or | partners = )-->
| children =
| signature = <!--(filename only)-->
| signature_alt =
| footnotes =
}}
[[File:S-wave velocity.PNG|thumb|A modern understanding of the [[Lehmann discontinuity]]]]
[[ഡാനിഷ്]] സെയിസ്മോളജിസ്റ്റ്, ജിയോഫിസിസ്റ്റ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തയായിരുന്നു '''ഇങെ ലെഹ്മൺ'''. 1936-ൽ ഇങെ ഭൂമിയിൽ ഖരാവസ്ഥയിലുള്ള ഒരു ഇന്നർ കോറും ഭൂമിയ്ക്കുള്ളിൽ ഉരുകിയ ദ്രാവകാവസ്ഥയിലുള്ള ഒരു ഔട്ടർ കോർ ഉണ്ടെന്നും കണ്ടുപിടിച്ചു. ലെഹ്മൺ104 വയസ്സുവരെ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞയായിരുന്നു. <ref name="DictSciBiography"/><ref>{{Cite web|url=https://www.famousscientists.org/inge-lehmann/|title=Inge Lehmann – Biography, Facts and Pictures|website=Famous Scientists. The Art of Genius|access-date=2 July 2017}}</ref><ref name=RoyalSociety>{{cite web
|title=Lehmann; Inge (1888–1993)
|url=https://collections.royalsociety.org/DServe.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Persons&dsqSearch=Code==%27NA5258%27&dsqCmd=Show.tcl
|work=The Royal Society: Past Fellows
|accessdate=24 September 2013
|archive-date=2019-01-21
|archive-url=https://web.archive.org/web/20190121091622/https://collections.royalsociety.org/DServe.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Persons&dsqSearch=Code==%27NA5258%27&dsqCmd=Show.tcl
|url-status=dead
}}</ref><ref>{{cite journal
|last=Bolt |first=Bruce A.|authorlink=Bruce Bolt
|title=Inge Lehmann
|journal=Physics Today|date=January 1994|volume=47|issue=1|page=61
|url=http://www.physicstoday.org/resource/1/phtoad/v47/i1/p61_s2?bypassSSO=1
|doi=10.1063/1.2808386
|bibcode=1994PhT....47a..61B }}</ref>1960-ൽ ഗോർഡൻ വുഡ് അവാർഡും, 1964-ൽ എമിൽ വികെർട്ട് മെഡലും, 1965-ൽ ഡാനിഷ് റോയൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ലെറ്റേഴ്സ്-ന്റെ ഗോൾഡൻ മെഡലും, 1938 ലും 1967 ലും ടഗ്യ ബ്രാൻഡ് റെജിസ്ലേറ്റ് എന്നീ പുരസ്കാരങ്ങളും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1969 -ൽ റോയൽ സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രതിനിധിയായിരുന്നു.<ref name=NYT>{{cite web|title=Fellowship of the Royal Society|url=https://docs.google.com/spreadsheets/d/1RVVZY00MZNrK2YCTTzVrbTFH2t3RxoAZah128gQR-NM/pubhtml|accessdate=13 May 2015|work=Royal Society|archive-date=2015-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015185820/https://docs.google.com/spreadsheets/d/1RVVZY00MZNrK2YCTTzVrbTFH2t3RxoAZah128gQR-NM/pubhtml|url-status=dead}}</ref> 1971-ൽ വില്യം ബോവീ മെഡൽ, 1977-ൽ സെയിസ്മോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റിയുടെ മെഡൽ എന്നിവയും അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
കോപ്പൻഹേഗന്റെ ഭാഗമായ ഓസ്റ്റർബ്രോയിലാണ് ഇംഗ് ലെഹ്മൺ ജനിച്ച് വളർന്നത്. കുട്ടിക്കാലത്ത് അവൾ വളരെ ലജ്ജാവതിയായിരുന്നു. ജീവിതത്തിലുടനീളം ഈ പെരുമാറ്റം തുടർന്നിരുന്നു. അമ്മ ഐഡാ സോഫി ടോർസ്ലെഫ് ഒരു വീട്ടമ്മയായിരുന്നു. അവരുടെ പിതാവ് പരീക്ഷണാത്മക മനഃശാസ്ത്രജ്ഞൻ ആൽഫ്രഡ് ജോർജ്ജ് ലുഡ്വിക് ലെഹ്മൺ (1858-1921) ആയിരുന്നു.
പെൺകുട്ടികളെയും ആൺകുട്ടികളെയും തുല്യമായി പരിഗണിക്കുകയും അതേ പാഠ്യപദ്ധതിയിലും പാഠ്യേതര പ്രവർത്തനങ്ങളിലും ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന പെഡഗോഗിക്കലി പുരോഗമന ഹൈസ്കൂളായ ഫെയ്ലെസ്കോലെനിൽ നിന്ന് അവൾക്ക് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ചു. [[Niels Bohr|നീൽസ് ബോറിന്റെ]] അമ്മായി ഹന്ന അഡ്ലറാണ് ഈ സ്കൂളിനെ നയിച്ചത്. <ref>{{cite web|title=WiP: Herstory: Spotlight Scientist: Inge Lehmann|url=http://www.physics.purdue.edu/wip/herstory/lehmann.html|publisher=Purdue University|accessdate=15 October 2013|archive-date=2016-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160326062117/http://www.physics.purdue.edu/wip/herstory/lehmann.html|url-status=dead}}</ref><ref name="CWP">{{cite web|last=Knopoff|first=Leon|title=Lehmann, Inge|url=http://www.physics.ucla.edu/~cwp/Phase2/Lehmann,_Inge@81234567.html|publisher=UCLA|accessdate=15 October 2013|url-status=bot: unknown|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518012017/http://www.physics.ucla.edu/~cwp/Phase2/Lehmann,_Inge@81234567.html|archivedate=18 May 2015}}</ref>അവരുടെ ബൗദ്ധിക വികാസത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനമായി സ്വാധീനിച്ചത് അവരുടെ അച്ഛനും അഡ്ലറുമാണെന്ന് ലെഹ്മൺ പറയുന്നു.
പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ കോപ്പൻഹേഗൻ സർവകലാശാലയുടെ പ്രവേശന പരീക്ഷയിൽ ഒന്നാം റാങ്ക് നേടി. 1907-ൽ [[University of Copenhagen|കോപ്പൻഹേഗൻ സർവകലാശാലയിലും]] [[University of Cambridge|കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാലയിലും]] ഗണിതശാസ്ത്രം, രസതന്ത്രം, ഭൗതികശാസ്ത്രം എന്നിവയിൽ പഠനം ആരംഭിച്ചു. ആരോഗ്യം മോശമായതിനാൽ ഈ പഠനങ്ങൾ തടസ്സപ്പെട്ടു. 1910 മുതൽ 1911 വരെ [[Newnham College, Cambridge|ന്യൂഹാം കോളേജിൽ]] കേംബ്രിഡ്ജിൽ ഗണിതശാസ്ത്ര പഠനം തുടർന്നു. 1911-ൽ, കേംബ്രിഡ്ജിൽ നിന്ന് ജോലിയിൽ നിന്ന് തളർന്നുപോയതായി തോന്നിയ അവൾ കുറച്ചു കാലത്തേക്ക് പഠനം മാറ്റിവച്ചു. 1918-ൽ കോപ്പൻഹേഗൻ സർവകലാശാലയിൽ പഠനം പുനരാരംഭിക്കുന്നതുവരെ ഏതാനും വർഷങ്ങൾ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഒരു ആക്ച്വറി ഓഫീസിൽ അവൾ നല്ല കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ കഴിവുകൾ വികസിപ്പിച്ചു. 1920-ൽ ബിരുദം നേടിയ അവർ രണ്ടുവർഷത്തിനുള്ളിൽ ഫിസിക്കൽ സയൻസ്, മാത്തമാറ്റിക്സ് എന്നിവയിൽ [[Cand.mag.|കാൻഡിഡേറ്റ മാജിസ്റ്ററി]] ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കി. 1923-ൽ ഡെൻമാർക്കിൽ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ, കോപ്പൻഹേഗൻ സർവകലാശാലയിൽ ആക്ച്വറിയൽ സയൻസ് പ്രൊഫസറായ [[Johan Frederik Steffensen|ജെ. എഫ്. സ്റ്റെഫെൻസന്റെ]] സഹായിയായി അവർ സ്ഥാനം സ്വീകരിച്ചു.
ലേഹ്മാന് ഒരു ഇളയ സഹോദരി ഉണ്ടായിരുന്നു. ഹാരിയറ്റ്, ഒരു സിനിമാ എഴുത്തുകാരിയായിത്തീർന്നു. ജീവിതകാലം മുഴുവൻ തനിയെ ജീവിച്ചിരുന്ന ലേഹ്മാന് വിപരീതമായി അവർക്ക് കുടുംബവും കുട്ടികളുമുണ്ടായിരുന്നു.<ref>
{{cite web| title=Lehmann had a younger sister, Harriet, who became an actress and who had family and children in contrast to Lehmann, who lived by herself all her life; from google (Inge Lehmann married) result 2| url=http://www.encyclopedia.com/people/science-and-technology/geology-and-oceanography-biographies/inge-lehmann}}</ref><ref>{{cite web| title=She sacrificed marriage and family for her career, since women at that time could almost never have both; from google (Inge Lehmann married) result 1| url=https://blogs.scientificamerican.com/rosetta-stones/inge-lehmann-8220-a-small-solid-core-in-the-innermost-part-of-the-earth-8221/}}</ref><ref>{{cite web| title=She had not married and had no children; from google (Inge Lehmann married) result 3| url=http://www.famousscientists.org/inge-lehmann/}}</ref>
== കരിയർ ==
ജിയോഡെസിസ്റ്റ് [[Niels Erik Nørlund|നീൽസ് എറിക് നോർലണ്ടിന്റെ]] സഹായിയായി 1925-ൽ ലേമാന്റെ ഭൂകമ്പശാസ്ത്ര കരിയർ ആരംഭിച്ചു. മുമ്പ് ഒരു സീസ്മോഗ്രാഫ് കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത മറ്റ് മൂന്ന് സഹായികളുമായി അവൾ ജോടിയാക്കി. ഡെൻമാർക്കിലും ഗ്രീൻലാന്റിലും ഭൂകമ്പ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ചുമതല അവർ ആരംഭിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ, അവൾ സ്വന്തമായി ഭൂകമ്പശാസ്ത്രം പഠിച്ചു. നിലവിലെ മൂല്യത്തിന്റെ 15 കിലോമീറ്റർ അകലെ കോർ-മാന്റിൽ അതിർത്തിയിലേക്കുള്ള ദൂരം നിർണ്ണയിച്ച ബെനോ ഗുട്ടൻബെർഗിനെപ്പോലുള്ള ഈ മേഖലയിലെ പ്രമുഖ വിദഗ്ധരുമായി സീസ്മോളജി പഠിക്കാൻ അവർ മൂന്നുമാസം വിദേശത്തേക്ക് പോയി.
==അവലംബം==
{{Reflist}}
==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
{{Refbegin}}
*{{cite journal|last1=Hjortenberg|first1=Erik|title=Inge Lehmann's work materials and seismological epistolary archive|journal=Annals of Geophysics|date=December 2009|volume=52|issue=6|pages=679–698|url=http://www.annalsofgeophysics.eu/index.php/annals/article/viewFile/4625/4693|accessdate=2 October 2017|archive-date=2021-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501022536/https://www.annalsofgeophysics.eu/index.php/annals/article/viewFile/4625/4693|url-status=dead}}
*{{cite web|last1=Jacobsen|first1=A. Lif Lund|title=Inge Lehmann and the rise of international seismology 1925_1970|url=http://www.carlsbergfondet.dk/en/Research-Activities/Research-Projects/Postdoctoral-Fellowships/A-Lif-Lund-Jacobsen_Inge-Lehmann-and-the-rise-of-international-seismology-1925_1970|publisher=Carlsberg Foundation|accessdate=2 October 2017|archive-date=2018-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180104233505/http://www.carlsbergfondet.dk/en/Research-Activities/Research-Projects/Postdoctoral-Fellowships/A-Lif-Lund-Jacobsen_Inge-Lehmann-and-the-rise-of-international-seismology-1925_1970|url-status=dead}}
*{{cite book|last1=Kousholt |first1=Bjarne|title=Inge Lehmann og Jordens kerne|date=2004|publisher=Polyteknisk|isbn=9788750209577}}
*{{cite journal |title=Seismology in the Days of Old |journal=[[Eos (journal)|EOS]] |volume=68 |number=3 |pages=33–35 |first=Inge |last=Lehmann |year=1987 |url=http://www.geus.dk/departments/geophysics/seismology/seismo_lehmann_art-dk.htm |access-date=2018-03-01 |archive-date=2013-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130919195454/http://www.geus.dk/departments/geophysics/seismology/seismo_lehmann_art-dk.htm |url-status=dead }}
*{{cite journal |title=Inge Lehmann: Reminiscences |first1=Bertha |last1=Swirles, Lady Jeffreys |journal=Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society |volume=35 |number=2 |page=231 |year=1994 |url=http://cwp.library.ucla.edu/articles/jeffreys/jeffreys_reminisce.html |bibcode=1994QJRAS..35..231W |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080706132306/http://cwp.library.ucla.edu/articles/jeffreys/jeffreys_reminisce.html |archivedate=6 July 2008 |df= }}
{{Refend}}
==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* [https://web.archive.org/web/20150319153730/http://cwp.library.ucla.edu/Phase2/Lehmann,_Inge@81234567.html Inge Lehmann] at CWP at UCLA
* [http://www.royalsoc.ac.uk/DServe/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqCmd=show.tcl&dsqDb=Catalog&dsqPos=0&dsqSearch=(PersonCode=='NA5258') Royal Society citation]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251004070448/https://www.royalsoc.ac.uk/DServe/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqCmd=show.tcl&dsqDb=Catalog&dsqPos=0&dsqSearch=%28PersonCode%3D%3D%27NA5258%27%29 |date=2025-10-04 }}
* [http://www.amnh.org/explore/resource-collections/earth-inside-and-out/inge-lehmann-discoverer-of-the-earth-s-inner-core Inge Lehmann: Discoverer of the Earth's Inner Core]
* {{cite web|title=WiP: Herstory: Spotlight Scientist: Inge Lehmann|url=http://www.physics.purdue.edu/wip/herstory/lehmann.html|publisher=Purdue University|accessdate=15 October 2013|deadurl=bot: unknown|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160326062117/http://www.physics.purdue.edu/wip/herstory/lehmann.html|archivedate=26 March 2016|df=}}
* {{cite web|last=Bolt|first=Bruce|title=Inge Lehmann|url=http://www.physics.ucla.edu/~cwp/articles/bolt.html|publisher=UCLA|accessdate=15 October 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010104044100/http://www.physics.ucla.edu/~cwp/articles/bolt.html|archivedate=4 January 2001|df=}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:1888-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 13-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1993-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 21-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേംബ്രിഡ്ജ് സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
029fzzdql33i8d0be7f4hja167c5a64
പെരും നുണ
0
416631
4631217
4610478
2026-06-18T23:22:35Z
~2026-35743-39
219467
/* */
4631217
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Big lie}}
വസ്തുതാപരമായി തെറ്റാണെങ്കിലും സമർത്ഥിക്കുന്നരീതിയാൽ വ്യക്തമായ സത്യത്തേക്കാൾ നന്നായി ഫലിപ്പിക്കാൻ നുണയ്ക്കുകഴിയും എന്ന [[ആശയപ്രചാരണം|പ്രൊപഗണ്ട ]] രീതിയെയാണ് '''പെരും നുണ (Big lie)''' എന്നു പറയുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=https://www2.bc.edu/~plater/Newpublicsite06/suppmats/02.6.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-03-17 |archive-date=2016-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160327113822/https://www2.bc.edu/~plater/Newpublicsite06/suppmats/02.6.pdf |url-status=dead }}</ref> [[hitler|അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്ലർ]] തന്റെ [[ആത്മകഥ|ആത്മകഥയായ]] [[മെയിൻ കാംഫ്|മെയിൻ കാംഫിൽ]] ഇതെപ്പറ്റി വിശദീകരിക്കുന്നു. നുണയാണെന്ന് അറിയാവുന്നകാര്യവും സത്യമാണെന്നരീതിയിൽ പലതവണ ആവർത്തിച്ചാൽ അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതിലും എളുപ്പത്തിൽ, അതിനെ വിശ്വസിക്കാൻ ആൾക്കാർ തയ്യാറാവുമെന്നാണ് അയാൾ പറഞ്ഞത്. സമാനമായ രീതിയിൽ ഇന്നും പല രാഷ്ട്രീയക്കാരും പേരും നുണകൾ ആവർത്തിക്കുന്നു.
[[ജർമനി|ജർമനിയുടെ]] പ്രശ്നങ്ങൾക്കെല്ലാം കാരണം ജൂതന്മാരാണെന്ന കാര്യം [[നാസി]]കൾ ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത് ജനങ്ങൾ അങ്ങനെതന്നെ വിശ്വസിച്ചതാണ് പെരും നുണയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണം. മറ്റൊരു ഉദാഹരണം ഇന്ത്യയിലെ തെക്ക്തൊ പടിഞ്ഞാറൻ സംസ്ഥാനമായ കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യമാണ് അവിടെ ഭരണപക്ഷത്തെ താഴെയിറക്കുവാൻ 'പെരും നുണകൾ' അടിച്ചു വിടുന്ന സ്ഥിതിയാനുള്ളത്.അവിടെ നുണകൾ പടച്ചു വിടുന്നതാകട്ടെ ഗീബൽസിയം യന്ത്രത്തിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾകൊണ്ട് കൊണ്ട് സിപിഎം എന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടീയാണ്
[[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ]] ജർമനി തോൽക്കാനുണ്ടായ കാരണം എല്ലാത്തിനും ജർമനിയുടെ സൈനിക ഓഫീസറായ [[എറിക് ലുഡെന്ദ്രോഫ്|എറിക് ലുഡെന്ദ്രോഫിനെ]] കുറ്റപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ജൂതരുടെ പെരും നുണയാണെന്ന് [[ഹിറ്റ്ലർ]] ആരോപിച്ചിരുന്നു.
==ഗീബൽസിന്റെ തന്ത്രങ്ങൾ==
ഹിറ്റ്ലറുടെ ഏറ്റവും വലിയ അനുയായിയായ [[ഗീബൽസ്]] ഹിറ്റ്ലറിന്റെ ആത്മകഥ ഇറങ്ങി 16 വർഷത്തിനുശേഷം പെരും നുണ എന്ന ആശയം സമർത്ഥമായി ഉപയോഗിച്ച ആളാണ്. ''ചർച്ചിലിന്റെ നുണഫാക്ടറിയിൽ നിന്നും'' എന്ന ലേഖനത്തിൽ അയാൾ ഇങ്ങനെ കുറിച്ചു.
<blockquote>
ഇംഗ്ലീഷ് നേതൃത്വം വസ്തുതകൾ ശേഖരിക്കുന്നത് ഇന്റലിജൻസിൽ നിന്നല്ല, മറിച്ച് മണ്ടത്തരങ്ങളായ പ്രസ്താവനകളിൽ നിന്നുമാണ്. നുണ പറയുമ്പോൾ അത് പെരും നുണതന്നെയാവണം എന്നും അതിൽത്തന്നെ ഉറച്ചുനിൽക്കണമെന്ന തത്ത്വത്തിനെയുമാണ് ഇംഗ്ലീഷുകാർ പിൻതുടരുന്നത്. മണ്ടന്മാരാണെന്ന് മറ്റുള്ളവരുടെ മുന്നിൽ തോന്നപ്പെടുമ്പോഴും നുണയിൽ അവർ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു.<ref>
Joseph Goebbels, 12 January 1941. ''Die Zeit ohne Beispiel.'' Munich: Zentralverlag der NSDAP. 1941, pp. 364-369 [original German: Das ist natürlich für die Betroffenen mehr als peinlich. Man soll im allgemeinen seine Führungsgeheimnisse nicht verraten, zumal man nicht weiß, ob und wann man sie noch einmal gut gebrauchen kann. Das haupt-sächlichste englische Führungsgeheimnis ist nun nicht so sehr in einer besonders hervorstechenden Intelligenz als vielmehr in einer manchmal geradezu penetrant wirkenden dummdreisten Dickfelligkeit zu finden. Die Engländer gehen nach dem Prinzip vor, wenn du lügst, dann lüge gründlich, und vor allem bleibe bei dem, was du gelogen hast! Sie bleiben also bei ihren Schwindeleien, selbst auf die Gefahr hin, sich damit lächerlich zu machen.]</ref>
</blockquote>
==ഹോളോകോസ്റ്റിൽ==
ഏറെക്കാലമായി യൂറോപ്പിൽ നിലനിന്നിരുന്ന [[ജൂതവിരോധം|ജൂതവിരോധത്തെ]] ജൂതരുടെ കൂട്ടക്കൊലയിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ സഹായിച്ചത് നാസികളുടെ പെരും നുണയാണെന്ന് [[Jeffrey Herf|ജെഫ്രി ഹെർഫ്]] പറയുന്നു.<ref>{{cite book |author=Jeffrey Herf |title=The Jewish Enemy: Nazi Propaganda During World War II And the Holocaust |url=https://books.google.com/books?id=T3EZ50uDlSoC&pg=PA211 |year=2006 |publisher=Harvard University Press |page=211}}</ref> നിസ്സഹായരും നിഷ്കളങ്കരുമായ ജർമനിയെ ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴച്ച അന്താരാഷ്ട്ര ജൂതസമൂഹമാണ് ജർമനിയുടെ തോൽവികൾക്കെല്ലാമുള്ള കാരണമെന്ന് നാസികൾ കുറ്റപ്പെടുത്തി. ബ്രിട്ടനിലും റഷ്യയിലും അമേരിക്കയിലുമെല്ലാം യഥാർത്ഥ അധികാരങ്ങൾ കയ്യാളുന്നത് ഇതേ ജൂതന്മാരാണെന്നും ഇക്കരണത്താൽത്തന്നെ ജർമനിയ്ക്കുള്ളിലെ ജൂതന്മാർ രാഷ്ട്രസുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്നും അന്താരാഷ്ട്രസഹായത്തോടെ ജൂതന്മാർ ജർമനിയെ ഇല്ലായ്മചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുകയാണെന്നുമെല്ലാം നാസികൾ പ്രൊപഗണ്ട നടത്തുകയും ജർമനിയിലുള്ളവരെല്ലാം തങ്ങളുടെ ശത്രുക്കൾ ജൂതന്മാരാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ ഇടവരികയും ചെയ്തു. അതിനാൽത്തന്നെ ജൂതന്മാരെ മുച്ചൂടും മുടിക്കാൻ ജർമനിക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്നും അത് അവരുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്നുമുള്ള പെരും നുണകൾ ജനങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുകയും ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്ക് പെരും നുണ എന്ന ആശയം കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.
==ഇതും കാണുക==
*[[Jewish deicide|ക്രിസ്തുഘാതകരായ ജൂതമതം]]
*[[ഗ്യാസ് ലൈറ്റിങ്]]
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Disinformation}}
{{Propaganda}}
[[Category:Propaganda techniques]]
[[Category:Deception]]
[[Category:Adolf Hitler]]
f6f0sw1xajxmmnom7lmp37irylb6qw1
ഏറ്റവും വലിയ ഉരഗങ്ങളുടെ പട്ടിക
0
420592
4631221
4616205
2026-06-19T00:27:51Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631221
wikitext
text/x-wiki
[[പ്രമാണം:SaltwaterCrocodile('Maximo').jpg|ലഘുചിത്രം|ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉരഗജീവി [[Saltwater crocodile|കായൽ മുതല]]]]
ഭൂമിയിൽ ഇന്ന് ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതിൽ വെച്ച്, ഏറ്റവും വലിയ [[ഉരഗം|ഉരഗജീവി]], ദക്ഷിണേഷ്യ ഓസ്ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[Saltwater crocodile|കായൽ മുതലയാണ്]] (''Crocodylus porosus''). ഇവയിൽ പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരു ആണിന് സാധാരണ {{convert|3.9|–|5.5|m|abbr=on|ft}} നീളം ഉണ്ടാകും. കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ട കായൽ മുതലയിൽ ഏറ്റവും വലുതിന് {{convert|6.32|m|ft|1|abbr=on}} നീളവും, ഏകദേശം {{convert|1,360|kg|lb|abbr=on}} ഭാരവും ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name="Wood2" />
== ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ ഉരഗങ്ങൾ ==
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ ഇഴജന്തുക്കളുടെ ഒരു പട്ടികയാണിത്, ഇവയിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥാനങ്ങൾ [[മുതല|മുതലയ്ക്കാണ്]].<ref name="Wood">Wood, Gerald ''The Guinness Book of Animal Facts and Feats'' (1983) {{ISBN|978-0-85112-235-9}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
!സ്ഥാനം
!ജീവി
!ശരാശരി ഭാരം
[kg (lb)]
!ഏറ്റവും കൂടിയ ഭാരം
[kg (lb)]
!ശരാശരി നീളം
[m (ft)]
|-
|1
|[[Saltwater crocodile|കായൽ മുതല]]
|450 – 1000 kg (990 - 2200 lb)<ref>[http://www.arkive.org/saltwater-crocodile/crocodylus-porosus/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171222162649/https://www.arkive.org/saltwater-crocodile/crocodylus-porosus/ |date=2017-12-22 }}.</ref>
|2,000 kg (4,400 lb)
|4.3 - 5.5 m (14 – 18 ft)<ref>{{cite web|url=http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile/?source=A-to-Z|title=Saltwater Crocodile|work=National Geographic|access-date=2018-04-08|archive-date=2011-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110521042225/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile/?source=A-to-Z|url-status=dead}}</ref>
|-
|2
|[[Nile crocodile|നൈൽ മുതല]]
|350 – 750 kg (770 - 1650 lb)<ref name="autogenerated2">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/nature/life/Nile_crocodile|title=BBC Nature - Nile crocodile videos, news and facts|publisher=}}</ref><ref name="wildliferanching.com">{{cite web|url=http://wildliferanching.com/content/nile-crocodile-crocodylus-niloticus|title=Nile Crocodile (Crocodylus niloticus)|publisher=|access-date=2018-04-08|archive-date=2018-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923081324/http://wildliferanching.com/content/nile-crocodile-crocodylus-niloticus|url-status=dead}}</ref>
|1,090 kg (2,400 lb)<ref name="Wood" />
|3.7 - 4.9 m (12 – 16 ft)<ref name="autogenerated2" /><ref name="wildliferanching.com" />
|-
|3
|[[Orinoco crocodile|ഒറിനോക്കൊ മുതല]]
|380 – 640 kg (840 - 1410 lb)<ref name="Orinoco">[http://www.arkive.org/orinoco-crocodile/crocodylus-intermedius/ Orinoco crocodile videos, photos and facts – Crocodylus intermedius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190205063756/http://www.arkive.org/orinoco-crocodile/crocodylus-intermedius/ |date=2019-02-05 }}. ARKive</ref>
|1,100 kg (2,400 lb){{citation needed|date=May 2013}}
|3.7 - 4.9 m (12 – 16 ft)<ref name="Orinoco" /><ref>{{cite web|url=http://www.waza.org/en/zoo/choose-a-species/reptiles/crocodiles/crocodylus-intermedius|title=Orinoco Crocodile|publisher=|author=WAZA|access-date=2018-04-08|archive-date=2013-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110142610/http://www.waza.org/en/zoo/choose-a-species/reptiles/crocodiles/crocodylus-intermedius|url-status=dead}}</ref>
|-
|4
|[[Leatherback sea turtle|തോൽപ്പുറകൻ കടലാമ]]
|250 – 600 kg (550 - 1320 lb)<ref>[http://www.euroturtle.org/outline/Leatherback%20Sea%20Turtle.pdf Leatherback Sea Turtle]. euroturtle.org {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120403001455/http://www.euroturtle.org/outline/Leatherback%20Sea%20Turtle.pdf|date=April 3, 2012}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.vanaqua.org/education/aquafacts/leatherbacks.html |title=AquaFacts |access-date=2018-04-08 |archive-date=2011-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110907073934/http://www.vanaqua.org/education/aquafacts/leatherbacks.html |url-status=dead }}</ref>
|932 kg (2,050 lb)<ref name="Wood" />
|2.0 m (6.6 ft)<ref name="Wood" />
|-
|5
|[[Black caiman|ബ്ലാക്ക് കൈമാൻ]]
|300 – 420 kg (660 - 925 lb)<ref name="autogenerated5">[http://www.kwata.net/medias/images/upload/PUBLI_de%20Thoisy_2003_CSG.pdf French Guiana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160528182122/http://www.kwata.net/medias/images/upload/PUBLI_de%20Thoisy_2003_CSG.pdf |date=2016-05-28 }}. kwata.net (2003).</ref>
|1,100 kg (2,400 lb)<ref name="dinosaurcorporation1">[http://www.dinosaurcorporation.com/caimanskull.html Black Caiman, Black Caiman Skull]. Dinosaurcorporation.com. Retrieved on 2012-08-23.</ref><ref name="Crocodilian">[http://crocodilian.com/cnhc/csp_mnig.htm Crocodilian Species – Black Caiman (Melanosucus niger)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171031140646/http://crocodilian.com/cnhc/csp_mnig.htm |date=2017-10-31 }}. Crocodilian.com. Retrieved on 2012-08-23.</ref>
|2.7 - 4.3 m (9 – 14 ft)<ref>[http://crocodilian.com/cnhc/csp_mnig.htm Crocodilian Species – Black Caiman (Melanosucus niger)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171031140646/http://crocodilian.com/cnhc/csp_mnig.htm |date=2017-10-31 }}. Crocodilian.com</ref><ref>{{cite web|url=http://www.arkive.org/black-caiman/melanosuchus-niger/|title=Black caiman videos, photos and facts - Melanosuchus niger - ARKive|publisher=|access-date=2018-04-08|archive-date=2018-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180928222133/http://www.arkive.org/black-caiman/melanosuchus-niger/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/reptilia/crocodylia/caimans.htm|title=Caimans|publisher=|author=SeaWorld Parks & Entertainment|access-date=2018-04-08|archive-date=2013-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731082306/http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/reptilia/crocodylia/caimans.htm|url-status=dead}}</ref><ref>http://www.iucncsg.org/365_docs/attachments/protarea/06_M-24b37cab.pdf</ref>
|-
|6
|[[American crocodile|അമേരിക്കൻ മുതല]]
|250 – 400 kg (550 - 880 lb)<ref>{{cite web|url=http://animaldiversity.ummz.umich.edu/accounts/Crocodylus_acutus/|title=ADW: Crocodylus acutus: INFORMATION|work=Animal Diversity Web|author=Jake Fishman}}</ref>
|1,000 kg (2,200 lb)<ref>[http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/reptilia/crocodylia/american-crocodile.htm ANIMAL BYTES – American Crocodile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102023906/http://seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/reptilia/crocodylia/american-crocodile.htm |date=2013-11-02 }}. Seaworld.org</ref>
|3.0 - 4.3 m (10 – 14 ft)<ref>{{cite web|url=http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/american-crocodile/?source=A-to-Z|title=American Crocodile|work=National Geographic|access-date=2018-04-08|archive-date=2011-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110521012154/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/american-crocodile/?source=A-to-Z|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.myfwc.com/media/664081/AmericanCrocodilesinFL.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-04-08 |archive-date=2016-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507033325/http://www.myfwc.com/media/664081/AmericanCrocodilesinFL.pdf |url-status=dead }}</ref>
|-
|7
|[[Gharial|ഘരിയാൽ]]
|250 – 370 kg (550 - 820 lb)<ref name="Ghar">{{cite web|url=http://www.wwfindia.org/about_wwf/priority_species/gharial/|title=Gharial|accessdate=September 26, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111018085525/http://wwfindia.org/about_wwf/priority_species/gharial/|archivedate=October 18, 2011|url-status=dead}}</ref>
|977 kg (2,150 lb)<ref>[http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/gavial.html Gavials (Gharials), Gavial (Gharial) Pictures, Gavial (Gharial) Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070625033007/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/gavial.html |date=2007-06-25 }}. Animals.nationalgeographic.com</ref>
|3.4 - 5.2 m (11 – 17 ft)<ref name="Ghar" />
|-
|8
|[[American alligator|അമേരിക്കൻ അലിഗേറ്റർ]]
|200 – 350 kg (440 - 790 lb)<ref name="sciencedaily.com">{{cite web|url=https://www.sciencedaily.com/articles/a/american_alligator.htm|title=American Alligator|work=ScienceDaily|access-date=2018-04-08|archive-date=2015-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20150318173004/http://www.sciencedaily.com/articles/a/american_alligator.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="nationalzoo.si.edu">{{cite web|url=http://nationalzoo.si.edu/animals/reptilesamphibians/facts/factsheets/americanalligator.cfm|title=American Alligator|publisher=}}</ref>
|1,000 kg (2,200 lb)<ref name="Wood" />
|2.7 - 4.0 m (9 – 13 ft)<ref name="nationalzoo.si.edu" />
|-
|9
|[[Mugger crocodile|മഗ്ഗർ മുതല]]
|160 – 250 kg (350 - 550 lb)<ref name="sciencedaily.com" />
|700 kg (1,500 lb)<ref name="Chang">{{cite journal|url=|title=Ecological status and threats of marsh crocodiles (Crocodilus palustris) in Manghopir Karachi|last1=Chang|first1=M. S.|last2=Gachal|first2=G. S.|journal=International Journal of Biosciences|issue=|doi=10.12692/ijb/3.9.44-54|year=2013|volume=3|pages=44–54|last3=Qadri|first3=A. H.|last4=Khowaja|first4=Z.|last5=Khowaja|first5=M.|last6=Sheikh|first6=M. Y.}}</ref><ref>{{cite journal|url=|title=Sex determination and sex ratios in Crocodylus palustris|last1=Lang|first1=J. W.|last2=Andrews|first2=H.|journal=American Zoologist|issue=3|doi=10.1093/icb/29.3.935|year=1989|volume=29|pages=935–952|last3=Whitaker|first3=R.}}</ref>
|2.7 - 4.0 m (9 – 13 ft)<ref name="nationalzoo.si.edu" />
|-
|10
|[[False gharial|ഫാൾസ് ഘരിയാൽ]]
|210 (460)<ref>{{Cite web |url=http://www.zoonegaramalaysia.my/RPFalseGharial.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-04-08 |archive-date=2018-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127212512/http://www.zoonegaramalaysia.my/RPFalseGharial.pdf |url-status=dead }}</ref>
|500 (1,100){{citation needed|date=May 2013}}
|4.0 (13.1)<ref>{{cite web|url=http://tomistoma.org/pa/|title=Tomistoma Task Force|publisher=|access-date=2018-04-08|archive-date=2017-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20171014003920/http://tomistoma.org/pa/|url-status=dead}}</ref>
|-
|11
|[[Aldabra giant tortoise|അൽഡാബ്ര ഭീമൻ ആമ]]
|205 (450)<ref>{{cite web|url=http://animaldiversity.ummz.umich.edu/accounts/Dipsochelys_dussumieri/|title=ADW: Dipsochelys dussumieri: INFORMATION|work=Animal Diversity Web|author=Chris Ng}}</ref>
|360 (790)<ref name="Wood" />
|1.4 (4.6)<ref name="pmid5160860">{{Cite journal|title=Respiratory exchange and body size in the Aldabra giant tortoise|last1=Hughes|first1=G. M.|last2=Gaymer|first2=R.|journal=The Journal of Experimental Biology|issue=3|year=1971|volume=55|pages=651–665|pmid=5160860|last3=Moore|first3=M.|last4=Woakes|first4=A. J.}}</ref>
|-
|12
|[[Loggerhead sea turtle|ലോഗർഹെഡ് കടലാമ]]
|200 (441){{Citation needed|date=January 2015}}
|545 (1202)
|0.95 (3.2)<ref name="pmid5160860" />
|-
|13
|[[Green sea turtle|പച്ച കടലാമ]]
|190 (418.9)
|395 (870.8)
|1.12 (3.67)
|-
|14
|[[Slender-snouted crocodile|സ്ലെൻഡെർ-സ്നൗട്ടെഡ് മുതല]]
|180 (400)<ref name="marylandzoo.org">{{cite web|url=http://www.marylandzoo.org/animals-conservation/reptiles/african-slender-snouted-crocodile/|title=African Slender-Snouted Crocodile - The Maryland Zoo in Baltimore|work=The Maryland Zoo in Baltimore}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-slender_crocodile.html|title=Slender-Snouted Crocodile - San Diego Zoo Animals|publisher=|access-date=2018-04-08|archive-date=2013-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20130202192605/http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-slender_crocodile.html|url-status=dead}}</ref>
|325 (720)<ref name="marylandzoo.org" />
|3.3 (10.8)<ref name="marylandzoo.org" />
|-
|15
|[[Galápagos tortoise|ഗാലപ്പഗോസ് ആമ]]
|175 (390)<ref>[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Geochelone_nigra.html ADW: Geochelone nigra: Information]. Animaldiversity.ummz.umich.edu</ref>
|400 (880)<ref name="Ebersbach">Ebersbach, V.K. (2001). ''Zur Biologie und Haltung der Aldabra-Riesenschildkröte (Geochelone gigantea) und der Galapagos-Riesenschildkröte (Geochelone elephantopus) in menschlicher Obhut unter besonderer Berücksichtigung der Fortpflanzun (PhD thesis)''. Hannover: Tierärztliche Hochschule. [http://elib.tiho-hannover.de/dissertations/ebersbachk_2001.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070611112930/http://elib.tiho-hannover.de/dissertations/ebersbachk_2001.pdf |date=2007-06-11 }}.</ref>
|1.5 (4.9)<ref>[http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-galapagos_tortoise.html San Diego Zoo's Animal Bytes: Galápagos Tortoise]. Sandiegozoo.org</ref>
|}
== അവലംബം ==
<references />
atkkf3wufxxxm7h9epkvzvt0o2065bf
ഐറിസ് (സസ്യം)
0
425807
4631236
4524912
2026-06-19T01:34:30Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631236
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Iris (plant)}}
{{ taxobox
|image = Iris sanguinea cultivar, Wakehurst Place, UK - Diliff.jpg
|image_caption = ''[[Iris sibirica]]''
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[ Monocots]]
|ordo = [[Asparagales]]
|familia = [[Iridaceae]]
|genus = ''''' Iris'''''
|taxon = Iris
|display_parents = 2
|authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
|type_species = ''[[Iris germanica]]''
|type_species_authority = L.
|subdivision_ranks = [[Subgenera]]
|subdivision =
''[[Hermodactyloides]]''<br />
''[[Iris subg. Iris|Iris]]''<br />
''[[Iris subg. Limniris|Limniris]]''<br />
''[[Iris subg. Nepalensis|Nepalensis]]''<br />
''[[Iris subg. Scorpiris|Scorpiris]]''<br />
''[[Iris subg. Xiphium|Xiphium]]''
| synonyms =<!-- Except Juno (which is done at the disambiguation), these redirect here; redirect to subgenus when such articles exist -->
''Belamcanda''<br />
''Hermodactylus''<br />
''Iridodictyum''<br />
''Juno''<br />
''Junopsis''<br />
''Pardanthopsis''<br />
×''Pardancanda''<br />
''Xiphion''
}}
260-300 <ref> "WCSP: Iris". World Checklist of Selected Plant Families. Retrieved 2 June 2014.</ref><ref> "Iris". Pacific Bulb Society. 2011-11-26. Retrieved 2012-03-03.</ref> ഓളം അലങ്കാരസസ്യങ്ങളുടെ സ്പീഷീസുകളുള്ള '''ഐറിസ് (Iris)''' [[Iridaceae|ഇറിഡേസീ]] സസ്യകുടുംബത്തിലെ ഒരു ജനുസാണ്. റെയിൻബോ എന്ന [[ഗ്രീക്ക്]] വാക്കിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് വന്നത്. റെയിൻബോയുടെ ഗ്രീക്ക് ദേവതയായ '''''ഐറിസ്''''' എന്ന പേരിലാണ് ഈ സസ്യം അറിയപ്പെടുന്നത്. വിവിധ സ്പീഷീസുകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന പൂക്കളുടെ നിറങ്ങളെയാണ് ഈ പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് എന്ന് ചില എഴുത്തുകാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.<ref> Manning, John; Goldblatt, Peter (2008). The Iris Family: Natural History & Classification. Portland, Oregon: Timber Press. pp. 200–204. ISBN 0-88192-897-6.</ref>
=== സബ്ജനെറ ഡിവിഷൻ ===
[[Image:Iris persica (Sowerby).jpg|thumb|A member of subgenus ''Scorpiris'': ''[[Iris persica]]'', a bulbous iris]]
[[File:Iris latifolia-Lac Aule-Laruns-2522~2013 07 29.JPG|thumb|A member of subgenus ''Xiphium'': ''[[Iris latifolia]]'']]
==== സബ്ജനെറ ====
* ''[[Iris subg. Iris|Iris]]'' (Bearded rhizomatous irises)
* ''[[Iris subg. Limniris|Limniris]]'' (Beardless rhizomatous irises)
* ''[[Iris subg. Xiphium|Xiphium]]'' (Smooth-bulbed bulbous irises: Formerly genus ''Xiphion'')
* ''[[Iris subg. Nepalensis|Nepalensis]]'' (Bulbous irises: Formerly genus ''Junopsis'')
* ''[[Iris subg. Scorpiris|Scorpiris]]'' (Smooth-bulbed bulbous irises: Formerly genus ''[[Juno (plant)|Juno]]'')
* ''[[Hermodactyloides]]'' (Reticulate-bulbed bulbous irises: Formerly genus ''Iridodictyum'')
The following is a selection of bearded irises that have gained the [[Royal Horticultural Society]]'s [[Award of Garden Merit]]:
{|
|- valign=top
|
*'Alizes'<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector – ''Iris'' 'Alizes'|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3146|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 May 2013|archive-date=2012-12-24|archive-url=https://archive.today/20121224051125/http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3146|url-status=dead}}</ref> (tall bearded, blue & white)
*'Bumblebee Deelite'<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector – ''Iris'' 'Bumblebee Deelite'|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=2486|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 May 2013|archive-date=2012-12-25|archive-url=https://archive.today/20121225140821/http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=2486|url-status=dead}}</ref> (miniature tall bearded, yellow/purple)
*'Early Light'<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector – ''Iris'' 'Early Light'|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3169|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 May 2013|archive-date=2012-12-24|archive-url=https://archive.today/20121224051202/http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3169|url-status=dead}}</ref> (tall bearded, pale yellow)
*'Jane Phillips'<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector – ''Iris'' 'Jane Phillips'|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=1041|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 May 2013|archive-date=2012-12-24|archive-url=https://archive.today/20121224045853/http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=1041|url-status=dead}}</ref> (tall bearded, pale blue)
*'Langport Wren'<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector – ''Iris'' 'Langport Wren'|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3204|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 May 2013|archive-date=2012-12-24|archive-url=https://archive.today/20121224100102/http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3204|url-status=dead}}</ref> (intermediate bearded, maroon)
*'Maui Moonlight'<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector – ''Iris '' 'Maui Moonlight'|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3204|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 May 2013|archive-date=2012-12-24|archive-url=https://archive.today/20121224100102/http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3204|url-status=dead}}</ref> (intermediate bearded, pale yellow)
|
*'Orinoco Flow'<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector – ''Iris'' 'Orinoco Flow'|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3223|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 May 2013|archive-date=2012-12-24|archive-url=https://archive.today/20121224061836/http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3223|url-status=dead}}</ref> (border bearded, white/violet)
*'Raspberry Blush'<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector – ''Iris'' 'Raspberry Blush'|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3241|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 May 2013|archive-date=2012-12-24|archive-url=https://archive.today/20121224100249/http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3241|url-status=dead}}</ref> (intermediate bearded, pink)
*'Sarah Taylor'<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector – ''Iris '' 'Sarah Taylor'|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3245|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 May 2013|archive-date=2012-12-24|archive-url=https://archive.today/20121224110328/http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3245|url-status=dead}}</ref> (dwarf bearded, pale yellow)
*'Thornbird'<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector – ''Iris'' 'Thornbird'|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3288|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 May 2013|archive-date=2012-12-25|archive-url=https://archive.today/20121225002825/http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=3288|url-status=dead}}</ref> (tall bearded, pale yellow)
*'Titan's Glory'<ref>{{cite web|title=RHS Plant Selector – ''Iris '' 'Titan's Glory'|url=http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=1053|publisher=Royal Horticultural Society|accessdate=20 May 2013|archive-date=2012-12-24|archive-url=https://archive.today/20121224040529/http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=1053|url-status=dead}}</ref> (tall bearded, deep blue)
|}
==ചിത്രശാല==
<gallery>
Image:Giradino dell'iris 2.JPG|[[Giardino dell'Iris]] in [[Florence]]
Image:Iris 'Mary Todd'.jpg|The bearded iris cultivar 'Mary Todd'
Image:Iris 'Samurai Warrior'1.jpg|Chestnut cultivars like 'Samurai Warrior' are the closest breeders have been able to get to a "red" bearded iris.
Image:Iris atropurpurea Netanya A.jpg|''[[Iris atropurpurea]]'', one of the dark-flowered ''Oncocyclus'' bearded irises
Image:Iris unguicularis 170208.jpg|''[[Iris unguicularis]]'' flower
Image:Iris Katharine Hodginkin220303.jpg|'Katharine Hodginkin', a bulbous iris cultivar, a hybrid between ''I. winogradowii'' and ''I. histrioides'' 'Major'
Image:Irisflower.jpg|''[[Iris kemaonensis]]'' in [[Himalaya]]
File:Aa irises at gauntlet.jpg|''Iris pseudacorus'' in [[Cheshire]] in England
File:Iris 'Sharpshooter'.jpg|Iris 'Sharpshooter' in the [[Real Jardín Botánico de Madrid]], [[Spain]]
File:Unidentified Iris Chanticleer Blue 3264px.jpg|"Iris ensata 'Blue Beauty'"<!-- Media in category "Iris ensata 'Blue Beauty'" -->
File:Iris 'Queen of Angels' 01.JPG|Iris 'Queen of Angels'
File:Blatant Iris May 2013.JPG|Iris 'Blatant'
File:Iris germanica old form 03.jpg|''Iris germanica'', an old cultivar that needs little care and is quite robust
File:Mrs Andrist.jpg|Iris 'Mrs. Andris. Historic tall bearded iris cultivar hybridized by Fryer in 1919. Grows vigorously.
</gallery>
==ചിത്രശാല==
<gallery>
Image:Philip Hermogenes Calderon - Broken Vows - Ashmolean Museum.jpg|[[Philip Hermogenes Calderon]]'s ''Broken Vows'' with the iris at lower left
Image:Arms of the Kings of France (France Ancien).svg|Early coat-of-arms of the [[House of Capet]] (France ancient)
File:FlorenceCoA.svg|Coat-of-arms of Florence
Image:Flag of the Brussels-Capital Region.svg|[[Flag of the Brussels-Capital Region]]
File:Flag of Quebec.svg|[[Flag of Quebec]]
File:Lilie stilisiert 2.svg
</gallery>
==ഇവയും കാണുക==
* [[List of early spring flowers]]
* [[List of late spring flowers]]
* [[List of early summer flowers]]
* [[American Iris Society]]
* [[Banshu Yamasaki Iris Garden]]
*[[Iris_florentina#Culture|Iris florentina in culture]]
*[[Iris_laevigata#History_and_culture|Iris laevigata in history and culture]]
*[[Iris_mesopotamica#Uses|Iris mesopotamica in culture]]
*[[Iris_tectorum#Culture|Iris tectorum in culture]]
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
===ഗ്രന്ഥസൂചിക===
* Chancery of the Prime Minister, Kingdom of Belgium [2007]: [http://www.monarchie.be/laurentclaire/en/town_hall/index.html Brussels Town Hall]. Retrieved November 11, 2007.
* {{cite book|title=Ornamental Geophytes: From Basic Science to Sustainable Production|year=2012|publisher=CRC Press|isbn=1-4398-4924-2|chapter=Iridaceae|page=24|url=https://books.google.ca/books?id=5B-ucdbgA3wC&pg=PA24&lpg=PA24|editor1=Rina Kamenetsky |editor2=Hiroshi Okubo }}
* Mancoff, Debra N. (2003): ''Flora Symbolica: Flowers in Pre-Raphaelite Art''. Prestel Publishing, New York, USA. {{ISBN|3-7913-2851-4}}.
* Pioch, Nicolas (2002): [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/gogh/irises/ Gogh, Vincent van: Irises]. Bersion of 2002-AUG-19. Retrieved December 10, 2008.
* Species Group of the British Iris Society (1996): A Guide to Species Irises: Their Identification and Cultivation; Cambridge University Press, Cambridge, UK. {{ISBN|0-521-44074-2}}.
* West, Ruth [2008]: [https://web.archive.org/web/20060516085213/http://www.viewingspace.com/genetics_culture/pages_genetics_culture/gc_w02/gc_w02_gessert.htm George Gessert]. Retrieved December 10, 2008.
==== ടാക്സോണമി ====
* [http://wiki.irises.org/bin/view/Main/InfoClassificationTreatmentByBaker American Iris Society. Systematic Treatment of the Genus Iris by Baker. 2012]
* [https://books.google.ca/books?id=5aGKQgAACAAJ&source=gbs_similarbooks Dykes, W. R. (1913): The Genus Iris. Cambridge University Press, Cambridge, UK.] {{ISBN|0486230376}}
* [http://www.nziris.org.nz/conventdocs/Classification%20of%20irises.pdf Harris, Gwenda. CLASSIFICATION OF IRISES. New Zealand Iris Society 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180127123910/http://nziris.org.nz/conventdocs/Classification%20of%20irises.pdf |date=2018-01-27 }}
* [https://books.google.ca/books?id=3zcLAAAAIAAJ&source=gbs_similarbooks Brian Mathew. The Iris. Batsford, London 1989]
* [https://books.google.ca/books/about/A_Reclassification_of_the_Genus_Iris.html?id=tLdgGwAACAAJ&redir_esc=y George Hill Mathewson Lawrence. A Reclassification of the Genus ''Iris''. ''Gentes Herb'' 8:346-371 1953]
* [https://books.google.ca/books?id=ZidFAAAAYAAJ&source=gbs_similarbooks Rodionenko, G. I.: The Genus Iris L. (Questions of Morphology, Biology, Evolution and Systematics). British Iris Society, London 1987. (trans.)]
* Taylor, J.J. 1976. A reclassification of Iris species bearing arillate seeds. Proceedings of the Biological Society, Washington. 89: 411-420.
* [http://www.rsabg.org/iris/research/systematics/13-phylogeny-of-the-genus-iris-based-on-dna-sequence-data Wilson, Carol. Phylogeny of the genus Iris based on DNA sequence data. Rancho Santa Ana 2004] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140602195853/http://www.rsabg.org/iris/research/systematics/13-phylogeny-of-the-genus-iris-based-on-dna-sequence-data |date=2014-06-02 }}
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{Commons |Iris cultivars by alphabet}}
*[https://web.archive.org/web/20100403003414/http://www.restoredprints.com/AUD007.htm Joseph Mason's painting - Copper Iris] Copper Iris / Louisiana Flag (''Iris cuprea'') from John James Audubon's ''Birds of America''
*[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=116503 Flora of North America: ''Iris'']
*[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=116503 Flora of China: ''Iris'']
*[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=5&taxon_id=116503 Flora of Pakistan: ''Iris'']
*[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=110&taxon_id=116503 Flora of Nepal: ''Iris'']
*[http://aleph0.clarku.edu/~djoyce/iris/index.html A web site devoted to Irises], by David Payne-Joyce; includes plates from Dykes (1913).
*[http://www.irises.org/ The American Iris Society]
*[http://www.historiciris.org/ Historic Iris Preservation Society]
*[http://www.wildflowers.co.il/english/search.asp?searchString=iris&family=1&color=1&type=1 Iris listings at Wild Flowers of Israel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220707190451/https://www.wildflowers.co.il//english/search.asp?searchString=iris&family=1&color=1&type=1 |date=2022-07-07 }}
*[http://www.iris.huji.ac.il/Culture.htm Iris in Art and Culture]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303170804/http://www.iris.huji.ac.il/Culture.htm |date=2016-03-03 }}
*Gouvernement du Québec [http://www.drapeau.gouv.qc.ca/emblemes/iris/fiche-technique.html Emblèmes du Québec - Iris versicolor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721153927/http://www.drapeau.gouv.qc.ca/emblemes/iris/fiche-technique.html |date=2015-07-21 }} (French)
{{Taxonbar|from=Q156901}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:ഇറിഡേസീ]]
[[വർഗ്ഗം:സസ്യജനുസുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സപുഷ്പികൾ]]
ij3olzuupkaie756k6512n6aypnfmgj
കാതറിൻ പാലസ്
0
426472
4631304
3970411
2026-06-19T07:31:45Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631304
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Catherine Palace}}
[[File:Catherine Palace in Tsarskoe Selo 02.jpg|250px|right|thumb|തെക്ക് വശത്ത്, ഹെർമിറ്റേജ് പവലിയനിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ച]]
[[റഷ്യ]]യിലെ സെൻറ് പീറ്റേർസ്ബർഗിൽ നിന്ന് 30 കിലോമീറ്റർ തെക്ക് [[Tsarskoye Selo|സുർസകോയി സെലോ]] (പുഷ്കിൻ) പട്ടണത്തിലാണ് റെകോകോ കൊട്ടാരം ആയ കാതറിൻ പാലസ് (റഷ്യൻ: Екатерининский дворец, യെക്കത്തറിൻകിസ്ക്കി ഡുവററ്റ്സ്). സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. റഷ്യൻ റ്റ്സാറിന്റെ വേനൽക്കാല വസതിയായിരുന്നു അത്.
== ചരിത്രം ==
[[Image:CatherinePalaceNorthSide.jpg|thumb|വടക്ക് ഭാഗത്ത് - വാഹന മുറ്റം: 1773 വരെ കുമ്മായച്ചാന്തിൽ ചെയ്ത എല്ലാ അലങ്കാരപണികളും സ്വർണ്ണത്തിൽ തിളങ്ങിയെങ്കിലും കാതറിൻ II അതിനെ ഒലിവ് ഡ്രാബ് പെയിന്റ് ഉപയോഗിച്ച് പൂശി. ]]
[[Image:Catherine Palace in Tsarskoe Selo 02.jpg|left|thumb|തെക്ക് വശത്ത്, ഹെർമിറ്റേജ് പവലിയനിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ച]]
1717-ൽ റഷ്യയിലെ [[Catherine I of Russia|കാതറിൻ ഒന്നാമൻ]] ജർമ്മൻ വാസ്തുശില്പിയായ ജോഹാൻ-ഫ്രീഡ്രിക്ക് ബ്രൗൺസ്റ്റൈനെ അവരുടെ സന്തോഷത്തിനായി ഒരു വേനൽക്കാല കൊട്ടാരം പണിയാൻ നിയോഗിച്ചതോടെയാണ് ഈ വസതിയുടെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചത്.1733-ൽ [[Elizabeth of Russia|എലിസബത്ത് മഹാറാണി]] [[Mikhail Zemtsov|മിഖായേൽ സെംടെസോവ്]], [[Andrey Kvasov|ആന്ദ്രേ കാവോസോവ്]] എന്നിവരെ കാതറിൻ പാലസ് വിപുലീകരിക്കാൻ നിയോഗിച്ചു. എന്നാൽ എലിസബത്ത് തന്റെ അമ്മയുടെ വസതി കാലഹരണപ്പെട്ടതും അനുയോജ്യമല്ലാത്തതുമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് 1752 മേയ് മാസത്തിൽ തന്റെ കൊട്ടാരം ആർക്കിടെക്ടായ [[Francesco Bartolomeo Rastrelli|ബർട്ടൊലോമിയോ റസ്ട്രെല്ലിക്ക്]] പഴയ കൊട്ടാരം തകർക്കാനും അതിമനോഹരമായ റോക്കോകോ ശൈലിയിൽ അതിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും ആവശ്യപ്പെട്ടു. നിർമ്മാണം നാലു വർഷത്തോളം നീണ്ടു നിന്നു. 1756 ജൂലൈ 30 ന് വാസ്തുശില്പി 325 മീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ കൊട്ടാരം രാജസഭാംഗം, വിദേശ സ്ഥാനപതികൾ, എന്നിവർക്കു മുന്നിൽ മഹാറാണിക്ക് സമർപ്പിച്ചു.
മേൽക്കൂരയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന നിരവധി പ്രതിമകൾ പൂശാൻ നൂറുകണക്കിന് കിലോഗ്രാം സ്വർണമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. കൊട്ടാരത്തിന്റെ മുൻവശത്ത് വലിയ ഔപചാരികമായ പൂന്തോട്ടം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. തടാകത്തിന് സമീപമുള്ള അസർ ആന്റ് വൈറ്റ് ഹെർമിറ്റേജ് പവലിയനിൽ ഇത് കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. 1744-ൽ മിഖായേൽ സെംറ്റോവ് രൂപകല്പന ചെയ്ത ദ റേപ് ഓഫ് [[പെർസിഫോൺ]] എന്ന ശിൽപം 1749-ൽ ഫ്രാൻസെസ്കോ ബാർട്ടോളോമോ റസ്ട്രെല്ലി വീണ്ടും നവീകരിച്ചു. പവലിയന്റെ ഉൾവശം [[Dumbwaiter|ഡമ്പ്വെയിറ്റർ]] സംവിധാനങ്ങളുള്ള ഡൈനിംഗ് ടേബിളുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. കൊട്ടാരത്തിലേക്കുള്ള അതിമനോഹരമായ പ്രവേശന കവാടത്തിൽ റോക്കോകോ ശൈലിയിലുള്ള രണ്ട് വലിയ "ചുറ്റളവുകൾ" കാണപ്പെടുന്നു. അതിലോലമായ കാസ്റ്റ്-ഇരുമ്പ് ഗ്രിൽ സമുച്ചയത്തെ സാർസ്കോ സെലോ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നു. കൊട്ടാരം കാതറിൻ ദി ഗ്രേറ്റുമായി ജനപ്രിയമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെങ്കിലും, അതിന്റെ "വിപ്പെഡ് ക്രീം" വാസ്തുവിദ്യയെ പഴയ രീതിയിലാണ് അവർ കണക്കാക്കിയത്. അവൾ സിംഹാസനത്തിലേക്കു കയറുന്ന പാർക്കിൽ നിരവധി പ്രതിമകൾ സ്വർണ്ണം പൂശിയിരുന്നു. എലിസബത്ത് മഹാറാണിയുടെ അവസാന ആഗ്രഹം ആയിരുന്നെങ്കിലും പുതിയ രാജാവ് ചെലവിനെക്കുറിച്ച് അറിയിച്ചുകൊണ്ട് എല്ലാ ജോലികളും താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചു.
[[Image:Catherine Palace ballroom.jpg|thumb|നൃത്തശാല]]
പുരാതന, നിയോക്ലാസിക്കൽ കലയോടുള്ള അവരുടെ അഭിനിവേശം നിറവേറ്റുന്നതിനായി, കാതറിൻ സ്കോട്ടിഷ് വാസ്തുശില്പിയായ [[Charles Cameron (architect)|ചാൾസ് കാമറൂണിനെ]] നിയമിച്ചു. അദ്ദേഹം ഒരു പാർശ്വഘടന ഇന്റീരിയർ നിയോ-പല്ലാഡിയൻ രീതിയിൽ പുതുക്കിപ്പണിയുക മാത്രമല്ല മഹാറാണിയുടെ സ്വകാര്യ അപ്പാർട്ടുമെന്റുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. തികച്ചും മിതമായ ഗ്രീക്ക് പുനരുജ്ജീവന ഘടന അഗേറ്റ് റൂംസ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഇടതുവശത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വിശാലമായ [[Jasper|ജാസ്പർ]] അലങ്കാരത്തിന് പേരുകേട്ട ഈ മുറികൾ ഹാംഗിംഗ് ഗാർഡൻസ്, കോൾഡ് ബാത്ത്സ്, കാമറൂൺ ഗാലറി (ഇപ്പോഴും വെങ്കല പ്രതിമയുടെ ഒരു ശേഖരം ഉണ്ട്) എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് കാമറൂണിന്റെ രൂപകൽപ്പനയിൽ നിർമ്മിച്ച മൂന്ന് നിയോക്ലാസിക്കൽ കെട്ടിടങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാതറിന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം, കാതറിൻ പാർക്കിൽ അവരുടെ വിനോദത്തിനായി ശ്രദ്ധേയമായ നിരവധി ഘടനകൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. [[Dutch Admiralty|ഡച്ച് അഡ്മിറൽറ്റി]], [[Creaking Pagoda|ക്രീക്കിംഗ് പഗോഡ]], [[Chesme Column|ചെസ്മെ കോളം]], [[Kagul Obelisk|കഗുൽ ഒബെലിസ്ക്]], [[Marble Bridge|മാർബിൾ ബ്രിഡ്ജ്]] എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
1796-ൽ കാതറിൻ മരിച്ചതിനുശേഷം, കൊട്ടാരം [[Pavlovsk Palace|പാവ്ലോവ്സ്ക് കൊട്ടാരത്തിന്]] അനുകൂലമായി ഉപേക്ഷിച്ചു. പിന്നീടുള്ള രാജാക്കന്മാർ അടുത്തുള്ള [[Alexander Palace|അലക്സാണ്ടർ കൊട്ടാരത്തിൽ]] താമസിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. കാതറിൻ കൊട്ടാരത്തിൽ പുതിയ കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾ നടത്തുന്നതിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കികൊണ്ട് ഇത് എലിസബത്തിന്റെ സമ്പത്തിന്റെയും കാതറിൻ രണ്ടാമന്റെ മഹത്ത്വത്തിന്റെയും മഹത്തായ സ്മാരകമായി കണക്കാക്കുന്നു.
രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിൽ ലെനിൻഗ്രാഡ് ഉപരോധത്തിനുശേഷം ജർമ്മൻ സൈന്യം പിന്മാറിയപ്പോൾ അവർ മനഃപൂർവ്വം താമസസ്ഥലം നശിപ്പിച്ചു. <ref>The palace was used as barracks and for target practice. Before retreating, the Germans set the palace ablaze (Edmund Stevens, ''Russia Is No Riddle'', Kessinger Publishing, 2005, page 184). After the Soviets retook Tsarskoe Selo, "the Catherine Palace presented a terrible scene. The great hall, the picture gallery and the gala staircase had all collapsed... The Amber Room had been stripped and the gala rooms gutted by a fire... A most terrible sight was Ratsrelli's vista of golden doorways, now reduced to raw bricks laden with snow. Cameron's classic suite of rooms was not destroyed but had been much vandalised", etc. Quoted from: Christopher Morgan, Irina Orlova. ''Saving the Tsar's Palaces''. Polperro Heritage Press, 2005. p. 74.<!--ISSN/ISBN needed, if any--></ref> കൊട്ടാരത്തിന്റെ പൊള്ളയായ ഷെൽ മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു.
==അവലംബം==
{{reflist}}
==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
{{Commons category}}
*{{Official website|url=http://eng.tzar.ru/}}
*[http://www.alexanderpalace.org/2006tsarskoe/palace.html Detailed description and history] from Tsarskoe Selo in 1910
*[http://www.alexanderpalace.org/palace/photo-tours.html Photo Tour of the Cameron Gallery from the Alexander Palace Time Machine]
*[http://www.alexanderpalace.org/cameron/ Charles Cameron - Imperial Architect] site on his work in Tsarskoe Selo and the Catherine Palace
*{{cite news |first=David |last=Laskin |title=History Is Perennial in the Gardens of the Great Czars |url=http://travel.nytimes.com/travel/guides/europe/russia/st-petersburg/overview.html |work= |publisher=New York Times |date=2006-06-18 |accessdate=2006-12-15 }}
*{{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070310161718/http://photocity.ru/Album119/idx_en.php |title=Photos of the Catherine Palace interiors}}
*[http://en.pickdecor.com/design/catherine-palace The Catherine Palace ceiling and wall decorations]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210123233301/http://en.pickdecor.com/design/catherine-palace |date=2021-01-23 }}
*{{Webarchive |url=https://archive.today/20150129154456/http://kjoy.travel/tours/specials/winter-best.html |title=Photos and How to visit}}
{{Coord|59|42|57|N|30|23|44|E|region:RU_type:landmark|display=title}}
{{Imperial palaces in Russia}}
{{Rastrelli}}
{{Showplaces in Tsarskoye Selo museum complex}}
{{Showplaces in Ekaterininsky park of Tsarskoye Selo}}
[[വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ കൊട്ടാരങ്ങൾ]]
9ufqi9sydkqtdfgoulivwiv2h4vdva7
കുഞ്ഞൻ നച്ചെലി
0
426610
4631337
4513628
2026-06-19T09:57:45Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631337
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Suncus etruscus}}
{{Taxobox
| name = Etruscan shrew<ref name=msw3>{{MSW3 Hutterer|page = 258}} [http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?s=y&id=13700270 direct link] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121007105741/http://www.bucknell.edu/msw3/browse.asp?s=y&id=13700270 |date=2012-10-07 }}</ref>
| image = Suncus etruscus.jpg
| status = LC
| trend = unknown
| status_system = iucn3.1
| status_ref =<ref name=iucn>{{IUCN|author=Aulagnier, S.|author2=Hutterer, R.|author3=Jenkins, P.|author4=Bukhnikashvili, A.|author5=Kryštufek, B.|author6= Kock, D.|last-author-amp=yes|year=2008|id=29671|title=Suncus etruscus|accessdate=25 October 2010|version=2010.3}}</ref>
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Mammal]]ia
| ordo = [[Eulipotyphla]]
| familia = [[Soricidae]]
| genus = ''[[Suncus]]''
| species = '''''S. etruscus'''''
| binomial = ''Suncus etruscus''
| binomial_authority = ([[Paolo Savi|Savi]], 1822)
| range_map = Etruscan Shrew area.png
| range_map_caption = Etruscan Shrew range<br/>(blue — native, black — probably extant origin uncertain)
}}
ഏറ്റവും ഭാരം കുറഞ്ഞ സസ്തനിയാണ് '''കുഞ്ഞൻ നച്ചെലി (Suncus etruscus)'''. '''Etruscan shrew''', '''Etruscan pygmy shrew''', '''white-toothed pygmy shrew''' എന്നെല്ലാം പേരുകളുള്ള ഇതിന് ശരാശരി ഏതാണ്ട് {{Convert|1.8|g}} ഭാരമേ ഉള്ളൂ.<ref name=j2/><ref name=j1/><ref name=r1/><ref name=r2>[http://ours-nature.ru/article/407__579.html Белозубка карликовая (Suncus etruscus)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180812150627/http://ours-nature.ru/article/407__579.html |date=2018-08-12 }} (in Russian)</ref><ref name=sc>[http://www.scholarpedia.org/article/Vibrissal_touch_in_the_Etruscan_shrew Vibrissal touch in the Etruscan shrew]. Scholarpedia. Retrieved 2013-03-21.</ref> (എന്നാൽ തലയോട്ടിയുടെ വലിപ്പം കൊണ്ടും ശരീരത്തിന്റെ നീളം കൊണ്ടും ഏറ്റവും ചെറിയ സസ്തനി എന്നറിയപ്പെടുന്നത് [[Kitti's Hog-nosed bat|ബംബിൾബീ വവ്വാലാണ്]].<ref name=j2>{{cite journal|journal=The Journal of Experimental Biology |volume=205|issue=Pt 15|pages=2161–2166|year=2002|pmid=12110649|title=Etruscan shrew muscle: the consequences of being small |author=Jürgens, Klaus D. }}</ref><ref name=j3/>)
==വിവരണം==
==പ്രവൃത്തികൾ==
==വിതരണം==
==ജീവിതസ്ഥലം==
==ഇരതേടലും ഭക്ഷണവും==
==ശത്രുക്കളും ഭീഷണികളും==
ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശത്രുക്കൾ അവയുടെ ജീവിതസ്ഥലങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യനാണ്. കൃഷിയിടങ്ങൾ പാകപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ജീവിക്കുന്ന ഇടങ്ങൾ നശിക്കുന്ന ഇവ കാലാവസ്ഥാമാറ്റങ്ങളോടും വേഗം പ്രതികരിക്കുന്നവയാണ്.<ref name=r1/> Major predators are birds of prey, especially [[owl]]s.<ref name=r2/><ref name=m/>
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Wikispecies|Suncus etruscus}}
*[http://www.activetouch.de/index.php?id=7&L=1 Videos of Etruscan shrew attacks]
{{Soricomorpha}}
{{Taxonbar|from=Q369889}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]]
g8t1pipdedqt4ke3wn92p1gindwbvf2
ആൽവിൻ പ്ലാൻ്റിംഗ
0
429813
4631095
4604962
2026-06-18T14:00:45Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631095
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Alvin Plantinga}}
{{Infobox philosopher
|name = Alvin Carl Plantinga
|image =
|birth_date = {{birth date and age|1932|11|15|mf=yes}}
|birth_place = [[Ann Arbor, Michigan]], U.S.
|spouse = Kathleen De Boer <small>(m. 1955–present)</small><ref>"Self-profile", p. 14</ref>
|nationality = [[United States of America|American]]
|alma_mater = [[Calvin College]]<br>[[University of Michigan]] <small>(M.A, 1955)</small><br>[[Yale University]] <small>(PhD, 1958)</small>
|era = [[20th-century philosophy]]
|region = [[Western philosophy]]
|institutions = [[University of Notre Dame]]
|school_tradition = {{ublist|class=nowrap |[[Analytic philosophy|Analytic]]}}
|notable_works = {{ublist|class=nowrap |[[God and Other Minds]] <small>(1967)</small> |''[[Warranted Christian Belief]]'' <small>(2000)</small>}}
|main_interests = {{ublist|class=nowrap |[[Epistemology]] |[[Metaphysics]] |[[Philosophy of religion]] |[[Logic]] |[[Modal logic]] |[[Philosophy of science]] |[[Natural Theology]]}}
|notable_ideas = {{ublist|class=nowrap |[[Reformed epistemology]] |[[Plantinga's free will defense|Free will defense]] |[[Ontological argument#Alvin Plantinga|Modal ontological argument]] |[[Reliabilism|Proper functionalism]] |[[Evolutionary argument against naturalism]] |[[Theodicy]] |[[Warrant (philosophy)|Warrant]] |[[Modal metaphysics]] |[[God|Divine nature and attributes]] |[[Internalism and externalism]]}}
|influences = {{hlist |[[Immanuel Kant|Kant]] |[[Bertrand Russell|Russell]] |[[Ludwig Wittgenstein|Wittgenstein]] |[[John Locke|Locke]]<ref>Knowledge and Christian Belief p. 54</ref> |[[Thomas Reid|Reid]] |[[Edmund Burke|Burke]] |[[Thomas Aquinas|Aquinas]] |[[Thomas More|More]] |[[Abraham Kuyper|Kuyper]] |[[Luis de Molina|Luis Molina]] |[[Duns Scotus]] |[[John Calvin|Calvin]] |[[William Harry Jellema|Jellema]] |[[C. S. Lewis]] |[[William Alston|Alston]] |[[Augustine of Hippo|Augustine]] |[[Hilaire Belloc|Belloc]] |[[John Henry Newman|Newman]] |[[Søren Kierkegaard|Kierkegaard]]}}
|influenced = {{hlist |[[Nicholas Wolterstorff|Wolterstorff]] |[[Peter van Inwagen|van Inwagen]] |[[William Lane Craig|Lane Craig]] |[[Michael Rea|Rea]] |[[Robin Collins]] |[[Keith DeRose]] |[[Robert Koons]] |[[Trenton Merricks|Merricks]] |[[Michael Bergmann (philosopher)|Michael Bergmann]] |[[J.P. Moreland|Moreland]] |[[Dallas Willard]] |[[John Frame (theologian)|John Frame]] |[[Michael Horton (theologian)|Michael Horton]]}}
|awards = {{ublist|class=nowrap |[[Templeton Prize]] <small>(2017)</small><ref name="templetonprize.org">{{cite web|url=http://www.templetonprize.org/currentwinner.html|title=Templeton Prize - Current Winner|website=www.templetonprize.org}}</ref> |[[Nicholas Rescher Prize for Systematic Philosophy|Rescher Prize in Philosophy]] <small>(2012-13)</small><ref>{{cite web|url=http://www.chronicle.pitt.edu/story/pitt-selects-mittelstrass-plantinga-2012-13-rescher-prize-philosophy|title=Pitt Selects Mittelstrass, Plantinga for 2012-13 Rescher Prize in Philosophy - Pitt Chronicle - University of Pittsburgh|first=University of Pittsburgh University Marketing Communications|last=Webteam|website=www.chronicle.pitt.edu}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |}}
|website = [http://philosophy.nd.edu/people/alvin-plantinga/ philosophy.nd.edu/alvin-plantinga]
|doctoral_advisor = [[Paul Weiss (philosopher)|Paul Weiss]]
}}
'''ആൽവിൻ കാൾ പ്ലാൻറിംഗ''' (ജനനം: 15 നവംബർ 1932)<ref> "Christian, Evolutionist, or Both?" on YouTube</ref> ഒരു പ്രമുഖ അമേരിക്കൻ സമകാലിക തത്ത്വചിന്തകനാണ്. തത്ത്വചിന്ത, നീതീകരണം, മതതത്ത്വങ്ങൾ, [[വിജ്ഞാനശാസ്ത്രം|ജ്ഞാനസിദ്ധാന്തം]] തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ പ്രധാനമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1963-82 കാലഘട്ടത്തിൽ, [[University of Notre Dame|നോട്രി ഡേം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ]] ജോൺ എ ഒബ്രിയാൻ പ്രൊഫസ്സർ ആയി നിയമനം സ്വീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കാൽവിൻ കോളേജിൽ പ്ലാൻറിംഗ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref> "Alvin Plantinga". www.veritas-ucsb.org.</ref>പിന്നീട് അദ്ദേഹം കാൽവിൻ കോളജിൽ മടങ്ങിയെത്തുകയും തത്ത്വചിന്തയിലെ ജെല്ലെമ ചെയറിന്റെ ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങ് നിർവ്വഹിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref> "Plantinga Wins Prestigious Rescher Prize". calvin.edu.</ref>
==തിരഞ്ഞെടുത്ത കൃതികൾ==
* ''[[God and Other Minds]]''. Ithaca: [[Cornell University Press]]. 1967. rev. ed., 1990. {{ISBN|0-8014-9735-3}}
* ''The Nature of Necessity''. Oxford: [[Clarendon Press]]. 1974. {{ISBN|0-19-824404-5}}
* ''God, Freedom, and Evil''. Grand Rapids: [[Eerdmans]]. 1974. {{ISBN|0-04-100040-4}}
* ''Does God Have A Nature?'' Wisconsin: [[Marquette University Press]]. 1980. {{ISBN|0-87462-145-3}}
* ''Faith and Rationality: Reason and Belief in God'' (ed. with [[Nicholas Wolterstorff]]). Notre Dame: [[University of Notre Dame Press]]. 1983. {{ISBN|0-268-00964-3}}
* ''Warrant: the Current Debate''. New York: [[Oxford University Press]]. 1993. {{ISBN|0-19-507861-6}}
* ''[[Warrant and Proper Function]]''. Oxford: Oxford University Press. 1993. {{ISBN|0-19-507863-2}}
* ''[[Warranted Christian Belief]]''. New York: Oxford University Press. 2000. {{ISBN|0-19-513192-4}} [http://www.ccel.org/ccel/plantinga/warrant3.html online]
* ''Essays in the Metaphysics of Modality''. Matthew Davidson (ed.). New York: Oxford University Press. 2003. {{ISBN|0-19-510376-9}}
* ''Knowledge of God'' (with Michael Tooley). Oxford: [[Blackwell UK|Blackwell]]. 2008. {{ISBN|0-631-19364-2}}
* ''Science and Religion'' (with [[Daniel Dennett]]). Oxford: Oxford University Press. 2010 {{ISBN|0-19-973842-4}}
* ''Where the Conflict Really Lies: Science, Religion, and Naturalism''. Oxford: Oxford University Press. 2011. {{ISBN|0-19-981209-8}}
* ''Knowledge and Christian Belief''. Grand Rapids: [[Eerdmans]]. 2015. {{ISBN|0802872042}}
==Notes==
{{Reflist|30em}}
==അവലംബം==
{{refbegin}}
*"Self-profile" in ''Alvin Plantinga,'' James Tomberlin and [[Peter van Inwagen]] ed., (Dordrecht: D. Riedle Pub. Co.), 1985
*{{cite web |title=Logical Problem of Evil |first=James R. |last=Beebe |date=July 12, 2005 |work=[[Internet Encyclopedia of Philosophy]] |url=http://www.iep.utm.edu/evil-log/#H1 |accessdate=September 21, 2009|ref=harv}}
*{{cite book |first1=Barbara |last1=Forrest |authorlink1=Barbara Forrest |first2=Paul R. |last2=Gross |authorlink2=Paul R. Gross |title=[[Creationism's Trojan Horse]] |publisher=[[Oxford University Press]] |date=8 January 2004 |isbn=0-19-515742-7 |ref=harv}}
*{{cite book
| last = Mackie
| first = J.L
| authorlink = J. L. Mackie
| coauthors =
| title = The Miracle of Theism: Arguments for and Against the Existence of God
| publisher = Oxford University Press
| year = 1982
| location =
| pages =
| url =https://archive.org/details/miracleoftheisma0000mack
| doi =
| id =
| isbn = 0-19-824682-X}}
*{{cite book |title=Introducing Philosophy of Religion |url=https://archive.org/details/introducingphilo0000meis |first=Chad |last=Meister |isbn=978-0-415-40327-6 |year=2009 |publisher=Routledge |ref=harv}}
*{{cite book |title=Reason and Religious Belief |url=https://archive.org/details/reasonreligiousb0000unse |first1=Michael |last1=Peterson |first2=William |last2=Hasker |first3=Bruce |last3=Reichenbach |first4=David |last4=Basinger |year=1991 |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-506155-1|ref=harv}}
{{refend}}
==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
{{refbegin}}
* Schönecker, Dieter (ed.), Essays on "Warranted Christian Belief". With Replies by Alvin Plantinga. Walter de Gruyter, Berlin 2015.
* Baker, Deane-Peter (ed), ''Alvin Plantinga'' (Contemporary Philosophy in Focus Series). New York: Cambridge University Press. 2007.
* Mascrod, Keith, ''Alvin Plantinga and Christian Apologetics''. Wipf & Stock. 2007.
* Crisp, Thomas, Matthew Davidson, David Vander Laan (eds), ''Knowledge and Reality: Essays in Honor of Alvin Plantinga''. Dordrecht: Springer. 2006.
* Beilby, James, ''Epistemology as Theology: An Evaluation of Alvin Plantinga's Religious Epistemology''. Aldershot: Ashgate. 2005
* Beilby, James (ed), ''Naturalism Defeated? Essays on Plantinga's Evolutionary Argument Against Naturalism''. Ithaca: Cornell University Press. 2002.
* Sennet, James (ed), ''The Analytic Theist: An Alvin Plantinga Reader''. Grand Rapids: Eeardman. 1998. {{ISBN|0-8028-4229-1}}
* Kvanvig, Jonathan (ed), ''Warrant in Contemporary Epistemology: Essays in Honor of Plantinga's Theory of Knowledge''. Savage, Maryland: Rowman & Littlefield. 1996.
* McLeod, Mark S. ''Rationality and Theistic Belief: An Essay on Reformed Epistemology'' (Cornell Studies in the Philosophy of Religion). Ithaca: Cornell University Press. 1993.
* Zagzebski, Linda (ed), ''Rational Faith''. Notre Dame: University of Notre Dame Press. 1993.
* Sennett, James, ''Modality, Probability, and Rationality: A Critical Examination of Alvin Plantinga's Philosophy''. New York: P. Lang. 1992.
* Hoitenga, Dewey, ''From Plato to Plantinga: An Introduction to Reformed Epistemology''. Albany: State University of New York Press. 1991.
* Parsons, Keith, ''God and the Burden of Proof: Plantinga, Swinburne, and the Analytic Defense of Theism''. Buffalo, New York: Prometheus Books. 1989.
* Tomberlin, James and Peter van Inwagen (eds), ''Alvin Plantinga'' (Profiles V.5). Dordrecht: D. Reidel. 1985.
{{refend}}
==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
{{wikiquote}}
*[https://web.archive.org/web/20130831050623/http://philosophy.nd.edu/people/alvin-plantinga/ Alvin Plantinga's faculty page] at the University of Notre Dame
*[http://www.veritas-ucsb.org/library/plantinga/cv.html Plantinga's Curriculum Vitae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120811035009/http://www.veritas-ucsb.org/library/plantinga/cv.html |date=2012-08-11 }}
*[http://www.calvin.edu/academic/philosophy/virtual_library/plantinga_alvin.htm Virtual Library of Christian Philosophy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060322204229/http://www.calvin.edu/academic/philosophy/virtual_library/plantinga_alvin.htm |date=2006-03-22 }} a collection of some of Plantinga's papers
*[http://www.andrewmbailey.com/ap/ Papers by Plantinga] Extensive collection of online papers.
*[https://www.closertotruth.com/contributor/alvin-plantinga/profile Interviews] from the PBS program [[Closer to Truth]]
*[http://www.booksandculture.com/articles/2007/marapr/1.21.html "The Dawkins Confusion"], Plantinga's review of [[Richard Dawkins]]'s ''[[The God Delusion]]'' from ''Books and Culture'' magazine
*[http://www.calvin.edu/125th/wolterst/p_bio.pdf Alvin Plantinga's spiritual autobiography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040204104003/http://www.calvin.edu/125th/wolterst/p_bio.pdf |date=2004-02-04 }} from ''Philosophers Who Believe''. [[Kelly James Clark|Clark, Kelly James]] (InterVarsity Press,1993)
*[http://www.giffordlectures.org/lectures/warrant-current-debate ''Warrant: The Current Debate''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506120722/https://www.giffordlectures.org/lectures/warrant-current-debate |date=2019-05-06 }} Plantinga's [[Gifford Lecture]], and volume 1 of his ''Warrant'' trilogy.
*[http://www.giffordlectures.org/lectures/warrant-and-proper-function ''Warrant and Proper Function''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506120621/https://www.giffordlectures.org/lectures/warrant-and-proper-function |date=2019-05-06 }} Plantinga's Gifford Lecture, and volume 2 of his ''Warrant'' trilogy.
*[http://www.ccel.org/ccel/plantinga/warrant3.i.html ''Warranted Christian Belief''], full electronic text of volume 3 of his ''Warrant'' trilogy.
*Daniel C. Dennett and Alvin Plantinga, [http://www.themontrealreview.com/2009/Does-Science-Contradict-Religion.php ''Science and Religion: Are They Compatible?'' (Oxford University Press, 2011)]
*{{IEP|prop-fun|Proper Functionalism}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1932-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ തത്ത്വചിന്തകർ]]
7ow2zb6wlhrcil0gzhetokmlaj91z7j
ഇൻ മയ് ഫീലിംങ്സ്
0
440679
4631168
4610209
2026-06-18T18:06:08Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631168
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox song
| type = single
| cover =
| caption =
| alt =
| artist = [[Drake (musician)|Drake]]
| album = [[Scorpion (Drake album)|Scorpion]]
| released = {{start date|2018|07|10}}
| recorded =
| genre = <!-- Do not add unsourced genres -->[[Bounce music|Bounce]]
| length = 3:37
| label =
* [[Young Money Entertainment|Young Money]]
* [[Cash Money Records|Cash Money]]
| writer =
* [[Drake (musician)|Aubrey Graham]]
* Benny Workman
* [[Deezle|Darius Harrison]]
* Caresha Brownlee
* Jatavia Johnson
* [[Static Major|Stephen Garrett]]
* [[Jim Jonsin|James Scheffer]]
* Rex Zamor
* [[Lil Wayne|Dwayne Carter]]
* [[Magnolia Shorty|Renetta Lowe-Bridgewater]]
* Orville Hall
* Phillip Price
* [[40 (record producer)|Noah Shebib]]
| producer =
* TrapMoneyBenny
* Blaqnmild
* [[40 (record producer)|40]] ({{abbr|add.|additional producer}})
| prev_title = [[Don't Matter to Me]]
| prev_year = 2018
| next_title = [[Nonstop (song)|Nonstop]]
| next_year = 2018
| misc = {{Extra track listing
| album = [[Scorpion (Drake album)|Scorpion]]
| type = single
| prev_track = Blue Tint
| track = In My Feelings
| track_no = 9
| next_track = [[Don't Matter to Me]]
}}
{{External music video|{{YouTube|DRS_PpOrUZ4|"In My Feelings"}}}}
}}
[[കാനഡ|കനേഡിയൻ]] ഗായകൻ [[ഡ്രേക്ക്|ഡ്രേക്കിന്റെ]] അഞ്ചാമത്തെ സ്റ്റുഡിയൊ ആൽബമായ സ്കോർപിയനിലെ ഒരു ഗാനമാണ് "'''ഇൻ മയ് ഫീലിംങ്സ്'''". ജൂലൈ 30. 2018-ന് റിഥമിക് ആൻഡ് കണ്ടമ്പററി ഹിറ്റ് റേഡിയൊ വഴി ആൽബത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ ഗാനമായാണിതു പുറത്തിറങ്ങിയത്.<ref name="Rhythmic radio release">{{cite web|url=https://www.allaccess.com/top40-rhythmic/future-releases|title=Top 40-Rhythmic Future Releases|publisher=All Access|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180703214611/https://www.allaccess.com/top40-rhythmic/future-releases|archive-date=July 3, 2018}}</ref><ref name="Hit radio release">{{cite web|url=https://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|title=Top 40-Mainstream Future Releases|publisher=All Access|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709204601/https://www.allaccess.com/top40-mainstream/future-releases|archive-date=July 9, 2018}}</ref> ഈ ഗാനത്തിൽ സിറ്റി ഗേൾസിന്റെ ശബ്ദവും ഉണ്ടെങ്കിലും അവർക്ക് ഈ ഗാനത്തിൽ ക്രഡിറ്റ് നൽകിയിട്ടില്ല.<ref name="Pitchfork">{{cite news|url=https://pitchfork.com/news/drake-releases-new-album-scorpion-listen/|title=Drake Releases New Album Scorpion: Listen|publisher=[[Pitchfork (website)|Pitchfork]]|date=June 29, 2018|accessdate=July 3, 2018}}</ref>
== റിലീസും സ്വീകാര്യതയും ==
ഈ ഗാനം ''കികി ചലഞ്ച്'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഇൻമയ് ഫീലിംങ്ങ്സ് ചലഞ്ച്'' എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ഇന്റെർനെറ്റ് മീമ് ഡാൻസ് ചലഞ്ചിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=https://kulturehub.com/shiggy-instagram-comedy-drake/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-09-10 |archive-date=2018-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180911113216/https://kulturehub.com/shiggy-instagram-comedy-drake/ |url-status=dead }}</ref> അമേരിക്കൻ കൊമേഡിയൻ ഷിഗ്ഗി താൻ ഈ ഗാനത്തിനു നൃത്തം ചെയ്യുന്നതിന്റെ വീഡിയൊ തന്റെ [[ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം|ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിൽ]] പോസ്റ്റ് ചെയ്തതോടെയാണിത് ആരംഭിച്ചത്. ഇത് ഈ ചലഞ്ചിന് ''ഡുദഷിഗ്ഗി'' എന്ന പേരു വരാനും കാരണമായി.ചലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു വാഹനത്തിൽ നിന്നിറങ്ങി ട്രാഫിക്കിൽ ഈ ഗാനത്തിനു നൃത്തം ചെയ്യുന്നതാണ് ചലഞ്ച്.<ref>{{cite web|url=https://www.popbuzz.com/music/news/drake-in-my-feelings-lyrics-dance-meme/|title=Drake's "In My Feelings" Lyrics Have Inspired A Viral Dance Challenge And It's Hilarious|publisher=Pop Buzz|date=July 6, 2018|accessdate=July 8, 2018|archive-date=2018-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180708221259/https://www.popbuzz.com/music/news/drake-in-my-feelings-lyrics-dance-meme/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.highsnobiety.com/p/drake-in-my-feelings-dance-challenge/|title=Drake's New Song "In My Feelings" Sparks Dance Challenge|publisher=Highsnobiety|date=July 7, 2018|accessdate=July 8, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://mashable.com/2018/07/06/drake-in-my-feelings-dance-challenge/?europe=true#vPJLCFu2kaqB|title=Drake's latest album has already sparked a new dance challenge|publisher=Mashable|date=July 6, 2018|accessdate=July 8, 2018}}</ref> അമേരിക്കയിൽ തുടക്കം കുറിച്ച ഈ ചലഞ്ച് പിന്നീട് ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.ഇത് ചില രാജ്യങ്ങളിൽ വിവാദത്തിനും ജനങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധത്തിനും കാരണമായി.<ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/hip-hop/8467176/ntsb-warning-about-drake-in-my-feelings-challenge-details|title=NTSB Issues Warning Over Drake 'In My Feelings' Challenge: Jumping Out Of Cars is 'Foolish and Dangerous'|publisher=''Billboard''|date=July 26, 2018|accessdate=July 26, 2018}}</ref>
[[വിൽ സ്മിത്ത്]], [[ഡി.ജെ. ഖാലിദ്]], [[സിയാര]], [[സ്റ്റീവ് ആഖോ]], [[ഒഡൽ ബെക്കാം ജൂനിയർ]], [[ഡുവാ ലിപ]], [[മില്ലി ബോബി ബ്രൗൺ]], [[ലിസ കോശി]], [[നോഹ സ്കെപ്പ്]], [[റിയാൻ സെയ്ക്റെസ്റ്റ്]], [[ഷെയ് മിച്ചൽ]], [[ബോബി ബെർക്]], [[ടാൻ ഫ്രാൻസ്]], [[കറാവോ ബ്രൌൺ]], [[അന്റോണി പൊറോവ്സ്കി]], [[ജൊനാഥൻ വാൻ നെസ്സ്]], [[ബി.ടി.എസ്]] അംഗം [[ജെ-ഹോപ്പ്]] എന്നിവർ ഈ ചലഞ്ചിൽ പങ്കെടുത്ത പ്രമുഖരാണ്.
== വാണിജ്യ പ്രകടനം ==
2018 ജൂലൈ പതിനാലിന് ബിൽബോർഡ് മാഗസിൻ പുറത്തിറക്കിയ ബിൽബോർഡ് ഹോട്ട് 100 ചാർട്ടിൽ ഈ ഗാനം ആറാം സ്ഥാനത്തായി ഇടംപിടിച്ചു. തുടർന്ന് അടുത്ത വാരം ഈ ഗാനത്തിന്റെ ഡാൻസ് ചലഞ്ചിനെ തുടർന്നും മറ്റുകാരണങ്ങളാലും ഈ ഗാനം ഒന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തുകയുണ്ടായി.<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/hughmcintyre/2018/07/20/drakes-in-my-feelings-gives-him-his-third-u-k-no-1-hit/#113770fc69ea|title=Drake's 'In My Feelings' Gives Him His Third U.K. No. 1 Hit|last=McIntyre|first=Hugh|work=Forbes|access-date=2018-07-22|language=en}}</ref> ഈ നേട്ടം കൈവരിക്കുന്ന ആറാമത്തെ ഡ്രേക്കിന്റെ ഗാനമാണിത്.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8465547/drake-dethrones-himself-hot-100-in-my-feelings|title=Drake Dethrones Drake Atop Billboard Hot 100 as 'In My Feelings' Replaces 'Nice for What' at No. 1|magazine=Billboard|first=Gary|last=Trust|date=July 16, 2018|accessdate=July 17, 2018}}</ref> 28 ജൂലൈ , 2018 ന് ഇറങ്ങിയ ലക്കത്തിൽ , "ഇൻ മയ് ഫീലിംങ്സ്" 11 കോടി 62 ലക്ഷം സ്ട്രിംസ് മായി ഒരാഴ്ച്ച ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്ട്രീം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഗാനമെന്ന റെക്കോർഡ് ഈ ഗാനം നേടി.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8466563/drake-in-my-feelings-number-one-best-streaming|title=Drake's 'In My Feelings' Tops Billboard Hot 100 for Second Week With Record-Breaking 116.2 Million U.S. Streams|magazine=Billboard|first=Gary|last=Trust|date=July 23, 2018|accessdate=July 24, 2018}}</ref> ഈ ഗാനം കനേഡിയൻ ഹോട്ട് 100 ചാർട്ടിലും യുകെ സിംഗിൾസ് ചാർട്ടിലും ഒന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
== വിവിധ ചാർട്ടുകളിലെ പ്രകടനങ്ങൾ ==
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: center; margin-bottom: 10px;"
! scope="col" |ചാർട്ട് (2018)
! scope="col" |Peak<br /> position
|-
! scope="row" |Argentina Anglo (Monitor Latino)<ref>{{Cite web|url=http://charts.monitorlatino.com/top20/Print/argentina/anglo/20180820|title=Top 20 Anglo Argentina – Del 20 al 26 de Agosto, 2018|access-date=August 27, 2018|publisher=[[Monitor Latino]]|language=es}}</ref>
|14
|-
{{single chart|Australia|1|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=July 21, 2018}}
|-
! scope="row" |Australia Urban (ARIA)<ref>{{Cite web|url=http://www.ariacharts.com.au/charts/urban-singles-chart|title=ARIA Australian Top 40 Urban Singles|access-date=May 12, 2018|date=May 14, 2018|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]}}</ref>
|1
|-
{{single chart|Austria|3|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=July 26, 2018}}
|-
{{single chart|Flanders|6|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=August 10, 2018}}
|-
{{single chart|Wallonia|12|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=August 31, 2018}}
|-
! scope="row" |Brazil (Brasil Hot 100 Airplay)<ref>{{Cite web|url=http://billboard.uol.com.br/rankings|title=Rankings|access-date=August 13, 2018|website=[[Billboard Brasil]]|language=pt|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820162042/http://billboard.uol.com.br/rankings|archive-date=August 20, 2018}}</ref>
|75
|-
! scope="row" |Brazil Streaming (Pro-Música)<ref>{{Cite web|url=http://pro-musicabr.org.br/home/top-50-streaming/?top50sPeriodo=08/2018|title=Streaming Chart|access-date=14 August 2018|publisher=[[Pro-Música Brasil]]|language=pt|archive-date=2021-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609134347/https://pro-musicabr.org.br/home/top-50-streaming/?top50sPeriodo=08/2018|url-status=dead}}</ref>
|8
|-
{{single chart|Canada|1|artist=Drake|rowheader=true|accessdate=July 18, 2018}}
|-
{{singlechart|Billboardcanadachrtop40|12|artist=Drake|rowheader=true|accessdate=23 September 2017}}
|-
{{singlechart|Billboardcanadahotac|50|artist=Drake|rowheader=true|accessdate=22 February 2017}}
|-
{{single chart|Czechdigital|5|year=2018|week=29|rowheader=true|accessdate=July 24, 2018}}
|-
{{single chart|Denmark|1|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=August 17, 2018}}
|-
{{single chart|Finland|3|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=August 5, 2018}}
|-
{{single chart|France|3|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=July 31, 2018}}
|-
{{single chart|Germany2|4|id=1775424|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=July 27, 2018}}
|-
! scope="row" |Greece International Digital (IFPI)<ref>{{Cite web|url=https://www.ifpi.gr/digital_iel.html|title=IFPI – Greek Charts|access-date=July 23, 2018|publisher=[[IFPI]]|archive-date=2018-07-23|archive-url=http://www.freezepage.com/1532360765WJWZJVVGIX|url-status=bot: unknown}}</ref>
|1
|-
{{single chart|Hungarysingle|2|year=2018|week=29|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=July 30, 2018}}
|-
{{single chart|Hungarystream|2|year=2018|week=29|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=July 30, 2018}}
|-
! scope="row" |Ireland (IRMA)<ref>{{Cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/george-ezra-claims-fourth-week-at-number-1-ariana-grande-is-highest-new-entry-on-official-irish-singles-chart__23435/|title=George Ezra tops Official Irish Singles Chart, Ariana is highest new entry|access-date=July 21, 2018|date=July 20, 2018|publisher=Official Charts Company}}</ref>
|2
|-
{{single chart|Italy|5|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=August 17, 2018}}
|-
{{single chart|Billboardjapanhot100|46|artist=Drake|rowheader=true|accessdate=August 3, 2018}}
|-
! scope="row" |Lebanon (Lebanese Top 20)<ref name="auto">{{Cite web|url=http://www.olt20.com/Drake|title=The Official Lebanese Top 20|access-date=August 7, 2018|publisher=[[The Official Lebanese Top 20]]}}</ref>
|1
|-
! scope="row" |Malaysia (RIM)<ref>{{Cite web|url=http://www.rim.org.my/main/images/stories/RIM/Chart%202018/29_i_dm.pdf|title=Top 20 Most Streamed International & Domestic Singles In Malaysia|access-date=August 25, 2018|website=[[Recording Industry Association of Malaysia]]|publisher=Recording Industry Association of Malaysia|language=en|archive-date=2018-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20180727181049/http://www.rim.org.my/main/images/stories/RIM/Chart%202018/29_i_dm.pdf|url-status=dead}}</ref>
|1
|-
! scope="row" |Mexico (AMPROFON)<ref>{{Cite web|url=http://amprofon.com.mx/es/pages/rankings/top-streaming.php|title=Top Streaming (Del 27 de julio al 2 de agosto 2018)|publisher=AMPROFON|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813012953/http://amprofon.com.mx/es/pages/rankings/top-streaming.php|archive-date=August 13, 2018}}</ref>
|2
|-
! scope="row" |Mexico Airplay (''Billboard'')<ref>{{Cite web|url=https://www.billboard.com/biz/charts/2018-03-31/mexico|title=Mexico Airplay: March 31, 2018|access-date=May 16, 2018|website=Billboard|url-access=subscription}}</ref>
|25
|-
{{single chart|Dutch40|1|year=2018|week=33|rowheader=true|accessdate=August 18, 2018}}
|-
{{single chart|Dutch100|2|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=July 27, 2018}}
|-
{{single chart|New Zealand|1|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=August 17, 2018}}
|-
{{single chart|Norway|3|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=August 17, 2018}}
|-
{{single chart|Portugal|1|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=July 31, 2018}}
|-
! scope="row" |Romania (Airplay 100)<ref>{{cite news|url=https://www.unsitedemuzica.ro/topuri/Top-Airplay-100-Avem-ritm-avem-dans-avem-un-nou-lider-p6570|title=Top Airplay 100 – Avem ritm, avem dans, avem un nou lider!|trans-title=Top Airplay 100 – We have rhythm, we have dancing, we have a new leader!|lang=ro|author=Arvunescu, Victor|date=November 26, 2018|accessdate=November 26, 2018|publisher=Un site de muzică|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181126121418/https://www.unsitedemuzica.ro/topuri/Top-Airplay-100-Avem-ritm-avem-dans-avem-un-nou-lider-p6570|archivedate=November 26, 2018}}</ref>
|42
|-
{{single chart|Scotland|2|date=20180727|rowheader=true|accessdate=July 28, 2018}}
|-
! scope="row" |Singapore (RIAS)<ref>{{Cite web|url=http://www.rias.org.sg/chart.pdf|title="Singapore Top 30 Digital Streaming Chart Week 29"|access-date=August 25, 2018|publisher=Recording Industry Association (Singapore)|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804171531/http://www.rias.org.sg/chart.pdf|archive-date=August 4, 2018}}</ref>
|1
|-
{{single chart|Slovakdigital|1|year=2018|week=28|rowheader=true|accessdate=July 24, 2018}}
|-
! scope="row" |Spain (PROMUSICAE)<ref>{{Cite web|url=http://www.promusicae.es/listas/semana/3790-canciones-semana-30-2018|title=Top 100 Canciones – Semana 30: del 20.07.2018 al 26.07.2018|access-date=August 1, 2018|publisher=[[Productores de Música de España]]|language=es|format=PDF}}</ref>
|8
|-
{{single chart|Sweden|1|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=August 17, 2018}}
|-
{{single chart|Switzerland|2|artist=Drake|song=In My Feelings|rowheader=true|accessdate=July 23, 2018}}
|-
{{single chart|UK|1|date=20180720|rowheader=true|accessdate=July 21, 2018}}
|-
{{single chart|UKrandb|1|date=20180713|rowheader=true|accessdate=July 13, 2018}}
|-
{{single chart|Billboardhot100|1|artist=Drake|rowheader=true|accessdate=July 16, 2018}}
|-
{{single chart|Billboarddanceclubplay|21|artist=Drake|rowheader=true|accessdate=September 7, 2018}}
|-
{{single chart|Billboardrandbhiphop|1|artist=Drake|rowheader=true|accessdate=July 16, 2018}}
|-
{{single chart|Billboardpopsongs|6|artist=Drake|rowheader=true|accessdate=August 21, 2018}}
|-
! scope="row" |US Songs Of The Summer (''Billboard'')
|1
|-
{{single chart|Billboardrhythmic|1|artist=Drake|rowheader=true|accessdate=August 7, 2018}}
|}
== സെർട്ടിഫിക്കേഷൻസ് ==
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin-bottom: 10px;"
! id="347" scope="col" |Region
! id="349" scope="col" |Certification
! data-sort-type="number" id="351" scope="col" |Certified units/Sales
|- id="354"
! id="355" scope="row" |Australia (ARIA)<ref><cite class="citation web">[http://www.ariacharts.com.au/charts/singles-chart "ARIA Australian Top 50 Singles"]. [//en.wikipedia.org/wiki/Australian_Recording_Industry_Association Australian Recording Industry Association]. August 13, 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 11,</span> 2018</span>.</cite><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=unknown&rft.btitle=ARIA+Australian+Top+50+Singles&rft.pub=Australian+Recording+Industry+Association&rft.date=2018-08-13&rft_id=http%3A%2F%2Fwww.ariacharts.com.au%2Fcharts%2Fsingles-chart&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AIn+My+Feelings+%28song%29"> </span></ref>
| id="358" |Platinum
| id="360" |70,000<sup>^</sup>
|- id="362"
! id="363" scope="row" |Italy (FIMI)<ref name="ItalyDrakeIn My FeelingssingleCertRef"><cite class="citation web">[http://www.fimi.it/certificazioni#/category:singoli/year:2018/page:0/term:Drake "Italian single certifications – Drake – In My Feelings"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170204022527/http://www.fimi.it/certificazioni#/category:singoli/year:2018/page:0/term:Drake |date=2017-02-04 }} (in Italian). [//en.wikipedia.org/wiki/Federazione_Industria_Musicale_Italiana Federazione Industria Musicale Italiana]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 13,</span> 2018</span>.</cite><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=unknown&rft.btitle=Italian+single++certifications+%E2%80%93+Drake+%E2%80%93+In+My+Feelings&rft.pub=Federazione+Industria+Musicale+Italiana&rft_id=http%3A%2F%2Fwww.fimi.it%2Fcertificazioni%23%2Fcategory%3Asingoli%2Fyear%3A2018%2Fpage%3A0%2Fterm%3ADrake&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AIn+My+Feelings+%28song%29"> </span></ref>
| id="366" |Gold
| id="368" |25,000<sup>[[File:Double-dagger-14-plain.png|കണ്ണി=|പകരം=double-dagger]]</sup>
|- id="369"
! id="370" scope="row" |New Zealand (RMNZ)<ref name="New ZealandDrakeIn My FeelingssingleCertRef"><cite class="citation web">[https://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4506 "New Zealand single certifications – Drake – In My Feelings"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180727115147/https://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=4506 |date=2018-07-27 }}. [//en.wikipedia.org/wiki/Recorded_Music_NZ Recorded Music NZ]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">July 27,</span> 2018</span>.</cite><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=unknown&rft.btitle=New+Zealand+single++certifications+%E2%80%93+Drake+%E2%80%93+In+My+Feelings&rft.pub=Recorded+Music+NZ&rft_id=https%3A%2F%2Fnztop40.co.nz%2Fchart%2Fsingles%3Fchart%3D4506&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AIn+My+Feelings+%28song%29"> </span></ref>
| id="373" |Gold
| id="375" |15,000<sup>*</sup>
|- id="377"
! id="378" scope="row" |Spain (PROMUSICAE)<ref><cite class="citation web">[https://www.elportaldemusica.es/single/drake-in-my-feelings?list=top-100-canciones "Spanish single certifications – Drake – In My Feelings"] (in Spanish). elportaldemusica.es<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 14,</span> 2018</span>.</cite><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=unknown&rft.btitle=Spanish+single+certifications+%E2%80%93+Drake+%E2%80%93+In+My+Feelings&rft.pub=elportaldemusica.es&rft_id=https%3A%2F%2Fwww.elportaldemusica.es%2Fsingle%2Fdrake-in-my-feelings%3Flist%3Dtop-100-canciones&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AIn+My+Feelings+%28song%29"> </span></ref>
| id="381" |Gold
| id="383" |20,000<sup>^</sup>
|- id="385"
! id="386" scope="row" |Sweden (GLF)<ref name="SwedenDrakeIn My FeelingssingleCertRef"><cite class="citation web">[http://www.sverigetopplistan.se "Guld- och Platinacertifikat"] (in Swedish). [//en.wikipedia.org/wiki/International_Federation_of_the_Phonographic_Industry IFPI Sweden]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 7,</span> 2018</span>.</cite><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=unknown&rft.btitle=Guld-+och+Platinacertifikat&rft.pub=IFPI+Sweden&rft_id=http%3A%2F%2Fwww.sverigetopplistan.se&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AIn+My+Feelings+%28song%29"> </span> ''Type ''Drake'' in the top right search bar. Click on "Sok" and select ''In My Feelings'' and see certification.''</ref>
| id="389" |Platinum
| id="391" |40,000<sup>^</sup>
|- id="393"
! id="394" scope="row" |United Kingdom (BPI)<ref name="United KingdomDrakeIn My FeelingssingleCertRef"><cite class="citation web">[https://www.bpi.co.uk/brit-certified/ "British single certifications – Drake – In My Feelings"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210205223425/https://www.bpi.co.uk/brit-certified/ |date=2021-02-05 }}. [//en.wikipedia.org/wiki/British_Phonographic_Industry British Phonographic Industry]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 11,</span> 2018</span>.</cite><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=unknown&rft.btitle=British+single++certifications+%E2%80%93+Drake+%E2%80%93+In+My+Feelings&rft.pub=British+Phonographic+Industry&rft_id=https%3A%2F%2Fwww.bpi.co.uk%2Fbrit-certified%2F&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AIn+My+Feelings+%28song%29"> </span> ''Select ''singles'' in the Format field.'' ''Select ''Gold'' in the Certification field.'' ''Enter ''In My Feelings'' in the search field and then press Enter.''</ref>
| id="397" |Gold
| id="399" |400,000<sup>[[File:Double-dagger-14-plain.png|കണ്ണി=|പകരം=double-dagger]]</sup>
|- class="sortbottom" id="400" style="text-align: center;"
| colspan="3" id="401" |
<small><sup>*</sup>sales figures based on certification alone</small><small><sup>^</sup>shipments figures based on certification alone</small><small><sup>[[File:Double-dagger-14-plain.png|കണ്ണി=|പകരം=double-dagger]]</sup>sales+streaming figures based on certification alone</small>
|}
== അവലംബംങ്ങൾ ==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്റെർനെറ്റ് മീമുകൾ]]
q2jbm85orgka69cy0a4keii6qm58cj7
ടിംഗോങ്ലീമ ചാനു
0
444672
4631177
4099752
2026-06-18T18:38:20Z
Meenakshi nandhini
99060
/* അവലംബം */
4631177
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Tingonleima Chanu}}
{{Infobox sportsperson
|birth_date=April 1, 1976
|birth_place=
|medaltemplates={{MedalSport | Women’s [[Field Hockey]]}}
{{MedalCountry | {{IND}} }}
{{MedalCompetition|[[Commonwealth Games]]}}
{{MedalGold| [[2002_Commonwealth_Games_results#Field_Hockey|2002 Manchester]] | [[India_at_the_2002_Commonwealth_Games#India_women.27s_national_field_hockey_team|Team]]}}
{{MedalCompetition|[[Champions Challenge (field hockey)|Champions Challenge]]}}
{{MedalBronze| [[2002 Women's Champions Challenge (field hockey)|2002 Johannesburg]] | [[2002_Women%27s_Hockey_Champions_Challenge#.C2.A0India|Team]]}}
}}
[[ഇന്ത്യൻ വനിതാ ദേശീയ ഫീൽഡ് ഹോക്കി ടീം]] അംഗം ആണ് '''ടിങ്കോൺലീമാ ചാനു''' (ജനനം ഏപ്രിൽ 1, 1976) [[മണിപ്പൂർ|മണിപ്പുരിലാണ്]] ഇവർ [[സ്വർണ്ണം]] നേടിയത്. [[Manchester|മാഞ്ചസ്റ്ററിൽ]] നടന്ന [[2002- ലെ കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിൽ ഇന്ത്യ|2002 ലെ കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിൽ]] ഇവർ സ്വർണമെഡൽ ജേതാവായിരുന്നു. [[Arjuna Award|അർജുന അവാർഡും]] ഇവർ കരസ്ഥമാക്കി.
== അവലംബം==
*[http://www.bharatiyahockey.org/khiladi/stree/2002/tingongleima.htm Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081120074602/http://www.bharatiyahockey.org./khiladi/stree/2002/tingongleima.htm |date=2008-11-20 }}
*[http://m2002.thecgf.com/results/default.asp?ath=8254 Commonwealth Games Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303195910/http://m2002.thecgf.com/results/default.asp?ath=8254 |date=2016-03-03 }}
== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
*[https://web.archive.org/web/20120210074005/www.bharatiyahockey.org/khiladi/stree/2002/tingongleima.htm Biography]
*[http://m2002.thecgf.com/results/default.asp?ath=8254 Commonwealth Games Biography]
{{India FHW Squad 1998 Asian Games}}
{{India FHW Squad 1999 Asia Cup}}
{{India FHW Squad 2002 Commonwealth Games}}
{{India FHW Squad 2002 Champions Challenge}}
[[വർഗ്ഗം:1976-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വനിത ഹോക്കി കളിക്കാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അർജ്ജുന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
21j2zrwquukyfv6nlxefhjdb3n6twfu
കല്ലമ്പലം
0
452555
4631101
4550306
2026-06-18T14:18:12Z
Malikaveedu
16584
4631101
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kallambalam}}
{{Infobox settlement
| name = കല്ലമ്പലം
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = Town
| image_skyline = Kallambalam Bus stop.jpg
| image_alt =
| image_caption = കല്ലമ്പലത്തെ ഒരു ബസ് കാത്തിരുപ്പു കേന്ദ്രം
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = Location in Kerala, India
| coordinates = {{coord|8|45|39|N|76|47|46|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1 = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| parts_type = [[താലൂക്ക്]]
| parts = [[വർക്കല]]
| government_type =
| governing_body = നാവായിക്കുളം
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total =
| population_as_of =
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = 695605
| area_code_type = Telephone code
| area_code = 04702
| registration_plate = KL-
| blank1_name_sec1 = അടുത്തുള്ള നഗരം
| blank1_info_sec1 = Kollam, Thiruvananthapuram
| blank2_name_sec1 = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാ]] മണ്ഡലം
| blank2_info_sec1 = Attingal
| blank3_name_sec1 = Civic agency
| blank3_info_sec1 = Navaikulam
| blank1_name_sec2 = [[Climate of India|Climate]]
| blank1_info_sec2 = [[Climatic regions of India|normal]] <small>([[Köppen climate classification|Köppen]])</small>
| website =
| footnotes =
}}
[[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ വർക്കല പട്ടണത്തിന്റെ ഒരു പ്രാന്തപ്രദേശമാണ് '''കല്ലമ്പലം'''. കല്ലമ്പലം [[വർക്കല]]യുമായി നാഷണൽ ഹൈവേ 66 (പഴയ എൻ എച്ച് 47) പാതയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് 36 കിലോമീറ്റർ വടക്കും, തെക്ക് കൊല്ലത്ത് നിന്ന് 30 കി. മി., പടിഞ്ഞാറായും കിളിമാനൂരിൽ നിന്ന് 12 കി. മീ., കിഴക്കായും വർക്കല നിന്ന് 8.1 കി. മീ. കിഴക്കുമായി ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കല്ലമ്പലത്തിനു സമീപത്തെ വളരെ പ്രശസ്തമായ ഒരു പരമ്പരാഗത ക്ഷേത്രമാണ് [[വർക്കല ജനാർദ്ദനസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]. കല്ലമ്പലത്തിനു സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[പരവൂർ]] അഴിമുഖവും കായലുകളും കൊണ്ട് സമൃദ്ധവുമാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
കല്ലമ്പലം 8 ° 45'39 "N 76 ° 47'46" E അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സമീപകാലം വരെ പഴയ കാലത്തെ വിശ്രമ സ്ഥലത്ത് കല്ലുപോലെ ഒരു ശില ബസ് സ്റ്റോപ്പിലെ പോലെ ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിൽ നിന്ന് ആണ് കല്ലമ്പലം എന്ന പേരു വന്നത് ("കല്ലെ" എന്നാണർത്ഥം).<ref>https://pincode.net.in/KERALA/THIRUVANANTHAPURAM/K/KALLAMBALAM</ref> ദേശീയപാത 66 ലാണ് കല്ലമ്പലം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയുടെ വടക്കേയറ്റത്തുള്ള പട്ടണമായ ഇവിടെ, പക്ഷേ ഒരു തദ്ദേശ ഭരണ സ്ഥാപനമില്ല. പകരം, കല്ലമ്പലം പട്ടണം മൂന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ഭരണ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. [[ഒറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കരവാരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[നാവായിക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] എന്നിവയാണ് അവ.
== സ്ഥാനം ==
കല്ലമ്പലം പട്ടണം ദേശീയപാത 66-ൽ വർക്കലയ്ക്കും (8 കി.മീ.) ആറ്റിങ്ങലിനും (11 കി.മീ.) സമീപമത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പട്ടണത്തോട് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്. വർക്കല ശിവഗിരി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 41 കിലോമീറ്റർ വടക്കും കൊല്ലം നഗരത്തിൽ നിന്ന് 29 കിലോമീറ്റർ തെക്കും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ പട്ടണം, ആറ്റിങ്ങലിനും പാരിപ്പള്ളിക്കും ഇടയിലുള്ള ഒരു പ്രധാന വാണിജ്യ കേന്ദ്രമാണ്., കരവാരം, നാവായിക്കുളം, ഒറ്റൂർ എന്നീ മൂന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുമായി കല്ലമ്പലം അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള കെഎസ്ആർടിസി ബസ് സ്റ്റാൻഡ് ആറ്റിങ്ങൽ ആണ്. ചങ്ങാട്ട് ശ്രീ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കടുവയിൽ ജുമാമസ്ജിദ്, നാവായിക്കുളം വലിയപള്ളി, ശ്രീ ശങ്കരനാരായണ ക്ഷേത്രം നാവായിൽകുളം, ശ്രീ ഉലകുടയപെരുമാൾ തമ്പുരാൻ ക്ഷേത്രം മുള്ളരംകോട് തുടങ്ങിയവയാണ് കല്ലമ്പലത്തും പരിസരത്തുമുള്ള പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളും പള്ളികളും.
== ആരാധനാലയങ്ങൾ ==
ചങ്ങാട്ട് ശ്രീഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കടുവയിൽ ജുമാമസ്ജിദ്, നാവായിക്കുളം വലിയപള്ളി, ശ്രീ ശങ്കരനാരായണ ക്ഷേത്രം നാവായിക്കുളം, ശ്രീ ഉലകുടയപ്പെരുമാൾ തമ്പുരാൻ ക്ഷേത്രം മുള്ളാരംകോട് എന്നിവയാണ് കല്ലമ്പലത്തും പരിസരത്തുമുള്ള പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളും പള്ളികളും.
==അവലംബം==
{{reflist}}
== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
{{commonscat}}
* [http://www.india9.com/i9show/Kallambalam-63619.htm About Kallambalam]
{{Thiruvananthapuram district}}
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]
5tycbvxzj0cz2z6zbb9e5x18w9eqyzw
4631102
4631101
2026-06-18T14:19:07Z
Malikaveedu
16584
/* സ്ഥാനം */
4631102
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kallambalam}}
{{Infobox settlement
| name = കല്ലമ്പലം
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = Town
| image_skyline = Kallambalam Bus stop.jpg
| image_alt =
| image_caption = കല്ലമ്പലത്തെ ഒരു ബസ് കാത്തിരുപ്പു കേന്ദ്രം
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = Location in Kerala, India
| coordinates = {{coord|8|45|39|N|76|47|46|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1 = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| parts_type = [[താലൂക്ക്]]
| parts = [[വർക്കല]]
| government_type =
| governing_body = നാവായിക്കുളം
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total =
| population_as_of =
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes =
| demographics_type1 = ഭാഷകൾ
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code = 695605
| area_code_type = Telephone code
| area_code = 04702
| registration_plate = KL-
| blank1_name_sec1 = അടുത്തുള്ള നഗരം
| blank1_info_sec1 = Kollam, Thiruvananthapuram
| blank2_name_sec1 = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാ]] മണ്ഡലം
| blank2_info_sec1 = Attingal
| blank3_name_sec1 = Civic agency
| blank3_info_sec1 = Navaikulam
| blank1_name_sec2 = [[Climate of India|Climate]]
| blank1_info_sec2 = [[Climatic regions of India|normal]] <small>([[Köppen climate classification|Köppen]])</small>
| website =
| footnotes =
}}
[[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ വർക്കല പട്ടണത്തിന്റെ ഒരു പ്രാന്തപ്രദേശമാണ് '''കല്ലമ്പലം'''. കല്ലമ്പലം [[വർക്കല]]യുമായി നാഷണൽ ഹൈവേ 66 (പഴയ എൻ എച്ച് 47) പാതയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് 36 കിലോമീറ്റർ വടക്കും, തെക്ക് കൊല്ലത്ത് നിന്ന് 30 കി. മി., പടിഞ്ഞാറായും കിളിമാനൂരിൽ നിന്ന് 12 കി. മീ., കിഴക്കായും വർക്കല നിന്ന് 8.1 കി. മീ. കിഴക്കുമായി ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കല്ലമ്പലത്തിനു സമീപത്തെ വളരെ പ്രശസ്തമായ ഒരു പരമ്പരാഗത ക്ഷേത്രമാണ് [[വർക്കല ജനാർദ്ദനസ്വാമി ക്ഷേത്രം]]. കല്ലമ്പലത്തിനു സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[പരവൂർ]] അഴിമുഖവും കായലുകളും കൊണ്ട് സമൃദ്ധവുമാണ്.
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
കല്ലമ്പലം 8 ° 45'39 "N 76 ° 47'46" E അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സമീപകാലം വരെ പഴയ കാലത്തെ വിശ്രമ സ്ഥലത്ത് കല്ലുപോലെ ഒരു ശില ബസ് സ്റ്റോപ്പിലെ പോലെ ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിൽ നിന്ന് ആണ് കല്ലമ്പലം എന്ന പേരു വന്നത് ("കല്ലെ" എന്നാണർത്ഥം).<ref>https://pincode.net.in/KERALA/THIRUVANANTHAPURAM/K/KALLAMBALAM</ref> ദേശീയപാത 66 ലാണ് കല്ലമ്പലം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയുടെ വടക്കേയറ്റത്തുള്ള പട്ടണമായ ഇവിടെ, പക്ഷേ ഒരു തദ്ദേശ ഭരണ സ്ഥാപനമില്ല. പകരം, കല്ലമ്പലം പട്ടണം മൂന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ഭരണ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. [[ഒറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കരവാരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[നാവായിക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] എന്നിവയാണ് അവ.
== സ്ഥാനം ==
കല്ലമ്പലം പട്ടണം ദേശീയപാത 66-ൽ വർക്കലയ്ക്കും (8 കി.മീ.) ആറ്റിങ്ങലിനും (11 കി.മീ.) സമീപമത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പട്ടണത്തോട് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്. വർക്കല ശിവഗിരി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനാണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 41 കിലോമീറ്റർ വടക്കും കൊല്ലം നഗരത്തിൽ നിന്ന് 29 കിലോമീറ്റർ തെക്കും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ പട്ടണം, ആറ്റിങ്ങലിനും പാരിപ്പള്ളിക്കും ഇടയിലുള്ള ഒരു പ്രധാന വാണിജ്യ കേന്ദ്രമാണ്., കരവാരം, നാവായിക്കുളം, ഒറ്റൂർ എന്നീ മൂന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുമായി കല്ലമ്പലം അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള കെഎസ്ആർടിസി ബസ് സ്റ്റാൻഡ് ആറ്റിങ്ങൽ ആണ്.
== ആരാധനാലയങ്ങൾ ==
ചങ്ങാട്ട് ശ്രീഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കടുവയിൽ ജുമാമസ്ജിദ്, നാവായിക്കുളം വലിയപള്ളി, ശ്രീ ശങ്കരനാരായണ ക്ഷേത്രം നാവായിക്കുളം, ശ്രീ ഉലകുടയപ്പെരുമാൾ തമ്പുരാൻ ക്ഷേത്രം മുള്ളാരംകോട് എന്നിവയാണ് കല്ലമ്പലത്തും പരിസരത്തുമുള്ള പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളും പള്ളികളും.
==അവലംബം==
{{reflist}}
== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
{{commonscat}}
* [http://www.india9.com/i9show/Kallambalam-63619.htm About Kallambalam]
{{Thiruvananthapuram district}}
[[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]
7e3qkst0uzev2w07fym23lyndg9rx29
ഇമ്മീഡിയറ്റ് പേയ്മെന്റ് സർവ്വീസ്
0
462686
4631147
4440239
2026-06-18T17:07:06Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631147
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Immediate Payment Service}}
{{Infobox company
|name=ഇമ്മീഡിയറ്റ് പേയ്മെന്റ് സർവ്വീസ്
|native_name=
|logo=[[File:IMPS logo.svg|200px]]
|logo_size=200px
|type=
|key_people=
|industry= പണമിടപാട്
|products=
|num_employees=
|homepage={{URL|https://www.npci.org.in}}
|location=
| area_served=[[ഭാരതം]]
|foundation={{start date|2010|11|22}}
|owner=[[നാഷണൽ പേയ്മെന്റ്സ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
}}
ഇന്ത്യയിലെ തൽക്ഷണ പണമിടപാടുകൾക്കുള്ള ഇന്റർ-ബാങ്ക് ഇലക്ട്രോണിക് ഫണ്ട് ട്രാൻസ്ഫർ സംവിധാനമാണ് '''ഇമ്മീഡിയറ്റ് പേയ്മെന്റ് സർവ്വീസ് (ഐഎംപിഎസ്).''' മൊബൈൽ ഫോണിലൂടെ ഒരു ഇന്റർ-ബാങ്ക് ഇലക്ട്രോണിക് ഫണ്ട് ട്രാൻസ്ഫർ സേവനമാണ് IMPS വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നത്. [[നാഷനൽ ഇലക്ട്രോണിക് ഫണ്ട് ട്റാൻസ്ഫർ|NEFT]] , [[റിയൽ ടൈം ഗ്രോസ് സെറ്റിൽമെന്റ്|RTGS]] എന്നിവയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ബാങ്ക് അവധി ദിവസങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ദിവസവും 24 മണിയ്ക്കൂറും ഈ സേവനം ലഭ്യമാണ്.
[[നാഷണൽ പേയ്മെന്റ്സ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ പേയ്മെന്റ്സ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയാണ് (എൻപിസിഐ)]] ഈ സംവിധാനം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്.ഇത് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് നിലവിലുള്ള നാഷണൽ ഫിനാൻസ് സ്വിച്ച് നെറ്റ്വവർക്കിലാണ്. 2010 നവംബർ 22 നാണ് IMPS പരസ്യമായി സമാരംഭിച്ചത്.നിലവിൽ 53 വാണിജ്യ ബാങ്കുകളിലും, 101 ഗ്രാമീണ, ജില്ല, അർബൻ, സഹകരണ ബാങ്കുകളിലും ഈ സേവനം ലഭ്യമാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.npci.org.in/bankmember.aspx|title=National Payments Corporation of India|access-date=2017-07-26|website=www.npci.org.in|archive-date=2017-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170723231736/http://www.npci.org.in/bankmember.aspx|url-status=dead}}</ref>
== IMPS ൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ബാങ്കുകളുടെ ലിസ്റ്റ് ==
* [[എയർടെൽ പേയ്മെന്റ്സ് ബാങ്ക്|എയർടെൽ പേയ്മെന്റ്സ് ബാങ്ക് ലിമിറ്റഡ്]]<ref>{{Cite web|url=https://www.airtel.in/bank|title=Airtel Payments Bank|access-date=|last=|first=|date=|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20190222214136/https://www.airtel.in/bank|archive-date=2019-02-22|dead-url=|url-status=dead}}</ref>
* അപ്ന കോപ്പറേറ്റീവ് ബാങ്ക് ലിമിറ്റഡ്
* [[അലഹബാദ് ബാങ്ക്]]
* [[ആന്ധ്ര ബാങ്ക്]]
* [[ആക്സിസ് ബാങ്ക്]]
* ആദർശ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ബാങ്ക് ലിമിറ്റഡ്
* ബൻധൻ ബാങ്ക്
* [[ബാങ്ക് ഓഫ് ബറോഡ]]
* [[ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
* [[ബാങ്ക് ഓഫ് മഹാരാഷ്ട്ര]]
* ഭട്പാറ - നായിതി കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ബാങ്ക് ലിമിറ്റഡ്
* ബിഎൻപി പരിബാസ്
* [[കാനറ ബാങ്ക്]]
* കാത്തലിക് സിറിയൻ ബാങ്ക്
* സെൻട്രൽ ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ
* സിറ്റിബാങ്ക്
* സിറ്റി യൂണിയൻ ബാങ്ക്
* [[കോർപറേഷൻ ബാങ്ക്|കോർപ്പറേഷൻ ബാങ്ക്]]
* കോസ്മോസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ബാങ്ക്
* [[ദേനാ ബാങ്ക്|ദേന ബാങ്ക്]]
* ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് സിംഗപ്പൂർ
* ഡെവലപ്മെന്റ് ക്രെഡിറ്റ് ബാങ്ക്
* [[ധനലക്ഷ്മി ബാങ്ക്]]
* [[യൂണിയൻ ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
* ഡോംബിവലി നാഗാരിക് സഹകാരി ബാങ്ക്
* [[ഫെഡറൽ ബാങ്ക്]]
* എച്ച്ഡിഎഫ്സി ബാങ്ക്
* HSBC
* [[ഐ.സി.ഐ.സി.ഐ. ബാങ്ക്|ഐസിഐസിഐ ബാങ്ക്]]
* ഐഡിബിഐ ബാങ്ക്
* ഐഡിഎഫ്സി ബാങ്ക്
* [[ഇന്ത്യൻ ബാങ്ക്]]
* [[ഇന്ത്യൻ ഓവർസീസ് ബാങ്ക്]]
* ഇൻഡസ്ഇൻഡ് ബാങ്ക്
* ഐഎൻജി വൈശ്യ ബാങ്ക്
* ജമ്മു & കാശ്മീർ ബാങ്ക്
* ജനാതാ സഹകാരി ബാങ്ക്, പുനെ
* കർണാടക ബാങ്ക്
* കരൂർ വൈശ്യ ബാങ്ക്
* [[കേരള ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക്]]
* [[കൊട്ടക് മഹീന്ദ്ര ബാങ്ക്]]
* [[ലക്ഷ്മി വിലാസ് ബാങ്ക്]]
* മെഹ്സാന അർബൻ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ബാങ്ക്
* നൈനിറ്റാൾ ബാങ്ക്
* NKGSB കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ബാങ്ക്
* [[ഓറിയന്റൽ ബാങ്ക് ഓഫ് കൊമേഴ്സ്]]
* പശ്ചിം ബംഗാ ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക്
* പെയ്ന്റ് പേയ്മെന്റ്സ് ബാങ്ക്<ref>{{Cite web|url=http://www.paytmbank.com/|title=Paytm Payments Bank|access-date=2017-11-13|website=www.paytmbank.com|archive-date=2017-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113113428/http://www.paytmbank.com/|url-status=dead}}</ref>
*[http://pragathikrishnabank.com/ പ്രഗതി കൃഷ്ണ ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190129221514/http://pragathikrishnabank.com/ |date=2019-01-29 }}
*പഞ്ചാബ്, മഹാരാഷ്ട്ര കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ബാങ്ക്
* പഞ്ചാബ്, സിന്ധ് ബാങ്ക് എന്നിവ
* [[പഞ്ചാബ് നാഷണൽ ബാങ്ക്]]
* [[ഇന്ത്യയിലെ ബാങ്കുകളുടെ പട്ടിക|രാജ്കോട്ട് നാഗ്രിക് സഹകാരി ബാങ്ക് ലിമിറ്റഡ്]]
* ആർബിഎൽ ബാങ്ക്
* സരസ്വത് ബാങ്ക്
* [[സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ബാങ്ക്]]
* [[സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേർഡ് ബാങ്ക്]]
* [[ഭാരതീയ സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക്|സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
* [[സിൻഡിക്കേറ്റ് ബാങ്ക്]]
* തമിഴ്നാട് മെർനന്റൈൽ ബാങ്ക്
* താനെ ജനതാ സഹാകാരി ബാങ്ക്
* എപി മഹേഷ് അർബൻ കോ-ഓപ്പറേഷൻ ബാങ്ക്
* ഗ്രേറ്റർ ബോംബെ കോ-ഓ ബാങ്ക്
* [[യൂക്കോ ബാങ്ക്]]
* യൂണിയൻ ബാങ്ക് ഓഫ് മാണ്ഡ്യ
* [[യുണൈറ്റഡ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
* വിജയാ ബാങ്ക്
* യെസ് ബാങ്ക്
== ഇതും കൂടി കാണുക ==
*
* [[നാഷനൽ ഇലക്ട്രോണിക് ഫണ്ട് ട്റാൻസ്ഫർ|നാഷണൽ ഇലക്ട്രോണിക് ഫണ്ട് ട്രാൻസ്ഫർ]]
* [[റിയൽ ടൈം ഗ്രോസ് സെറ്റിൽമെന്റ്]]
* [[ഏകീകൃത പണമടയ്ക്കൽ സമ്പർക്കമുഖം (യുപിഐ)|ഏകീകൃത പേയ്മെന്റ് ഇന്റർഫേസ്]]
== അവലംബം ==
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ബാങ്കിങ്ങ്]]
[[വർഗ്ഗം:Pages using deprecated image syntax]]
qbq600yg4r6fx1yooarpj1uceoet9qx
കെ. വേമ്പു
0
463014
4631343
3971531
2026-06-19T11:22:14Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631343
wikitext
text/x-wiki
പ്രസിദ്ധ [[തമിഴ്]] സിനിമാ സംവിധായകനാണ് '''കെ. വേമ്പു'''. 1949ൽ പിച്ചൈക്കാരി എന്ന സിനിമ സംവിധാനം ചെയ്ത് പ്രസിദ്ധനായി. ഇദ്ദേഹമാണ് സൂപ്പർ ഹിറ്റ് മലയാള ചിത്രം [[ജീവിത നൗക|ജീവിതനൗക]] സംവിധാനം ചെയ്തത്<ref>https://malayalam.filmibeat.com/features/200-days-malayalam-film-theaters/articlecontent-pf23018-025377.html</ref>. വേമ്പുവിൻറെ തമിഴ് സിനിമകൾ മദനമാല<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/Blast-from-the-Past-Madanamala-1948/article14935614.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-05-08 |archive-date=2021-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027114307/https://www.thehindu.com/features/cinema/Blast-from-the-Past-Madanamala-1948/article14935614.ece |url-status=dead }}</ref> , ക്ലിയോപാട്ര , [[ശിവാജി ഗണേശൻ]], [[വൈജയന്തിമാല]], [[പദ്മിനി|പത്മിനി]] എന്നിവർ അഭിനയിച്ച രാജഭക്തി മേധാവികൾ പോർട്ടർ കണ്ടൻ തുടങ്ങിയവയാണ്.
==അവലംബം==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]]
gssol314w3sklj9ofd6jqgwjdbm7210
ബേബി മീനാക്ഷി
0
464400
4631172
4615075
2026-06-18T18:17:49Z
~2026-35498-88
219465
/* */
4631172
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl/wikidata}}
{{Infobox person
| name = മീനാക്ഷി
| image =
| caption =
| birth_name = Anunaya Anoop
| birth_date = {{birth date and age|2001|10|12|df=y}}
| birth_place = Paduva, [[Kottayam]], [[Kerala]], [[India]]
| other_names = Baby Meenakshi or മീനാക്ഷി അനൂപ്
| alma_mater = N S S Higher secondary school , Kidangoor, Kottayam
| occupation = Film actress
| yearsactive = 2014–present
| relatives =
| awards = International Film Awards for Best Actress – Sparsham
}}
ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രത്തിലെ ബാലനടിയാണ് '''ബേബി മീനാക്ഷി''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''അനുനയ അനൂപ്''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 12, 2001).<ref name="Bio">{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/amar-akbar-anthony-fame-baby-meenakshi-rules-kerala-district-school-youth-festival.html|title='Amar Akbar Anthony' fame 'Pathu' rules school youth festival|work=[[Malayala Manorama|Manorama Online]]|date=8 December 2015}}</ref>
==ആദ്യകാലജീവിതം==
[[കമ്പ്യൂട്ടർ]] അക്കൗണ്ടിംഗ് ഫാക്കൽറ്റിയായ അനൂപിൻറെയും രമ്യയുടെയും മകളായി 2005 ഒക്ടോബർ 12 ന് ദീപവലി ദിനത്തിൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ പാദുവയിൽ അനുനയ ജനിച്ചു. കോട്ടയത്തുള്ള കിടങ്ങൂർ എൻഎസ്എസ് ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന അനുനയയ്ക്ക് ആരിഷ് എന്നു പേരുള്ള ഒരു സഹോദരനുമുണ്ട്.<ref name="Earl">{{cite web |title=അമർ അക്ബർ അന്തോണീസിന്റെ പുന്നാരപാത്തു |url=http://www.manoramaonline.com/movies/interview/interview-with-child-actress-meenakshi-anoop.html |work=[[Malayala Manorama|Manorama Online]] |date=26 October 2015 |language=Malayalam}}</ref><ref>{{cite web |title=SMART KUTTEES |url=http://www.mangalam.com/women/womens-world/400832 |work=[[Mangalam]] |date=28 January 2016 |language=Malayalam }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== ഫിലിമോഗ്രഫി ==
{| class="wikitable"
|+Key
| style="text-align:center; background:#FFFFCC;"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
| Denotes films that have not yet been released
|}
|-
{| class="wikitable sortable" style="background:#f5f5f5;"
|- style="background:#B0C4DE;"
! വർഷം
! ചലച്ചിത്രം
! വേഷം
! ഭാഷ
|-
| 2014 || ''[[1 by Two|വൺ ബൈ ടു]]''|| || [[Malayalam language|മലയാളം]]
|-
| 2015 || ''1000: ഒരു നോട്ട് പറഞ്ഞ കഥ'' || || മലയാളം
|-
| 2015 || ''[[Jamna Pyari|ജമ്നാ പ്യാരി]]''|| || മലയാളം
|-
| 2015 || ''[[Aana Mayil Ottakam|ആന മയിൽ ഒട്ടകം]]'' || || മലയാളം
|-
| 2015 || ''[[Amar Akbar Anthony (2015 film)|അമർ അക്ബർ അന്തോണി]]'' || ഫാത്തിമ || മലയാളം
|-
| 2016 || ''[[Oppam|ഒപ്പം]]''|| നന്ദിനി || മലയാളം
|-
| 2016|| ''[[Oru Muthassi Gadha|ഒരു മുത്തശ്ശി ഗദ്ദ]]'' || Cameo ||മലയാളം
|-
| 2016 || ''പോളേട്ടൻറെ വീട്'' || ||മലയാളം
|-
| 2016 || ''[[Marupadi|മറുപടി]]'' || ||മലയാളം
|-
|2016
|[[Kolumittay (film)|കോലുമിഠായി]] ||
|മലയാളം
|-
|2017|| ''[[Alamara|അലമാര]]'' || ||മലയാളം
|-
|2017|| ''സദൃശ്യവാക്യം 24:29''|| || മലയാളം
|-
|2017|| ''സക്കറിയ പോത്തൻ ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ട്''|| || മലയാളം
|-
|2018||[[Queen (2018 film)|ക്വീൻ]]|| കാമിയോ||മലയാളം
|-
| 2018
| ''[[Mohanlal (film)|മോഹൻലാൽ]]'' || മീനാക്ഷി||മലയാളം
|-
| 2019
| style="background:#FFFFCC;"| ''Meesan''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || TBA || Malayalam language|മലയാളം
|-
| 2019
| style="background:#FFFFCC;"| ''[[Kavacha]]''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || TBA ||Kannada language|[[കന്നഡ]]
|-
| 2019
| style="background:#FFFFCC;"| ''[[The Body (2018 film)|The Body]]''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || TBA || Hindi language|[[ഹിന്ദി]]
|-
|}
; Television
*Flowers top singer as Host (flowers TV)
==അവലംബം==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:2005-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളത്തിലെ ബാലനടിമാർ]]
g4nvenpiy4nottgrgz0g2kyun1yebpt
4631173
4631172
2026-06-18T18:18:46Z
~2026-35498-88
219465
/* */
4631173
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl/wikidata}}
{{Infobox person
| name = മീനാക്ഷി
| image =
| caption =
| birth_name = Anunaya Anoop
| birth_date = {{birth date and age|2005|10|12|df=y}}
| birth_place = Paduva, [[Kottayam]], [[Kerala]], [[India]]
| other_names = Baby Meenakshi or മീനാക്ഷി അനൂപ്
| alma_mater = N S S Higher secondary school , Kidangoor, Kottayam
| occupation = Film actress
| yearsactive = 2014–present
| relatives =
| awards = International Film Awards for Best Actress – Sparsham
}}
ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രത്തിലെ ബാലനടിയാണ് '''ബേബി മീനാക്ഷി''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''അനുനയ അനൂപ്''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 12, 2005).<ref name="Bio">{{cite web|url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/amar-akbar-anthony-fame-baby-meenakshi-rules-kerala-district-school-youth-festival.html|title='Amar Akbar Anthony' fame 'Pathu' rules school youth festival|work=[[Malayala Manorama|Manorama Online]]|date=8 December 2015}}</ref>
==ആദ്യകാലജീവിതം==
[[കമ്പ്യൂട്ടർ]] അക്കൗണ്ടിംഗ് ഫാക്കൽറ്റിയായ അനൂപിൻറെയും രമ്യയുടെയും മകളായി 2005 ഒക്ടോബർ 12 ന് ദീപവലി ദിനത്തിൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ പാദുവയിൽ അനുനയ ജനിച്ചു. കോട്ടയത്തുള്ള കിടങ്ങൂർ എൻഎസ്എസ് ഹൈസ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന അനുനയയ്ക്ക് ആരിഷ് എന്നു പേരുള്ള ഒരു സഹോദരനുമുണ്ട്.<ref name="Earl">{{cite web |title=അമർ അക്ബർ അന്തോണീസിന്റെ പുന്നാരപാത്തു |url=http://www.manoramaonline.com/movies/interview/interview-with-child-actress-meenakshi-anoop.html |work=[[Malayala Manorama|Manorama Online]] |date=26 October 2015 |language=Malayalam}}</ref><ref>{{cite web |title=SMART KUTTEES |url=http://www.mangalam.com/women/womens-world/400832 |work=[[Mangalam]] |date=28 January 2016 |language=Malayalam }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== ഫിലിമോഗ്രഫി ==
{| class="wikitable"
|+Key
| style="text-align:center; background:#FFFFCC;"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}}
| Denotes films that have not yet been released
|}
|-
{| class="wikitable sortable" style="background:#f5f5f5;"
|- style="background:#B0C4DE;"
! വർഷം
! ചലച്ചിത്രം
! വേഷം
! ഭാഷ
|-
| 2014 || ''[[1 by Two|വൺ ബൈ ടു]]''|| || [[Malayalam language|മലയാളം]]
|-
| 2015 || ''1000: ഒരു നോട്ട് പറഞ്ഞ കഥ'' || || മലയാളം
|-
| 2015 || ''[[Jamna Pyari|ജമ്നാ പ്യാരി]]''|| || മലയാളം
|-
| 2015 || ''[[Aana Mayil Ottakam|ആന മയിൽ ഒട്ടകം]]'' || || മലയാളം
|-
| 2015 || ''[[Amar Akbar Anthony (2015 film)|അമർ അക്ബർ അന്തോണി]]'' || ഫാത്തിമ || മലയാളം
|-
| 2016 || ''[[Oppam|ഒപ്പം]]''|| നന്ദിനി || മലയാളം
|-
| 2016|| ''[[Oru Muthassi Gadha|ഒരു മുത്തശ്ശി ഗദ്ദ]]'' || Cameo ||മലയാളം
|-
| 2016 || ''പോളേട്ടൻറെ വീട്'' || ||മലയാളം
|-
| 2016 || ''[[Marupadi|മറുപടി]]'' || ||മലയാളം
|-
|2016
|[[Kolumittay (film)|കോലുമിഠായി]] ||
|മലയാളം
|-
|2017|| ''[[Alamara|അലമാര]]'' || ||മലയാളം
|-
|2017|| ''സദൃശ്യവാക്യം 24:29''|| || മലയാളം
|-
|2017|| ''സക്കറിയ പോത്തൻ ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ട്''|| || മലയാളം
|-
|2018||[[Queen (2018 film)|ക്വീൻ]]|| കാമിയോ||മലയാളം
|-
| 2018
| ''[[Mohanlal (film)|മോഹൻലാൽ]]'' || മീനാക്ഷി||മലയാളം
|-
| 2019
| style="background:#FFFFCC;"| ''Meesan''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || TBA || Malayalam language|മലയാളം
|-
| 2019
| style="background:#FFFFCC;"| ''[[Kavacha]]''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || TBA ||Kannada language|[[കന്നഡ]]
|-
| 2019
| style="background:#FFFFCC;"| ''[[The Body (2018 film)|The Body]]''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} || TBA || Hindi language|[[ഹിന്ദി]]
|-
|}
; Television
*Flowers top singer as Host (flowers TV)
==അവലംബം==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:2005-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളത്തിലെ ബാലനടിമാർ]]
hii1dp0gdn1k9bez89f8cj0atfwb0zt
കാദംബരി ദേവി
0
466652
4631306
4540709
2026-06-19T07:42:55Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631306
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| birth_name = Matangini Gangopadhyay
| birth_date = {{Birth date|1859|07|05|df=yes}}
| death_date = {{death date and age|1884|04|21|1859|07|05|df=yes}}
| name = Kadambari Devi
| image = Kadambari Devi- কাদম্বরী দেবী.jpg
| imagesize =
| caption = Photograph of Kadambari Devi (1859-1884)
| native_name = কাদম্বরী দেবী
| birth_place = [[Calcutta]], [[Bengal Presidency]], [[British India]] (today [[Kolkata]], India)
| death_place = [[Calcutta]], [[Bengal Presidency]], [[British India]]
| death_cause = Drug overdose
| nationality = [[British Indian]]
| spouse = {{marriage|[[Jyotirindranath Tagore ]]|1868|1884|reason=died}}
| relatives = Sarada Sundari Devi, [[Debendranath Tagore|Debendranath]], [[Dwijendranath Tagore|Dwijendranath]], [[Satyendranath Tagore|Satyendranath]], [[Hemendranath Tagore|Hemendranath]], [[Swarnakumari Tagore|Swarnakumari]], [[Rabindranath Tagore]] (in-laws) +9 others
| children =
| father = Shyam Ganguly
| mother = Trailokyasundari Devi
| family = [[Tagore family]]
}}[[പ്രമാണം:Kadamvari Devi photograph.jpg|ലഘുചിത്രം|കാദംബരി ദേവി]]
'''കാദംബരി ദേവി''' (ജീവിതകാലം : 1859 ജൂലായ് 5- 1884 ഏപ്രിൽ 21) [[ജ്യോതിരിന്ദ്രനാഥ് ടഗോർ|ജ്യോതിരിന്ദ്രനാഥ് ടഗോറിന്റെ]] പത്നിയായിരുന്നു. [[രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ|രബീന്ദ്രനാഥ ടഗോറിന്റെ]] ജ്യേഷ്ഠസഹോദരനായിരുന്നു ജ്യോതിരിന്ദ്രനാഥ്. സാഹിത്യത്തിലും സംഗീതത്തിലും കാദംബരി ദേവിക്ക് അഭിരുചിയുണ്ടായിരുന്നു. അകാലമരണമടഞ്ഞ കാദംബരി, ആത്മഹത്യ ചെയ്തതാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. കാദംബരിയുടെ മരണം തനിക്കേറ്റ ഏറ്റവും വലിയ മാനസികാഘാതമായിരുന്നെന്ന് രബീന്ദ്രനാഥ് തന്റെ സ്മരണകളിൽ പറയുന്നു<ref>{{Cite book|title=My Reminiscences|url=https://archive.org/details/myreminiscences00tagogoog|last=Tagore|first=Rabindranath|publisher=The Macmillan Company|year=1917|isbn=|location=Calcutta|pages=[https://archive.org/details/myreminiscences00tagogoog/page/n303 260]-263}}</ref>.
== ജനനം, വിവാഹം ==
1859 ജൂലായ് 5-ന് [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിൽ]] ശ്യാം ഗാംഗുലിയുടെ മൂന്നാമത്തെ പുത്രിയായി കാദംബരി ദേവി ജനിച്ചു. മാതാപിതാക്കൾ അവർക്കു നല്കിയ പേര് മാതംഗിനി എന്നായിരുന്നുവത്രെ. ഒമ്പതാമത്തെ വയസ്സിൽ ജ്യോതിരിന്ദ്രനാഥ് ടഗോറുമായുള്ള വിവാഹം നടന്നു. വിവാഹശേഷം ഭർതൃഗൃഹത്തിലെ പേരായിരുന്നു കാദംബരി. ജനനത്തിയതിക്കും പേരിനും പേരുമാറ്റത്തിനും രേഖീയമായ തെളിവുകളില്ല. ജ്യോതിരിന്ദ്രനാഥിന് കാദംബരിയേക്കാൾ ഒമ്പതു വയസ്സുണ്ടായിരുന്നു<ref name=":0" />. രബീന്ദ്രനാഥിന് കാദംബരിയേക്കാൾ രണ്ടു വയസ്സു കുറവും. കാദംബരിയുടേയും രബീന്ദ്രനാഥിന്റേയും പഠിത്തത്തിന്റെ ചുമതല ജ്യോതിരിന്ദ്രനാഥിനായിരുന്നു. ചെറുപ്രായത്തിൽത്തന്നെ കവിതകളും കഥകളുമെഴുതിത്തുടങ്ങിയ രബീന്ദ്രനാഥിന്റെ രചനകളെ ഏറ്റവുമാദ്യം വായിച്ച് വിലയിരുത്തിയിരുന്നത് കാദംബരിയായിരുന്നു<ref>{{Cite book|title=Life of Tagore|url=https://archive.org/details/lifeoftagore0000mukh|last=Muklhopadhyaya|first=Prabhat Kumar|publisher=Indian Book Company|year=1975|isbn=9780892530243|location=|pages=[https://archive.org/details/lifeoftagore0000mukh/page/35 35],45}}</ref>.
കാദംബരിയും രബീന്ദ്രനാഥും തമ്മിലുടലെടുത്ത ബാല്യകാല ചങ്ങാത്തം കൗമാരത്തിലും യൗവനത്തിലും തുടർന്നു. ഈ സൗഹൃദം പല തരത്തിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് <ref name=":0">{{Cite book|title=Young Tagore(The Making of a Genius)|last=Kakar|first=Sudhir|publisher=Penguin Viking;|year=2013|isbn=978-0670086474|location=|pages=}}</ref>,<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/7-days/she-my-queen-has-died/cid/1669500|title=She, my Queen, has died|access-date=2019-03-01|last=|first=|date=2013-09-15|website=telegraphindia.com|publisher=Telegraph Online}}</ref>
== മരണം ==
രബീന്ദ്രനാഥ് ടഗോറിന്റെ വിവാഹം 1883 ഡിസമ്പർ 9-നായിരുന്നു. നാലു മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം 1884 ഏപ്രിൽ 21-ന് കാദംബരി നിര്യാതയായി. അധികമായ അളവിൽ കറപ്പു സേവിച്ച് ആത്മഹത്യ ചെയ്തതാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. [[സുനിൽ ഗംഗോപാധ്യായ|സുനിൽ ഗംഗോപാധ്യായുടെ]] പ്രഥം ആലോ (ആദ്യകിരണങ്ങൾ) എന്ന ചരിത്രനോവലിൽ ഇതേപ്പറ്റി പരാമർശം ഉണ്ട്<ref>{{Cite book|title=First Light|last=Gangopadhyay|first=Sunil|publisher=Penguin India|year=2000|isbn=978-0141004303|location=New Delhi|pages=}}</ref>.
== നഷ്ടനീഡും ചാരുലതയും ==
നഷ്ട നീഡ് (തകർന്ന കിളിക്കൂട്) ടഗോർ 1901-ൽ എഴുതിയ നോവെല്ലയാണ്<ref>{{Cite web|url=https://cafedissensusblog.com/2015/05/23/rabindranath-tagores-the-broken-home-nastanirh-chapter-1/|title=Rabindranath Tagore's The Broken Home (Nastanirh)|access-date=2019-03-02|last=Banerjee|first=Lopa|date=2015-05-23|website=cafedissensusblog.com|publisher=Cafe Dissensus Magazine}}</ref>. ഇത് പരോക്ഷമായി കാദംബരിയും രബീന്ദ്രനാഥും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് അഭിപ്രായമുണ്ട്. 1964-ൽ [[സത്യജിത് റേ]] ഈ കഥ ചാരുലത എന്ന പേരിൽ ചലച്ചിത്രമാക്കി<ref>{{Cite web|url=http://sensesofcinema.com/2004/cteq/charulata/|title=Charulata: The intimacies of a Broken Nest. Senses of Cinema|access-date=2019-03-01|last=Chaudhuri|first=Neel|date=2004-04-30|website=Sensesofcinema.com|publisher=Senses of Cinema Inc.}}</ref>,<ref>{{Cite web|url=https://www.parabaas.com/rabindranath/articles/pClinton1.html|title=Translating Between Media: Rabindranath Tagore and Satyajit Ray|access-date=2019-03-02|last=Seely|first=Clinton B|date=2000-10-21|website=prabaas.com|publisher=Parabaas- Complete Bengali Webzine}}</ref>.<ref>{{Cite web|url=http://www.satyajitray.org/films/charu.htm|title=Charulata (The Lonely Wife): A film by Satyajit Ray|access-date=2019-03-02|last=|first=|date=|website=SatyajitRay.Org|publisher=|archive-date=2007-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070629130207/http://www.satyajitray.org/films/charu.htm|url-status=dead}}</ref>
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==
* https://m.youtube.com/watch?list=PLEJ8D7mRSBafh9G0B82n0ilmuRQbYYjtd&v=qDUdC_4XxuE
* ''The Telegraph''. [https://web.archive.org/web/20130226031242/http://www.telegraphindia.com/1040507/asp/atleisure/story_3218221.asp Spotlight on the women in Tagore's life]. 7 May 2004.
{{Tagore family}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Devi, Kadambari}}
[[വർഗ്ഗം:1858-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1884-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:രബീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ]]
io61a0x87zr3vk9ktvk9neipnkubkc4
ഇ-ഓഫീസ്
0
482053
4631100
4547784
2026-06-18T14:15:54Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 4 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631100
wikitext
text/x-wiki
കേരളത്തിലെ സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലെ നടപടി ക്രമങ്ങളായ തപാൽ രൂപീകരണം, ഫയൽ രൂപീകരണം, ഫയൽ തുടർ നടപടികൾ, ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കൽ തുടങ്ങിയവ സമയബന്ധിതമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിന് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ആപ്ലിക്കേഷൻ ആണ് '''ഇ-ഓഫീസ്'''. ജനങ്ങൾക്ക് ഫയലുകളുടെ സ്ഥിതിവിവരങ്ങൾ അറിയുവാനും, പ്രസിദ്ധികരിച്ചിട്ടുള്ള സർക്കാർ ഉത്തരുവുകൾ തിരയാനും കാണുവാനും വിവിധ സർക്കാർ വകുപ്പുകളിലേക്ക് ഓൺലൈൻ അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കുവാനുമുള്ള സൗകര്യവും ഈ ആപ്ലിക്കേഷനിൽ ഉണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/homebodymalayalam.action |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-18 |archive-date=2019-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190818163047/http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/homebodymalayalam.action |url-status=dead }}</ref>
== ചരിത്രം ==
[[കമ്പ്യൂട്ടർ]] അധിഷ്ഠിത വിവരസാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ വളർച്ചയോടെ 1980 കളിൽ ആണ് ഓഫീസ് ജോലികൾക്കായി ഇ-ഓഫീസ് സംവിധാനം രംഗപ്രേവേശം ചെയ്തത്. പേപ്പർ ഉപഗോഗിച്ചുള്ള കത്തിടപാടുകൾ ഇല്ലാതാക്കുക, മിക്ക അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാ ഓഫീസ് ആശയവിനിമയങ്ങളും ഇലക്ട്രോണിക് രൂപത്തിലേക്ക് മാറ്റുക എന്നിവയാണ് ഇ-ഓഫീസ് സംവിധാനത്തിന്റെ പൊതു ലക്ഷ്യം. <ref>https://www.deepika.com/News_Cat2_sub.aspx?catcode=cat2&newscode=361762</ref> പരമ്പരാഗത കൈയെഴുത്തു രീതിക്കു പകരം, ഒരു ഇലക്ട്രോണിക് ഫയൽ സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ച് ഉൽപാദനക്ഷമത, ഗുണമേന്മ, വിഭവശേഷി, സുതാര്യത എന്നീ ലക്ഷ്യങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സർക്കാർ ഓഫീസുകളുടെ പ്രവർത്തനമാണ് '''ഇ-ഓഫീസ്''' എന്നതുകൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.
== പ്രയോജനങ്ങൾ ==
സൈദ്ധാന്തികമായി ചെലവ് കുറയ്ക്കുകയും കടലാസ് ഉപഭോഗം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതോടൊപ്പം ഇ-ഓഫീസ് അവതരിപ്പിക്കുന്നതുവഴി സ്ഥാപനങ്ങളുടെ കൃത്യതയും കാര്യക്ഷമതയും മെച്ചപ്പെടുത്തി അതുവഴി ആ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സേവന നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താനാകും.
== കേരളത്തിലെ സർക്കാർ ഓഫീസുകളിൽ ==
സേവനങ്ങൾ സുതാര്യവും സമയബന്ധിതവുമാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യം വച്ച് സെക്രട്ടേറിയറ്റിലടക്കം സംസ്ഥാനത്തെ നിരവധി സർക്കാർ ഓഫീസുകളിൽ ഇ-ഓഫീസ് സംവിധാനം നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. <ref>www.cips.org.in/documents/VC/2016/Oct/27/e-Office_in_Kerala.pdf</ref> ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ശരിയായ വിനിയോഗത്തിലൂടെ ഫയലുകളിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിലെ കാലതാമസം ഒഴിവാക്കുക എന്നതാണ് കേരളത്തിൽ ഇ-ഓഫീസ് ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുന്നത്. <ref>{{Cite web |url=https://www.janmabhumidaily.com/news565137 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-18 |archive-date=2019-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190818163049/https://www.janmabhumidaily.com/news565137 |url-status=dead }}</ref>സെക്രട്ടേറിയറ്റിലും, 14 ജില്ലാ കളക്ട്രേറ്റുകളിലും, സംസ്ഥാനത്തെ നിരവധി ഓഫീസുകളിലും 2014 മാർച്ച് 5 ന് ആണ് ആദ്യമായി ഇ-ഓഫീസ് സംവിധാനം നടപ്പാക്കിയത്. <ref>http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/aboutus.action{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് കീഴിലുള്ള നാഷണൽ ഇൻഫർമാറ്റിക്സ് സെന്റർ വികസിപ്പിച്ച സോഫ്ട്വെയർ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനം. <ref>{{Cite web |url=http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-18 |archive-date=2019-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817190438/http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/ |url-status=dead }}</ref>
=== പുരോഗതി ===
കേരളത്തിലെ സർക്കാർ ഓഫീസുകളിൽ 2019 മെയ് വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഇതുവരെ ഇരുപത് ലക്ഷത്തോളം ഫയലുകളും അറുപത് ലക്ഷത്തോളം തപാലുകളും ഇ-ഓഫീസ് സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ട്ടിച്ചുകഴിഞ്ഞു. <ref>{{Cite web |url=http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/eFileTotalSec_mal |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-18 |archive-date=2019-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190818163107/http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/eFileTotalSec_mal |url-status=dead }}</ref> ഓഫീസുകളിലെ ഫയൽ കൂമ്പാരങ്ങൾ ഇ-ഓഫീസ് സംവിധാനം വന്നതോടെ ഇല്ലാതായി. സുതാര്യമായ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനമായതിനാൽ ഒരു ഫയൽ ഏത് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെയടുത്ത് എത്ര നാൾ ഇരുന്നുവെന്നും നിലവിൽ ആ ഫയൽ ഏത് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെയടുത്താണുള്ളതെന്നും (പൊതുജനത്തിനുൾപ്പെടെ)മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. <ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/kottayam/malayalam-news/kuravilangaadu-1.2400064 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-18 |archive-date=2019-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190818163048/https://www.mathrubhumi.com/kottayam/malayalam-news/kuravilangaadu-1.2400064 |url-status=dead }}</ref>
== എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാം ==
http://eoffice.kerala.gov.in/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} എന്നതാണ് വെബ്സൈറ്റ് വിലാസം. ഇതിൽ പ്രധാനമായും മൂന്ന് മെനുവാണ് ഉള്ളത്. [[സെക്രട്ടേറിയറ്റ്]], [[കളക്ടറേറ്റ്]], [[കമ്മിഷണറേറ്റുകൾ]] എന്നിവയാണവ. എവിടത്തെ വിവരമാണോ അറിയേണ്ടത് ആ മെനു തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ജില്ലാ കളക്ടറേറ്റിലെ വിവരം അറിയേണ്ടവർ ആദ്യം ജില്ല തിരഞ്ഞെടുക്കുക. തുടർന്ന് എത്തുന്ന പേജിൽ ഫയൽ സേർച്ച് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഫയലിന്റെ റഫറൻസ് നമ്പർ കൊടുത്താൽ നേരിട്ട് അറിയാം. ഫയൽ നമ്പർ അറിയാത്തവർക്ക് തീയതിയോ വിഷയമോ അത്തരത്തിലുള്ള സൂചനകളിലൂടെ വിശദമായ തിരച്ചിൽ നടത്തി ഫയൽ നമ്പർ കണ്ടെത്താനാകും. <ref>{{Cite web |url=http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/clickfiletapalsearch.action |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-18 |archive-date=2019-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190818163046/http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/clickfiletapalsearch.action |url-status=dead }}</ref>
== ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് ==
* [http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/|eOffice Portal - Government of Kerala] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190818161551/http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/%257CeOffice |date=2019-08-18 }} [http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190817190438/http://eoffice.kerala.gov.in/EofficePortal/ |date=2019-08-17 }}
== ഇതും കാണുക ==
* [[ഇ-അനുമതി]]
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാറിന്റെ പദ്ധതികൾ]]
lj1qeewrrurhr9izbrabo7zl8x2sntw
സാഡിൽബാക്ക് താഴ്വര
0
483129
4631134
4071603
2026-06-18T16:28:54Z
Alexis Jazz
109356
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Santiago Peak and Modjeska Peak Saddleback photo D Ramey Logan.jpg]] → [[File:Santiago Peak and Modjeska Peak Saddleback photo Don Ramey Logan.jpg]] [[c::Special:PermanentLink/1233517926#Mass rename requested|Uploader's request]]
4631134
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Saddleback Valley}}
[[File:Santiago Peak and Modjeska Peak Saddleback photo Don Ramey Logan.jpg|right|thumb|300px|കിഴക്ക് [[സാൻ ജാസിന്റോ മലനിര|സാൻ ജസീന്തോ പർവതനിര]]കളിലേക്കും അതിനപ്പുറത്തേക്കും പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് സാഡിൽബാക്കിന്റെ സാന്റിയാഗോ, മോഡ്ജെസ്ക കൊടുമുടികളുടെയും ആകാശ കാഴ്ച.]]
[[കാലിഫോർണിയ]]യിലെ സൗത്ത് [[ഓറഞ്ച് കൗണ്ടി, കാലിഫോർണിയ|ഓറഞ്ച് കൗണ്ടിയിലാണ്]] '''സാഡിൽബാക്ക് താഴ്വര ''' സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref name=gnis>{{cite web |url={{Gnis3|254220}} |title=Variant Names of Santiago Peak |work=[[Geographic Names Information System]] |publisher=[[United States Geological Survey]] |access-date=2008-11-28 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> താഴ്വര [[മിഷൻ വിയെജോ|മിഷൻ വിയെജോ]], [[Ladera Ranch, California|ലഡേര റാഞ്ച്]], [[Coto de Caza, California|കോട്ടോ ഡി കാസ]], [[Trabuco Canyon, California|ട്രാബുക്കോ മലയിടുക്ക്]], [[റാഞ്ചോ സാന്താ മാർഗരിറ്റ|റാഞ്ചോ സാന്ത മാർഗരിറ്റ]], [[ലേക്ക് ഫോറസ്റ്റ്|ലേക്ക് ഫോറസ്റ്റ്]], [[Aliso Viejo, California|അലിസോ വിയെജോ]], [[Laguna Woods, California|ലഗുണ വുഡ്സ്]], [[ലഗൂണ ഹിൽസ്|ലഗുണ ഹിൽസ്]], [[ലഗൂണാ നിഗ്വേൽ|ലഗുണ നിഗുവൽ]] തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളുടെയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടെയും ആസ്ഥാനമാണ്. താഴ്വരയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തുള്ള [[Saddleback (Orange County, California)|സാഡിൽബാക്ക്]] പർവ്വത രൂപീകരണത്തിൽ നിന്നാണ് താഴ്വരയ്ക്ക് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.<ref name="ngs">{{cite ngs |id=DX4296 |designation=RP 1 |access-date=2009-07-16}}</ref>
==അവലംബം==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കാലിഫോർണിയയിലെ താഴ്വരകൾ]]
bx1qdm9vuu4m93wvaovu06gc5s77x79
ശ്രീപ്രിയ
0
487609
4631128
3730940
2026-06-18T15:49:46Z
Malikaveedu
16584
4631128
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Sripriya}}{{Infobox person
| name = ശ്രീപ്രിയ
| birth_name = ശ്രീപ്രിയ
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1956|03|05}}
| birth_place = [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ് നാട്]], ഇന്ത്യ
| children = സ്നേഹ, നാഗാർജ്ജുൻ
| years_active = 1973–1992<br/>2007, 2014
| spouse = [[രാജ്കുമാർ സേതുപതി]] <br/> (m. 1988-present)
}}
'''ശ്രീപ്രിയ''' 1973 മുതൽ 1986 വരെയുള്ള കാലഘട്ടങ്ങളിലെ സിനിമകളിൽ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടിയാണ്. 1987 മുതൽ 1992 വരെയുള്ള കാലങ്ങൾ സഹവേഷങ്ങളിലേയ്ക്കു ചുവടുമാറ്റി. [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[മലയാളം]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകളിലായി മുന്നൂറിലധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അവർ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 200 എണ്ണവും [[തമിഴ്]] ചിത്രങ്ങളാണ്.
മലയാള ചിത്രമായ [[ദൃശ്യം|ദൃശ്യത്തിന്റെ]] തെലുങ്ക് റിമേക്ക് ഉൾപ്പെടെ തമിഴ്, തെലുങ്കു ഭാഷകളിൽ ഏതാനും ചിത്രങ്ങളുടെ സംവിധാനവും അവർ നിർവ്വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചലച്ചിത്ര താരം [[കമൽ ഹാസൻ]] സ്ഥാപിച്ച രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായ [[മക്കൾ നീതി മയ്യം|മക്കൾ നീതി മയത്തിന്റെ]] കോർ കമ്മിറ്റി അംഗവുംകൂടിയാണ് ശ്രീപ്രിയ.
<br />
== സിനിമകൾ ==
=== തമിഴ് ===
{{Div col|colwidth=22em}}
# ''മുരുഗൻ കാട്ടിയ വഴി'' (1974)
# ''[[അവൾ ഒരു തൊടർ കതൈ]]'' (1974)
# 'ഉന്നൈത്താൻ തമ്പി'' (1974)
# ''[[പണത്തുക്കാഗ]]'' (1974)
# ''[[പട്ടിക്കാട്ടു രാജ]]'' (1975)
# ''[[തങ്കത്തിലെ വൈരം]]'' (1975)
# ''തൊട്ടതെല്ലാം പൊന്നാഗും'' (1975)
# ''[[Paattum Bharathamum]]'' (1975)
# ''[[Aan Pillai Singam]]'' (1975)
# ''[[Mogam Muppadhu Varusham]]'' (1976)
# ''[[Dasavatharam (film)|Dasavatharam]]'' (1976)
# ''Nee Oru Maharani'' (1976)
# ''[[Mayor Meenakshi]]'' (1976)
# ''Santhathi'' (1976)
# ''Paalootti Valartha Kili'' (1976)
# ''Vayilla Poochi'' (1976)
# ''[[Aattukara Alamelu]]'' (1977)
# ''Thunayiruppal Meenakshi'' (1977)
# ''[[Navarathinam]]'' (1977)
# ''[[Aadu Puli Attam (1977 film)|Aadu Puli Attam]]'' (1977)
# ''[[Palabishegham]]'' (1977)
# ''Chakravarthy'' (1977)
# ''Madhurageetham'' (1977)
# ''Nallathukku Kalamillai'' (1977)
# ''Odi Vilayadu Thatha'' (1977)
# ''Olimayamana Ethirkaalam'' (1977)
# ''Punniyam Seithaval'' (1977)
# ''Sonthamadi Nee Enakku'' (1977)
# ''[[Ilamai Oonjaladukirathu]]'' (1978)
# ''[[Mangudi Minor]]'' (1978)
# ''Meenakshi Kungumam'' (1978)
# ''Mela Thaalangal'' (1978)
# ''Per Solla Oru Pillai'' (1978)
# ''Sri Kanchi Kamakshi'' (1978)
# ''[[Ullathil Kuzhanthaiyadi]]'' (1978)
# ''Unakkum Vaazhvu Varum'' (1978)
# ''Vazha Ninaithal Vazhalam'' (1978)
# ''[[Sattam En Kaiyil]]'' (1978)
# ''[[Bairavi]]'' (1978)
# ''[[Thai Meethu Sathiyam]]'' (1978)
# ''[[Aval Appadithan]]'' (1978)
# ''En Kelvikku Enna Bathil'' (1978)
# ''[[Annai Oru Alayam]]'' (1979)
# ''Chellakili'' (1979)
# ''Ennadi Meenakshi'' (1979)
# ''[[Mangala Vaathiyam]]'' (1979)
# ''Suprabadham'' (1979)
# ''[[Velum Mayilum Thunai]]'' (1979)
# ''[[Vetrikku Oruvan]]'' (1979)
# ''Yarukku Yar Kaaval'' (1979)
# ''[[Neeya?]]'' (1979)
# ''[[Allauddinum Albhutha Vilakkum|Allaudinaum Arputha Vilakkum]]'' (1979)
# ''[[Thirisoolam]]'' (1979)
# ''[[Billa (1980 film)|Billa]]'' (1980)
# ''[[Polladhavan (1980 film)|Pollathavan]]'' (1980)
# ''[[Natchathiram]]'' (1980)
# ''[[Avan Aval Adhu]]'' (1980)
# ''Kannil Theriyum Kathaikal'' (1980)
# ''Oru Marathu Paravaigal'' (1980)
# ''[[Maria, My Darling (1980 Tamil film)|Maria, My Darling]]'' (1980)
# ''[[Ratha Paasam (1980 film)|Ratha Paasam]]'' (1980)
# ''Soundaryame Varuga Varuga'' (1980)
# ''[[Yamanukku Yaman]]'' (1980)
# ''[[Amara Kaaviyam (1981 film)|Amara Kaaviyam]]'' (1981)
# ''[[Ram Lakshman]]'' (1981)
# ''[[Sathya Sundharam]]'' (1981)
# ''Srinivasa Kalyanam/Deiva Thirumanangal'' (1981)
# ''[[Karaiyellam Shenbagapoo]]'' (1981)
# ''[[Kanneer Pookkal]]'' (1981)
# ''Kulakozhundhu'' (1981)
# ''[[Lorry Driver Rajakannu]]'' (1981)
# ''[[Maadi Veettu Ezhai]]'' (1981)
# ''[[Thee (1981 film)|Thee]]'' (1981)
# ''[[Simla Special]]'' (1982)
# ''Kathoduthan Naan Pesuven'' (1982)
# ''[[Oorukku Oru Pillai]]'' (1982)
# ''Oru Varisu Uruvagiradhu'' (1982)
# ''[[Sangili (film)|Sangili]]'' (1982)
# ''[[Ethanai Konam Ethanai Parvai]]'' (1982)
# ''[[Vasandhathil Or Naal]]'' (1982)
# ''[[Thyagi]]'' (1982)
# ''[[Savaal]]'' (1982)
# ''[[Vazhvey Maayam]]'' (1982)
# ''[[Parvaiyin Marupakkam]]'' (1982)
# ''[[Pagadai Panirendu]]'' (1982)
# ''[[Thanikattu Raja]]'' (1982)
# ''Oppantham'' (1983)
# ''[[Chiranjeevi (1984 film)|ചിരഞ്ജീവി]]'' (1984)
# ''കടമൈ'' (1984)
# ''[[നിനൈവുകൾ]]'' (1984)
# ''ശാന്തി മുഹൂർത്തം'' (1984)
# ''[[Kudumbam (1984 film)|കുടുംബം]]'' (1984)
# ''[[Enakkul Oruvan (1984 film)|എനക്കുൾ ഒരുവൻ]]'' (1984)
# ''ഇരണ്ടു മാനം'' (1985)
# ''[[Natpu]]'' (1986)
# ''[[കോടൈ മഴൈ]]'' (1986)
# ''[[സിഗപ്പു മലർഗൾ]]'' (1986)
# ''[[Kalicharan (1988 film)|കാളിചരൺ]]'' (1988)
# ''[[നമ്മ ഊരു നായഗൻ]]'' (1988)
# ''[[സെന്തൂര പൂവേ]]'' (1988)
# ''[[പൊങ്കി വരും കാവേരി]]'' (1989)
# ''[[പതിമൂന്നാം നമ്പർ വീട്]]'' (1990)
# ''എങ്ക ഊരു ആട്ടുക്കാരൻ'' (1990)
# ''[[നാനേ വരുവേൻ]]'' (1992)
# ''[[കണ്ണാമൂച്ചി യെനെഡ്]]'' (2007)
{{div col end}}
=== മലയാളം ===
# ''[[ഭാര്യ ഇല്ലാത്ത രാത്രി]] '' (1975)
# ''[[ആയിരം ജന്മങ്ങൾ]]'' (1976)
# ''[[അന്തർദാഹം(ചലച്ചിത്രം)|അന്തർദാഹം]]'' (1977)
# ''[[പരിവർത്തനം (ചലച്ചിത്രം)|പരിവർത്തനം]]'' (1977)
# ''[[അലാവുദ്ദീനും അത്ഭുതവിളക്കും]]'' (1979)
# ''[[കർത്തവ്യം (ചലച്ചിത്രം)|കർത്തവ്യം]]'' (1982)
# ''[[അങ്കുരം (ചലച്ചിത്രം)|അങ്കുരം]]'' (1982)
# ''[[ഹിമം]]'' (1983)
# ''[[കരിയിലക്കാറ്റുപോലെ|കരിയിലക്കാറ്റു പോലെ]]'' (1986)
=== കന്നഡ ===
# ''മരിയ, മൈ ഡാർലിംഗ്'' (1980)
# ''ജിമ്മി ഗല്ലു'' (1982)
# ''ഹാസ്യരത്ന രാമകൃഷ്ണ'' (1982)
# ''Maneli Ramanna Beedili Kamanna'' (1983)
# ''Karune Illada Kanoonu'' (1983)
# ''നഗര മഹിമെ'' (1984)
=== തെലുഗു ===
# ''Vishali'' (1973)
# ''Anthuleni Katha'' (1976)
# ''Chilakamma Cheppindi'' (1977)
# ''Aame Katha'' (1977)
# ''Vayasu Pilichindi'' (1978)
# ''Pottelu Ponnamma'' (1978)
# ''Dongala Dopidi'' (1978)
# ''Patnavaasam'' (1978)
# ''Evvadabba Sommu'' (1979)
# ''Amma Evarikaina Amma'' (1979)
# ''Hare Krishna Hello Radha'' (1980)
# ''Bezawada Bebbuli'' (1983)
# ''Kongu Chatu Krishnudu'' (1992)
=== ഹിന്ദി ===
# ''ബെചാരാ'' (1984)
=== സംവിധായിക ===
{| class="sortable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!വർഷം
!സിനിമ
!ഭാഷ
!അഭിനയിച്ചവർ
!കുറിപ്പുകൾ
|-
|2014
|''ദൃശ്യം''
|തെലുഗു
|വെങ്കടേശ്, മീന, [[നദിയ മൊയ്തു|നാദിയ മൊയ്തു]], നരേഷ്
|മലയാളം ഹിറ്റ് സിനിമ [[ദൃശ്യം|ദൃശ്യത്തിന്റെ]] റീമേക്ക്.
|-
|2014
|''മാലിനി 22 പാളയംകോട്ടൈ''
|തമിഴ്
|[[നിത്യ മേനോൻ]], ക്രിഷ് ജെ. സത്താർ, നരേഷ്
|[[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം|22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]] എന്ന മലയാള സിനിമയുടെ റീമേക്ക്.
|-
|1992
|''നാനെ വരുവേൻ''
|തമിഴ്
|ശ്രീപ്രിയ, [[റഹ്മാൻ (നടൻ)|റഹ്മാൻ]], രാധിക
|
|-
|1991
|''നാഗിനി''
|കന്നഡ
|ശങ്കർ നാഗ്, അനന്ത് നാഗ്, ഗീത
|
|-
|1990
|''എങ്ക ഊരു ആട്ടക്കാരൻ''
|തമിഴ്
|ശ്രീപ്രിയ, ചന്ദ്രകാന്ത്
|
|-
|1984
|''ശാന്തി മുഹൂർത്തം''
|തമിഴ്
|മോഹൻ, ഉർവശി
|
|-
|}
=== Television ===
* വിടുതലൈ
* വിക്രമാദിത്തൻ
* Imsai Arasigal
* Anandham as Charulatha/ Muthulashmi (Abhrirami's mother)
* Chinna Papa Periya Papa as Chinna Papa Season 1 and Season 2 (ep 1-52)
== അവലംബം ==
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംവിധായികമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ്ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]]
e3zqsb0aklqusn1r7q7ln5scunkyqgt
ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ
0
490285
4631117
3825737
2026-06-18T15:11:27Z
~2026-35624-91
219457
/* */
4631117
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Bineesh Bastin}}
{{Infobox person
| name = ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ
| image = Bineesh Bastin.jpg
| caption = ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ
| native_name =
| nationality = [[ഇന്ത്യ]]
| known_for = സിനിമ നടൻ
| website = https://www.bineeshbastin.com/
}}
പ്രധാനമായും മലയാളം, തമിഴ് ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു നടനാണ് '''ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ'''. ''[[തെരി|തെറി]]'' എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/090117/bineesh-bastin-is-a-sambhavam.html|title=Bineesh Bastin is a ‘sambhavam’|access-date=2022-04-23|last=s|first=aravind k|date=2017-01-09|language=en}}</ref>
== വ്യക്തിജീവിതം ==
1990 ജൂൺ 15 ന് എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Kochi|കൊച്ചി]] തോപ്പുംപടിയിൽ സെബാസ്റ്റ്യൻ മരിയ ദമ്പതികളുടെ നാലു മക്കളിൽ ഒരാളായി ജനനം.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://m3db.com/bineesh-bastin|title=ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ|access-date=2022-04-23|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/homestyle/spot-light/2019/09/03/bineesh-bastin-actor-house-memories.html|title=വീടിന്റെ അവസ്ഥ കണ്ടു പലരും സഹായിക്കാനെത്തി, പക്ഷേ ഞാൻ നിരസിച്ചു, കാരണമുണ്ട്: ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ|access-date=2022-04-23|language=ml}}</ref> കൊച്ചിൻ റിഫൈനറീസ് സ്കൂളിൽ പഠിച്ച ബിനീഷ്, [[St. Albert's College|സെന്റ്. ആൽബർട്ട്സ് കോളേജിൽ]] നിന്ന് കലാശാലാവിദ്യാഭ്യാസവും ചെയ്തു.<ref name=":0" /> കൊച്ചി മുണ്ടൻവേലിയിലാണ് ഇപ്പോൾ താമസം.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/if-things-dont-improve-ill-have-to-return-to-being-a-tile-mason-bineesh-bastin-401277/|title=ഒന്നും ശരിയായില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ വീണ്ടും കൽപ്പണിക്ക് പോകും: ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ|access-date=2022-04-23|language=ml}}</ref>
പത്തുവർഷത്തോളം മലയാള സിനിമയിൽ പ്രവർത്തിച്ച പരിചയമുണ്ട് ബിനീഷിന്. തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിനിടയിൽ ബിനീഷ് നിരവധി സിനിമകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ''[[Angel John|എയ്ഞ്ചൽ ജോൺ]]'', ''[[Pokkiri Raja (2010 film)|പോക്കിരിരാജ]]'', ''[[Annan Thambi|അണ്ണൻ തമ്പി]]'', ''[[Sound Thoma|സൗണ്ട് തോമ]]'', ''[[Thappana|താപ്പാന]]'', ''[[Dam 999|ഡാം 999]]'', ''[[Passenger (2009 film)|പാസഞ്ചർ]]'', ''[[Koratty Pattanam Railway Gate|കൊരട്ടി പട്ടണം റെയിൽവേ ഗേറ്റ്]]'', ''[[Daivathinte Swantham Cleetus|ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം ക്ലീറ്റസ്]]'', ''[[Double Barrel (film)|ഡബിൾ ബാരൽ]]'', ''[[Theri (film)|തെറി]]'', ''[[Kattumakkan|കാട്ടുമാക്കാൻ]]'' എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രമുഖ ചിത്രങ്ങൾ.
== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
{| class="wikitable"
! വർഷം
! സിനിമ
! റോൾ
! സംവിധായകൻ
! ഭാഷ
|-
| rowspan="5" |2016||''[[Kattappanayile Hrithik Roshan |കട്ടപ്പനയിലെ ഹൃതിക് റോഷൻ]]''||junior artist||[[Nadirshah]]||മലയാളം
|-
|''[[Kolumittay (film)|Kolumittayi]]''||Rony||Arun Vishwam||മലയാളം
|-
|''[[Dum (2016 film)|Dum]]''||Uncredited||Anuram||മലയാളം
|-
|''[[Theri (film)|Theri]]''|| Chetan's henchman||[[Atlee (director)]]||തമിഴ്
|-
|''[[Kattumakkan]]''||Uncredited||[[Shalil Kallur]]||മലയാളം
|-
|2015||''[[Double Barrel (film)|Double Barrel]]''||World || [[Lijo Jose Pellissery]]||മലയാളം
|-
| rowspan="2" |2013||''[[Daivathinte Swantham Cleetus]]''||Uncredited ||Marthandan||മലയാളം
|-
|''[[Sound Thoma]]''|| Uncredited||[[Vysakh]]||മലയാളം
|-
|2012||''[[Thappana]]''|| Uncredited||[[Johny Antony]]||മലയാളം
|-
| rowspan="2" |2011||''[[Koratty Pattanam Railway Gate]]''||Uncredited ||Hafiz Ismail||മലയാളം
|-
|''[[Dam 999]]''||Uncredited ||[[Sohan Roy]]||ഇംഗ്ലീഷ്
|-
|2010||''[[Pokkiri Raja (2010 film)|Pokkiri Raja]]''||Gunda ||[[Vysakh]]||മലയാളം
|-
| rowspan="2" |2009||''[[Angel John]]''||Uncredited ||S. L. Puram Jayasurya||മലയാളം
|-
|''[[Passenger (2009 film)|Passenger]]''|| Uncredited||[[Ranjith Sankar]]||മലയാളം
|-
|2008||''[[Annan Thambi]]''||Uncredited ||[[Anwar Rasheed]]||മലയാളം
|-
|}
== അവലംബം==
{{Reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Working-with-Vijay-was-a-dream-come-true/articleshow/51124017.cms
* http://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/210416/bineesh-s-new-bastion.html
* http://english.manoramaonline.com/entertainment/interview/bineesh-bastin-on-playing-villain-in-vijay-movie-theri.html
* http://www.mathrubhumi.com/tv/ReadMore/25218/theri-villain-bineesh-bastin-morning-show/E {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191101044647/http://www.mathrubhumi.com/tv/ReadMore/25218/theri-villain-bineesh-bastin-morning-show/E |date=2019-11-01 }}
{{authority control}}
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
j090gd0u7gso1k4kccb2t64b4516bav
ജാക്വസ് നെക്കർ
0
491491
4631169
4557587
2026-06-18T18:07:21Z
~2026-35525-25
219463
/* */
4631169
wikitext
text/x-wiki
'''ഷാക്ക് നെക്കർ''' : {{IPA-fr|ʒak nɛkɛʁ|IPA}} : (30 സെപ്റ്റംബർ 1732 - 9 ഏപ്രിൽ 1804) : ജനീവൻ വംശജനായ ഒരു ബാങ്കറായിരുന്നു , പിന്നീട് അദ്ദേഹം ലൂയി പതിനാറാമന്റെ ധനമന്ത്രിയും ഫ്രഞ്ച് രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞനുമായി . ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന് മുമ്പും ശേഷവും ഫ്രഞ്ച് ചരിത്രത്തിൽ നെക്കർ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു.
{{Infobox officeholder
| name = ഷാക്ക് നെക്കർ
| office = [[ഫ്രാൻസിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രി]]
| image = Necker, Jacques - Duplessis.jpg
| monarch = [[ലൂയി പതിനാറാമൻ]]
| predecessor = [[Louis Auguste Le Tonnelier de Breteuil|ബ്രെറ്റൂയിലിന്റെ ബാരൺ]]
| successor = [[Armand Marc, comte de Montmorin|മോണ്ട്മോറിൻ]]
| monarch2 = [[ലൂയി പതിനാറാമൻ]]
| office2 = [[ഫ്രാൻസിന്റെ ധനകാര്യമന്ത്രി]]
| predecessor2 = [[ചാൾസ് അലക്സാണ്ടർ ഡി കാലൺ]]
| monarch1 = [[ലൂയി പതിനാറാമൻ]]
| office3 = റോയൽ ട്രഷറി - ഡയറക്ടർ ജനറൽ
| predecessor1 = [[Étienne Charles de Loménie de Brienne|ബ്രയാൻ]]
| successor1 = [[Louis Auguste Le Tonnelier de Breteuil|ബ്രെറ്റൂയിലിന്റെ ബാരൺ]]
| successor2 = [[ജോസഫ് ഈലോൺ ഡി ഡുഎ]]
| birth_date = {{Birth date|1732|9|30|df=y}}
| birth_place = [[ജനീവ]],<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9766891m/f1n300.pdf?download=1 Othénin d’Haussonville, p. 4]</ref>
| death_date = {{Death date and age|1804|4|9|1732|9|30|df=y}}
| death_place = ജനീവ , [[ലെമാൻ (വകുപ്പ്)]], [[ഫ്രാൻസ്]]
| spouse = {{Marriage|[[സുസെയ്ൻ കർചോഡ്]]|1764|1794|end=died}}
| children = [[Germaine de Staël|ജെർമെയ്ൻ]]
| term_start = 29 ജൂലൈ 1789
| term_end = 3 സെപ്റ്റംബർ 1790
| term_start1 = 25 ഓഗസ്റ്റ് 1788
| term_end1 = 11 ജൂലൈ 1789
| term_start2 = 25 ഓഗസ്റ്റ് 1788
| term_end2 = 11 ജൂലൈ 1789
| monarch3 = [[ലൂയി പതിനാറാമൻ]]
| term_start3 = 29 ജൂൺ 1777
| term_end3 = 19 മേയ് 1781
| predecessor3 = ലൂയിസ് ഗബ്രിയേൽ തബൂറോ
| successor3 = ജീൻ-ഫ്രാങ്കോയിസ് ജോളി ഡി ഫ്ലൂറി
}}
1777 നും 1781 നും ഇടയിൽ നെക്കർ ധനകാര്യമന്ത്രി പദവി വഹിച്ചു . " രാജ്യത്തിന്റെ ബജറ്റ് പരസ്യമാക്കുന്നതിന് 1781 ൽ ഇദ്ദേഹം നടപടി സ്വീകരിച്ചു . സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ എല്ലായ്പ്പോഴും രഹസ്യമായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഒരു സമ്പൂർണ്ണ രാജവാഴ്ചയിലെ പുതുമയും വിജയവുമായിരുന്നു ഈ നടപടി ." ഇതിനാൽ ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നെക്കർ പുറത്താക്കപ്പെട്ടു . 1788 ആയപ്പോഴേക്കും ദേശീയ കടത്തിന്റെ പലിശ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്തവിധം കൂടിച്ചേർന്നത് ഫ്രാൻസിനെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി . നെക്കറെ രാജകീയ സേവനത്തിലേക്ക് വീണ്ടും തിരിച്ചുവിളിച്ചു . 1789 ജൂലൈ 11 ന് അദ്ദേഹത്തെ പുറത്താക്കിയപ്പോൾ അത് ബാസ്റ്റൈൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണത്തിന് കാരണമായി . രണ്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ നെക്കറിനെ രാജാവും നിയമസഭയും തിരിച്ചുവിളിച്ചു . ഫ്രാൻസിൽ തിരിച്ചെത്തിയ നെക്കർ നികുതി പരിഷ്കരണ പ്രക്രിയ ത്വരിതപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു . ഭരണഘടനാ അസംബ്ലിയുടെ എതിർപ്പിനെ നേരിട്ട അദ്ദേഹം പൊതു നിസ്സംഗതയുടെ പ്രതികരണത്തെത്തുടർന്ന് 1790 സെപ്റ്റംബറിൽ രാജിവച്ചു .
ഭരണഘടനാപരമായ രാജവാഴ്ചയുടെ അനുകൂലിയും , രാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനും ധാർമ്മികവാദിയുമാണ് നെക്കർ . മിതവാദത്തിന്റെയും സുവർണ്ണ ശരാശരിയുടെയും ആശയം നെക്കർ പൂർണ്ണമായും സ്വീകരിച്ചു .
==മുൻകാലജീവിതം==
ജനീവയിലെ ഒരു കാൽവിനിസ്റ്റ് കുടുംബത്തിലാണ് നെക്കർ ജനിച്ചത് . 1747-ൽ നെക്കർ തെല്ലൂസന്റെയും വെർനെറ്റിന്റെയും ബാങ്കിൽ ഗുമസ്തനായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു . 1750-ൽ അദ്ദേഹത്തെ പാരീസിലേക്ക് അയച്ചു , അവിടെ അദ്ദേഹം ഗിരാർഡോട്ട് ബാങ്കിൽ ജോലി ചെയ്തു . പിന്നീട് ഡച്ച്, ഇംഗ്ലീഷ് തുടങ്ങിയ ഭാഷകൾ അദ്ദേഹം പഠിച്ചു . ഒരു ദിവസം , സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിലെ ട്രേഡിങ്ങിന്റെ ചുമതലയുള്ള ഗുമസ്തനെ അദ്ദേഹം മാറ്റി . തുടർച്ചയായ ട്രേഡുകളിലൂടെ അരലക്ഷം പണം അദ്ദേഹം ലാഭം നേടി . 1762-ൽ വെർനെറ്റ് ജോലിയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു . തുടർന്ന് ലണ്ടണിലെ ബാങ്ക് ഉടമ പീറ്റർ തെല്ലൂസണുമായി നെക്കർ ബാങ്കിൽ പങ്കാളിയാവുകയും ഒപ്പം തന്നെ പാരീസിലെ ഗിരാർഡോട്ട് ബാങ്കിൽ മാനേജിംഗ് പാർട്ണറായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു .
[[File:Seven Years' War Collage.jpg|right|thumb|ഏഴ് വർഷത്തെ യുദ്ധം]]
1763-ൽ , ഏഴ് വർഷത്തെ യുദ്ധം അവസാനിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് , ബാങ്കിലെ പണയവസ്തുതുക്കൾ, ഗോതമ്പ്, കനേഡിയൻ ഓഹരികൾ എന്നിവ അദ്ദേഹം നല്ല ലാഭത്തിൽ വിറ്റു .
[[File:Duplessis - Suzanne Curchod, Madame Necker.jpg|right|thumb|
സുസെയ്ൻ കർചോഡ്]]
ഒരു ഫ്രഞ്ച് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ വിധവയായ ഭാര്യ മാഡം ഡി വെർമനോയുമായി നെക്കർ പ്രണയത്തിലായിരുന്നു . അവർ തിയോഡോർ ട്രോഞ്ചിനെ കാണാൻ പോയപ്പോൾ അവൾ സുസെയ്ൻ കർചോഡ് എന്ന യുവതിയെ അവിടെ വച്ച് പരിചയപ്പെട്ടു . 1764-ൽ മാഡം ഡി വെർമനൊ തെലുസ്സന്റെ മക്കളുടെ കൂടെ സുസെയ്നെ പാരീസിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു . സുസെയ്ൻ കർചോഡിന്റെയും ബ്രിട്ടീഷ് എഴുത്തുകാരനായ എഡ്വേർഡ് ഗിബ്ബൺസിന്റെയും വിവാഹനിശ്ചയം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചതായിരുന്നു . എന്നാൽ അവസാന നിമിഷം അദ്ദേഹം വിവാഹനിശ്ചയം വേണ്ടെന്നുവെയ്ക്കാൻ നിർബന്ധിതനായി . അങ്ങനെ വിവാഹനിശ്ചയം മുടങ്ങി .
[[File:Edward Emily Gibbon.jpg|right|thumb|എഡ്വേർഡ് ഗിബ്ബൺ]]
പാരീസിൽ വെച്ച് നെക്കർ സുസെയ്ൻ കർചോഡിനെ പരിചയപ്പെട്ടു . അങ്ങനെ അവർ പ്രണയത്തിലായി . ആ വർഷാവസാനത്തിനുമുമ്പ് അവർ വിവാഹിതരായി . 1766-ൽ അവർ റൂ ഡി ക്ലോറിയിലേക്ക് താമസം മാറി , അവർക്ക് ആനി ലൂയിസ് ജെർമെയ്ൻ എന്ന മകളുണ്ടായി , അവർ മാഡം ഡി സ്റ്റെയിൽ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരിയായി .
[[File:Marie Eléonore Godefroid - Portrait of Mme de Staël.jpg|right|thumb|ആനി ലൂയിസ് ജെർമെയ്ൻ ]]
സ്വയം ഒരു പൊതു സ്ഥാനം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കാൻ മാഡം നെക്കർ തന്റെ ഭർത്താവിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു . അതനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം ഫ്രഞ്ച് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ ഡയറക്ടർ ആയി . 1760-കളിൽ കമ്പനിയുടെ ഡയറക്ടർമാരും ഷെയർഹോൾഡർമാരും രാജകീയ മന്ത്രാലയവും അതിന്റെ ഭരണത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ചർച്ച നടത്തി . കമ്പനിയുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കയുള്ള മന്ത്രാലയം, ഓഹരി ഉടമകളുടെ അവകാശങ്ങളിൽ നിന്ന് കമ്പനിയുടെ പ്രത്യേക വ്യാപാര കുത്തകയിലെ വാണിജ്യ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളിലേക്ക് ചർച്ച മാറ്റുന്നതിന് ആൻഡ്രേ മോറെലെറ്റിനെ നിയോഗിച്ചു .
[[File:André Morellet.jpg|right|thumb|ആൻഡ്രേ മോറെലെറ്റ്]]
ബാങ്കിൽ തന്റെ കഴിവ് പ്രകടിപ്പിച്ച ശേഷം നെക്കർ, 1769 ൽ മോറെലെറ്റിന്റെ ആക്രമണത്തിനെതിരായ ഒരു കമ്പനിയുടെ സ്വയംഭരണത്തിനെതിരെ നെക്കർ പ്രതിശേധിച്ചു . കമ്പനി നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഒരിക്കലും ലാഭമുണ്ടാക്കാത്തതിനാൽ , അതിന്റെ മറ്റുള്ളവരുമായുള്ള വ്യാപാര ഇടപാടുകൾ അവസാനിപ്പിച്ചു . സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരത്തിന്റെ യുഗം ആരംഭിക്കുകയായിരുന്നു അപ്പോൾ . 1769-ൽ കമ്പനി തകർന്നപ്പോൾ കമ്പനിയുടെ വിറ്റുപോകാത്ത സാധനങ്ങളും കപ്പലുകളും നെക്കർ വാങ്ങി .
1768 മുതൽ 1776 വരെ അദ്ദേഹം പാരീസിലെ ജനീവയിൽ താമസിച്ചു . അതേസമയം, ഫ്രഞ്ച് സർക്കാരിന് വാർഷിക വേതനത്തിന്റെ രൂപത്തിലും ലോട്ടറി പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയും അദ്ദേഹം വായ്പ നൽകി . ബാങ്കിലെ തന്റെ പങ്ക് ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഭാര്യ അദ്ദേഹത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചു , 1772-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ ലൂയിസ് നെക്കറിനും ജീൻ ഗിരാർഡോട്ടിനും അദ്ദേഹം തന്റെ ബാങ്കിലെ പങ്ക് കൈമാറി .
[[File:Portrait de Louis Necker (de Germany).jpg|right|thumb|ലൂയിസ് നെക്കർ]]
1773-ൽ നെക്കർ അക്കാഡമി ഫ്രാങ്കൈസിന്റെ(ഫ്രഞ്ച് അക്കാദമി) സമ്മാനം നേടി , അത് കൊടുക്കുന്നത് ലൂയി പതിനാലാമന്റെ മന്ത്രി ജീൻ ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് കോൾബെർട്ടിന്റെ ബഹുമാനാർഥമാണ് .
[[File:Colbert1666.jpg|right|thumb|ജീൻ ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് കോൾബെർട്ട്]]
ആറോ എട്ടോ ദശലക്ഷം ലിവറുകളുടെ മൂലധനം സ്വന്തമാക്കിയ അദ്ദേഹം ചാറ്റോ ഡി മാഡ്രിഡിനെ ഒരു വേനൽക്കാല വസതിയായി ഉപയോഗിച്ചു .
[[File:Corbel010 Vue du château de Madrid, dessiné sur le chemin venant de Neuilly-sur-Seine.jpg|right|thumb|നെക്കറിന്റെ വേനൽക്കാല വസതി -ചാറ്റോ ഡി മാഡ്രിഡ്]]
1775-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ഗ്രന്ഥം എസ്സായി സർ ലാ ലെജിസ്ലേഷൻ എറ്റ് ലെ കൊമേഴ്സ് ഡെസ് ഗ്രയിൻസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, അത് ഫെർഡിനാണ്ടോ ഗാലിയാനിയെപ്പോലുള്ള ഫിസിയോക്രാറ്റുകളെ ആക്രമിക്കുകയും ട്യൂർഗോട്ടിന്റെ ലെയ്സെസ് ഫെയർ നയങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു
[[File:Galiani portrait.jpg|right|thumb|ഫെർഡിനാണ്ടോ ഗാലിയാനി]]
[[File:Graincourt, attributed to - Turgot - Versailles MV 3923.jpg|right|thumb|ട്യൂർഗോട്ട്]]
ട്യൂർഗോട്ട് വളരെയധികം ശത്രുക്കളെ സൃഷ്ടിക്കുകയും അദ്ദേഹം ജോലിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു . അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻഗാമി ക്ലഗ്നി ഡി ന്യൂസ് ഒക്ടോബറിൽ മരണമടയുകയും ചെയ്തു .
അതിനാൽ, 1776 ഒക്ടോബർ 22 ന് മൗറേപാസിന്റെ ശുപാർശ പ്രകാരം നെക്കറിനെ രാജകീയ ഖജനാവിന്റെ ഡയറക്ടർ ജെനറൽ ആയി നിയമിച്ചു .
[[File:Bonnie Prince Charlie face in 1745.jpg|right|thumb|മൗറേപാസ്]]
==ഫ്രാൻസിന്റെ ധനകാര്യമന്ത്രി==
[[File:Necker, Jacques, par Boillet, BNF Gallica.jpg|right|thumb|ജാക്വസ് നെക്കർ]]
1777 ജൂൺ 29 ന് നെക്കറിനെ രാജകീയ ട്രഷറിയുടെ ഡയറക്ടർ ജനറലാക്കി , പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് വിശ്വാസം കാരണം അദ്ദേഹം കൺട്രോളർ ജനറൽ ഓഫ് ഫിനാൻസ് ആയിരുന്നില്ല . നെക്കർ ശമ്പളം നിരസിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തെ റോയൽ കൗൺസിലിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചില്ല . ടെയിലിനെയും ക്യാപിറ്റേഷൻ ടാക്സിനെയും കൂടുതൽ തുല്യമായി വിഭജിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിലൂടെയും വിൻഗൈറ്റിം ഡി ഇൻഡസ്ട്രി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു നികുതി നിർത്തലാക്കിയതിലൂടെയും (മൂല്യവർദ്ധിത നികുതി) , മോണ്ട്സ് ഡി പൈറ്റെ (പാൻഷോപ്പ് പോലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുകയും അവയിലൂടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി പണം കടം കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു ) . അസംഘടിത സംസ്ഥാന ബജറ്റിനെ പുനരധിവസിപ്പിക്കാൻ ശ്രദ്ധാപൂർവമായ പരിഷ്കാരങ്ങളിലൂടെ (പെൻഷനുകൾ നിർത്തലാക്കൽ, മോർട്ട്മെയിൻ, ഡ്രോയിറ്റ് ഡി സ്യൂട്ട്, കൂടുതൽ ന്യായമായ നികുതി) നെക്കർ ശ്രമിച്ചു . അഞ്ഞൂറിലധികം സൈനേക്കറുകളും അമിത പോസ്റ്റുകളും അദ്ദേഹം നിർത്തലാക്കി . ഭാര്യയോടൊപ്പം അദ്ദേഹം ആശുപത്രികളിലും ജയിലുകളും സന്ദർശിച്ചു . 1778 ഏപ്രിലിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ സമ്പത്തിൽ നിന്ന് 2.4 ദശലക്ഷം ലിവറുകൾ രാജകീയ ഭണ്ഡാരത്തിലേക്ക് അടച്ചു . ട്യൂർഗോട്ടിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി - തന്റെ മോമോയർ സർ ലെസ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ - പ്രവിശ്യാ അസംബ്ലികൾ സ്ഥാപിക്കാൻ നെക്കർ ശ്രമിച്ചു , കൂടാതെ പുരാതന ഭരണകാലത്തെ പരിഷ്കരിക്കുന്നതിനുള്ള ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗമായി അവ പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചു . തേർഡ് എസ്റ്റേറ്റിൽ നിന്ന് തുല്യ അംഗങ്ങളുള്ള അസംബ്ലികൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ മാത്രമാണ് നെക്കർ വിജയിച്ചത് .
==നെക്കറിന്റെ ബഹുമാനാർഥം പേരിട്ട സ്ഥലങ്ങൾ ==
* നെക്കർ ഹോസ്പിറ്റൽ ഫോർ ചിൽഡ്രൻ (പാരീസ്, ഫ്രാൻസ്)
* [[നെക്കർ ദ്വീപ് ,(വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഹവായി ദ്വീപുകൾ)]]
==നെക്കറിന്റെ രചനകൾ==
* ''Réponse au mémoire de M. l’abbé Morellet sur la Compagnie des Indes'', 1769
* ''Éloge de Jean-Baptiste Colbert'', 1773
* ''Sur la Législation et le commerce des grains'', 1775
* ''Mémoire au roi sur l’établissement des administrations provinciales'', 1776
* ''Lettre au roi'', 1777
* ''[[Compte rendu au roi]]'', 1781
* ''De l’Administration des finances de la France'', 1784, 3 vol. in-8°
* ''Correspondance de M. Necker avec M. de Calonne. (29 janvier-28 février 1787)'', 1787
* ''De l’importance des opinions religieuses'', 1788
* ''De la Morale naturelle, suivie du Bonheur des sots'', 1788
* ''Supplément nécessaire à l’importance des opinions religieuses'', 1788
* [https://books.google.nl/books?id=v40M4pGWfBoC&pg=PA210&lpg=PA210&dq=Nouveaux+eclaircissement+sur+le+compte+rendu&source=bl&ots=IWLH4AKlGR&sig=d3ZCkIgUeqMsWdFSExfEMav9ru0&hl=de&sa=X&ved=2ahUKEwip9bae5_beAhVO66QKHcgZA7EQ6AEwBHoECAUQAQ#v=onepage&q=Nouveaux%20eclaircissement%20sur%20le%20compte%20rendu&f=false ''Sur le compte rendu au roi en 1781 : nouveaux éclaircissements'', 1788]
* ''Rapport fait au roi dans son conseil par le ministre des finances'', 1789
* ''Derniers conseils au roi'', 1789
* ''Hommage de M. Necker à la nation française'', 1789
* ''Observations sur l’avant-propos du « Livre rouge »'', v. 1790
* ''Opinion relativement au décret de l’Assemblée nationale, concernant les titres, les noms et les armoiries'', v. 1790
* [https://ia902609.us.archive.org/24/items/surladministrat00neckgoog/surladministrat00neckgoog.pdf ''Sur l’administration de M. Necker'', 1791]
* ''Réflexions présentées à la nation française sur le procès intenté à Louis XVI'', 1792
* ''Du pouvoir exécutif dans les grands États'', 1792.
* ''De la Révolution française'', 1796. [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k73710c/f1n222.pdf?download=1 Tome 1] [https://books.google.nl/books?id=CVwPAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=De+la+Révolution+française,+1796+Necker+tome+2&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwiHuLLPjO3eAhVO-qQKHZf4DaMQ6AEIODAC#v=onepage&q&f=false Tome 2]
* ''Cours de morale religieuse'', 1800
* ''Dernières vues de politique et de finance, offertes à la Nation française'', 1802
* [https://books.google.nl/books?id=tchPAAAAcAAJ&pg=PP9&lpg=PP9&dq=Manuscrits+de+M.+Necker,+publiés+par+sa+fille&source=bl&ots=1wxAf4R__U&sig=n4BFKXmmVew9HT_N2bFXKEVdOjg&hl=de&sa=X&ved=2ahUKEwi60euvufveAhWGzaQKHZDwBi8Q6AEwEHoECAMQAQ#v=onepage&q=Manuscrits%20de%20M.%20Necker%2C%20publiés%20par%20sa%20fille&f=false ''Manuscrits de M. Necker, publiés par sa fille'' (1804)]
* ''Histoire de la Révolution française, depuis l’Assemblée des notables jusques et y compris la journée du 13 vendémiaire an IV (18 octobre 1795)'', 1821
==കുറിപ്പുകൾ==
{{Reflist}}
==തുടർ വായനയ്ക്ക്==
* [[François Furet|Furet, François]], and Mona Ozuof. ''A Critical Dictionary of the French Revolution.'' (Belknap Press, 1989) pp 287–97
* Harris, Robert D. ''Necker and the Revolution of 1789'' (Lanham, MD, 1986)
* [[Georges Lefebvre|Lefebvre, Georges]]. ''The French Revolution: From its Origins to 1793.'' London: Routledge Classics, 2001.
* [[Simon Schama|Schama, Simon]]. ''[[Citizens: A Chronicle of the French Revolution]]. New York: Random House,'' 1989, chapter Two, V: Last Best Hopes: The Banker
* Swanson, Donald F, and Andrew P. Trout. "Alexander Hamilton, the Celebrated Mr. Neckar,’ and Public Credit." ''The William and Mary Quarterly'' (1990) 47#3 pp 422–430. [https://www.jstor.org/stable/2938096 in JSTOR]
* Taylor, George. Review of ''Jacques Necker: Reform Statesman of the Ancien Regime,'' by Robert D. Harris. ''Journal of Economic History'' 40, no. 4 (1980): 877–879. {{doi|10.1017/s0022050700100518}}
;In French
* {{in lang|fr}} Bredin, Jean-Denis. ''Une singulière famille: Jacques Necker, Suzanne Necker et Germaine de Staël.'' Paris: Fayard, 1999 ({{ISBN|2-213-60280-8}}).
==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
{{Commons category|Jacques Necker}}
* {{cite EB1911|wstitle=Necker, Jacques |volume=19 |short=x}}
* [https://archive.today/20020417002235/http://www.cepa.newschool.edu/het/profiles/necker.htm Jacques Necker]. Bibliography of Necker's publications.
* [http://dmr.bsu.edu/cdm4/item_viewer.php?CISOROOT=/FrnchRev&CISOPTR=147&REC=6 Full text of ''Principes positifs de M. Neker'' … ''Positive principles of Mr. Neker, extracted from all his works'']
{{FrenchChiefMinisters}}
{{Finance Ministers of France}}
{{French Revolution navbox}}
<!-- Please respect alphabetical order -->
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Necker, Jacques}}
[[വർഗ്ഗം:1732-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1804-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[Category:18th century in Geneva]]
[[Category:People from Geneva]]
[[Category:Politicians from the Republic of Geneva]]
[[Category:Bankers from the Republic of Geneva]]
[[Category:French Ministers of Finance]]
[[Category:Secretaries of State of Ancien Régime France]]
[[Category:People of the French Revolution]]
[[Category:Coppet group]]
[[Category:Victims of lettre de cachet]]
[[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 30-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 9-ന് മരിച്ചവർ]]
m2sk5gwz9m9rb0sexn79y7lx0bsvzkg
ഏ.കെ. ഹരിദാസ്
0
493238
4631220
3626672
2026-06-19T00:13:00Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631220
wikitext
text/x-wiki
[[പ്രമാണം:AK Haridas.JPG|ലഘുചിത്രം|ഏ.കെ. ഹരിദാസ്]]
കേരളീയനായ മീഡിയ ഡിസൈനറും ചിത്രകാരനുമാണ് '''ഹരിദാസ് നരീക്കൽ''' എന്ന ഏ.കെ. ഹരിദാസ്. 1999 ൽ [[കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി]] അവാർഡ് ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=https://lalithkala.org/content/state-awards |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-12-09 |archive-date=2020-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922141055/https://www.lalithkala.org/content/state-awards |url-status=dead }}</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
[[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] മഴുവന്നൂർ സ്വദേശിയാണ്. [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] ആർഎൽവി കോളേജിൽ നിന്ന് പെയിന്റിങ്ങിൽ ഒന്നാം റാങ്കോടെ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി. '[[മാധ്യമം ദിനപ്പത്രം|മാധ്യമം]]' ദിനപത്രം, '[[ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം|ജനയുഗം]]', '[[ചന്ദ്രിക ദിനപ്പത്രം|ചന്ദ്രിക]]', '[[സിറാജ് ദിനപ്പത്രം|സിറാജ്]]', '[[മെട്രോ വാർത്ത]]', '[[വീക്ഷണം ദിനപ്പത്രം|വീക്ഷണം]]', '[[ജന്മഭൂമി ദിനപ്പത്രം|ജന്മഭൂമി]]', 'ന്യൂഏജ്', 'മലയാളീ സംഗമം' (ന്യൂയോർക്ക്), '[[മംഗളം ദിനപ്പത്രം|മംഗളം]]' എന്നീ ദിനപത്രങ്ങളുടേയും 'ഫാമിലി ഫേസ്ബുക്ക്', 'മംഗളം വാരിക', 'ആരോഗ്യമംഗളം', 'ചിത്രവാർത്ത', 'ഋഷിമുഖ്', 'കേരള മാർക്കറ്റ്' തുടങ്ങി നിരവധി മാഗസിനുകളുടേയും പത്രങ്ങളുടെയും രൂപകൽപന നിർവഹിച്ചു. ഇലക്ട്രോണിക് മാധ്യമരംഗത്ത് '[[ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ്|ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ്]]', 'വേഴ്സ്', '[[ഇന്ത്യാവിഷൻ]]', '[[റിപ്പോർട്ടർ (ടെലിവിഷൻ ചാനൽ)|റിപ്പോർട്ടർ]]', '[[ജീവൻ ടി.വി.|ജീവൻ]]', '[[മംഗളം ടിവി|മംഗളം ന്യൂസ്]]', 'ടിവി ന്യൂ' എന്നീ ചാനലുകൾക്കു വേണ്ടിയും പത്രം, ചാനൽ, ഓൺലൈൻ ന്യൂസ് പോർട്ടൽ തുടങ്ങിയവയുടെ രൂപകൽപ്പന നിർവഹിച്ചു. 2016-ൽ ഹരിദാസ് 'ജലച്ചായം' എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref>https://www.janmabhumidaily.com/news827172{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
* 1999 ൽ കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി അവാർഡ്
== അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:ചിത്രകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമി പുരസ്കാരം നേടിയവർ]]
5dfm9elmi58wew1yb5wogvakd7a4ing
ലൗലി (ചലച്ചിത്രം)
0
505409
4631303
4574050
2026-06-19T07:31:16Z
അനിൽകുമാർ ആർ
219478
/* */ തിരക്കഥ, സംഭാഷണം, ഗാനങ്ങൾ ടി വി ഗോപലകൃഷ്ണൻ, കൊല്ലം
4631303
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Lovely}}
{{Infobox film
| name = ലൗലി
| image =
| caption = നോട്ടീസ്
| director = [[എൻ. ശങ്കരൻ നായർ]]
| producer = [[ഷറീഫ് കൊട്ടാരക്കര]]
| writer = [[ഷറീഫ് കൊട്ടാരക്കര]]
| dialogue = [[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| lyrics = [[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| screenplay = തിരക്കഥ, സംഭാഷണം, ഗാനങ്ങൾ
[[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| starring = [[സോമൻ]]<br> [[സുകുമാർൻ]]<br> [[ലോലിത]] <br>[[സുധീർ]]
| music = [[എം കെ അർജ്ജുനൻ]]
| action =
| design = [[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| background music = [[എം കെ അർജ്ജുനൻ]]
| cinematography = [[അശോക് കുമാർ]]
| editing = [[ശശികുമാർ]]
| studio = ഗീത മൂവീസ്
| distributor = എവർഷൈൻ റിലീസ്
| banner = ഗീത മൂവീമേക്കേഴ്സ്
| runtime =
| released = {{Film date|1979|4|12|df=y}}
| country = [[ഭാരതം]]
| language = [[മലയാളം]]
}}
[[എൻ. ശങ്കരൻ നായർ]]<nowiki/>സംവിധാനം ചെയ്ത് ഷെരീഫ് കോട്ടാരക്കര [[1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1979 ൽ]] നിർമ്മിച്ച ഇന്ത്യൻ മലയാള ചിത്രമാണ് '''''ലൗലി'''''. [[എം.ജി. സോമൻ|എം ജി സോമൻ]], [[സുകുമാരൻ]], [[സുധീർ]], ലോലിത എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിൽ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ചിത്രത്തിന് ടി.വി ഗോപാലകൃഷ്ണന്റെ ഗാനങ്ങളും അവയ്ക്ക് [[എം.കെ. അർജ്ജുനൻ|എം കെ അർജുനന്റെ]] സംഗീതവും ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1030|title=ലൗലി (1979)|access-date=2020-04-11|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?3974|title=ലൗലി (1979)|access-date=2020-04-11|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2014-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20141016064121/http://malayalasangeetham.info/m.php?3974|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/lovely-malayalam-movie/|title=ലൗലി (1979)|access-date=2020-04-11|publisher=spicyonion.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==താരനിര<ref>{{cite web|title=ലൗലി (1979)|url=https://m3db.com/film/2058|publisher=മലയാളം മൂവി&മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-04-11
|}}</ref>==
{| class="wikitable sortable"
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
| 1 || [[സുകുമാരൻ]]||
|-
|2 || [[സുമതി (ചലച്ചിത്ര നടി)|ബേബി സുമതി]]||
|-
| 3 || [[എം ജി സോമൻ]]||
|-
|4 || [[കൃഷ്ണചന്ദ്രൻ]]||
|-
|5 || [[ഖദീജ]]||
|-
| 6 || [[കോട്ടയം ശാന്ത]]||
|-
| 7 || [[പാലാ തങ്കം]]||
|-
|8 || [[ബേബി വെങ്ങോല]]||
|-
| 9 || [[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ]]||
|-
| 10 ||[[സുധീർ]]||
|-
| 11 || [[പി.കെ. എബ്രഹാം]]||
|-
|12 || [[മണവാളൻ ജോസഫ്]]||
|-
| 13 || [[പോൾ വെങ്ങോല]]||
|-
| 14 || [[മനോഹർ]]||
|-
|15 || ലോലിത||
|}
==പാട്ടരങ്ങ്<ref>{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?3974 |title=ലൗലി (1979) |accessdate=2020-04-07 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2014-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141016064121/http://malayalasangeetham.info/m.php?3974 |url-status=dead }}</ref>==
*വരികൾ:[[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
*ഈണം: [[എം കെ അർജ്ജുനൻ]]
{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CCCCCF" align="center"
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം'''
|-
| 1 ||'''അസ്തമനക്കടലിന്റെ''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]] ,[[ജെൻസി]]||
|-
| 2 || '''എല്ലാ ദുഃഖവും എനിക്കു''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]]|| [[ദർബാരി കാനഡ]]
|-
| 3 ||'''ഇന്നത്തെ രാത്രിക്കു''' || [[എസ് ജാനകി]]||
|-
| 4 || '''രാത്രി ശിശിര രാത്രി''' || [[എസ് ജാനകി]]|| [[ഹേമവതി (മേളകർത്താരാഗം)|ഹേമവതി]]
|}
== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
== പുറംകണ്ണികൾ ==
* {{IMDb title|0332219|Lovely}}
[[വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ടി. വി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|ടി. വി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:എം കെ അർജ്ജുനൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|എം കെ അർജ്ജുനൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:എം.ജി. സോമൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ|എം.ജി. സോമൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:സുകുമാരൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ|സുകുമാരൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:എൻ. ശങ്കരൻ നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|എൻ. ശങ്കരൻ നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:ടി. വി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ ഗാനങ്ങൾ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
cexc2oeaqdjrxggbz67rjjfydug884a
4631307
4631303
2026-06-19T07:43:12Z
അനിൽകുമാർ ആർ
219478
/* */ ടിവി ഗോപാലകൃഷ്ണന്റെ വരികൾക്ക് എം കെ അർജുനൻ സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നു
4631307
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Lovely}}
{{Infobox film
| name = ലൗലി
| image =
| caption = നോട്ടീസ്
| director = [[എൻ. ശങ്കരൻ നായർ]]
| producer = [[ഷറീഫ് കൊട്ടാരക്കര]]
| writer = [[ഷറീഫ് കൊട്ടാരക്കര]]
| dialogue = [[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| lyrics = [[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| screenplay = തിരക്കഥ, സംഭാഷണം, ഗാനങ്ങൾ
[[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| starring = [[സോമൻ]]<br> [[സുകുമാർൻ]]<br> [[ലോലിത]] <br>[[സുധീർ]]
| music = [[എം കെ അർജ്ജുനൻ]]
| action =
| design = [[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| background music = [[എം കെ അർജ്ജുനൻ]]
| cinematography = [[അശോക് കുമാർ]]
| editing = [[ശശികുമാർ]]
| studio = ഗീത മൂവീസ്
| distributor = എവർഷൈൻ റിലീസ്
| banner = ഗീത മൂവീമേക്കേഴ്സ്
| runtime =
| released = {{Film date|1979|4|12|df=y}}
| country = [[ഭാരതം]]
| language = [[മലയാളം]]
}}
[[എൻ. ശങ്കരൻ നായർ]]<nowiki/>സംവിധാനം ചെയ്ത് ഷെരീഫ് കോട്ടാരക്കര [[1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1979 ൽ]] നിർമ്മിച്ച ഇന്ത്യൻ മലയാള ചിത്രമാണ് '''''ലൗലി'''''. [[എം.ജി. സോമൻ|എം ജി സോമൻ]], [[സുകുമാരൻ]], [[സുധീർ]], ലോലിത എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിൽ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ചിത്രത്തിന്റെ കഥ ഷെറീഫ് കൊട്ടാരക്കരയും തിരക്കഥ സംഭാഷണം ഗാനങ്ങൾ എന്നിവ എഴുതിയിരിക്കുന്നത് ടിവി ഗോപാലകൃഷ്ണനും ആണ്.
==താരനിര <ref>{{cite web|title=ലൗലി (1979)|url=https://m3db.com/film/2058|publisher=മലയാളം മൂവി&മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-04-11
|}}</ref>==
{| class="wikitable sortable"
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
| 1 || [[സുകുമാരൻ]]||
|-
|2 || [[സുമതി (ചലച്ചിത്ര നടി)|ബേബി സുമതി]]||
|-
| 3 || [[എം ജി സോമൻ]]||
|-
|4 || [[കൃഷ്ണചന്ദ്രൻ]]||
|-
|5 || [[ഖദീജ]]||
|-
| 6 || [[കോട്ടയം ശാന്ത]]||
|-
| 7 || [[പാലാ തങ്കം]]||
|-
|8 || [[ബേബി വെങ്ങോല]]||
|-
| 9 || [[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ]]||
|-
| 10 ||[[സുധീർ]]||
|-
| 11 || [[പി.കെ. എബ്രഹാം]]||
|-
|12 || [[മണവാളൻ ജോസഫ്]]||
|-
| 13 || [[പോൾ വെങ്ങോല]]||
|-
| 14 || [[മനോഹർ]]||
|-
|15 || ലോലിത||
|}
==പാട്ടരങ്ങ്<ref>{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?3974 |title=ലൗലി (1979) |accessdate=2020-04-07 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2014-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141016064121/http://malayalasangeetham.info/m.php?3974 |url-status=dead }}</ref>==
*വരികൾ:[[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
*ഈണം: [[എം കെ അർജ്ജുനൻ]]
{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CCCCCF" align="center"
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം'''
|-
| 1 ||'''അസ്തമനക്കടലിന്റെ''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]] ,[[ജെൻസി]]||
|-
| 2 || '''എല്ലാ ദുഃഖവും എനിക്കു''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]]|| [[ദർബാരി കാനഡ]]
|-
| 3 ||'''ഇന്നത്തെ രാത്രിക്കു''' || [[എസ് ജാനകി]]||
|-
| 4 || '''രാത്രി ശിശിര രാത്രി''' || [[എസ് ജാനകി]]|| [[ഹേമവതി (മേളകർത്താരാഗം)|ഹേമവതി]]
|}
== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
== പുറംകണ്ണികൾ ==
* {{IMDb title|0332219|Lovely}}
[[വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ടി. വി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|ടി. വി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:എം കെ അർജ്ജുനൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|എം കെ അർജ്ജുനൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:എം.ജി. സോമൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ|എം.ജി. സോമൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:സുകുമാരൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ|സുകുമാരൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:എൻ. ശങ്കരൻ നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|എൻ. ശങ്കരൻ നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:ടി. വി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ ഗാനങ്ങൾ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
7ym4do0ykgfo9pitpbpzfn5usulvxvb
4631308
4631307
2026-06-19T07:45:31Z
അനിൽകുമാർ ആർ
219478
/* */
4631308
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Lovely}}
{{Infobox film
| name = ലൗലി
| image =
| caption = നോട്ടീസ്
| director = [[എൻ. ശങ്കരൻ നായർ]]
| producer = [[ഷറീഫ് കൊട്ടാരക്കര]]
| writer = [[ഷറീഫ് കൊട്ടാരക്കര]]
| dialogue = [[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| lyrics = [[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| screenplay = തിരക്കഥ, സംഭാഷണം, ഗാനങ്ങൾ
[[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| starring = [[സോമൻ]]<br> [[സുകുമാർൻ]]<br> [[ലോലിത]] <br>[[സുധീർ]]
| music = [[എം കെ അർജ്ജുനൻ]]
| action =
| design = [[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
| background music = [[എം കെ അർജ്ജുനൻ]]
| cinematography = [[അശോക് കുമാർ]]
| editing = [[ശശികുമാർ]]
| studio = ഗീത മൂവീസ്
| distributor = എവർഷൈൻ റിലീസ്
| banner = ഗീത മൂവീമേക്കേഴ്സ്
| runtime =
| released = {{Film date|1979|4|12|df=y}}
| country = [[ഭാരതം]]
| language = [[മലയാളം]]
}}
[[എൻ. ശങ്കരൻ നായർ]]<nowiki/>സംവിധാനം ചെയ്ത് ഷെരീഫ് കോട്ടാരക്കര [[1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1979 ൽ]] നിർമ്മിച്ച ഇന്ത്യൻ മലയാള ചിത്രമാണ് '''''ലൗലി'''''. [[എം.ജി. സോമൻ|എം ജി സോമൻ]], [[സുകുമാരൻ]], [[സുധീർ]], ലോലിത എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിൽ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ചിത്രത്തിന്റെ കഥ ഷെറീഫ് കൊട്ടാരക്കരയും തിരക്കഥ സംഭാഷണം, ഗാനങ്ങൾ എന്നിവ എഴുതിയിരിക്കുന്നത് ടിവി ഗോപാലകൃഷ്ണനും ആണ്. സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് എം കെ അർജ്ജുനൻ മാഷ്.
==താരനിര <ref>{{cite web|title=ലൗലി (1979)|url=https://m3db.com/film/2058|publisher=മലയാളം മൂവി&മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-04-11
|}}</ref>==
{| class="wikitable sortable"
|-
! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം
|-
| 1 || [[സുകുമാരൻ]]||
|-
|2 || [[സുമതി (ചലച്ചിത്ര നടി)|ബേബി സുമതി]]||
|-
| 3 || [[എം ജി സോമൻ]]||
|-
|4 || [[കൃഷ്ണചന്ദ്രൻ]]||
|-
|5 || [[ഖദീജ]]||
|-
| 6 || [[കോട്ടയം ശാന്ത]]||
|-
| 7 || [[പാലാ തങ്കം]]||
|-
|8 || [[ബേബി വെങ്ങോല]]||
|-
| 9 || [[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ]]||
|-
| 10 ||[[സുധീർ]]||
|-
| 11 || [[പി.കെ. എബ്രഹാം]]||
|-
|12 || [[മണവാളൻ ജോസഫ്]]||
|-
| 13 || [[പോൾ വെങ്ങോല]]||
|-
| 14 || [[മനോഹർ]]||
|-
|15 || ലോലിത||
|}
==പാട്ടരങ്ങ്<ref>{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?3974 |title=ലൗലി (1979) |accessdate=2020-04-07 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2014-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141016064121/http://malayalasangeetham.info/m.php?3974 |url-status=dead }}</ref>==
*വരികൾ:[[ടി.വി. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]
*ഈണം: [[എം കെ അർജ്ജുനൻ]]
{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CCCCCF" align="center"
| '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം'''
|-
| 1 ||'''അസ്തമനക്കടലിന്റെ''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]] ,[[ജെൻസി]]||
|-
| 2 || '''എല്ലാ ദുഃഖവും എനിക്കു''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]]|| [[ദർബാരി കാനഡ]]
|-
| 3 ||'''ഇന്നത്തെ രാത്രിക്കു''' || [[എസ് ജാനകി]]||
|-
| 4 || '''രാത്രി ശിശിര രാത്രി''' || [[എസ് ജാനകി]]|| [[ഹേമവതി (മേളകർത്താരാഗം)|ഹേമവതി]]
|}
== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
== പുറംകണ്ണികൾ ==
* {{IMDb title|0332219|Lovely}}
[[വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ടി. വി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|ടി. വി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:എം കെ അർജ്ജുനൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|എം കെ അർജ്ജുനൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:എം.ജി. സോമൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ|എം.ജി. സോമൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:സുകുമാരൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ|സുകുമാരൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:എൻ. ശങ്കരൻ നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|എൻ. ശങ്കരൻ നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:ടി. വി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ ഗാനങ്ങൾ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
styrgxf1x0x4kgnscu7svqcvr1re0hz
കാഴ്ച ശക്തി
0
506331
4631317
4559607
2026-06-19T08:37:44Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631317
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Visual acuity}}
{{Infobox diagnostic |name = കാഴ്ച ശക്തി|image=File:Snellen chart.svg|caption=കാഴ്ച പരിശോധന നടത്താൻ സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന [[Snellen chart|സ്നെലൻ ചാർട്ട്]]}}
'''കാഴ്ച ശക്തി''' അഥവാ '''വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി''' ('''വിഎ''') എന്നത് സാധാരണയായി [[കാഴ്ച]]യുടെ വ്യക്തതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു വ്യക്തിയുടെ കാഴ്ച ശക്തി, [[മനുഷ്യ നേത്രം|കണ്ണിനുള്ളിലെ]] റെറ്റിനയിൽ പ്രകാശം ഫോക്കസ് ചെയ്യുന്നതിനെയും അതുപോലെ [[റെറ്റിന]]യുടെ ആരോഗ്യവും പ്രവർത്തനവും, തലച്ചോറിന്റെ സംവേദനക്ഷമത എന്നിങ്ങനെ പല ഒപ്റ്റിക്കൽ, ന്യൂറൽ ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name="Cline">{{Cite book|title=Dictionary of Visual Science|url=https://archive.org/details/dictionaryofvisu0000unse_a8o0|last=Cline|first=D|last2=Hofstetter|first2=HW|last3=Griffin|first3=JR.|date=1997|publisher=Butterworth-Heinemann|isbn=978-0-7506-9895-5|edition=4th|location=Boston|name-list-format=vanc}}</ref>
കുറഞ്ഞ കാഴ്ച ശക്തിയുടെ ഒരു സാധാരണ കാരണം [[അപവർത്തന ദോഷം|റിഫ്രാക്റ്റീവ് തകരാറ്]] (അമെട്രോപിയ) ആണ്. റിഫ്രാക്റ്റീവ് തകരാറുകളുടെ കാരണങ്ങളിൽ [[കണ്ണ്]] അല്ലെങ്കിൽ [[കോർണിയ]]യുടെ ആകൃതിയിലുള്ള വ്യതിയാനങ്ങൾ, [[കണ്ണിന്റെ ലെൻസ് (ശരീരവിജ്ഞാനീയം)|ലെൻസിന്റെ]] വഴക്കം കുറയുക എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. സാധാരണ റിഫ്രാക്റ്റീവ് നിലയെ [[Emmetropia|എമ്മെട്രോപിയ]] എന്ന് വിളിക്കുന്നു. നേത്ര ഗോളത്തിൻ്റെ നീളത്തിലോ, കോർണ്ണിയയുടെയും മറ്റും വക്രതയിലോ ഉള്ള വ്യത്യാസം [[ഹ്രസ്വദൃഷ്ടി]]ക്കും [[ദീർഘദൃഷ്ടി]]ക്കും [[അസ്റ്റിഗ്മാറ്റിസം|അസ്റ്റിഗ്മാറ്റിസത്തിനുമൊക്കെ]] കാരണമാകും. ഒപ്റ്റിക്കൽ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ ([[കണ്ണട]]കൾ, [[കൊണ്ടാക്റ്റ് ലെൻസ്|കോണ്ടാക്ട് ലെൻസുകൾ]], [[Photorefractive keratectomy|ലേസർ സർജറി]] മുതലായവ) ഈ അപാകതകളിൽ ഭൂരിപക്ഷവും ശരിയാക്കാം.
കാഴ്ച ശക്തി പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന ന്യൂറൽ ഘടകങ്ങൾ റെറ്റിനയിലോ തലച്ചോറിലോ അല്ലെങ്കിൽ കണ്ണിൽ നിന്നും തലച്ചോറിലേക്ക് വിഷ്വൽ വിവരങ്ങൾ വഹിക്കുന്ന പാതയിലോ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ആദ്യത്തേതിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ് [[Retinal detachment|റെറ്റിന ഡിറ്റാച്ച്മെൻറ്]], [[Macular degeneration|മാക്യുലർ ഡീജനറേഷൻ]] എന്നിവയൊക്കെ. കുട്ടിക്കാലത്ത് തന്നെ മസ്തിഷ്കം ശരിയായി വികസിക്കാത്തതാണ് മറ്റൊരു സാധാരണ വൈകല്യമായ [[ആംബ്ലിയോപ്പിയ|ആംബ്ലിയോപിയയ്ക്ക്]] കാരണം. ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ, [[Traumatic brain injury|മസ്തിഷ്ക ക്ഷതം]] പോലെ തലയ്ക്ക് ഏൽക്കുന്ന ക്ഷതം മൂലവും കാഴ്ച കുറയാം. ഒപ്റ്റിക്കൽ ഘടകങ്ങളുടെ തകരാറുകൾ ശരിയാക്കിയ ശേഷം കാഴ്ച ശക്തി സാധാരണനിലയിൽ ആകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് തലച്ചോറും മറ്റ് ന്യൂറൽ ഘടകങ്ങളും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന്റെ അളവുകോലായി കണക്കാക്കാം.
== നിർവചനം ==
കാഴ്ച ശക്തി അളക്കുന്നത് പൊതുവേ ഒരിടത്ത്, പൊതുവേ ഒരു കാഴ്ചപരിശോധനാ ചാർട്ടിൽ ദൃഷ്ടി ഉറപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ്. റെറ്റിനയുടെ കേന്ദ്ര ഭാഗത്ത് മാകുലയിൽ ആണ് പ്രകാശം ഫോക്കസ് ചെയ്യുന്നത് അതിനാൽ ഈ ഭാഗത്ത് കാഴ്ച ഏറ്റവും ഉയർന്നതായിരിക്കും. ആയതിനാൽ കാഴ്ചശക്തി എന്ന നിലയിൽ അളക്കുന്ന അളവ് യഥാർഥത്തിൽ കേന്ദ്ര (അല്ലെങ്കിൽ [[ഫോവിയ സെൻട്രാലിസ്|ഫോവിയൽ]]) കാഴ്ചയുടെ അളവുകോലാണ്. മാകുലക്ക് വെളിയിലെ പെരിഫറൽ ററ്റിന വഴിയുള്ള കാഴ്ച ശക്തിയും ശരിക്കും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ അത്യന്താപേക്ഷിതം (കേന്ദ്ര കാഴ്ചയ്ക്ക് തുല്യമോ അതിനേക്കാൾ ഉയരെയോ) ആണ്. മാകുലക്ക് വെളിയി ദൂരേക്ക് മാറുന്തോറും ഇൻവേഴ്സ്-ലീനിയർ രീതിയിൽ കാഴ്ച ശക്തി കുറയുന്നു (അതായത് കാഴ്ച ശക്തിയിലെ ഇടിവ് ഏകദേശം ഒരു [[Hyperbolic functions|ഹൈപ്പർബോളയെ]] പിന്തുടരുന്നു).<ref name="str_review_2011">{{Cite journal|last=Strasburger|last2=Rentschler|last3=Jüttner|year=2011|title=Peripheral vision and pattern recognition: a review|journal=Journal of Vision|volume=11|issue=5|pages=13, 1–82|doi=10.1167/11.5.13|pmid=22207654}}</ref>
[[പ്രമാണം:Eye_examination_visual_acuity.jpg|ലഘുചിത്രം| കാഴ്ച ശക്തി അളക്കുന്നതിനുള്ള നേത്രപരിശോധന ]]
വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി അല്ലെങ്കിൽ കാഴ്ച ശക്തി എന്നത് യഥാർഥത്തിൽ വിഷ്വൽ പ്രോസസ്സിംഗ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ സ്പേഷ്യൽ റെസല്യൂഷന്റെ അളവുകോലാണ്. സ്റ്റൈലൈസ്ഡ് അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന കാഴ്ച പരിശോധന ചാർട്ടുകളായ [[ലാൻഡോൾട്ട് സി ചാർട്ട്|ലാൻഡോൾട്ട് സി]], [[ലിയ ടെസ്റ്റ്|പീഡിയാട്രിക് ചിഹ്നങ്ങൾ]], [[ഇ ചാർട്ട്]] എന്നിവ കാഴ്ച ശക്തി പരിശോധിക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
കാഴ്ച ശക്തി നോർമൽ എന്ന് കരുതുന്ന ഒരു റഫറൻസ് മൂല്യത്തെ 6/6 കാഴ്ച എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ആ പ്രകടനമുള്ള ഒരു മനുഷ്യനേത്രത്തിന് ഏകദേശം 1.75 മില്ലീമീറ്റർ അകലെയുള്ള കോണ്ടറുകൾ വേർതിരിക്കാൻ കഴിയും. 6/12 എന്ന കാഴ്ച അളവ് കുറഞ്ഞ കാഴ്ച ആയി കണക്കാക്കാം, അതേപോലെ 6/3 കാഴ്ച സാധാരണയിലും മികച്ച കാഴ്ചയാണ്. സാധാരണ വ്യക്തികൾക്ക് 6/4 അല്ലെങ്കിൽ അതിലും മികച്ച (പ്രായവും മറ്റ് ഘടകങ്ങളും അനുസരിച്ച്) കാഴ്ച ശക്തിഉണ്ടാവും.
6 / x എന്നതിൽ, [[ഭിന്നസംഖ്യ|ന്യൂമെറേറ്റർ]] (6) എന്നത് വ്യക്തിക്കും കാഴ്ച പരിശോധന ചാർട്ടിനും ഇടയിലുള്ള മീറ്ററിലുള്ള ദൂരവും [[ഭിന്നസംഖ്യ|ഡിനോമിനേറ്റർ]] (x) 6/6 അക്വിറ്റി ഉള്ള ഒരാൾ ആ ഒപ്റ്റോടൈപ്പ് തിരിച്ചറിയുന്ന കൂടിയ ദൂരവും ആണ്. അതിനാൽ ഒരാൾക്ക് 6/12 കാഴ്ച ഉണ്ട് എന്നതിനർത്ഥം, അയാൾ 6 മീറ്ററിൽ കാണുന്ന അതേ ഒപ്റ്റോടൈപ്പ് 6/6 കാഴ്ചയുള്ള ഒരു വ്യക്തി 12 മീറ്റർ അകലെ നിന്ന് (അതായത് ഇരട്ടി ദൂരത്തിൽ) തിരിച്ചറിയും എന്നാണ്. ഇത് 6/12 കാഴ്ച ഉള്ള വ്യക്തിക്ക് പകുതി സ്പേഷ്യൽ റെസല്യൂഷൻ ഉണ്ടെന്നും ഒപ്റ്റോടൈപ്പ് തിരിച്ചറിയാൻ ഇരട്ടി വലുപ്പം ആവശ്യമാണെന്നും പറയുന്നതിന് തുല്യമാണ്.
ഭിന്നസംഖ്യയെ ദശാംശത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യുക എന്നത് ലളിതവും കാര്യക്ഷമവുമായ മാർഗ്ഗമാണ്. ആ രീതിയിൽ 6/6, 1.0 ആകും, 6/3 2.0 ന് തുല്യമാണ്. അക്വിറ്റി ഒരു ദശാംശ സംഖ്യയായി പ്രസ്താവിക്കുന്നത്, [[യൂറോപ്യൻ കമ്മിറ്റി ഫോർ സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷൻ|യൂറോപ്യൻ മാനദണ്ഡപ്രകാരം]] (EN ISO 8596, മുമ്പ് [[ DIN |DIN]] 58220) യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലെ നിലവാരമാണ്.
അക്വിറ്റി അളക്കുന്ന കൃത്യമായ ദൂരം [[വിഷ്വൽ ആംഗിൾ |വിഷ്വൽ ആംഗിളുമായി]] ആയി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതായത് ഇത് ഒപ്റ്റോടൈപ്പ് കണ്ണിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന കോണാണ്. 6/6 അല്ലെങ്കിൽ 1.0 അക്വിറ്റി രേഖപ്പെടുത്തുന്ന [[സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട്|സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ടിലോ]] [[ലാൻഡോൾട്ട് സി ചാർട്ട്|ലാൻഡോൾട്ട് സി]] ചാർട്ടിലോ ഉള്ള ഒരു അക്ഷരം 6 മീറ്റർ ദൂരത്തു നിന്ന് വീക്ഷിച്ചാൽ, അത് കണ്ണിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന കോൺ 5 ആർക്ക് മിനിറ്റ് (1 ഡിഗ്രി 1 ആർക്ക് മിനിറ്റ് = 1/60) വിഷ്വൽ ആംഗിൾ ആണ്. ഒരു സാധാരണ ഒപ്ടോടൈപ്പിന്റെ രൂപകൽപ്പനയിൽ അക്ഷരത്തിലെ വിടവ് ഈ മൂല്യത്തിന്റെ 1/5 ആണ്, അതായത് 1 ആർക്ക് മിനിറ്റ്. വിഷ്വൽ അക്വിറ്റിയുടെ [[ലാൻഡോൾട്ട് സി ചാർട്ട്|അന്താരാഷ്ട്ര നിർവചനത്തിൽ]] ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന മൂല്യമാണ് രണ്ടാമത്തേത്:
: {{Math|acuity {{=}} {{sfrac|1|gap size [arc min]}}.}}
ദൃശ്യപ്രകടനത്തിന്റെ അളവുകോലാണ് വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി, കാഴ്ച ശരിയാക്കാൻ ആവശ്യമായ കണ്ണട കുറിപ്പടിയുമായി ഇത് എല്ലായ്പോളും ബന്ധപ്പെടണമെന്നില്ല. നേത്രപരിശോധനയിൽ, കിട്ടാവുന്നതിൽ ഏറ്റവും മികച്ച കാഴ്ച നേടാനാകുന്ന കുറിപ്പടി കണ്ടെത്താൻ ആണ് ശ്രമിക്കുന്നത്. തത്ഫലമായുണ്ടാകുന്ന അക്വിറ്റി 6/6 = 1.0 നേക്കാൾ കൂടുതലോ കുറവോ ആകാം. വാസ്തവത്തിൽ, 6/6 കാഴ്ച ഉള്ളതായി നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ആളിന് പലപ്പോഴും അതിലും ഉയർന്ന വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി ഉണ്ടാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്, കാരണം കാഴ്ച പരിശോധനയിൽ 6/6 കാഴ്ച നേടിക്കഴിഞ്ഞാൽ അത് പൂർണ്ണ കാഴ്ചയായി കണക്കാക്കുകയും ചെറിയ ഒപ്ടോടൈപ്പുകൾ പരീക്ഷിക്കപ്പെടാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
== ചരിത്രം ==
{| class="wikitable"
! വർഷം
! സംഭവങ്ങൾ
|-
! 1843
| 1843-ൽ, ജർമ്മൻ നേത്രരോഗവിദഗ്ദ്ധനായ [[ഹെൻറിക് കൊച്ച്ലർ]] (1811–1873) ജർമ്മനിയിലെ [[ഡാർംസ്റ്റാഡ്|ഡാർംസ്റ്റാഡിൽ]] വിഷൻ ടെസ്റ്റ് തരങ്ങൾ കണ്ടുപിടിച്ചു. കാഴ്ച പരിശോധനകൾ മാനദണ്ഡമാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വാദിക്കുകയും രോഗികൾ ചാർട്ട് മനപാഠമാക്കാതിരിക്കാൻ മൂന്ന് വായനാ ചാർട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു.
|-
! 1854
|[[വിയന്ന|വിയന്നയിലെ]] ഒക്യുലിസ്റ്റ് ആയ [[എഡ്വേർഡ് ജഗെർ വോൺ ജാക്സ്റ്റാൽ|എഡ്വേർഡ് ജാഗെർ വോൺ ജാൿസ്താൽ]], ഹെൻറിക് കുച്ലർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കണ്ണ് ചാർട്ട് ടെസ്റ്റ് തരങ്ങളിൽ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ വരുത്തി. ജർമ്മൻ, ഫ്രഞ്ച്, ഇംഗ്ലീഷ്, ഭാഷകളിലുള്ള ചാർട്ടുകൾ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1854 ൽ വിയന്നയിലെ സ്റ്റേറ്റ് പ്രിന്റിംഗ് പ്രസിൽ ലഭ്യമായ ഫോണ്ടുകൾ അദ്ദേഹം ഉപയോഗിക്കുകയും ആ പ്രിന്റിംഗ് ഹൌസ് കാറ്റലോഗിൽ നിന്നുള്ള നമ്പറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ലേബൽ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു, നിലവിൽ അത് ജെയ്ഗർ നമ്പറുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
|-
! 1862
| [[ഹെർമൻ സ്നെല്ലൻ]], സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/2075.html|title=Herman Snellen|last=Enerson|first=Ole Daniel|year=2017|website=Whonamedit?|access-date=2020-04-17|archive-date=2017-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20170617081616/http://www.whonamedit.com/doctor.cfm/2075.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Colenbrander.Measuring">{{Cite web|url=http://www.ski.org/Colenbrander/Images/Measuring_Vis_Duane01.pdf|title=Measuring Vision and Vision Loss|last=Colenbrander|first=A|year=2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204193231/http://www.ski.org/Colenbrander/Images/Measuring_Vis_Duane01.pdf|archive-date=4 December 2014}}</ref>
|-
! 1888
| [[ എഡ്മണ്ട് ലാൻഡോൾട്ട്|എഡ്മണ്ട് ലാൻഡോൾട്ട്]] ലാൻഡോൾട്ട് റിംഗ് (അല്ലെങ്കിൽ സി) ചാർട്ട് അവതരിപ്പിച്ചു. ഇത് പിന്നീട് ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരമായി മാറി.<ref>{{Cite journal|last=Landolt|first=E.|year=1888|title=Méthode optométrique simple|journal=Bulletins et Memoires de la Societe Francaise d'Ophtalmologie|issue=6|pages=213–214|language=French|trans-title=A simple optometric method}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Grimm|last2=Rassow|last3=Wesemann|last4=Saur|last5=Hilz|year=1994|title=Correlation of optotypes with the Landolt Ring – a fresh look at the comparability of optotypes|journal=Optometry and Vision Science|volume=71|issue=1|pages=6–13|pmid=8146001|doi=10.1097/00006324-199401000-00002}}</ref>
|-
! 1894
| ബെർലിനിലെ തിയോഡോർ വർത്തൈം പെരിഫറൽ കാഴ്ചയിലെ അക്വിറ്റിയുടെ വിശദമായ അളവുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="str_review_2011"/><ref>{{Cite journal|last=Wertheim|first=T|year=1894|title=Über die indirekte Sehschärfe|journal=Zeitschrift für Psychologie und Physiologie der Sinnesorgane|language=German|trans-title=On indirect visual acuity|issue=7|pages=172–187}}</ref>
|-
! 1978
| ഹഗ് ടെയ്ലർ ഒപ്റ്റോടൈപ്പ് ഡിസൈൻ തത്വങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നിരക്ഷരരായവരുടെ കാഴ്ച പരിശോധിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന "ടംബ്ലിംഗ് ഇ ചാർട്ട്" നിർമ്മിച്ചു. ഇത്, പിന്നീട് ഓസ്ട്രേലിയൻ ആദിവാസികളുടെ വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി പഠിക്കാൻ<ref>{{Cite journal|last=Taylor|first=HR.|year=1981|title=Racial Variations in Vision|journal=Am. J. Epidemiol.|volume=113|issue=1|pages=62–80|pmid=7457480|doi=10.1093/oxfordjournals.aje.a113067}}</ref> ഉപയോഗിച്ചു.
|-
! 1982
| നാഷണൽ ഐ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ റിക്ക്, ഫെറിസ് തുടങ്ങിയവർ സ്ലോൺ അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലോഗ്മാർ ചാർട്ട് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. പ്രമേഹ റെറ്റിനോപ്പതി പഠനത്തിനും ആദ്യകാല ചികിത്സയ്ക്കുമായി (ഇടിഡിആർഎസ്) വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി അളക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സ്റ്റാൻഡേർഡ് രീതി ഇതിലൂടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ചാർട്ടുകൾ പിന്നീടുള്ള എല്ലാ ക്ലിനിക്കൽ പഠനങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഓരോ വരിയിലും എല്ലാ അക്ഷരങ്ങളും ഉപയോഗിക്കാതെ ഓരോ വരിയിലും ഒരേ ശരാശരി ബുദ്ധിമുട്ട് നൽകുന്ന അക്ഷര കോമ്പിനേഷനുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് ഇടിഡിആർഎസ്-ൽ നിന്നുള്ള ഡാറ്റ ഉപയോഗിച്ചു.
|-
! 1984
| മേൽപ്പറഞ്ഞ സവിശേഷതകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു പുതിയ 'വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി മെഷർമെന്റ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്' ഇന്റർനാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഒഫ്താൽമോളജി അംഗീകരിച്ചു.
|-
! 1988
| മസാച്യുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയുടെ അന്റോണിയോ മദീനയും ബ്രാഡ്ഫോർഡ് ഹോലാന്റും അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു പുതിയ കണ്ണ് പരിശോധന ചാർട്ട് വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നു. അവ സ്നെല്ലെൻ ഭിന്നസംഖ്യയുടെ അനിയന്ത്രിതമായ സ്വഭാവം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും വ്യത്യസ്ത അക്ഷര തരങ്ങളുടെ ചാർട്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്ന വിഷ്വൽ അക്വിറ്റിയുടെ കൃത്യതയെക്കുറിച്ച് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു, ഇത് സ്നെല്ലൻ സിസ്റ്റം കാലിബ്രേറ്റ് ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite journal|last=Medina|first=A.|last2=Howland|first2=B.|year=1988|title=A novel high-frequency visual acuity chart|url=https://archive.org/details/sim_ophthalmic-and-physiological-optics_1988-01_8_1/page/14|journal=Ophthalmic Physiol Opt|volume=8|issue=1|pages=14–8|pmid=3419824|doi=10.1016/0275-5408(88)90083-x}}</ref>
|}
== ഫിസിയോളജി ==
ഉയർന്ന സ്പേഷ്യൽ സാന്ദ്രത ([[ഫോവിയ സെൻട്രാലിസ്|സെൻട്രൽ ഫോവിയയിൽ]]) ഉള്ള [[കോൺ കോശങ്ങൾ|കോൺ]] റിസപ്റ്റർ സെല്ലുകൾ പകൽ വെളിച്ചത്തിലെ കാഴ്ച, അതായത് ഫോട്ടോപിക് കാഴ്ച നിയന്ത്രിക്കുന്നു, കൂടാതെ 6/6 അല്ലെങ്കിൽ അതിലും ഉയർന്ന കാഴ്ച ശക്തി സാധ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[സ്കോട്ടോപിക് കാഴ്ച|കുറഞ്ഞ പ്രകാശത്തിൽ]] അതായത്, സ്കോട്ടോപിക് കാഴ്ചയിൽ കോണുകൾക്കുപകരം റോഡ് കോശങ്ങളാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. [[വിഷ്വൽ ഫീൽഡ്|വിഷ്വൽ ഫീൽഡിന്റെ]] മധ്യഭാഗത്ത് ([[ഫോവിയോള]]) റോഡുകളില്ലാത്തതിനാൽ കുറഞ്ഞ പ്രകാശത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രകടനം പെരിഫറൽ കാഴ്ചയിൽ കൈവരിക്കുന്നു.<ref name="str_review_2011"/>
മനുഷ്യന്റെ പരമാവധി [[കോണീയ മിഴിവ്|കോണീയ മിഴിവ്]] 28 ആർക്ക് സെക്കൻഡ് അല്ലെങ്കിൽ 0.47 ആർക്ക് മിനിറ്റ് ആണ്, <ref>{{Cite web|url=http://www.swift.ac.uk/about/files/vision.pdf|title=The Limits of Human Vision|last=Deering|first=Michael F.}}.</ref> ഇത് 0.008 ഡിഗ്രി കോണീയ മിഴിവ് നൽകുന്നു, 1 കിലോമീറ്റർ അകലെ ഇത് 136 മില്ലിമീറ്ററിന് തുല്യമാണ്. ഇത് ഒരു വരി ജോഡിക്ക് (ഒരു വെള്ളയും ഒരു കറുത്ത വരയും) 0.94 ആർക്ക് മിനിറ്റിന് തുല്യമാണ് (അല്ലെങ്കിൽ 0.016 ഡിഗ്രി). ഒരു പിക്സൽ ജോഡിക്ക് (ഒരു വെള്ള പിക്സലും ഒരു കറുത്ത പിക്സലും) ഇത് ഒരു ഡിഗ്രിക്ക് 128 പിക്സൽ സാന്ദ്രത നൽകുന്നു (പിപിഡി).
6/6 കാഴ്ച എന്നത് ഒരു മിനിറ്റ് ആർക്ക് വിഷ്വൽ ആംഗിൾ ഉപയോഗിച്ച് വേർതിരിച്ച രണ്ട് പ്രകാശ പോയിന്റുകൾ വേർതിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവായി നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.ndt-ed.org/EducationResources/CommunityCollege/PenetrantTest/Introduction/visualacuity.htm|title=Visual Acuity of the Human Eye|website=NDT Resource Center|access-date=2020-04-17|archive-date=2012-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20120906014717/http://www.ndt-ed.org/EducationResources/CommunityCollege/PenetrantTest/Introduction/visualacuity.htm|url-status=dead}}</ref>
[[പ്രമാണം:AcuityHumanEye.svg|ഇടത്ത്|ലഘുചിത്രം|270x270ബിന്ദു| ഡയഗ്രം തിരശ്ചീന മെറിഡിയനിലെ മനുഷ്യന്റെ കണ്ണിന്റെ ആപേക്ഷിക അക്വിറ്റി കാണിക്കുന്നു.<ref>acuity as reciprocal of degrees visual angle, divided by the foveal value</ref> <ref>Original figure in {{Cite journal|last=Østerberg|first=G.|title=Topography of the layer of rods and cones in the human retina|journal=Acta Ophthalmologica|volume=13|issue=Suppl. 6|pages=11–103|year=1935}}</ref><ref name="Strasburger">{{Cite journal|last=Strasburger|first=H.|last2=Rentschler|first2=I.|last3=Jüttner|first3=M.|title=Peripheral vision and pattern recognition: a review|journal=Journal of Vision|volume=11|issue=5|pages=1–82|year=2011|url=http://www.journalofvision.org/content/11/5/13}} Østerberg’s figure is reproduced in Fig. 4</ref><ref>{{Cite book|title=Im Auge des Lesers: foveale und periphere Wahrnehmung – vom Buchstabieren zur Lesefreude|last=Hunziker|first=Hans-Werner|date=2006|publisher=Transmedia Stäubli Verlag|isbn=978-3-7266-0068-6|location=Zürich|language=German|trans-title=The eye of the reader: foveal and peripheral perception – from letter recognition to the joy of reading|name-list-format=vanc}}</ref> പുറം ദിശയിൽ ഏകദേശം 15.5 ഡിഗ്രിയിൽ ആണ് അന്ധബിന്ദു (ഉദാ. ഇടത് കണ്ണിന് ഇടത് വിഷ്വൽ ഫീൽഡിൽ).<ref name="Rohrschneider">{{Cite journal|last=Rohrschneider|first=K.|title=Determination of the location of the fovea on the fundus|url=https://archive.org/details/sim_investigative-ophthalmology-visual-science_2004-09_45_9/page/3257|journal=Investigative Ophthalmology & Visual Science|volume=45|issue=9|pages=3257–3258|year=2004|doi=10.1167/iovs.03-1157}}</ref>]]
{| class="wikitable" style="float:right;"
|+Visual acuity scales<ref>{{Cite web|url=http://www.lea-test.fi/en/vistests/instruct/contrast/lowsymbo/Snellen.pdf|title=Contrast sensitivity|access-date=21 July 2018|website=LEA-Test Ltd|archive-date=2018-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181123135838/http://www.lea-test.fi/en/vistests/instruct/contrast/lowsymbo/Snellen.pdf|url-status=dead}}</ref>
!20 ft
!10 ft
!6 m
!3 m
!Decimal
!Minimum angle of resolution
!LogMAR
|-
|20/1000
|10/500
|6/300
|3/150
|0.02
|50
|1.70
|-
|20/800
|10/400
|6/240
|3/120
|0.025
|40
|1.60
|-
|20/600
|10/300
|6/180
|3/90
|0.033
|30
|1.50
|-
|20/500
|10/250
|6/150
|3/75
|0.04
|25
|1.40
|-
|20/400
|10/200
|6/120
|3/60
|0.05
|20
|1.30
|-
|-
|20/300
|10/150
|6/90
|3/45
|0.067
|15
|1.20
|-
|20/250
|10/125
|6/75
|3/37
|0.08
|12.5
|1.10
|-
|20/200
|10/100
|6/60
|3/30
|0.10
|10
|1.00
|-
|20/160
|10/80
|6/48
|3/24
|0.125
|8
|0.90
|-
|20/125
|10/62
|6/38
|3/19
|0.16
|6.25
|0.80
|-
|20/100
|10/50
|6/30
|3/15
|0.20
|5
|0.70
|-
|20/80
|10/40
|6/24
|3/12
|0.25
|4
|0.60
|-
|20/60
|10/30
|6/18
|3/9
|0.33
|3
|0.50
|-
|20/50
|10/25
|6/15
|3/7.5
|0.40
|2.5
|0.40
|-
|20/40
|10/20
|6/12
|3/6
|0.50
|2
|0.30
|-
|20/30
|10/15
|6/9
|3/4.5
|0.63
|1.5
|0.20
|-
|20/25
|10/12
|6/7.5
|3/4
|0.80
|1.25
|0.10
|-
|20/20
|10/10
|6/6
|3/3
|1.00
|1
|0.00
|-
|20/16
|10/8
|6/4.8
|3/2.4
|1.25
|0.8
|−0.10
|-
|20/12.5
|10/6
|6/3.8
|3/2
|1.60
|0.625
|−0.20
|-
|20/10
|10/5
|6/3
|3/1.5
|2.00
|0.5
|−0.30
|-
|20/8
|10/4
|6/2.4
|3/1.2
|2.50
|0.4
|−0.40
|-
|20/6.6
|10/3.3
|6/2
|3/1
|3.00
|0.333
|−0.50
|}
ഒരു [[സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ട്|സ്നെല്ലെൻ ചാർട്ടിൽ]] കാണുന്ന അക്ഷരങ്ങളുടെ വലുപ്പം അല്ലെങ്കിൽ [[ലാൻഡോൾട്ട് സി ചാർട്ട്|ലാൻഡോൾട്ട് സി]] അല്ലെങ്കിൽ [[ഇ ചാർട്ട്]] പോലുള്ള ചാർട്ടുകളിലെ ചിഹ്നങ്ങളുടെ വലുപ്പം അനുസരിച്ച് വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി പലപ്പോഴും അളക്കുന്നു.
ചില രാജ്യങ്ങളിൽ, അക്വിറ്റി ഒരു ഭിന്നസംഘ്യയായും മറ്റ് ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ [[ദശാംശ സമ്പ്രദായം|ദശാംശ]] സംഖ്യയായും എഴുതുന്നു. ഇൻഡ്യയിൽ സാധാരണയായി ദൂര കാഴ്ച രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് ഭിന്ന സംഖ്യയായി ആണ്.
അളവെടുപ്പിന്റെ യൂണിറ്റായി മീറ്റർ ഉപയോഗിച്ച്, കാഴ്ച ശക്തി 6/6 എന്നെഴുതുമ്പോൾ, അടിക്കണക്കിൽ 20/20 എന്നാവും. എല്ലാ പ്രായോഗിക ആവശ്യങ്ങൾക്കും, 20/20 കാഴ്ച 6/6 ന് തുല്യമാണ്. ദശാംശവ്യവസ്ഥയിൽ, 6/6 കാഴ്ച 1.0 ന് തുല്യമാണ്.
[[ലോഗ്മാർ ചാർട്ട്|റെസല്യൂഷന്റെ]] ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ കോണിന്റെ (MAR) ലോഗരിതം ആയി അളക്കുന്ന മറ്റൊരു സാധാരണ സ്കെയിലാണ് [[ലോഗ്മാർ ചാർട്ട്]]. ലോഗ്മാർ സ്കെയിൽ ഒരു പരമ്പരാഗത ചാർട്ടിന്റെ ജ്യാമിതീയ ശ്രേണിയെ ഒരു രേഖീയ സ്കെയിലിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നു. ലോഗ്മാർചാർട്ട് ഉപയോഗിച്ചുള്ള കാഴ്ച ശക്തി രേഖപ്പെടുത്തലിൽ പോസിറ്റീവ് മൂല്യങ്ങൾ കാഴ്ച നഷ്ടത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതേസമയം നെഗറ്റീവ് മൂല്യങ്ങൾ സാധാരണ അല്ലെങ്കിൽ മികച്ച വിഷ്വൽ അക്വിറ്റിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
സാധാരണയായി പൂർണ്ണമായ അല്ലെങ്കിൽ നോർമൽ കാഴ്ച എന്നത് 6/6 എന്ന വിഷ്വൽ അക്വിറ്റിയാണ്. ഇത് "സാധാരണ" കാഴ്ചശക്തി ഉള്ള ഒരാൾ 6 മീറ്ററിൽ നിന്ന് കാണുന്നതുപോലെ തന്നെ ഈ വ്യക്തിക്കും കാണാൻ കഴിയും എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തിയുടെ കാഴ്ച 6/12 ആണെങ്കിൽ, അദ്ദേഹം 6 മീറ്റർ ദൂരത്തിൽ നിന്നു മാത്രം വായിക്കുന്ന അക്ഷരം സാധാരണ കാഴ്ചശക്തി ഉള്ള ഒരാൾക്ക് 12 മീറ്റർ അകലെ നിന്നു പോലും കാണാൻ കഴിയും എന്നതാണ്.
ആരോഗ്യമുള്ള യുവ നിരീക്ഷകർക്ക് 6/6 എന്നതിനേക്കാൾ മികച്ച ഒരു ബൈനോക്കുലർ അക്വിറ്റി ഉണ്ടായിരിക്കാം; അൺഎയ്ഡഡ് മനുഷ്യന്റെ കണ്ണിലെ അക്വിറ്റിയുടെ പരിധി 6 / 3–6 / 2.4 (20 / 10–20 / 8) ആണ്, എന്നിരുന്നാലും ചില യുഎസ് പ്രൊഫഷണൽ അത്ലറ്റുകളുടെ പഠനത്തിൽ 6/3 എന്ന അളവ് കാഴ്ച ശക്തിയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്കോർ ആയി രേഖപ്പെടുത്തി. പരുന്ത് പോലുള്ള ചില [[ഇരപിടിയൻ പക്ഷി|ഇരപിടിയൻ പക്ഷികൾക്ക്]] 20/2 (6/0.6) വരെ കാഴ്ച തീവ്രതയുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു; <ref>{{Cite web|url=http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Accipitridae.html|title=Family Accipitridae|access-date=30 January 2010|last=Kirschbaum|first=Kari|website=Animal Diversity Web|publisher=University of Michigan Museum of Zoology}}</ref> ഇക്കാര്യത്തിൽ, അവരുടെ കാഴ്ച ശക്തി മനുഷ്യന്റെ കാഴ്ചയെക്കാൾ മികച്ചതാണ്.
വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി ചാർട്ടിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഒപ്ടോടൈപ്പ് പോലും കാണുന്നില്ല എങ്കിൽ, രോഗിക്ക് വായിക്കാൻ കഴിയുന്നതുവരെ വായനാ ദൂരം കുറയ്ക്കേണ്ടിവരും. രോഗിക്ക് ചാർട്ട് വായിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ, അക്ഷര വലുപ്പവും പരിശോധനാ ദൂരവും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. രോഗിക്ക് ചാർട്ട് ഒരു അകലത്തിലും വായിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഇനിപ്പറയുന്ന രീതിയിൽ പരിശോധിക്കുന്നു:
{| class="wikitable" style="margin:auto;"
! പേര്
! ചുരുക്കെഴുത്ത്
! നിർവചനം
|-
! കൗണ്ടിങ് ഫിങ്കർ (വിരൽ എണ്ണൽ)
| സി.എഫ്
| ഒരു നിശ്ചിത അകലത്തിൽ വിരലുകൾ എണ്ണാനുള്ള കഴിവ്. അക്വിറ്റി ചാർട്ടിലെ അക്ഷരങ്ങളോ വളയങ്ങളോ ചിത്രങ്ങളോ 6 മീറ്റർ ദൂരത്തിൽ നിന്ന് വായിക്കാൻ രോഗിക്ക് കഴിയില്ലെന്ന് ഉറപ്പിച്ചതിനുശേഷം മാത്രമാണ് ഈ പരിശോധന രീതി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഉദാഹരണത്തിന്, '''സിഎഫ് 5 മീ.''' എന്നത് അർത്ഥമാക്കുന്നത് രോഗിക്ക് പരമാവധി 5 മീറ്റർ അകലെ നിന്ന് പരീക്ഷകന്റെ വിരലുകൾ എണ്ണാൻ കഴിയുമെന്നാണ്.
|-
! ഹാൻഡ് മൂവ്മെൻ്റ് (കൈ ചലനം)
| എച്ച്.എം
| രോഗിയുടെ കണ്ണുകൾക്ക് മുന്നിൽ കൈ ചലിപ്പിക്കുമ്പോൾ പരീക്ഷകന്റെ കൈയുടെ ഈ ചലനം രോഗി തിരിച്ചറിയുന്നോ ഇല്ലയോ എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നതാണിത്.
ഉദാഹരണത്തിന്, '''എച്ച്എം 2 മീ.''' എന്ന റെക്കോർഡിംഗ് അർത്ഥമാക്കുന്നത് രോഗിക്ക് പരീക്ഷകന്റെ കൈയുടെ ചലനത്തെ പരമാവധി 2 അകലത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നാണ്.
|-
! ലൈറ്റ് പെർസെപ്ഷൻ
| എൽ പി
| പ്രകാശം തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ്. ഹാൻഡ് മോഷൻ പരിശോധനയിൽ ഒരു രോഗി അടുത്തു നിന്നു പോലും കൈയുടെ ചലനം തിരിച്ചറിയുന്നില്ലെങ്കിൽ മാത്രമാണ് ഈ പരിശോധന രീതി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ പരിശോധനയിൽ, ഒരു പരീക്ഷകൻ രോഗിയുടെ കണ്ണിലേക്ക് ഒരു പെൻ ലൈറ്റ് പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും രോഗിയോട് പ്രകാശ സ്രോതസ്സിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ പ്രകാശം വരുന്ന ദിശ (മുകളിലേക്ക്, പുറത്തേക്ക്, നേരെ മുന്നോട്ട്, താഴേക്ക്, പുറത്തേക്ക്, തുടങ്ങിയവ) വിവരിക്കുകയോ ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. രോഗിക്ക് പ്രകാശം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നുവെങ്കിൽ, രോഗിയുടെ തീവ്രതയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിന് '''എൽപി''' എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. രോഗിക്ക് പ്രകാശം തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, '''എൻഎൽപി''' ( '''N'''o '''L'''ight '''P'''erception) എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. രണ്ട് കണ്ണുകളിലും എൻഎൽപി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, രോഗിയെ പൂർണ്ണമായ അന്ധത ബാധിച്ചതായി കരുതാം.
|}
=== കുട്ടികളിൽ പരിശോധന ===
[[ നവജാതശിശു |നവജാതശിശുവിന്റെ]] വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി ഏകദേശം 6/133 ആണ്. 2009 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനമനുസരിച്ച് മിക്ക കുട്ടികളിലും ആറുമാസം കഴിഞ്ഞാൽ കാഴ്ച 6/6 ആയി മെച്ചപ്പെടുന്നതായി പറയുന്നു. <ref>{{Cite journal|pmid=19430325|doi=10.1097/OPX.0b013e3181a76e55|volume=86|issue=6|title=Visual acuity norms in pre-school children: the Multi-Ethnic Pediatric Eye Disease Study|pmc=2742505|date=June 2009|last=Pan|first=Y|last2=Tarczy-Hornoch|first2=K|last3=Cotter|first3=SA|journal=Optom Vis Sci|pages=607–12}}</ref>
ശിശുക്കൾ, പ്രീ-വെർബൽ കുട്ടികൾ, പ്രത്യേക പരിഗണന ലഭിക്കേണ്ട ജനവിഭാഗം (ഉദാഹരണത്തിന്, വികലാംഗരായ വ്യക്തികൾ) എന്നിവരിൽ ഒരു അക്ഷര ചാർട്ട് ഉപയോഗിച്ച് വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി അളക്കുന്നത് എല്ലായ്പ്പോഴും സാധ്യമായി എന്നുവരില്ല. ഈ വിഭാഗങ്ങൾക്കായി, പ്രത്യേക പരിശോധന ആവശ്യമാണ്. ഒരു അടിസ്ഥാന പരീക്ഷാ ഘട്ടമെന്ന നിലയിൽ, ഏതെങ്കിലും വസ്തുവിലേക്ക് ദൃഷ്ടി കേന്ദ്രീകരിക്കാനും, കാണിക്കുന്ന വസ്തുക്കളെ കണ്ണുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ശരിയായ രീതിയിൽ പിന്തുടരാനും കഴിയുമോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം.
പ്രിഫറൻഷ്യൽ ലുക്കിംഗ് ടെക്നിക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള കൂടുതൽ ഔപചാരിക പരിശോധനയ്ക്ക് ''ടെല്ലർ അക്വിറ്റി'' കാർഡുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിൽ, ഒരുവശത്തുള്ള ഒരു ശൂന്യ പേജുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, എതിർ വശത്തുള്ള ലംബമോ തിരശ്ചീനമോ ആയ ഗ്രേറ്റിംഗുകളുള്ള ഭാഗത്തേക്ക് കുട്ടി കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കുന്നു.
വിഷ്വൽ എവോക്ക്ഡ് (കോർട്ടിക്കൽ) പൊട്ടൻഷ്യലുകൾ (വിഇപി അല്ലെങ്കിൽ വിഇസിപി) ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഇലക്ട്രോ-ഫിസിയോളജിക് ടെസ്റ്റിംഗാണ് മറ്റൊരു ജനപ്രിയ സാങ്കേതികത, സംശയാസ്പദമായ കേസുകളിൽ വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി കണക്കാക്കാനും ജന്മനാ ഉണ്ടാകുന്ന കടുത്ത കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെടൽ കേസുകൾ കണക്കാക്കാനും ഇത് ഉപയോഗിക്കാം.
കറുപ്പും വെളുപ്പും വരകളും (സൈൻ വേവ് ഗ്രേറ്റിംഗുകൾ) അല്ലെങ്കിൽ ചെക്കർബോർഡ് പാറ്റേണുകളും (വരകളേക്കാൾ വലിയ പ്രതികരണങ്ങൾ ഉളവാക്കുന്ന) ഒരു ശ്രേണി ഉപയോഗിക്കുന്ന പരിശോധനയാണ് വി ഇ പി. ഇതിന് ബിഹേവിയറൽ പ്രതികരണങ്ങൾ ആവശ്യമില്ല, പകരം പാറ്റേണുകളുടെ അവതരണം സൃഷ്ടിച്ച മസ്തിഷ്ക തരംഗങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
[[ഒപ്റ്റോകൈനറ്റിക് നിസ്റ്റാഗ്മസ്|ഒപ്റ്റോകൈനറ്റിക് നിസ്റ്റാഗ്മസ്]] ഡ്രം ഉപയോഗിച്ച് ഒക്കുലോമോട്ടർ പ്രതികരണങ്ങൾ പരിശോധിക്കുകയാണ് ലളിതവും എന്നാൽ അധികം ഉപയോഗിക്കാത്തതുമായ മറ്റൊരു സാങ്കേതികത, ഇവിടെ കറങ്ങുന്ന ഡ്രമ്മിലെ കറുപ്പും വെളുപ്പും വരകളെ പിന്തുടരാൻ മസ്തിഷ്കം ശ്രമിക്കുമ്പോൾ ഇത് അനിയന്ത്രിതമായതും പെട്ടെന്നുള്ളതുമായ കണ്ണ് ചലനങ്ങൾ ([[നിസ്റ്റാഗ്മസ് |നിസ്റ്റാഗ്മസ്]]) സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ ചലനങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ കാഴ്ച ശക്തി അളക്കുവാൻ കഴിയും.
== സാധാരണ കാഴ്ച ശക്തി ==
റെറ്റിനയിൽ പ്രകാശം എത്ര കൃത്യമായി കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതും, കണ്ണിന്റെ ന്യൂറൽ മൂലകങ്ങളുടെ സമഗ്രത, തലച്ചോറിന്റെ സംവേദനക്ഷമത എന്നിവയെ ഒക്കെ ആശ്രയിച്ചാണ് കാഴ്ച ശക്തി സാധാര നിലയിൽ എത്തുന്നത്. <ref>{{Cite book|title=Clinical Procedures for Ocular Examination|last=Carlson|first=N|last2=Kurtz|first2=D|last3=Heath|first3=D|last4=Hines|first4=C|date=1990|publisher=Appleton & Lange|isbn=978-0071849203|location=Norwalk, CT|name-list-format=vanc}}</ref> നടുക്ക് അതായത് ഫോവിയൽ കാഴ്ച 5 [[ആർക്ക് മിനിറ്റ്|മിനിട്ട് ആർക്ക്]] നൽകുന്ന [[ഒപ്ടോടൈപ്പ്|ഒപ്ടോടൈപ്പ്]] തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവായാണ് "നോർമൽ" കാഴ്ചയെ [[ഹെർമൻ സ്നെല്ലൻ|ഹെർമൻ സ്നെല്ലെൻ]] നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത്. സ്നെല്ലൻ ചാർട്ടിൽ ഇത് 6/6 (20/20) ആണ്. ദശാംശ രീതിയിൽ 1.00, അല്ലെങ്കിൽ 0.0 ലോഗ്മാർ സാധാരണ കാഴ്ച ആയി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. ചെറുപ്പക്കാരായ മനുഷ്യരിൽ മികച്ച കാഴ്ച ഏകദേശം 6/5 മുതൽ 6/4 വരെയാണ്, അതിനാൽ 6/6 വിഷ്വൽ അക്വിറ്റിയെ "തികഞ്ഞ" ദർശനം എന്ന് പരാമർശിക്കുന്നത് കൃത്യമല്ല. 1 ആർക്ക് മിനിറ്റ് കൊണ്ട് വേർതിരിച്ച രണ്ട് കോണ്ടറുകളെ വിവേചിച്ചറിയാൻ ആവശ്യമായ വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി 6/6 ആണ്. അതിനാൽ 6/6 കാഴ്ച സാധാരണയുടെ താഴ്ന്ന പരിധി അല്ലെങ്കിൽ സ്ക്രീനിംഗ് കട്ട്ഓഫ് ആയി കണക്കാക്കാം. ഒരു സ്ക്രീനിംഗ് ടെസ്റ്റായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ആരോഗ്യകരമായ വിഷ്വൽ സിസ്റ്റമുള്ള ശരാശരി മനുഷ്യൻറെ കാഴ്ച ശക്തി 6/6 നെക്കാൾ മികച്ചതാണെങ്കിലും അത് പരിഗണിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല.
കഠിനമായ [[വിഷ്വൽ ഫീൽഡ്|വിഷ്വൽ ഫീൽഡ്]] വൈകല്യങ്ങൾ, [[വർണ്ണാന്ധത]], കുറഞ്ഞ [[ദൃശ്യതീവ്രത (കാഴ്ച) |ദൃശ്യതീവ്രത]], മിതമായ [[ആംബ്ലിയോപ്പിയ|ആംബ്ലിയോപിയ]], സെറിബ്രൽ കാഴ്ച വൈകല്യങ്ങൾ, വേഗത്തിൽ നീങ്ങുന്ന വസ്തുക്കളെ ട്രാക്കുചെയ്യാനുള്ള കഴിവില്ലായ്മ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് പല കാഴ്ച വൈകല്യങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള ചില വിഷ്വൽ പ്രശ്നങ്ങൾ ചില ആളുകൾക്ക് അനുഭവപ്പെടാം. ഇത്തരം അവസ്ഥയിൽ ചാർട്ട് ഉപയോഗിച്ച് അളക്കുന്ന കാഴ്ച ശക്തി സാധാരമായി (6/6) തന്നെ വന്നേക്കാം. അതിനാൽ, 6/6 വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി എല്ലായ്പോഴും സാധാരണ കാഴ്ചയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല എന്ന് കരുതണം. എളുപ്പത്തിൽ അളക്കാനാവും എന്നതും, ഒരു വ്യക്തിക്ക് കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന സാധാരണ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു എന്നതിനാലുമാണ് ഈ രീതിയിലുള്ള കാഴ്ച പരിശോധന വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള കാരണം.
== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist|30em}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* [http://lowvision.preventblindness.org/eye-conditions/how-visual-acuity-is-measured വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി എങ്ങനെ അളക്കുന്നു]
* [http://www.icoph.org/dynamic/attachments/resources/icovisualacuity1984.pdf വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി മെഷർമെന്റ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507011137/http://www.icoph.org/dynamic/attachments/resources/icovisualacuity1984.pdf |date=2021-05-07 }}, ഇന്റർനാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഒഫ്താൽമോളജി, 1984
* [http://www.ndt-ed.org/EducationResources/CommunityCollege/PenetrantTest/Introduction/visualacuity.htm മനുഷ്യ നേത്രത്തിൻറെ വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120906014717/http://www.ndt-ed.org/EducationResources/CommunityCollege/PenetrantTest/Introduction/visualacuity.htm |date=2012-09-06 }}
* യൂട്ടാ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ വെബ്വിഷൻ റഫറൻസിൽ നിന്നുള്ള [https://web.archive.org/web/20090301052435/http://webvision.med.utah.edu/KallSpatial.html വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി] ചാപ്റ്റർ
* [http://michaelbach.de/fract/index.html ഫ്രീബർഗ് വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി ടെസ്റ്റ് (FrACT)]
[[വർഗ്ഗം:നേത്രവിജ്ഞാനം]]
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണ്]]
[[വർഗ്ഗം:വിഷ്വൽ പെർസെപ്ഷൻ]]
sinznqizj872j1zwtx5yvwlk5pzlgx3
കാൽഗറി
0
508414
4631323
3936817
2026-06-19T09:06:08Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631323
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Calgary}}
{{Infobox settlement
| name = കാൽഗറി
| official_name = City of Calgary
| settlement_type = City
| image_skyline = {{Photomontage
| photo1a = Calgary Skyline May 2018 (cropped).jpg
| photo2a = Stephen-Ave-West-Szmurlo.jpg
| photo2b = Lougheed house Calgary (36102398304).jpg
| photo3a = Olympic Plaza Calgary.jpg
| photo4a = Sait heritage hall.jpg
| photo4b = Calgary Stampede Rodeo final day 18 - 2011.jpg
| spacing = 2
| position = center
| color_border = white
| color = white
| size = 270
| foot_montage =
}} <!--Montage determined through past discussion, collaboration and consensus. See archived discussions in 2010 through 2015 and recent 2017 discussion. Please discuss any proposed changes to montage before implementing. -->
| imagesize =
| image_caption = From top, left to right: [[Downtown Calgary]] skyline, [[Lougheed House]], [[Stephen Avenue]], [[Olympic Plaza (Calgary)|Olympic Plaza]], [[Southern Alberta Institute of Technology]], [[Calgary Stampede|Calgary Stampede Rodeo]].
| image_flag =
| image_seal =
| image_shield = COA of Calgary.svg
| motto = ''Onward''
| image_map =
| mapsize =
| map_caption =
| pushpin_map = Alberta#Canada#North America
| pushpin_map_caption = Location of Calgary
| coordinates = {{coord|51|03|N|114|04|W|region:CA-AB|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = Canada
| subdivision_type1 = [[Provinces and territories of Canada|Province]]
| subdivision_type2 = [[List of regions of Canada|Region]]
| subdivision_type3 = [[List of census divisions of Alberta|Census division]]
| subdivision_name1 = [[Alberta]]
| subdivision_name2 = [[Calgary Metropolitan Region]]
| subdivision_name3 = [[Division No. 6, Alberta|6]]
| established_title = Founded
| established_date = 1875
| established_title1 = Incorporated<ref name=AMACityProfiles>{{cite web | url=http://www.municipalaffairs.alberta.ca/cfml/MunicipalProfiles/basicReport/CITY.PDF | publisher=[[Alberta Municipal Affairs]] | title=Location and History Profile: City of Calgary | page=15 | date=June 17, 2016 | accessdate=June 18, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160325212924/http://www.municipalaffairs.alberta.ca/cfml/MunicipalProfiles/basicReport/CITY.PDF | archive-date=March 25, 2016 | url-status=live }}</ref>
| established_date1 =
| established_title2 = • [[List of towns in Alberta|Town]]
| established_date2 = November 7, 1884
| established_title3 = • [[List of cities in Alberta|City]]
| established_date3 = January 1, 1894
| named_for = [[Calgary, Mull]]
| government_footnotes =
| government_type =
| leader_title = [[List of mayors of Calgary|Mayor]]
| leader_name = [[Naheed Nenshi]]
| leader_title1 = Governing body
| leader_name1 = {{Collapsible list|title=[[Calgary City Council]]
|1=[[Gian-Carlo Carra]]|2=Harnirjodh Singh Chahal|3=[[Sean Chu]]|4=[[Diane Colley-Urquhart]]|5=Jeff Davison|6=[[Peter Demong]]|7=[[Jeromy Farkas]]|8=[[Druh Farrell]]|9=Jyoti Gondek|10=Ray Jones|11=Shane Keating|12=[[Joe Magliocca]]|13=[[Ward Sutherland]]|14=[[Evan Woolley]]}}
| unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired-->
| area_footnotes = (2016)<ref name=2016censusABmunis/><ref name=2016censusPC>{{cite web | url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table.cfm?Lang=Eng&T=801&SR=1&S=3&O=D&RPP=100&PR=48&CMA=0#tPopDwell | title=Population and dwelling counts, for Canada, provinces and territories, and population centres, 2016 and 2011 censuses – 100% data (Alberta) | publisher=[[Statistics Canada]] | date=February 8, 2017 | accessdate=February 8, 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170211080602/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table.cfm?Lang=Eng&T=801&SR=1&S=3&O=D&RPP=100&PR=48&CMA=0#tPopDwell | archive-date=February 11, 2017 | url-status=live }}</ref><ref name=2016censusCMA>{{cite web | url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table.cfm?Lang=Eng&T=205&S=3&RPP=100 | title=Population and dwelling counts, for census metropolitan areas, 2016 and 2011 censuses – 100% data | publisher=[[Statistics Canada]] | date=February 8, 2017 | accessdate=February 8, 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170211082429/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table.cfm?Lang=Eng&T=205&S=3&RPP=100 | archive-date=February 11, 2017 | url-status=live }}</ref>
| area_magnitude =
| area_total_km2 =
| area_total_sq_mi =
| area_land_km2 = 825.56
| area_land_sq_mi =
| area_water_km2 =
| area_water_sq_mi =
| area_water_percent =
| area_urban_km2 = 586.08
| area_urban_sq_mi =
| area_metro_km2 = 5110.21
| area_metro_sq_mi =
| elevation_footnotes = <ref name="downtown elevation"/>
| elevation_m = 1045
| population_total = 1239220 <!-- 2016 StatCan population only per [[WP:CANPOP]]; do not replace with latest municipal census population count; this municipal census population count can go in the population_blank1_title and population_blank1 parameters further below and can be noted in the article body (so long as it doesn't replace the 2016 StatCan population in the body). -->
| population_as_of = 2016
| population_footnotes = <ref name=2016censusABmunis/><ref name=2016censusPC/><ref name=2016censusCMA/>
| population_density_km2 = 1501.1
| population_density_sq_mi =
| population_est = 1335145<ref>https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710014201&geocode=A00054806016</ref>
| pop_est_as_of = 2019
| population_urban = 1237656
| population_density_urban_km2 = 2,111
| population_density_urban_sq_mi =
| population_metro = 1392609 ([[List of the 100 largest metropolitan areas in Canada|4th]])
| population_density_metro_km2 = 272.5
| population_density_metro_sq_mi =
| population_blank1_title = [[Municipal census in Canada|Municipal census]] ([[2019 Alberta municipal censuses|2019]])
| population_blank1 = 1285711<ref name=2019census>{{cite web | url=https://newsroom.calgary.ca/2019-census-results-released/ | title=2019 Census Results Released | publisher=City of Calgary | date=September 3, 2019 | accessdate=September 3, 2019}}</ref>
| population_demonym = Calgarian
| population_note =
| postal_code_type = [[Canadian postal code#Forward sortation areas|Forward sortation areas]]
| postal_code = [[List of T postal codes of Canada|T1Y, T2A - T3S]]
| area_code = [[Area code 403|403]], [[Area code 587 and 825|587, 825]]
| unemployment_rate =
| blank_name_sec2 = GDP
| blank_info_sec2 = [[American dollar|US$]] 97.9 billion<ref name="brookingsgdp">{{cite web |url=http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 |title=Global city GDP 2014 |publisher=Brookings Institution |accessdate=November 18, 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130605135349/http://www.brookings.edu/research/interactives/global-metro-monitor-3 |archivedate=June 5, 2013 |df=mdy }}</ref>
| blank1_name_sec2 = GDP per capita
| blank1_info_sec2 = [[American dollar|US$]] 69,826<ref name="brookingsgdp" />
| website = {{official website|http://www.calgary.ca}}
| footnotes =
| utc_offset_DST = −06:00
| blank2_info = [[Bow River]], [[Elbow River]], [[Glenmore Reservoir]]
| blank2_name = Waterways
| blank_info = [[Alberta Highway 1|1]], [[Alberta Highway 1A|1A]], [[Alberta Highway 2|2]], [[Alberta Highway 2A|2A]], [[Alberta Highway 8|8]], [[Alberta Highway 22X|22X]], [[Alberta Highway 201|201]], [[Alberta Highway 772|772]]
| blank_name = [[List of Alberta provincial highways|Highways]]
| timezone = [[Mountain Time Zone|MST]]
| timezone_DST = MDT
| utc_offset = −07:00
| leader_name4 = {{Collapsible list
|title = List of MLAs
|frame_style = border:none; padding: 0;
|list_style = text-align:left;display:none;
|1 = [[Mickey Amery]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|2 = [[Joe Ceci]] ([[Alberta New Democratic Party|NDP]])
|3 = [[Jason Copping]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|4 = [[Mike Ellis (Canadian politician)|Mike Ellis]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|5 = [[Tanya Fir]] ([[United Conservative Party|UC]])
|6 = [[Kathleen Ganley]] ([[Alberta New Democratic Party|NDP]])
|7 = [[Richard Gotfried]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|8 = [[Whitney Issik]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|9 = [[Matt Jones (Canadian politician)|Matt Jones]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|10 = [[Jason Kenney]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|11 = [[Jason Luan]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|12 = [[Ric McIver]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|13 = [[Nicholas Milliken]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|14 = [[Demetrios Nicolaides]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|15 = [[Jeremy Nixon]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|16 = [[Prasad Panda]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|17 = [[Josephine Pon]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|18 = [[Irfan Sabir]] ([[Alberta New Democratic Party|NDP]])
|19 = [[Sonya Savage]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|20 = [[Rajan Sawhney]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|21 = [[Rebecca Schulz]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|22 = [[Doug Schweitzer]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|23 = [[Tyler Shandro]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|24 = [[Peter Singh]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|25 = [[Devinder Toor]] ([[United Conservative Party|UCP]])
|26 = [[Muhammad Yaseen]] ([[United Conservative Party|UCP]])}}
| leader_title4 = [[Legislative Assembly of Alberta|MLAs]]
| leader_name3 = {{Collapsible list
|title = List of MPs
|frame_style = border:none; padding: 0;
|list_style = text-align:left;display:none;
|1 = [[Bob Benzen]] ([[Conservative Party of Canada|C]])
|2 = [[Jasraj Hallan]] (C)
|3 = [[Pat Kelly (politician)|Pat Kelly]] (C)
|4 = [[Tom Kmiec]] (C)
|5 = [[Stephanie Kusie]] (C)
|6 = [[Ron Liepert]] (C)
|7 = [[Greg McLean (politician)|Greg McLean]] (C)
|8 = [[Michelle Rempel]] (C)
|9 = [[Jag Sahota]] (C)
|10 = [[Len Webber]] (C)
}}
| leader_title3 = [[Current members of the Canadian House of Commons|MPs]]
| leader_name2 = Jeff Fielding<ref>{{AMOS}}</ref>
| leader_title2 = Manager
| nicknames = Cowtown, Stampede City, Mohkínstsis <small>[[List of city nicknames in Canada#Alberta|more]]...</small><ref>{{cite news |url=https://calgaryherald.com/news/calgary/Alberta+best+film+feted+Rosies/6613055/story.html |title=Alberta's best in TV, film feted at Rosies |author=Eric Volmers |newspaper=[[Calgary Herald]] |publisher=[[Postmedia Network]] |date=May 13, 2012 |accessdate=January 3, 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120617170236/http://www.calgaryherald.com/news/calgary/Alberta%2Bbest%2Bfilm%2Bfeted%2BRosies/6613055/story.html |archivedate=June 17, 2012 |df=mdy-all }}</ref><ref>{{cite news | url=https://calgaryherald.com/sports/Alberta+plenty+swing/1768383/story.html | title=Alberta's got plenty of swing | author=Curtis Stock | newspaper=[[Calgary Herald]] | publisher=[[Postmedia Network]] | date=July 7, 2009 | accessdate=January 3, 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150103200055/http://www.calgaryherald.com/sports/Alberta+plenty+swing/1768383/story.html | archive-date=January 3, 2015 | url-status=live }}</ref><ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=ahvVAgAAQBAJ&pg=PT47&lpg=PT47&dq=Wincheesh-pah#v=onepage&q&f=false|title=2001 Indian Place Names of the West - Part 1|last=Fromhold|first=Joachim|publisher=Lulu|year=2001|isbn=9780557438365|location=Calgary|pages=CCC}}</ref><ref name="auto">{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=GKQXBAAAQBAJ&pg=PA24&lpg=PA24&dq=mokinstsis#v=onepage&q=mokinstsis&f=false|title=2001 INDIAN PLACE NAMES OF THE WEST, Part 2: Listings by Nation|last=Fromhold|first=Joachim|publisher=Lulu|year=2001|isbn=9781300389118|location=Calgary|pages=24}}</ref>
}}'''കാൽഗറി''' പടിഞ്ഞാറൻ [[കാനഡ|കനേഡിയൻ]] പ്രവിശ്യയായ [[ആൽബർട്ട|ആൽബർട്ടയിലെ]] ഒരു നഗരമാണ്. കനേഡിയൻ റോക്കീസിന്റെ മുൻനിരകളിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 80 കിലോമീറ്റർ (50 മൈൽ) കിഴക്കായും, പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനമായ [[എഡ്മണ്ടൺ|എഡ്മണ്ടണിന്]] ഏകദേശം 299 കിലോമീറ്റർ (186 മൈൽ) തെക്കായും, കാനഡ-യു.എസ് അതിർത്തിക്ക് ഏകദേശം 240 കിലോമീറ്റർ (150 മൈൽ) വടക്കായും പ്രവിശ്യയുടെ തെക്കു ഭാഗത്തുള്ള [[ബോ നദി|ബോ നദിയുടെയും]] [[എൽബോ നദി|എൽബോ നദിയുടെയും]] സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
2019 ലെ കണക്കുകൾപ്രകാരം 1,285,711 ജനസംഖ്യയുള്ള ഈ നഗരം [[ആൽബർട്ട|ആൽബർട്ടയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ നഗരമായി മാറുന്നു. [[ടോറോണ്ടോ|ടൊറോണ്ടോയ്ക്കും]] [[മൊൺട്രിയാൽ|മോൺട്രിയാലിനും]] ശേഷം [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] മൂന്നാമത്തെ വലിയ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായ ഇത് പടിഞ്ഞാറൻ കാനഡയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുംകൂടിയാണ്. 2016 ൽ 1,392,609 മെട്രോപൊളിറ്റൻ ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്ന കാൽഗറി [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] നാലാമത്തെ വലിയ സെൻസസ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഏരിയയും (CMA) [[വാൻകൂവർ|വാൻകൂവറിനുശേഷം]] പടിഞ്ഞാറൻ കാനഡയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ സെൻസസ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഏരിയയുമാണ്.
കാൾഗറിയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിൽ ഊർജ്ജ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക സേവനങ്ങൾ, ഫിലിം, ടെലിവിഷൻ വ്യവസായം, ഗതാഗതം, ലോജിസ്റ്റിക്സ്, [[സാങ്കേതികവിദ്യ]], ഉൽപ്പാദനം, എയ്റോസ്പേസ്, [[ആരോഗ്യം]], ക്ഷേമം, റീട്ടെയിൽ, ടൂറിസം മേഖലകളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.calgaryeconomicdevelopment.com/industries|title=Calgary Industries|access-date=January 31, 2014|work=Calgary Economic Development|archive-url=https://web.archive.org/web/20140218210338/http://www.calgaryeconomicdevelopment.com/industries|archive-date=February 18, 2014|url-status=live}}</ref> രാജ്യത്തെ 800 വലിയ കോർപ്പറേഷനുകളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കോർപ്പറേറ്റ് ഹെഡ് ഓഫീസുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന രണ്ടാമത്തെ പ്രദേശം കാൾഗറി CMA യാണ്.<ref name="CanadaWest">{{cite web|url=http://cwf.ca/pdf-docs/publications/StateWest2010_Full_Publication.pdf|title=State of the West 2010: Western Canadian Demographic and Economic Trends|accessdate=February 27, 2014|year=2010|publisher=[[Canada West Foundation]]|pages=65 & 102|type=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714171448/http://cwf.ca/pdf-docs/publications/StateWest2010_Full_Publication.pdf|archivedate=July 14, 2011}}</ref> ഏതെങ്കിലും പ്രധാന കനേഡിയൻ നഗരത്തിലെ ആളോഹരിയനുസരിച്ചുള്ള ഏറ്റവും കൂടുതൽ കോടീശ്വരന്മാർ 2015 ൽ കാൽഗറിയിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="TheCalgaryadvantage">{{cite web|url=http://www.calgaryeconomicdevelopment.com/dmsdocument/22|title=Why Calgary? Our Economy in Depth|accessdate=February 15, 2018|year=2018|publisher=Calgary Economic Development|pages=61|type=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20180216204517/https://www.calgaryeconomicdevelopment.com/dmsdocument/22|archive-date=February 16, 2018|url-status=live}}</ref> 1988 ൽ വിന്റർ ഒളിമ്പിക് ഗെയിംസിന് ആതിഥേയത്വം വഹിച്ച ആദ്യത്തെ കനേഡിയൻ നഗരമായി ഇത് മാറി.
2018 ലും 2019 ലും [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ]] ഏറ്റവും മികച്ച ജീവിത സാഹചര്യമുള്ള നഗരമായി ഇക്കണോമിസ്റ്റ് ഇന്റലിജൻസ് യൂണിറ്റ് കാൽഗറിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. കഴിഞ്ഞ 10 വർഷമായി ഈ സ്ഥാനത്തേയ്ക്കുള്ള മികച്ച 5 മികച്ച മത്സരാർത്ഥികളിലൊന്നാണ് കാൽഗറി.<ref>{{Cite web|url=https://www.calgaryeconomicdevelopment.com/newsroom/calgary-named-most-livable-city-in-north-america/|title=Calgary named most livable city in North America|access-date=2019-11-05|website=www.calgaryeconomicdevelopment.com|language=en-US}}</ref> 2019 ൽ ഡ്രൈവർമാർക്കായുള്ള ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച നഗരമായി കാൽഗറി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite news|title=Calgary is best city in world for drivers, survey says {{!}} National Post|url=https://nationalpost.com/news/local-news/calgary-is-best-city-in-world-for-drivers-survey-says/wcm/9587b3fa-f1d3-4209-99a3-2c5e84afccdc|publisher=National Post|date=14 November 2019|language=en-CA}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== അവലംബം ==
<references />{{Geographic location|Centre=Calgary|Northwest=[[Cochrane, Alberta|Cochrane]]|North=[[Airdrie, Alberta|Airdrie]]|Northeast=[[Rocky View County]]|East=[[Chestermere]]<br />[[Cheadle, Alberta|Cheadle]]<br />[[Langdon, Alberta|Langdon]]|Southeast=[[Municipal District of Foothills No. 31]]|South=[[Okotoks]]<br />[[High River]]|Southwest=[[Tsuu T'ina Nation 145, Alberta|Tsuu T'ina Nation 145]]<br />[[Bragg Creek, Alberta|Bragg Creek]]|West=[[Canmore, Alberta|Canmore]]<br />[[Kananaskis Country]]}}{{Navboxes|title=Articles related to Calgary|list1={{Canada topics|state=collapsed}}
{{Calgary}}
{{Subdivisions of Alberta}}
{{Calgary landmarks}}
{{Calgary neighbourhoods|state=collapsed}}
{{Census metropolitan areas by size}}
{{Olympic Winter Games Host Cities}}}}
[[വർഗ്ഗം:ആൽബർട്ടയിലെ നഗരങ്ങൾ]]
94djyiz9uxetm54ezkufa88znwwf6y6
ഇന്ത്യയിലെ തർക്ക ബാധിത മേഖലകൾ
0
510090
4631121
4520335
2026-06-18T15:18:02Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631121
wikitext
text/x-wiki
[[File:India disputed areas map.svg|thumb|right|280px|Map showing disputed territories of India]]
ഇന്ത്യ അയൽ രാജ്യങ്ങളായ [[ചൈന]], [[പാകിസ്ഥാൻ]], [[നേപ്പാൾ]] എന്നിവയുമായി അതിർത്തി പ്രശ്നങ്ങൾ നേരിടുന്നു.<ref>{{cite news|url=https://dw.com/en/new-road-rouses-territorial-dispute-between-india-and-nepal/a-53383342|title=New road rouses territorial dispute between India and Nepal|last=Vaid|first=Darvi|date=10 May 2020|newspaper=DW.com}}</ref> [[ഇന്ത്യ]] ബംഗ്ലാദേശുമായും [[ശ്രീലങ്ക]]യുമായും അതിർത്തി തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിച്ചു. തായ്വാനുമായും [[റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈന]]യുമായും അതിർത്തി തർക്കവുമുണ്ട്.<ref name=book>{{cite book|title=India and China in Asia: Between Equilibrium and Equations|url=https://books.google.com/books?id=HJ6RDwAAQBAJ&q=India-China+boundary+dispute+a+Taiwanese+perspective|publisher=Routledge|last=P. Panda|first=Jagannath|date=8 April 2019|isbn = 9780429755163}}</ref>
== അവലംബം==
<references />
==പുറംകണ്ണികൾ==
* [http://cdn.static-economist.com/sites/default/files/imagecache/full-width/images/2014/04/blogs/banyan/himalayan_201034fbc949.gif Disputed territories of India]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003044705/http://cdn.static-economist.com/sites/default/files/imagecache/full-width/images/2014/04/blogs/banyan/himalayan_201034fbc949.gif |date=2018-10-03 }}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തർക്കപ്രദേശങ്ങൾ]]
mnj58nbbjfved9ya7unhrnz2qc9tdep
ഉത്സർജകത
0
513972
4631198
4118714
2026-06-18T19:25:55Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631198
wikitext
text/x-wiki
[[പ്രമാണം:Blacksmith_at_work02.jpg|വലത്ത്|ലഘുചിത്രം|താപവികിരണം ദൃശ്യമാകും വിധം ചൂടാക്കിയ ശേഷമാണ് [[ആല|ആലയിൽ]] ഇരുമ്പ് പണിയുന്നത്.]]
ഒരു പദാർത്ഥത്തിന്റെ പ്രതലത്തിന് താപവികിരണത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ഊർജത്തെ ഉത്സർജിക്കാനുളള കഴിവിനെയാണ് '''ഉത്സർജകത (Emissivity)''' എന്നുപറയുന്നത്. [[ദൃശ്യപ്രകാശം|ദൃശ്യപ്രകാശമോ]] [[ഇൻഫ്രാറെഡ് വികിരണം|ഇൻഫ്രാറെഡ് വികിരണമോ]] പോലുളള [[വൈദ്യുതകാന്തിക വികിരണം|വൈദ്യുതകാന്തിക വികിരണങ്ങൾ]] ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് [[താപവികിരണം|താപവികിരണങ്ങൾ]]. അതിയായ ചൂടുളള പ്രതലങ്ങളിൽ നിന്നുളള [[താപവികിരണം]] നമുക്ക് എളുപ്പത്തിൽ കാണാൻ കഴിയും. [[സ്റ്റീഫൻ ബോൾട്ട്സ്മാൻ നിയമം|സ്റ്റീഫൻ ബോൾട്ട്സ്മാൻ നിയമ]]<nowiki/>പ്രകാരം, ഒരു നിശ്ചിതതാപനിലയിൽ ഒരു പ്രതലത്തിൽ നിന്നുളള താപവികിരണവും അതേ താപനിലയിലുളള ഒരു ആദർശ [[ശ്യാമപ്രതലം|ശ്യാമപ്രതലത്തിൽ]] (Ideal black surface) നിന്നുളള വികിരണവും തമ്മിലുളള അനുപാതമാണ് ഉത്സർജകത. ഇത് 0 മുതൽ 1 വരെ ആകാം. [[ഗാർഹിക താപനില]] (Room temperature- 25 °C, 298.15 K)യിൽ ഒരു [[സമ്പൂർണ ശ്യാമവസ്തു]](ഉത്സർജകത 1)വിന്റെ പ്രതലത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 448 വാട്ട്സ് പ്രതി ച.മീറ്റർ താപവികിരണം ഉത്സർജിക്കപ്പെടുന്നു. ഉത്സർജകത 1-ൽ താഴെയുളള എല്ലാ യഥാർത്ഥവസ്തുക്കളും തദനുസാരം കുറഞ്ഞ അളവിലുളള വികിരണങ്ങളാണ് പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്.<ref>The [[Stefan-Boltzmann law]] is that the rate of emission of thermal radiation is ''σT''<sup>4</sup>, where ''σ''=5.67×10<sup>−8</sup> W/m<sup>2</sup>/K<sup>4</sup>, and the temperature ''T'' is in Kelvins. See {{cite book |title=The Nature of Science: An A-Z Guide to the Laws and Principles Governing Our Universe |first=James S. |last=Trefil
|publisher=[[Houghton Mifflin Harcourt]] |year=2003 |isbn=9780618319381 |page=[https://archive.org/details/natureofsciencea00tref/page/377 377] |url=https://archive.org/details/natureofsciencea00tref|url-access=registration }}</ref>
വിവിധ സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഉത്സർജകതയുടെ പ്രാധാന്യം:
* കവചിത ജനാലകൾ - <ref name="Boltzmann constant">[https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%e0%b9%80%e0%b8%84%e0%b8%a3%e0%b8%b7%e0%b9%88%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b8%a7%e0%b8%b1%e0%b8%94%e0%b8%ad%e0%b8%b8%e0%b8%93%e0%b8%ab%e0%b8%a0%e0%b8%b9%e0%b8%a1%e0%b8%b4%e0%b8%ad%e0%b8%b4%e0%b8%99%e0%b8%9f%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b9%80%e0%b8%a3%e0%b8%94 Infrared Thermomeasurement & Sensor Technology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210504081950/https://www.neonics.co.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%89%E0%B8%B2/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%AB%E0%B8%A0%E0%B8%B9%E0%B8%A1%E0%B8%B4%E0%B8%AD%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%9F%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%94 |date=2021-05-04 }} (2019).</ref>ചൂടുപ്രതലങ്ങൾ സാധാരണയായി അന്തരീക്ഷവായുവിനാൽ തണുപ്പിക്കപ്പെടുന്നതു കൂടാതെ താപവികിരണം ഉത്സർജ്ജിക്കുകവഴി അവ സ്വയം തണുപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. രണ്ടാമത്തെ രീതി സാധാരണ ഗ്ളാസ് ജനാലകളെ സംബന്ധിച്ചടത്തോളം പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. കാരണം, അവയ്ക്ക് പരമാവധി സാധ്യമായത്ര ഉത്സർജകത ഉണ്ട്. കുറഞ്ഞ ഉത്സർജന നിരക്കുളള വസ്തുക്കൾ കൊണ്ട് പൂശിയ ചെയ്ത ജനാലകൾ വളരെ കുറഞ്ഞ വികിരണം മാത്രമേ പുറപ്പെടുവിക്കുകയുളളു.<ref name="roadmap">{{cite book|title=Windows and Building Envelope Research and Development: Roadmap for Emerging Technologies|date=February 2014|publisher=[[U.S. Department of Energy]]|page=5|chapter=The Low-E Window R&D Success Story|chapter-url=http://energy.gov/sites/prod/files/2014/02/f8/BTO_windows_and_envelope_report_3.pdf#page=15}}</ref> തണുപ്പുകാലത്ത്, ഇവയ്ക്ക് പൂശാത്ത ജനാലകളെക്കാൾ ഇരട്ടിവരെ ചൂട് തടഞ്ഞു നിർത്താൻ കഴിയും.<ref name="Fricke12">{{cite book|title=Essentials of Energy Technology|last1=Fricke|first1=Jochen|last2=Borst|first2=Walter L.|date=2013|publisher=Wiley-VCH|isbn=978-3527334162|page=249|chapter=9. Solar Space and Hot Water Heating|chapter-url=https://books.google.com/books?id=zn1nAgAAQBAJ&pg=PA249}}</ref>
* വായൂരഹിത ഗ്ലാസ്സ് നാളികൾ ഉപയോഗിച്ചുളള വെയിൽ ചൂടുവെള്ള സംവിധാനം (Solar water heating)- വെയിലിൽ നിന്നുളള ചൂട് ഒരു പ്രത്യേക പ്രതലം വഴി ഗ്ലാസ് നാളികളിലേയ്ക്ക് വലിച്ചെടുക്കുന്നു. ഈ പ്രതലത്തിന് വളരെക്കുറഞ്ഞ താപോത്സർജകത ആയതിനാൽ താപനഷ്ടം ഉണ്ടാകുന്നില്ല. സാധാരണ [[ശ്യാമപ്രതലം|ശ്യാമപ്രതലങ്ങൾ]] സൂര്യപ്രകാശത്തെ നന്നായി വലിച്ചെടുക്കുമെങ്കിലും അവ താപവികിരണത്തിലൂടെ അത് നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="Fricke1">{{cite book|title=Essentials of Energy Technology|last1=Fricke|first1=Jochen|last2=Borst|first2=Walter L.|date=2013|publisher=Wiley-VCH|isbn=978-3527334162|page=249|chapter=9. Solar Space and Hot Water Heating|chapter-url=https://books.google.com/books?id=zn1nAgAAQBAJ&pg=PA249}}</ref>
* താപഭിത്തി - പുനരുപയോഗിക്കേണ്ട ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളെയും ശബ്ദാതിവേഗവിമാനങ്ങളെയും പോലുളളവയ്ക്ക് ഉയർന്ന താപനിലയിലുളള പ്രതലങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷണം നല്കുന്നതിനായി അവയിലെ താപകവചങ്ങളെ അത്യുൽസർജക ലേപനങ്ങൾ (high emissivity coatings -HECs) കൊണ്ട് പൊതിയുന്നു.<ref name="rtps">{{cite journal|last1=Shao|first1=Gaofeng|display-authors=etal|title=Improved oxidation resistance of high emissivity coatings on fibrous ceramic for reusable space systems|journal=Corrosion Science|year=2019|volume=146|pages=233–246|doi=10.1016/j.corsci.2018.11.006|arxiv=1902.03943}}</ref>
* ഗ്രഹങ്ങളുടെ താപനില - സൗരതാപത്തിന്റെ വലിയ തോതിലുളള സ്വീകർത്താക്കളാണ് ഗ്രഹങ്ങൾ. സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ നിന്നും ഗ്രഹം ആഗിരണം ചെയ്ത താപം, ഗ്രഹത്തിന്റെ അകക്കാമ്പിൽ നിന്നും ഉത്സർജിക്കപ്പെട്ട താപം, അന്തരീക്ഷത്തിലേയ്ക്ക് തിരികെ ഉത്സർജിക്കപ്പെട്ട താപവികിരണം എന്നിവയുടെ സന്തുലനത്തിൽ നിന്നാണ് ഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രതല താപനില നിർണയിക്കുന്നത്. ഒരു ഗ്രഹത്തിന്റെ പ്രതലത്തിന്റെയും അന്തരീക്ഷത്തിന്റെയും സ്വഭാവമനുസരിച്ചാണ് അതിന്റെ ഉത്സർജകത നിർണയിക്കുന്നത്.<ref name="ACS">{{cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/climatescience/atmosphericwarming/climatsensitivity.html|title=Climate Sensitivity|accessdate=2014-07-21|publisher=[[American Chemical Society]]|archive-date=2014-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20141107152409/http://www.acs.org/content/acs/en/climatescience/atmosphericwarming/climatsensitivity.html|url-status=dead}}</ref>
* താപനില അളക്കൽ - വസ്തുക്കളിൽ സ്പർശിക്കാതെ അവയിൽ നിന്നുളള താപവികിരണം ഉപയോഗിച്ച് താപനില അളക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളാണ് പൈറോമീറ്ററുകളും ഇൻഫ്രാറെഡ് ക്യാമറകളും.)
== ഗണിതശാസ്ത്രപരമായ നിർവചനങ്ങൾ ==
=== അർദ്ധഗോളീയ ഉത്സർജകത ===
ഒരു പ്രതലത്തിന്റെ അർദ്ധഗോളീയ ഉത്സർജകത, ''ε'' എന്നാൽ'',''<ref name="ISO_9288-1989">{{cite web|url=http://www.iso.org/iso/home/store/catalogue_tc/catalogue_detail.htm?csnumber=16943|title=Thermal insulation — Heat transfer by radiation — Physical quantities and definitions|accessdate=2015-03-15|year=1989|work=ISO 9288:1989|publisher=[[International Organization for Standardization|ISO]] catalogue}}</ref>
: <math>\varepsilon = \frac{M_\mathrm{e}}{M_\mathrm{e}^\circ},</math>
ഇതിൽ,
* ''M''<sub>e</sub> എന്നത് പ്രതലത്തിന്റെ [[വികിരണ നിർഗമത]] (radiant exitance) ആണ്.
* ''M''<sub>e</sub><sup>°</sup> എന്നത് അതേ താപനിലയിലുളള [[ശ്യാമവസ്തു]] (Black body) വിന്റെ [[വികിരണ നിർഗമത]] ആണ്.
==അവലംബം==
<references />
[[വർഗ്ഗം:ഭൗതികപ്രതിഭാസങ്ങൾ]]
d8on4yjhh7vt5ly6sgd78nh4gh4ku4t
എഥിലീൻ
0
526369
4631213
4550680
2026-06-18T22:08:15Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631213
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ethylene}}
{{short description|Unsaturated hydrocarbon with formula C2H4}}
{{Chembox
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 477167214
| ImageFile = Ethylene-CRC-MW-dimensions-2D.png
| ImageSize = 160px
| ImageFileL1 = Ethylene-CRC-MW-3D-balls.png
| ImageFileR1 = Ethylene-3D-vdW.png
| IUPACName = Ethene
| OtherNames =
|Section1={{Chembox Identifiers
| UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| UNII = 91GW059KN7
| KEGG_Ref = {{keggcite|correct|kegg}}
| KEGG = C06547
| InChIKey = VGGSQFUCUMXWEO-UHFFFAOYAE
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChI = 1S/C2H4/c1-2/h1-2H2
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChIKey = VGGSQFUCUMXWEO-UHFFFAOYSA-N
| CASNo = 74-85-1
| ChEMBL_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| ChEMBL = 117822
| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}
| PubChem = 6325
| ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| ChEBI = 18153
| SMILES = C=C
| InChI=1/C2H4/c1-2/h1-2H2
| EC_number = 200-815-3
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}
| ChemSpiderID = 6085
}}
|Section2={{Chembox Properties
| Formula = {{chem|C|2|H|4}}
| C = 2| H = 4 <!-- calculate molar mass -->
| Appearance = colorless gas
| Density = 1.178 kg/m<sup>3</sup> at 15 °C, gas<ref name="GESTIS">{{GESTIS|ZVG=12710|Name=Ethylene|Date=25 October 2007}}</ref>
| MeltingPtC = -169.2
| BoilingPtC = -103.7
| Solubility = 0.131 mg/mL (25 °C); 2.9 mg/L<ref name="neilands">Neiland, O. Ya. (1990) ''Органическая химия: Учебник для хим. спец. вузов''. Moscow. Vysshaya Shkola. p. 128.</ref>
| Solubility1 = 4.22 mg/L<ref name="neilands" />
| Solvent1 = ethanol
| Solubility2 = good<ref name="neilands" />
| Solvent2 = diethyl ether
| pKa = 44
| ConjugateAcid = [[Ethenium]]
| MagSus = -15.30·10<sup>−6</sup> cm<sup>3</sup>/mol
| Viscosity = 10.28 μPa·s<ref name="Kestin1977">{{cite journal |title=The viscosity of five gaseous hydrocarbons |journal=The Journal of Chemical Physics |date=1977 |vauthors=Kestin J, Khalifa HE, Wakeham WA |volume=66 |issue=3 |pages=1132–1134 |doi=10.1063/1.434048 |bibcode=1977JChPh..66.1132K}}</ref>
}}
|Section3={{Chembox Structure
| MolShape = D<sub>2h</sub>
| Dipole = zero
}}
|Section4={{Chembox Thermochemistry
| DeltaHf = +52.47 kJ/mol
| DeltaHc =
| Entropy = 219.32 J·K<sup>−1</sup>·mol<sup>−1</sup>
| HeatCapacity =
}}
|Section7={{Chembox Hazards
| ExternalSDS = [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0475.htm ICSC 0475]
| EUClass = {{Hazchem F+}}
| RPhrases = {{R12}} {{R67}}
| SPhrases = {{(S2)}} {{S9}} {{S16}} {{S33}} {{S46}}
| NFPA-H = 2
| NFPA-F = 4
| NFPA-R = 2
| NFPA-S =
| FlashPtC = -136
| AutoignitionPtC = 542.8
}}<ref>[http://cameochemicals.noaa.gov/chemical/8655 ETHYLENE | CAMEO Chemicals | NOAA]. Cameochemicals.noaa.gov. Retrieved on 2016-04-24.</ref>
|Section8={{Chembox Related
| OtherFunction =
| OtherFunction_label =
| OtherCompounds = [[Ethane]]<br />[[Acetylene]] <br />[[Propene]]
}}
}}
{{Chem|C|2|H|4}} അല്ലെങ്കിൽ H<sub>2</sub>C = CH<sub>2</sub> എന്ന തന്മാത്രാസൂത്രമുള്ള ഒരു [[ഹൈഡ്രോകാർബണുകൾ|ഹൈഡ്രോകാർബണാണ്]] '''എഥിലീൻ''' ([[ഇന്റർനാഷണൽ യൂണിയൻ ഓഫ് പ്യുർ ആന്റ് അപ്ലൈഡ് കെമിസ്ട്രി|IUPAC]] പേര്: '''ഈഥീൻ'''). ശുദ്ധരൂപത്തിൽ ഇത് [[കസ്തൂരി|കസ്തൂരിവാസനയുള്ളതും]] നിറമില്ലാത്തതും, എളുപ്പത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്നതുമായ [[വാതകം|വാതകമാണ്]]. <ref name="UllmannEthylene">{{Cite book|title=Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry|last=Zimmermann|first=Heinz|last2=Walz|first2=Roland|publisher=Wiley-VCH|year=2008|isbn=978-3527306732|location=Weinheim|chapter=Ethylene|doi=10.1002/14356007.a10_045.pub3|name-list-format=vanc}}</ref>ഏറ്റവും ലളിതമായ [[ആൽക്കീൻ|ആൽക്കീനാണ്]] ഇത്.
രാസ വ്യവസായത്തിൽ എഥിലീൻ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഉൽപാദനം (2016 ൽ 150 ദശലക്ഷം [[ടൺ|ടണ്ണിലധികം]] <ref>{{Cite web|url=http://www.researchandmarkets.com/research/2xl4dr/the_ethylene|title=The Ethylene Technology Report 2016 - Research and Markets|access-date=19 June 2016|last=Research and Markets|website=www.researchandmarkets.com}}</ref> ) മറ്റേതൊരു ജൈവ സംയുക്തത്തേക്കാളും കൂടുതലാണ്. <ref name="cenews">{{Cite journal|title=Production: Growth is the Norm|journal=Chemical and Engineering News|volume=84|issue=28|pages=59–236|date=July 10, 2006|doi=10.1021/cen-v084n034.p059}}</ref> <ref name="Technology Economics Program">{{Cite book|url=http://www.slideshare.net/intratec/propylene-production-from-methanol|title=Propylene Production from Methanol|date=2012-05-31|publisher=Intratec|isbn=978-0-615-64811-8}}</ref> ഈ ഉൽപാദനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും [[പോളി എഥിലീൻ|പോളിയെത്തിലീൻ]] എന്നതിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. എഥിലീൻ യൂണിറ്റുകളുടെ [[പോളിമർ]] ശൃംഖലകൾ അടങ്ങിയ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന [[പ്ലാസ്റ്റിക്]] നിർമ്മിക്കുന്നത് ഇതിൽ നിന്നാണ്. പ്രകൃതിദത്ത [[സസ്യഹോർമോണുകൾ|സസ്യഹോർമോൺ]] കൂടിയാണ് എഥിലീൻ. പഴങ്ങൾ പാകമാകാൻ കാർഷിക മേഖലയിൽ ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref name="Wang_2002">{{Cite journal|title=Ethylene biosynthesis and signaling networks|journal=[[The Plant Cell]]|volume=14|issue=Suppl|pages=S131-151|year=2002|pmid=12045274|pmc=151252|doi=10.1105/tpc.001768}}</ref> എഥിലീന്റെ ഹൈഡ്രേറ്റാണ് [[എഥനോൾ|എഥനോൾ.]]
== ഘടനയും സവിശേഷതകളും ==
[[പ്രമാണം:Dewar-Chatt-Duncanson_model.png|ഇടത്ത്|ലഘുചിത്രം|260x260ബിന്ദു| എഥിലീനും ഒരു സംക്രമണ ലോഹവും തമ്മിലുള്ള ബോണ്ടിംഗിന്റെ പരിക്രമണ വിവരണം. ]]
ഈ [[ഹൈഡ്രോകാർബണുകൾ|ഹൈഡ്രോകാർബൺ]] തന്മാത്രയിൽ നാല് [[ഹൈഡ്രജൻ]] [[അണു|ആറ്റങ്ങൾ]] രണ്ട് [[കാർബൺ]] ആറ്റങ്ങളുമായി ചേർത്തിരിക്കുന്നു. [[കാർബൺ]] ആറ്റങ്ങൾ ദ്വിബന്ധനത്താൽ യോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. .
എഥിലീൻ തന്മാത്രയിലെ π- ബോണ്ട് അതിന്റെ ഉപയോഗപ്രദമായ പ്രതിപ്രവർത്തനത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇരട്ട ബോണ്ട് ഉയർന്ന [[ഇലക്ട്രോൺ]] [[സാന്ദ്രത]] ഉള്ള ഒരു മേഖലയാണ്, അതിനാൽ [[ഇലക്ട്രോഫൈൽ|ഇലക്ട്രോഫിലുകൾ]] പ്രവർത്തിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. എഥിലീന്റെ പല പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളും [[സംക്രമണ ലോഹം|സംക്രമണ ലോഹങ്ങളാൽ]] ഉത്തേജിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, ഇത് π, π * ഓർബിറ്റലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് എഥിലീനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കും.
ലളിതമായ [[തന്മാത്ര]]യായതിനാൽ എഥിലീനിന്റെ [[Spectroscopy|സ്പെക്ട്രോസ്കോപ്പി]] ഘടന ലളിതമാണ്. <ref name="NIST_Webbook">{{Cite web|url=http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=C74851&Units=SI&Mask=400#UV-Vis-Spec|title=Ethylene:UV/Visible Spectrum|access-date=2006-09-27|website=NIST Webbook|archive-date=2017-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170119013204/http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=C74851&Units=SI&Mask=400#UV-Vis-Spec|url-status=dead}}</ref>
== ഉപയോഗങ്ങൾ ==
എഥിലീന്റെ പ്രധാന വ്യാവസായിക പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങൾ:
1) [[polymerization|പോളിമറൈസേഷൻ]] 2) [[റിഡോക്സ് പ്രവർത്തനം|ഓക്സീകരണം]], 3) [[Halogenation|ഹാലോജനേഷനും]] [[Hydrohalogenation|ഹൈഡ്രോഹാലോജനേഷനും]], 4) [[Alkylation|ആൽക്കിലേഷൻ]], 5) [[Hydration reaction|ഹൈഡ്രേഷൻ]] 6) [[Oligomer|ഒലിഗോമെറൈസേഷൻ]], 7) [[Hydroformylation|ഹൈഡ്രോഫോർമിലേഷൻ]].
[[Ethylene oxide|എഥിലീൻ ഓക്സൈഡ്|1,2-Dichloroethane]], [[എഥിലീൻ ഡൈക്ലോറൈഡ്]], [[ഈഥൈൽബെൻസീൻ|Ethylbenzene]], [[പോളി എഥിലീൻ|പോളിയെത്തിലീൻ എന്നിവ]] ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref name="inchem">{{Cite web|url=http://www.inchem.org/documents/sids/sids/74851.pdf|title=OECD SIDS Initial Assessment Profile — Ethylene|access-date=2008-05-21|publisher=inchem.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924051942/http://www.inchem.org/documents/sids/sids/74851.pdf|archive-date=2015-09-24}}</ref> എഥിലീനുമായുള്ള മിക്ക പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളും [[Electrophilic addition|ഇലക്ട്രോഫിലിക് സങ്കലനമാണ്]] .
[[പ്രമാണം:C2H4uses.png|ഇടത്ത്|ലഘുചിത്രം|520x520ബിന്ദു| എഥിലീന്റെ പ്രധാന വ്യാവസായിക ഉപയോഗങ്ങൾ. മുകളിൽ വലതുഭാഗത്ത് നിന്ന് ഘടികാരദിശയിൽ: എഥിലീൻ ഓക്സൈഡിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം, എഥിലീൻ ഗ്ലൈക്കോളിന്റെ മുന്നോടിയായി; സ്റ്റൈറൈനിന്റെ മുന്നോടിയായ എഥൈൽബെൻസീനിലേക്ക് ; വിവിധതരം [[പോളി എഥിലീൻ|പോളിയെത്തിലീൻ വരെ]] ; വിനൈൽ ക്ലോറൈഡിന്റെ മുന്നോടിയായി എഥിലീൻ ഡൈക്ലോറൈഡിലേക്ക് . ]]
=== പോളിമറൈസേഷൻ ===
ലോകത്തിലെ എഥിലീൻ വിതരണത്തിന്റെ പകുതിയിലധികം പോളിയെത്തിലീൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്കാണ് പോളിയെത്തിലീൻ അഥവാ ''പോളിത്തീൻ''. <ref name="inchem"/>
എഥിലിൻ ഓക്സീകരണത്തിന് വിധേയമാക്കിഎഥിലീൻ ഓക്സൈഡ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ഓട്ടോമോട്ടീവ് ആന്റിഫ്രീസ്, ഗ്ലൈക്കോളുകൾ, ഗ്ലൈക്കോൾ ഈതറുകൾ, [[പോളിയെത്തിലീൻ ടെറഫ്തലേറ്റ്|പോളിയെത്തിലീൻ ടെറെഫ്താലേറ്റ്]] എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
അസറ്റാൽഡിഹൈഡ് നിർമ്മാണത്തിന് എഥിലീൻ പല്ലേഡിയം ഉപയോഗിച്ച് ഓക്സീകരണം നടത്തുന്നു.
=== ഹാലോജനേഷനും ഹൈഡ്രോഹലോജനേഷനും ===
ഹാലോജനേഷനും ഹൈഡ്രോഹലോജനേഷനും നടത്തുമ്പോൾ [[പോളിവൈനൈൽ ക്ലോറൈഡ്|പോളി വിനൈൽ ക്ലോറൈഡ്]], ട്രൈക്ലോറൈഥിലീൻ, പെർക്ലോറൈഥിലീൻ, മെഥൈൽ ക്ലോറോഫോം, പോളി വിനൈലിഡീൻ ക്ലോറൈഡ്, [[കോപോളിമർ]], എഥൈൽ ബ്രോമൈഡ് എന്നിവ ഉൽപ്പന്നങ്ങളായി ലഭിക്കുന്നു. <ref name="Keystone"/>
=== ആൽക്കിലേഷൻ ===
എഥിലിന്റെ ആൽക്കൈലേഷനിൽ നിന്നുള്ള പ്രധാന ഉൽപ്പന്നം എഥൈൽബെൻസീൻ ആണ് . [[പോളി സ്റ്റൈറീൻ|പോളിസ്റ്റൈറീനിലും]] ടയറുകൾക്കും പാദരക്ഷകൾക്കുമായി [[സ്റ്റൈറീൻ -ബ്യൂട്ടാഡൈയീൻ റബ്ബർ|സ്റ്റൈറൈൻ-ബ്യൂട്ടാഡിൻ]] റബ്ബറിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref name="Keystone"/>
<ref name="Keystone">{{Cite book|title=Ethylene, keystone to the petrochemical industry|vauthors=Kniel L, Winter O, Stork K|publisher=M. Dekker|year=1980|isbn=978-0-8247-6914-7|location=New York|pages=}}</ref>
=== ഹൈഡ്രേഷൻ ===
എതിലിൻ ഹൈഡ്രേഷന് വിധേയമാക്കി [[എഥനോൾ|എത്തനോൾ]] നിർമ്മിക്കാം: <ref>{{Cite book|title=Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry|vauthors=Kosaric N, Duvnjak Z, Farkas A, Sahm H, Bringer-Meyer S, Goebel O, Mayer D|date=2011|publisher=Wiley-VCH|isbn=9783527306732|location=Weinheim|pages=1–72|chapter=Ethanol|doi=10.1002/14356007.a09_587.pub2}}</ref>
: C <sub>2</sub> H <sub>4</sub> + H <sub>2</sub> O → CH <sub>3</sub> CH <sub>2</sub> OH
=== പഴവും പൂവും ===
പല സസ്യങ്ങളുടെയും പുഷ്പിക്കലിനേയും കായ്ക്കലിനേയും സ്വാധീനിക്കുന്ന ഹോർമോണാണ് എഥിലീൻ. പഴങ്ങളുടെ പാകമാകൽ വേഗത്തിലാക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു <ref>{{Cite journal|title=Blood Changes Under Ethylene Anæsthesia|journal=Annals of Surgery|volume=86|issue=2|pages=260–7|date=August 1927|pmid=17865725|pmc=1399426|doi=10.1097/00000658-192708000-00013}}</ref>
=== ഗ്യാസ് വെൽഡിംഗ് ===
[[Shielding gas|വെൽഡിംഗ് വാതകം]] എന്ന നിലയിലാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന ഉപയോഗം. <ref name="calibulletin">{{Cite journal|date=June 1, 1976|title=Informational Bulletin|publisher=California Fresh Market Advisory Board|volume=12}}</ref><ref name="inchem"/>
== ഉത്പാദനം ==
ആഗോള എഥിലീൻ ഉത്പാദനം ഓരോ വർഷം കഴിയുന്തോറും വർധിച്ചുവരുന്നു.<ref name="cenews"/><ref>Nattrass, L and Higson, A (22 July 2010) [http://www.nnfcc.co.uk/publications/nnfcc-renewable-chemicals-factsheet-ethanol NNFCC Renewable Chemicals Factsheet: Ethanol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141129110045/http://www.nnfcc.co.uk/publications/nnfcc-renewable-chemicals-factsheet-ethanol |date=2014-11-29 }}. [[National Non-Food Crops Centre]]</ref><ref>{{Cite journal|last=True|first=Warren R.|journal=[[Oil & Gas Journal]]|year=2012|volume=110|issue=7|url=http://www.ogj.com/articles/print/vol-110/issue-07/special-report-ethylene-report/global-ethylene-capacity.html|title=Global ethylene capacity poised for major expansion|pages=90–95}}</ref><ref name="Ceresana">{{Cite web|url=http://www.ceresana.com/en/market-studies/chemicals/ethylene/|title=Market Study: Ethylene (2nd edition), Ceresana, November 2014|access-date=2015-02-03|publisher=ceresana.com|archive-date=2015-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150307115926/http://www.ceresana.com/en/market-studies/chemicals/ethylene/|url-status=dead}}</ref>
=== വ്യാവസായിക പ്രക്രിയ ===
പെട്രോകെമിക്കൽ വ്യവസായത്തിലെ നിരവധി രീതികളിലൂടെ എഥിലീൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഹൈഡ്രോകാർബണുകളും നീരാവിയും 750–950 ഡിഗ്രി സെന്റിഗ്രേഡ് വരെ ചൂടാക്കപ്പെടുന്ന സ്റ്റീം ക്രാക്കിംഗ് ആണ് ഒരു പ്രാഥമിക രീതി തത്ഫലമായുണ്ടാകുന്ന മിശ്രിതത്തിൽ നിന്ന് ആവർത്തിച്ചുള്ള [[സമ്മർദ്ദന ബലം|കംപ്രഷനും]] [[സ്വേദനം|വാറ്റിയെടുക്കലും]] വഴി എഥിലീൻ [[സ്വേദനം|വേർതിരിക്കപ്പെടുന്നു]]. <ref name="Keystone"/> നാഫ്ത, ഗ്യാസോയിൽ, പ്രൊഡിലീൻ, അരോമാറ്റിക്സ് (പൈറോളിസിസ് ഗ്യാസോലിൻ) എന്നിവയുടെ ഉപോൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് എഥിലീൻ നിർമ്മിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.icis.com/explore/resources/news/2007/11/05/9075778/ethylene-production-and-manufacturing-process|title=Ethylene Production and Manufacturing Process|access-date=2019-07-29|website=Icis}}</ref> മീഥെയ്ൻ ഓക്സിഡേറ്റീവ് കപ്ലിംഗ്, ഫിഷർ-ട്രോപ് സിന്തസിസ്, മെത്തനോൾ-ടു-ഒലെഫിൻസ് (എംടിഒ), കാറ്റലറ്റിക് ഡീഹൈഡ്രജനേഷൻ എന്നിവയാണ് എഥിലീൻ ഉൽപാദനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റ് സാങ്കേതികവിദ്യകൾ. <ref>{{Cite journal|title=New Trends in Olefin Production|doi=10.1016/J.ENG.2017.02.006|journal=Engineering|year=2017|volume=3|issue=2|pages=171–178}}</ref>
=== പരീക്ഷണശാലയിലെ നിർമ്മാണം ===
വ്യാവസായികമായി വലിയ മൂല്യമുണ്ടെങ്കിലും, ലബോറട്ടറിയിൽ എഥിലീൻ അപൂർവ്വമായി മാത്രം പരീക്ഷണശാലയിൽ സമന്വയിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite book|title=Encyclopedia of Reagents for Organic Synthesis|vauthors=Crimmins MT, Kim-Meade AS|publisher=Wiley|year=2001|isbn=0471936235|editor-last=Paquette, L.|location=New York|chapter=Ethylene|doi=10.1002/047084289X.re066}}</ref> [[സൾഫ്യൂരിക് അമ്ലം|സൾഫ്യൂറിക് ആസിഡ്]] ഉപയോഗിച്ചുള്ള [[എഥനോൾ]] നിർജ്ജലീകരണം വഴിയോ വാതകരൂപത്തിലായിരിക്കുമ്പോൾ [[അലൂമിനിയം ഓക്സൈഡ്|അലുമിനിയം ഓക്സൈഡ്]] ഉപയോഗിച്ചോ ഇത് ഉത്പാദിപ്പിക്കാം. <ref>{{Cite book|title=Practical Organic Chemistry (preparation 4)|last=Cohen|first=Julius B.|publisher=Macmillan|year=1930|name-list-format=vanc}}</ref>
== ചരിത്രം ==
ജോഹാൻ ജോക്കിം ബെച്ചർ ആണ് എഥിലീൻ കണ്ടെത്തിയത്. സൾഫ്യൂറിക് ആസിഡ് ഉപയോഗിച്ച് [[എഥനോൾ|എത്തനോൾ]] ചൂടാക്കിയായിരുന്നു നിർമ്മാണം.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=o7gtAAAAYAAJ|title=A treatise on chemistry|last=Roscoe|first=Henry Enfield|last2=Schorlemmer|first2=Carl|publisher=D. Appleton|year=1878|volume=1|page=611|ref=harv|name-list-format=vanc}}</ref> തന്റെ ''ഫിസിക്ക സബ്റ്റെറേനിയയിൽ (Physica Subterranea)'' (1669) അദ്ദേഹം ഈ വാതകത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചു. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=pEhCyILvi8cC|title=A History of Chemistry: From the Earliest Times Till the Present Day|last=Brown|first=James Campbell|date=July 2006|publisher=Kessinger|isbn=978-1-4286-3831-0|page=225|name-list-format=vanc}}</ref> ''പ്രകൃതിദത്ത തത്ത്വചിന്തയുടെ വിവിധ ശാഖകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട'' തന്റെ ''പരീക്ഷണങ്ങളിലും നിരീക്ഷണങ്ങളിലും'' [[ജോസഫ് പ്രീസ്റ്റ്ലി]] ഈ വാതകത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നു. <ref>Appendix, §VIII, pp. 474 ff., [https://archive.org/stream/experimentsobser00prie#page/474/mode/2up ''Experiments and observations relating to the various branches of natural philosophy: with a continuation of the observations on air''], Joseph Priestley, London: printed for J. Johnson, 1779, vol. 1.</ref> 1795 ൽ നാല് [[നെതർലന്റ്സ്|ഡച്ച്]] രസതന്ത്രജ്ഞരായ ജോഹാൻ റുഡോൾഫ് ഡീമാൻ, അഡ്രിയൻ പെയ്റ്റ്സ് വാൻ ട്രൂസ്റ്റ്വിക്ക്, ആന്തോണി ലോവറെൻബർഗ്, നിക്കോളാസ് ബോണ്ട് എന്നിവർ എഥിലീന്റെ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുകയും ഇത് [[ഹൈഡ്രജൻ]] വാതകത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണെന്നും അതിൽ കാർബണും ഹൈഡ്രജനും അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെന്നും കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. [[ക്ലോറിൻ|ക്ലോറിനുമായി]] എഥിലീൻ സംയോജിപ്പിക്കാമെന്നും ഈ സംഘം കണ്ടെത്തി. ഈ കണ്ടെത്തൽ എഥിലീന് ''olefiant gas'' (എണ്ണ ഉണ്ടാക്കുന്ന വാതകം) എന്ന പേര് നൽകി.
മിഡ്-19 ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, സഫിക്സ് ''-എനെ'' (ഒരു പുരാതന ഗ്രീക്ക് റൂട്ട് "മകൾ" അർത്ഥം സ്ത്രീ പേരുകൾ അവസാനം ചേർത്തു) വ്യാപകമായി തന്മാത്ര മാത്രമാകുന്നു ഒരു കുറച്ച് ഹൈഡ്രജൻ ആറ്റങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഒരു തന്മാത്ര അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ ഭാഗം കാണുക ഉപയോഗിച്ചു തിരുത്തപ്പെട്ടത്. അങ്ങനെ, ''എഥിലീൻ'' ( {{Chem|C|2|H|4}} <nowiki></br></nowiki> {{Chem|C|2|H|4}} <nowiki></br></nowiki> {{Chem|C|2|H|4}} ) " എഥൈലിന്റെ മകൾ" ( {{Chem|C|2|H|5}} <nowiki></br></nowiki> {{Chem|C|2|H|5}} <nowiki></br></nowiki> {{Chem|C|2|H|5}} ). 1852 ൽ തന്നെ എഥിലീൻ എന്ന പേര് ഈ അർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ ''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2018)">അവലംബം ആവശ്യമാണ്</span>]]'' ]</sup>
1
ചിക്കാഗോ സർവകലാശാലയിൽ ലഖാർഡ്, ക്രോക്കർ, കാർട്ടർ എന്നിവരുടെ പരീക്ഷണത്തെത്തുടർന്ന് <ref>{{Cite journal|date=1 December 1923|title=Ethylene as a gas anesthetic|journal=Current Researches in Anesthesia & Analgesia|volume=2|issue=6|pages=221–229|doi=10.1213/00000539-192312000-00004}}</ref> എഥിലീൻ ഒരു അനസ്തെറ്റിക് ആയി ഉപയോഗിച്ചു. <ref>{{Cite journal|title=Advantages of Ethylene-Oxygen as a General Anesthetic|journal=California and Western Medicine|volume=27|issue=2|pages=216–8|date=August 1927|pmid=18740435|pmc=1655579|doi=}}</ref> <ref name="UllmannEthylene"/> ക്ലോറോഫോം ഘട്ടംഘട്ടമായി നീക്കം ചെയ്യുമ്പോഴും 1940 കളിൽ ഇത് ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ, അതിൻറെ ദുർഗന്ധവും സ്ഫോടനാത്മക സ്വഭാവവും ഇന്ന് അതിന്റെ ഈ ഉപയോഗത്തെ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു. <ref>{{Cite journal|title=Inhaled anesthetics: an historical overview|journal=Best Practice & Research. Clinical Anaesthesiology|volume=19|issue=3|pages=323–30|date=September 2005|pmid=16013684|doi=10.1016/j.bpa.2005.02.001}}</ref>
=== സുരക്ഷ ===
എല്ലാ ഹൈഡ്രോകാർബണുകളെയും പോലെ, എഥിലീൻ ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്നതും ജ്വലിക്കുന്നതുമാണ്. മനുഷ്യരിൽ ക്യാൻസറിന് കാരണമാകുമെന്നതിന് നിലവിൽ തെളിവുകളില്ലാത്തതിനാൽ, ഇത് ഒരു ഐഎആർസി ക്ലാസ് 3 കാർസിനോജൻ ആയി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://www.inchem.org/documents/iarc/vol60/m60-01.html|title=Ethylene (IARC Summary & Evaluation, Volume 60, 1994)|access-date=2019-01-13|website=www.inchem.org}}</ref>
*
== അവലംബം ==
{{Reflist|35em}}
[[വർഗ്ഗം:വ്യാവസായിക വാതകങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ആൽക്കീനുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:All articles with unsourced statements]]
gawbxa6ljag3fwkbb3ex9tts23uoxa6
കാതറീന അഹ്ഗ്രെൻ
0
535327
4631305
3971080
2026-06-19T07:34:50Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631305
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Catharina Ahlgren}}
{{Infobox person
|name = കാതറീന അഹ്ഗ്രെൻ
|image =
|caption =
|birth_date = 1734
|birth_place = സ്വീഡൻ
|death_date = 1800
|death_place =
|other_names = കാതറീന ബാർക്ക്, കാതറിന എക്കർമാൻ
|known_for = ഫെമിനിസ്റ്റും എഴുത്തുകാരിയും
|occupation = എഴുത്തുകാരി, കവിയിത്രി, പരിഭാഷക, managing [[Editing|editor]], പത്രപ്രവർത്തക.
|nationality = സ്വീഡൻ
}}
ഒരു [[സ്വീഡിഷ്]] പ്രോട്ടോ ഫെമിനിസ്റ്റ് കവിയിത്രിയും പ്രസാധകയുമായിരുന്നു '''കാതറിന അഹ്ഗ്രെൻ''' (ജീവിതകാലം: 1734 - സി. 1800). [[സ്വീഡൻ|സ്വീഡനിലെ]] ആദ്യത്തെ തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന വനിതാ പത്രപ്രവർത്തകരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ.
1772 നും 1783 നും ഇടയിൽ [[സ്റ്റോക്ക്ഹോം|സ്റ്റോക്ക്ഹോമിലും]] [[ഫിൻലാന്റ്|ഫിൻലാൻഡിലുമുള്ള]] നിരവധി വനിതാ ആനുകാലികങ്ങളുടെ പ്രസാധകയും ചീഫ് എഡിറ്ററുമായിരുന്നു അവർ. ഫിൻലാൻഡിലെ ആദ്യത്തെ ആനുകാലികത്തിന്റെ (അതുപോലെ തന്നെ ഒരു സ്ത്രീ എഴുതിയ ആദ്യത്തേത്) Om konsten att rätt behaga (1782) പ്രസാധകയുമായിരുന്നു അവർ.<ref name=Zilliacus-Tikkanen>Henrika Zilliacus-Tikkanen: När könet började skriva – Kvinnor i finländsk press 1771–1900 (English: When gender started to write - women in Finnish media 1771-1900)</ref> ഹെഡ്വിഗ് ചാർലോട്ട നോർഡൻഫ്ലിച്റ്റുമായുള്ള കത്തിടപാടുകൾക്ക് അവർ പ്രശസ്തയാണ്.<ref name=Forsstrand>Carl Forsstrand {{in lang|sv}}: Sophie Hagman och hennes samtida. Några anteckningar från det gustavianska Stockholm. (English: Sophie Hagman and her contemporaries. Notes from Stockholm during the Gustavian age") Second edition. Wahlström & Widstrand, Stockholm (1911)</ref> 1750 കളിലെയും 1770 കളിലെയും സ്വീഡിഷ് "സ്ത്രീ സാഹിത്യ ലോകത്തെ" ഒരു പ്രമുഖ വ്യക്തിയായിരുന്നു അൾഗ്രെൻ. <ref name=Forsstrand/>
== ജീവിതരേഖ ==
ഓസ്റ്റെർഗറ്റ്ലാൻഡിന്റെ ഗവർണറായിരുന്ന ആൻഡേഴ്സ് അൾഗ്രെന്റെയും ലോറൻഷ്യ ജൂലിയാന ലിയുൻഗെൻഫെൽഡിന്റെയും മകളായിരുന്നു കാതറിന അഹ്ഗ്രെൻ. അവരുടെ സഹോദരിയിലൂടെ, കുങ്ലിഗ ബിബ്ലിയോടെക്കറ്റിന്റെ ചാൻസലർ ആയ ജോഹാൻ ഗുസ്താഫ് ഹാൽഡീന്റെ സഹോദരി ആയിരുന്നു.<ref name=Forsstrand/>
വി. ആർൺബെർഗ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഒരു ഘട്ടത്തിൽ അവർ [[Louisa Ulrika of Prussia|ലൂയിസ അൾറിക]] രാജ്ഞിയുടെ കൊട്ടാരത്തിൽ ഒരു ചേംബർ ലേഡി ആയിരുന്നു. എന്നാൽ ഗൂഢാലോചന കാരണം അവരുടെ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടു.<ref name=Forsstrand/>
==അവലംബം==
{{reflist}}
==മറ്റ് ഉറവിടങ്ങൾ==
* Bohman, Nils (red.), Svenska män och kvinnor: biografisk uppslagsbok. 2, C-F, Bonnier, Stockholm, 1944
* Stålmarck, Torkel, Hedvig Charlotta Nordenflycht: ett porträtt, Norstedt, Stockholm, 1997
* [http://www.helsinki.fi/uh/3-2006/juttu1.shtml]
* [http://www.ep.liu.se/ecp/015/021/ecp015021.pdf]
* [http://kvinnorsbrev.litt.lu.se/document_php__id_29.html ”Ett brev betyder så mycket” – några samtida perspektiv på historiska brev]
* [http://runeberg.org/sqvinnor/0266.html Anteckningar om svenska qvinnor]
* Björkman, Margareta: ''Catharina Ahlgren : ett skrivande fruntimmer i 1700-talets Sverige'' (Catharina Ahlgren: a writing woman in 18th-century Sweden) Stockholm Atlantis (2006)
==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
* {{SKBL}}
== പുറംകണ്ണികൾ ==
* [https://web.archive.org/web/20120209043956/http://www.hum.uit.no/dok/ntbf/nr15.htm Paragraph at archive.is]
* [http://neww.huygens.knaw.nl/authors/show/519 Profile at WomenWriters]
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:1734-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1800-ൽ മരിച്ചവർ]]
96l3nagaw3f2zy33e1zx6vn67dvily8
ഐഡ ബി വെൽസ്
0
536489
4631235
4617619
2026-06-19T01:28:47Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631235
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ida B. Wells}}
{{Infobox person
| name = ഐഡ ബി വെൽസ്
| image = Mary Garrity - Ida B. Wells-Barnett - Google Art Project - restoration crop.jpg
| image_upright = .91
| caption = Wells, {{circa|1893}}
| birth_name = ഐഡ ബെൽ വെൽസ്
| birth_date = {{Birth date|1862|7|16}}
| birth_place =[[ഹോളി സ്പ്രിംഗ്സ്, മിസിസിപ്പി]], യു.എസ്.
| death_date = {{Death date and age|1931|3|25|1862|7|16}}
| death_place = [[ചിക്കാഗോ]], [[ഇല്ലിനോയിസ്]], യു.എസ്.
| nationality = American
| other_names = ഐഡ ബി. വെൽസ്-ബാർനെറ്റ്<br />Iola (pen name)
| education = [[Rust College|റസ്റ്റ് കോളേജ്]]<br />[[Fisk University|ഫിസ്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ]]
| occupation = [[Civil rights]] and [[women's rights]] activist, journalist and newspaper editor, teacher
| spouse = {{marriage|[[Ferdinand Lee Barnett (Chicago)|ഫെർഡിനാന്റ് L. ബാർനെറ്റ്]]|1895|1931|end=her death}}
| children = 6, incl. [[Alfreda Duster|ആൽഫ്രെഡ ഡസ്റ്റർ]]
| parents = ജെയിംസ് വെൽസും എലിസബത്ത് ബെൽ വാറന്റണും
| party = [[History of the Republican Party (United States)#Gilded Age: 1877–1890|Republican]];<br> Independent.
| burial_place = [[Oak Woods Cemetery|ഓക്ക് വുഡ്സ് സെമിത്തേരി]]
}}
അമേരിക്കൻ അന്വേഷണാത്മക [[പത്രപ്രവർത്തകർ|പത്രപ്രവർത്തകയും]] [[അധ്യാപകൻ|അധ്യാപികയും]] പൗരാവകാശ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ ആദ്യകാല നേതാവുമായിരുന്നു '''ഐഡാ ബെൽ വെൽസ്-ബാർനെറ്റ്''' (ജീവിതകാലം, ജൂലൈ 16, 1862 - മാർച്ച് 25, 1931). നാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഫോർ ദി അഡ്വാൻസ്മെന്റ് ഓഫ് കളർഡ് പീപ്പിൾ (എൻഎഎസിപി) സ്ഥാപകരിലൊരാളായിരുന്നു അവർ.{{sfn|Giddings, ''Encyclopedia''|2013|}} മുൻവിധികളെയും അക്രമങ്ങളെയും നേരിടാൻ സമർപ്പിച്ച ജീവിതകാലത്തും ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ സമത്വത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിലും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകളുമായും വെൽസ് [[അമേരിക്ക]]യിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തയായ കറുത്ത സ്ത്രീയായി അവർ മാറി.{{sfn|Dickerson||p=}}
[[മിസിസിപ്പി|മിസിസിപ്പിയിലെ]] [[ഹോളി സ്പ്രിംഗ്സ്|ഹോളി സ്പ്രിംഗ്സിൽ]] അടിമത്തത്തിൽ ജനിച്ച വെൽസിനെ [[അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം|അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധകാലത്ത്]] വിമോചന പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ മോചിപ്പിച്ചു. പതിനാറാമത്തെ വയസ്സിൽ 1878 ലെ [[മഞ്ഞപ്പനി]] പകർച്ചവ്യാധിയിൽ മാതാപിതാക്കളെയും ശിശുവായ സഹോദരനെയും നഷ്ടപ്പെട്ടു. അവൾ ജോലിക്ക് പോയി മുത്തശ്ശിയുടെ സഹായത്തോടെ കുടുംബത്തിലെ മറ്റുള്ളവരെ ഒരുമിച്ചു നിർത്തി. പിന്നീട്, തന്റെ ചില സഹോദരങ്ങളോടൊപ്പം ടെന്നസിയിലെ മെംഫിസിലേക്ക് താമസം മാറിയപ്പോൾ അധ്യാപികയെന്ന നിലയിൽ മികച്ച വേതനം ലഭിച്ചു. താമസിയാതെ വെൽസ് മെംഫിസ് ഫ്രീ സ്പീച്ച് ആന്റ് ഹെഡ്ലൈറ്റ് പത്രത്തിന് സഹ-ഉടമസ്ഥാവകാശം നേടി. അവരുടെ റിപ്പോർട്ടിംഗ് വംശീയ വേർതിരിക്കലിന്റെയും അസമത്വത്തിന്റെയും സംഭവങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
1890 കളിൽ, വെൽസ് അമേരിക്കയിലെ ലിഞ്ചിംഗ് സംഭവം ലേഖനങ്ങളിലും സതേൺ ഹൊറേഴ്സ്: ലിഞ്ച് ലോ ഇൻ ആൾ ഇറ്റ്സ് ഫേസെസ് എന്ന ലഘുലേഖയിലൂടെയും അതിന്റെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കറുത്ത കുറ്റവാളികൾക്ക് മാത്രമായി ലിഞ്ചിംഗ് നീക്കിവെച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന വെള്ളക്കാരുടെ പതിവ് അവകാശവാദങ്ങളെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചു. സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ മത്സരം സൃഷ്ടിച്ച ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കക്കാരെ ഭയപ്പെടുത്തുകയും അടിച്ചമർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന തെക്കൻ വെള്ളക്കാരുടെ നിഷ്ഠൂര നടപടിയായാണ് വെൽസ് ലിഞ്ചിംഗ് തുറന്നുകാട്ടിയത്. തുടർന്നുള്ള അധികാരം നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭീഷണി വെള്ളക്കാർക്കുണ്ടായി. ബ്ലാക്ക് ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള പത്രങ്ങളിൽ ദേശീയതലത്തിൽ അന്വേഷണാത്മക റിപ്പോർട്ടിംഗ് നടത്തിയതിനാൽ ഒരു വെളുത്ത ജനക്കൂട്ടം അവരുടെ പത്ര ഓഫീസും പ്രസ്സുകളും നശിപ്പിച്ചു.
അവരുടെ കൃതികളിൽ ആൾക്കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങളുടെ വിപുലമായ ഡോക്യുമെന്റേഷൻ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും-അങ്ങനെ ചെയ്ത ആദ്യ വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു. കറുത്ത ബലാത്സംഗത്തെ ന്യായീകരിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പ്രബലമായ ജ്വലന പ്രചരണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള തത്സമയ റിപ്പോർട്ടിംഗിലൂടെ അവരുടെ കൃതികൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്.<ref>[http://www.southernhollows.com/idabwells.html/ <i>Ida b. Wells' American Lynching Chronicles</i>]</ref>
വെൽസ് ഒരു കറുത്ത സ്ത്രീ ആക്ടിവിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ തന്റെ വിശ്വാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് തുറന്നുപറയുകയും പതിവായി പൊതുജനങ്ങളുടെ വിയോജിപ്പ് ചിലപ്പോൾ പൗരാവകാശ പ്രസ്ഥാനത്തിലെയും സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശ പ്രസ്ഥാനത്തിലെയും മറ്റ് നേതാക്കളിൽ നിന്ന് ഉൾപ്പെടെ നേരിടുകയും ചെയ്തു. സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളിലും സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശ പ്രസ്ഥാനത്തിലും അവർ സജീവമായിരുന്നു. ശ്രദ്ധേയമായ നിരവധി വനിതാ സംഘടനകൾ സ്ഥാപിച്ചു. പ്രഗത്ഭനും ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നതുമായ ഒരു പ്രഭാഷകയായ വെൽസ് പ്രഭാഷണ പര്യടനങ്ങളിൽ ദേശീയമായും അന്തർദേശീയമായും സഞ്ചരിച്ചു.{{sfn|Wells Papers, Univ. Chicago|<!--year-->|p=}}
2020-ൽ, വെൽസിനെ മരണാനന്തരം ഒരു പുലിറ്റ്സർ പ്രൈസ് പ്രത്യേക അവലംബം നൽകി ആദരിച്ചു "[f]അല്ലെങ്കിൽ ആൾക്കൂട്ടക്കൊലയുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കക്കാർക്കെതിരായ ഭയാനകവും ക്രൂരവുമായ അക്രമങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ മികച്ചതും ധീരവുമായ റിപ്പോർട്ടിംഗിന്."{{sfn|Pulitzer|2020|}}
== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
[[File:Ida B. Wells-Barnette Brith Home (Holly Springs, MS).jpg|thumb|right|ബോളിംഗ്-ഗേറ്റ്വുഡ് ഹൗസ്, വെൽസ് കുടുംബം അടിമത്തത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലവും ഐഡ ജനിച്ച സ്ഥലവും]]
1862 ജൂലൈ 16 ന് മിസിസിപ്പിയിലെ ഹോളി സ്പ്രിംഗ്സിനടുത്തുള്ള ബോളിംഗ് ഫാമിലാണ് ഐഡ ബെൽ വെൽസ് ജനിച്ചത്. ജെയിംസ് മാഡിസൺ വെൽസിന്റെയും (1840-1878) എലിസബത്ത് "ലിസി"യുടെയും (വാറന്റൺ) മൂത്ത കുട്ടിയായിരുന്നു അവർ. ജെയിംസ് വെൽസിന്റെ പിതാവ് പെഗ്ഗി എന്ന അടിമയായ കറുത്ത സ്ത്രീയെ ഗർഭം ധരിച്ച ഒരു വെള്ളക്കാരനായിരുന്നു. മരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, ജെയിംസിന്റെ പിതാവ് 18 വയസ്സുള്ള അവനെ ഒരു മരപ്പണിക്കാരന്റെ അപ്രന്റീസായി ഹോളി സ്പ്രിംഗ്സിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. മരപ്പണി നൈപുണ്യങ്ങൾ പഠിച്ചപ്പോൾ,{{sfn|McMurry|p=}} ഹോളി സ്പ്രിംഗ്സിൽ കൂലിപ്പണി ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. അടിമയായ ലിസിയുടെ അനുഭവം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. വിർജീനിയയിലെ ഒരു തോട്ടത്തിൽ ജനിച്ച 10 കുട്ടികളിൽ ഒരാളായ ലിസി അവളുടെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നും സഹോദരങ്ങളിൽ നിന്നും വിറ്റഴിക്കപ്പെടുകയും ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന് അവളുടെ കുടുംബത്തെ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ വിജയിച്ചില്ല.{{sfn|McMurry|p=}}വിമോചന പ്രഖ്യാപനം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, വെൽസിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ഒരു വാസ്തുശില്പിയായ സ്പിയേഴ്സ് ബോളിംഗിന്റെ അടിമകളായിരുന്നു. കുടുംബം ഇപ്പോൾ ബോളിംഗ്-ഗേറ്റ്വുഡ് ഹൗസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന കെട്ടിടത്തിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. അത് ഐഡ ബി വെൽസ്-ബാർനെറ്റ് മ്യൂസിയമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.{{sfn|Matthews, Dasha||p=}}
== കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist|22em}}
== അവലംബം ==
'''Books, journals, magazines, academic papers, online blogs'''
{{refbegin|30em|indent=yes}}
<!--A-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Allen-Littlefield}} |last1=Allen, James E. (born 1954); Littlefield John Spencer (born 1961) (editors and compilers) |last2=forward by [[Congressman John Lewis]] |last3=contributors: [[Hilton Als]] and [[Leon F. Litwack]] |date=2011 |orig-year=1994 |title=Without Sanctuary: Photographs and Postcards of Lynching in America |location=[[Santa Fe, New Mexico|Sante Fe]] |publisher=Twin Palms Publisher }}
<ol type="1" start="1">
Print:
<ol type="a" start="1">
<li> Book (1st ed.) (July 31, 1999); {{OCLC|936079991}}</li>
<li> Book (10th ed.) (February 1, 2000): {{OCLC|994750311|751138477}}; {{ISBN|0-944092-69-1}}; {{ISBN|978-0-944092-69-9}}</li>
<li> Book (11th ed.) (2011): {{OCLC|1075938297}}</ol>
Exhibitions, film, digital:
<ol type="a" start="4">
<li> Roth Horowitz Gallery, 160A East 70th Street, [[Manhattan]] (January 14, 2000 – February 12, 2000); Andrew Roth and Glenn Horowitz, gallery co-owners, ''Witness: Photographs of Lynchings from the Collection of James Allen and John Littlefield,'' organized by Andrew Roth</li>
<li> [[New York Historical Society]] (March 14, 2000 – October 1, 2000); {{OCLC|809988821}}, ''Without Sanctuary: Lynching Photography in America,'' curated by James Allen and Julia Hotton
<li> [[Andy Warhol Museum]] (September 22, 2001 – February 21, 2002), ''The Without Sanctuary Project,'' curated by James Allen; co-directed by Jessica Arcand and Margery King</li>
<li> [[Martin Luther King Jr. National Historical Park]] (May 1, 2002 – December 31, 2002), ''Without Sanctuary: Lynching Photography in America;'' {{OCLC|782970109}}, curated by Joseph F. Jordan, PhD ''(né'' Joseph Ferdinand Jordan, Jr.; born 1951); Douglas H. Quin, PhD (born 1956) exhibition designer; [[National Park Service]] MLK site team: Frank Catroppa, Saudia Muwwakkil, and Melissa English-Rias
<li> The 2002 short film, ''Without Sanctuary,'' directed by Matt Dibble ''(né'' Matthew Phillips Dibble; born 1959) and produced by Joseph F. Jordan, PhD ''(né'' Joseph Ferdinand Jordan, Jr.; born 1951), accompanied the 2002–2003 exhibition by the same name, ''Without Sanctuary,'' at the [[Martin Luther King Jr. National Historical Park]] (co-sponsored by [[Emory University]])
<li> Digital format (2008): {{OCLC|1179211921|439904269}} (Overview, Movie, Photos, Forum)</li>
<li> {{URL|https://withoutsanctuary.org/|Official website}}; part of collection at the [[Emory University Libraries#Robert W. Woodruff Library|Robert W. Woodruff Library]] at [[Emory University]]</ol></ol>
* {{cite news |ref={{SfnRef|''Alpha Suffrage Record,''|1914|p=1}} |last1=Alpha Suffrage Record, The |date=March 18, 1914 |title=The Alpha Suffrage Club |url=http://livinghistoryofillinois.com/pdf_files/The%20Alpha%20Suffrage%20Record,%20Volume%201,%20Number%201,%20March%2018,%201914.pdf |type=inagural newsletter |language=en-US |volume=1 |issue=1 |location=[[Chicago]] |publisher=[[Alpha Suffrage Club]] |access-date=October 26, 2020<!--by Howcheng--> |via=Living History of Illinois and Chicago, Neil Gale, Curator |author1-link=Alpha_Suffrage_Club#Alpha_Suffrage_Record }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Asante||p=}} |last1=Asante |first1=Molefi Kete |author-link1=Molefi Kete Asante |date=2002 |chapter=Ida B. Wells-Barnett |title=100 Greatest African Americans: A Biographical Encyclopedia |chapter-url=https://books.google.com/books?id=HwuGTSnc2CsC&pg=PA309 |location=[[Amherst, New York]] |publisher=[[Prometheus Books]] |pages=110, 309–311 |isbn=1-57392-963-8 |lccn=2002018993 |oclc=1018143510 |postscript=.{{space|1}}''Article: [[100 Greatest African Americans: A Biographical Encyclopedia]]'' }}
<!--B-->
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Baker||p=}} |last1=Baker |first1=Lee D. |author-link1=Lee D. Baker |date=February 2012 |title=Ida B. Wells-Barnett: Fighting and Writing for Justice |url=https://photos.state.gov/libraries/amgov/30145/publications-english/Black_Women_Leaders_eJ.pdf |access-date=March 1, 2015 |journal=eJournal USA |publisher=[[U.S. Department of State]] |volume=16 |issue=6 |pages=6–8 |issn=1949-7644 |oclc=700047682 |archive-date=2021-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210517120331/https://photos.state.gov/libraries/amgov/30145/publications-english/Black_Women_Leaders_eJ.pdf |url-status=dead }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Bay||p=}} |last1=Bay |first1=Mia |author-link1=Mia Bay |year=2009 |title=To Tell the Truth Freely: The Life of Ida B. Wells |url=https://books.google.com/books?id=sqf-y9pcfsEC&pg=PP1 |publisher=[[Hill & Wang]] |isbn=978-0-8090-1646-4 |oclc=1032224630 |access-date=September 15, 2011 }}
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Berenson||p=}} |last1=Berenson |first1=Tessa C. |date=July 16, 2015 |title=Today's Google Doodle Celebrates Journalist Ida B. Wells' Birthday |url=https://time.com/3960699/google-doodle-ida-b-wells/ |access-date=January 14, 2019<!--by Proscribe--> |journal=[[Time (magazine)|Time.com]] |type=online |issn=0040-781X |archive-date=2018-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181227143049/http://time.com/3960699/google-doodle-ida-b-wells/ |url-status=dead }}
* {{cite web|ref={{SfnRef|Biography||p=}}|url=https://www.biography.com/activist/ida-b-wells|title=Ida B. Wells|author=Biography.com Editors|date=January 16, 2020|access-date=November 7, 2020}}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Black, Patti Carr ||p=}} |url=http://www.mshistorynow.mdah.ms.gov/articles/49/ida-b-wells-a-courageous-voice-for-civil-rights |title=Ida B. Wells: A Courageous Voice for Civil Rights |last=Black |first=Patti Carr |author-link=Patti Carr Black |date=February 2001 |website=[[Mississippi History Now]] |publisher=[[Mississippi Historical Society]] |language=en |type=online publication |access-date=February 13, 2019 }}
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Boissoneault||p=}} |last1=Boissoneault |first1=Lorraine |date=January 21, 2017 |title=The Original Women's March on Washington and the Suffragists Who Paved the Way |url=https://www.smithsonianmag.com/history/original-womens-march-washington-and-suffragists-who-paved-way-180961869/ |access-date=November 20, 2017 |journal=[[Smithsonian (magazine)|Smithsonian]] |type=online |issn=0037-7333 }}
* {{cite magazine |ref={{SfnRef|Brody||p=}} |last1=Brody |first1=Richard |author-link1=Richard Brody |date=July 27, 2020 |title=What to Stream – ''Ida B. Wells: A Passion for Justice'' |url=https://www.newyorker.com/goings-on-about-town/movies/ida-b-wells-a-passion-for-justice |access-date=November 12, 2020 |department=Goings on About Town: Movies |magazine=[[The New Yorker]] |language=en-US |volume=96 |issue=21 |page=8 }}{{space|1}}{{OCLC|877711126|show=all}}. {{ISSN|0028-792X}}.
* {{cite book |ref={{SfnRef|Busby||p=150}} |date=1992 |chapter=Ida B. Wells (Barnett) |chapter-url=https://archive.org/details/daughtersofafric00busb/page/150/mode/2up |editor1-last=Busby |editor1-first=Margaret |editor1-link=Margaret Busby |title=Daughters of Africa |url=https://archive.org/details/daughtersofafric00busb/mode/2up |url-access=registration |publisher=[[Jonathan Cape]] / [[Ballentine Books]] |page=150 |isbn=0-345-38268-4 |lccn=93-90470 |oclc=925350164 |access-date=November 1, 2020 |via=[[Internet Archive]] |postscript=.{{space|1}}''Article: [[Daughters of Africa]]'' }}.
<!--C-->
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Cardon||p=}} |last1=Cardon |first1=Dustin |date=February 27, 2018 |title=Ida B. Wells |url=http://www.jacksonfreepress.com/news/2018/feb/27/ida-b-wells/ |access-date=February 14, 2019 |journal=[[Jackson Free Press]] |type=blog |location=[[Jackson, Mississippi]] |postscript=.{{space|1}}Note: the article is not in the print edition ([https://issuu.com/jacksonfreepress back issues] at [[ISSUU]]). }}
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Cairnes||p=343}} |last1=Cairnes |first1=John Elliott (professor) |author-link1=John Elliott Cairnes |date=August 1865 |title=The Negro Suffrage |url=https://books.google.com/books?id=mmoJAAAAQAAJ&pg=PA343 |journal=[[Macmillan's Magazine]] |volume=12 |issue=68 |pages=334–343 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|CCWH Student Fellowship||p=}} |url=https://theccwh.org/ccwh-awards/wells-graduate-student-fellowship/ |title=Ida B. Wells Graduate Student Fellowship |last=CCWH Student Fellowship |publisher=Coordinating Council for Women in History |location=[[Columbia, Maryland]] |language=en |access-date=February 22, 2017 |postscript=.{{space|1}}(awarded annually since 1999) }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|''Chesapeake, O. & S. R. Co. v. Wells,''|1887|p=5}} |last1=''Chesapeake, Ohio & Southwestern Railroad Company v. Ida B. Wells.'' [[Supreme Court of Tennessee]]; April Term, 1887 |title=Southwestern Reporter |url=https://archive.org/details/southwesternrep07unkngoog/page/n24/mode/2up |series=(Vol. 4. May 16, 1887 – August 1, 1887) |location=[[Saint Paul, Minnesota|St. Paul]] |publisher=[[West Publishing Company]] |page=5 |access-date=May 12, 2012 |via=[[Internet Archive]] |quote={{nowrap| ... }} her persistence was not in good faith {{nowrap| ... }} }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Chicago Literary Hall of Fame||p=}} |url=https://chicagoliteraryhof.org/inductees/profile/ida-b.-wells/ |title=Ida B. Wells |date=November 15, 2011 |website=chicagoliteraryhof.org |publisher=Chicago Literary Hall of Fame |language=en |access-date=October 17, 2017 |postscript=.{{space|1}}(inducted during the Second Annual Ceremony at the [[Harold Washington Library]] November 15, 2011; the article includes a video.) }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Cruickshank||p=}} |url=https://www.google.com/doodles/ida-b-wells-153rd-birthday |title=Ida B. Wells' 153rd Birthday |last=Cruickshank |first=Matt (doodler) |date=July 16, 2015 |website=[[Google Doodle]] |access-date=January 14, 2019<!--by Proscribe--> |postscript=.{{space|1}}[https://www.google.com/doodles#archive Google Doodles Archive]. }}
* {{citation |ref={{SfnRef|Curry||=p}}journal |last1=Curry |first1=Tommy J. |author-link1=Tommy Curry (professor) |date=Fall 2012 |title=The Fortune of Wells: Ida B. Wells-Barnett's Use of T. Thomas Fortune's Philosophy of Social Agitation as a Prolegomenon to Militant Civil Rights Activism |journal=Transactions |publisher=[[Charles Sanders Peirce|Charles Sanders Peirce Society]] |volume=48 |issue=4 |pages=456–482 |lccn=0009-1774 |oclc=844279727 |doi=10.2979/trancharpeirsoc.48.4.456|s2cid=145734549 }}
<!--D-->
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Danielle||p=}} |last1=Danielle |first1=Britni |date=March 8, 2018 |title=''The New York Times'' Is Finally Giving Ida B. Wells Her Due |url=https://www.essence.com/news/ida-b-wells-new-york-times/ |access-date=March 31, 2019 |journal=[[Essence (magazine)|Essence]] }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|DeCosta-Willis|p=}} |last1=DeCosta-Willis |first1=Miriam |date=March 1, 2018 |orig-year=October 8, 2017 |chapter=Ida B. Wells-Barnett |chapter-url=https://tennesseeencyclopedia.net/entries/ida-b-wells-barnett/ |title=[[Tennessee Encyclopedia]] |type=online |publisher=[[Tennessee Historical Society]] |access-date=February 13, 2019 }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Doenecke||p=358–359}} |last1=Doenecke |first1=Justus Drew, PhD |author-link1=Justus Drew Doenecke |date=2002 |chapter=Wells-Barnett, Ida (1862–1931) |chapter-url=https://archive.org/details/womeninworldhist16comm/page/352/mode/2up |chapter-url-access=registration |editor1-last=Commire |editor1-first=Anne (1939–2012) |editor1-link=Anne Commire |editor2-last=Klezmer |editor2-first=Deborah |editor3-last=Morgan |editor3-first=Barbara |title=[[Women in World History|Women in World History: A Biographical Encyclopedia]] |volume=Vol. 16 (Vict–X) |publisher=Yorkin Publications ([[The Gale Group]]) |pages=352–360 |isbn=0-7876-4075-1 |lccn=99-24692 |oclc=593847777 |access-date=November 7, 2020 |via=[[Internet Archive]] |postscript=.{{space|1}}(also accessible online: [https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/wells-barnett-ida-1862-1931 "Wells-Barnett, Ida"] via [[encyclopedia.com]]. Retrieved November 7, 2020) }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Douglass, Frederick|1892|p=25}} |last1=Douglass |first1=Frederick |author-link1=Frederick Douglass |date=2002 |chapter=Letter from Frederick Douglass to Ida B. Wells; October 25, 1892 |editor1-last=Gabbidon |editor1-first=Shaun L., PhD |editor1-link=Shaun L. Gabbidon |editor2-last=Greene |editor2-first=Helen Taylor, PhD |editor3-last=Young |editor3-first=Vernetta Diane, PhD |title=African American Classics in Criminology and Criminal Justice |chapter-url=https://books.google.com/books?id=zvcwLjy8C1sC&q=There%20has%20been%20no%20word%20equal%20to%20it%20in%20convincing%20power%2C%20I%20have%20spoken%2C%20but%20my%20word%20is%20feeble%20in%20comparison&pg=PA25 |language=en |publisher=[[SAGE Publishing|Sage Publications]] |page=25 |isbn=978-0-7619-2433-3 |oclc=5559711186 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Duster, Alfreda |<!--year-->|p=}} |people=Duster, Alfreda ''(née'' Alfreda Marguerita Barnett; 1904–1983) (radio guest); [[Studs Terkel|Terkel, Studs]] (radio host) |date=September 3, 1971 |title=Alfreda Wells discusses her mother, Ida B. Wells-Barnett and her book 'Crusade for Justice' |medium=radio transcript |language=en |url=https://studsterkel.wfmt.com/programs/alfreda-wells-discusses-her-mother-ida-b-wells-barnett-and-her-book-crusade-justice-0 |format=verbal transcript and sound recording |location=[[Chicago]] |publisher=Studs Terkel Radio Archive at [[WFMT]] }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Du Bois|1940|p=224}} |last1=Du Bois |first1=William Edward Burghardt (1868–1963) |author-link1=W. E. B. Du Bois |date=1970 |orig-year=1940 |title=Dusk of Dawn; An Essay Toward an Autobiography of a Race Concept |url=https://archive.org/details/duskofdawnessayt00dubo/page/224/mode/2up |url-access=registration |location=[[New York City|New York]] |publisher=[[Schocken Books]] (1970); [[Harcourt, Brace & Company]] (1940) |isbn=9783847201823 |lccn=65-14825 |oclc=552187560 |access-date=October 28, 2020 |via=[[Internet Archive]] }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Duster, Michelle||p=13}} |last1=Duster |first1=Michelle Lynn (compiler and author) |year=2010 |title=Ida From Abroad: The Timeless Writings of Ida B. Wells From England in 1894 |type=self published |location=[[Chicago]] |publisher=Benjamin Williams Publishing, LLC (currently [[South Holland, Illinois]]: BW Publishing) |isbn=978-0-9802-3989-8 |oclc=608235660 |postscript={{space|1}}Note: Michelle Lynn Duster (born 1963) is a great-granddaughter of Ida B. Wells-Barnett by way of her paternal grandmother, [[Alfreda Duster]]; she is a nephew of academician [[Troy Duster]], PhD.}}
<!--E-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Elliott||p=242}} |last1=Elliott |first1=Mark Emory, PhD (born 1969) |year=2006 |title=Color-Blind Justice: Albion Tourgée and the Quest for Racial Equality from the Civil War to <u>Plessey v. Ferguson</u> |url=https://books.google.com/books?id=BUq3uhZiG68C |location=[[New York City|New York]] |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-1953-7021-8 |lccn=2006011311 |postscript=.{{Space|1}}''[[Albion Tourgée|Related articles: Albion Mourgée]]'' and ''[[Plessey v. Ferguson]].'' [[OCLC]] [http://www.worldcat.org/oclc/263294236/editions all editions.] }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Enright|<!--year-->|p=}} |url=https://blog.bham.ac.uk/legalherstory/2018/03/08/ida-b-wells-and-the-birmingham-connection-anti-lynching-activism-in-the-united-kingdom/#_ftn11 |title=Gender and Legal History in Birmingham and the West Midlands – Ida B. Wells and the Birmingham Connection |last=Enright |first=Mairead |date=March 8, 2018 |type=Enright's blog at the [[University of Birmingham]] |access-date=February 14, 2019<!--by Proscribe--> }}
<!--F-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Flexner & Fitzpatrick||p=318}} |last1=Flexner |first1=Eleanor (1908–1995) |author-link1=Eleanor Flexner |last2=Fitzpatrick |first2=Ellen Frances |year=2000 |orig-year=1959, 1975, 1996 |title=Century of Struggle: The Woman's Rights Movement in the United States |url=https://archive.org/details/century_fle_1996_00_7206/page/318/mode/2up |edition=enlarged |location=[[Cambridge, Massachusetts]] & [[London]] |publisher=[[Belknap Press]] of [[Harvard University Press]] |isbn=978-0-6741-0653-6 |lccn=96-5651 |oclc=634643994 |via=[[Internet Archive]] }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Fradin & Fradin|<!--year-->|p=21}} |last1=Fradin |first1=Dennis B. |last2=Fradin |first2=Judith Bloom |year=2000 |title=Ida B. Wells: Mother of the Civil Rights Movement |url=https://archive.org/details/idabwellsmothero00frad |publisher=[[Houghton Mifflin Harcourt]] |page=[https://archive.org/details/idabwellsmothero00frad/page/21 21] |isbn=0-395-89898-6 |oclc=64586878 }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Franklin|<!--year-->|p=61}} |last1=Franklin |first1=Vincent P. |year=1995 |title=Living Our Stories, Telling Our Truths: Autobiography and the Making of African American Intellectual Tradition |url=https://archive.org/details/livingourstories0000fran |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=[https://archive.org/details/livingourstories0000fran/page/61 61]–65 |isbn=978-0-6891-2192-0 |oclc=31606548 }}
<!--G-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Giddings, ''Sword Among Lions,''|2008|p= }} |last1=Giddings |first1=Paula J. |author-link1=Paula Giddings |year=2008 |title=Ida: A Sword Among Lions: Ida B. Wells and the Campaign Against Lynching |url=https://books.google.com/books?id=OFRGjgtNoZ4C |publisher=[[List of Amistad Press books|Amistad Press]] |isbn=978-0-0619-7294-2 |oclc=865473600 }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Giddings, ''Encyclopedia''|2013|}} |last1=Giddings |first1=Paula J. |author-link1=Paula Giddings |year=2013 |chapter=Wells-Barnett, Ida B. 1862–1931 |chapter-url=http://go.galegroup.com/ps/i.do?p=GVRL&sw=w&v=2.1&id=GALE%7CCX4190600461&it=r&asid=0c2776938f3de1e3600e432f4b772ed0 |editor1-last=Mason |editor1-first=Patrick Leon, PhD (born 1958) |title=Encyclopedia of Race and Racism |type=online |volume=4 |edition=S–Z; 2nd |publisher=MacMillan Reference USA, an imprint of [[Gale (publisher)|Gale]] |pages=265–267 |isbn=978-0-0286-6024-0 |access-date=March 8, 2017 }}
* Original edition: {{cite book |last1=Giddings |first1=Paula J. |author-link1=Paula Giddings |year=2008 |chapter=Wells-Barnett, Ida B. 1862–1931 |chapter-url=https://archive.org/details/encyclopediaofra0003unse/page/216/mode/2up |editor1-last=Moore |editor1-first=John Hartwell, PhD (1939–2016) |editor1-link=John Hartwell Moore |title=Encyclopedia of Race and Racism |url=https://archive.org/details/encyclopediaofra0003unse/page/216/mode/2up |access-date=October 18, 2020 |url-access=registration |type=online |volume=3 |edition=S–Z; 1st |publisher=MacMillan Reference USA, an imprint of [[Gale (publisher)|Gale]] |pages=207–219 |isbn=978-0-0286-6023-3 |lccn=2007024359 |via=[[Internet Archive]] }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Goings|p=}} |last1=Goings |first1=Kenneth W. PhD |date=October 7, 2019 |orig-year=October 8, 2017 |chapter=''Memphis Free Speech'' |chapter-url=https://tennesseeencyclopedia.net/entries/memphis-free-speech/ |title=[[Tennessee Encyclopedia]] |publisher=[[Tennessee Historical Society]] |access-date=November 5, 2020 }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Gyimah||p=977}} |last1=Gyimah |first1=Miriam C., PhD |year=2008 |chapter=Wells-Barnett, Ida B |editor1-last=Boyce Davies |editor1-first=Carole |editor1-link=Carole Boyce Davies |title=Encyclopedia of the African Diaspora: Origins, Experiences, and Culture |chapter-url=https://books.google.com/books?id=nkVxNVvex-sC&pg=PA976 |chapter-url-access=limited |publisher=[[ABC-Clio]] |pages=976–978 |isbn=978-1-8510-9700-5 |lccn=2008011880 |access-date=February 14, 2019 }}
<!--H-->
* {{cite web |ref={{SfnRef|Honoring Ida B. Wells||p=}} |url=https://www.bpichicago.org/blog/honoring-ida-b-wells-with-chicagos-first-monument-to-an-african-american-woman/ |title=Honoring Ida B. Wells With Chicago's First Monument to an African American Woman |date=October 22, 2015 |website=BPI – Business and Professional People for the Public Interest |location=[[Chicago]] |access-date=April 23, 2020 |postscript=.{{space|1}}(the article includes a video with commentary by Michelle Lynn Duster and Danial B. Duster, siblings and great-grandchildren of Ida B. Wells) |archive-date=2021-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419220550/http://www.bpichicago.org/blog/honoring-ida-b-wells-with-chicagos-first-monument-to-an-african-american-woman/ |url-status=dead }}
<!--J-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Johnston & Oliver||p=24}} |date=2020 |editor1-last=Johnston |editor1-first=Hank |editor2-last=Oliver |editor2-first=Pamela Elaine, PhD |editor2-link=Pamela E. Oliver |title=Racialized Protest and the State: Resistance and Repression in a Divided America |url=https://books.google.com/books?id=ZC_sDwAAQBAJ&pg=PT24 |language=en-US |publisher=[[Taylor & Francis]] |isbn=978-0-367-26353-9 |lccn=2020008052 |oclc=1159575442 |access-date=November 9, 2020 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Jones||p=}} |url=https://aalbc.com/authors/author.php?author_name=Wendy+Jones |title=Wendy Jones |last=Jones |first=Wendy D. (born 1953) |website=[[AALBC.com]] |publisher=AALBC.com, LLC ([[African American Literature Book Club]]) |location=[[Tampa, Florida]] |type=[[autobiography]] |access-date=November 3, 2020 <!--by Proscribe--> |postscript=.{{space|1}}The article is a short autobiography connected to the author's 2017 book, ''An Extraordinary Life: Josephine E. Jones'' [''née'' Josephine Ebaugh; 1920–2017] – the author's mother. "I come from a family of storytellers. My mother and my grandmother [Anna Mae Ebaugh, ''née'' Nance; 1888–1982] were my first teachers." }}
* {{cite thesis |ref={{SfnRef|Jordan, Brucella Wiggins ||p=}} |last=Jordan |first=Brucella Wiggins |date=2003 |title=Ida B. Wells, Catherine Impey, and Trans-Atlantic Dimensions of the Nineteenth-Century Anti-Lynching Movement |url=https://researchrepository.wvu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2848&context=etd&usg=AOvVaw3Ak9Yen77DdVom9qFldUcD |type=PhD dissertation, history, [[Eberly College of Arts and Sciences]], Department of History |location=[[Morgantown, West Virginia|Morgantown]] |publisher=[[West Virginia University]] |access-date=November 17, 2020 }}{{space|1}}{{OCLC|52488224|1158307686}}.
<!--K-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|"Key Findings"||p=4}} |date=2017 |chapter=Key Findings |title=Lynching in America – Confronting the Legacy of Racial Terror |url=https://eji.org/wp-content/uploads/2019/10/lynching-in-america-3d-ed-080219.pdf |type=[[eBook]] |language=en-US |edition=3rd |location=[[Montgomery, Alabama]] |publisher=[[Equal Justice Initiative]] |oclc=1160165955 |access-date=November 9, 2020 }} {{space|1}}citing → {{cite book |ref={{SfnRef|Tolnay & Beck||p=247}} |last1=Tolnay |first1=Stewart Emory, PhD |last2=Beck |first2=Elwood Meredith, PhD |date=1992 |title=A Festival of Violence: An Analysis of Southern Lynchings, 1882–1930 |url=https://books.google.com/books?id=bqLD5sbh3EUC |language=en-US |publisher=[[University of Illinois Press]] |isbn=0-252-06413-5 |lccn=94-7396 |oclc=1015166019 |access-date=November 9, 2020 }}{{space|1}}quoting → {{cite book |ref={{SfnRef|Raper||p=}} |last1=Raper |first1=Arthur Franklin (1899–1979) |author-link1=Arthur F. Raper |date=1936 |title=The Mob Still Rides: A Review of the Lynching Record, 1931–1935 |language=en-US |location=[[Atlanta, Georgia]] |publisher=[[Commission on Interracial Cooperation]] |oclc=1130312430 }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|King, Oona||p=}} |last1=King |first1=Oona (radio guest) |author-link1=Oona King |last2=Parris |first2=Matthew (radio host) |author-link2=Matthew Parris |date=August–October 2014 |title=Baroness Oona King on Ida B Wells |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b04dm9d2 |work=[[BBC Radio 4]] |type=audio archive of a radio broadcast |series=''[[Great Lives]];'' [[Great Lives#Series 34, August – October 2014|Series 34]]; Episode 3 of 9 |location=[[Bristol]] |access-date=May 30, 2020 }}
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Klinger||p=}} |last1=Klinger |first1=Jerry ''(né'' Jerrold Ira Klinger; born 1948) |date=July 15, 2019 |title=Jewish Group Helps Dedicate Ida Wells-Barnett Marker |url=http://www.sdjewishworld.com/2019/07/15/jewish-group-helps-dedicate-ida-wells-barnett-marker/ |access-date=July 17, 2019 |journal=[[San Diego Jewish World]] |type=online |postscript=.{{space|1}}Klinger, among other things, is the founder of the [[Jewish American Society for Historic Preservation]]. }}
<!--M-->
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Mann||p=12}} |last1=Mann |first1=Susan A. |date=Summer 2011 |title=Pioneers of U.S. Ecofeminism and Environmental Justice |journal=[[Feminist Formations]] |publisher=[[Johns Hopkins University Press]] |location=[[Baltimore]] |volume=23 |issue=2 |pages=1–25 |doi=10.1353/ff.2011.0028 |issn=2151-7363 |jstor=41301654 |s2cid=146349456 |oclc=752343699 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Matthews, Dasha||p=}} |last1=Matthews |first1=Dasha |title=Ida B. Wells: Suffragist, Feminist, and Leader |url=https://info.umkc.edu/womenc/2018/02/21/ida-b-wells-suffragist-feminist-and-leader/ |website=info.umkc.edu – [[University of Missouri–Kansas City]] |date=February 21, 2018 |access-date=October 8, 2019 |archive-date=2020-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104082032/https://info.umkc.edu/womenc/2018/02/21/ida-b-wells-suffragist-feminist-and-leader/ |url-status=dead }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|McBride||p=}} |url=http://faculty.webster.edu/woolflm/idabwells.html |title=Ida B. Wells: Crusade for Justice |last=McBride |first=Jennifer |date=1999 |orig-year=''[[circa|c.]]'' 1998 |publisher=[[Webster University]] |type=online |access-date=January 30, 2013 |postscript=.{{space|1}}(Note: McBride, who graduated from [[Webster University]] in 1999, authored the essay while enrolled in an advanced seminar with Linda M. Woolf, Ph.D.) |archive-date=2023-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230602213202/http://faculty.webster.edu/woolflm/idabwells.html |url-status=dead }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|McCluskey||p=8}} |last1=McCluskey |first1=Audrey Thomas, PhD |year=2014 |title=A Forgotten Sisterhood: Pioneering Black Women Educations and Activists in the Jim Crow South |url=https://books.google.com/books?id=yaiDBQAAQBAJ |publisher=[[Rowman & Littlefield]] |isbn=978-1-4422-1138-4 |oclc=883647209 |access-date=October 28, 2020 }}
* {{cite journal |ref={{SfnRef|McKinney|<!--Year-->|p=}} |last1=McKinney |first1=Megan |date=August 19, 2018 |title=Ida B. Wells: The 'Drive' in Her Name – A Long Wait for a Distinguished Lady |url=https://www.classicchicagomagazine.com/ida-b-wells-the-drive-in-her-name/ |access-date=October 26, 2020 |format=online |department=Vintage |journal=Chicago Classic Magazine |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030130909/https://www.classicchicagomagazine.com/ida-b-wells-the-drive-in-her-name/ |url-status=dead }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|McMurry|p=}} |last1=McMurry |first1=Linda O. |year=1998 |title=To Keep the Waters Troubled: The Life of Ida B. Wells |url=https://books.google.com/books?id=CNbnCwAAQBAJ |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=9780195139273 |access-date=November 25, 2018 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Mississippi Writers Trail||p=}} |url=https://arts.ms.gov/writers-trail/ |title=Historical Marker: Ida B. Wells |last=[[Mississippi Writers Trail]] |date=November 7, 2019 |publisher=[[Mississippi Arts Commission]] |location=[[Jackson, Mississippi|Jackson]] |language=en-US |access-date=June 16, 2020 |postscript=.{{space|1}}(A commemorative historical marker was unveiled November 7, 2019, at [[Rust College]], [[Holly Springs, Mississippi|Holly Springs]].) |archive-date=2020-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200801222222/https://arts.ms.gov/writers-trail/ |url-status=dead }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Mitchell|<!--year-->|p=D13 }} |last1=Mitchell |first1=Judylynn |date=November 11, 1979 |title=Daughter of Slave Fights for Racial Justice |url=https://www.newspapers.com/image/284444286/ |work=[[The Daily Times (Salisbury, Maryland)|The Daily Times]] |volume=56 |issue=343 |location=[[Salisbury, Maryland]] |page=D13 |access-date=October 26, 2020 |via=[[Newspapers.com]] |url-access=subscription }}
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Myrick-Harris||p=}} |last1=Myrick-Harris |first1=Clarissa, PhD |date=July 2002 |orig-year=online version: June 30, 2002 |title=Against All Odds |url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/against-all-odds-65322127/ |access-date=November 12, 2020 |journal=[[Smithsonian (magazine)|Smithsonian]] |volume=33 |issue=4 |pages=70–77 }}{{space|1}}{{ISSN|0037-7333}}. {{OCLC|718515121|show=all}}. {{OCLC|96987499|show=all}}.
<!--N-->
* {{cite web |ref={{SfnRef|NABJ||p=}} |url=https://www.nabj.org/page/IdaBWells |title=NABJ: Ida B. Wells Award |website=www.nabj.org |publisher=[[National Association of Black Journalists]] (NABJ) |access-date=February 22, 2017 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|National Afro-American Council||p=}} |url=https://nkaa.uky.edu/nkaa/items/show/2229 |title=National Afro-American Council |website=NKAA – Notable Kentucky African Americans Database |publisher=[[William T. Young Library|University of Kentucky Libraries]] |agency=Special Collections |location=[[Lexington, Kentucky|Lexington]] |type=encyclopedic entry |oclc=54673947 |access-date=November 2, 2020 }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|National Association of Colored Women's Clubs||p=}} |date=August 4, 2017 |chapter=National Association of Colored Women's Clubs |chapter-url=https://www.britannica.com/topic/National-Association-of-Colored-Womens-Clubs/ |title=[[Encyclopædia Britannica]] |type=online |access-date=April 23, 2020 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|National Women's Hall of Fame||p=}} |url=https://www.womenofthehall.org/inductee/ida-b-wellsbarnett/ |title=Ida B. Wells-Barnett |last=[[National Women's Hall of Fame]] |date=November 15, 1988 |location=[[Seneca Falls, New York]] |access-date=November 22, 2018<!--by PearlMerle--> |postscript=.{{space|1}}(Selected in 1986, posthumously inducted in a ceremony at the [[The Strong National Museum of Play|Margaret Woodbury Strong Museum]] in [[Rochester, New York|Rochester]] on November 15, 1988.) }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Nettles, Arionne Alyssa||p=}} |url=https://www.npr.org/local/309/2019/11/04/775915510/ |title=Ida B. Wells' Lasting Impact on Chicago Politics and Power |last=Nettles |first=Arionne Alyssa |date=November 4, 2019 |website=[[WBEZ Chicago]] |agency=[[NPR]] affiliate |language=en-US |type=local production |access-date=November 15, 2020 |postscript={{space|1}}(audio, text, photos, newspaper clippings) }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|New York County Lawyers Association||p=}} |url=https://www.youtube.com/watch?v=Ajgutyh4vK0 |title=18th Annual Ida B. Wells Barnett Award Reception |last=[[New York County Lawyers' Association]] |date=February 25, 2020 |access-date=November 3, 2020 |via=[[YouTube]] }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Northwestern University||p=}} |url=http://www.medill.northwestern.edu/about-us/awards/ida-b-wells-award.html |title=Ida B. Wells Award |last=[[Northwestern University]] |publisher=[[Medill School of Journalism]], [[Northwestern University]] |location=[[Evanston, Illinois]] |access-date=February 22, 2017 |archive-date=2019-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702224454/https://www.medill.northwestern.edu/about-us/awards/ida-b-wells-award.html |url-status=dead }}
<!--O-->
* {{cite web |ref={{SfnRef|"Our Creation Story"|<!--year-->|p=}} |url=https://idabwellssociety.org/about/our-creation-story/ |title=Our Creation Story |publisher=Ida B. Wells Society for Investigative Reporting, [[UNC Hussman School of Journalism and Media]] |location=[[Chapel Hill, North Carolina|Chapel Hill]] |access-date=February 16, 2018 |via={{URL|https://idabwellssociety.org}} }}
<!--P-->
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Paisana ||p=197}} |last1=Paisana |first1=Joanne Madin Vieira, PhD |date=2016 |editor1-last=Mendes |editor1-first=João Ribeiro |title=Playing the Transatlantic Card: The British Anti-Lynching Campaigns of Ida B. Wells |url=http://repositorium.sdum.uminho.pt/bitstream/1822/46204/1/Playing%20the%20Transatlantic%20card%20the%20British%20anti-lynching%20campaigns%20of%20Ida%20B.%20Wells,%20JPaisana.pdf |access-date=November 12, 2020 |journal=Diacrítica |type=[[ejournal]] |series=Series: Philosophy and Culture |language=en |edition="Cosmopolitan Challenges" – "500 Anos de Utopia" – "Homenagem a [[René Girard]]" |publisher=Printed in [[Vila Nova de Famalicão]], [[Portugal]], by the [[University of Minho]] |volume=30 |issue=2 |pages=187–203 |postscript=.{{space|1}}(the journal is in Portuguese; however, this article, and others, are in English) (the journal is licensed under a [[Creative Commons]] [[CC BY-NC]]). }}{{space|1}}{{ISSN|0870-8967}} (paper). {{ISSN|2183-9174}} ([[ejournal]]). {{OCLC|1187195460|show=all}}. {{OCLC|639150526|show=all}}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Palmer||pp=106–107}} |last1=Palmer |first1=Stephanie C. |date=2009 |chapter=Wells-Barnett, Ida B |editor1-last=Finkelman |editor1-first=Paul, PhD |editor1-link=Paul Finkelman |title=Encyclopedia of African American History, 1896 to the Present: From the Age of Segregation to the Twenty-First Century |chapter-url=https://books.google.com/books?id=6gbQHxb_P0QC&q=%22wells-Barnett&pg=PA107 |volume=Vol. 5 (of 5) |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=107–108 |doi=10.1093/acref/9780195301731.013.46339 |isbn=978-0-1951-6779-5 |lccn=2008034263 |oclc=828073382 }}
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Pavithra ||p=}} |last1=Pavithra |first1=Mohan |date=August 8, 2018 |title=How These Women Raised $42k in a Day for an Ida B. Wells Monument |url=https://www.fastcompany.com/90211495/ |access-date=January 14, 2019 <!--by Proscribe--> |journal=[[Fast Company]] |type=blog |postscript=.{{space|1}}(article is online only, not in a print edition) }}
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Peavey & Smith||pp=46–49 }} |last1=Peavey |first1=Linda |last2=Smith |first2=Ursula |title=A Determined Quest for Equality – How Ida B. Wells Battled Jim Crow in Memphis |url=https://memphismagazine.com/api/content/4b9f26ee-5416-11e9-b920-12f1225286c6/ |access-date=October 25, 2020 |journal=[[Memphis Magazine|Memphis]] |type=monthly magazine |publisher=Contemporary Media |date=April 2019 |volume=44 |issue=1 |pages=46–49 |postscript=.{{space|1}}[https://issuu.com/contemporarymedia/docs/memphis_april_2019/48 Alternate link] ''via'' [[ISSUU]] (a version of this story was published in the June 1983 issue of ''[[Memphis Magazine|Memphis]]).'' }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Perkins & Stephens||p=}} |date=1998 |editor1-last=Perkins |editor1-first=Kathy A. |editor2-last=Stephens |editor2-first=Judith Louise, PhD (Judith Stephens-Lorenz) |title=Strange Fruit: Plays on Lynching by American Women |url=https://archive.org/details/strangefruitplay0000unse/page/366/mode/2up?q=katz |url-access=registration |language=en-US |location=[[Bloomington, Indiana|Bloomington]] & [[Indianapolis]] |publisher=[[Indiana University Press]] |pages=366–408 |isbn=0-253-33356-3 |lccn=97-29605 |oclc=751143552 |access-date=November 6, 2020 |via=[[Internet Archive]] |postscript=.{{space|1}}([https://books.google.com/books?id=G1il9uQG3A8C&printsec=frontcover link] via [[Google Books]]; Perkins, among other things, was, in 2007, inducted into the [[College of Fellows of the American Theatre]] ([http://kathyaperkins.com/ see CV]); Stephens retired as Professor of Humanities and Theatre at [[Penn State Schuylkill]], where she had been an educator since 1977) }}
<ol type="1" start="1">
<ol type="a" start="1">
<li> "Michon Boston" (1962–{{space|2}}), pp. 366–367</li>
<li> ''Iola's Letter'' (1994), pp. 368–408</ol></ol>
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Pinar|2001|p=}} |last1=Pinar |first1=William Frederick, PhD |author-link1=William Pinar |date=January 2001 |title=8 – White Women and the Campaign Against Lynching: Frances Willard, Jane Addams, Jesse Daniel Ames |url=https://www.jstor.org/stable/42977758 |access-date=November 3, 2020 |url-access=subscription |journal=Counterpoints |language=en |location=[[Frankfurt am Main]] |publisher=[[Peter Lang (publisher)|Peter Lang]] |volume=163 – ''The Gender of Racial Politics and Violence in America: Lynching, Prison Rape, & the Crisis of Masculinity'' |pages=487–554 |issn=1058-1634 |jstor=42977758 |oclc=5792541764 |postscript=.{{space|1}}(Pinar offers a description of the accusations made between Willard and Wells in England in 1894.) }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Pinar|2009|p=}} |last1=Pinar |first1=William Frederick |author-link1=William Pinar |year=2009 |title=The Worldliness of a Cosmopolitan Education: Passionate Lives in Public Service |url=https://books.google.com/books?id=KGGRAgAAQBAJ |url-access=limited |publisher=[[Routledge]] |pages=77–79 |isbn=978-1-1358-4485-1 |lccn=2008046092 |oclc=846131889 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Portrait||p=}} |url=https://iop.harvard.edu/forum/celebration-ida-b-wells |title=A Celebration of Ida B. Wells |last=Portrait of Ida B. Wells |date=April 6, 2006 |department=(i) [[Harvard Institute of Politics|Institute of Politics]] & (ii) Women and Public Policy Program (co-sponsors) |publisher=[[Harvard Kennedy School]] Forum |agency=John F. Kennedy, Jr., Forum |location=[[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]] |type=archived video of a forum; 1:08:15 |access-date=February 22, 2017 |postscript=.{{space|1}}(the video relates to the unveiling of several new portraits installed at the [[Harvard Kennedy School|Kennedy School]], including a poster reproduction of a painting of Ida B. Wells – painted by [[Patricia Watwood]] – commissioned by the school for $20,000 and installed April 2006 in the Fainsod Room of the Littauer Building, next [[Winston Churchill]]'s portrait) }}
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Portwood||pp=}} |last1=Portwood |first1=Shirley J. (Winter 2000/2001) |title=Review |url=https://www.jstor.org/stable/40193465 |access-date=October 28, 2020 |url-access=subscription |journal=[[Journal of the Illinois State Historical Society]] |type=book review |date=February 7, 2012 |volume=93 |issue=4 |pages=457–459 |isbn=9783847201823 |issn=1522-1067 |jstor=40193465 |oclc=5542906749 |via=[[JSTOR]] |postscript=.{{space|1}}Review of the 1893 work, ''[https://digital.library.upenn.edu/women/wells/exposition/exposition.html The Reason Why the Colored American Is Not in the World's Columbian Exposition: The Afro-American Contribution to Columbian Literature],'' by Ida B. Wells, [[Frederick Douglass]], [[Irvine Garland Penn]], and [[Ferdinand Lee Barnett (Chicago)|Ferdinand Barnett]]. Re-published 1999. Robert W. Rydell (ed.); [[Urbana, Illinois|Urbana]] and [[Chicago]]: [[University of Illinois Press]] }}
* {{Cite web |ref={{SfnRef|Pulitzer|2020|}} |last1=Pulitzer Prize |title=Announcement of the 2020 Pulitzer Prize Winners – Special Citation: Ida B. Wells |url=https://www.pulitzer.org/news/announcement-2020-pulitzer-prize-winners |date=May 4, 2020 |website=Pulitzer.org |access-date=May 5, 2020 |postscript=.{{space|2}}"For her outstanding and courageous reporting on the horrific and vicious violence against African Americans during the era of lynching." |author1-link=Pulitzer Prize }}
<!--Q-->
* {{cite web |ref={{SfnRef|Quakers||p=}} |url=http://www.quakersintheworld.org/quakers-in-action/362/Quakers-against-racism-Catherine-Impey-and-the-Anti-Caste-Journal |title=Quakers Against Racism: Catherine Impey and the ''Anti-Caste'' Journal |publisher=Quakers of the World (co-funded by the [[Joseph Rowntree Charitable Trust]]) |access-date=November 11, 2018 |postscript=.{{space|1}}(re: [[Catherine Impey]] and the ''Anti-Caste'' journal: }}{{OCLC|607352452}}).
<!--R-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Ritchie||p=165}} |last1=Ritchie |first1=Donald A. |author-link1=Donald A. Ritchie |date=2007 |orig-year=1997 |chapter=Part 3. Society's Critics (1900–1945)" {{nowrap| ... }} "Ida B. Wells-Barnett |chapter-url=https://archive.org/details/americanjournali0000ritc/page/164/mode/2up |title=American Journalists – Getting the Story |url=https://archive.org/details/americanjournali0000ritc/page/164/mode/2up |url-access=registration |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=164–166 |isbn=978-0-1953-2837-0 |lccn=96-29208 |oclc=1099791041 |access-date=October 26, 2020 |via=[[Internet Archive]] }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Rooney & Lemerand||p=650}} |date=1998 |chapter=Ida B. Wells-Barnett |chapter-url=https://archive.org/details/isbn_9780787622152/page/644/mode/2up |chapter-url-access=registration |editor1-last=Rooney |editor1-first=Terrie M. |editor2-last=Lemerand |editor2-first=Karen E. |title=Contemporary Heroes and Heroines |language=en-US |volume=Vol. 3 (of 3) |publisher=[[Gale Research]] |pages=644–651 |isbn=978-0-7876-2215-2 |oclc=38956591 |access-date=November 9, 2020 |via=[[Internet Archive]] |postscript=.{{space|1}}(also accessible online: [https://www.cbn.com/special/blackhistory/bio_idabwells.aspx "Ida B. Wells-Barnett"] via the [[Christian Broadcasting Network]]. Retrieved November 7, 2020) }}
<!--S-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Schechter||p=}} |last1=Schechter |first1=Patricia |title=Ida B. Wells–Barnett and American Reform: 1880–1930 |date=January 14, 2003 |url=https://books.google.com/books?id=6LTqCQAAQBAJ |publisher=[[University of North Carolina Press]] |location=[[Chapel Hill, North Carolina|Chapel Hill]] |isbn=9780807875469 |access-date=October 26, 2020 }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Seymour||pp=333}} |last1=Seymour |first1=James B., Jr. |date=2006 |chapter=Wells-Barnett, Ida B |editor1-last=Finkelman |editor1-first=Paul, PhD |editor1-link=Paul Finkelman |title=Encyclopedia of African American History, 1896 to the Present: From the Age of Segregation to the Twenty-First Century |chapter-url=https://books.google.com/books?id=cCMbE4KKlX4C&q=ida+wells&pg=RA2-PA333 |volume=Vol. 3 (of 3) |publisher=[[Oxford University Press]] |pages=333–334 |doi=10.1093/acref/9780195301731.013.46339 |isbn=978-0-1951-6777-1 |lccn=2005033701 |oclc=607234039 }}
* {{cite thesis |ref={{SfnRef|Sheriff|<!--year-->|p=63 (footnote 46) }} |type=PhD, Department of English |last=Sheriff |first=Stacey Ellen |date=December 2009 |title=Rhetoric and Revision: Women's Arguments for Social Justice in the Progressive Era |url=https://etda.libraries.psu.edu/files/final_submissions/5580 |publisher=[[Pennsylvania State University]] |oclc=783231213 |access-date=October 26, 2020 |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030004905/https://etda.libraries.psu.edu/files/final_submissions/5580 |url-status=dead }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Stansell||p=127}} |last1=Stansell |first1=Christine |author-link1=Christine Stansell |date=2010 |title=The Feminist Promise – 1792 to the Present |url=https://archive.org/details/feministpromise10000stan/page/126/mode/2up |url-access=registration |location=[[New York City|New York]] |publisher=[[The Modern Library]] |pages=126–128 |isbn=978-0-8129-7202-3 |lccn=2009026662 |oclc=770464849 |access-date=February 16, 2017 |via=[[Internet Archive]] }}
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Stetz||p=}} |last1=Stetz |first1=Margaret Diane, PhD |date=Spring 2018 |title=Re-Embodying Ida B. Wells: A Figure of Resistance in American Popular Culture |url=https://www.americanpopularculture.com/journal/articles/spring_2018/stetz.htm |access-date=November 3, 2020<!--by Proscribe--> |journal=Americana: The Journal of American Popular Culture, 1900 to Present |type=online |location=[[Hollywood, California|Hollywood]] |volume=17 |issue=1 |issn=1553-8931 }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Stillion Southard||p=85}} |last1=Stillion Southard |first1=Belinda A. ''(née'' Belinda A. Stillion; born 1978) |year=2011 |title=Militant Citizenship: Rhetorical Strategies of the National Woman's Party, 1913–1920 |url=https://books.google.com/books?id=-FUYTHpK4LMC&pg=PA85 |publisher=[[Texas A&M University Press]] |isbn=978-1-60344-281-7 |lccn=2011005218 |oclc=892519712 }}
<!--T-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Thompson||p=}} |last1=Thompson |first1=Mildred Isabelle, PhD, [[Dominican Order|OP]] ([[Sinsinawa Dominican Sisters]]) (1929–2009) |date=1990 |title=Ida B. Wells-Barnett: An Exploratory Study of an American Black Woman, 1893–1930 |url=https://archive.org/details/idabwellsbarnett0015thom/page/n9/mode/2up |url-access=registration |series=Black Women in United States History |volume=Vol. 15 (of 16) |location=[[Brooklyn]] |publisher=[[Carlton Publishing Group]] |isbn=978-0-9260-1921-8 |lccn=90-1399 |oclc=21035436 |access-date=November 9, 2020 |via=[[Internet Archive]] }}{{space|1|}}(this book, Vol. 15 of a 16 Vol. set, is an adaptation of Thompson's 1979 PhD dissertation at [[George Washington University]]; {{OCLC|78529680}}).
* {{cite book |ref={{SfnRef|Tichi||p=340 (note 16)}} |last1=Tichi |first1=Celelia, PhD ''(née'' Cecelia Louise Halbert; born 1942) |year=2011 |chapter=Chapter 7 |title=Civic Passions: Seven Who Launched Progressive America |chapter-url=https://archive.org/details/civicpassionssev0000tich/page/340/mode/2up |chapter-url-access=registration |type=end notes |location=[[Chapel Hill, North Carolina|Chapel Hill]] |publisher=[[University of North Carolina Press]] |isbn=978-0-8078-7191-1 |lccn=2009011634 |oclc=1055332079 |access-date=October 28, 2020 |via=[[Internet Archive]] |postscript={{space|1}}([https://www.loc.gov/item/webcast-4875 webcast] ''via'' [[Library of Congress]]). }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|''Truth-Telling''||p=}} |title=Truth-Telling: Frances Willard and Ida B. Wells |url=https://scalar.usc.edu/works/willard-and-wells/introduction.9 |language=en |location="Introduction" (version 9). [[Evanston, Illinois]] |publisher=[[Frances Willard House (Evanston, Illinois)|Frances Willard House Museum and Archives]] |access-date=October 24, 2020 |archive-date=2022-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220319075457/https://scalar.usc.edu/works/willard-and-wells/introduction.9 |url-status=dead }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Type Investigations ||p=}} |url=https://www.typeinvestigations.org/project/2018/06/17/ida-b-wells-fellowship/ |title=Ida B. Wells Fellowship |last=Type Investigations Fellowship |website=www.typeinvestigations.org |publisher=Type Investigations, formerly The Investigative Fund, the investigateive newsroom of the [[Type Media Center]] |location=[[New York City|New York]] |language=en |access-date=November 29, 2018 }}
<!--U-->
* {{cite web |ref={{SfnRef|University of Louisville ||p=}} |url=https://louisville.edu/justice/Student-Information/ida-b.-wells-award/ |title=Ida B. Wells Award |last=[[University of Louisville]] |access-date=February 22, 2017 |postscript=.{{space|1}}(an award for diligence and achievement conferred to a bachelor of science senior majoring in criminal justice) }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|University of Memphis||p=}} |url=https://www.memphis.edu/philosophy/news-events/ida-b-wells/ida-b-wells.php |title=Ida B. Wells Conference |last=[[University of Memphis]], Department of Philosophy (2007–{{space|2}}) |access-date=May 4, 2020 |postscript=.{{space|1}}(held annually since 2007) }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|USPS: Women stamps||p=3}} |url=https://about.usps.com/who-we-are/postal-history/women-stamp-subjects.pdf |title=Women Subjects on United States Postage Stamps |last=USPS: Women stamps |date=May 2020 |orig-year=2015 |editor-last=USPS Historian |department=Postal History |series=Black Heritage |publisher=[[United States Postal Service]] |pages=1–8 |access-date=November 3, 2020 <!--originally August 30, 2015--> |archive-date=2021-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210321142824/https://about.usps.com/who-we-are/postal-history/women-stamp-subjects.pdf |url-status=dead }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|USPS: African American stamps||p=2}} |url=https://about.usps.com/who-we-are/postal-history/african-american-stamp-subjects.pdf |title=African American Subjects on United States Postage Stamps |last=USPS: African American stamps |date=May 2020 |orig-year=August 2013 |editor-last=USPS Historian |department=Postal History |publisher=[[United States Postal Service]] |pages=1–6 |access-date=November 3, 2020 |postscript={{space|1}} (citing which stamps are part of the Black Heritage series) }}
<!--V-->
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Viagas||p=}} |last1=Viagas |first1=Robert |date=December 1, 1995 |title=AuDelCo Award Winners |url=https://playbill.com/news/article/audelco-award-winners-328761 |access-date=January 31, 2018<!--by Proscribe--> |journal=[[Playbill]] |type=online |location=[[New York City|New York]] |publisher=Playbill Inc. |postscript=.{{space|1}} See: [[AUDELCO]]''. }}<!--W-->
<!--W-->
* {{cite web |ref={{SfnRef|Wagner||p=}} |url=http://scalar.usc.edu/works/willard-and-wells/introduction |title=Truth-Telling: Frances Willard and Ida B. Wells, Introduction |date=March 14, 2019 |editor-last=Wagner |editor-first=Ella |display-editors=etal |website=[[Frances Willard House (Evanston, Illinois)|Frances Willard House Museum and Archives]] |location=[[Evanston, Illinois]] |language=en |access-date=March 18, 2019 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Wells-Barnett Museum (home page) ||p= }} |url=http://idabwellsmuseum.org/ |title=Wells-Barnett Museum (Ida B.) |location=[[Holly Springs, Mississippi]] |publisher=The Ida B. Wells Memorial Foundation |language=en |access-date=February 17, 2017 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Wells-Barnett Museum ||p=}} |url=https://ibwfoundation.org/wells-barnett-museum/ |title=Wells-Barnett Museum (Ida B.) |location=[[Holly Springs, Mississippi]] |publisher=The Ida B. Wells Memorial Foundation |language=en |access-date=February 22, 2017 }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Wells–Duster, |1970|p=}} |last1=Wells |first1=Ida Bell |author-link1=Ida B. Wells |year=1970 |editor1-last=Duster |editor1-first=Alfreda |editor1-link=Alfreda Duster |title=Crusade for Justice: The Autobiography of Ida B. Wells |url=https://archive.org/details/crusadeforjustic00well |url-access=registration |publisher=[[University of Chicago Press]] |isbn=0-226-89344-8 |lccn=73108837 |oclc=8162296586 |access-date=September 8, 2019 |via=[[Internet Archive]] |postscript={{space|1}}(Negro American Biographies and Autobiographies Series. [[John Hope Franklin]], Series Editor) }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Wells, ''Red Record''||p=}} |last1=Wells |first1=Ida B. |date=1894 |orig-year=1892–1893 |title=The Red Record – Tabulated Statistics and Alleged Causes of Lynchings in the United States, 1892 – 1893 – 1894 |url=https://www.loc.gov/resource/mfd.40021/?st=grid/ |language=en-UR |location=[[Chicago]] |publisher=[[M.A. Donohue & Co.|Donohue & Henneberry]] |access-date=November 23, 2020 |via=Frederick Douglass Papers, [[Library of Congress]], Manuscript Division }}{{space|1}}{{OCLC|26846545|show=all}}. [[Library of Congress]], Manuscript/Mixed Material – {{URL|https://www.loc.gov/item/mfd.40021}}. Also transcribed by [[Project Gutenberg]] → {{URL|https://www.gutenberg.org/files/14977/14977-h/14977-h.htm|e-book No. 17977}} (released February 8, 2005).
* {{cite web |ref={{SfnRef|Wells Papers, Univ. Chicago|<!--year-->|p=}} |url=https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.IBWELLS |title=Wells, Ida B., Papers, 1884–1976 |year=1978 |publisher=[[Joseph Regenstein Library]], [[University of Chicago]] |agency=Special Collections |oclc=19496699 |access-date=March 21, 2015 }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Wells, Douglass, Penn, Barnett, |1893|p=}} |last1=Wells |first1=Ida B. |last2=Douglass |first2=Frederick |author-link2=Frederick Douglass |last3=Penn |first3=Garland I. |author-link3=Irvine Garland Penn |last4=Bernett |first4=Ferdinand Lee |author-link4=Ferdinand Lee Barnett (Chicago) |date=1893 |editor1-last=Wells |editor1-first=Ida B. |title=The Reason Why: The Colored American Is Not in the World's Columbian Exposition |url=https://digital.library.upenn.edu/women/wells/exposition/exposition.html |location=[[Chicago]] |publisher=Miss Ida B. Wells, 128 S. Clark Street |oclc=702372532 |access-date=October 26, 2020 |via=[[University of Pennsylvania#Libraries|University of Pennsylvania Libraries]] |postscript=.{{space|1}}{{nowrap|[[LCCN]] {{URL|https://www.loc.gov/item/mfd.25023/|mfd.25023}}}} }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Wells, ''Southern Horrors''|1892|p=<!--p # not need because the entire book is linked-->}} |last1=Wells |first1=Ida B. |year=1892 |title=Southern Horrors: Lynch Law in All Its Phases |url=https://digitalcollections.nypl.org/items/868f8db7-fa74-d451-e040-e00a180630a7/book#page/5/mode/2up |location=[[Manhattan|New York]] |publisher=[[New York Age|New York Age Print]] |via=[[Schomburg Center for Research in Black Culture]], Manuscripts, Archives and Rare Books Division, [[New York Public Library]] |access-date=2021-03-26 |archive-date=2021-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210108083834/https://digitalcollections.nypl.org/items/868f8db7-fa74-d451-e040-e00a180630a7/book#page/5/mode/2up |url-status=dead }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Wikimapia||p=}} |url=http://wikimapia.org/91552/Ida-B-Wells-Homes |title=Ida B. Wells Homes Chicago, Illinois |last=[[Wikimapia]] |website=wikimapia.org |location=[[Troitsk, Moscow]] ([[IP address]]: [[Frankfurt am Main]]) |access-date=May 12, 2012 }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Willard||p=}} |last1=Willard |first1=Frances (interviewed) |author-link1=Frances Willard |date=October 23, 1890 |title=The Race Problem – Miss Willard on the Political Puzzle of the South |url=https://willardandwells.omeka.net/items/show/33 |work=New York Voice |type=weekly pro-[[prohibition]] newspaper |volume=Vol. 7 |location=[[New York City|New York]], [[Astor Place]] |publisher=[[Funk & Wagnalls Company]] |oclc=32278752 |via=[[Frances Willard House (Evanston, Illinois)|Frances Willard House Museum and Archives]], [[Chicago]] |postscript=.{{space|1}}(the article is an inverview with Willard by the ''New York Voice'' when she was in [[Atlanta]] in October 1890 for [[Woman's Christian Temperance Union|WCTU]]'s annual convention, wherein she stated: "The [[:en:wikt:grogshop|grog shop]] is its center of power. The safety of woman, of childhood, of the home is menaced in a thousand localities at this moment, so that men dare not go beyond the sight of their own [[:en:wikt:roof tree|roof tree]].") }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
<!--Y-->
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Yaeger, October 21|2015|p=}} |last1=Yaeger |first1=Lynn |author-link1=Lynn Yaeger |date=October 21, 2015 |title=The African-American Suffragists History Forgot |url=https://www.vogue.com/article/african-american-suffragists-women-voting-rights |access-date=May 5, 2018<!--by Sparkie82--> |journal=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |type=online }}
<!--Z-->
* {{cite journal |ref={{SfnRef|Zackodnik||p=264}} |last1=Zackodnik |first1=Teresa Christine, PhD |date=July–August 2005 |title=Ida B. Wells and 'American Atrocities" in Britain |url=https://www.researchgate.net/publication/248330355 |access-date=February 17, 2010 |url-access=subscription |journal=[[Women's Studies International Forum]] |publisher=[[ScienceDirect]] ([[Elsevier]]) |volume=28 |issue=4 |pages=259–273 |doi=10.1016/j.wsif.2005.04.012 |issn=0277-5395 |oclc=936719646 }}
{{ref end}}
'''News media'''
{{refbegin|30em|indent=yes}}
<!--A-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|"A Bright Woman"|<!--year-->|p=7 }} |date=June 11, 1895 |title=A Bright Woman |url=https://www.newspapers.com/image/558910586/ |work=[[St. Joseph News-Press|St. Joseph Daily News]] |language=en-US |volume=17 |issue=9 |location=[[St. Joseph, Missouri]] |page=7 |oclc=13745156 |access-date=October 26, 2020 |via=[[Newspapers.com]] |url-access=subscription |quote={{space|1}}(also [[LCCN]] {{URL|https://www.loc.gov/item/sn86063691|sn86063691}}) }}
<!--B-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|Bonfiglio|<!--year-->|p=C2}} |last1=Bonfiglio |first1=Jeremy Dean |date=February 19, 2012 |title=Great Grandson of Influential Civil Rights Pioneer Ida B. Wells Keeps Her Legacy Alive |url=https://www.newspapers.com/image/442357731 |work=[[The Herald-Palladium]] |volume=127 |issue=50 |location=[[St. Joseph, Michigan]] |pages=1–2 (section C) |isbn=9783847201823 |oclc=669922511 |access-date=October 26, 2020 |via=[[Newspapers.com]] |url-access=subscription |postscript={{space|1}}Note: Daniel B. Duster (born 1968), in the article, is a great-grandson of Ida B. Wells-Barnett by way of his paternal grandmother, [[Alfreda Duster]]; he is a nephew of academician [[Troy Duster]], PhD. }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Brown, DeNeen L.||p=}} |last1=Brown |first1=DeNeed L. |date=April 26, 2018 |title=Ida B. Wells: Lynching Museum, Memorial Honors Woman Who Fought Lynching |url=https://www.washingtonpost.com/news/retropolis/wp/2018/04/26/fearless-ida-b-wells-honored-by-new-lynching-memorial-for-fighting-racial-terror/ |work=[[The Washington Post]] |type="Retropolis" – a history blog; online |access-date=April 27, 2018 }}
* {{cite web |ref={{SfnRef|Burgess||p=}} |url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2020/10/26/ida-b-wells-statue-could-installed-memphis-tennessee-2021/6039401002/ |title=Ida B. Wells was driven out of Memphis in 1892. She might soon have her own statue there |last=Burgess |first=Katherine |date=October 26, 2020 |website=[[USA Today]] |language=en-US |access-date=November 4, 2020 |postscript=.{{space|1}}"One of the loudest voices speaking out against Wells in Memphis was [[Edward Ward Carmack]], editor of the ''Memphis Commercial,'' the predecessor of ''[[The Commercial Appeal]].'' He demanded that White citizens retaliate against 'the Black wench' for her writings against the lynchings." }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Burleigh|<!--year-->|p=2; section 6}} |last1=Burleigh |first1=Nina |author-link1=Nina Burleigh |date=August 21, 1988 |title=Hall of Fame Will Induct 10 |url=https://chicagotribune.newspapers.com/image/388477055/ |work=[[Chicago Tribune]] |volume=142 |issue=234 |page=2, section 6 |issn=1085-6706 |access-date=June 30, 2019 |via=[[Newspapers.com]] |url-access=subscription }}
<!--C-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|Cavna||p=}} |last1=Cavna |first1=Michael |author-link1=Michael Cavna |date=July 16, 2015 |title=Here's Why Google Doodle Salutes Fearless, Peerless Word-Warrior Ida B. Wells |url=https://www.washingtonpost.com/news/comic-riffs/wp/2015/07/16/heres-why-google-doodle-salutes-fearless-peerless-word-warrior-ida-b-wells/ |work=[[The Washington Post]] |type=online |access-date=January 14, 2019<!--by Proscribe--> }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|''Chase''||p=3}} |date=October 22, 1892 |title=Miss Ida B. Wells – A Lecture |url=https://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn84025891/1892-10-22/ed-1/seq-3/ |editor1-last=Chase |editor1-first=William Calvin |editor1-link=William Calvin Chase |department=(3-column, [[Tombstone (advertising)|tombstone]]-style advertisement) |work=[[The Washington Bee]] |type=weekly newspaper, Saturdays |language=en-US |volume=11 |issue=19 |location=[[Washington, D.C.]] |publisher=Bee Publishing |page=3 |issn=1940-7424 |lccn=sn84025891 |oclc=10587828 |access-date=November 10, 2020 |via=[[Chronicling America]] }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Collins, Sam P.K.||p=24}} |last1=Collins |first1=Sam P. K. |date=April 4–10, 2019 |title=D.C.'s Newest Middle School Named After Ida B. Wells |url=https://image.isu.pub/190404110500-f573747c6cd07a6e280f97912b6fa12c/jpg/page_24.jpg |department=Education |work=[[The Washington Informer]] |volume=54 |issue=25 |edition=[https://issuu.com/wi3117/docs/the_washington_informer_-_april_4_2 digitized print] |issn=0741-9414 |via=[[ISSUU]] |postscript=.{{space|1}}The online edition, [https://washingtoninformer.com/new-d-c-middle-school-to-be-renamed-for-ida-b-wells/ here], is dated March 26, 2019. }}
<!--D-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|Dickerson||p=}} |last1=Dickerson |first1=Caitlin |author-link1=Caitlin Dickerson |date=March 9, 2018 |orig-year=March 8, 2018 |title=Ida B. Wells, Who Took on Racism in the Deep South With Powerful Reporting on Lynchings |url=https://www.nytimes.com/interactive/2018/obituaries/overlooked-ida-b-wells.html |url-access=subscription |format=online |editor1-last=Padnani |editor1-first=Amisha (Amy) |editor2-last=Bennett |editor2-first=Jessica |department=Women We Overlooked in 167 Years of New York Times Obituaries |work=[[The New York Times]] |language=en-US |issn=0362-4331 |access-date=April 22, 2018 }}
<!--G-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|Gates, Anita||p=}} |last1=Gates |first1=Anita |date=July 23, 2006 |title=Theater Review; A Pageant Based on History, With Songs That Yearn |url=https://www.nytimes.com/2006/07/23/nyregion/theater/theater-review-a-pageant-based-on-history-with-songs-that.html |work=[[The New York Times]] |edition=National |page=14, section CN |url-access=subscription |access-date=June 22, 2010 |postscript=.{{space|1}}The article is a review of a 2002 musical drama, ''Constant Star,'' produced July 13–30, 2006, at the [[Westport Country Playhouse]]. }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Greene|<!--year-->|p=}} |last1=Greene |first1=Morgan |date=May 4, 2020 |title=Ida B. Wells Receives Pulitzer Prize Citation: 'The Only Thing She Really Had Was the Truth' |url=https://www.chicagotribune.com/news/breaking/ct-ida-wells-pulitzer-citation-20200505-rlt4ujeeenf7vi5z6qt7e4pmha-story.html |work=[[Chicago Tribune]] |type=online |issn=1085-6706 |access-date=May 5, 2020 }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Grossman|<!--year-->|p=}} |last1=Grossman |first1=Ron |date=June 23, 2013 |title=Illinois Women Win the Right to Vote |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-per-flash-women-voter-0623-new-20130623-story.html |work=[[Chicago Tribune]] |type=online |issn=1085-6706 |access-date=November 17, 2018 }}
<!--H-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|Heather-Lea|<!--year-->|pp=4 & 7 (section A)}} |last1=Heather-Lea |first1=Patricia |date=March 30, 2017 |title=Letter to the Editor: Ida Wells an inspiring heroine for International Women's Day |url=https://addisonindependent.com/letter-editor-ida-wells-inspiring-heroine-international-womens-day/ |location=[[Middlebury, Vermont]] |work=[[Addison County Independent]] |volume=71 |issue=13 |access-date=October 26, 2020 |url-access=subscription |archive-date=2020-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104023730/https://addisonindependent.com/letter-editor-ida-wells-inspiring-heroine-international-womens-day |url-status=dead }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Hineman||p=}} |last1=Hineman |first1=Brinley |date=June 12, 2020 |title=Protesters Hang an 'Ida B. Wells Plaza' Banner Where a Statue of Edward Carmack Stood Before It Was Toppled by Protesters |url=https://www.tennessean.com/videos/news/2020/06/13/protesters-hang-ida-b-wells-plaza-banner-where-statue-edward-carmack-stood-before-toppled-protesters/3180915001/ |work=[[The Tennessean]] |type=online video |location=[[Nashville]] |access-date=June 16, 2020 }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|"Horrible but True", January 16,|1892|p=1}} |date=January 16, 1892 |title=Horrible but True |url=http://dbs.ohiohistory.org/africanam/html/pageb234-2.html?ID=17347 |work=[[Cleveland Gazette]] |volume=9 |issue=23 |page=1 |via=[[Ohio Historical Society]] }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
<!--I-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|''I Am Birmingham''||}} |date=February 14, 2012 |title=Birmingham Blue Plaque Unveiled to Commemorate Civil Rights Activist Ida B. Wells |url=https://www.iambirmingham.co.uk/2019/02/14/birmingham-blue-plaque-unveiled-commemorate-civil-rights-activist-ida-b-wells/ |work=[[I Am Birmingham]] |type=digital-only news |location=[[Birmingham, England]] |publisher=[[Adam Yosef]] |access-date=November 4, 2020 }}
<!--J-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|Jalabi||p=}} |last1=Jalabi |first1=Raya |date=July 16, 2015 |title=Ida B Wells, African American Activist, Honored by Google |url=https://www.theguardian.com/technology/2015/jul/16/google-doodle-ida-b-wells-african-american-activist-editor |work=[[The Guardian]] |type=online |location=[[London]] |access-date=January 14, 2019<!--by Proscribe--> }}
<!--L-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|Linton & Dickerson}} |last1=Linton |first1=Caroline (TV host) |last2=Dickerson |first2=Caitlin (TV guest) |author-link2=Caitlin Dickerson |date=March 8, 2018 |title='We Want to Address These Inequities of Our Time': NYT Starts New Series Featuring Overlooked Obituaries |url=https://www.cbsnews.com/news/new-york-times-overlooked-obituaries-ida-b-wells-caitlin-dickerson/ |work=[[CBS News]] |type=online video & text |access-date=March 31, 2019 |postscript=.{{space|1}}The link to the article includes both text and video. }}
<!--M-->
* {{Cite news |ref={{SfnRef|"Miss Wells", June 13,|1895|p=}} |title=Miss Ida B. Wells About to Marry. |url=https://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost_historical/access/196565212.html?dids=196565212:196565212&FMT=CITE&FMTS=CITE:FT&date=JUN+13%2C+1895&author=&pub=The+Washington+Post&desc=Miss+Ida+B.+Wells+About+to+Marry.&pqatl=google |work=[[The Washington Post]] |date=June 13, 1895 |issn=2641-0702 |lccn=sn82014727 |oclc=8787120 |access-date=May 9, 2008 |archive-date=2012-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111190756/http://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost_historical/access/196565212.html?dids=196565212:196565212&FMT=CITE&FMTS=CITE:FT&date=JUN+13%2C+1895&author=&pub=The+Washington+Post&desc=Miss+Ida+B.+Wells+About+to+Marry.&pqatl=google |url-status=dead }}
<!--P-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|Pratt & Byrne|<!--year-->|p=}} |last1=Pratt |first1=Gregory |last2=Byrne |first2=John |date=July 25, 2018 |title=Ida B. Wells Gets Her Street—City Council Approves Renaming Congress in Her Honor |url=https://www.chicagotribune.com/politics/ct-met-rahm-emanual-ida-b-wells-street-20180725-story.html |work=[[Chicago Tribune]] |type=online |at={{URL|chicagotribune.com}} |issn=1085-6706 |access-date=July 28, 2018 |postscript=.{{space|1}}''Chicago Tribune's'' Lolly Bowean contributed. }}
<!--R-->
* {{cite web |ref={{SfnRef|Rogers||p=}} |url=https://www.nbcchicago.com/news/local/great-granddaughter-of-ida-b-wells-looks-to-erect-memorial/43888/ |title=Great-Granddaughter of Ida B. Wells Looks to Erect Memorial |last=Rogers |first=Phil (TV news reporter) |date=April 11, 2018 |publisher=[[NBC Chicago]] (NBC 5) |type=archived video of a TV broadcast of local news |access-date=November 3, 2020 |postscript=.{{space|1}}(news reporter Rogers interviews Michelle Duster) }}
<!--S-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|Sama|<!--year-->|p=11 (section 14)}} |last1=Sama |first1=Dominic |date=February 4, 1990 |title=Issues Honor Ida B. Wells, Judicial System |url=https://www.newspapers.com/image/389312150/ |work=[[Chicago Tribune]] |language=en-US |volume=143 |issue=35 |edition=Final |page=11 (section 14) |access-date=November 11, 2020 |via=[[Newspapers.com]] }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Slevin|<!--year-->|p=}} |last1=Slevin |first1=Peter |date=July 10, 2018 |title=History: Movement to Honor Anti-Lynching Crusader and Journalist Ida B. Wells in Chicago Is Gaining Momentum, and Is 'Long Overdue' |url=https://goodblacknews.org/2018/07/10/history-movement-to-honor-anti-lynching-crusader-and-journalist-ida-b-wells-in-chicago-is-gaining-momentum-and-is-long-overdue/ |work=Good Black News |publisher=[[News aggregator]] and [[blog]] of [[Facebook]] |at=({{URL|www.Goodblacknews.org}}) |access-date=July 13, 2018 |postscript=.{{space|1}}Originally published June 20, 2018, in ''[[The Lily (Washington Post)|The Lily]]'' of ''[[The Washington Post]]'' ({{URL|https://www.thelily.com/the-movement-to-honor-ida-b-wells-is-gaining-momentum-and-its-long-overdue/|link}}), which, in turn, was an adaptation of a story in the ''[[Washington Post]]'' by Peter Slevin published June 15, 2015, titled [https://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/you-cant-just-gloss-over-this-history-the-movement-to-honor-ida-b-wells-gains-momentum/2018/06/15/50445bbc-700d-11e8-bd50-b80389a4e569_story.html "{{-'}}You Can't Just Gloss Over This History': The Movement to Honor Ida B. Wells Gains Momentum."] }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Smith, David|<!--year-->|p=}} |last1=Smith |first1=David |author-link1=David Smith (journalist) |date=November 11, 2018 |title=Ida B Wells: The Unsung Heroine of the Civil Rights Movement |url=https://www.theguardian.com/world/2018/apr/27/ida-b-wells-civil-rights-movement-reporter |work=[[The Guardian]] |type=online |edition=US |location=[[London]] |access-date=November 11, 2018 }}
<!--W-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|Washington, Linn|<!--year-->|p=}} |last1=Washington |first1=Linn |date=February 14, 2019 |title=Ida Wells Barnett Honored in Birmingham, England |url=https://goodblacknews.org/2018/07/10/history-movement-to-honor-anti-lynching-crusader-and-journalist-ida-b-wells-in-chicago-is-gaining-momentum-and-is-long-overdue/ |work=[[The Chicago Crusader]] |type=online |access-date=February 17, 2019<!--by Proscribe--> }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Wells|1911|p=}} |last1=Wells |first1=Ida B. |date=1911 |title=The Negro's Quest for Work |work=[[Chicago Daily News]] }} {{OCLC|11473657|show=all}}.
<ol type="1" start="1">
<ol type="i" start="1">
<li> Reprinted by the ''[[New York Call]]'' (July 23, 1911). "The Negro's Quest for Work". {{LCCN|sn83030226}}. {{OCLC|9448923 |show=all}}.</li>
<li> Transcribed and published by ''The Black Worker'' (1900 to 1919). Vol. 5. [[Philip S. Foner|Foner, Philip Sheldon]] (1910–1994); Lewis, Ronald L. (eds.). Part I: "Economic Condition of the Black Worker at the Turn of the Twentieth-Century". [[Temple University Press]]. pp. 38–39 – via {{JSTOR|j.ctvn1tcpp.5}}. {{OCLC|1129353605|show=all}}.</ol></ol>
* {{cite news |ref={{SfnRef|Wormser|<!--year-->|p=}} |last1=Wormser |first1=Richard |title=The Rise and Fall of Jim Crow" – "Jim Crow Stories": "Ida B. Wells Forced Out of Memphis (1892) |url=https://www.thirteen.org/wnet/jimcrow/stories_events_wells.html |type=online |location=[[Newark, New Jersey]] |publisher=[[WNET]], [[PBS]] |access-date=November 27, 2018 }}
{{ref end}}
'''Government and genealogical archives'''
{{ref begin|30em}}
<!--F-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Flowers||p=}} |last1=Flowers |first1=Mary E. (sponsor) |author-link1=Mary E. Flowers |date=February 12, 2012 |chapter=House Resolution 770: Ida B. Wells Day in the State of Illinois |title=House Journal, Ninety-Seventh General Assembly |url=http://www.ilga.gov/house/journals/97/2012/hj097104r.pdf |series=[[Illinois House of Representatives]] |language=en-US |volume=104th Legislative Day, Regular & Perfunctory Session |pages=7–8 |access-date=November 9, 2020 |postscript=.{{space|1}}"{{nowrap| ... }} presented to Michelle Duster, great-granddaughter of Ida B. Wells for efforts to protect her legacy". }}
<!--I-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Illinois Senate Journal|1914|p=}} |date=1914 |title=Journal of the Senate of the 48th General Assembly of the State of Illinois |url=https://archive.org/details/journalofsenateo00inilli/page/n3/mode/2up |series=[[Illinois Senate]] |edition=Regular [[:en:wikt:biennial|Biennial]] Session |location=[[Springfield, Illinois|Springfield]] |publisher=Illinois State Journal Co. |access-date=November 9, 2020 |via=[[Internet Archive]] }}
* {{cite book |ref={{SfnRef|Illinois House Journal|1914|p=}} |date=1914 |title=Journal of the House of Representatives of the 48th General Assembly of the State of Illinois |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=chi.78231602&view=1up&seq=11 |series=[[Illinois House of Representatives]] |edition=Regular [[:en:wikt:biennial|Biennial]] Session |location=[[Springfield, Illinois|Springfield]] |publisher=Illinois State Journal Co. |access-date=November 9, 2020 |via=[[HathiTrust]] }}
{{ref end}}
=== General references (not linked to notes) ===
{{refbegin|30em|indent=yes}}
<!--B-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Buechler||p=}} |last1=Buechler |first1=Steven Michael, PhD (born 1951) |date=1990 |title=Women's Movements in the United States: Woman Suffrage, Equal Rights, and Beyond |url=https://books.google.com/books?id=a9lFXY0kkEwC |language=en-US |location=[[New Brunswick, New Jersey]], and [[London]] |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=0-8135-1558-0 |lccn=89-49083 |oclc=925227511 }}
<!--C-->
* {{cite journal |last1=Campbell |first1=Karlyn Kohrs, PhD |author-link1=Karlyn Kohrs Campbell |date=November 1986 |title=Style and Content in the Rhetoric of Early Afro‐American Feminists |url=https://archive.org/details/sim_quarterly-journal-of-speech_1986-11_72_4/page/434 |journal=[[Quarterly Journal of Speech]] |language=en-US |publisher=[[Routledge]] on behalf of the [[National Communication Association]] |volume=72 |issue=4 |pages=434–445 |doi=10.1080/00335638609383786 |issn=0033-5630 |eissn=1479-5779 |lccn=56053730 |oclc=4659161765 }}
<!--D-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Davis||p=}} |last1=Davis |first1=Elizabeth Lindsay (1855–1944) |author-link1=Elizabeth Lindsay Davis |date=1922 |title=The Story of the Illinois Federation of Colored Women's Clubs, 1900–1922 |url=https://archive.org/details/storyofillinoisf00davi |language=en-US |location=[[Chicago]] |publisher=Illinois Federation of Colored Women's Clubs |oclc=830433285 |access-date=November 5, 2020 |via=[[Internet Archive]] }}{{space|2}}(portraits from the book have been digitized and are archived at the [[New York Public Library]], [[Schomburg Center for Research in Black Culture]], [[Jean Blackwell Hutson|Jean Blackwell Hutson Research and Reference Division]]; {{NYPL|b11507686}} – click on "Digital Gallery").
<!--E-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Effinger-Crichlow||p=}} |last1=Effinger-Crichlow |first1=Marta, PhD ''(née'' Marta Jenell Effinger) |date=2014 |orig-year=2000 |chapter=Chapter 1: 'Tell My People to Go West': Ida B. Wells |title=Staging Migrations Toward an American West: From Ida B. Wells to Rhodessa Jones |location=[[Boulder, Colorado|Boulder]] |publisher=[[University Press of Colorado]] |pages=19–60 |isbn=978-1-6073-2311-2 |oclc=867020572 }}{{space|2}} {{JSTOR|j.ctt83jhx6}} {{space|2}}(the author published a PhD dissertation under the same title in 2000 at [[Northwestern University]]; {{OCLC|1194713125}})
<!--G-->
* {{Cite journal |last1=Gere |first1=Anne Ruggle, PhD |last2=Robbins |first2=Sarah Ruffing, PhD |title=Gendered Literacy in Black and White: Turn-of-the-Century African-American and European-American Club Women's Printed Texts |journal=[[Signs (journal)|Signs]] |volume=21 |issue=3 | pages=643–678 |date=Spring 1996 |jstor=3175174 |issn=0097-9740 |oclc=4639157083 |doi=10.1086/495101|s2cid=143859735 |url=https://digitalcommons.kennesaw.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2808&context=facpubs }}
<!--H-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Hendricks||p=}} |last1=Hendricks |first1=Wanda Ann, PhD |date=1998 |title=Gender, Race, and Politics in the Midwest: Black Club Women in Illinos |url=https://books.google.com/books?id=Y4tGXjFDb4wC |language=en-US |location=[[Bloomington, Indiana|Bloomington]] & [[Indianapolis]] |publisher=[[Indiana University Press]] |isbn=978-0-2533-3447-3 |lccn=98-3091 |oclc=38520618 }}
* {{cite news |ref={{SfnRef|Hentoff||p=A10}} |last1=Hentoff |first1=Nat |author-link1=Nat Hentoff |date=March 28, 1994 |title=One Teacher's Struggle to Overcome Bigotry |url=https://www.newspapers.com/image/629230454/ |work=[[Pasadena Star-News]] |url-access=subscription |page=A10 |access-date=November 6, 2020 |via=[[Newspapers.com]] }}
<!--M-->
* {{Cite journal |last=McCammon |first=Holly J., PhD |title='Out of the Parlors and Into the Streets': The Changing Tactical Repertoire of the U.S. Women's Suffrage Movements |url=https://archive.org/details/sim_social-forces_2003-03_81_3/page/787 |journal=[[Social Forces]] |publisher=[[University of Oxford Press]] |volume=81 |issue=3 |pages=787–818 |doi=10.1353/sof.2003.0037 |issn=0037-7732 |oclc=703594031 |date=March 2003 |s2cid=143456172 }}
<!--P-->
* {{Cite journal |last=Parker |first=Maegan F., PhD ''(married name:'' Maegan Parker Brooks) | title = Desiring Citizenship: A Rhetorical Analysis of the Wells/Willard Controversy |journal=[[Women's Studies in Communication]] |volume=31 |issue=1 |pages=56–78 |issn=0749-1409 |oclc=347075486 |doi=10.1080/07491409.2008.10162522 |date=Spring 2008 |s2cid=143574671 }}
<!--R-->
* {{cite book |ref={{SfnRef|Royster||p=}} |year=2016 |orig-year=1997 |editor1-last=Royster |editor1-first=Jacqueline Jones |title=Southern Horrors and Other Writings: The Anti-Lynching Campaign of Ida B. Wells, 1892–1900 |url=https://books.google.com/books?id=vUYZDQAAQBAJ |edition=2nd |publisher=[[Bedford/St. Martin's]] |isbn=978-1-319-04904-1 |oclc=930997497 }}
{{ref end}}
==Further reading==
{{Library resources box|by=yes|onlinebooks=yes|viaf=72196119}}
{{refbegin|100em|indent=}}
<!--B-->
* {{cite web|url=http://www.duke.edu/~ldbaker/classes/AAIH/caaih/ibwells/ibwbkgrd.html |title=Ida B. Wells-Barnett (1862–1931) and Her Passion for Justice |access-date=December 9, 2007 |author=[[Lee D. Baker|Baker, Lee D.]] | publisher=[[Duke University]] }}
* Ida B. Wells (1862–1931) ([https://www.biography.com/activist/ida-b-wells Biography])
* [http://www.historyisaweapon.com/defcon1/wellslynchlaw.html Ida B. Wells, "Lynch Law" (1893)], History Is a Weapon Website
<!--D-->
* Davidson, James West. '''They say': Ida B. Wells and the Reconstruction of Race''. [[Oxford University Press]], 2009. {{ISBN|978-0-1951-6021-5}}. {{OCLC|237042761}}.
* [[Philip Dray|Dray, Philip]], ''Yours for Justice, Ida B. Wells: The Daring Life of a Crusading Journalist'', Peachtree, 2008.
<!--I-->
* {{cite web |url=https://digital.lib.niu.edu/illinois/gildedage |title=Illinois During the Gilded Age, 1866–1896 |publisher=Illinois Historical Digitization Projects at the [[Northern Illinois University Libraries]] |location=[[DeKalb, Illinois|DeKalb]] |language=en-US |oclc=62124756 |access-date=March 28, 2008 }}
<ol type="1" start="1">
<ol type="1" start="1">
<li> "Ida B. Wells, 1862–1931"
<ol type="A" start="1">
<li> "[https://digital.lib.niu.edu/islandora/search/mods_name_creator_ms%3A%22Wells%5C-Barnett%2C%5C%20Ida%5C%20B%22 The Writing of Ida B. Wells]"
<ol type="i" start="1">
<li> ''[https://digital.lib.niu.edu/islandora/object/niu-gildedage%3A23615 A Red Record: Tabulated Statistics and Alleged Causes of Lynchings in the United States, 1892–1893–1894]''</ol>
<li> [https://digital.lib.niu.edu/illinois/gildedage/ida-b-wells "About Ida B. Wells and Her Writings"]. Schechter, Patricia Ann, PhD. [[Portland State University]].
<ol type="i" start="1">
<li> [https://digital.lib.niu.edu/illinois/gildedage/ida-b-wells#biography-of-ida-b-wells "Biography of Ida B Wells"]
<li> [https://digital.lib.niu.edu/illinois/gildedage/ida-b-wells#the-anti-lynching-pamphlets-of-ida-b-wells-1892-1920 "The Anti-Lynching Pamphlets of Ida B. Wells, 1892–1920"]</ol>
<li> "Video" – In the videos, Schechter talks about Wells' experiences and legacy – [http://dig.lib.niu.edu/gildedage/idabwells/video.html archive link] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120507015121/http://dig.lib.niu.edu/gildedage/idabwells/video.html |date=2012-05-07 }} via [[Wayback Machine]]. Archived from the original on July 19, 2008 (14 files archived in [[RealMedia]] format). Retrieved March 28, 2008.</ol></ol></ol>
<!--L-->
* {{cite book| url = https://archive.org/details/frontpagegirls00jean | url-access = registration |title=Front Page Girls: Women Journalists in American Culture and Fiction, 1880–1930 |access-date=July 16, 2015 |author=Lutes, Jean Marie | publisher=[[Cornell University Press]] |isbn=978-0-8014-7412-5 |year=2007 }}
<!--M-->
* [https://books.google.com/books?id=PjqS0NaN-4gC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false ''Memphis Diary of Ida B. Wells, The''], memoirs, travel notes and selected articles ([[Beacon Press]], 1995)
<!--S-->
* {{cite web |ref={{SfnRef|Shay||p=}} |url=https://lcrm.lib.unc.edu/blog/index.php/2012/07/16/remembering-ida-b-wells-barnett/ |title=Remembering Ida B. Wells-Barnett |last=Shay |first=Alison |date=July 16, 2012 |publisher=[[University of North Carolina]] |location=[[Chapel Hill, North Carolina|Chapel Hill]] |language=en-US |access-date=September 29, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130801030922/https://lcrm.lib.unc.edu/blog/index.php/2012/07/16/remembering-ida-b-wells-barnett/ |archive-date=August 1, 2013 |via=[[Wayback Machine]] }}
::: This work was originally posted on a blog that was part of UNC's Long Civil Rights Movement Project – The LCRM Project ({{JSTOR|3660172}}). It was funded by the [[Andrew W. Mellon Foundation]] and UNC for five years, from 2008 to 2012, and its published works were a collaboration of (i) the [[Louis Round Wilson Library|UNC Special Collections Library]], (ii) the [[University of North Carolina Press]], and (iii) the [[Southern Oral History Program]] in UNC's [[Center for the Study of the American South]]. A fourth partner during the project's first three years was the Center for Civil Rights of [[University of North Carolina School of Law|UNC's School of Law]].
* Silkey, Sarah Lynn, PhD. ''[https://books.google.com/books?id=AmyEBgAAQBAJ&printsec=frontcover Black Woman Reformer: Ida B. Wells, Lynching, and Transatlantic Activism]''. [[Athens, Georgia|Athens]]: [[University of Georgia Press]], 2015. {{ISBN|978-0-8203-5378-4}}. {{OCLC|1005870470}}
<!--W-->
* {{cite news |ref={{SfnRef|Wells, ''The Guardian,'' |2018|p=}} |last1=Wells |first1=Ida B. |date=April 27, 2018 |title='Lynching Is Color-Line Murder': The Blistering Speech Denouncing America's Shame |url=https://www.theguardian.com/world/2018/apr/27/ida-b-wells-barnett-national-negro-conference-chicago-speech |work=[[The Guardian]] |location=[[London]] |access-date=October 8, 2020<!--by Kablammo--> |postscript=.{{space|1}}(republication of "Lynching: Our National Cause", Wells' speech delivered during the 1909 [[National Negro Conference]], published in the book, ''[https://archive.org/details/proceedingsof00nati/page/173/mode/2up Proceedings of the National Negro Conference, 1909.]'' pp. 174–179. [[New York City|New York]]: May 31 and June 1 – book is accessible via [[Internet Archive]]). }}
* {{gutenberg author| id=Ida+B.+Wells-Barnett | name=Ida B. Wells}}
{{ref end}}
{{Portal bar|Biography|Mississippi|Chicago|Illinois|United States|Journalism|Politics}}
==പുറംകണ്ണികൾ==
{{Sister project links|wikt=no|n=no|q=Ida B. Wells|s=Author:Ida Bell Wells-Barnett|b=no|v=no|d=Q289428}}
* {{Gutenberg author | id=Wells-Barnett,+Ida+B.}}
* {{Find a Grave|7862236}}
* Norwood, Arlisha. [https://www.womenshistory.org/education-resources/biographies/ida-b-wells-barnett "Ida B. Wells-Barnett"]. [[National Women's History Museum]]. 2017.
* [https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.IBWELLS Ida B. Wells Papers, 1884–1976]. [[Joseph Regenstein Library]], [[University of Chicago Library]], Special Collections Research Center; {{OCLC|19496699}}
* [http://photoarchive.lib.uchicago.edu/db.xqy?one=apf1-08624.xml "Wells-Barnett, Ida B." (family photo)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210919180157/https://photoarchive.lib.uchicago.edu/db.xqy?one=apf1-08624.xml |date=2021-09-19 }} [[University of Chicago Library]], Special Collections Research Center, Photo Archive
{{Suffrage}}
{{National Women's Hall of Fame}}
{{Lynching in the United States}}
{{Feminism}}
{{PulitzerPrize SpecialCitations}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:1931-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1862-ൽ ജനിച്ചവർ]]
bd04u48pdjvi3n5m68qd2j5iqr1gjkj
ബാസ്റ്റീൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണം
0
537928
4631165
4553050
2026-06-18T17:57:57Z
~2026-35525-25
219463
/* */
4631165
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = ബാസ്റ്റീൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണം
| partof = ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന്റെ
| image = Prise de la Bastille.jpg
| image_size = 300px
| caption = ബാസ്റ്റീൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണം - ഒരു ചിത്രം
| date = {{start date and age|1789|07|14 |df=y}}
| place = [[പാരീസ്]], [[ഫ്രാൻസ്]]
| coordinates = {{coord|48|51|11|N|2|22|09|E|region:FR-J_type:landmark|display=inline,title}}
| territory =
| result = ബാസ്റ്റീൽ കോട്ട
പിടിച്ചെടുത്തതിലൂടെ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന് ആരംഭം കുറിച്ചു .
| commander1 = {{ flagicon|Kingdom of France }} [[ബെർണാഡ് - റെനെ ഡി ലോനെ]]
| commander2 = [[പിയറി അഗസ്റ്റിൻ ഹുലിൻ]] ,
<ref>Lüsebrink and Reichardt p.43</ref><br />[[ജേക്കബ് ജോബ് എലൈ]] , <br />[[സ്റ്റാനിസ്ലാസ് - മേരി മെയിലാർഡ്]] , <br />[[ജോസഫ് അർനെ]] , <br />[[ബാപ്റ്റിസ്റ്റ് ജീൻ - ഹംബർട്ട്]]
| strength1 = 114 soldiers (82 ''Invalides'' (veterans), 32 Swiss soldiers of the ''Salis-Samade'' Regiment); 30 artillery pieces
| strength2 = Between 688 to 1,000 armed civilian insurgents; 61 French Guards; at least five artillery pieces
| casualties1 = One killed; remainder captured (six or possibly eight killed after surrender)
| casualties2 = 98 killed, 73 wounded
| notes =
| casus =
}}
1789 ജൂലൈ 14 ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] പാരീസിലെ ബാസ്റ്റീൽ ജയിലിൽ സംഭവിച്ച ഒരു ആക്രമണം ആണ് '''ബാസ്റ്റീൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണം'''. മധ്യകാല ആയുധശാല, കോട്ട, രാഷ്ട്രീയ ജയിൽ എന്നിവയായ ബാസ്റ്റീൽ പാരീസിന്റെ മധ്യഭാഗത്തുള്ള രാജകീയ അധികാരത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്നു. 1382-ൽ നിർമിച്ച ഈ കോട്ട പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടു മുതലാണ് ജയിലായി ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയത്. ജൂലൈ 14 , 1789-ൽ ആക്രമിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവിടെ തടവുകാരായി ഏഴു പേരേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂവെങ്കിലും രാജവാഴ്ച അധികാര ദുർവിനിയോഗത്തിന്റെ പ്രതീകമായി വിപ്ലവകാരികൾ അതിനെ കണ്ടു. [[ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം|ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന്റെ]] ഫ്ലാഷ് പോയിന്റായിരുന്നു ഇത്.
==ആക്രമണത്തിൻ്റെ തുടക്കം==
[[File:La Bastille 20060809.jpg|right|thumb|ബാസ്റ്റീൽ ജയിൽ വിപ്ലവത്തിനു മുമ്പ്]]
ബാസ്റ്റീൽ ജയിൽ ആദ്യ കാലത്ത് ഒരു കോട്ടയായിരുന്നു . 1382-ൽ നിർമിച്ച ഈ കോട്ട പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടു മുതലാണ് ജയിലായി ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയത് . ജൂലൈ 14 , 1789-ൽ ആക്രമിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവിടെ തടവുകാരായി ഏഴു പേരേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ .
1789 ജൂലൈ 14 ന് രാവിലെ പാരീസ് നഗരം ഒരു ഭീകരാവസ്ഥയിലായിരുന്നു . നഗരത്തിലേയ്ക് പോകാൻ രാജാവ് സൈന്യത്തോട് കൽപ്പിച്ചിരുന്നു . കിംവദന്തികൾ
പൗരന്മാർക്ക് നേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ അദ്ദേഹം ഉടൻ തന്നെ സൈന്യത്തോട് ആവശ്യപ്പെടുമെന്ന് പ്രചരിപ്പിച്ചു .
7,000 ത്തോളം പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ടൗൺഹാളിന് മുന്നിൽ തടിച്ചുകൂടി . അവർ
ഒരു പീപ്പിൾസ് മിലിഷ്യ രൂപീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു . അവർ പലതും തകർത്തു .
ആയുധങ്ങൾ തേടി സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങളിൽ തിരച്ചിൽ നടത്തി .
ഒടുവിൽ നൂറുകണക്കിന് ആളുകളുടെ ഒരു സംഘം കിഴക്കോട്ട് നടന്നു .
കോട്ട-ജയിലായ ബാസ്റ്റൈൽ അവർ ആക്രമിച്ചു .
പൂഴ്ത്തിവെച്ച വെടിമരുന്ന് കണ്ടെത്താമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചു . തുടർന്ന് നടന്ന സായുധ പോരാട്ടത്തിൽ,
ബാസ്റ്റീലിലെ കമാൻഡർ കൊല്ലപ്പെടുകയും തടവുകാരെ വിട്ടയക്കുകയും ചെയ്തു .
അതിൽ ഏഴുപേർ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ . എന്നിട്ടും ബാസ്റ്റീലിനെ എല്ലാവരും വെറുത്തു . കാരണം അത് രാജാവിന്റെ സ്വേച്ഛാധിപത്യശക്തിയായി നിലകൊള്ളുകയായിരുന്നു . കോട്ട
പൊളിച്ചുമാറ്റി അതിന്റെ ശിലാഫലകങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും മാർക്കറ്റുകളിൽ വിറ്റു .
ജയിലിന്റെ നാശത്തിന്റെ സ്മരണാർഥമായി അവർ അത് സൂക്ഷിച്ചു .
[[File:Prise de la Bastille.jpg|thumb|14 ജൂലൈ 1789-ലെ [[ബാസ്റ്റൈൽ കോട്ടയുടെ ആക്രമണം]]]]
1789 ജൂലൈ 14 . ഫ്രാൻസിലെ കുപ്രസിദ്ധമായ ബാസ്റ്റീൽ ജയിൽ . കാവൽഭടന്മാർ ഭക്ഷണത്തിനു ശേഷം അവരവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലയുറപ്പിച്ചു . കാവൽജോലിയുടെ മടുപ്പൊഴിവാക്കാൻ ഭടന്മാരിൽ ചിലർ നേരമ്പോക്കുകൾ പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരുന്നു . അപ്പോഴാണ് ജയിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് റോന്തു ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഒരു ഭടൻ അത് ശ്രദ്ധിച്ചത് ; ഒരു ഇരമ്പൽ ശബ്ദം . വലിയൊരു തേനീച്ചക്കൂട്ടത്തിന്റെ ആരവം പോലെ . അയാൾ ചെവി കൂർപ്പിച്ചു . ശബ്ദം അടുത്തടുത്തു വരുന്നു . പക്ഷേ , ഒന്നും കാണാനില്ല . ഭടൻ സൂക്ഷിച്ചു നോക്കി . അതാ ദൂരെ പൊടിപടലം ഉയർന്നുപൊങ്ങുന്നു . അൽപം കഴിഞ്ഞ് കാഴ്ച കൂടുതൽ വ്യക്തമായി ; ഒരു വലിയ ജനക്കൂട്ടം ! ആയുധങ്ങളും മൺവെട്ടികളും ഇരുമ്പു ദണ്ഡുകളും പിടിച്ച് ആർത്തട്ടഹസിച്ചു കൊണ്ട് അവർ കുന്നിൻ ചരിവിലൂടെ ജയിൽ ലക്ഷ്യമാക്കി പാഞ്ഞു വരികയാണ് . ഭടൻ ഓടിച്ചെന്ന് ജയിൽകമാൻഡറെ വിവരമറിയിച്ചു . ജയിലിന്റെ നിരീക്ഷണഗോപുരത്തിൽ കയറി നിന്ന് നോക്കിയ കമാൻഡർ ഞെട്ടിപ്പോയി . അത്ര വലിയ ജനക്കൂട്ടമായിരന്നു അത് . ജയിലിൽ ഭടന്മാരുടെ എണ്ണം വളരെ കുറവായിരുന്നു . എങ്കിലും കമാൻഡർ പൊരുതാൻ തന്നെ ഉറച്ചു . 'സർവ്വശക്തിയുമെടുത്ത് പോരാടുക; മരണമെങ്കിൽ മരണം.' അയാൾ ഭടന്മാരോട് ആജ്ഞാപിച്ചു . അപ്പോഴേക്കും ജനക്കൂട്ടം ജയിൽ കവാടത്തിലെത്തിച്ചേർന്നിരുന്നു . നിമിഷനേരം കൊണ്ട് കവാടം തകർത്ത് അവർ ജയിലിനുള്ളിലേക്ക് ഇരച്ചു കയറി .
ജയിൽ കമാൻഡറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഭടന്മാർ ധീരമായി പൊരുതി . പക്ഷേ , അവർക്കു പിടിച്ചു നിൽക്കാനായില്ല . ജനങ്ങൾ ഭടന്മാരെയെല്ലാം കൊലപ്പെടുത്തി . ഇരുമ്പഴികൾ തകർത്ത് തടവുകാരെ മോചിപ്പിച്ചു . ജയിലിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ആയുധങ്ങൾ മുഴുവൻ ജനക്കൂട്ടം കൈക്കലാക്കി , ഇതിനിടയിൽ ജയിലും ആക്രമണകാരികൾ നിലംപരിശാ ക്കിയിരുന്നു . വിജയാഹ്ലാദം മുഴക്കിയ ജനക്കൂട്ടം പാരീസഗരത്തിലേക്ക് മാർച്ചു ചെയ്തു . കോട്ടയുടെ പൊളിഞ്ഞ ശിലാഫലകങ്ങൾ എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കുമായി ചന്തകളിൽ വിറ്റു . ആക്രമണത്തിൻ്റെ സ്മരണാർഥമായി അവർ അത് സൂക്ഷിച്ചു . ബാസ്റ്റീലിൽ നടന്നത് വെറുമൊരു അക്രമസംഭവം മാത്രമായിരുന്നില്ല . ലോകചരിത്രത്തെ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ച ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു ; ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവകാരികൾ ആയുധമെടുത്ത് പോരാടിയ ആദ്യസംഭവം . വളരെക്കാലം അനീതിയും അസമത്വവും അനുഭവിച്ച ഒരു ജനവിഭാഗത്തിന്റെ പ്രതികരണമാണ് ബാസ്റ്റീൽ ജയിലിന്റെ ആക്രമണത്തിനും ഫ്രഞ്ചുവിപ്ലവത്തിനും വഴിതെളിയിച്ചത് .
[[File:11-french revolution 1789.jpg|right|thumb|ജനങ്ങളും സൈനികരും ആക്രമണത്തിനിടയിൽ]]
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commonscatinline|Storming of the Bastille, 14 July 1789|Storming of the Bastille}}
* [http://uk.france.fr/en/discover/place-de-la-bastille Place de la Bastille] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171207193622/http://uk.france.fr/en/discover/place-de-la-bastille |date=2017-12-07 }} – official French website {{In lang|en}}
* [http://www.footnote.com/spotlight/174/thomas-jeffersons-accoun Thomas Jefferson's letter to John Jay recounting the storming of the Bastille] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100710042120/http://www.footnote.com/spotlight/174/thomas-jeffersons-accoun |date=2010-07-10 }}
{{French Revolution navbox}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം]]
o2m3z7r8ao2bts3s6f4ldwgtdmdm42h
ഒ.എസ്. അംബിക
0
539563
4631227
4627358
2026-06-19T00:58:21Z
Malikaveedu
16584
4631227
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|O.S. Ambika}}{{Infobox officeholder
| name = ഒ.എസ്. അംബിക
| alma_mater =
| spouse =
| birth_place = [[കേരള]]
| birth_date = 30 May 1966
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| source =
| footnotes =
| website =
| term_end =
| native_name =
| term_start = May 2021
| assembly = Kerala Legislative
| constituency_AM = [[Attingal Assembly constituency|ആറ്റിങ്ങൽ]]
| caption =
| alt =
| image_size =
| image =
| children =
| predecessor = ബി. സത്യൻ
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐഎം]] പ്രവർത്തകയും [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ]] 2021 മുതൽ [[ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] മണ്ഡലത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-assembly-election-2021-results-winners-statistics-in-graphics.html|title=സെഞ്ചുറിക്കരികിൽ എൽഡിഎഫ്; ഇതാണ് നമ്മുടെ 140 എംഎൽഎമാർ {{!}} ഗ്രാഫിക്സ്|access-date=2021-05-03|language=ml}}</ref> ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ഒ.എസ്. അംബിക'''. [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] 31636 വോട്ടുകൾക്കാണ് തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് എൽ.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായ ഒ.എസ് അംബിക വിജയിച്ചത്. ബി.ജെ.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയായ പി.സുധീറിനെയും യു.ഡി.എഫ്- ആർ.എസ്.പി സഖ്യ സ്ഥാനാർത്ഥിയായ എ. ശ്രീധരനെയും തോൽപിച്ചാണ് ഒ.എസ്.അംബിക വിജയിച്ചത്.
അംബിക രണ്ട് തവണ [[ചിറയിൻകീഴ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ചിറയിൻകീഴ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] പ്രസിഡന്റായും നേരത്തെ [[മുദാക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുദാക്കൽ ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]] പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ എം]] ആറ്റിങ്ങൽ ഏരിയ കമ്മിറ്റിയംഗവുമാണ്.
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:അംബിക}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ പ്രതിനിധികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. വനിതാ നേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
ehy6or7ygn3b5z8wuijf3g08l6tiy5w
4631228
4631227
2026-06-19T00:59:24Z
Malikaveedu
16584
4631228
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|O.S. Ambika}}{{Infobox officeholder
| name = ഒ.എസ്. അംബിക
| alma_mater =
| spouse =
| birth_place = [[കേരള]]
| birth_date = 30 May 1966
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| source =
| footnotes =
| website =
| term_end =
| native_name =
| term_start = May 2021
| assembly = Kerala Legislative
| constituency_AM = [[Attingal Assembly constituency|ആറ്റിങ്ങൽ]]
| caption =
| alt =
| image_size =
| image =
| children =
| predecessor = ബി. സത്യൻ
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐഎം]] പ്രവർത്തകയും പതിനഞ്ച്, പതിനാറ് കേരള നിയമസഭകളിൽ 2021 മുതൽ [[ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] ണ്ഡലത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-assembly-election-2021-results-winners-statistics-in-graphics.html|title=സെഞ്ചുറിക്കരികിൽ എൽഡിഎഫ്; ഇതാണ് നമ്മുടെ 140 എംഎൽഎമാർ {{!}} ഗ്രാഫിക്സ്|access-date=2021-05-03|language=ml}}</ref> ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ഒ.എസ്. അംബിക'''. [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] 31636 വോട്ടുകൾക്കാണ് തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് എൽ.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായ ഒ.എസ് അംബിക വിജയിച്ചത്. ബി.ജെ.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയായ പി.സുധീറിനെയും യു.ഡി.എഫ്- ആർ.എസ്.പി സഖ്യ സ്ഥാനാർത്ഥിയായ എ. ശ്രീധരനെയും തോൽപിച്ചാണ് ഒ.എസ്.അംബിക വിജയിച്ചത്.
അംബിക രണ്ട് തവണ [[ചിറയിൻകീഴ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ചിറയിൻകീഴ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] പ്രസിഡന്റായും നേരത്തെ [[മുദാക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുദാക്കൽ ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]] പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ എം]] ആറ്റിങ്ങൽ ഏരിയ കമ്മിറ്റിയംഗവുമാണ്.
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:അംബിക}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ പ്രതിനിധികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. വനിതാ നേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
42clspriei9xbi5tf2ccxrzspxr7vwf
4631229
4631228
2026-06-19T01:06:25Z
Malikaveedu
16584
4631229
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|O.S. Ambika}}{{Infobox officeholder
| name = ഒ.എസ്. അംബിക
| alma_mater =
| spouse =
| birth_place = [[കേരള]]
| birth_date = 30 May 1966
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| source =
| footnotes =
| website =
| term_end =
| native_name =
| term_start = May 2021
| assembly = Kerala Legislative
| constituency_AM = [[Attingal Assembly constituency|ആറ്റിങ്ങൽ]]
| caption =
| alt =
| image_size =
| image =
| children =
| predecessor = ബി. സത്യൻ
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐഎം]] പ്രവർത്തകയും പതിനഞ്ച്, പതിനാറ് കേരള നിയമസഭകളിൽ 2021 മുതൽ [[ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] ണ്ഡലത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-assembly-election-2021-results-winners-statistics-in-graphics.html|title=സെഞ്ചുറിക്കരികിൽ എൽഡിഎഫ്; ഇതാണ് നമ്മുടെ 140 എംഎൽഎമാർ {{!}} ഗ്രാഫിക്സ്|access-date=2021-05-03|language=ml}}</ref> ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ഒ.എസ്. അംബിക'''. 2026-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 13,375 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് എൽ.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായ ഒ.എസ് അംബിക വിജയിച്ചത്. ബി.ജെ.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയായ പി.സുധീറിനെയും യു.ഡി.എഫ് സഖ്യ സ്ഥാനാർത്ഥിയായ സന്തോഷ് ഭദ്രനെയും തോൽപിച്ചാണ് ഒ.എസ്.അംബിക വിജയിച്ചത്.
അംബിക രണ്ട് തവണ [[ചിറയിൻകീഴ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ചിറയിൻകീഴ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] പ്രസിഡന്റായും നേരത്തെ [[മുദാക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുദാക്കൽ ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]] പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ എം]] ആറ്റിങ്ങൽ ഏരിയ കമ്മിറ്റിയംഗവുമാണ്.
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:അംബിക}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ പ്രതിനിധികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. വനിതാ നേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
mvvx065x7hhswuyv5ym6t078o92634w
എൻ.കെ. അക്ബർ
0
539593
4631230
4621383
2026-06-19T01:12:04Z
Malikaveedu
16584
4631230
wikitext
text/x-wiki
{{Needs Image}}{{Infobox officeholder
| name = എൻ.കെ. അക്ബർ
| native_name =
| image =
| image_size =
| alt =
| caption =
| constituency_AM = [[Guruvayur (State Assembly constituency)|ഗുരുവായൂർ]]
| assembly = Kerala Legislative
| term_start = മെയ് 2021
| term_end =
| alma_mater =
| website =
| footnotes =
| source =
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| birth_date =
| birth_place = [[കേരളം]]
| spouse =
| children =
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐഎം]] പ്രവർത്തകനും പതിനഞ്ച്, പതിനാറ് കേരള നിയമസഭകളിൽ [[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ മണ്ഡലത്തിനെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-assembly-election-2021-results-winners-statistics-in-graphics.html|title=സെഞ്ചുറിക്കരികിൽ എൽഡിഎഫ്; ഇതാണ് നമ്മുടെ 140 എംഎൽഎമാർ {{!}} ഗ്രാഫിക്സ്|access-date=2021-05-03|language=ml}}</ref> ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനുമാണ് '''എൻ.കെ. അക്ബർ'''. 2026-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീംലീഗിലെ]] സി. എച്ച്. റഷീദിനെനെ 1,998 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് എൻ.കെ. അക്ബർ കേരള നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്.
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:അക്ബർ}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
l6kafm91yqml34o35kv1fzza5mfblsg
കെ.ആർ. മല്ലിക
0
551423
4631249
3803262
2026-06-19T02:54:27Z
Malikaveedu
16584
4631249
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|K.R. Mallika}}{{Infobox person
| name = കെ.ആർ. മല്ലിക
| image =
| alt =
| caption =
| other_names =
| birth_name =
| birth_date =
| birth_place =
| death_date = 19-ജൂൺ-2026
| death_place = പാപ്പനംകോട്, [[തിരുവന്തപുരം]]
| nationality = {{IND}}
| occupation = ചെറുകഥാകൃത്ത്
| years_active =
| known_for = ചെറുകഥ
| notable_works = നാവ്, സമാന്തരം, മായാമാളവഗൌള
}}
[[File:KR Mallika at Kollam 2021.jpg|thumb|കെ.ആർ. മല്ലിക 2021]]
മലയാള ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമാണ് '''കെ.ആർ. മല്ലിക.''' സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref name="മാതൃഭൂമി">{{cite news |title=സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; പിഎഫ് മാത്യൂസിനും ഉണ്ണി ആറിനും പുരസ്കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |accessdate=17 ഓഗസ്റ്റ് 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817125657/https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |archivedate=2021-08-17 |url-status=bot: unknown }}</ref>
മലയാള ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമാണ് '''കെ.ആർ. മല്ലിക.''' സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref name="മാതൃഭൂമി">{{cite news |title=സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; പിഎഫ് മാത്യൂസിനും ഉണ്ണി ആറിനും പുരസ്കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |accessdate=17 ഓഗസ്റ്റ് 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817125657/https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |archivedate=2021-08-17 |url-status=bot: unknown }}</ref>
==ജീവിതരേഖ==
1958 മെയ് 24 ന് കൊല്ലം ജില്ലയിൽ തിരുമുല്ലവാരത്ത്<ref>{{Cite web|url=http://keralaliterature.com/malayalam-writers-മലയാളം-എഴുത്തുകാർ/മല്ലിക-കെ-ആർ-mallika-k-r/|title=മല്ലിക.കെ. ആർ|access-date=2021-08-18|last=admin|date=2019-02-07|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പണ്ഡിറ്റ് എൻ കൃഷ്ണന്റെയും രാജമ്മയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. കൊട്ടിയം സി എഫ് ഹൈസ്കൂൾ, കൊല്ലം ഫാത്തിമ മാതാ നാഷണൽ കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിദ്യാഭ്യാസം. സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. ഭർത്താവ് കെ. പി. രവീന്ദ്രനാഥ്; മക്കൾ നിമ ആർ നാഥ്, നിശാന്ത് നാഥ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.chinthapublishers.com/ml/author/k-r-mallika-242|title=കെ ആർ മല്ലിക {{!}} ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|access-date=2021-08-18}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> തിരുവനന്തപുരം കൈമനത്ത് സ്ഥിരതാമസം.
ദേശാഭിമാനിയിലും ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സിലും പ്രൂഫ് റീഡറായിരുന്നു. പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘത്തിന്റെ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗം, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അംഗം എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
== മരണം ==
2026 ജൂൺ 19-ന് പാപ്പനംകോട്ടെ ഭവനത്തിൽവച്ച് അന്തരിച്ചു. 72 വയസ് പ്രായമുണ്ടായിരുന്നു.
==കൃതികൾ==
* നാവ്
* സമാന്തരം
* മായാമാളവഗൗള
* നിറങ്ങൾക്കപ്പുറം
* വളയം
* അമ്മ
*കാലം മറക്കാത്ത കഥകൾ
*കെ ആർ മല്ലിക 50 കഥകൾ <ref>{{Cite web|url=https://www.pusthakakada.com/default/k-r-mallika-50-kathakal-chintha1131.html|title=കെ ആർ മല്ലിക 50 കഥകൾ|access-date=2021-08-18|language=en|archive-date=2021-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818052252/https://www.pusthakakada.com/default/k-r-mallika-50-kathakal-chintha1131.html|url-status=dead}}</ref>
*അകം <ref>{{Cite web|url=https://keralabookstore.com/book/അകം/15702/|title=അകം|access-date=2021-08-18|language=ml}}</ref>
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്
*ഗൃഹലക്ഷ്മിയുടെ പുരസ്കാരം
* സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം <ref>{{Cite web|url=https://www.mangalam.com/news/detail/508947-latest-news.html|title=പി.എഫ്. മാത്യൂസ്, ഉണ്ണി ആർ, ഒ.പി. സുരേഷ് എന്നിവർക്ക് സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം , സേതുവിനും പെരുമ്പടവത്തിനും വിശിഷ്ടാംഗത്വം|access-date=2021-08-18|language=en}}</ref>
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ചെറുകഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
1gdphgsea2dpkqpvaekrs50ar0noasz
4631250
4631249
2026-06-19T02:55:22Z
Malikaveedu
16584
4631250
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|K.R. Mallika}}{{Infobox person
| name = കെ.ആർ. മല്ലിക
| image = KR Mallika at Kollam 2021.jpg
| alt =
| caption = കെ.ആർ. മല്ലിക 2021-ൽ
| other_names =
| birth_name =
| birth_date =
| birth_place =
| death_date = 19-ജൂൺ-2026
| death_place = പാപ്പനംകോട്, [[തിരുവന്തപുരം]]
| nationality = {{IND}}
| occupation = ചെറുകഥാകൃത്ത്
| years_active =
| known_for = ചെറുകഥ
| notable_works = നാവ്, സമാന്തരം, മായാമാളവഗൌള
}}
മലയാള ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമാണ് '''കെ.ആർ. മല്ലിക.''' സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref name="മാതൃഭൂമി">{{cite news |title=സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; പിഎഫ് മാത്യൂസിനും ഉണ്ണി ആറിനും പുരസ്കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |accessdate=17 ഓഗസ്റ്റ് 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817125657/https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |archivedate=2021-08-17 |url-status=bot: unknown }}</ref>
മലയാള ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമാണ് '''കെ.ആർ. മല്ലിക.''' സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref name="മാതൃഭൂമി">{{cite news |title=സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; പിഎഫ് മാത്യൂസിനും ഉണ്ണി ആറിനും പുരസ്കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |accessdate=17 ഓഗസ്റ്റ് 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817125657/https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |archivedate=2021-08-17 |url-status=bot: unknown }}</ref>
==ജീവിതരേഖ==
1958 മെയ് 24 ന് കൊല്ലം ജില്ലയിൽ തിരുമുല്ലവാരത്ത്<ref>{{Cite web|url=http://keralaliterature.com/malayalam-writers-മലയാളം-എഴുത്തുകാർ/മല്ലിക-കെ-ആർ-mallika-k-r/|title=മല്ലിക.കെ. ആർ|access-date=2021-08-18|last=admin|date=2019-02-07|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പണ്ഡിറ്റ് എൻ കൃഷ്ണന്റെയും രാജമ്മയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. കൊട്ടിയം സി എഫ് ഹൈസ്കൂൾ, കൊല്ലം ഫാത്തിമ മാതാ നാഷണൽ കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിദ്യാഭ്യാസം. സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. ഭർത്താവ് കെ. പി. രവീന്ദ്രനാഥ്; മക്കൾ നിമ ആർ നാഥ്, നിശാന്ത് നാഥ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.chinthapublishers.com/ml/author/k-r-mallika-242|title=കെ ആർ മല്ലിക {{!}} ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|access-date=2021-08-18}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> തിരുവനന്തപുരം കൈമനത്ത് സ്ഥിരതാമസം.
ദേശാഭിമാനിയിലും ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സിലും പ്രൂഫ് റീഡറായിരുന്നു. പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘത്തിന്റെ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗം, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അംഗം എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
== മരണം ==
2026 ജൂൺ 19-ന് പാപ്പനംകോട്ടെ ഭവനത്തിൽവച്ച് അന്തരിച്ചു. 72 വയസ് പ്രായമുണ്ടായിരുന്നു.
==കൃതികൾ==
* നാവ്
* സമാന്തരം
* മായാമാളവഗൗള
* നിറങ്ങൾക്കപ്പുറം
* വളയം
* അമ്മ
*കാലം മറക്കാത്ത കഥകൾ
*കെ ആർ മല്ലിക 50 കഥകൾ <ref>{{Cite web|url=https://www.pusthakakada.com/default/k-r-mallika-50-kathakal-chintha1131.html|title=കെ ആർ മല്ലിക 50 കഥകൾ|access-date=2021-08-18|language=en|archive-date=2021-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818052252/https://www.pusthakakada.com/default/k-r-mallika-50-kathakal-chintha1131.html|url-status=dead}}</ref>
*അകം <ref>{{Cite web|url=https://keralabookstore.com/book/അകം/15702/|title=അകം|access-date=2021-08-18|language=ml}}</ref>
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്
*ഗൃഹലക്ഷ്മിയുടെ പുരസ്കാരം
* സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം <ref>{{Cite web|url=https://www.mangalam.com/news/detail/508947-latest-news.html|title=പി.എഫ്. മാത്യൂസ്, ഉണ്ണി ആർ, ഒ.പി. സുരേഷ് എന്നിവർക്ക് സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം , സേതുവിനും പെരുമ്പടവത്തിനും വിശിഷ്ടാംഗത്വം|access-date=2021-08-18|language=en}}</ref>
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ചെറുകഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
0re0ho86vk8tne46jul2j80did33lr8
4631252
4631250
2026-06-19T02:55:40Z
Malikaveedu
16584
4631252
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|K.R. Mallika}}{{Infobox person
| name = കെ.ആർ. മല്ലിക
| image = KR Mallika at Kollam 2021.jpg
| alt =
| caption = കെ.ആർ. മല്ലിക 2021-ൽ
| other_names =
| birth_name =
| birth_date =
| birth_place =
| death_date = 19-ജൂൺ-2026
| death_place = പാപ്പനംകോട്, [[തിരുവന്തപുരം]]
| nationality = {{IND}}
| occupation = ചെറുകഥാകൃത്ത്
| years_active =
| known_for = ചെറുകഥ
| notable_works = നാവ്, സമാന്തരം, മായാമാളവഗൌള
}}
മലയാള ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമാണ് '''കെ.ആർ. മല്ലിക.''' സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref name="മാതൃഭൂമി">{{cite news |title=സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; പിഎഫ് മാത്യൂസിനും ഉണ്ണി ആറിനും പുരസ്കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |accessdate=17 ഓഗസ്റ്റ് 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817125657/https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |archivedate=2021-08-17 |url-status=bot: unknown }}</ref>
==ജീവിതരേഖ==
1958 മെയ് 24 ന് കൊല്ലം ജില്ലയിൽ തിരുമുല്ലവാരത്ത്<ref>{{Cite web|url=http://keralaliterature.com/malayalam-writers-മലയാളം-എഴുത്തുകാർ/മല്ലിക-കെ-ആർ-mallika-k-r/|title=മല്ലിക.കെ. ആർ|access-date=2021-08-18|last=admin|date=2019-02-07|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പണ്ഡിറ്റ് എൻ കൃഷ്ണന്റെയും രാജമ്മയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. കൊട്ടിയം സി എഫ് ഹൈസ്കൂൾ, കൊല്ലം ഫാത്തിമ മാതാ നാഷണൽ കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിദ്യാഭ്യാസം. സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. ഭർത്താവ് കെ. പി. രവീന്ദ്രനാഥ്; മക്കൾ നിമ ആർ നാഥ്, നിശാന്ത് നാഥ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.chinthapublishers.com/ml/author/k-r-mallika-242|title=കെ ആർ മല്ലിക {{!}} ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|access-date=2021-08-18}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> തിരുവനന്തപുരം കൈമനത്ത് സ്ഥിരതാമസം.
ദേശാഭിമാനിയിലും ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സിലും പ്രൂഫ് റീഡറായിരുന്നു. പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘത്തിന്റെ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗം, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അംഗം എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
== മരണം ==
2026 ജൂൺ 19-ന് പാപ്പനംകോട്ടെ ഭവനത്തിൽവച്ച് അന്തരിച്ചു. 72 വയസ് പ്രായമുണ്ടായിരുന്നു.
==കൃതികൾ==
* നാവ്
* സമാന്തരം
* മായാമാളവഗൗള
* നിറങ്ങൾക്കപ്പുറം
* വളയം
* അമ്മ
*കാലം മറക്കാത്ത കഥകൾ
*കെ ആർ മല്ലിക 50 കഥകൾ <ref>{{Cite web|url=https://www.pusthakakada.com/default/k-r-mallika-50-kathakal-chintha1131.html|title=കെ ആർ മല്ലിക 50 കഥകൾ|access-date=2021-08-18|language=en|archive-date=2021-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818052252/https://www.pusthakakada.com/default/k-r-mallika-50-kathakal-chintha1131.html|url-status=dead}}</ref>
*അകം <ref>{{Cite web|url=https://keralabookstore.com/book/അകം/15702/|title=അകം|access-date=2021-08-18|language=ml}}</ref>
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്
*ഗൃഹലക്ഷ്മിയുടെ പുരസ്കാരം
* സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം <ref>{{Cite web|url=https://www.mangalam.com/news/detail/508947-latest-news.html|title=പി.എഫ്. മാത്യൂസ്, ഉണ്ണി ആർ, ഒ.പി. സുരേഷ് എന്നിവർക്ക് സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം , സേതുവിനും പെരുമ്പടവത്തിനും വിശിഷ്ടാംഗത്വം|access-date=2021-08-18|language=en}}</ref>
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ചെറുകഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
crwtb74ahl1wj9pcvpu7brpw9adiw41
4631255
4631252
2026-06-19T03:03:40Z
Malikaveedu
16584
4631255
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|K.R. Mallika}}{{Infobox person
| name = കെ.ആർ. മല്ലിക
| image = KR Mallika at Kollam 2021.jpg
| alt =
| caption = കെ.ആർ. മല്ലിക 2021-ൽ
| other_names =
| birth_name =
| birth_date = {{birth date|mf=yes|1958|05|24}}
| birth_place =
| death_date = {{Death date and age|2026|06|19|1955|05|24}}
| death_place = പാപ്പനംകോട്, [[തിരുവന്തപുരം]]
| nationality = {{IND}}
| occupation = ചെറുകഥാകൃത്ത്
| years_active =
| known_for = ചെറുകഥ
| notable_works = നാവ്, സമാന്തരം, മായാമാളവഗൌള
| spouse = കെ പി രവീന്ദ്രനാഥ്
| children = നിമ ആർ നാഥ്, കെ ആർ നിശാന്ത്
}}
മലയാള ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമാണ് '''കെ.ആർ. മല്ലിക.''' സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref name="മാതൃഭൂമി">{{cite news |title=സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു; പിഎഫ് മാത്യൂസിനും ഉണ്ണി ആറിനും പുരസ്കാരം |url=https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |accessdate=17 ഓഗസ്റ്റ് 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817125657/https://www.mathrubhumi.com/books/news/kerala-sahitya-academy-awards-2020-1.5921406 |archivedate=2021-08-17 |url-status=bot: unknown }}</ref>
==ജീവിതരേഖ==
1958 മെയ് 24 ന് കൊല്ലം ജില്ലയിൽ തിരുമുല്ലവാരത്ത്<ref>{{Cite web|url=http://keralaliterature.com/malayalam-writers-മലയാളം-എഴുത്തുകാർ/മല്ലിക-കെ-ആർ-mallika-k-r/|title=മല്ലിക.കെ. ആർ|access-date=2021-08-18|last=admin|date=2019-02-07|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പണ്ഡിറ്റ് എൻ കൃഷ്ണന്റെയും രാജമ്മയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. കൊട്ടിയം സി എഫ് ഹൈസ്കൂൾ, കൊല്ലം ഫാത്തിമ മാതാ നാഷണൽ കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിദ്യാഭ്യാസം. സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. ഭർത്താവ് കെ. പി. രവീന്ദ്രനാഥ്; മക്കൾ നിമ ആർ നാഥ്, നിശാന്ത് നാഥ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.chinthapublishers.com/ml/author/k-r-mallika-242|title=കെ ആർ മല്ലിക {{!}} ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|access-date=2021-08-18}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> തിരുവനന്തപുരം കൈമനത്ത് സ്ഥിരതാമസം.
ദേശാഭിമാനിയിലും ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സിലും പ്രൂഫ് റീഡറായിരുന്നു. പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘത്തിന്റെ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗം, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അംഗം എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. രണ്ടുതവണ അബുദാബി ശക്തി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുള്ള അവർക്ക് ഭാരത് ഭവൻ ഏർപ്പെടുത്തിയ വിവർത്തന പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
== മരണം ==
2026 ജൂൺ 19-ന് പാപ്പനംകോട്ടെ ഭവനത്തിൽവച്ച് അന്തരിച്ചു. 71 വയസ് പ്രായമുണ്ടായിരുന്നു. സംസ്കാരം വെള്ളിയാഴ്ച വൈകിട്ട് 4 മണിയ്ക്ക് തൈക്കാട് ശാന്തികവാടത്തിൽ നടക്കും.
==കൃതികൾ==
* നാവ്
* സമാന്തരം
* മായാമാളവഗൗള
* നിറങ്ങൾക്കപ്പുറം
* വളയം
* അമ്മ
*കാലം മറക്കാത്ത കഥകൾ
*കെ ആർ മല്ലിക 50 കഥകൾ <ref>{{Cite web|url=https://www.pusthakakada.com/default/k-r-mallika-50-kathakal-chintha1131.html|title=കെ ആർ മല്ലിക 50 കഥകൾ|access-date=2021-08-18|language=en|archive-date=2021-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818052252/https://www.pusthakakada.com/default/k-r-mallika-50-kathakal-chintha1131.html|url-status=dead}}</ref>
*അകം <ref>{{Cite web|url=https://keralabookstore.com/book/അകം/15702/|title=അകം|access-date=2021-08-18|language=ml}}</ref>
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്
*ഗൃഹലക്ഷ്മിയുടെ പുരസ്കാരം
* സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020-ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം <ref>{{Cite web|url=https://www.mangalam.com/news/detail/508947-latest-news.html|title=പി.എഫ്. മാത്യൂസ്, ഉണ്ണി ആർ, ഒ.പി. സുരേഷ് എന്നിവർക്ക് സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം , സേതുവിനും പെരുമ്പടവത്തിനും വിശിഷ്ടാംഗത്വം|access-date=2021-08-18|language=en}}</ref>
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ചെറുകഥാകൃത്തുക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
fjmbhup5ljad7nqddzzskrix485id71
കാൾ സാൻഡ്ബർഗ്
0
551450
4631325
3779241
2026-06-19T09:14:37Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631325
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer|image=Carl Sandburg NYWTS.jpg|alt=Photograph of Sandburg|caption=സാൻഡ്ബർഗ് 1955ൽ|birth_name=കാൾ ആഗസ്റ്റസ് സാൻഡ്ബർഗ്<ref name=autobio2939>{{cite book|title=Always the Young Strangers|url=https://archive.org/details/unset0000unse_p5y0|last=Sandburg|first=Carl|publisher=Harcourt, Brace and Company|location=New York|year=1953|pages=[https://archive.org/details/unset0000unse_p5y0/page/29 29], 39}} Sandburg's father's last name was originally "Danielson" or "Sturm". He could read but not write, and he accepted whatever spelling other people used. The young Carl, sister Mary, and brother Mart changed the spelling to "Sandburg" when in elementary school.</ref>|birth_date={{Birth date|1878|1|6}}|birth_place=[[ഗെയ്ൽസ്ബർഗ്, ഇല്ലിനോയി]], [[യു.എസ്.]]|death_date={{Death date and age|1967|7|22|1878|1|6}}|death_place={{Nowrap|[[Flat Rock, Henderson County, North Carolina|Flat Rock, North Carolina]], U.S.}}|occupation=പത്രപ്രവർത്തകൻ, രചയിതാവ്|nationality=അമേരിക്കൻ|alma_mater=[[ലൊംബാർഡ് കോളജ്]] (non-graduate)|notableworks={{unbulleted list | ''[[ഷിക്കാഗോ പോയംസ്]]'' | ''[[ദ പീപ്പിൾ, യെസ്]]'' | ''അബ്രഹാം ലിങ്കൺ: ദ പ്രയറി ഇയേർസ് ആന്റ് ദ വാർ ഇയേർസ്'' | ''[[റൂട്ടബാഗ സ്റ്റോറീസ്]]''}}|spouse=[[ലിലിയൻ സ്റ്റീച്ചൻ]] m. 1908–1967|children=3, മാർഗരറ്റ്, ഹെൽഗ, ജാനറ്റ്.|signature=CarlSandburgSig.png|awards={{unbulleted list | [[പുലിറ്റ്സർ പുരസ്കാരം]] {{nowrap|(1919, 1940, 1951)}} | [[റോബർട്ട് ഫ്രോസ്റ്റ് മെഡൽ]] (1952) }}}}'''കാൾ ആഗസ്റ്റ് സാൻഡ്ബർഗ്''' (ജീവിതകാലം: ജനുവരി 6, 1878 - ജൂലൈ 22, 1967) ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] [[കവി|കവിയും]] ജീവചരിത്രകാരനും [[പത്രപ്രവർത്തകർ|പത്രപ്രവർത്തകനും]] എഡിറ്ററുമായിരുന്നു. കവിതകളുടെ പേരിൽ രണ്ട്, മുൻ യു.എസ്. പ്രസിഡന്റ് [[എബ്രഹാം ലിങ്കൺ|അബ്രഹാം ലിങ്കന്റെ]] ജീവചരിത്രത്തിൻറെ പേരിൽ ഒന്ന് എന്നിങ്ങനെ അദ്ദേഹം ആകെ മൂന്ന് [[പുലിറ്റ്സർ പുരസ്കാരം|പുലിറ്റ്സർ പുരസ്കാരങ്ങൾ]] നേടിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, പ്രത്യേകിച്ചും ''ഷിക്കാഗോ പോയംസ്'' (1916), ''കോൺഹസ്കേഴ്സ്'' (1918), ''സ്മോക്ക് ആൻഡ് സ്റ്റീൽ'' (1920) എന്നിവയുൾപ്പെടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമാഹരിക്കപ്പെട്ട കാവ്യ വാല്യങ്ങളുടെ പേരിൽ "സമകാലിക സാഹിത്യത്തിലെ ഒരു പ്രധാന വ്യക്തി" ആയി സാൻഡ്ബർഗ് വ്യാപകമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Danilov 198">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=kWsrAQAAQBAJ&pg=PA198|title=Famous Americans: A Directory of Museums, Historic Sites, and Memorials|last=Danilov|first=Victor|date=September 26, 2013|publisher=Scarecrow Press|isbn=9780810891869|page=198|access-date=January 6, 2015}}</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ഇല്ലിനോയി]] സംസ്ഥാനത്ത് [[ഗെയ്ൽസ്ബർഗ്, ഇല്ലിനോയി|ഗെയ്ൽസ്ബർഗിലെ]] 313 ഈസ്റ്റ് തേർഡ് സ്ട്രീറ്റിലെ മൂന്ന് മുറികളുള്ള ഒരു കോട്ടേജിൽ സ്വീഡിഷ് വംശജരായ<ref>[http://www.u-s-history.com/pages/h3767.html "Carl Sandburg"], United States History.</ref> ക്ലാര മത്തിൽഡ (മുമ്പ്, ആൻഡേഴ്സൺ), ആഗസ്റ്റ് സാൻഡ്ബെർഗ് (Sandberg) എന്നിവരുടെ പുത്രനായി കാൾ സാൻഡ്ബർഗ് ജനിച്ചു.<ref>[http://www.u-s-history.com/pages/h3767.html "Carl Sandburg"], United States History.</ref> പ്രാഥമിക വിദ്യാലയത്തിൽ "ചാൾസ്" അല്ലെങ്കിൽ "ചാർലി" എന്ന വിളിപ്പേര് സ്വീകരിച്ച അദ്ദേഹം ഏതാണ്ട് ഒരേ സമയം തൻറെയും രണ്ട് മൂത്ത സഹോദരങ്ങളുടേയും അവസാന പേരിന്റെ അക്ഷരവിന്യാസം "Sandburg" എന്നാക്കി മാറ്റി.<ref>Sandburg in 1953 was not able to recall his younger self's reasons, but he relates that being able to correctly pronounce "ch" was a mark of assimilation among Swedish immigrants.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.pbs.org/wnet/americanmasters/episodes/carl-sandburg/education-carl-sandburg-timeline/2320/|title=American Masters: Carl Sandburg Timeline|access-date=January 19, 2014|date=August 18, 2012|publisher=PBS|author=Penelope Niven}}</ref>
പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം വിദ്യാലയം വിട്ട അദ്ദേഹം ഒരു പാൽ വണ്ടി ഓടിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഏതാണ്ട് പതിനാലാം വയസ്സുമുതൽ പതിനേഴോ പതിനെട്ടോ വയസ്സുവരെ അദ്ദേഹം [[ഗെയ്ൽസ്ബർഗ്, ഇല്ലിനോയി|ഗെയ്ൽസ്ബർഗിലെ]] യൂണിയൻ ഹോട്ടൽ ബാർബർഷോപ്പിൽ ഒരു ചുമട്ടുതൊഴിലാളിയായി ജോലി ചെയ്തു.<ref>''Prairie-Town Boy'', by Carl Sandburg, 1955. [http://www.timforsythe.com/tree/tjforsythe/sources_S1703 "timforsythe.com"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220312112250/https://www.timforsythe.com/tree/tjforsythe/sources_S1703 |date=2022-03-12 }}</ref> അതിനുശേഷം 18 മാസത്തേക്ക് വീണ്ടും ഒരു പാൽക്കാരൻറെ ജോലിയിലേയ്ക്ക മാറി. പിന്നീട് അദ്ദേഹം [[കാൻസസ്|കൻസാസിലെ]] ഗോതമ്പ് പാടങ്ങളിൽ ഇഷ്ടികത്തൊഴിലാളിാഉം, കർഷകത്തൊഴിലാളിയായും ജോലികൾ ചെയ്തു.<ref>''Selected Poems of Carl Sandburg'', edited by Rebecca West, 1954</ref> [[ഗെയ്ൽസ്ബർഗ്, ഇല്ലിനോയി|ഗെയ്ൽസ്ബർഗിലെ]] ലോംബാർഡ് കോളേജിൽ<ref>[[Carl Sandburg College]]. [http://www.sandburg.edu/about-us/history "History"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130207012257/http://www.sandburg.edu/about-us/history|date=February 7, 2013}}</ref> ചെലവഴിച്ച ഒരു ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം [[ഡെൻവർ|ഡെൻവറിലെ]] ഒരു ഹോട്ടൽ സേവകനായ അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഒമാഹയിൽ ഒരു കൽക്കരി ജോലിക്കാരനായി. ഷിക്കാഗോ ഡെയ്ലി ന്യൂസിന്റെ പത്രപ്രവർത്തകനായി ജോലിയ ചെയ്യുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ സാഹിത്യ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് അദ്ദേഹം കവിത, ചരിത്രം ജീവചരിത്രങ്ങൾ, നോവലുകൾ, ബാലസാഹിത്യം ചലച്ചിത്ര നിരൂപണങ്ങൾ എന്നിവ എഴുതി. നാടോടിപ്പാട്ടുകളുടേയും നാടോടിക്കഥകളുടെയും പുസ്തകങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും എഡിറ്റുചെയ്യുകയും ചെയ്ത '''സാൻഡ്ബർഗ്''' [[വടക്കൻ കരോലിന|വടക്കൻ കരോലിനയിലേക്ക്]] പോകുന്നതിനുമുമ്പ് തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും [[ഇല്ലിനോയി]], [[വിസ്കോൺസിൻ]], [[മിഷിഗൺ]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ചെലവഴിച്ചത്.
== അവലംബം ==
[[വർഗ്ഗം:പുലിറ്റ്സർ പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ]]
2xve7vowl8wt1pl3qeo7g9y0fg807e4
ഐസ് ഗ്രാൻഡ് ക്ഷേത്രം
0
557948
4631238
4577598
2026-06-19T01:41:29Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631238
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ise Grand Shrine}}
{{Infobox religious building
| name = Ise Grand Shrine
| native_name= {{nihongo| 伊勢神宮|Ise Jingū}}
| image = [[File:Naiku 04.jpg|300px]]
| caption = Naikū, Ise Shrine
{{Infobox mapframe|tyep=shape|zoom=14|frame-width=220}}Map of Naikū
| map_type = Japan
| map_alt =
| coordinates = {{coord|34|27|18|N|136|43|33|E|region:JP_type:landmark|display=title,inline}}
| map_relief =
| map_size =
| map_caption =
| religious_affiliation = [[Shinto]]
| type =
| deity = [[Amaterasu]]
| founded_by =
| established = 4 BCE
| date_destroyed =
| location = [[Ise, Mie|Ise]], [[Mie Prefecture]], [[Japan]]
| website =
| architecture_style =
| festival =
| leadership =
}}
{{Shinto}}
ജപ്പാനിലെ മി പ്രിഫെക്ചറിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഷിന്റോ ദേവാലയമാണ് '''ഐസ് ഗ്രാൻഡ് ക്ഷേത്രം''' (伊勢神宮, ഐസെ ജിങ്കു), ഔദ്യോഗികമായി ജിങ്കു (神宮) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം സൂര്യദേവത അമതേരാസുവിന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഐസെ ജിങ്കു എന്നത് രണ്ട് പ്രധാന ആരാധനാലയങ്ങളായ നായികു (内宮), ഗെകു (外宮) എന്നിവയെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് നിരവധി ഷിന്റോ ആരാധനാലയങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ദേവാലയ സമുച്ചയമാണ്.
അകത്തെ ദേവാലയം, നായികു (ഔദ്യോഗികമായി "കോട്ടൈ ജിങ്കു" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), മധ്യ ഐസിന്റെ തെക്ക് ഉജി-താച്ചി പട്ടണത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അമതരാസുവിന്റെ ആരാധനയ്ക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ അവർ വസിക്കുന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്ര കെട്ടിടങ്ങൾ കട്ടിയുള്ള സൈപ്രസ് മരം കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ആണികൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ല പകരം യോജിപ്പിച്ച മരം ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഗെകു (ഔദ്യോഗികമായി "ടൊയൂക്ക് ഡെയ്ജിംഗ" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) എന്ന അകലെയുള്ള ദേവാലയം, നായിക്കിൽ നിന്ന് ഏകദേശം ആറ് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇത് കൃഷിയുടെയും നെല്ല് വിളവെടുപ്പിന്റെയും വ്യവസായത്തിന്റെയും ദേവനായ ടോയോക്ക്-ഓമിക്കാമിക്ക് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്.<ref>Ise Jingu official homepage, {{cite web |url=http://www.isejingu.or.jp/english/gegu/gegu.htm |title=Archived copy |access-date=2012-05-30 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120530195803/http://www.isejingu.or.jp/english/gegu/gegu.htm |archive-date=2012-05-30 }}</ref> നായികു, ഗെകു എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ, ഐസ് സിറ്റിയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും 123 ഷിന്റോ ആരാധനാലയങ്ങൾ കൂടിയുണ്ട്. അവയിൽ 91 എണ്ണം നായിക്കുമായും 32 എണ്ണം ഗെക്കുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.isejingu.or.jp/english/isemairi/isemairi.htm |title=Ise Jingu official homepage |access-date=2021-11-06 |archive-date=2015-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151026131820/http://www.isejingu.or.jp/english/isemairi/isemairi.htm |url-status=dead }}</ref>
സേക്രഡ് മിററിന്റെ ഭവനം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഈ ദേവാലയം ഷിന്റോയുടെ ഏറ്റവും വിശുദ്ധവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.<ref>{{cite book |last1=Ellwood |first1=Robert S. |title=Japanese Religion: A Cultural Perspective |date=1985 |publisher=Prentice-Hall |isbn=9780135092828 |url=https://books.google.com/books?id=WAERAQAAIAAJ |access-date=18 April 2019 |language=en}}</ref> രണ്ട് സൈറ്റുകളിലേക്കും പ്രവേശനം കർശനമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. നാല് ഉയരമുള്ള തടി വേലികൾക്ക് പിന്നിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ഘടനകളുടെ മേൽക്കൂരകൾ കാണുന്നതിന് അപ്പുറം പൊതുജനങ്ങൾക്ക് അനുവാദമില്ല. എന്നിരുന്നാലും, മൈജി കാലഘട്ടത്തിലെ അലങ്കാര നടപ്പാതകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വനത്തിൽ സഞ്ചാരികൾക്ക് ചുറ്റിക്കറങ്ങാൻ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്.
എഡോ കാലഘട്ടത്തിൽ, പത്തിൽ ഒരു ജാപ്പനീസ് ദേവാലയത്തിലേക്ക് ഒകേജ് മൈരി തീർത്ഥാടനം നടത്തിയതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതനുസരിച്ച്, ആരാധനാലയത്തിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടനം വാണിജ്യപരവും മതപരവുമായ ആവൃത്തിയിൽ അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടു. ചരിത്രരേഖകൾ അനുസരിച്ച്, 1625-ൽ 50 ദിവസം കൊണ്ട് 3.62 ദശലക്ഷം ആളുകളും 20 വർഷം കൂടുമ്പോൾ നടക്കുന്ന മഹോത്സവം നടന്ന 1829-ൽ മൂന്ന് ദിവസം കൊണ്ട് 1.18 ദശലക്ഷം ആളുകളും ദേവാലയം സന്ദർശിച്ചു.<ref>[https://web.archive.org/web/20161013220353/http://cleanup.jp/life/edo/86.shtml お伊勢さま、一度は行きたい庶民の夢] Cleanup Corporation</ref> ആരാധനാലയം സങ്കേതമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതിനാലും വിശ്വാസികൾ ഇത് ബലിയായി കണക്കാക്കിയതിനാലും സുരക്ഷാ പരിശോധനകളൊന്നും നടത്തിയില്ല. ഐസെയുടെ രണ്ട് പ്രധാന ആരാധനാലയങ്ങളും പഴയ വിനോദ ജില്ലയായ ഫുറൂയിച്ചിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഒരു തീർത്ഥാടന പാതയാണ്.
ഐസ് ദേവാലയത്തിലെ പ്രധാന പുരോഹിതനോ പുരോഹിതയൊ ജപ്പാനിലെ ഇംപീരിയൽ ഹൗസിൽ നിന്ന് വരണം. കൂടാതെ ദേവാലയത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. എമിരിറ്റസ് [[അകിഹിതോ|അകിഹിതോ]] ചക്രവർത്തിയുടെ മകൾ [[Sayako Kuroda|സയാകോ കുറോഡ]]യാണ് ഈ ദേവാലയത്തിലെ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാന പുരോഹിത.<ref name="The Japan Times 21-6-17">{{cite news |newspaper=[[Japan Times]] |title=Emperor's daughter becomes supreme priestess at Ise Shrine |date=June 21, 2017 |access-date=June 22, 2017 |quote=Sayako Kuroda, the daughter of Emperor Akihito and Empress Michiko, assumed the post of supreme priestess at Ise Shrine this week, the ancient Shinto shrine said. |url=http://www.japantimes.co.jp/news/2017/06/21/national/politics-diplomacy/emperors-daughter-becomes-supreme-priestess-ise-shrine/#.WUvxevqGMza |archive-date=2021-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211108002241/https://www.japantimes.co.jp/news/2017/06/21/national/politics-diplomacy/emperors-daughter-becomes-supreme-priestess-ise-shrine/#.WUvxevqGMza |url-status=dead }}</ref>
==ദേവാലയം സ്ഥാപിക്കൽ==
[[File:Takakura-yama(Ise) 01.JPG|thumb|left|Bird's eye view of the area surrounding the Gekū shrine]]
[[File:Sinkei20051116.JPG|thumb|upright|A free-range chicken roaming the grounds, considered to be the divine messenger of Amaterasu.]]
നിഹോൻ ഷോകി പറയുന്നതനുസരിച്ച് ഏകദേശം 2000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, [[Emperor Suinin|സുനിൻ ചക്രവർത്തി]]യുടെ മകളായ ദിവ്യ [[Yamatohime-no-mikoto|യമതോഹിം-നോ-മിക്കോട്ടോ]], ആധുനിക നാരാ പ്രിഫെക്ചറിലെ മിവാ പർവതത്തിൽ നിന്ന് അമതരാസു ദേവിയെ ആരാധിക്കാൻ സ്ഥിരമായ ഒരു സ്ഥലം തേടി പുറപ്പെട്ടു. 20 വർഷമായി ഓമി, മിനോ മേഖലകളിലൂടെ അലഞ്ഞു. അവരുടെ തിരച്ചിൽ ഒടുവിൽ അവരെ ആളൊഴിഞ്ഞതും മനോഹരവുമായ ഈ ഭൂമിയിൽ (ഐസെ) ഞാൻ താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു" എന്ന അമതരാസുവിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് നായികു സ്ഥാപിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്ന ആധുനിക മീ പ്രിഫെക്ചറിലുള്ള ഐസിലേക്ക് എത്തിച്ചു. യമതോഹിം-നോ-മിക്കോട്ടോയുടെ യാത്രയ്ക്ക് മുമ്പ്, യമാറ്റോയിലെ സാമ്രാജ്യത്വ വസതിയിലും പിന്നീട് കിഴക്കൻ നാര തടത്തിലെ കസനൂയിയിലും അമതേരാസു ആരാധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. രാജകുമാരി യമതോഹിം-നോ-മിക്കോട്ടോ ഉജി-താച്ചി ഗ്രാമത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ ആ പ്രദേശം അമതേരാസു ദേവിക്ക് വേണ്ടി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതായി അവർ അമ്പത് മണികൾ സ്ഥാപിച്ചു. അതിനാലാണ് നദിയെ [[Isuzu River|ഇസുസു]] അല്ലെങ്കിൽ "അമ്പത് മണികൾ" എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ബിസി 4 എന്ന പരമ്പരാഗത സ്ഥാപന തീയതി കൂടാതെ, <ref>''Encyclopædia Britannica{{Snd}} Ise Shrine'' http://www.britannica.com/ebc/article-9368233</ref> 3, 5 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ മറ്റ് തീയതികൾ യഥാക്രമം നായികു, ഗെകു എന്നിവയുടെ സ്ഥാപനത്തിനായി മുന്നോട്ട് വച്ചിട്ടുണ്ട്. നായിക്കിലെ ആദ്യത്തെ ദേവാലയ കെട്ടിടം ടെൻമു ചക്രവർത്തി (678-686) സ്ഥാപിച്ചതാണ്. 692-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ ജിറ്റോ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ആചാരപരമായ പുനർനിർമ്മാണം നടത്തിയത്.<ref name="witcombe.sbc.edu">''Sacred Places{{Snd}} Ise Shrine'' http://witcombe.sbc.edu/sacredplaces/ise.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126053720/http://witcombe.sbc.edu/sacredplaces/ise.html |date=2021-01-26 }}</ref>
ഹിയാൻ കാലഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ സാമ്രാജ്യത്വ രക്ഷാകർതൃ വസ്തുക്കളായി മാറിയ ഒരു കൂട്ടം ആരാധനാലയങ്ങളിൽ ഈ ദേവാലയം മുൻപന്തിയിലായിരുന്നു.{{sfn|Breen|Teeuwen|2000|pp=74–75}} 965-ൽ, [[Emperor Murakami|മുറകാമി ചക്രവർത്തി]] ജപ്പാന്റെ കാവൽ കാമിക്ക് പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ സാമ്രാജ്യത്വ ദൂതന്മാരെ അയക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. ഈ ഹെയ്ഹാക്കുകളെ തുടക്കത്തിൽ ഐസ് ദേവാലയം ഉൾപ്പെടെ 16 ആരാധനാലയങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>Ponsonby-Fane, Richard. (1962). ''Studies in Shinto and Shrines,'' pp. 116–117.</ref>
== കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist|2}}
==അവലംബം==
* {{cite book|last=Aston|first=William George|author-link=William George Aston|title=Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697|url=https://archive.org/details/nihongichronicl00astogoog|year=1896|publisher=London: The Japan Society, Trübner}}
*{{cite journal|last1=Bock|first1=Felicia G.|title=The Rites of Renewal at Ise|url=https://archive.org/details/sim_monumenta-nipponica_spring-1974_29_1/page/55|journal=Monumenta Nipponica|date=1974|volume=29|issue=1|pages=55–68|jstor=2383463 |doi=10.2307/2383463}}
* {{cite book|last=Bocking|first=Brian|title=The Oracles of the Three Shrines: Windows on Japanese Religion|url=https://books.google.com/books?id=il5cAgAAQBAJ&pg=PA51|year=2013|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-136-84552-9}}
* {{cite book|last1=Breen|first1=John|last2=Teeuwen|first2=Mark|title=Shinto in History: Ways of the Kami|url=https://books.google.com/books?id=MADlfH002mAC|year=2000|publisher=University of Hawaii Press|isbn=978-0-8248-2363-4}}
* {{cite book|last1=Fletcher|first1=Sir Banister|author-link1=Sir Banister Fletcher|last2=Cruickshank|first2=Dan|title=Sir Banister Fletcher's a History of Architecture|url=https://books.google.com/books?id=Gt1jTpXAThwC|year=1996|publisher=Architectural Press|isbn=978-0-7506-2267-7}}
* Hvass, Svend M. (1998). ''Ise{{Snd}} Japan's Ise Shrines{{Snd}} Ancient yet New''. Copenhagen. Aristo Publishing. {{ISBN|87-985103-3-9}}
* [[Richard Ponsonby-Fane|Ponsonby-Fane, Richard]]. (1962). ''Studies in Shinto and Shrines.'' Kyoto: Ponsonby Memorial Society. [http://www.worldcat.org/wcpa/oclc/3994492 OCLC 399449]
* {{cite book|author1=Kenzo Tange|author2=Noboru Kawazoe|title=Ise: Prototype of Japanese Architecture|url=https://books.google.com/books?id=pIH_PQAACAAJ|year=1965|publisher=MIT Press|isbn=978-0-262-20006-6}}
==പുറംകണ്ണികൾ==
{{Commons+cat|Ise Shrine|Ise Shrine}}
{{Wikivoyage|Ise}}
* {{official website|http://www.isejingu.or.jp/foreign/index.html}}
* [https://web.archive.org/web/20150311175556/http://www.iseshima-kanko.jp/html/en/ise_jingu.html Ise Jingu – Iseshima General Sightseeing Guide]
* [https://web.archive.org/web/20090506202855/http://www.ise-kanko.jp/english/html/sight/sight.html Ise City Tourist Industry Society]
* [https://digitalcollections.nypl.org/items/510d47d9-8428-a3d9-e040-e00a18064a99 New York Public Library Digital Gallery, early photograph of Ise Shrine compound]
* [https://www.cca.qc.ca/en/search?query=Yoshio%20Watanabe&filters=%7B%22forms_collection_library_bookstore%22%3A%5B%22photographs%22%5D%7D&img_filter=1 Photographs of the Ise Shrine by Yoshio Watanabe], [[Canadian Centre for Architecture]]
* [https://www.smithsonianmag.com/smart-news/this-japanese-shrine-has-been-torn-down-and-rebuilt-every-20-years-for-the-past-millennium-575558/ Smithsonian Magazine – This Japanese Shrine]
* [https://www.accessible-japan.com/places/japan/mie/ise/attractions/ise-grand-shrine/ Wheelchair Accessibility of Shrine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240716102803/https://www.accessible-japan.com/places/japan/mie/ise/attractions/ise-grand-shrine/ |date=2024-07-16 }}
* {{osmrelation-inline|7927695|Ise Shrine Naikū}}
{{Shinto shrine}}
{{Sun temples}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:ജപ്പാനിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]
klgmcwdm1xtrw2hjizja2d96qzx6mk8
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും തദ്ദേശീയ ജനങ്ങളും
0
570341
4631315
4629211
2026-06-19T08:28:03Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631315
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Climate change and indigenous peoples}}[[File:Amazon6 (5641584266).jpg|thumb|Amazon Deforestation near Manaus, the capital of the Brazilian state of Amazonas]]തദ്ദേശീയരല്ലാത്തവരുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തദ്ദേശവാസികളെ എങ്ങനെ ആനുപാതികമായി ബാധിക്കുന്നുവെന്ന് '''കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും തദ്ദേശീയ ജനങ്ങളും''' വിവരിക്കുന്നു. ആരോഗ്യം, പരിസ്ഥിതികൾ, കമ്മ്യൂണിറ്റികൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഈ ആഘാതങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ചും അനുഭവപ്പെടുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചില തദ്ദേശീയ പണ്ഡിതർ വാദിക്കുന്നത്, ഈ ആനുപാതികമല്ലാത്ത ആഘാതങ്ങൾ കൊളോണിയലിസത്തിന്റെ നിലവിലുള്ള രൂപങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നാണ്.<ref>{{Cite journal|last=Whyte|first=Kyle|date=2017|title=Indigenous Climate Change Studies: Indigenizing Futures, Decolonizing the Anthropocene|url=https://www.muse.jhu.edu/article/711473|journal=[[English Language Notes]]|volume=55|issue=1|pages=153–162|doi=10.1215/00138282-55.1-2.153|s2cid=132153346|via=Project MUSE|access-date=2022-05-15|archive-date=2022-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530100235/https://www.muse.jhu.edu/article/711473|url-status=dead}}</ref> ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തദ്ദേശവാസികൾക്ക് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള തന്ത്രങ്ങളും പരമ്പരാഗത അറിവും ഉണ്ട്. ഈ വിജ്ഞാന സമ്പ്രദായങ്ങൾ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവുമായി അവരുടെ സ്വന്തം സമൂഹത്തെ സ്വയം നിർണ്ണയാവകാശത്തിന്റെ പ്രകടനമായും അതുപോലെ തന്നെ തദ്ദേശീയമല്ലാത്ത സമൂഹങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമാക്കുന്നതിന് പ്രയോജനകരമാണ്.
ലോകത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും തദ്ദേശീയ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web|last=Raygorodetsky|first=Gleb|date=2018-11-16|title=Can indigenous land stewardship protect biodiversity?|url=https://www.nationalgeographic.com/environment/2018/11/can-indigenous-land-stewardship-protect-biodiversity-/|access-date=2020-11-30|website=National Geographic|language=en}}</ref> 90+ രാജ്യങ്ങളിലായി<ref>{{Cite web|url=https://www.worldbank.org/en/topic/indigenouspeoples|title=Indigenous Peoples|website=World Bank|language=en|access-date=2020-02-23}}</ref> 370 ദശലക്ഷത്തിലധികം തദ്ദേശവാസികൾ<ref name=":03">{{Cite journal|last=Etchart|first=Linda|date=2017-08-22|title=The role of indigenous peoples in combating climate change|journal=Palgrave Communications|language=en|volume=3|issue=1|pages=1–4|doi=10.1057/palcomms.2017.85|issn=2055-1045|doi-access=free}}</ref> കാണപ്പെടുന്നു. ഗ്രഹത്തിന്റെ ഏകദേശം 22% ഭൂപ്രദേശങ്ങളും തദ്ദേശീയ പ്രദേശങ്ങളാണ്. തദ്ദേശീയതയും ഭൂവിനിയോഗവും എങ്ങനെ നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് ഈ കണക്കിന് നേരിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്.<ref>{{Cite book|last=Sobrevila|first=Claudia|url=http://documents.worldbank.org/curated/en/995271468177530126/The-role-of-indigenous-peoples-in-biodiversity-conservation-the-natural-but-often-forgotten-partners|title=The role of indigenous peoples in biodiversity conservation: the natural but often forgotten partners.|publisher=World Bank|year=2008|location=Washington, DC|pages=5}}</ref> തങ്ങളുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്കുള്ളിലെ പ്രധാന വിജ്ഞാന സൂക്ഷിപ്പുകാരെന്ന നിലയിൽ തദ്ദേശവാസികൾ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഈ അറിവിൽ സാമൂഹിക-പാരിസ്ഥിതിക സംവിധാനങ്ങളുടെ പരിപാലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടത് ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=":10">{{Cite journal|last1=Green|first1=D.|last2=Raygorodetsky|first2=G.|date=2010-05-01|title=Indigenous knowledge of a changing climate|journal=Climatic Change|language=en|volume=100|issue=2|pages=239–242|bibcode=2010ClCh..100..239G|doi=10.1007/s10584-010-9804-y|issn=1573-1480|s2cid=27978550}}</ref> പാരിസ്ഥിതിക വിഭവങ്ങളുടെ ശരിയായതും സുസ്ഥിരവുമായ മാനേജ്മെന്റിന് സംഭാവന ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന പ്രത്യേക അറിവുകളും പരമ്പരാഗത രീതികളും സാംസ്കാരിക ആചാരങ്ങളും തദ്ദേശീയർക്ക് ഉണ്ടെന്ന് തദ്ദേശീയ ജനതയുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്ര പ്രഖ്യാപനം അംഗീകരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/development/desa/indigenouspeoples/wp-content/uploads/sites/19/2019/01/UNDRIP_E_web.pdf|title=United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples|last=Nations|first=United}}</ref>
ലോകമെമ്പാടും അവർ വസിക്കുന്ന വിശാലമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രദേശങ്ങൾ കാരണം, അവരുടെ സംസ്കാരങ്ങളും ഉപജീവനമാർഗങ്ങളും പ്രകൃതിയെ സ്വത്തായി അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വിഭവമെന്ന നിലയിൽ പാശ്ചാത്യ ധാരണകളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ഭൂമി അധിഷ്ഠിത പ്രവർത്തനങ്ങളോടും ബന്ധങ്ങളോടും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ തദ്ദേശവാസികൾക്ക് ഉണ്ട്. <ref name=":13">{{Cite journal|last1=McGregor|first1=Deborah|last2=Whitaker|first2=Steven|last3=Sritharan|first3=Mahisha|date=2020|title=Indigenous environmental justice and sustainability|journal=Current Opinion in Environmental Sustainability|volume=43|pages=35–40|doi=10.1016/j.cosust.2020.01.007|doi-access=free}}</ref> കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ചും അതിന് സാധ്യതയുള്ള പരിഹാരങ്ങളെക്കുറിച്ചും ശാസ്ത്രം അതിന്റെ ഗവേഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന അനുഭവങ്ങൾ തദ്ദേശീയർക്ക് ഉണ്ട്. ഈ ഉൾപ്പെടുത്തലിന്റെ ഫലമായി, പരമ്പരാഗത അറിവുകളുടെയും പരമ്പരാഗത സമ്പ്രദായങ്ങളുടെയും ആശയങ്ങൾ ശാസ്ത്ര ഗവേഷണത്തിൽ കൂടുതൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുകയും പരിഗണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite journal|last=Mazzocchi|first=Fulvio|date=May 2006|title=Western science and traditional knowledge: Despite their variations, different forms of knowledge can learn from each other|journal=EMBO Reports|volume=7|issue=5|pages=463–466|doi=10.1038/sj.embor.7400693|issn=1469-221X|pmc=1479546|pmid=16670675}}</ref>
== പശ്ചാത്തലം ==
കടലാക്രമണം, വെള്ളപ്പൊക്കം, വരൾച്ച, കൊടുങ്കാറ്റ് എന്നിവ കാരണം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് മാറിത്താമസിക്കേണ്ടിവരുമെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ കാണിക്കുന്നു.<ref name=":0" /> ഈ അവസ്ഥകൾ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആളുകളെ ബാധിക്കുമെങ്കിലും, ആഘാതം ആനുപാതികമായി തദ്ദേശവാസികളെ ബാധിക്കും.<ref name=":0">Kapua'ala Sproat, D. "An Indigenous People's Right to Environmental Self-Determination: Native Hawaiians and the Struggle Against Climate Change Devastation." Stanford Environmental Law Journal 35, no. 2.</ref>
പല തദ്ദേശീയ കർഷകരും കാലാവസ്ഥയിലും പ്രകൃതിയിലും പ്രകടമായ മാറ്റങ്ങൾ അവർക്ക് പലപ്പോഴും ഈ ആശയം ശരിക്കും പരിചിതമല്ലെങ്കിലും ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. <ref name=":14" />ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി കാറ്റിന്റെ ദിശ, പൂക്കുന്ന കാലങ്ങൾ, പക്ഷികളുടെ കുടിയേറ്റം, മറ്റ് നിരീക്ഷിക്കാവുന്ന പാരിസ്ഥിതിക ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് തദ്ദേശവാസികൾ പലപ്പോഴും അവരുടെ സ്വന്തം വിള കലണ്ടറിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name=":14" /> എന്നാൽ ആഗോളതാപനത്തിനു ശേഷം, പരമ്പരാഗത പ്രവചനങ്ങളിൽ ആശ്രയിക്കുന്ന കർഷകർ പ്രകൃതിയുടെ ചക്രം മാറുന്നതിന് മുന്നിൽ പ്രതിരോധമില്ലായ്മ അനുഭവിക്കുന്നു.<ref name=":14" /> കൂടാതെ, സാങ്കേതിക വിദ്യകളിലേക്കും ആധുനിക പ്രവചന വാർത്തകളിലേക്കും പരിമിതമായ പ്രവേശനമുള്ള കർഷകർക്ക് താപനില വ്യതിയാനങ്ങളോ പെട്ടെന്നുള്ള മഴയോ പോലുള്ള അപ്രതീക്ഷിത കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല.<ref name=":14" />
ഈ അവസ്ഥകളെല്ലാം തദ്ദേശവാസികളെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുന്നു. കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്: "ആയിരക്കണക്കിന് വർഷത്തെ നാഗരികതകളുടെ ഉയർച്ചയും തകർച്ചയും നേരിടുന്ന ആചാരങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും കാലഹരണപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു". പ്രാദേശിക മതപരവും സാംസ്കാരികവുമായ ആചാരങ്ങളുമായി പലപ്പോഴും അടുത്ത ബന്ധമുള്ള കൃഷിരീതികളിൽ വളരുന്ന പാറ്റേണുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആളുകൾക്ക് ഇത് മാനസികമായ നഷ്ടം വരുത്തും.<ref name=":14">{{Cite web|last=Schwartzstein|first=Peter|date=2019|title=Indigenous farming practices failing as climate change disrupts seasons|url=https://www.nationalgeographic.com/science/2019/10/climate-change-killing-thousands-of-years-indigenous-wisdom/|access-date=2020-11-30|website=National Geographic|language=en}}</ref>
പല കാരണങ്ങളാൽ തദ്ദേശീയരല്ലാത്ത ജനവിഭാഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം തദ്ദേശീയരെ കൂടുതൽ സാരമായി ബാധിക്കും:
* തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങൾ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് പ്രാദേശിക മഴക്കാടുകൾ, ആർട്ടിക്, തീരപ്രദേശങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന് കൂടുതൽ സാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലാണ്.<ref>{{Cite journal|date=2020-04-01|title=Indigenous environmental justice and sustainability|journal=Current Opinion in Environmental Sustainability|language=en|volume=43|pages=35–40|doi=10.1016/j.cosust.2020.01.007|issn=1877-3435|last1=McGregor|first1=Deborah|last2=Whitaker|first2=Steven|last3=Sritharan|first3=Mahisha|doi-access=free}}</ref>
* പല തദ്ദേശീയ സംസ്കാരങ്ങളും ജീവിതരീതികളും പരിസ്ഥിതിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ അവർ ജീവിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതിയുടെ ആരോഗ്യം അവരുടെ ശാരീരികവും ആത്മീയവുമായ ക്ഷേമത്തിന് വളരെ പ്രധാനമാണ്.<ref>{{Cite journal|last1=Green|first1=Donna|last2=King|first2=Ursula|last3=Morrison|first3=Joe|date=January 2009|title=Disproportionate burdens: the multidimensional impacts of climate change on the health of Indigenous Australians|url=https://archive.org/details/sim_medical-journal-of-australia_2009-01-05_190_1/page/n4|journal=Medical Journal of Australia|volume=190|issue=1|pages=4–5|doi=10.5694/j.1326-5377.2009.tb02250.x|issn=0025-729X|pmid=19119999|s2cid=30846321}}</ref><ref name=":13" /> പരിസ്ഥിതിയെ മാറ്റിമറിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥകൾ മാറുന്നത് പരിസ്ഥിതിയെ നേരിട്ട് ആശ്രയിക്കുന്ന ആളുകളിൽ ആത്മീയമായും ശാരീരികമായും കൂടുതൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തും.<ref name=":8">{{Cite journal|last=Ford|first=James D.|date=2012-05-17|title=Indigenous Health and Climate Change|journal=American Journal of Public Health|volume=102|issue=7|pages=1260–1266|doi=10.2105/AJPH.2012.300752|issn=0090-0036|pmc=3477984|pmid=22594718}}</ref> ഭൂമിയുമായുള്ള ആഴത്തിലുള്ള ബന്ധം കാരണം തദ്ദേശവാസികൾ കൂടുതൽ ദുരിതമനുഭവിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal|last1=Levy|first1=Barry S.|last2=Patz|first2=Jonathan A.|date=2015-11-27|title=Climate Change, Human Rights, and Social Justice|journal=Annals of Global Health|language=en|volume=81|issue=3|pages=310–322|doi=10.1016/j.aogh.2015.08.008|issn=2214-9996|pmid=26615065|doi-access=free}}</ref>
* കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രതികൂല ഫലങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തലുകളോടും ദാരിദ്ര്യത്തോടും കൊളോണിയലിസം മൂലമുണ്ടാകുന്ന മറ്റ് പ്രശ്നങ്ങളുമായും നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal|last=Whyte|first=Kyle|date=2017-03-01|title=Indigenous Climate Change Studies: Indigenizing Futures, Decolonizing the Anthropocene|journal=English Language Notes|volume=55|issue=1–2|pages=153–162|doi=10.1215/00138282-55.1-2.153|s2cid=132153346|issn=0013-8282}}</ref> കാരണം, തദ്ദേശീയരായ ജനങ്ങൾ ആഘാതകരമായ ആക്രമണങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, "കൂട്ടക്കൊലകൾ, വംശഹത്യ നയങ്ങൾ, രോഗ മഹാമാരികൾ, നിർബന്ധിത നീക്കം ചെയ്യലും സ്ഥലം മാറ്റലും, ഇന്ത്യൻ ബോർഡിംഗ് സ്കൂൾ സ്വാംശീകരണ നയങ്ങൾ, ആത്മീയവും സാംസ്കാരികവുമായ ആചാരങ്ങളുടെ നിരോധനം എന്നിവ വംശീയവും സാംസ്കാരികവുമായ വംശഹത്യയുടെ ചരിത്രം സൃഷ്ടിച്ചു".<ref name=":9">{{Cite journal|last=Coté|first=Charlotte|date=2016-07-15|title="Indigenizing" Food Sovereignty. Revitalizing Indigenous Food Practices and Ecological Knowledges in Canada and the United States|journal=Humanities|volume=5|issue=3|pages=57|doi=10.3390/h5030057|issn=2076-0787|doi-access=free}}</ref>
* ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങൾക്ക് പൊതുവെ സാമ്പത്തിക പരാധീനതകളുണ്ട്. അവർ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അടിച്ചമർത്തലുകൾ കാരണം തദ്ദേശീയരല്ലാത്ത സമൂഹങ്ങളിൽ അത്ര വ്യാപകമല്ല. ഈ പോരായ്മകളിൽ താഴ്ന്ന വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരവും ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെയും തൊഴിലില്ലായ്മയുടെയും ഉയർന്ന നിരക്കും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇത് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിലേക്കുള്ള അവരുടെ ദുർബലത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=":8" />
എന്നിരുന്നാലും, പല പഠനങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ആനുപാതികമല്ലാത്ത തലങ്ങളിൽ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മൂലമുണ്ടാകുന്ന പാരിസ്ഥിതിക മാറ്റങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ തദ്ദേശവാസികൾക്ക് പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള ശക്തമായ കഴിവുണ്ട്. കൂടാതെ തദ്ദേശവാസികൾ പൊരുത്തപ്പെടുന്ന നിരവധി സംഭവങ്ങളുണ്ട്.<ref name=":8" /> "ആഘാതകരമായ അധിനിവേശങ്ങളിലൂടെ" നഷ്ടപ്പെട്ട അവരുടെ സംസ്കാരങ്ങൾക്കുള്ളിലെ പരമ്പരാഗത അറിവിലാണ് അവരുടെ പൊരുത്തപ്പെടുത്തൽ. <ref name=":8" /><ref name=":9" /> പരമ്പരാഗതമായ അറിവിന്റെ നഷ്ടവും തദ്ദേശവാസികൾ നേരിടുന്ന അടിച്ചമർത്തലും പരിസ്ഥിതിയുടെ മാറ്റത്തേക്കാൾ വലിയ ഭീഷണി ഉയർത്തുന്നു.[<ref>{{Cite journal|last=Tsosie|first=Rebecca|title=Climate change and indigenous peoples: comparative models of sovereignty|url=http://dx.doi.org/10.4337/9781781001806.00013|journal=Climate Change and Indigenous Peoples|year=2013|pages=79–95|doi=10.4337/9781781001806.00013|isbn=9781781001806}}</ref>
== പ്രദേശം അനുസരിച്ച് ==
=== ആഫ്രിക്ക ===
[[File:Farm tools, Malawi.jpg|thumb|മലാവിയിൽ നിന്നുള്ള കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ, ഗവേഷകർ തദ്ദേശീയ കാർഷിക സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ പഠിച്ചു.]]
ആഫ്രിക്കയിലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഭക്ഷ്യ അരക്ഷിതാവസ്ഥയിലേക്കും തദ്ദേശീയരെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കുന്നതിലേക്കും അതുപോലെ വർധിച്ച ക്ഷാമം, വരൾച്ച, വെള്ളപ്പൊക്കം എന്നിവയിലേക്കും നയിച്ചു.<ref name=":2">"Report of the Indigenous Peoples' Global Summit on Climate Change." Proceedings of Indigenous People's Global Summit on Climate Change, Alaska, Anchorage.</ref> ആഫ്രിക്കയിലെ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ, മലാവി പോലെ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മണ്ണിടിച്ചിലിനും ആലിപ്പഴവർഷത്തിനും ഇടയാക്കും.<ref name=":5">Nkomwa, Emmanuel Charles, Miriam Kalanda Joshua, Cosmo Ngongondo, Maurice Monjerezi, and Felistus Chipungu. "Assessing Indigenous Knowledge Systems and Climate Change Adaptation Strategies in Agriculture: A Case Study of Chagaka Village, Chikhwawa, Southern Malawi." Physics and Chemistry of the Earth, Parts A/B/C 67-69 (2014): 164-72. {{doi|10.1016/j.pce.2013.10.002}}.</ref>ഭൂഖണ്ഡത്തിലുടനീളം ദുരന്ത നിവാരണ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ നിലവിലില്ലാത്തതോ ഗുരുതരമായ അപര്യാപ്തമായതോ ആയതിനാൽ ആഫ്രിക്കയിലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദം വർധിക്കുന്നു.<ref name=":2" /> കൂടാതെ, ആഫ്രിക്കയിലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ആഘാതം തദ്ദേശീയ ജനങ്ങളിൽ ആനുപാതികമായി വീഴുന്നില്ല. കാരണം അവർക്ക് അവരുടെ കുടിയേറ്റത്തിനും ചലനത്തിനും പരിമിതികളുണ്ട്. കുറഞ്ഞ ജൈവവൈവിധ്യത്താൽ കൂടുതൽ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്താൽ അവരുടെ കാർഷിക ഭൂമി ആനുപാതികമായി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=":2" /> മലാവിയിൽ, നീണ്ട വരൾച്ചയും അപര്യാപ്തമായ മഴയും കാരണം ഒരു യൂണിറ്റ് ഹെക്ടറിലെ വിളവിൽ കുറവുണ്ടായി.<ref name=":5" />
നൈജീരിയയിൽ, നൈജീരിയയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലാവസ്ഥാ ദുർബല പ്രദേശമായി നൈജർ ഡെൽറ്റ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite journal|last1=Onokerhoraye|first1=Andrew G.|last2=Eronmhonsele|first2=Job Imharobere|last3=Edejeghwro|first3=Mercy Omuero|date=2019-11-04|title=Awareness of Climate Change by Rural Women in the Niger Delta Region: Implication for Empowering Women on Climate Change Adaptation and Disaster Risk Reduction Initiatives|url=https://www.africaportal.org/publications/awareness-climate-change-rural-women-niger-delta-region-implication-empowering-women-climate-change-adaptation-and-disaster-risk-reduction-initiatives/|access-date=2021-04-01|journal=Africa Portal|archive-date=2021-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210419141552/https://www.africaportal.org/publications/awareness-climate-change-rural-women-niger-delta-region-implication-empowering-women-climate-change-adaptation-and-disaster-risk-reduction-initiatives/|url-status=dead}}</ref> വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെ സംഭവങ്ങൾ വർഷം തോറും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് നൈജർ നദിയുടെയും അതിന്റെ പോഷകനദികളുടെയും അരികിലുള്ള ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഇത് പല പട്ടണങ്ങളെയും മുക്കിക്കളയുകയും ആളുകളെ അവരുടെ വീടുകളിൽ നിന്ന് മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite journal|last1=Hassan|first1=Ibrahim|last2=Kalin|first2=Robert M.|last3=Aladejana|first3=Jamiu A.|last4=White|first4=Christopher J.|date=March 2020|title=Potential Impacts of Climate Change on Extreme Weather Events in the Niger Delta Part of Nigeria|journal=Hydrology|language=en|volume=7|issue=1|pages=19|doi=10.3390/hydrology7010019|doi-access=free}}</ref>
തെക്കൻ ഈജിപ്തിലും വടക്കൻ സുഡാനിലും, തദ്ദേശവാസികൾ ഇപ്പോഴും കോപ്റ്റിക് കലണ്ടർ പിന്തുടരുന്നു. ഇത് കർഷകർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പുരാതന ഫറവോനിക് കലണ്ടറാണ്. എന്നാൽ ഇക്കാലത്ത്, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിനും അത് പ്രകൃതിയെ ബാധിക്കുന്ന കഠിനമായ ആഘാതങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ നിൽക്കാൻ കർഷകർക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. സാധാരണയായി, ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ കർഷകർ ഓഗസ്റ്റ് അവസാനത്തോടെ ഗോതമ്പ് നടും. എന്നാൽ ഈ കാലയളവിൽ പുതിയ ഉയർന്ന താപനില കാരണം, നടീൽ വൈകുകയും മുഴുവൻ വിള ചക്രത്തെയും ബാധിക്കുകയും ചെയ്യും.
സുഡാനീസ് ശാസ്ത്രജ്ഞനും യുഎന്നിന്റെ ഇന്റർ ഗവൺമെന്റൽ പാനൽ ഓൺ ക്ലൈമറ്റ് ചേഞ്ച് (IPCC) മുൻ ആക്ടിംഗ് ചെയർമാനുമായ [[Ismail El Gizouli|ഇസ്മായിൽ എൽ ഗിസൗലി]]യുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ: "20 വർഷം മുമ്പ് വരെ, ഈ കലണ്ടർ ഏതാണ്ട് തികഞ്ഞതായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ "കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം കാരണം ഒരു വർഷം മുതൽ മറ്റൊന്ന് വരെ വ്യത്യാസമുണ്ട്."<ref name="nationalgeographic.com">{{Cite web|date=2019-10-14|title=Indigenous farming practices failing as climate change disrupts seasons|url=https://www.nationalgeographic.com/science/2019/10/climate-change-killing-thousands-of-years-indigenous-wisdom/|access-date=2020-11-30|website=Science|language=en}}</ref>
ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിനുള്ളിലെ വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള രാജ്യങ്ങളും തെക്കേ അറ്റത്തുള്ള രാജ്യങ്ങളും ഉപ ഉഷ്ണമേഖലാ രാജ്യങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഉപ ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് ഉയർത്തുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭീഷണികളിൽ ഒന്നാണ് വരൾച്ച.<ref name=":44">{{Cite journal|last1=Ishaya|first1=S.|last2=Abahe|first2=I. B.|date=November 2008|title=Indigenous people's perception on climate change and adaptation strategies in Jema'a local government area of Kaduna State, Nigeria|url=https://www.researchgate.net/publication/236248674|journal=Journal of Geography and Regional Planning|volume=1|pages=138–143}}</ref> വരൾച്ച കാർഷിക മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തുടർന്നുള്ള പ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഇത് ആ പ്രദേശങ്ങളിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഉപജീവനത്തെ കാര്യമായി ബാധിക്കുന്നു.<ref name=":44" /> ഭൂഖണ്ഡത്തിലുടനീളമുള്ള ഇടയന്മാർ തങ്ങളുടെ കന്നുകാലികൾക്ക് വ്യത്യസ്ത ജലസ്രോതസ്സുകൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി നാടോടി ജീവിതശൈലി സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഭൂമിയുടെ വരണ്ടതയെ നേരിട്ടു.<ref>{{Cite journal|last1=Hansungule|first1=Michelo|last2=Jegede|first2=Ademola Oluborode|date=2014|title=The Impact of Climate Change on Indigenous Peoples' Land Tenure and Use: The Case for a Regional Policy in Africa|url=https://heinonline-org.proxyiub.uits.iu.edu/HOL/Page?collection=journals&handle=hein.journals/ijmgr21&id=274&men_tab=srchresults|journal=International Journal on Minority and Group Rights|volume=21|pages=256–292|doi=10.1163/15718115-02102004}}</ref>
===ആർട്ടിക്===
[[File:NASA-28yrs-Arctic-Warming.jpg|thumb|Arctic temperature warming]]
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ആർട്ടിക് മേഖലയിൽ ഏറ്റവും നാടകീയമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു. ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ താപനിലയുടെ ഇരട്ടി വർധിക്കുന്നു.<ref name=":20">{{Citation|last=Ohta|first=Hiroshi|title=The Arctic and Japan: Energy Security and Climate Security|date=2012-05-02|url=http://dx.doi.org/10.1142/9789814401470_0007|work=Energy Security and Geopolitics in the Arctic|pages=191–220|publisher=WORLD SCIENTIFIC|doi=10.1142/9789814401470_0007|isbn=978-981-4401-46-3|access-date=2020-12-04}}</ref> തൽഫലമായി, ഈ പ്രദേശത്ത് നിലനിൽക്കുന്ന തദ്ദേശീയ രാഷ്ട്രങ്ങൾ അഭൂതപൂർവമായ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നു.<ref name=":20" /> ആഗോള കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് ഉദ്വമനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, ആർട്ടിക് പ്രദേശത്തെ തദ്ദേശവാസികൾ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ സംഭാവനകൾക്ക് ഉത്തരവാദികളാണ്. 15% അമേരിക്കയും 7% ഇന്ത്യയും 5% റഷ്യയും ഉത്തരവാദികളാണ്.<ref>{{Cite web|title=Each Country's Share of CO2 Emissions {{!}} Union of Concerned Scientists|url=https://www.ucsusa.org/resources/each-countrys-share-co2-emissions|access-date=2020-10-29|website=www.ucsusa.org|language=en}}</ref> However, the eight Arctic nations{{refn|The Arctic nations are: Canada, Denmark (Greenland), Finland, Iceland, Norway, Russia, Sweden and the United States (Alaska)<ref>{{cite web|url=https://arctic-council.org/en/about/ |title=About the Arctic Council |access-date=2021-06-03}}</ref>|group="Note"}} എന്നിരുന്നാലും, മൊത്തം എട്ട് ആർട്ടിക് രാജ്യങ്ങൾ [കുറിപ്പ് 1] മൊത്തം ആഗോള കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിന്റെ 22% ഉത്തരവാദികളാണ് .<ref>{{Cite web|title=Arctic nations are responsible for 22% of the world's carbon footprint.|url=https://arcticwwf.org/newsroom/the-circle/arctic-tipping-point/arctic-nations-are-responsible-for-22-of-the-worlds-carbon-footprint/|access-date=2020-10-29|website=arcticwwf.org|language=en}}</ref> ഈ ആർട്ടിക് രാജ്യങ്ങളിൽ ഈ തദ്ദേശവാസികൾ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും, പുറന്തള്ളുന്നത് പ്രധാനമായും എണ്ണ, വാതക കമ്പനികളിൽ നിന്നും മറ്റ് തദ്ദേശീയരല്ലാത്ത പ്രവർത്തകരിൽ നിന്നുമാണ്.<ref>{{Cite journal|last1=Naimoli|first1=Stephen|last2=Ladislaw|first2=Sarah|date=2019|title=Oil and Gas Emissions in Context|journal=Oil and Gas Industry Engagement on Climate Change|url=https://www.jstor.org/stable/resrep23551.5|pages=13–16}}</ref> ആർട്ടിക് പ്രദേശത്തെ തദ്ദേശീയ രാഷ്ട്രങ്ങൾക്ക് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം വരുത്തുന്നതിൽ ചെറിയ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെങ്കിലും അവയ്ക്ക് പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനാവില്ല.<ref name=":04">{{Cite journal|title=Arctic|url=http://dx.doi.org/10.4337/9781781001806.00024|journal=Climate Change and Indigenous Peoples|year=2013|pages=241|doi=10.4337/9781781001806.00024|isbn=9781781001806}}</ref>നേറ്റീവ് മൂവ്മെന്റ്, എൻവയോൺമെന്റൽ ജസ്റ്റിസ് ഫൗണ്ടേഷൻ തുടങ്ങിയ പാരിസ്ഥിതിക നീതിക്ക് വേണ്ടി വാദിക്കുന്ന പല സംഘടനകളും ഈ അസമത്വത്തിലേക്ക് ശ്രദ്ധ ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന് കൂടുതൽ ഉത്തരവാദികളായ രാജ്യങ്ങളും കോർപ്പറേഷനുകളും നിലവിലുള്ള നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തികവും ധാർമ്മികവുമായ ബാധ്യത ഏറ്റെടുക്കണമെന്ന് വാദിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Environmental Justice|url=https://www.nativemovement.org/enviro-justice|access-date=2020-10-29|website=Native Movement|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Rights at risk: Arctic climate change and the threat to Sami culture|url=https://ejfoundation.org/reports/rights-at-risk-arctic-climate-change-and-the-threat-to-sami-culture|access-date=2020-10-29|website=Environmental Justice Foundation|language=en-US}}</ref>
കായ ഐഡന്റിറ്റി അനുസരിച്ച്, കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിന്റെ മൊത്തം ആഗോള ഉദ്വമന നിലയെ നാല് ഘടകങ്ങൾ സ്വാധീനിക്കുന്നു.<ref name=":19">{{Cite journal|last1=Marquetti|first1=Adalmir Antonio|last2=Mendoza Pichardo|first2=Gabriel|last3=De Oliveira|first3=Guilherme|title=Are the Paris Agreement Efforts Equally Shared? GDP and CO2 Production Regularities|date=2019-10-24|journal=Investigación Económica|volume=78|issue=310|pages=103|doi=10.22201/fe.01851667p.2019.310.71548|issn=0185-1667|doi-access=free}}</ref> ഈ ഘടകങ്ങൾ ആഗോള ജനസംഖ്യ, മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം (ജിഡിപി) പ്രതിശീർഷ, ഊർജ്ജ തീവ്രത, കാർബൺ തീവ്രത എന്നിവ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.[34][35] COVID-19 ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, ആഗോള ജനസംഖ്യ, പ്രതിശീർഷ ജിഡിപി, കാർബൺ തീവ്രത എന്നിവയെല്ലാം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.<ref name=":19" /><ref>{{Cite journal|last1=Jorgenson|first1=Andrew K.|last2=Clark|first2=Brett|date=2010-06-25|title=Assessing the temporal stability of the population/environment relationship in comparative perspective: a cross-national panel study of carbon dioxide emissions, 1960–2005|url=http://dx.doi.org/10.1007/s11111-010-0117-x|journal=Population and Environment|volume=32|issue=1|pages=27–41|doi=10.1007/s11111-010-0117-x|s2cid=154674630|issn=0199-0039}}</ref> അതേസമയം ഊർജ്ജ തീവ്രത ഗണ്യമായി കുറയുകയും കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിന്റെ ആഗോള ഉദ്വമന അളവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|title=Global energy intensity continues to decline - Today in Energy - U.S. Energy Information Administration (EIA)|url=https://www.eia.gov/todayinenergy/detail.php?id=27032#:~:text=Worldwide%20energy%20intensity,%20measured%20as,third%20between%201990%20and%202015.&text=Differences%20in%20energy%20intensity%20across,structure,%20climate,%20and%20geography.|access-date=2020-10-29|website=www.eia.gov}}</ref><ref>{{Citation|last=Su|first=Daizhong|title=Introduction and Sustainable Product Development|date=2020|url=http://dx.doi.org/10.1007/978-3-030-39149-2_1|work=Sustainable Product Development|pages=1–12|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|doi=10.1007/978-3-030-39149-2_1|isbn=978-3-030-39148-5|s2cid=219446361|access-date=2020-10-29}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Gómez|first1=Rafael|last2=Hernández de Cos|first2=Pablo|date=2006-11-10|title=The importance of being mature: the effect of demographic maturation on global per capita GDP|url=http://dx.doi.org/10.1007/s00148-006-0107-6|journal=Journal of Population Economics|volume=21|issue=3|pages=589–608|doi=10.1007/s00148-006-0107-6|s2cid=154908471|issn=0933-1433}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, COVID-19 കാർബൺ തീവ്രതയിലും ആളോഹരി ജിഡിപിയിലും കുറവുണ്ടാക്കി.<ref>{{Cite web|date=2020-04-09|title=Analysis: Coronavirus set to cause largest ever annual fall in CO2 emissions|url=https://www.carbonbrief.org/analysis-coronavirus-set-to-cause-largest-ever-annual-fall-in-co2-emissions|access-date=2020-10-29|website=Carbon Brief|language=en}}</ref>2020-ൽ കാർബൺ ബഹിർഗമനം കുറഞ്ഞെങ്കിലും, ഊർജ്ജ ദക്ഷതയിൽ കാര്യമായ പുരോഗതി ഉണ്ടായില്ലെങ്കിൽ അന്തരീക്ഷത്തിലെ കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് സാന്ദ്രതയുടെ വർദ്ധനവ് കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള സമഗ്രമായ ദീർഘകാല പ്രഭാവം വളരെ കുറവാണ്.<ref>{{Cite journal|last=Hale|first=Galina|date=August 2011|title=Bank Relationships, Business Cycles, and Financial Crises|location=Cambridge, MA|doi=10.3386/w17356|doi-access=free}}</ref>
കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡിന്റെ ആഗോള പുറന്തള്ളൽ അളവ് വർദ്ധിക്കുന്നത് സമുദ്രത്തിലെ മഞ്ഞുവീഴ്ചയിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടാക്കുന്നു.<ref name=":25">{{Cite journal|last1=Pistone|first1=Kristina|last2=Eisenman|first2=Ian|last3=Ramanathan|first3=V.|date=2014-02-18|title=Observational determination of albedo decrease caused by vanishing Arctic sea ice|url= |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=111|issue=9|pages=3322–3326|doi=10.1073/pnas.1318201111|pmid=24550469|pmc=3948279|bibcode=2014PNAS..111.3322P|issn=0027-8424|doi-access=free}}</ref> ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ആർട്ടിക് മേഖല നിലവിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഹിമ പ്രദേശമാണ്.<ref name=":63">{{Cite journal|last=Stoyanova|first=Irina L.|title=The Saami facing the impacts of global climate change|url=http://dx.doi.org/10.4337/9781781001806.00027|journal=Climate Change and Indigenous Peoples|year=2013|pages=287–312|doi=10.4337/9781781001806.00027|isbn=9781781001806}}</ref> കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം സമുദ്രനിരപ്പിൽ വേഗത്തിലുള്ള ഉയർച്ചയ്ക്കും ഇടയ്ക്കിടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന തീവ്രമായ കൊടുങ്കാറ്റും കാറ്റും ഉയർന്ന തിരമാലകളിൽ നിന്നുള്ള മണ്ണൊലിപ്പിനും ഇടയാക്കും.<ref name=":33">{{Cite journal|last1=Overeem|first1=Irina|last2=Anderson|first2=Robert S.|last3=Wobus|first3=Cameron W.|last4=Clow|first4=Gary D.|last5=Urban|first5=Frank E.|last6=Matell|first6=Nora|date=September 2011|title=Sea ice loss enhances wave action at the Arctic coast|journal=Geophysical Research Letters|volume=38|issue=17|pages=n/a|doi=10.1029/2011gl048681|bibcode=2011GeoRL..3817503O|issn=0094-8276|doi-access=free}}</ref> കടൽ ഹിമത്തിന്റെ അളവ് ഇനിയും കുറയാൻ ഇത് ഇടയാക്കും.<ref name=":33" /> ആർട്ടിക് മേഖലയിലും ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും ആൽബിഡോ പ്രഭാവം ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഐസ് ഉരുകുമ്പോൾ അതിന്റെ പ്രകാശപ്രതലവും അപ്രത്യക്ഷമാകും.<ref name=":25" />ഭാരം കുറഞ്ഞ പ്രതലങ്ങൾ കൂടുതൽ വികിരണത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അതേസമയം ഇരുണ്ട പ്രതലങ്ങൾ കൂടുതൽ വികിരണം ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു.<ref name=":25" /> കടൽ മഞ്ഞ് വെള്ളമായി മാറുന്നത് ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തെ കൂടുതൽ ഇരുണ്ടതാക്കുന്നു. കൂടുതൽ വികിരണം ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നതിനാൽ ആഗോളതാപനത്തിന് കൂടുതൽ സംഭാവന നൽകുന്നു.<ref name=":25" /> ഇതൊരു പോസിറ്റീവ് ഫീഡ്ബാക്ക് ലൂപ്പ് എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref name=":25" /> 0 മുതൽ 1 വരെയുള്ള സ്കെയിലിൽ നിന്നാണ് ആൽബെഡോ അളക്കുന്നത്. എല്ലാ വികിരണങ്ങളും ആഗിരണം ചെയ്യുന്ന ഒരു തികഞ്ഞ ബ്ലാക്ക്ബോഡിയും 1 ഇൻകമിംഗ് റേഡിയേഷനും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ബോഡിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Citation|last=Coakley|first=J.A.|title=Reflectance and Albedo, Surface|date=2003|url=http://dx.doi.org/10.1016/b0-12-227090-8/00069-5|encyclopedia=Encyclopedia of Atmospheric Sciences|pages=1914–1923|publisher=Elsevier|doi=10.1016/b0-12-227090-8/00069-5|isbn=978-0-12-227090-1|access-date=2020-10-29}}</ref> 1979 മുതൽ 2011 വരെ, ആർട്ടിക്കിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള ആൽബിഡോ 0.52 ൽ നിന്ന് 0.48 ആയി കുറഞ്ഞു, അതായത് മൊത്തത്തിൽ ഇരുണ്ട പ്രതലങ്ങളുള്ളതും കൂടുതൽ ഊർജ്ജം ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതുമാണ്.<ref name=":25" /> 2011-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ആർട്ടിക് സമുദ്രത്തിന് 6.4 +/- 0.9 W/m^2 സൗരോർജ്ജ ഇൻപുട്ട് കൂടി ലഭിച്ചു.<ref name=":25" /> ആൽബെഡോ വരും വർഷങ്ങളിൽ ഇനിയും കുറയുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.<ref name=":43">{{Cite journal|last1=Wunderling|first1=Nico|last2=Willeit|first2=Matteo|last3=Donges|first3=Jonathan F.|last4=Winkelmann|first4=Ricarda|date=2020-10-27|title=Global warming due to loss of large ice masses and Arctic summer sea ice|url= |journal=Nature Communications|volume=11|issue=1|page=5177|doi=10.1038/s41467-020-18934-3|pmid=33110092|pmc=7591863|bibcode=2020NatCo..11.5177W|issn=2041-1723}}</ref>വേനൽക്കാലത്ത് ആർട്ടിക് സമുദ്രത്തിലെ മഞ്ഞുപാളികൾ മുഴുവനായും ഉരുകിയാൽ എന്താണ് സംഭവിക്കാൻ പോകുന്നതെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രവചിച്ചു. പ്രവചിച്ചതുപോലെ ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങൾ ആഗോളതലത്തിൽ പുറന്തള്ളപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ, മഞ്ഞ് ഉരുകുന്നത് ഗ്രഹത്തെ ഏകദേശം 0.2 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെ ചൂടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.<ref name=":43" />
കടൽ ഹിമത്തിന്റെ കുറവ് നിലവിൽ ആഗോള താപനിലയെയും കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയെയും മാത്രമല്ല ബാധിക്കുന്നത്. അഭൂതപൂർവമായ വിധത്തിൽ ഇത് തദ്ദേശീയ രാജ്യങ്ങളെ ഗണ്യമായി ദ്രോഹിക്കുന്നു. കാനഡ, ഗ്രീൻലാൻഡ്, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്, നോർവേ, റഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന തദ്ദേശവാസികൾ ആർട്ടിക്കിലെ തദ്ദേശീയ ജനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കാനഡയിൽ, ഒമ്പത് പ്രധാന ഇൻയൂട്ട് ഗ്രൂപ്പുകളുണ്ട്. അവ ലാബ്രഡോർമിയട്ട് (ലാബ്രഡോർ ഇൻയൂട്ട്), നുനവിമ്മിയൂട്ട് (നുനാവിക് ഇൻയൂട്ട് അല്ലെങ്കിൽ ഉൻഗാവ ഇൻയൂട്ട്), നുനാറ്റ്സിയാർമ്യൂട്ട് (ബാഫിൻ ഐലൻഡ് ഇൻയൂട്ട്), ഇഗ്ലുലിംഗ്മ്യൂട്ട് (ഇഗ്ലുലിക് ഇൻയൂട്ട്), കിവല്ലിർമിയൂട്ട് (കാരിബൗ ഇൻയൂട്ട്), നെറ്റ്സിലിംഗ്മിയൂട്ട് (സിപെരിറ്റ്മിയുട്ട്), ഇനോപ്യുനെറ്റ്സ് സാനികിലുവാക്ക് ഇൻയൂട്ട്), ഇനുവിയാലൂയിറ്റ് (പടിഞ്ഞാറൻ ആർട്ടിക് ഇൻയൂട്ട് അല്ലെങ്കിൽ മക്കെൻസി ഡെൽറ്റ ഇൻയൂട്ട്).<ref name=":54">{{Cite web|title=Arctic Indigenous Peoples in Canada {{!}} The Canadian Encyclopedia|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/aboriginal-people-arctic|access-date=2020-12-04|website=www.thecanadianencyclopedia.ca}}</ref> എണ്ണത്തിൽ കുറവാണെങ്കിലും, കാനഡയുടെ വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ക്രീ, ഡെനെ, ഇന്നു ജനവിഭാഗങ്ങൾ പോലെയുള്ള നോൺ-ഇനുയിറ്റ് തദ്ദേശീയ രാഷ്ട്രങ്ങളുണ്ട്.<ref name=":54" /> ഗ്രീൻലാൻഡിൽ, തദ്ദേശീയരായ ആളുകൾ ഇൻയൂട്ട് ആണ്.<ref name=":73">{{Cite web|title=Indigenous World 2019: Kalaallit Nunaat (Greenland) - IWGIA - International Work Group for Indigenous Affairs|url=https://www.iwgia.org/en/greenland/3365-iw2019-greenland.html|access-date=2020-12-04|website=www.iwgia.org|archive-date=2020-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20201218143904/https://www.iwgia.org/en/greenland/3365-iw2019-greenland.html|url-status=dead}}</ref> ദ്വീപിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും അവർ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.<ref name=":73" /> യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, ആർട്ടിക് തദ്ദേശവാസികൾ അലാസ്കയിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. അവയെ വർഗ്ഗീകരിക്കാൻ പല വഴികളും ഉണ്ടെങ്കിലും, അവ പലപ്പോഴും പ്രാദേശികമായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name=":83">{{Cite web|title=Alaska Native Peoples|url=https://www.nativefederation.org/alaska-native-peoples/|access-date=2020-12-04|website=Alaska Federation of Natives|language=en-US}}</ref> തെക്ക്, യുപിക് (കപ്പിക്), ഇയാക്ക്, ഹൈദ, ത്ലിംഗിറ്റ്, സിംഷിയൻ ജനതകൾ ഉണ്ട്.<ref name=":83" /> വടക്കുഭാഗത്ത് സെന്റ് ലോറൻസ് ദ്വീപ് യുപിക്, ഇനുപിയറ്റ് എന്നീ ജനവിഭാഗങ്ങളുണ്ട്.<ref name=":83" /> അലാസ്കയുടെ ഉൾഭാഗം അത്തബാസ്കൻ ജനതയുടെ ആവാസകേന്ദ്രമാണ്.<ref name=":83" /> അലൂഷ്യൻ ദ്വീപുകളിലും തെക്ക്-മധ്യ അലാസ്കയിലുമാണ് അലൂട്ടിക്ക്, അലൂട്ട് (ഉനംഗക്സ്) ജനങ്ങൾ താമസിക്കുന്നത്.<ref name=":83" /> സാമി ജനത നോർവേ, ഫിൻലാൻഡ്, സ്വീഡൻ, റഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിലെ ഏക തദ്ദേശീയ വിഭാഗമാണിത്.<ref name=":63" /><ref>{{Cite web|date=2018-04-20|title=The Sámi, Europe's Only Indigenous People {{!}} Visit Finnish Lapland|url=https://www.lapland.fi/visit/only-in-lapland/sami-europe-indigenous-people/|access-date=2020-12-04|website=House of Lapland|language=en-US|archive-date=2020-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127202714/https://www.lapland.fi/visit/only-in-lapland/sami-europe-indigenous-people/|url-status=dead}}</ref> നിലവിൽ റഷ്യ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭൂമിയിൽ 180-ലധികം തദ്ദേശവാസികൾ താമസിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web|title=Russia - IWGIA - International Work Group for Indigenous Affairs|url=https://www.iwgia.org/en/russia.html|access-date=2020-12-04|website=www.iwgia.org}}</ref>ഇവയിൽ ബുറിയാറ്റുകൾ, എനെറ്റ്സ്, ഈവൻക്സ്, ഖകാസ്, കോമി, ഒറോക്സ്, നെനെറ്റ്സ്, യാകുട്ട്സ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Who Are the Indigenous Peoples of Russia?|url=http://www.culturalsurvival.org/news/who-are-indigenous-peoples-russia|access-date=2020-12-04|website=www.culturalsurvival.org|language=en}}</ref> തദ്ദേശീയ രാഷ്ട്രങ്ങളില്ലാത്ത ഏക ആർട്ടിക് രാജ്യമാണ് ഐസ്ലാൻഡ്. കാരണം അതിന്റെ പൗരന്മാർ കൂടുതലും വടക്കൻ യൂറോപ്യന്മാരിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്.<ref>{{Cite web|title=Iceland|url=https://arctic-council.org/en/about/states/iceland/|access-date=2020-12-04|website=Arctic Council}}</ref>മഞ്ഞ് ഉരുകൽ, സമുദ്രനിരപ്പ് ഉയരൽ, വർദ്ധിച്ച മണ്ണൊലിപ്പ്, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മൂലം പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടൽ, വേട്ടയാടൽ എന്നിവ കാരണം, ഈ തദ്ദേശീയ വിഭാഗങ്ങളെല്ലാം വലിയ അപകടത്തിലാണ്.
സാമി ജനതയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, റെയിൻഡിയറുമായുള്ള അവരുടെ ബന്ധവും അപകടത്തിലാണ്. റെയിൻഡിയർ പാസ്റ്ററലിസം സാമി ജനതയെ നൂറ്റാണ്ടുകളായി അതിജീവിക്കാൻ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":162">{{Cite journal|last1=Tyler|first1=N.J.C.|last2=Turi|first2=J.M.|last3=Sundset|first3=M.A.|last4=Strøm Bull|first4=K.|last5=Sara|first5=M.N.|last6=Reinert|first6=E.|last7=Oskal|first7=N.|last8=Nellemann|first8=C.|last9=McCarthy|first9=J.J.|last10=Mathiesen|first10=S.D.|last11=Martello|first11=M.L.|date=May 2007|title=Saami reindeer pastoralism under climate change: Applying a generalized framework for vulnerability studies to a sub-arctic social–ecological system|url=http://dx.doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2006.06.001|journal=Global Environmental Change|volume=17|issue=2|pages=191–206|doi=10.1016/j.gloenvcha.2006.06.001|issn=0959-3780}}</ref> വടക്കൻ നോർവേയിലെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രദേശമായ ഫിൻമാർക്കിൽ താമസിക്കുന്ന സാമി, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മൂലം ഈ പ്രക്രിയയിൽ മാറ്റങ്ങൾ കണ്ടേക്കാം.<ref name=":162" />കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനങ്ങൾ 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ നിരവധി സാഹചര്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. പ്രാദേശിക, പ്രാദേശിക പ്രദേശങ്ങൾക്ക് റെയിൻഡിയർ വളർത്തുന്നതിനും ലാഭം നേടുന്നതിനുമുള്ള ശരിയായ സാഹചര്യങ്ങൾ ഇനിയുണ്ടാകില്ല.<ref name=":162" /> പരമ്പരാഗതമായി, സാമി ഇടയന്മാർ പാരിസ്ഥിതിക മാറ്റങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കുന്നത് അനുയോജ്യമായ മഞ്ഞുവീഴ്ചയും താപനിലയും മറ്റ് പാരിസ്ഥിതിക വിഭവങ്ങളും ഉള്ള കൂടുതൽ പ്രയോജനപ്രദമായ പ്രദേശത്തേക്ക് നീങ്ങുന്നു.<ref name=":162" />എന്നിരുന്നാലും, ആധുനിക കാലത്ത്, പ്രതിരോധശേഷി ഇനി ഒരു ഓപ്ഷനല്ല. സാമിയുടെ മേൽ നോർവേ ചുമത്തിയ സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ തടസ്സങ്ങൾ, ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നഷ്ടം, മഞ്ഞിന്റെ ഗണ്യമായ നഷ്ടം എന്നിവയെല്ലാം ഈ മാറ്റങ്ങളോട് പ്രതികരിക്കാനുള്ള സാമി രാഷ്ട്രത്തിന്റെ കഴിവിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":162" />കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം സംബന്ധിച്ചും അനിശ്ചിതത്വമുണ്ട്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഈ പരമ്പരാഗത സമ്പ്രദായം നിലനിർത്തുന്നതിൽ കൂടുതൽ അപ്രതീക്ഷിത ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉണ്ടാക്കിയേക്കാം.<ref name=":162" /> റെയിൻഡിയർ സാമിക്ക് സാമ്പത്തികമായി മാത്രമല്ല, അവരുടെ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗവുമാണ്. റെയിൻഡിയർ പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും ശബ്ദങ്ങൾ, ഉത്സവങ്ങൾ, ഭാഷ, കഥപറച്ചിൽ എന്നിവയ്ക്ക് പ്രചോദനം നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite journal|last=Kitti|first=Jouni|date=1996|title=The Saami Past and Present|url=https://www.jstor.org/stable/43234805|journal=Anthropological Journal on European Cultures|volume=5|issue=2|pages=65–81|issn=0960-0604|jstor=43234805}}</ref> സാമിയെ കഴിയുന്നത്ര സഹായിക്കുന്നതിന്, സ്കാൻഡിനേവിയൻ രാജ്യങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹവും അവരുടെ പരമ്പരാഗത വിജ്ഞാന സംവിധാനങ്ങളും ജീവിതരീതികളും തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള മേശയിൽ ഉണ്ടായിരിക്കാനുള്ള അവരുടെ അവകാശവും അംഗീകരിക്കണം.<ref name=":162" />
==== കാനഡ ====
==== അലാസ്ക, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ====
==കുറിപ്പുകൾ==
{{reflist|group="Note"}}
==അവലംബം==
<references />
{{Global warming}}
[[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യ നീതി]]
8sxjda7xl9gtwvp71vrdci3whostrdj
കാൽക്കുലേറ്റർ
0
577399
4631322
4627096
2026-06-19T09:03:52Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631322
wikitext
text/x-wiki
{{pu|Calculator}}
[[പ്രമാണം:Casio_calculator_JS-20WK_in_201901_002.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Casio_calculator_JS-20WK_in_201901_002.jpg/170px-Casio_calculator_JS-20WK_in_201901_002.jpg|ലഘുചിത്രം| ഗണിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താൻ കഴിയുന്ന [[സെവൻ സെഗ്മെന്റ് ഡിസ്പ്ലേ|ഏഴ് സെഗ്മെന്റ്]] [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ|ലിക്വിഡ്-ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ]] (എൽസിഡി) ഉള്ള ഒരു ഇലക്ട്രോണിക് പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ]]
[[പ്രമാണം:Casio_fx-991EX.png|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Casio_fx-991EX.png/170px-Casio_fx-991EX.png|ലഘുചിത്രം| [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ]] ഉള്ള ഒരു ആധുനിക സയിന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്റർ]]
സംഖ്യകൾ തമ്മിലുള്ള കൂട്ടലും കുറയ്ക്കലും പോലെയുള്ള അടിസ്ഥാന [[അങ്കഗണിതം|കണക്കുകൂട്ടലുകൾ]] മുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ [[ഗണിതം|ഗണിത ക്രിയകൾ]] വരെയുള്ള കണക്കുകൂട്ടലുകൾ നടത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കൊണ്ടു നടക്കാവുന്ന [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്|ഇലക്ട്രോണിക്]] ഉപകരണമാണ് '''ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ'''.
ആദ്യത്തെ സോളിഡ്-സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. ജാപ്പനീസ് കാൽക്കുലേറ്റർ കമ്പനിയായ ബുസികോമിനായി [[ഇന്റൽ കോർപ്പറേഷൻ|ഇന്റൽ]] വികസിപ്പിച്ച ആദ്യത്തെ [[മൈക്രോപ്രൊസസ്സർ|മൈക്രോപ്രൊസസ്സറായ]] [[ഇന്റൽ 4004]] പുറത്തിറങ്ങിയ ശേഷം 1970-കളിൽ പോക്കറ്റ് വലുപ്പത്തിലുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ ലഭ്യമായിത്തുടങ്ങി.
ആധുനിക ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ വിലകുറഞ്ഞതും ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് വലുപ്പമുള്ളതുമായ മോഡലുകൾ മുതൽ അന്തർനിർമ്മിത പ്രിന്ററുകളുള്ള ദൃഢമായ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് മോഡലുകൾ വരെയായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. [[ഇൻറഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട്|ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ടുകളുടെ]] സംയോജനം അവയുടെ വലുപ്പവും വിലയും കുറച്ചതിനാൽ 1970-കളുടെ മധ്യത്തിൽ അവ ജനപ്രിയമായി. ആ ദശാബ്ദത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ, അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്റർ വില കുറഞ്ഞു വന്ന് മിക്കവർക്കും താങ്ങാവുന്ന നിലയിലേക്ക് എത്തുകയും അത് സ്കൂളുകളിൽ ഉൾപ്പടെ സാധാരണമാവുകയും ചെയ്തു.
യുണിക്സിന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ തന്നെ കമ്പ്യൂട്ടർ [[ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങളിൽ]] ഡിസി, എച്ച്ഒസി പോലുള്ള ഇന്ററാക്ടീവ് കാൽക്കുലേറ്റർ [[കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാം|പ്രോഗ്രാമുകൾ]] ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ കാൽക്കുലേറ്റർ ഫംഗ്ഷനുകൾ മിക്കവാറും എല്ലാ [[പി.ഡി.എ.|പേഴ്സണൽ ഡിജിറ്റൽ അസിസ്റ്റന്റ്]] (പിഡിഎ) തരത്തിലുള്ള ഉപകരണങ്ങളിലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
പൊതുവായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാനുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് പുറമേ, പ്രത്യേക വിപണികൾക്കായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തവയും ഉണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ത്രികോണമിതി|ത്രികോണമിതിയും]] [[സ്ഥിതിഗണിതം|സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളും]] ഉൾപ്പെടുന്ന [[ശാസ്ത്രീയ കാൽക്കുലേറ്റർ|സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ]]. ചില കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് [[കമ്പ്യൂട്ടർ ബീജഗണിതം]] ചെയ്യാനുള്ള കഴിവുണ്ട്. [[ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്റർ|ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ]] റിയൽ ലൈനിൽ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്ന ഗ്രാഫ് ഫംഗ്ഷനുകൾ, അല്ലെങ്കിൽ ഉയർന്ന അളവിലുള്ള [[യൂക്ലിഡിയൻ സ്പെയ്സ്|യൂക്ലിഡിയൻ സ്പേസ്]] കൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാം. അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് ചിലവ് കുറവാണ്, എന്നാൽ ശാസ്ത്രീയവും ഗ്രാഫിംഗ് മോഡലുകളും കൂടുതൽ ചിലവേറിയതാണ്.
[[സ്മാർട്ട് ഫോൺ|സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ]], [[ടാബ്ലെറ്റ് കമ്പ്യൂട്ടർ|ടാബ്ലെറ്റ് കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ]], [[പെഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടർ|പേഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ]] എന്നിവയുടെ വിപുലമായ ലഭ്യതയിൽ പോലും, പൊതു ഉപയോഗത്തിലുള്ള സാധാരണ ഹാർഡ്വെയർ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ഇപ്പോഴും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും അവയുടെ ഉപയോഗം മുമ്പത്തേതിനേക്കാൾ കുറവാണ്.
== ഡിസൈൻ ==
[[പ്രമാണം:CalculatorFractions-5550x.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/CalculatorFractions-5550x.jpg/220px-CalculatorFractions-5550x.jpg|ലഘുചിത്രം| ഭിന്നസംഖ്യകളുടെയും ദശാംശ തുല്യതകളുടെയും കണക്കുകൂട്ടലുകൾ സാദ്ധ്യമാക്കുന്ന സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്റർ]]
=== ഇൻപുട്ട് ===
[[ഇലക്ട്രോണിക്സ്|ഇലക്ട്രോണിക്]] കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ [[അക്കം|അക്കങ്ങൾക്കും]] [[അങ്കഗണിതം|ഗണിത]] പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുമായി ബട്ടണുകളുള്ള ഒരു [[കീബോഡ്|കീബോർഡ്]] അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ചിലതിൽ വലുതോ ചെറുതോ ആയ [[സംഖ്യ|സംഖ്യകൾ]] എളുപ്പത്തിൽ നൽകുന്നതിന് "00", "000" എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഒന്നിലധികം സംഖ്യകളുള്ള ബട്ടണുകളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മിക്ക അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്ററുകളും ഓരോ ബട്ടണിലും ഒരു അക്കമോ പ്രവർത്തനമോ മാത്രമേ നൽകൂ; എന്നിരുന്നാലും, കൂടുതൽ പരിഷ്കരിച്ച സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ പോലെയുള്ളവയിൽ, ഒരു ബട്ടണിന് കീ കോമ്പിനേഷനുകൾക്കൊപ്പം മൾട്ടി-ഫംഗ്ഷൻ ആയി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയും.
=== ഡിസ്പ്ലേ ഔട്ട്പുട്ട് ===
ആദ്യകാലങ്ങളിലെ [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|ലൈറ്റ്-എമിറ്റിംഗ് ഡയോഡ്]] (എൽഇഡി) ഡിസ്പ്ലേകൾക്കും വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്പ്ലേകൾക്കും (വിഎഫ്ഡി) പകരമായി ഇപ്പോഴുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് സാധാരണയായി [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ|ലിക്വിഡ്-ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേകൾ]] (എൽസിഡി) ആണ് ഉള്ളത്.
പലപ്പോഴും വായനാക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്താൻ വലിയ വലിപ്പത്തിലുള്ള സംഖ്യകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[ഭിന്നസംഖ്യ|ഭിന്നസംഖ്യകൾക്ക്]] പകരം അല്ലെങ്കിൽ അതിനുപുറമേ. [[കമാൻഡ് (കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്)|ഫംഗ്ഷൻ കമാൻഡുകൾക്കായുള്ള]] വിവിധ ചിഹ്നങ്ങളും ഡിസ്പ്ലേയിൽ കാണിച്ചേക്കാം.
=== മെമ്മറി ===
കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് [[കമ്പ്യൂട്ടർ മെമ്മറി|കംപ്യൂട്ടർ മെമ്മറിയിൽ]] നമ്പറുകൾ സംഭരിക്കാനും കഴിവുണ്ട്. അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ സാധാരണയായി ഒരു സമയം ഒരു നമ്പർ മാത്രമേ സംഭരിക്കുന്നുള്ളൂ; കൂടുതൽ നിർദ്ദിഷ്ട തരങ്ങൾക്ക് [[ചരം|വേരിയബിളുകളിൽ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിരവധി സംഖ്യകൾ സംഭരിക്കാൻ കഴിയും. [[സൂത്രവാക്യം|ഫോർമുലകൾ]] നിർമ്മിക്കുന്നതിനും വേരിയബിളുകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ചില മോഡലുകൾക്ക് കൂടുതൽ സംഖ്യകൾ സംഭരിക്കാൻ [[കമ്പ്യൂട്ടർ മെമ്മറി|മെമ്മറി]] ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ട്; വിപുലീകരിച്ച മെമ്മറി വിലാസത്തെ ഒരു [[അടുക്ക് (ദത്തസങ്കേതം)|അറേ]] സൂചിക എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
=== ഊർജ്ജസ്രോതസ്സ് ===
[[ബാറ്ററി|ബാറ്ററികൾ]], [[സൗരോർജ്ജ സെൽ|സോളാർ സെല്ലുകൾ]] അല്ലെങ്കിൽ മെയിൻ വൈദ്യുതി (പഴയ മോഡലുകൾക്ക്) എന്നിയാണ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകൾ. ചില മോഡലുകൾക്ക് ടേൺ-ഓഫ് ബട്ടൺ പോലുമില്ല, പക്ഷേ അവ ഓഫ് ചെയ്യാനുള്ള ചില വഴികൾ നൽകുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു നിമിഷത്തേക്ക് ഒരു പ്രവർത്തനവും നടത്താതിരിക്കുക, [[സൗരോർജ്ജ സെൽ|സോളാർ സെൽ]] എക്സ്പോഷർ മറയ്ക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ അവയുടെ മൂടി അടയ്ക്കുക). ആദ്യകാല കമ്പ്യൂട്ടർ യുഗത്തിൽ ക്രാങ്ക് പവർഡ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളും സാധാരണമായിരുന്നു.
=== കീ ലേഔട്ട് ===
മിക്ക പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്കും ഇനിപ്പറയുന്ന കീകൾ സാധാരണമാണ്. അക്കങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആണെങ്കിലും, മറ്റ് കീകളുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ ഓരോ മോഡലിനും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ചിത്രീകരണം ഒരു ഉദാഹരണമാണ്.
{| class="wikitable floatleft" style="text-align: center;"
|+ സാധാരണ അടിസ്ഥാന പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ ലേഔട്ട്
| MC || MR || M− || M+
|-
| C || ± || % || √
|-
| 7 || 8 || 9 || ÷
|-
| 4 || 5 || 6 || ×
|-
| 1 || 2 || 3 || −
|-
| 0 || . || = || +
|}
{| class="wikitable" style="clear:right"
|+കാൽക്കുലേറ്റർ ബട്ടണുകളും അവയുടെ അർത്ഥങ്ങളും
| എംസി അല്ലെങ്കിൽ സി. എം
| '''മെമ്മറി ക്ലിയർ'''
|-
| MR, RM, അല്ലെങ്കിൽ MRC
| '''മെമ്മറി റീകാൾ'''
|-
| M−
| '''മെമ്മറി സബ്ട്രാക്ഷൻ'''
|-
| M+
| '''മെമ്മറി അഡീഷൻ'''
|-
| C അല്ലെങ്കിൽ AC
| '''ഓള് ക്ലിയർ'''
|-
| C.E
| '''ക്ലിയർ എൻട്രി'''
|-
| ± അല്ലെങ്കിൽ CHS
| പോസിറ്റീവ്/നെഗറ്റീവ് നമ്പർ അല്ലെങ്കിൽ ചിഹ്നം ടോഗിൾ ചെയ്യുന്നതിന്
|-
| %
| [[ശതമാനം]]
|-
| ÷
| [[ഹരണം]]
|-
| ×
| [[ഗുണനം]]
|-
| -
| [[വ്യവകലനം|കുറയ്ക്കൽ]]
|-
| +
| [[സങ്കലനം|കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ]]
|-
| .
| ദശാംശ
|-
| √
| [[വർഗ്ഗമൂലം]]
|-
| =
| ഫലം
|}
== ആന്തരിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Interior_of_a_calculator.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Interior_of_a_calculator.jpg/100px-Interior_of_a_calculator.jpg|പകരം=The interior of a Casio FX-991s calculator|വലത്ത്|160x160ബിന്ദു| ഒരു Casio FX-991s കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ ഇന്റീരിയർ]]
പൊതുവേ, അടിസ്ഥാന [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്|ഇലക്ട്രോണിക്]] കാൽക്കുലേറ്ററിൽ ഇനിപ്പറയുന്ന ഘടകങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു: <ref>John Lewis, ''The Pocket Calculator Book''. (London: Usborne, 1982)</ref>
* ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സ് (മെയിൻ വൈദ്യുതി, [[ബാറ്ററി]] കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ സോളാർ സെൽ)
* കീപാഡ് (ഇൻപുട്ട് ഉപകരണം) - നമ്പറുകളും ഫംഗ്ഷൻ കമാൻഡുകളും ([[സങ്കലനം]], [[ഗുണനം]], [[വർഗ്ഗമൂലം|സ്ക്വയർ റൂട്ട്]] മുതലായവ) ഇൻപുട്ട് ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന കീകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.)
* ഡിസ്പ്ലേ പാനൽ (ഔട്ട്പുട്ട് ഉപകരണം) - ഇൻപുട്ട് നമ്പറുകൾ, കമാൻഡുകൾ, ഫലങ്ങൾ എന്നിവ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ|ലിക്വിഡ്-ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേകൾ]] (എൽസിഡികൾ), വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്പ്ലേകൾ (വിഎഫ്ഡികൾ), [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|ലൈറ്റ്-എമിറ്റിംഗ് ഡയോഡ്]] (എൽഇഡി) ഡിസ്പ്ലേകൾ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരം ഡിസ്പ്ലെ പാനലുകൾ ഉണ്ട്. ഒരു അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്ററിലെ ഓരോ [[അക്കം|അക്കത്തെയും]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിന് [[സെവൻ സെഗ്മെന്റ് ഡിസ്പ്ലേ|ഏഴ് സെഗ്മെന്റുകൾ]] ഉപയോഗിക്കുന്നു. വിപുലമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ഡോട്ട് മാട്രിക്സ് ഡിസ്പ്ലേകൾ ഉപയോഗിച്ചേക്കാം.
** ഒരു പ്രിന്റിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററിന്, ഒരു ഡിസ്പ്ലേ പാനലിന് പുറമേ, ഒരു പ്രിന്റിംഗ് മെക്കാനിസം എന്ന നിലയിൽ അച്ചടിക്കുന്ന ഒരു പ്രിന്റിംഗ് യൂണിറ്റ് ഉണ്ട്.
* പ്രോസസർ [[ചിപ്സെറ്റ്|ചിപ്പ്]] ([[മൈക്രോപ്രൊസസ്സർ|മൈക്രോപ്രോസസർ]] അല്ലെങ്കിൽ [[സെൻട്രൽ പ്രൊസസിങ് യൂണിറ്റ്]]).
ഒരു പ്രോസസർ [[ചിപ്സെറ്റ്|ചിപ്പിന്റെ]] [[ക്ലോക്ക്സ്പീഡ്|ക്ലോക്ക് റേറ്റ്]] [[സെൻട്രൽ പ്രൊസസിങ് യൂണിറ്റ്]] (സിപിയു) പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആവൃത്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രൊസസറിന്റെ വേഗതയുടെ സൂചകമായി ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് ''സെക്കന്റ്/ക്ലോക്ക് സൈക്കിളുകളിലോ'' [[ഹെർട്സ് (ഏകകം)|ഹെർട്സ് (Hz)]] എന്ന നിലയിലോ അളക്കുന്നു. അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക്, വേഗത നൂറുകണക്കിന് [[ഹെർട്സ് (ഏകകം)|ഹെർട്സ്]] മുതൽ [[ഹെർട്സ് (ഏകകം)|കിലോഹെർട്സ്]] ശ്രേണി വരെ വ്യത്യാസപ്പെടാം.
[[പ്രമാണം:Tischrechner_Walther_ETR2034S_resized.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Tischrechner_Walther_ETR2034S_resized.jpg/170px-Tischrechner_Walther_ETR2034S_resized.jpg|ലഘുചിത്രം| പേപ്പർ പ്രിന്റർ ഉള്ള ഒരു ഓഫീസ് കണക്കുകൂട്ടൽ യന്ത്രം]]
==== സംഖ്യാ പ്രാതിനിധ്യം ====
മിക്ക പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളും അവയുടെ എല്ലാ കണക്കുകൂട്ടലുകളും ബൈനറിക്ക് പകരം ബൈനറി-കോഡഡ് ഡെസിമലിൽ (ബിസിഡി) ചെയ്യുന്നു. ഒരു സംഖ്യാ മൂല്യം പ്രദർശിപ്പിക്കേണ്ട ഇലക്ട്രോണിക് സിസ്റ്റങ്ങളിൽ ബിസിഡി സാധാരണമാണ്, പ്രത്യേകിച്ചും ഡിജിറ്റൽ ലോജിക് മാത്രമുള്ളതും മൈക്രോപ്രൊസസർ അടങ്ങിയിട്ടില്ലാത്തതുമായ സിസ്റ്റങ്ങളിൽ. ബിസിഡി ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ, ഓരോ അക്കവും ഒരു പ്രത്യേക സിംഗിൾ സബ് സർക്യൂട്ട് ആയി കണക്കാക്കി ഡിസ്പ്ലേയ്ക്കുള്ള സംഖ്യാ ഡാറ്റ വളരെ ലളിതമാക്കാം.
കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ സ്ക്വയർ റൂട്ട് അല്ലെങ്കിൽ ത്രികോണമിതി ഫംഗ്ഷനുകൾ പോലുള്ള ഫംഗ്ഷനുകൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ഉയർന്ന കൃത്യതയുള്ള ഫലങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് സോഫ്റ്റ്വെയർ [[അൽഗൊരിതം|അൽഗോരിതങ്ങൾ]] ആവശ്യമാണ്. സ്വീകാര്യമായ കണക്കുകൂട്ടൽ സമയത്തോടൊപ്പം കാൽക്കുലേറ്റർ [[ചിപ്സെറ്റ്|ചിപ്പിൽ]] ലഭ്യമായ പരിമിതമായ മെമ്മറി സ്പെയ്സിൽ ആവശ്യമുള്ള എല്ലാ ഫംഗ്ഷനുകളും യോജിപ്പിക്കാൻ ചിലപ്പോൾ കാര്യമായ ഡിസൈൻ ശ്രമം ആവശ്യമാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.hpl.hp.com/hpjournal/72jun/jun72a2.pdf|title=David S. Cochran, ''Algorithms and accuracy in the HP35'', ''Hewlett Packard Journal'', June 1972|access-date=2013-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004225515/http://www.hpl.hp.com/hpjournal/72jun/jun72a2.pdf|archive-date=2013-10-04}}</ref>
== ചരിത്രം ==
=== ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ മുൻഗാമികൾ ===
ഗണിത കണക്കുകൂട്ടലുകളെ സഹായിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ അറിയപ്പെടുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ അസ്ഥികൾ (ഇനങ്ങൾ കണക്കാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു), കല്ലുകൾ, എണ്ണൽ ബോർഡുകൾ, ബിസി 2000-ന് മുമ്പ് [[സുമേറിയൻ സംസ്കാരം|സുമേറിയക്കാരും]] [[ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരം|ഈജിപ്തുകാരും]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി അറിയപ്പെടുന്ന [[മണിച്ചട്ടം|അബാക്കസ്]] എന്നിവയായിരുന്നു.<ref>{{Harvcolnb|Ifrah|2001|p=11}}</ref> [[ആന്റികീതെറ മെക്കാനിസം]] (വാനശാസ്ത്രത്തിലെ സ്ഥാനനിർണ്ണയത്തിനും ഗ്രഹണപ്രവചനത്തിനും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു പുരാതന [[ജ്യോതിഃശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്ര]] ഉപകരണം) ഒഴികെയുള്ള പൊതുവേയുള്ള കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ഉപകരണങ്ങളുടെ വികസനം 17-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ആണ് സംഭവിക്കുന്നത്. ജ്യാമിതീയ-സൈനിക കോമ്പസ് ([[ഗലീലിയോ ഗലീലി|ഗലീലിയോ]]), [[ലോഗരിതം]], നേപ്പിയർ ബോൺസ് ([[ജോൺ നേപ്പിയർ|നേപ്പിയർ]]) കൂടാതെ സ്ലൈഡ് റൂൾ (എഡ്മണ്ട് ഗുണ്ടർ) എന്നിവയാണ് ഉദാഹരണങ്ങൾ.
[[പ്രമാണം:17th-century-mechanical-calculators.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/17th-century-mechanical-calculators.jpg/220px-17th-century-mechanical-calculators.jpg|ലഘുചിത്രം| പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ]]
1642-ൽ, [[യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാനകാലം|യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാന കാലത്താണ്]] മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ കണ്ടുപിടുത്തം (വിൽഹെം ഷിക്കാർഡും <ref>See for example, http://calculatorhistory.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221001043819/https://calculatorhistory.net/ |date=2022-10-01 }}</ref> നിരവധി ദശാബ്ദങ്ങൾക്ക് ശേഷം [[ബ്ലെയിസ് പാസ്കൽ|ബ്ലെയ്സ് പാസ്കലും]] <ref>Pascal's invention of the [[calculating machine]]. Pascal invented his machine just four hundred years ago, as a youth of nineteen. He was spurred to it by sharing the burden of arithmetical labor involved in his father's official work as supervisor of taxes at Rouen. He conceived the idea of doing the work mechanically, and developed a design appropriate for this purpose ; showing herein the same combination of pure science and mechanical genius that characterized his whole life. But it was one thing to conceive and design the machine, and another to get it made and put into use. Here were needed those practical gifts that he displayed later in his inventions....<br />
In a sense, Pascal's invention was premature, in that the mechanical arts in his time were not sufficiently advanced to enable his machine to be made at an economic price, with the accuracy and strength needed for reasonably long use. This difficulty was not overcome until well on into the nineteenth century, by which time also a renewed stimulus to invention was given by the need for many kinds of calculation more intricate than those considered by Pascal. [[Calculator#NAT CHAP|S. Chapman, Magazine Nature]], pp.508,509 (1942)</ref>) നടക്കുന്നത്, ഈ ഉപകരണത്തിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ മനുഷ്യ ഇടപെടൽ ഉപയോഗിച്ച് നാല് [[അങ്കഗണിതം|ഗണിത]] പ്രവർത്തനങ്ങളും നടത്താൻ കഴിയുമെന്ന് ചിലപ്പോഴൊക്കെ അമിതമായി പ്രമോട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref>"Pascal and Leibnitz, in the seventeenth century, and Diderot at a later period, endeavored to construct a machine which might serve as a substitute for human intelligence in the combination of figures" [https://books.google.com/books?id=Rf0IAAAAIAAJ&pg=PA100&q=arithmometer The Gentleman's magazine, Volume 202, p.100] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171106145057/https://books.google.com/books?id=Rf0IAAAAIAAJ&pg=PA100&dq=arithmometer&as_brr=1|date=2017-11-06}}</ref> [[പാസ്കലൈൻ|പാസ്കലിന്റെ കാൽക്കുലേറ്ററിന്]] രണ്ട് സംഖ്യകൾ നേരിട്ട് കൂട്ടിച്ചേർക്കാനും കുറയ്ക്കാനും കഴിയും. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് നിർമ്മിച്ച ഷിക്കാർഡിന്റെ യന്ത്രം, കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ യന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഗുണനത്തിന്റെയും ഹരണത്തിൻ്റെയും പ്രക്രിയ സുഗമമാക്കുന്നതിന് യന്ത്രവൽകൃത ഗുണന പട്ടികകളുടെ സമർത്ഥമായ ഒരു കൂട്ടം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. രണ്ട് കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളുടെയും വ്യത്യാസങ്ങൾ (വ്യത്യസ്ത ലക്ഷ്യങ്ങൾ പോലെ) കാരണം ഒരു കാൽക്കുലേറ്റിംഗ് മെഷീന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന കണ്ടുപിടുത്തക്കാരനായി പാസ്കലിനെയോ ഷിക്കാർഡിനെയോ വിശേഷിപ്പിക്കണമോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ചർച്ചയുണ്ട്.<ref>See [http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.SchicardvsPascal Pascal vs Schickard: An empty debate?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140408215848/http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.SchicardvsPascal|date=2014-04-08}}</ref> ഷിക്കാർഡിനും പാസ്കലിനും പിന്നാലെ [[ഗോട്ട്ഫ്രൈഡ് ലെയ്ബ്നിസ്]] നാല്-ഓപ്പറേഷൻ മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്റർ, [[സ്റ്റെപ്പ്ഡ് റെക്കണർ]] രൂപകൽപന ചെയ്യുന്നതിനായി നാൽപ്പത് വർഷം ചെലവഴിച്ചു, ഈ പ്രക്രിയയിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ലൈബ്നിസ് വീൽ കണ്ടുപിടിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു യന്ത്രം രൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല.<ref>In 1893, the German calculating machine inventor Arthur Burkhardt was asked to put Leibniz machine in operating condition if possible. His report was favorable except for the sequence in the carry {{Cite book|title=Scripta Mathematica|last=Ginsburg|first=Jekuthiel|work=Science|publisher=Kessinger Publishing, LLC|year=1933|isbn=978-0-7661-3835-3|volume=86|page=149|doi=10.1126/science.86.2218.13-a|pmid=17737911|issue=2218}}</ref> പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരു കണക്കുകൂട്ടൽ ക്ലോക്ക് രൂപകൽപന ചെയ്യാനുള്ള അഞ്ച് ശ്രമങ്ങളും പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>see [[Mechanical calculator#Other calculating machines]]</ref>
[[പ്രമാണം:Grant_mechanical_calculating_machine_1877.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Grant_mechanical_calculating_machine_1877.jpg/220px-Grant_mechanical_calculating_machine_1877.jpg|ഇടത്ത്|ലഘുചിത്രം| ഗ്രാന്റ് മെക്കാനിക്കൽ കണക്കുകൂട്ടൽ യന്ത്രം, 1877]]
ആദ്യം പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തനക്ഷമമായ കണക്കുകൂട്ടൽ ക്ലോക്കും നാല്-ഓപ്പറേഷൻ മെഷീനും ഉപയോഗിച്ച് പോളേനി നിർമ്മിച്ചതു പോലെ, 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ചില മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ കണ്ടു, എന്നാൽ ഈ മെഷീനുകൾ മിക്കവാറും എല്ലായ്പ്പോഴും ''ഒരേ തരത്തിലുള്ളതായിരുന്നു''. 1834-ൽ ലൂയിജി ടോർച്ചി ആദ്യമായി നേരിട്ടുള്ള ഗുണന യന്ത്രം കണ്ടുപിടിച്ചു: ജെയിംസ് വൈറ്റിനെ (1822) പിന്തുടർന്ന് ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ കീ-ഡ്രൈവൺ മെഷീൻ കൂടിയായിരുന്നു ഇത്.<ref>Denis Roegel: [https://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?reload=true&arnumber=7763737 ''Before Torchi and Schwilgué, There Was White.''] In: ''IEEE Annals of the History of Computing,'' October–December 2016, pp. 92–93. Retrieved 2018-05-06.</ref> പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും [[വ്യവസായവിപ്ലവം|വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിലും]] മാത്രമാണ് കാൽക്കുലേറ്ററുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വലിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ തുടങ്ങിയത്. നാല് ഗണിത പ്രവർത്തനങ്ങളും നിർവഹിക്കാൻ കഴിവുള്ള യന്ത്രങ്ങൾ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന് മുമ്പ് നിലവിലുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിന് മുമ്പ് ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെയും ഫാബ്രിക്കേഷൻ പ്രക്രിയകളുടെയും പരിഷ്കരണം കൂടുതൽ ഒതുക്കമുള്ളതും ആധുനികവുമായ യൂണിറ്റുകളുടെ വലിയ തോതിലുള്ള ഉത്പാദനം സാധ്യമാക്കി. നാല്-ഓപ്പറേഷൻ മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററായി 1820-ൽ കണ്ടുപിടിച്ച അരിത്മോമീറ്റർ, 1851-ൽ ഒരു ആഡിംഗ് മെഷീനായി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും വാണിജ്യപരമായി വിജയിച്ച ആദ്യത്തെ യൂണിറ്റായി മാറുകയും ചെയ്തു; നാൽപ്പത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 1890 ആയപ്പോഴേക്കും, ഏകദേശം 2,500 അരിത്മോമീറ്ററുകൾ വിറ്റു.<ref>{{Cite web|url=http://www.arithmometre.org/NumerosSerie/PageNumerosSeriePayen.html|title=(retrieved on 01/02/2012)|access-date=2013-10-03|publisher=Arithmometre.org|language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521075617/http://www.arithmometre.org/NumerosSerie/PageNumerosSeriePayen.html|archive-date=2013-05-21}}</ref>
[[പ്രമാണം:Clarke_1.pdf|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Clarke_1.pdf/page1-220px-Clarke_1.pdf.jpg|വലത്ത്|ലഘുചിത്രം| ക്ലാർക്ക് ഗ്രാഫ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ പേറ്റന്റ് ചിത്രം, 1921]]
1902-ൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ജെയിംസ് എൽ. ഡാൽട്ടൺ വികസിപ്പിച്ച ഡാൽട്ടൺ ആഡിംഗ് മെഷീൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് വരെ പരിചിതമായ പുഷ്-ബട്ടൺ യൂസർ ഇന്റർഫേസ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിരുന്നില്ല.
1921-ൽ എഡിത്ത് ക്ലാർക്ക് ഹൈപ്പർബോളിക് ഫംഗ്ഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ലൈൻ സമവാക്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള ലളിതമായ ഗ്രാഫ് അധിഷ്ഠിത കാൽക്കുലേറ്റർ ആയ "ക്ലാർക്ക് കാൽക്കുലേറ്റർ" കണ്ടുപിടിച്ചു. പവർ ട്രാൻസ്മിഷൻ ലൈനുകളിലെ ഇൻഡക്ടൻസിനും [[ധാരിത|കപ്പാസിറ്റൻസിനും]] വേണ്ടിയുള്ള കണക്കുകൂട്ടലുകൾ ലളിതമാക്കാൻ ഇത് ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയർമാരെ അനുവദിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://blogs.scientificamerican.com/plugged-in/the-engineer-who-foreshadowed-the-smart-grid-in-1921/|title=The Engineer Who Foreshadowed the Smart Grid—in 1921|access-date=14 August 2017|last=Lott|first=Melissa C.|website=Plugged In|publisher=Scientific American Blog Network|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170814232626/https://blogs.scientificamerican.com/plugged-in/the-engineer-who-foreshadowed-the-smart-grid-in-1921/|archive-date=14 August 2017}}</ref>
[[കർട്ട]] കാൽക്കുലേറ്റർ 1948-ൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു, ചെലവേറിയതാണെങ്കിലും, അതിന്റെ പോർട്ടബിലിറ്റി കാരണം അത് ജനപ്രിയമായി. കേവലം മെക്കാനിക്കൽ ഹാൻഡ് ഹെൽഡ് ഉപകരണമായ അതിന് കൂട്ടൽ, കുറയ്ക്കൽ, ഗുണനം, ഹരണം എന്നിവ ചെയ്യാൻ കഴിയുമായിരുന്നു. 1970-കളുടെ ആരംഭത്തോടെ ഇലക്ട്രോണിക് പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ അവതരിച്ചതോടെ മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ നിർമ്മാണം അവസാനിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും കർട്ട ഒരു ജനപ്രിയ ശേഖരണ വസ്തുവായി തുടർന്നു.
=== ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ വികസനം ===
ലോജിക് സർക്യൂട്ടുകളിൽ ആദ്യം [[വാക്വം ട്യൂബ്|വാക്വം ട്യൂബുകളും]] പിന്നീട് [[ട്രാൻസിസ്റ്റർ|ട്രാൻസിസ്റ്ററുകളും]] ഉപയോഗിച്ച ആദ്യത്തെ [[മെയിൻഫ്രെയിം കമ്പ്യൂട്ടർ|മെയിൻഫ്രെയിം]] കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ 1940 കളിലും 1950 കളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ വികസനത്തിന് ഒരു ചവിട്ടുപടി നൽകുന്നതായിരുന്നു ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ.
[[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിലെ]] [[കാസിയോ]] കമ്പ്യൂട്ടർ കമ്പനി 1957-ൽ മോഡൽ ''14-എ'' കാൽക്കുലേറ്റർ പുറത്തിറക്കി, ഇത് ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഓൾ-ഇലക്ട്രിക് കോംപാക്റ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററായിരുന്നു. ഇത് ഇലക്ട്രോണിക് ലോജിക് ഉപയോഗിച്ചില്ല, മറിച്ച് റിലേ സാങ്കേതികവിദ്യയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു.
[[പ്രമാണം:LED_DISP.JPG|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/LED_DISP.JPG/220px-LED_DISP.JPG|ലഘുചിത്രം| 1970-കളിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യകാല കാൽക്കുലേറ്റർ [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|ലൈറ്റ്-എമിറ്റിംഗ് ഡയോഡ്]] (എൽഇഡി) ഡിസ്പ്ലേ ([[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|യുഎസ്എസ്ആർ]])]]
1961 ഒക്ടോബറിൽ, ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ''ഓൾ-ഇലക്ട്രോണിക് ഡെസ്ക്ടോപ്പ്'' കാൽക്കുലേറ്റർ, ബ്രിട്ടീഷ് ബെൽ പഞ്ച് /സംലോക്ക് കോംപ്ടോമീറ്റർ ആനിറ്റ ANITA ('''A''' '''N'''ew '''I'''nspiration '''T'''o '''A'''rithmetic/'''A'''ccounting) പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>"Simple and Silent", ''Office Magazine'', December 1961, p1244</ref><ref>"'Anita' der erste tragbare elektonische Rechenautomat" [trans: "the first portable electronic computer"], ''Büromaschinen Mechaniker'', November 1961, p207</ref> ഈ യന്ത്രം അതിന്റെ സർക്യൂട്ടുകളിൽ [[വാക്വം ട്യൂബ്|വാക്വം ട്യൂബുകൾ]], കോൾഡ്-കാഥോഡ് ട്യൂബുകൾ, ഡെകാട്രോണുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചു. അതിന്റെ ഡിസ്പ്ലേയ്ക്കായി 12 കോൾഡ് കാഥോഡ് "നിക്സി" ട്യൂബുകളും. കോണ്ടിനെന്റൽ യൂറോപ്പിനുള്ള Mk VII, ബ്രിട്ടനും ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾക്കുമായി Mk VIII, എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് മോഡലുകൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. രണ്ടും 1962 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ലഭ്യമായി. Mk VII വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ ഗുണനരീതിയുള്ള അൽപ്പം മുമ്പത്തെ രൂപകൽപ്പനയായിരുന്നു, ലളിതമായ മാർക്ക് VIII നോട് പിടിച്ചുനിൽക്കാനാകാതെ അത് ഉടൻ തന്നെ വിപണിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു. ആനിറ്റയ്ക്ക് അക്കാലത്തെ മെക്കാനിക്കൽ കോംപ്ടോമീറ്ററുകൾക്ക് സമാനമായ ഒരു പൂർണ്ണ കീബോർഡ് ഉണ്ടായിരുന്നു, ഈ ഒരു സവിശേഷത ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ പിന്നീട് [[ഷാർപ്പ് കോർപ്പറേഷൻ|ഷാർപ്പ്]] CS-10A-യിലും ഉണ്ടായിരുന്നു. അനിറ്റയ്ക്ക് അതിന്റെ വലിയ ട്യൂബ് സംവിധാനം കാരണം ഏകദേശം {{Convert|33|lb|kg}} ഭാരമുണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.vintagecalculators.com/html/history_of_electronic_calculat.html|title=The History of Pocket Electronic Calculators|access-date=8 July 2014|last=Ball|first=Guy|last2=Flamm|first2=Bruce|website=vintagecalculators.com|publisher=[[Vintage Calculators Web Museum]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140703140814/http://vintagecalculators.com/html/history_of_electronic_calculat.html|archive-date=3 July 2014}}</ref> ബെൽ പഞ്ച് "പ്ലസ്", "സംലോക്ക്" എന്നീ പേരുകളിൽ കോംപ്ടോമീറ്റർ തരത്തിലുള്ള കീ-ഡ്രൈവ് മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ നിർമ്മിക്കുകയായിരുന്നു, കൂടാതെ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഭാവി ഇലക്ട്രോണിക്സിലാണെന്ന് 1950-കളുടെ മധ്യത്തിൽ മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. ആദ്യകാല ബ്രിട്ടീഷ് പൈലറ്റ് എസിഇ കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോജക്റ്റിൽ പ്രവർത്തിച്ച യുവ ബിരുദധാരിയായ നോർബർട്ട് കിറ്റ്സിനെ വികസനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ അവർ നിയോഗിച്ചു. ലഭ്യമായ ഏക ഇലക്ട്രോണിക് ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ ആയതിനാൽ അനിറ്റ നന്നായി വിറ്റു.
അനിറ്റ യുടെ ട്യൂബ് സാങ്കേതികവിദ്യ 1963 ജൂണിൽ യുഎസ് നിർമ്മിത ഫ്രൈഡൻ EC-130 വന്നതോടെ അസാധുവാക്കപ്പെട്ടു, ഇതിന് ഓൾ-ട്രാൻസിസ്റ്റർ ഡിസൈൻ, കൂടാതെ 5 ഇഞ്ച് (13 cm) കാഥോഡ് റേ ട്യൂബിൽ (CRT) പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നാല് 13 അക്ക സംഖ്യകളുടെ ഒരു ശേഖരം എന്നിവ ഉണ്ടായിരുന്നു, കൂടാതെ $2200 വിലയ്ക്ക് റിവേഴ്സ് പോളിഷ് നോട്ടേഷൻ (RPN) കാൽക്കുലേറ്റർ വിപണിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു, ഇത് അക്കാലത്തെ ഒരു ഇലക്ട്രോ മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ വിലയുടെ മൂന്നിരട്ടിയായിരുന്നു. ബെൽ പഞ്ച് പോലെ, ഫ്രിഡനും മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ നിർമ്മാതാവായിരുന്നു. 1964-ൽ കൂടുതൽ ഓൾ-ട്രാൻസിസ്റ്റർ ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ അവതരിപ്പിച്ചു: [[ഷാർപ്പ് കോർപ്പറേഷൻ|ഷാർപ്പ്]] {{Convert|25|kg|lb}} ഭാരമുള്ള CS-10A അവതരിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് ഇറ്റലിയിലെ Industria Macchine Elettroniche അവതരിപ്പിച്ച IME 84-ലേക്ക് നിരവധി അധിക കീബോർഡുകളും ഡിസ്പ്ലേ യൂണിറ്റുകളും ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയും, അതുവഴി നിരവധി ആളുകൾക്ക് ഇത് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും (പക്ഷേ പ്രത്യക്ഷത്തിൽ ഒരേ സമയം അല്ല). വ്യക്തിഗത [[ട്രാൻസിസ്റ്റർ|ട്രാൻസിസ്റ്ററുകളുടെ]] സ്ഥാനത്ത് ആദ്യമായി [[ഇൻറഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട്|ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ടുകൾ]] ഉപയോഗിച്ചത് വിക്ടർ 3900 ആയിരുന്നു, എന്നാൽ ഇതിൻ്റെ ഉൽപ്പാദന പ്രശ്നങ്ങൾ 1966 വരെ വിൽപ്പന വൈകിപ്പിച്ചു.
[[പ്രമാണം:Elka-22_(I197211).png|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Elka-22_%28I197211%29.png/220px-Elka-22_%28I197211%29.png|ലഘുചിത്രം| 1967 ലെ ബൾഗേറിയൻ ELKA 22]]
ഇവരിൽ നിന്നും [[കാനൺ|കാനൻ]], മാത്തട്രോണിക്സ്, ഒലിവെറ്റി, എസ്സിഎം (സ്മിത്ത്-കൊറോണ-മാർച്ചന്റ്), [[സോണി കോർപ്പറേഷൻ|സോണി]], [[തോഷിബ]], വാങ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ മറ്റ് നിർമ്മാതാക്കളിൽ നിന്നുമുള്ള ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ മോഡലുകളുടെ ഒരു ശ്രേണി ഇതിനെ തുടർന്ന് വന്നു. ആദ്യകാല കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ഒന്നിലധികം സർക്യൂട്ട് ബോർഡുകളിൽ [[ട്രാൻസിസ്റ്റർ|സിലിക്കൺ ട്രാൻസിസ്റ്ററുകളേക്കാൾ]] വിലകുറഞ്ഞ നൂറുകണക്കിന് [[ദ്വിധ്രുവ ട്രാൻസിസ്റ്റർ|ജെർമേനിയം ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[കാഥോഡ് റേ ട്യൂബ്|സിആർടി]], കോൾഡ് കാഥോഡ് നിക്സി ട്യൂബുകൾ, [[ഇൻകാൻഡസന്റ് വിളക്ക്|ഫിലമെന്റ് ലാമ്പുകൾ]] എന്നിവയായിരുന്നു ഡിസ്പ്ലേ തരങ്ങൾ. മെമ്മറി സാങ്കേതികവിദ്യ സാധാരണയായി [[ഡിലേ ലൈൻ മെമ്മറി|ഡിലേ-ലൈൻ മെമ്മറി]] അല്ലെങ്കിൽ മാഗ്നറ്റിക്-കോർ മെമ്മറി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, എന്നിരുന്നാലും തോഷിബ "ടോസ്കൽ" BC-1411 ഡിസ്ക്രീറ്റ് ഘടകങ്ങളിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച [[ഡൈനാമിക് റാൻഡം-ആക്സസ് മെമ്മറി|ഡൈനാമിക് റാമിന്റെ]] ആദ്യകാല രൂപം ഉപയോഗിച്ചതായി തോന്നുന്നു.
1965-ൽ അവതരിപ്പിച്ച ബൾഗേറിയയുടെ ELKA 6521,<ref name="elka">[http://clockwiser.wordpress.com/2012/01/10/elka-hist/ The Bulgarian ELKA electronic calculators] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023023224/http://clockwiser.wordpress.com/2012/01/10/elka-hist/|date=2013-10-23}}, ''Clockwiser''. Retrieved Oct 2013.</ref><ref>[http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka6521.jpg ELKA 6521 (photo)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023023226/http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka6521.jpg|date=2013-10-23}}. Retrieved October 2013.</ref> സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ കാൽക്കുലേഷൻ ടെക്നോളജീസ് വികസിപ്പിച്ചതും [[സോഫിയ|സോഫിയയിലെ]] ഇലക്ട്രോണിക്ക ഫാക്ടറിയിൽ നിർമ്മിച്ചതുമാണ്. '''''EL''' ektronen '''KA''' lkulator എന്നതിൽ'' നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, അതിന്റെ ഭാരം ഏകദേശം {{Convert|8|kg|lb|abbr=on}} ആയിരുന്നു. [[വർഗ്ഗമൂലം|സ്ക്വയർ റൂട്ട്]] ഫംഗ്ഷൻ ഉൾപ്പെടുന്ന ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ കാൽക്കുലേറ്ററാണിത്. അതേ വർഷം തന്നെ ELKA 22 (ലുമിനെസെന്റ് ഡിസ്പ്ലേ ഉള്ളത്)<ref name="elka" /><ref>[http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka22-2.jpg ELKA 22 (photo)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023023227/http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka22-2.jpg|date=2013-10-23}}. Retrieved Oct 2013.</ref><ref>[http://rk86.com/frolov/elka22.htm ELKA 22, Bulgarian Calculator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526055144/http://rk86.com/frolov/elka22.htm|date=2015-05-26}}, ''[http://rk86.com/frolov/ Soviet digital calculators collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071220022647/http://rk86.com/frolov/|date=2007-12-20}}''. Retrieved Oct 2013.</ref> ഇൻ-ബിൽറ്റ് പ്രിന്റർ ഉള്ള ELKA 25 എന്നിവ പുറത്തിറങ്ങി. ആദ്യത്തെ പോക്കറ്റ് മോഡലായ ELKA 101 1974-ൽ പുറത്തിറങ്ങുന്നത് വരെ മറ്റ് നിരവധി മോഡലുകൾ അവർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. ഇതിലെ എഴുത്തുകൾ [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല|റോമൻ ലിപിയിലായിരുന്നു]], അത് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്തു.<ref name="elka" /> <ref>[http://clockwiser.wordpress.com/2012/01/10/elka-101-135-series/ ELKA 100 series (photos)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023023222/http://clockwiser.wordpress.com/2012/01/10/elka-101-135-series/|date=2013-10-23}}, [http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka100-series.jpg (photo)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023023229/http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka100-series.jpg|date=2013-10-23}}, ''Clockwiser. Retrieved Oct 2013.''</ref><ref>[http://www.vintagecalculators.com/html/elka_101.html ELKA 101 description] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131016092534/http://www.vintagecalculators.com/html/elka_101.html|date=2013-10-16}}, ''Vintage Calculators''. Retrieved Oct 2013.</ref>
==== പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്ന കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ====
[[പ്രമാണം:Olivetti_Programma_101_-_Museo_scienza_e_tecnologia_Milano.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Olivetti_Programma_101_-_Museo_scienza_e_tecnologia_Milano.jpg/220px-Olivetti_Programma_101_-_Museo_scienza_e_tecnologia_Milano.jpg|ഇടത്ത്|ലഘുചിത്രം| ഇറ്റാലിയൻ പ്രോഗ്രാം 101, 1964 ൽ ഒലിവെറ്റി നിർമ്മിച്ച ആദ്യകാല വാണിജ്യ പ്രോഗ്രാമബിൾ കാൽക്കുലേറ്റർ ആണ്]]
ആദ്യത്തെ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് ''പ്രോഗ്രാമബിൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ'' 1960-കളുടെ മധ്യത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. സോളിഡ്-സ്റ്റേറ്റ്, ഡെസ്ക്ടോപ്പ്, പ്രിന്റിംഗ്, ഫ്ലോട്ടിംഗ് പോയിന്റ്, ബീജഗണിത എൻട്രി എന്നിവയുള്ള, പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്ന ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകളായിരുന്ന മാത്തട്രോണിക്സ് മാത്തട്രോൺ (1964), ഒലിവെറ്റി പ്രോഗ്രാമ 101 (1965 അവസാനം) എന്നിവ അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.oldcalculatormuseum.com/c-programma101.html|title=Olivetti Programma 101 Electronic Calculator, The Old Calculator Web Museum}}</ref><ref name="oldcalculatormuseum.com">{{Cite web|url=https://www.oldcalculatormuseum.com/c-math8-48m.html|title=Mathatronics Mathatron 8-48M Mod II Electronic Calculator, The Old Calculator Web Museum}}</ref> ഇവ രണ്ടിലും അന്തിമ ഉപയോക്താവിന് പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാനും അവയുടെ ഫലങ്ങൾ പ്രിന്റ് ചെയ്യാനും കഴിയും. പ്രോഗ്രാമ 101 ൽ മാഗ്നറ്റിക് കാർഡുകൾ വഴി പ്രോഗ്രാമുകളുടെ ഓഫ്ലൈൻ സംഭരണത്തിന്റെ അധിക സവിശേഷതയും ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name="oldcalculatormuseum.com" />
1967-ൽ നിർമ്മിച്ച [[കാസിയോ]] (AL-1000) ആയിരുന്നു മറ്റൊരു ആദ്യകാല പ്രോഗ്രാമബിൾ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ (ഒരുപക്ഷേ ആദ്യത്തെ ജാപ്പനീസ് കാൽക്കുലേറ്റർ). ഒരു നിക്സി ട്യൂബ് ഡിസ്പ്ലേയും ട്രാൻസിസ്റ്റർ ഇലക്ട്രോണിക്സും ഫെറൈറ്റ് കോർ മെമ്മറിയും ഇതിന് ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://collection.maas.museum/object/365845|title=Casio AL-1000 calculator. Made by Casio Computer Co Ltd in Tokyo, Japan, 1967 / Museum of Applied Arts & Sciences|website=collection.maas.museum|language=en|access-date=2022-09-26|archive-date=2022-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926075418/https://collection.maas.museum/object/365845|url-status=dead}}</ref>
''മൺറോ എപ്പിക്'' പ്രോഗ്രാമബിൾ കാൽക്കുലേറ്റർ 1967 ൽ വിപണിയിൽ വന്നു. ഒരു വലിയ, പ്രിന്റിംഗ്, ഡെസ്ക്-ടോപ്പ് യൂണിറ്റ്, ഘടിപ്പിച്ച ഫ്ലോർ സ്റ്റാൻഡിംഗ് ലോജിക് ടവർ എന്നിവയുള്ള ഇത് കമ്പ്യൂട്ടർ പോലുള്ള നിരവധി പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നതിന് പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്നതാണ്.
ആദ്യത്തെ സോവിയറ്റ് പ്രോഗ്രാമബിൾ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ ISKRA 123, പവർ ഗ്രിഡ് ഉപയോഗിച്ച് 1970-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങി.
=== 1970-കൾ മുതൽ 1980-കളുടെ പകുതി വരെ ===
1960-കളുടെ മധ്യത്തിലെ ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ വലുതും ഭാരമേറിയതുമായ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് മെഷീനുകളായിരുന്നു. ഇതിന് കാരണം അവ എസി പവർ സപ്ലൈ ആവശ്യമായ വലിയ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗമുള്ള നിരവധി സർക്യൂട്ട് ബോർഡുകളിൽ നൂറുകണക്കിന് [[ട്രാൻസിസ്റ്റർ|ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു എന്നതാണ്. ഒരു കാൽക്കുലേറ്ററിന് ആവശ്യമായ ലോജിക് കുറച്ച് [[ഇൻറഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട്|ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ടുകളിലേക്ക്]] (ചിപ്പുകൾ) ഉൾപ്പെടുത്താൻ വലിയ ശ്രമങ്ങൾ നടന്നു, കാൽക്കുലേറ്റർ ഇലക്ട്രോണിക്സ് [[അർദ്ധചാലകം|അർദ്ധചാലക]] വികസനത്തിന്റെ മുൻനിരകളിൽ ഒന്നാണ്. യുഎസ് അർദ്ധചാലക നിർമ്മാതാക്കൾ [[ഇൻറഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട്|വലിയ തോതിലുള്ള ഇന്റഗ്രേഷൻ]] (എൽഎസ്ഐ) അർദ്ധചാലക വികസനത്തിൽ ലോകത്തെ നയിച്ചു. ഇത് ജാപ്പനീസ് കാൽക്കുലേറ്റർ നിർമ്മാതാക്കളും യുഎസ് അർദ്ധചാലക കമ്പനികളും തമ്മിലുള്ള സഖ്യത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
==== പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ====
1970-ഓടെ, കുറഞ്ഞ ഊർജ്ജ ഉപഭോഗമുള്ള ഏതാനും ചിപ്പുകൾ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കാൽക്കുലേറ്റർ നിർമ്മിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു, ഇത് റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന ബാറ്ററികളിൽ നിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന പോർട്ടബിൾ മോഡലുകൾ അനുവദിച്ചു. ആദ്യത്തെ ഹാൻഡ്ഹെൽഡ് കാൽക്കുലേറ്റർ 1967-ലെ '''''കാൾ ടെക്''''' എന്ന പ്രോട്ടോടൈപ്പായിരുന്നു, അതിന്റെ വികസനം [[ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്|ടെക്സാസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സിലെ]] [[ജായ്ക്ക് കിൽബി|ജാക്ക് കിൽബി]] ഒരു പോർട്ടബിൾ കാൽക്കുലേറ്റർ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ഗവേഷണ പദ്ധതിയിൽ നയിച്ചു. ഇതിന് കൂട്ടിച്ചേർക്കാനും ഗുണിക്കാനും കുറയ്ക്കാനും ഹരിക്കാനും കഴിയും, കൂടാതെ അതിന്റെ ഔട്ട്പുട്ട് ഉപകരണം ഒരു പേപ്പർ ടേപ്പായിരുന്നു.<ref>[http://education.ti.com/educationportal/sites/US/nonProductSingle/about_press_release_news37.html Texas Instruments Celebrates the 35th Anniversary of Its Invention of the Calculator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080627144010/http://education.ti.com/educationportal/sites/US/nonProductSingle/about_press_release_news37.html|date=2008-06-27}} [[ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്|Texas Instruments]] press release, 15 August 2002.</ref><ref>[https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=14845433 Electronic Calculator Invented 40 Years Ago] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205151504/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=14845433|date=2008-12-05}} All Things Considered, NPR, 30 September 2007. Audio interview with one of the inventors.</ref><ref>{{Cite journal|title=The first calculators – How they got into your pocket|journal=[[American Heritage of Invention & Technology]]|date=2000|volume=15|issue=4|url=https://www.dropbox.com/s/bwwc9q3y090d2r8/How_the_Computer_Got_Into_Your_Pocket.pdf|accessdate=2017-03-30}}</ref><ref>{{Cite journal|title=The Texas Edison|journal=[[Texas Monthly]]|date=July 1982}}</ref> "കാൽ-ടെക്" പദ്ധതിയുടെ ഫലമായി, ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സിന് പോർട്ടബിൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ മാസ്റ്റർ പേറ്റന്റുകൾ ലഭിച്ചു.
വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ആദ്യത്തെ പോർട്ടബിൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ 1970-ൽ ജപ്പാനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, താമസിയാതെ അവ ലോകമെമ്പാടും വിപണനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇവയിൽ സാൻയോ ഐസിസി-0081 "മിനി കാൽക്കുലേറ്റർ", [[കാനൺ|കാനൻ]] പോക്കട്രോണിക്ക്, ഷാർപ്പ് ക്യുടി-8 ബി "മൈക്രോ കോമ്പറ്റ്" എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. "കാൽ-ടെക്" പ്രോജക്റ്റിൽ നിന്നുള്ള വികസനമായിരുന്നു കാനൻ പോക്കട്രോണിക്. അതിന് പരമ്പരാഗത ഡിസ്പ്ലെ ഇല്ലായിരുന്നു; സംഖ്യാ ഔട്ട്പുട്ട് തെർമൽ പേപ്പർ ടേപ്പിലായിരുന്നു.
ഷാർപ്പ് വലിപ്പത്തിലും പവർ കുറയ്ക്കുന്നതിലും വലിയ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുകയും 1971 ജനുവരിയിൽ ഷാർപ്പ് EL-8 അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു, ഇത് ഫാസിറ്റ് 1111 എന്ന പേരിലും വിപണനം ചെയ്യപ്പെട്ടു, അത് പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററായിരുന്നു. 1.59 പൗണ്ട് (721 ഗ്രാം) ഭാരം, വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്പ്ലേ, റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന നികാഡ് ബാറ്ററികൾ എന്നിവയുണ്ടായിരുന്ന ഇത്, തുടക്കത്തിൽ US$395-ന് വിറ്റു.
എന്നിരുന്നാലും, സംയോജിത സർക്യൂട്ട് വികസന ശ്രമങ്ങൾ 1971-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ മോസ്ടെക്കിന്റെ MK6010 എന്ന ആദ്യത്തെ "ചിപ്പിലെ കാൽക്കുലേറ്റർ" അവതരിപ്പിക്കുകയും <ref>"Single Chip Calculator Hits the Finish Line", ''Electronics'', February 1, 1971, p19</ref> തുടർന്ന് ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ് അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ആദ്യകാല ഹാൻഡ്-ഹെൽഡ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ വളരെ ചെലവേറിയതാണെങ്കിലും, ഇലക്ട്രോണിക്സിലെ ഈ മുന്നേറ്റങ്ങൾ, ഡിസ്പ്ലേ സാങ്കേതികവിദ്യയിലെ (വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്പ്ലേ, [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|എൽഇഡി]], [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ|എൽസിഡി]] പോലുള്ളവ) വികസനങ്ങൾക്കൊപ്പം, ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമായ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററിലേക്ക് നയിച്ചു.
1971-ൽ, പിക്കോ ഇലക്ട്രോണിക്സും<ref>{{Cite web|url=http://www.spingal.plus.com/micro|title=Microprocessor History|access-date=2011-07-19|publisher=Spingal.plus.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720142104/http://www.spingal.plus.com/micro/|archive-date=2011-07-20}}</ref> ജനറൽ ഇൻസ്ട്രുമെന്റും മൺറോ റോയൽ ഡിജിറ്റൽ III കാൽക്കുലേറ്ററിനായുള്ള ഫുൾ സിംഗിൾ ചിപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ ഐസിയിൽ ഐസികളിൽ അവരുടെ ആദ്യ സഹകരണം അവതരിപ്പിച്ചു. സിംഗിൾ ചിപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ ഐസികൾ സൃഷ്ടിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള അഞ്ച് ജിഐ ഡിസൈൻ എഞ്ചിനീയർമാരുടെ ഒരു സ്പിൻഔട്ടായിരുന്നു പിക്കോ. വളർന്നുവരുന്ന ഹാൻഡ്ഹെൽഡ് കാൽക്കുലേറ്റർ വിപണിയിൽ പിക്കോയും ജിഐയും കാര്യമായ വിജയം നേടി.
ആദ്യത്തെ യഥാർത്ഥ പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ Busicom LE-120A "HANDY" ആയിരുന്നു, ഇത് 1971<ref>"The one-chip calculator is here, and it's only the beginning", Electronic Design, February 18, 1971, p34.</ref> ന്റെ തുടക്കത്തിൽ വിപണനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ജപ്പാനിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ, എൽഇഡി ഡിസ്പ്ലേ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ കാൽക്കുലേറ്ററും, സിംഗിൾ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട് ഉപയോഗിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ഹാൻഡ്-ഹെൽഡ് കാൽക്കുലേറ്ററും (പിന്നീട് "ചിപ്പിലെ കാൽക്കുലേറ്റർ" ആയി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു), ആദ്യത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കാവുന്ന ബാറ്ററികൾ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന കാൽക്കുലേറ്ററും ആയിരുന്നു. നാല് AA-വലുപ്പമുള്ള സെല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന LE-120A എന്ന മോഡൽ {{Convert|4.9 x 2.8 x 0.9|in|mm}} വലുപ്പമുള്ളതായിരുന്നു.
1971 മെയ് മാസത്തിൽ [[ക്രൊയേഷ്യ|ക്രൊയേഷ്യയിലെ]] (മുൻ യുഗോസ്ലാവിയ) ബുജെയിലെ ഡിജിട്രോൺ നിർമ്മിച്ച ആദ്യത്തെ യൂറോപ്യൻ നിർമ്മിത പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള കാൽക്കുലേറ്റർ, DB 800<ref>{{Cite web|url=http://www.epocalc.net/pages/calc_premieres|title=epocalc – Calculators|access-date=30 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161028020141/http://www.epocalc.net/pages/calc_premieres|archive-date=28 October 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.jutarnji.hr/40--rodendan-digitrona--u-bujama-je-izraden-prvi-europski-dzepni-kalkulator--te-1971-kostao-je-koliko-i-fico/954368/|title=U Bujama je izrađen prvi europski džepni kalkulator. Te 1971. koštao je koliko i fićo|access-date=30 December 2016|date=20 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304003213/http://www.jutarnji.hr/40--rodendan-digitrona--u-bujama-je-izraden-prvi-europski-dzepni-kalkulator--te-1971-kostao-je-koliko-i-fico/954368/|archive-date=4 March 2016}}</ref> നാല് ഫംഗ്ഷനുകളും എട്ട് അക്ക ഡിസ്പ്ലേയും ഒരു നെഗറ്റീവ് നമ്പറിനായി പ്രത്യേക പ്രതീകങ്ങളും ഉള്ളതും കണക്കുകൂട്ടലിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ വളരെയധികം അക്കങ്ങളുണ്ടെന്ന മുന്നറിയിപ്പ് നല്കുന്നതുമായിരുന്നു.
നാല് ഫംഗ്ഷനുകളും എട്ട് അക്ക റെഡ് [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|എൽഇഡി]] ഡിസ്പ്ലേയും ഉള്ള ആദ്യത്തെ അമേരിക്കൻ നിർമ്മിത പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള കാൽക്കുലേറ്റർ, ബോമർ 901B (''ദി ബോമർ ബ്രെയിൻ'' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു), 1971 ലെ ശരത്കാലത്തിലാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. ടെക്സാസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സുമായുള്ള പങ്കാളിത്തം ഉൾപ്പെടെ രണ്ട് വർഷത്തെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വികസനത്തെത്തുടർന്ന്, എൽഡോറാഡോ ഇലക്ട്രോഡാറ്റ 1972-ൽ അഞ്ച് പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ പുറത്തിറക്കി. ''അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് മാനേജ്മെന്റിന്റെ'' അഭിപ്രായത്തിൽ ടച്ച് മാജിക് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഇവ "ഒരു സിഗരറ്റ് പായ്ക്ക്നേക്കാൾ വലുതായിരുന്നില്ല".<ref>{{Cite journal|last=Bellotto|first=Sam, Jr.|date=August 1972|url=https://archive.org/details/sim_administrative-management_1972-08_33_8/page/68/|title=Calculators: They Just Keep Multiplying|journal=Administrative Management|volume=33|issue=8|pages=68–73|publisher=Geyer-McAllister Publications}}</ref>
ആദ്യത്തെ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] നിർമ്മിച്ച പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള കാൽക്കുലേറ്റർ, ''ഇലക്ട്രോണിക്ക B3-04''<ref>{{Cite web|url=http://www.leningrad.su/museum/show_calc.php?n=26|title=Soviet Digital Electronics Museum – ELEKTRONIKA B3-04 – Б3-04 – Коллекция советской цифровой электроники}}</ref> 1973 അവസാനത്തോടെ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു, 1974 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ വിറ്റു.
1973 ഓഗസ്റ്റിൽ ആരംഭിച്ച സിൻക്ലെയർ കേംബ്രിഡ്ജ് ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ ചെലവ് കുറഞ്ഞ കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ ഒന്ന്. ഇത് കിറ്റ് രൂപത്തിൽ £29.95 ($ 41.03) അല്ലെങ്കിൽ £ 5 ($ 6.85) ന് ചില്ലറ വിൽപ്പന നടത്തി. വിലക്കുറവ് കാരണം സിൻക്ലെയർ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ വിജയിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും, അവയുടെ രൂപകൽപ്പന ട്രാൻസ്സെൻഡെന്റല് ക്രിയകളുടെ വേഗത കുറയുന്നതിലേക്കും കൃത്യമല്ലാതാകുന്നതിലേക്കും നയിച്ചു.<ref>[http://righto.com/sinclair Reversing Sinclair's amazing 1974 calculator hack – half the ROM of the HP-35], Ken Shirriff, 2013. See in particular the section "Limited performance and accuracy". For more coverage of Shirriff's results, see {{Citation|last=Sharwood|first=Simon|title=Google chap reverse engineers Sinclair Scientific Calculator|date=September 2, 2013|url=https://www.theregister.co.uk/2013/09/02/google_chap_reverse_engineers_sinclair_scientific_calculator/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170823073444/https://www.theregister.co.uk/2013/09/02/google_chap_reverse_engineers_sinclair_scientific_calculator/|periodical=The Register|archive-date=August 23, 2017}}</ref>
അതേസമയം, [[ഹ്യൂലറ്റ് പക്കാർഡ്|ഹ്യൂലറ്റ്-പാക്കാർഡ്]] (HP) ഒരു പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ വികസിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. 1972-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ആരംഭിച്ച ഇത്, മറ്റ് അടിസ്ഥാന നാല്-ഫംഗ്ഷൻ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു, സ്ലൈഡ് റൂളിനെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുന്ന ''ശാസ്ത്രീയ'' പ്രവർത്തനങ്ങളുള്ള ആദ്യത്തെ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററാണിത്. $395 HP-35, പിന്നീട് മിക്കവാറും എല്ലാ HP എഞ്ചിനീയറിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളും, റിവേഴ്സ് പോളിഷ് നൊട്ടേഷൻ (RPN) ഉപയോഗിക്കുന്നു, ഇതിൽ ബീജഗണിത ഇൻഫിക്സ് നൊട്ടേഷന് പകരം പോസ്റ്റ്ഫിക്സ് നൊട്ടേഷൻ ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. 35 ബട്ടണുകൾ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇത് മോസ്ടെക് Mk6020 ചിപ്പ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു.
ആദ്യത്തെ പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള സയൻ്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്റർ "B3-18" 1975 അവസാനത്തോടെ പൂർത്തിയായി.
1973-ൽ, [[ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്|ടെക്സാസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്]] (TI) $150-ന് ശാസ്ത്രീയ നൊട്ടേഷൻ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ''ബീജഗണിത എൻട്രി'' പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ SR-10, (''SR'' സൂചിപ്പിക്കുന്നത് സ്ലൈഡ് റൂൾ എന്നാണ്) അവതരിപ്പിച്ചു. അധികം താമസിയാതെ SR-11 [[പൈ (ഗണിതം)|പൈ]] (π) നൽകുന്നതിനുള്ള ഒരു അധിക കീ അവതരിപ്പിച്ചു. അടുത്ത വർഷം, HP-35-നോട് മത്സരിക്കാൻ ലോഗ് ആൻഡ് ട്രിഗ് ഫംഗ്ഷനുകൾ ചേർത്ത SR-50, 1977-ൽ വൻതോതിൽ വിപണനം ചെയ്ത TI-30 ലൈനും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.
1978-ൽ, പ്രത്യേക വിപണികളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച ഒരു പുതിയ കമ്പനി, കാൽക്കുലേറ്റഡ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് നിലവിൽ വന്നു. അവരുടെ ആദ്യ കാൽക്കുലേറ്റർ, ലോൺ അറേഞ്ചർ<ref>{{Cite web|url=http://mathcs.albion.edu/~mbollman/CI/loanarranger2.htm|title=The Loan Arranger II|access-date=2011-07-19|publisher=Mathcs.albion.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719134735/http://mathcs.albion.edu/~mbollman/CI/loanarranger2.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> (1978) പേയ്മെന്റുകളും ഭാവി മൂല്യങ്ങളും കണക്കാക്കുന്ന പ്രക്രിയ ലളിതമാക്കുന്നതിന് മുൻകൂട്ടി പ്രോഗ്രാം ചെയ്ത പ്രവർത്തനങ്ങളും ഉള്ള ഇത് റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് വ്യവസായത്തിലേക്ക് വിപണനം ചെയ്ത ഒരു പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററായിരുന്നു. 1985-ൽ, കൺസ്ട്രക്ഷൻ മാസ്റ്റർ<ref>{{Cite web|url=http://mathcs.albion.edu/~mbollman/CI/CM.htm|title=Construction Master|access-date=2011-07-19|publisher=Mathcs.albion.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719135006/http://mathcs.albion.edu/~mbollman/CI/CM.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> എന്ന പേരിൽ കൺസ്ട്രക്ഷൻ വ്യവസായത്തിനായി CI ഒരു കാൽക്കുലേറ്റർ പുറത്തിറക്കി, അത് പൊതുവായ നിർമ്മാണ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ (കോണുകൾ, പടികൾ, റൂഫിംഗ് മാത്ത്, പിച്ച്, റൈസ്, റൺ, അടി ഇഞ്ച് ഫ്രാക്ഷൻ കൺവേർഷനുകൾ എന്നിവ പോലെ) പ്രീപ്രോഗ്രാം ചെയ്തു. നിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ നിരയിലെ ആദ്യത്തേതായിരിക്കും ഇത്.<gallery widths="200px" heights="200px">
പ്രമാണം:Calculator Adler 81S.jpg|1970-കളുടെ മധ്യത്തിൽ [[Vacuum fluorescent display|വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്പ്ലേ]] (VFD) ഉള്ള Adler 81S പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ.
പ്രമാണം:Casio cm602.jpg|കാസിയോ CM-602 മിനി ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ 1970-കളിൽ അടിസ്ഥാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നൽകി.
പ്രമാണം:SinclairExecutive-01.jpg|1972 [[Sinclair Executive|സിൻക്ലെയർ എക്സിക്യൂട്ടീവ്]] പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ.
പ്രമാണം:Hp-35 1972.jpg|ഹ്യൂലറ്റ് പാക്കാർഡിന്റെ (1972) ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ശാസ്ത്രീയ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ [[HP-35]] .
</gallery>
==== പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്ന പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ====
1974-ൽ HP-65 ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ പ്രോഗ്രാമബിൾ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ; ഇതിന് 100 നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ ശേഷി ഉണ്ടായിരുന്നു, കൂടാതെ ഒരു ബിൽറ്റ്-ഇൻ മാഗ്നറ്റിക് കാർഡ് റീഡർ ഉപയോഗിച്ച് പ്രോഗ്രാമുകൾ സംഭരിക്കാനും വീണ്ടെടുക്കാനും കഴിയും. രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം HP-25C ''തുടർച്ചയായ മെമ്മറി'' അവതരിപ്പിച്ചു, അതായത്, പവർ-ഓഫ് സമയത്ത് പ്രോഗ്രാമുകളും ഡാറ്റയും [[സി.എം.ഓ.എസ്. (കമ്പ്യൂട്ടർ ഹാർഡ് വെയർ)|സി.എം.ഓ.എസ്]] മെമ്മറിയിൽ നിലനിർത്തി. 1979-ൽ, എച്ച്പി ആദ്യത്തെ ''ആൽഫാന്യൂമെറിക്'', പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്ന, ''വികസിപ്പിക്കാവുന്ന'' കാൽക്കുലേറ്റർ, എച്ച്പി-41 സി പുറത്തിറക്കി. [[റാൻഡം ആക്സസ് മെമ്മറി|റാൻഡം ആക്സസ് മെമ്മറി]] (റാം, മെമ്മറിക്ക്), [[റീഡ് ഒൺലി മെമ്മറി|റീഡ്-ഓൺലി മെമ്മറി]] (റോം, സോഫ്റ്റ്വെയർ) മൊഡ്യൂളുകൾ, കൂടാതെ [[ബാർകോഡ്|ബാർ കോഡ്]] റീഡറുകൾ, മൈക്രോകാസറ്റ്, [[ഫ്ലോപ്പി ഡിസ്ക്|ഫ്ലോപ്പി ഡിസ്ക്]] ഡ്രൈവുകൾ, പേപ്പർ-റോൾ തെർമൽ പ്രിന്ററുകൾ, മറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ഇന്റർഫേസുകൾ (RS-232, HP-IL, HP-IB) എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഇത് വികസിപ്പിക്കാം.
[[പ്രമാണം:HP-65_white_background.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/HP-65_white_background.jpg/220px-HP-65_white_background.jpg|ഇടത്ത്|ലഘുചിത്രം| HP-65, ആദ്യത്തെ പ്രോഗ്രാമബിൾ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ (1974)]]
ആദ്യത്തെ പോക്കറ്റ് ബാറ്ററിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സോവിയറ്റ് പ്രോഗ്രാമബിൾ കാൽക്കുലേറ്റർ, ഇലക്ട്രോണിക്ക ''B3-21'', 1976 അവസാനത്തോടെ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുകയും 1977 ന്റെ തുടക്കത്തിൽറിലീസ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=http://electronika-5.ru/calc/doc/B3-21_pas.rar|title=Archived copy|access-date=2017-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20171231051719/http://electronika-5.ru/calc/doc/B3-21_pas.rar|archive-date=2017-12-31}}</ref> B3-21 ന്റെ പിൻഗാമിയായ ഇലക്ട്രോണിക്ക B3-34 ഒരു പുതിയ കമാൻഡ് സെറ്റ് നിർവചിച്ചു, അത് പിന്നീട് പ്രോഗ്രാമബിൾ സോവിയറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഒരു പരമ്പരയിൽ ഉപയോഗിച്ചു. വളരെ പരിമിതമായ കഴിവുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും (98 ബൈറ്റ് ഇൻസ്ട്രക്ഷൻ മെമ്മറിയും ഏകദേശം 19 സ്റ്റാക്കും അഡ്രസ് ചെയ്യാവുന്ന രജിസ്റ്ററുകളും), സാഹസിക ഗെയിമുകളും എഞ്ചിനീയർമാർക്കുള്ള കാൽക്കുലസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഫംഗ്ഷനുകളുടെ ലൈബ്രറികളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാത്തരം പ്രോഗ്രാമുകളും ആളുകൾക്ക് എഴുതാൻ കഴിഞ്ഞു. ഈ മെഷീനുകൾക്കായി യഥാർത്ഥ ഓഫീസുകളിലും ലാബുകളിലും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പ്രായോഗിക ശാസ്ത്ര, ബിസിനസ് സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ മുതൽ, കുട്ടികൾക്കുള്ള രസകരമായ ഗെയിമുകൾ വരെ നൂറുകണക്കിന്, ഒരുപക്ഷേ ആയിരക്കണക്കിന് പ്രോഗ്രാമുകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. വിപുലീകൃത B3-34 കമാൻഡ് സെറ്റ് ഉപയോഗിക്കുന്ന, പ്രോഗ്രാമുകൾ സംഭരിക്കുന്നതിനുള്ള ആന്തരിക EEPROM മെമ്മറിയും EEPROM കാർഡുകൾക്കും മറ്റ് ബാഹ്യ ഘടനകൾക്കുമുള്ള ഇന്റർഫേസും ഉള്ള ഇലക്ട്രോണിക്ക MK-52 കാൽക്കുലേറ്റർ സോവിയറ്റ് ബഹിരാകാശ പേടക പ്രോഗ്രാമിൽ (സോയൂസ് TM-7 ഫ്ലൈറ്റിനായി) ബോർഡ് കമ്പ്യൂട്ടറിന്റെ ബാക്കപ്പ് ആയി ഉപയോഗിച്ചു.
അമേരിക്കൻ HP-41 ന്റെ "സിന്തറ്റിക് പ്രോഗ്രാമിംഗ്" എന്നതിന് സമാനമായ, ഉയർന്ന അവബോധജന്യമായ എന്നാൽ നിഗൂഢമായ രേഖകളില്ലാത്ത ഫീച്ചറുകൾക്ക് ഈ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ പരമ്പരയും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. പ്രശസ്ത സയൻസ് മാസികയായ ''നൗക്ക ഐ ഷിസ്ൻ'' (നൗക ഐ ''ഷിസ്ൻ'', ''സയൻസ് ആൻഡ് ലൈഫ്'' ) ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന പ്രതിമാസ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ കാൽക്കുലേറ്റർ പ്രോഗ്രാമർമാർക്കായുള്ള ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ രീതികളെ കുറിച്ചും രേഖകളില്ലാത്ത ഫീച്ചറുകളെക്കുറിച്ചുള്ള അപ്ഡേറ്റുകൾക്കുമായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രത്യേക കോളങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു.
യുഎസ്എയിലെ സമാനമായ ഒരു ഹാക്കർ സംസ്കാരം HP- 41-നെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ്, ഇത് ധാരാളം രേഖകളില്ലാത്ത സവിശേഷതകളാൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതും B3-34 നേക്കാൾ വളരെ ശക്തവുമാണ്.
==== സാങ്കേതിക മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ ====
[[പ്രമാണം:Solar-calculator.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Solar-calculator.jpg/220px-Solar-calculator.jpg|ലഘുചിത്രം| സൗരോർജ്ജത്തിലും ബാറ്ററിയിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു കാൽക്കുലേറ്റർ]]
1970-കളോടെ കൈയിൽ പിടിക്കുന്ന ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ അതിവേഗം വികസിച്ചു. ചുവപ്പ് എൽഇഡി, നീല/പച്ച വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്പ്ലേകൾ വളരെയധികം വൈദ്യുതി ഉപയോഗിക്കുന്നവ ആയതിനാൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് ബാറ്ററി ലൈഫ് വളരെ കുറവ് ആയതിനാൽ പലപ്പോഴും റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന നിക്കൽ-കാഡ്മിയം ബാറ്ററികൾ അല്ലെങ്കിൽ വലുതും ഉയർന്ന ശേഷിയുള്ളതുമായ ബാറ്ററികൾ ആവശ്യമായിരുന്നു. 1970-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ|ലിക്വിഡ്-ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേകൾ]] (എൽസിഡി) ശൈശവാവസ്ഥയിലായിരുന്നു, അവയ്ക്ക് ഹ്രസ്വമായ പ്രവർത്തന ആയുസ്സ് മാത്രമേയുള്ളൂ എന്നതിൽ വലിയ ആശങ്കയുണ്ടായിരുന്നു. ബൂസികോം, ആദ്യത്തെ പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററും [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|എൽഇഡി]] ഡിസ്പ്ലേയുള്ള ആദ്യത്തേതും ആയ ബൂസികോം ''LE-120A "HANDY"'' കാൽക്കുലേറ്റർ അവതരിപ്പിച്ചു, ഒപ്പം എൽസിഡി ഉപയോഗിക്കുന്ന ബൂസികോം ''LC'' യും അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ഡിസ്പ്ലേയിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായതിനാൽ കാൽക്കുലേറ്റർ ഒരിക്കലും വിൽപ്പനയ്ക്കെത്തിയില്ല. എൽസിഡികളുള്ള ആദ്യത്തെ വിജയകരമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ റോക്ക്വെൽ ഇന്റർനാഷണൽ നിർമ്മിക്കുകയും 1972 മുതൽ ഡേറ്റക്കിംഗ് ''LC-800'', ഹാർഡൻ ''DT/12'', Ibico ''086'', Lloyds ''40'', Lloyds ''100'', Prismatic ''500'' (അതായത് ''P500''), റാപ്പിഡ് ഡാറ്റ റാപ്പിഡ്മാൻ ''1208LC'' എന്നീ പേരുകളിൽ മറ്റ് കമ്പനികൾ വിപണനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. എൽസിഡികൾ ''ഡൈനാമിക് സ്കാറ്ററിംഗ് മോഡ് DSM'' ഉപയോഗിച്ചുള്ള ആദ്യകാല രൂപമായിരുന്നു. അതിൽ അക്കങ്ങൾ ഇരുണ്ട പശ്ചാത്തലത്തിൽ തെളിച്ചമുള്ളതായി ദൃശ്യമാകും. ഉയർന്ന കോൺട്രാസ്റ്റ് ഡിസ്പ്ലേ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിന് ഈ മോഡലുകൾ ഒരു ഫിലമെന്റ് ലാമ്പും സോളിഡ് പ്ലാസ്റ്റിക് ലൈറ്റ് ഗൈഡും ഉപയോഗിച്ച് എൽസിഡി പ്രകാശിപ്പിച്ചു, ഇത് ഡിസ്പ്ലേയുടെ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം കൂടുന്നതിന് കാരണമായി. ഈ മോഡലുകൾ ഒന്നോ രണ്ടോ വർഷത്തേക്ക് മാത്രമേ വിറ്റഴിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളൂ.
ഒരു സ്ലിം പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററായ ഷാർപ്പ് ''EL-805 പോലെ'' ഒരു പ്രതിഫലന ഡിഎസ്എം-എൽസിഡി ഉപയോഗിക്കുന്ന കൂടുതൽ വിജയകരമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ [[ഷാർപ്പ് കോർപ്പറേഷൻ]] 1972-ൽ പുറത്തിറക്കി. ഇതും സമാനമായ മറ്റു ചില മോഡലുകളും ഷാർപ്പിന്റെ ''കാൽക്കുലേറ്റർ ഓൺ സബ്സ്ട്രേറ്റ്'' (സിഒഎസ്) സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചു. ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേയ്ക്ക് ആവശ്യമായ ഒരു ഗ്ലാസ് പ്ലേറ്റിന്റെ വിപുലീകരണം ഒരു പുതിയ ഹൈബ്രിഡ് സാങ്കേതികവിദ്യയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ആവശ്യമായ ചിപ്പുകൾ മൌണ്ട് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു സബ്സ്ട്രേറ്റായി ഉപയോഗിച്ചു. ഷാർപ്പ് പരമ്പരാഗത സർക്യൂട്ട് ബോർഡുകളിലേക്ക് മാറുന്നതിന് മുമ്പ് കുറച്ച് മോഡലുകളിൽ മാത്രം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതിനാൽ സിഒഎസ് സാങ്കേതികവിദ്യ വളരെ ചെലവേറിയതായിരിക്കാം.
[[പ്രമാണം:Braun_4856_solar_card_calculator,_2.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Braun_4856_solar_card_calculator%2C_2.jpg/220px-Braun_4856_solar_card_calculator%2C_2.jpg|ലഘുചിത്രം| ബ്രൗണിന്റെ ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് വലിപ്പമുള്ള, സൗരോർജ്ജത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാൽക്കുലേറ്റർ (1987)]]
[[പ്രമാണം:Citizen_SLD-100NR_calculator.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Citizen_SLD-100NR_calculator.jpg/220px-Citizen_SLD-100NR_calculator.jpg|ലഘുചിത്രം| സോളാർ, ബാറ്ററി പവർ എന്നിവയുള്ള ആധുനിക പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ]]
1970-കളുടെ മധ്യത്തിൽ ആദ്യത്തെ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ഫീൽഡ്-ഇഫക്റ്റ്, ''ട്വിസ്റ്റഡ് നെമാറ്റിക്'' (TN) എൽസിഡി കളിൽ ചാര പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇരുണ്ട അക്കങ്ങളോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഇതിൽ പലപ്പോഴും [[അൾട്രാവയലറ്റ് തരംഗം|അൾട്രാവയലറ്റ്]] രശ്മികൾ മാറ്റാൻ മഞ്ഞ ഫിൽട്ടർ ഉണ്ടായിരുന്നു. എൽഇഡി-കൾ അല്ലെങ്കിൽ വിഎഫ്ഡി-കൾ പോലെയുള്ള പ്രകാശം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഡിസ്പ്ലേകളേക്കാൾ വളരെ കുറഞ്ഞ ഊർജ്ജം ആവശ്യമുള്ള പ്രകാശത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന നിഷ്ക്രിയ ലൈറ്റ് മോഡുലേറ്ററുകളാണ് എൽസിഡി-കളുടെ ഒരു പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഇത് ബട്ടൺ സെല്ലുകളിൽ മാസങ്ങളോളം സാധാരണ ഉപയോഗത്തിന് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന 1978-ലെ [[കാസിയോ]] ''മിനി കാർഡ് LC-78'' പോലെയുള്ള ആദ്യത്തെ ക്രെഡിറ്റ്-കാർഡ്-വലിപ്പത്തിലുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററുകളിലേക്ക് നയിച്ചു.
കാൽക്കുലേറ്ററിനുള്ളിലെ ഇലക്ട്രോണിക്സിലും മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ ഉണ്ടായി. 1971-ൽ ഒരു കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ എല്ലാ ലോജിക് ഫംഗ്ഷനുകളും ഒരു [[ഇൻറഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട്|ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ടുകളിലേക്ക്]] (ഐസി) ഒതുക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ ഇത് അക്കാലത്തെ മുൻനിര സാങ്കേതിക വിദ്യയായിരുന്നതിനാൽ ചെലവ് ഉയർന്നതായിരുന്നു. അതിനാൽ പല കാൽക്കുലേറ്ററുകളും 1970-കളുടെ അവസാനം വരെ രണ്ടോ അതിലധികമോ ഐസികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് തുടർന്നു.
[[സി.എം.ഓ.എസ്. (കമ്പ്യൂട്ടർ ഹാർഡ് വെയർ)|സി.എം.ഓ.എസ്.]] സാങ്കേതികവിദ്യ അവതരിപ്പിച്ചതോടെ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ടുകളുടെ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗവും കുറഞ്ഞു. 1972-ൽ ഷാർപ്പ് "EL-801"-ൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട, സിഎംഒഎസ് ഐസി-കളുടെ ലോജിക് സെല്ലുകളിലെ [[ട്രാൻസിസ്റ്റർ|ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ]], അവ നില മാറുമ്പോൾ മാത്രമേ എന്തെങ്കിലും കാര്യമായ പവർ ഉപയോഗിച്ചുള്ളൂ. [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|എൽഇഡി]], വിഎഫ് ഡി ഡിസ്പ്ലേകൾക്ക് പലപ്പോഴും അധിക ഡ്രൈവർ ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ഐസി-കൾ ആവശ്യമായിരുന്നു, എന്നാൽ എൽസിഡി-കൾ കാൽക്കുലേറ്റർ ഐസി ഉപയോഗിച്ച് തന്നെ നേരിട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമാണ്.
കുറഞ്ഞ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം മൂലം [[സൗരോർജ്ജ സെൽ|സോളാർ സെല്ലുകൾ]] ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സാധ്യത വന്നു, റോയൽ ''സോളാർ 1'', ഷാർപ്പ് ''EL-8026'', ടീൽ ''ഫോട്ടോൺ'' തുടങ്ങിയ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ 1978-ൽ പുറത്തിറങ്ങി.
<gallery widths="200px" heights="200px">
പ്രമാണം:CasioFX20-inside.jpg|VFD ഉപയോഗിച്ച് 1970-കളുടെ മധ്യത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കാസിയോ fx-20 സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ ഇന്റീരിയർ. പ്രോസസർ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട് (IC) നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് [[NEC]] ആണ് (μPD978C എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയത്). [[Capacitor|കപ്പാസിറ്ററുകളും]] [[Resistor|റെസിസ്റ്ററുകളും]] പോലെയുള്ള ഡിസ്ക്രീറ്റ് ഇലക്ട്രോണിക് ഘടകങ്ങളും ഐസിയും ഒരു [[Printed circuit board|പ്രിന്റഡ് സർക്യൂട്ട് ബോർഡിൽ]] (പിസിബി) ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കാൽക്കുലേറ്റർ ഒരു പവർ സ്രോതസ്സായി ബാറ്ററി പായ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
പ്രമാണം:Sharp el-323 ic 1ae.jpg|1980-കളിലെ ഷാർപ്പ് പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററിനുള്ളിലെ പ്രോസസർ ചിപ്പ് (ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട് പാക്കേജ്), SC6762 1•H എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഒരു എൽസിഡി നേരിട്ട് ചിപ്പിന് കീഴിലാണ്. ഇതൊരു PCB-ലെസ് ഡിസൈൻ ആയിരുന്നു. പ്രത്യേക ഘടകങ്ങളൊന്നും ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല. മുകളിലെ ബാറ്ററി കമ്പാർട്ട്മെന്റിൽ രണ്ട് [[Button cell|ബട്ടൺ സെല്ലുകൾ]] പിടിക്കാൻ കഴിയും.
പ്രമാണം:Casio fx-992VB interior both aa1.JPG|1990-കളുടെ മധ്യത്തിലെ ഒരു കാസിയോ സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്ററിനുള്ളിൽ, പ്രോസസർ ചിപ്പ് (ചെറിയ സ്ക്വയർ; ടോപ്പ്-മിഡിൽ; ഇടത്), കീപാഡ് കോൺടാക്റ്റുകൾ, വലത് (ഇടതുവശത്ത് പൊരുത്തപ്പെടുന്ന കോൺടാക്റ്റുകൾ), എൽസിഡിയുടെ പിൻഭാഗം (മുകളിൽ; 4L102E എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തി) കാണിക്കുന്നു. ബാറ്ററി കമ്പാർട്ട്മെന്റ്, മറ്റ് ഘടകങ്ങൾ എന്നിവ സോളാർ സെൽ അസംബ്ലി ചിപ്പിന് കീഴിലാണ്.
പ്രമാണം:Citizen se-733 int 1ac.jpg|ഒരു പുതിയ (2000) പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ . ഇത് സോളാർ സെല്ലുമായി സംയോജിപ്പിച്ച ഒരു ബട്ടൺ ബാറ്ററിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഡാർക്ക് [[Epoxy|എപ്പോക്സി]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ "ചിപ്പ് ഓൺ ബോർഡ്" തരമാണ് പ്രൊസസർ.
</gallery>
==== വൻതോതിലുള്ള മാർക്കറ്റ് ഘട്ടം ====
1970-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, കൈയ്യിൽ പിടിക്കുന്ന ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ വളരെ ചെലവേറിയതായിരുന്നു, അതുപോലെ ഒരു ആഡംബര വസ്തുവും. ഉയർന്ന മാർജിൻ ഉപയോഗിച്ച് കാൽക്കുലേറ്റർ ബിസിനസിൽ നല്ല ലാഭം ലഭിക്കുമെന്ന് പല സ്ഥാപനങ്ങളും കരുതി. എന്നിരുന്നാലും, ഘടകങ്ങളും അവയുടെ ഉൽപ്പാദന രീതികളും മെച്ചപ്പെട്ടപ്പോൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ വില കുറഞ്ഞു.
1976 ആയപ്പോഴേക്കും, ഏറ്റവും വിലകുറഞ്ഞ നാല്-ഫംഗ്ഷൻ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ വില ഏതാനും ഡോളറായി കുറഞ്ഞു. അഞ്ച് വർഷം മുമ്പുള്ള വിലയുടെ ഏകദേശം 1/20 മാത്രമായിരുന്നു ഇത്. പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ താങ്ങാനാവുന്ന വിലയിലായപ്പോൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ലാഭം നേടുന്നത് നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടാകുകയും പല സ്ഥാപനങ്ങളും ബിസിനസ്സിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുകയോ അടച്ചുപൂട്ടുകയോ ചെയ്തു. കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അതിജീവിച്ച സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉയർന്ന ഔട്ട്പുട്ടുകളുള്ള ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ നിർമ്മാതാക്കളോ അല്ലെങ്കിൽ ഉയർന്ന സ്പെസിഫിക്കേഷൻ ഉള്ള ശാസ്ത്രീയവും പ്രോഗ്രാമബിൾ ആയതുമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നവരോ ആയിരുന്നു.
=== 1980-കളുടെ പകുതി മുതൽ ഇപ്പോൾ വരെ ===
[[പ്രമാണം:Elektronika_MK-52.JPG|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Elektronika_MK-52.JPG/220px-Elektronika_MK-52.JPG|ലഘുചിത്രം| ഇലക്ട്രോണിക്ക MK-52, വിപുലീകരണ മൊഡ്യൂളുകൾ സ്വീകരിക്കുന്ന ഒരു പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്ന RPN-സ്റ്റൈൽ കാൽക്കുലേറ്ററായിരുന്നു; 1985 മുതൽ 1992 വരെ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ]] നിന്ന് ഇത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു]]
1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ HP-28C ആയിരുന്നു പ്രതീകാത്മക കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് കഴിവുള്ള ആദ്യത്തെ കാൽക്കുലേറ്റർ. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇതിന് പ്രതീകാത്മകമായി ക്വാഡ്രാറ്റിക് സമവാക്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും. 1985-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ Casio fx-7000G ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്റർ.
രണ്ട് മുൻനിര നിർമ്മാതാക്കളായ എച്ച്പിയും ടിഐയും 1980-കളിലും 1990-കളിലും കൂടുതൽ ഫീച്ചറുകൾ നിറഞ്ഞ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ പുറത്തിറക്കി. TI-89, വോയേജ് 200, HP-49G എന്നിവ പോലുള്ള വളരെ നൂതനമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് [[വേഡ് പ്രോസസർ|വേഡ് പ്രോസസ്സിംഗും]] PIM സോഫ്റ്റ്വെയറും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുക, മറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ/കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലേക്ക് വയർ അല്ലെങ്കിൽ [[ഇൻഫ്രാറെഡ് തരംഗം|ഐആർ]] വഴി ബന്ധിപ്പിക്കുക, [[ഫങ്ഷൻ|ഫംഗ്ഷനുകൾ]] [[അവകലജം|വേർതിരിക്കാനും]] [[സമാകലനം|സംയോജിപ്പിക്കാനും]] [[അവകലസമവാക്യം|ഡിഫറൻഷ്യൽ സമവാക്യങ്ങൾ]] പരിഹരിക്കാനും കഴിയുക എന്നീ പ്രത്യേകതകൾ ഉള്ളതിനാൽ സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ഒരു ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററും ഹാൻഡ്ഹെൽഡ് കമ്പ്യൂട്ടറും തമ്മിലുള്ള ലൈൻ എല്ലായ്പ്പോഴും വ്യക്തമായിരുന്നില്ല.
HP 12c ഫിനാൻഷ്യൽ കാൽക്കുലേറ്റർ ഇപ്പോഴും നിർമ്മിക്കുന്നു. ഇത് 1981 ൽ അവതരിപ്പിച്ചു, ഇപ്പോഴും കുറച്ച് മാറ്റങ്ങളോടെയാണ് ഇത് നിർമ്മിക്കുന്നത്. HP 12c ഡാറ്റാ എൻട്രിയുടെ റിവേഴ്സ് പോളിഷ് നൊട്ടേഷൻ മോഡ് അവതരിപ്പിച്ചു. 2003-ൽ HP 12c-യുടെ മെച്ചപ്പെടുത്തിയ പതിപ്പ്, "HP 12c പ്ലാറ്റിനം പതിപ്പ്" എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി പുതിയ മോഡലുകൾ പുറത്തിറങ്ങി, അത് കൂടുതൽ മെമ്മറിയും കൂടുതൽ ബിൽറ്റ്-ഇൻ ഫംഗ്ഷനുകളും ഡാറ്റാ എൻട്രിയുടെ ബീജഗണിത രീതിയും ചേർത്തു.
പ്രധാന ലേബലിംഗ് എളുപ്പമുള്ള ലേബലിംഗ് പദങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുകയും വിപരീത പോളിഷ് നൊട്ടേഷൻ ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് മോർട്ട്ഗേജ്, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് വിപണികളിൽ കാലക്കുലേറ്റഡ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് (സിഐ) HP 12c- യുമായി മത്സരിച്ചു. സിഐ യുടെ കൂടുതൽ വിജയകരമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ 1990 ൽ ആരംഭിച്ച് ഇന്നുവരെ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കൺസ്ട്രക്ഷൻ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഒരു നിര ഉൾപ്പെടുന്നു. ആൽബിയോൺ കോളേജിലെ ഗണിതശാസ്ത്ര കാൽക്കുലേറ്റർ ചരിത്രകാരനും ഗണിതശാസ്ത്ര അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറുമായ മാർക്ക് ബോൾമാൻ <ref>{{Cite web|url=http://mathcs.albion.edu/~mbollman/Calculators.html|title=Mark->'s Calculator Collection|access-date=2011-07-19|last=Mark Bollman|publisher=Mathcs.albion.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719135244/http://mathcs.albion.edu/~mbollman/Calculators.html|archive-date=2011-07-19}}</ref> പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 1980-കളിലും 1990-കളിലും തുടങ്ങി ഇന്നുവരെയുള്ള സിഐ കൺസ്ട്രക്ഷൻ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ദീർഘവും ലാഭകരവുമായ നിരയിലെ ആദ്യത്തെയാണ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ മാസ്റ്റർ.
[[പ്രമാണം:Precise_Calculator_Pi_20210113.png|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Precise_Calculator_Pi_20210113.png/220px-Precise_Calculator_Pi_20210113.png|വലത്ത്|ലഘുചിത്രം| ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസുള്ള കാൽക്കുലേറ്റർ]]
ഒരു കാൽക്കുലേറ്ററിനെ ചിത്രീകരിക്കാൻ [[ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസ്]] ഉപയോഗിച്ച് ഒരു കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ രൂപവും പ്രവർത്തനങ്ങളും അനുകരിക്കുന്ന ഒരു കാൽക്കുലേറ്റർ യൂട്ടിലിറ്റി പ്രോഗ്രാമുമായാണ് പേഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ പലപ്പോഴും വരുന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ഉദാഹരണമാണ് വിൻഡോസ് കാൽക്കുലേറ്റർ. മിക്ക [[പി.ഡി.എ.|വ്യക്തിഗത ഡാറ്റാ അസിസ്റ്റന്റുകൾക്കും]] (പിഡിഎകൾ) [[സ്മാർട്ട് ഫോൺ|സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾക്കും]] അത്തരമൊരു സവിശേഷതയുണ്ട്.
== വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ ഉപയോഗം ==
[[പ്രമാണം:Scientific_Calculator,_TI-30XIIS,_removed_background,_shadow.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Scientific_Calculator%2C_TI-30XIIS%2C_removed_background%2C_shadow.jpg/150px-Scientific_Calculator%2C_TI-30XIIS%2C_removed_background%2C_shadow.jpg|വലത്ത്|ലഘുചിത്രം|231x231ബിന്ദു| വിദ്യാർത്ഥികൾ സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു TI-30XIIS സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്റർ]]
[[പ്രമാണം:Scientific_Calculator.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Scientific_Calculator.jpg/150px-Scientific_Calculator.jpg|ലഘുചിത്രം|310x310ബിന്ദു| ഒരു Catiga CS-103 സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്റർ]]
മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും [[വിദ്യാർത്ഥി|വിദ്യാർത്ഥികൾ]] സ്കൂൾ പഠനത്തിൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കുട്ടികളുടെ അടിസ്ഥാനപരമോ പ്രാഥമികമോ ആയ ഗണിത നൈപുണ്യങ്ങളെ കാൽക്കുലേറ്റർ ഉപയോഗം ബാധിക്കുമെന്ന ഭയം നിമിത്തം ഈ ആശയത്തിന് തുടക്കത്തിൽ ചില പ്രതിരോധങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചില പാഠ്യപദ്ധതികൾ ഒരു നിശ്ചിത നിലവാരത്തിലുള്ള പ്രാവീണ്യം നേടുന്നതുവരെ കാൽക്കുലേറ്റർ ഉപയോഗം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു, മറ്റുള്ളവർ അദ്ധ്യാപന രീതികളിലും പ്രശ്ന പരിഹാരത്തിലും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. കണക്കുകൂട്ടൽ ഉപകരണങ്ങളുടെ ഉപയോഗത്തിലെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഗണിതശാസ്ത്ര ചിന്തയെ ബാധിക്കുമെന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal|last=Thomas J. Bing, Edward F. Redish|arxiv=0712.1187|title=Symbolic Manipulators Affect Mathematical Mindsets|journal=American Journal of Physics|volume=76|issue=4|page=418|date=2007-12-07|doi=10.1119/1.2835053|bibcode=2008AmJPh..76..418B}}</ref> കാൽക്കുലേറ്റർ ഉപയോഗം വിപുലമായ ബീജഗണിത ആശയങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നത് തടയും എന്നും കാതലായ ഗണിതശാസ്ത്ര വൈദഗ്ധ്യം ക്ഷയിപ്പിക്കാൻ പോലും ഇത് കാരണമാകുമെന്ന് ചിലർ വാദിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.nctm.org/Standards-and-Positions/Position-Statements/Calculator-Use-in-Elementary-Grades/|title=Calculator Use in Elementary Grades|access-date=3 August 2015|website=NCTM|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905072126/http://www.nctm.org/Standards-and-Positions/Position-Statements/Calculator-Use-in-Elementary-Grades/|archive-date=5 September 2015}}</ref> 2011 ഡിസംബറിൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുകെയിലെ]] സ്കൂളുകൾക്കായുള്ള സ്റ്റേറ്റ് മിനിസ്റ്ററായ നിക്ക് ഗിബ്, കുട്ടികൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഉപയോഗത്തിൽ "വളരെയധികം ആശ്രിതരാകാൻ" സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു.<ref name="guardian subtracting calculators">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/education/2011/dec/01/subtracting-calculators-adds-children-maths |title=Subtracting calculators adds to children's maths abilities, says minister |work=[[The Guardian]] |date=December 1, 2011 |access-date=December 7, 2011 |author=Vasagar, Jeevan |location=London |author2=Shepherd, Jessica |quote=The use of calculators will be looked at as part of a national curriculum review, after the schools minister, Nick Gibb, expressed concern that children's mental and written arithmetic was suffering because of reliance on the devices. Gibb said: "Children can become too dependent on calculators if they use them at too young an age. They shouldn't be reaching for a gadget every time they need to do a simple sum. [...]" |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309100226/http://www.theguardian.com/education/2011/dec/01/subtracting-calculators-adds-children-maths |archive-date=March 9, 2016 }}</ref> തൽഫലമായി, പാഠ്യപദ്ധതിയുടെ അവലോകനത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഉപയോഗം ഉൾപ്പെടുത്തണം എന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു.<ref name="guardian subtracting calculators" /> അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ, നിരവധി ഗണിത അധ്യാപകരും വിദ്യാഭ്യാസ ബോർഡുകളും നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ടീച്ചേഴ്സ് ഓഫ് മാത്തമാറ്റിക്സ് (NCTM) മാനദണ്ഡങ്ങൾ ആവേശത്തോടെ അംഗീകരിക്കുകയും കിന്റർഗാർട്ടൻ മുതൽ ഹൈസ്കൂൾ വരെയുള്ള ക്ലാസുകളിൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഉപയോഗം സജീവമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
== ഇതും കാണുക ==
* കാൽക്കുലേറ്റർ അക്ഷരവിന്യാസം
* HP ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ താരതമ്യം
* ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ് ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ താരതമ്യം
* ഫോർമുല കാൽക്കുലേറ്റർ
* HP കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ
* [[കമ്പ്യൂട്ടറുകളുടെ ചരിത്രം|കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ഹാർഡ്വെയറിന്റെ ചരിത്രം]]
* ശാസ്ത്രീയ കാൽക്കുലേറ്റർ
* സോഫ്റ്റ്വെയർ കാൽക്കുലേറ്റർ
* സൗരോർജ്ജത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാൽക്കുലേറ്റർ
* ഫോട്ടോമാത്ത്
== അവലംബം ==
<references group="" responsive="1"></references>
=== ഉറവിടങ്ങൾ ===
* {{Cite journal|volume=103|issue=8|pages=633–639|last=Hamrick|first=Kathy B.|title=The History of the Hand-Held Electronic Calculator|url=https://archive.org/details/sim_american-mathematical-monthly_1996-10_103_8/page/633|journal=The American Mathematical Monthly|date=October 1996|doi=10.2307/2974875|publisher=The American Mathematical Monthly, Vol. 103, No. 8|jstor=2974875}}
* {{Cite book|title=Histoire des instruments et machines à calculer, trois siècles de mécanique pensante 1642–1942|last=Marguin|first=Jean|publisher=Hermann|year=1994|isbn=978-2-7056-6166-3|language=fr|ref=MARG}}
* {{Cite book|title=History of Computing Technology|url=https://archive.org/details/historyofcomputi02edwill|last=Williams|first=Michael R.|publisher=IEEE Computer Society|year=1997|isbn=978-0-8186-7739-7|location=Los Alamitos, California|ref=WILLIAMS}}
* {{Cite book|url=https://archive.org/details/unset0000unse_w3q2|title=The Universal History of Computing|last=Ifrah|first=Georges|publisher=John Wiley & Sons, Inc.|year=2001|isbn=978-0-471-39671-0|url-access=registration}}
* {{Cite journal|ref=NAT_CHAP|title=Blaise Pascal (1623–1662) Tercentenary of the calculating machine|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1942-10-31_150_3809/page/508|last=Prof. S. Chapman|journal=Nature|volume=150|issue=3809|date=October 31, 1942|pages=508–509|location=London|doi=10.1038/150508a0|bibcode=1942Natur.150..508C}}
== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
* U.S. Patent 2,668,661 – ''Complex computer'' – [[ജോർജ് സ്റ്റിബിറ്റ്സ്|G. R. Stibitz]], [[ബെൽ ലാബ്സ്|Bell Laboratories]], 1954 (filed 1941, refiled 1944), electromechanical (relay) device that could calculate complex numbers, record, and print results.
* U.S. Patent 3,819,921 – ''Miniature electronic calculator'' – [[ജായ്ക്ക് കിൽബി|J. S. Kilby]], [[ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്|Texas Instruments]], 1974 (originally filed 1967), handheld ({{Convert|3|lb|kg}}) battery operated electronic device with thermal printer
** The Japanese Patent Office granted a patent in June 1978 to Texas Instruments (TI) based on US patent 3819921, notwithstanding objections from 12 Japanese calculator manufacturers. This gave TI the right to claim royalties retroactively to the original publication of the Japanese patent application in August 1974. A TI spokesman said that it would actively seek what was due, either in cash or technology cross-licensing agreements. 19 other countries, including the United Kingdom, had already granted a similar patent to Texas Instruments. – ''New Scientist'', 17 August 1978 p455, and ''Practical Electronics'' (British publication), October 1978 p1094.
* U.S. Patent 4,001,566 – ''Floating Point Calculator With RAM Shift Register'' – 1977 (originally filed GB March 1971, US July 1971), very early single chip calculator claim.
* U.S. Patent 5,623,433 – ''Extended Numerical Keyboard with Structured Data-Entry Capability'' – [[ജെയിം റെഡിൻ|J. H. Redin]], 1997 (originally filed 1996), Usage of Verbal Numerals as a way to enter a number.
* [http://ep.espacenet.com European Patent Office Database] – Many patents about mechanical calculators are in classifications G06C15/04, G06C15/06, G06G3/02, G06G3/04
* ^ ''Collectors Guide to Pocket Calculators''. by Guy Ball and Bruce Flamm, 1997, {{ISBN|1-888840-14-5}} – includes an extensive history of early pocket calculators and highlights over 1,500 different models from the early 1970s. Book still in print.
== പുറം കണ്ണികൾ ==
* [http://sharp-world.com/corporate/info/his/h_company/1994/ കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ 30-ാം വാർഷികം] – ഷാർപ്പിന്റെ ചരിത്രത്തിന്റെ വെബ് അവതരണത്തിൽ നിന്ന്; CS-10A ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ ചിത്രം ഉൾപ്പെടെ
* [http://www.hpmuseum.org HP കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ മ്യൂസിയം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110224150742/http://hpmuseum.org/ |date=2011-02-24 }} ( [http://www.hpmuseum.org/prehp.htm സ്ലൈഡ് റൂൾസ് ആൻഡ് മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്റർ വിഭാഗം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150212193010/http://www.hpmuseum.org/prehp.htm |date=2015-02-12 }} )
* [https://web.archive.org/web/20110720142104/http://www.spingal.plus.com/micro/ മൈക്രോപ്രൊസസ്സറും സിംഗിൾ ചിപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ ചരിത്രവും; സ്കോട്ട്ലൻഡിലെ ഗ്ലെൻറോഥെസിലെ അടിത്തറ]
* [https://web.archive.org/web/20220211065021/http://home.citycable.ch/pierrefleur/Jacques-Laporte/HP%2035%20Saga.htm HP-35] - കോർഡിക് അൽഗോരിതങ്ങളും ആദ്യകാല റോമിലെ ബഗുകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള HP-35 ഫേംവെയറിന്റെ സമഗ്രമായ വിശകലനം
* [http://www.anita-calculators.info/ ബെൽ പഞ്ച് കമ്പനിയും അനിത കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ വികസനവും] - ആദ്യത്തെ ഇലക്ട്രോണിക് ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ കഥ
* [https://web.archive.org/web/20220121122943/http://www.dentaku-museum.com/ ഡെന്റാകു-മ്യൂസിയം] {{In lang|ja}} - പ്രധാനമായും ജാപ്പനീസ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ മാത്രമല്ല മറ്റുള്ളവയും കാണിക്കുന്നു.
{{Computer sizes}}
{{Authority Control}}
[[വർഗ്ഗം:ഓഫീസ് സാമഗ്രികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ| ]]
[[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ]]
ql14me67hehsbtg7lzk89wvuvc42m8b
എ മാൻ വിത്ത് ഡെഡ് ബേർഡ്സ്, ആൻഡ് അദർ ഫിഗേഴ്സ്, ഇൻ എ സ്റ്റേബിൾ
0
579274
4631204
3978597
2026-06-18T20:46:27Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631204
wikitext
text/x-wiki
{{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2023 ഒക്ടോബർ}}
{{prettyurl/wikidata}}{{Infobox artwork
| image_file = Pieter de Hooch - 3 figures in a stable with dead birds and a dog - overpainted in the 19th-century.jpg
| title = A Man with Dead Birds, and Other Figures, in a Stable
| artist = [[Pieter de Hooch]]
| year = c. 1655
| type = [[genre art]]
| material = [[Oil on canvas]]
| height_metric = 53.5
| width_metric = 49.7
| city = [[London]]
| museum = [[National Gallery, London]]
}}ഡച്ച് ചിത്രകാരനായ പീറ്റർ ഡി ഹൂച്ച് വരച്ച ഓയിൽ-ഓൺ-കാൻവാസ് പെയിന്റിംഗ് ആണ് '''എ മാൻ വിത്ത് ഡെഡ് ബേർഡ്സ്, ആൻഡ് അദർ ഫിഗേഴ്സ്, ഇൻ എ സ്റ്റേബിൾ''' (c. 1655). ഡച്ച് സുവർണ്ണ കാലഘട്ടത്തിലെ പെയിന്റിംഗിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണമായ ഈ ചിത്രം ഇപ്പോൾ ലണ്ടനിലെ നാഷണൽ ഗാലറിയിൽ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഈ പെയിന്റിംഗ് 1908-ൽ ഹോഫ്സ്റ്റെഡ് ഡി ഗ്രൂട്ട് രേഖാസഹിതം തെളിയിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം എഴുതി:<blockquote>269. SOLDIER, A WOMAN WITH A CHILD, AND DEAD GAME IN A STABLE. ഇടത് മുൻവശത്ത് പ്രൊഫൈലിൽ കാണുന്ന ഒരു സൈനികൻ, ചത്ത പക്ഷിയെ എടുക്കാൻ നിലത്തിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നിൽ വലതുവശത്ത് ചത്ത പക്ഷികളുടെ കൂമ്പാരമുണ്ട്, അതിൽ ഒരു നായ മണം പിടിക്കുന്നു. നടുവിൽ, കൂടുതൽ പുറകിൽ, നെഞ്ചിൽ ഒരു കുട്ടിയുമായി ഒരു യുവതി നിൽക്കുന്നു. അവളുടെ വലതുവശത്ത് പട്ടാളക്കാരന്റെ മേലങ്കി ഒരു പോസ്റ്റിൽ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നു, അവളുടെ പിന്നിൽ വലതുവശത്ത് മറ്റൊരു വസ്ത്രം, മുഴുവൻ വെളിച്ചത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു, സ്ത്രീയുടെ തലയ്ക്ക് മുകളിൽ രണ്ട് ക്രോസ് ബീമുകൾക്കിടയിൽ ഒരു ജാലകമുണ്ട്. പശ്ചാത്തലത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ, നീണ്ട ചുരുളുകളും, ഒരു തൊപ്പിയും, ഒരു മേലങ്കിയുമുള്ള ഒരു മാന്യൻ സ്റ്റേബിൾ-വാതിലിലൂടെ പ്രവേശിക്കുന്നു. Panel, 21 1/2 inches by 19 1/2 inches. Exhibited at Leyden, 1906, No. 21. In the collection of F. Fleischmann, London.<ref>[https://archive.org/stream/catalogueraisonn01hofsuoft#page/550/mode/1up entry 269 for ''Soldier, A Woman with a Child, and Dead Game in a Stable''] in Hofstede de Groot, 1908</ref></blockquote>
മ്യൂസിയത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച്, മുറിവേറ്റ മനുഷ്യന്റെ രൂപത്തിന് മുകളിൽ [[നായ]]യും ചത്ത പക്ഷികളും വരച്ചതായി [[എക്സ്-റേ]] ഫോട്ടോഗ്രാഫി കാണിക്കുന്നു.<ref>[http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/pieter-de-hooch-a-man-with-dead-birds-and-other-figures-in-a-stable Pieter de Hooch - ''A Man with Dead Birds, and Other Figures, in a Stable''] on museum website</ref>
== മുറിവേറ്റ മനുഷ്യന്റെ പെയിന്റിംഗ് ==
വിവിധ തെളിവുകളുടെ രേഖകളിൽ ഡി ഹൂച്ചിനാൽ മുറിവേറ്റ ഒരാളെ പരാമർശിക്കുന്നു. ഇത് കലാകാരന്റെ മറ്റൊരു പെയിന്റിംഗുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് മുമ്പ് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. ഒരുപക്ഷെ ഇത് ഈ പെയിന്റിംഗും ആകാം.
<gallery>
File:Pieter de Hooch - A Wounded Man being Treated in a Stable.jpg|''A Wounded Man being Treated in a Stable'', ca. 1667
</gallery>
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറംകണ്ണികൾ==
*[http://www.nationalgallery.org.uk/paintings/research/a-man-with-dead-birds ''A Man with Dead Birds''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180420135944/https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/research/a-man-with-dead-birds |date=2018-04-20 }} research blog by Marjorie E. Wieseman on the museum website
{{Pieter de Hooch}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:ലണ്ടനിലെ ദേശീയ ഗാലറിയിലെ ശേഖരങ്ങൾ]]
g4vg3botp13q7gjs9ldmqheyem1nub0
കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേ
0
581637
4631288
4619096
2026-06-19T06:01:17Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631288
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Public transit
| name = കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേ
| image = Karachi Circular Railway.jpg
| imagesize = 300
| caption =
| owner = [[കറാച്ചി അർബൻ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]]
| marks =
| host = [[പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേ]]
| locale = മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഏരിയ [[കറാച്ചി]]
| transit_type = [[Commuter rail]]
| headquarters = [[കറാച്ചി]], [[സിന്ധ്]], [[പാകിസ്ഥാൻ]]
| chief_executive =
| began_operation = {{Start date and age|1964}}
| lines = 3
| stations = 23 rail
| vehicles =
| ridership =
| annual_ridership =
| system_length = {{convert|50|km|mi|0}}
| track_gauge = {{RailGauge|1676mm|lk=on}}
| website =
|map =[[File:Karachi_Circular_Railway_map.png|300px]]
}}
'''കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേ''' (ചുരുക്കത്തിൽ '''കെസിആർ''' ) <ref name="Karachi Circular Railway Map">{{Cite web|url=https://www.flickr.com/photos/creating2000/3978025503/|title=Karachi Circular Railway Map|access-date=4 October 2009|date=4 October 2009|publisher=flickr.com/creating2000}}</ref> ( {{Lang-ur|{{Nastaliq|کراچی سرکلر ریلوے}}}} , [[സിന്ധി ഭാഷ|സിന്ധി]] : '''ڪراچي سرڪيولر''')[[കറാച്ചി|കറാച്ചി മെട്രോപൊളിറ്റൻ ഏരിയയിൽ]] സേവനം നൽകുന്ന [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്ഥാനിലെ]] [[സിന്ധ്|സിന്ധിലെ]] [[കറാച്ചി|കറാച്ചിയിൽ]] ഭാഗികമായി സജീവമായ ഒരു പ്രാദേശിക പൊതുഗതാഗത സംവിധാനമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2273804/after-21-years-karachi-circular-railway-begins-partial-operations|title=After 21 years, Karachi Circular Railway begins partial operations|date=27 November 2020}}</ref> കെസിആർ 1964 മുതൽ 1994 വരെ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തനക്ഷമമായിരുന്നു. 1999 ൽ അത് പെട്ടെന്ന് അടച്ചുപൂട്ടി. <ref>{{Cite web|url=https://www.railway-technology.com/projects/karachicircularrailw/|title=Karachi Circular Railway Revival}}</ref> 2001 മുതൽ , കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേ പുനരാരംഭിക്കാനുള്ള നിരവധി ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുകയും 2020 നവംബറിൽ [[പാകിസ്ഥാൻ സുപ്രീം കോടതി|പാകിസ്ഥാൻ സുപ്രീം കോടതിയുടെ]] ഉത്തരവനുസരിച്ച് കെസിആർ ഭാഗികമായി അതിൻറെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/1591237/karachi-circular-railway-begins-partial-operations-today|title=Karachi Circular Railway begins partial operations|date=19 November 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://nation.com.pk/10-Aug-2020/chairman-railways-visits-kcr-track|title=Chairman Railways visits KCR track|date=10 August 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2260409/supreme-court-gives-four-more-months-to-overhaul-railways|title=Supreme Court gives four more months to overhaul railways|date=20 August 2020}}</ref>
ചുന്ദ്രിഗർ റോഡിലെ കറാച്ചി സിറ്റി സ്റ്റേഷൻ അതിന്റെ ഹബ്ബ് ആയിരുന്നു. അതിനാൽ, കെസിആറിന്റെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾ വടക്ക് ഗഡാപ്പ് വരെയും കിഴക്ക് ധബെജി വരെയും തെക്ക് കിയാമാരി വരെയും പടിഞ്ഞാറ് [[ബലൂചിസ്ഥാൻ (ഭൂപ്രദേശം)|ബലൂചിസ്ഥാനിലെ]] ഹബ്ബ് വരെയും വ്യാപിക്കും. പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ച കെസിആറിൻ്റെ പ്രവർത്തനം [[കറാച്ചി|കറാച്ചിയിലെ]] ഒരു പ്രാദേശിക പൊതുഗതാഗത സംവിധാനമായി മാറാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതാണ്. നഗര കേന്ദ്രത്തെ നഗരത്തിനുള്ളിലെ നിരവധി വ്യാവസായിക വാണിജ്യ ജില്ലകളുമായും പുറം പ്രദേശങ്ങളുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് അത് പുനരാരംഭിച്ചത്. കെസിആറിന്റെ പുനരുജ്ജീവന ശ്രമങ്ങൾ 1999-ൽ അത് പ്രവർത്തനരഹിതമായതിന് ശേഷം നിരവധി തവണ നടന്നിരുന്നു. പ്രധാനമായും സാമ്പത്തികവും പിന്നെ രാഷ്ട്രീയവുമായ പിന്തുണയുടെ അഭാവം മൂലം പുനരുജ്ജീവനം പൂർത്തീകരിക്കപ്പെടാതെ പോയി. 2017 മെയ് മാസത്തിൽ, പാകിസ്ഥാൻ ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റ് ഒരു 27.9 ബില്യൺ പാകിസ്ഥാനി രൂപയുടെ കെസിആർ പുനഃസ്ഥാപന പാക്കേജ് അനുവദിച്ചുകൊണ്ട് ഉത്തരവായി, എന്നിരുന്നാലും [[സിന്ധ്]] പ്രവിശ്യാ സർക്കാരുമായുള്ള തർക്കങ്ങളും കാലതാമസവും കാരണം ആത്യന്തികമായി ആ ധനസഹായം റദ്ദാക്കുന്നതിൽ കലാശിച്ചു കാര്യങ്ങൾ.
2020 ഓഗസ്റ്റിൽ, ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റ് 10.5 ബില്യൺ രൂപയുടെ കെസിആർ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പുനരധിവാസ പാക്കേജ് അംഗീകരിച്ചു. പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേയിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അമീർ മുഹമ്മദ് ദൗദ്പോട്ടയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, അംഗീകരിച്ച തുക കൊണ്ട് കറാച്ചി-പെഷവാർ റെയിൽവേ ലൈനിന്റെ പുനരുദ്ധാരണത്തെ പോലെ, കെസിആറിന്റെ പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതിയുടെ ഒന്നാം ഘട്ടവും രണ്ടാം ഘട്ടവും മാത്രമാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2261296/rs105b-allotted-for-kcr-rehabilitation-in-ml-1-style|title=Rs10.5b allotted for KCR rehabilitation in ML-1 style|date=26 August 2020}}</ref>
== ചരിത്രം ==
പ്രസിഡന്റ് [[അയൂബ് ഖാൻ മുഹമ്മദ്|അയൂബ് ഖാന്റെ]] കാലത്താണ് കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേ നിലവിൽ വന്നത്. കറാച്ചിയിലെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ജനസംഖ്യയ്ക്കും ചുറ്റുമുള്ള സബർബൻ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്കും മികച്ച ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 1964-ൽ [[പാകിസ്താൻ റെയിൽവേ|പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേയുടെ]] ഭരണത്തിന് കീഴിൽ കെസിആർ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. യഥാർത്ഥ കെസിആർ ലൈൻ കറാച്ചി സിറ്റി സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് നീണ്ട് ഡ്രഗ് റോഡ് സ്റ്റേഷനിൽ അവസാനിച്ചു. ആ വർഷം 6 ദശലക്ഷം യാത്രക്കാരെ വഹിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.railway-technology.com/projects/karachicircularrailw/|title=Karachi Circular Railway Revival}}</ref> അതിന്റെ തൽക്ഷണ വിജയം [[പാകിസ്താൻ റെയിൽവേ|പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേയെ]] അതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ആദ്യ വർഷത്തിൽ തന്നെ ഗണ്യമായ ലാഭമുണ്ടാക്കുവാൻ സഹായിച്ചു. 1970-ൽ, കെസിആർ കിഴക്ക് ദിശയിൽ ലാന്ധി ജംഗ്ഷൻ സ്റ്റേഷനിലേക്ക് നീട്ടി ലൈൻ വികസിപ്പിച്ചു. പുതിയ ട്രാക്ക് പടിഞ്ഞാറോട്ട് നീട്ടി. അങ്ങനെ 1970-ൽ കറാച്ചി പോർട്ട് ട്രസ്റ്റ് ഹാൾട്ട് സ്റ്റേഷനും വസീർ മാൻഷൻ സ്റ്റേഷനും പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. 1970കളിലുടനീളം, ട്രാക്ക് പടിഞ്ഞാറോട്ടും വടക്കോട്ട് വടക്കൻ നാസിമാബാദിലേക്കും നീട്ടി കറാച്ചിയിലെ നിരവധി പാർപ്പിട, വ്യാവസായിക മേഖലകൾക്ക് ചുറ്റും ഒരു "ലൂപ്പ് ലൈൻ" രൂപീകരിച്ചു. അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ, കെസിആർ 104 പ്രതിദിന ട്രെയിനുകൾ ഓടിച്ചു, അതിൽ 80 ട്രെയിനുകൾ മെയിൻ ലൈനിലും ബാക്കി 24 ട്രെയിനുകൾ ലൂപ്പ് ലൈനിലും ഓടി. 1990-കളിൽ, പ്രവർത്തനച്ചെലവ് വർധിച്ചു. അതേസമയം തന്നെ യാത്രക്കാരോടുള്ള ജീവനക്കാരുടെ സമീപനം മോശമായതും യാത്രക്കാർ യാത്രാക്കൂലി കൊടുക്കാതെ യാത്ര ചെയ്യുന്ന സംസ്കാരവും കാരണം കെസീആറിൻ്റെ വരുമാനം കുറഞ്ഞു. ഈ സമയത്ത് സ്വകാര്യ വാഹന ഉടമകൾ കെസിആർ ജീവനക്കാരെ കരാറിൽ എടുത്തു. 1994 ആയപ്പോഴേക്കും കെസിആർ കെടുകാര്യസ്ഥത മൂലം വലിയ നഷ്ടത്തിലായി. <ref>{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/1591237|title=Karachi Circular Railway begins partial operations|date=19 November 2020}}</ref> തൽഫലമായി, ഭൂരിഭാഗം ട്രെയിനുകളും നിർത്തലാക്കി. ചുരുക്കം ചിലത് മാത്രം ലൂപ്പിൽ ഓടി. വളർന്നുവരുന്ന ഗതാഗത മാഫിയയുടെ സമ്മർദ്ദം താങ്ങാനാവാതെ പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേ കെസിആർ 1999-ൽ <ref name="Karachirail">{{Cite web|url=http://karachirail.tripod.com/|title=Karachi Circular Railway|access-date=4 October 2012|publisher=karachirail.tripod.com|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717102832/http://karachirail.tripod.com/|url-status=dead}}</ref> ഉപേക്ഷിച്ചു. കുറച്ച് യാത്രക്കാരെവച്ച് നഗരത്തിലുടനീളമുള്ള ട്രെയിനുകൾ ഓടിക്കുന്നത് പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേയ്ക്ക് നഷ്ടമുണ്ടാക്കി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നതായിരുന്നു സർവീസ് നിർത്തലാക്കിയതിന്റെ ഔദ്യോഗിക കാരമായി പറയപ്പെട്ടത്. മറ്റൊരു വീക്ഷണഗതി സൂചിപ്പിക്കുന്നത് സ്വകാര്യ ട്രാൻസ്പോർട്ടർമാർ റെയിൽവേയിലെ ചില അഴിമതിക്കാരായ ജീവനക്കാരുമായി ഗൂഢാലോചന നടത്തി യാത്രക്കാരിൽ ഭൂരിഭാഗവും തങ്ങളുടെ വാഹനങ്ങളിൽ <ref>{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/1310150/encroachments-major-obstacle-to-kcr-revival|title=Encroachments major obstacle to KCR revival|date=23 January 2017}}</ref> അവരെ കയറ്റി കൊണ്ടുപോകാനുള്ള അവരുടെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു എന്നാണ്. പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേയുടെ കെടുകാര്യസ്ഥതയ്ക്കെതിരെയും കറാച്ചിയിലെ റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് മാഫിയയ്ക്കെതിരെയും കടുത്ത വിമർശനങ്ങൾ ഉയർന്നിരുന്നു. 2005-ൽ, കറാച്ചിയുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഗതാഗത ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി കെസിആറിന്റെ പുനരുജ്ജീവന പദ്ധതികൾ ആരംഭിച്ചുവെങ്കിലും പൂർണ്ണമായി യാഥാർത്ഥ്യമായില്ല. 2009-ൽ, കറാച്ചി അർബൻ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു <ref>{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/880159|title=Green signal for Karachi Circular Railway|date=4 September 2009}}</ref> അതിൽ കെസിആർ ഒരു അർദ്ധ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമായി പ്രവർത്തിക്കും എന്ന് നിശ്ചയിച്ചു . കോർപ്പറേഷനിൽ പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേയ്ക്ക് 60% ഓഹരി പങ്കാളിത്തവും, സിന്ധ് സർക്കാരിന് 25% ഓഹരി പങ്കാളിത്തവും, കറാച്ചിക്ക് 15% ഓഹരി പങ്കാളിത്തവും വിഭാവനം ചെയ്തു.
== റൂട്ട് ==
കറാച്ചി നഗരത്തിൽ നിന്ന് ലിയാഖതാബാദ് വഴി ദ്രിഗ് റോഡിലേക്കുള്ള ലൂപ്പ് ലൈൻ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് കെസിആർ. 44 കിലോമീറ്റർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കപ്പെടും. അതിൽ കറാച്ചി നഗരത്തിൽ നിന്ന് [[ജിന്ന അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|ജിന്ന ഇന്റർനാഷണൽ എയർപോർട്ടിലേക്ക്]] അധിക 6 കിലോമീറ്റർ എലവേറ്റഡ് ഡ്യുവൽ ട്രാക്കിലൂടെ ഉള്ള പാതയും ഉൾപ്പെടും. ഇത് കെസിആറിനെ [[പാകിസ്താൻ റെയിൽവേ|പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേ]]<nowiki/>യുടെ പ്രധാന ലൈനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കും. നിലവിലുള്ള റെയിൽവേ ട്രാക്കുകളും 30 സ്റ്റേഷനുകളും പൂർണമായും പാലങ്ങളിൽ പുനർനിർമ്മിക്കും. കെസിആർ പ്രതിദിനം 500,000 യാത്രക്കാർ ഉപയോഗിക്കും, പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങളിൽ ഇത് 1 ദശലക്ഷമായി വർദ്ധിക്കും എന്നാണ് കണക്ക്. ദിവസവും 17 മണിക്കൂറും ആഴ്ചയിൽ 7 ദിവസവും ഓടുന്ന 250 ആധുനിക ഡ്രൈവറില്ലാ ഇലക്ട്രിക് ബുള്ളറ്റ് ട്രെയിനുകൾ കെസിആറിൽ ഉണ്ടാകും. ഈ പദ്ധതിയും സിപിഇസിയുടെ ഭാഗമാണ്. പദ്ധതിയുടെ ആകെ ചെലവ് ആയി കണക്കാക്കുന്നത് 294 ബില്യൺ പികെആർ ആയിരിക്കും. കറാച്ചി അർബൻ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ (കെയുടിസി) മുഖേന സിന്ധ് സർക്കാരാണ് കെസിആർ നടത്തുന്നത്. ഫ്രോണ്ടിയർ വർക്ക്സ് ഓർഗനൈസേഷൻ 2022-ൽ അതിൻ്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു, പദ്ധതി 2025-ൽ പൂർത്തിയാകും എന്ന് കരുതുന്നു.
== ലൈനുകൾ ==
=== പ്രധാന ലൈൻ ===
* '''കറാച്ചി സിറ്റി'''
* കറാച്ചി കന്റോൺമെന്റ്
* ചനേസർ ഹാൾട്ട്
* കർസാസ്
* '''ദ്രിഗ് റോഡ്''' > ലൂപ്പ് ലൈൻ
* ഡ്രൈ കോളനി
* ജിന്ന അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം
* '''മാലിർ''' > മാലിർ ലൈൻ
* ലാന്ധി ജംഗ്ഷൻ
* ജുമാഹ് ഗോത്ത്
* ബിൻ കാസിം തുറമുഖം
* ഗദ്ദർ
* '''ദഭേജി'''
=== ലൂപ്പ് ലൈൻ ===
* ഡിപ്പോ ഹിൽ
* കറാച്ചി യൂണിവേഴ്സിറ്റി
* ഉറുദു കോളേജ്
* ഗിലാനി
* ലിയാഖതാബാദ്
* നോർത്ത് നസിമാബാദ്
* മംഗോപിർ
* സൈറ്റ്
* ഷാ അബ്ദുൾ ലത്തീഫ്
* ബൽദിയ
* ലിയാരി
* വസീർ മാൻഷൻ
* കറാച്ചി പോർട്ട് ട്രസ്റ്റ് ഹാൾട്ട്
=== മാലിർ ലൈൻ ===
* മാലിർ കോളനി
* മാലിർ കന്റോൺമെന്റ്
== കയ്യേറ്റങ്ങൾ ==
കെസിആറിന് ആവശ്യമായ 360 ഏക്കർ ഭൂമിയിൽ 67 ഏക്കറിൽ 4653 വീടുകൾ ഉൾപ്പെടെ 7650 കെട്ടിടങ്ങൾ അനധികൃതമായി നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/1310150/encroachments-major-obstacle-to-kcr-revival|title=Encroachments major obstacle to KCR revival|date=23 January 2017}}</ref>
== പുനരുജ്ജീവന ടൈംലൈൻ ==
1964-ലെ കറാച്ചി മാസ്റ്റർ പ്ലാൻ അനുസരിച്ചാണ് കെസിആർ രൂപകല്പന ചെയ്തത്, തെറ്റായ റൂട്ട് പ്ലാൻ മൂലം നഷ്ടം കാരണം അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടി വന്നു. ഇപ്പോൾ അത് ദേശീയ റെയിൽവേ ലൈനിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തി ഒരു പുതിയ റൂട്ട് പ്ലാൻ ഉണ്ടാക്കേണ്ടതുണ്ട്. അത് കറാച്ചിയിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ തെരുവുകളിലെ തിരക്ക് കുറയ്ക്കുവാൻ സഹായിക്കും. കെസിആറിന്റെ പുനരുജ്ജീവന ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരെ വലിയ തോതിൽ വിമർശനം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. 2001 മുതലുള്ള എണ്ണമറ്റ പഠനങ്ങളും സാധ്യതാ റിപ്പോർട്ടുകളും ഒക്കെ ഉണ്ടായിട്ടും കാര്യമായ ഒന്നും യധാർത്ഥത്തിൽ നടന്നില്ല. സിന്ധ് ഗവൺമെന്റിലെയും പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാരിലെയും രാഷ്ട്രീയക്കാർ നിരവധി നിർദ്ദേശങ്ങൾ പരസ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു, അവയെല്ലാം പദ്ധതികൾ അംഗീകരിക്കുകയും ഫണ്ടിംഗ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. എന്നിട്ടും ഒരു പണിയും തുടങ്ങാതെ ഓരോ തീയതിയും കടന്നുപോയി. കഴിഞ്ഞ 15 വർഷമായി നിരവധി രാഷ്ട്രീയക്കാർ നടത്തിയ പ്രസ്താവനകളുടെ ഒരു ടൈംലൈൻ ആണ് താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. അവരെല്ലാം ഉറപ്പോടെ കെസിആർ പ്രോജക്റ്റിന് ആരംഭ തീയതികൾ നൽകി, പക്ഷേ അവയെല്ലാം പ്രഖ്യാപനങ്ങളിൽ ഒടുങ്ങി.
* '''24 മാർച്ച് 2003''' : കെസിആർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നതായി റെയിൽവേ മന്ത്രി ഘോഷ് ബക്ഷ് ഖാൻ മഹർ പ്രസ്താവിച്ചു, അതിനായി സാധ്യതാ പഠനങ്ങളും ടെൻഡറുകളും നടത്തി ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ തുകയ്ക്ക് ജോലികൾ ലേലത്തിൽ പിടിക്കുന്ന ആൾക്ക് നൽകുമെന്നും കെസിആർ സ്വകാര്യമേഖലയിൽ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുമെന്നും കൂട്ടിച്ചേർത്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/89345|title=KARACHI: Karakoram Express begins daily operation|date=25 March 2003}}</ref> ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിന് ശേഷം ഒന്നും നടന്നില്ല.
* '''9 മാർച്ച് 2005''' : പ്രധാനമന്ത്രി ഷൗക്കത്ത് അസീസ് കെസിആറിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു, "രണ്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ" മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളിലായി പദ്ധതി പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുമെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. Rs. 3.5 ബില്യൺ കെസിആറിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ നവീകരണത്തിനായി ചെലവഴിക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു, <ref>{{Cite web|url=http://www.pakpassion.net/ppforum/showthread.php?1850-PM-inaugurates-Karachi-Circular-Railway|title=PM inaugurates Karachi Circular Railway}}</ref> എന്നിരുന്നാലും വർഷത്തിനുള്ളിൽ ആദ്യ ഘട്ടം അടച്ചുപൂട്ടി.
* '''30 ഏപ്രിൽ 2010''' : നിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ 2010ൽ ആരംഭിക്കുമെന്ന് റെയിൽവേ മന്ത്രി ഗുലാം അഹമ്മദ് ബിലൂർ പറഞ്ഞു. പദ്ധതിയുടെ I, II ഘട്ടങ്ങൾ ഒരേസമയം ആരംഭിക്കുകയും <ref>{{Cite web|url=http://fp.brecorder.com/2010/04/201004301051015/|title=KCR to be revived in two phases: Bilour – Business Recorder}}</ref> വർഷത്തിനുള്ളിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും 2014-ഓടെ പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നുകൊടുക്കുകയും ചെയ്യും. ഒരു ജോലിയും ആരംഭിക്കാതെ ഈ തീയതി കടന്നുപോയി.
* '''9 ഏപ്രിൽ 2012''' : കറാച്ചി അർബൻ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ, ഐജാസ് ഹുസൈൻ ഖിൽജി, 2013 ജൂണിൽ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുമെന്നും <ref>{{Cite web|url=https://www.thenews.com.pk/archive/print/355534|title=KCR project to be ready by 2017}}</ref> ജൂണിൽ ഇത് പൂർത്തിയാകുമെന്നും പറഞ്ഞു. ഒരു ജോലിയും ആരംഭിക്കാതെ ഈ തീയതി കടന്നുപോയി.
* '''8 ഓഗസ്റ്റ് 2012''' : കറാച്ചി മെട്രോപൊളിറ്റൻ കോർപ്പറേഷൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ, മുഹമ്മദ് ഹുസൈൻ സയ്യിദ്, കെസിആർ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള പഠന റിപ്പോർട്ട് പൂർത്തിയായതായും 2013 സെപ്റ്റംബറിൽ നിർമ്മാണം ആരംഭിക്കുമെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചു <ref>{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/740745|title=Japanese Experts present study report on investment in Karachi|date=8 August 2012}}</ref> . JICA Rs. 260 ബില്യൺ വായ്പ കറാച്ചി അർബൻ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന് കൊടുക്കാമെന്ന് സമ്മതിച്ചു. അവർ തന്നെ കെസിആറിന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിനും നവീകരണത്തിനും മേൽനോട്ടം വഹിക്കും എന്നും സമ്മതിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.thenews.com.pk/Todays-News-13-25688-Japan-ready-for-a-big-$25-billion-loan-to-Pakistan|title=Archived copy|access-date=12 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014190148/http://www.thenews.com.pk/Todays-News-13-25688-Japan-ready-for-a-big-$25-billion-loan-to-Pakistan|archive-date=14 October 2013}}</ref> 50 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ലൂപ്പ് ലൈൻ നവീകരിക്കുന്നതിനും പുനർനിർമിക്കുന്നതിനും 23 സ്റ്റേഷനുകളിൽ 3 മിനിറ്റ് സ്റ്റോപ്പുകൾ നൽകിക്കൊണ്ട് 24 ട്രെയിനുകൾ 700,000 യാത്രക്കാർക്ക് സൗകര്യമൊരുക്കും എന്നും അറിയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/business/15-Jul-2013/pr-finalises-karachi-s-circular-railways-file-work|title=PR finalises Karachi's Circular Railways file work|website=www.nation.com.pk|archive-url=https://web.archive.org/web/20130715041346/http://www.nation.com.pk/pakistan-news-newspaper-daily-english-online/business/15-Jul-2013/pr-finalises-karachi-s-circular-railways-file-work|archive-date=2013-07-15}}</ref> പക്ഷേ, ഈ പദ്ധതി ഒരിക്കലും യാഥാർത്ഥ്യമായില്ല.
* '''9 ഡിസംബർ 2016''' : പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേ സിന്ധ് സർക്കാരിന് ഭരണ നിയന്ത്രണം കൈമാറുമെന്ന് റെയിൽവേ മന്ത്രി ഖവാജ സാദ് റഫീഖ് പ്രഖ്യാപിച്ചു, എന്നാൽ മറ്റാവശ്യങ്ങൾക്കായി കെ.സി.ആർൻ്റെ കൈവശമുള്ള ഭൂമി അനുവദിക്കുന്നത് ആദ്യം നടപ്പിലാക്കണം എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://epaper.tribune.com.pk/Images/Karachi/20161210/SubImages/11201612100001.JPG|title=Tribune ePaper: Business News Paper, ePaper Online}}</ref> ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിന് ശേഷം ഒന്നും നടന്നില്ല. <ref>{{Cite web|url=http://tribune.com.pk/story/1258816/handing-reins-sindh-govt-get-control-kcr|title=Handing over the reins: Sindh govt to get control of KCR|date=9 December 2016}}</ref>
* '''30 സെപ്റ്റംബർ 2017''' : കെസിആർ റൂട്ടിലെ എല്ലാ കൈയേറ്റങ്ങളും ഒഴിപ്പിച്ചതായും കെസിആർക്കായി 360 ഏക്കർ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കാൻ [[പാകിസ്താൻ റെയിൽവേ|പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേ]] തയ്യാറായിട്ടുണ്ടെന്നും സിന്ധ് മുഖ്യമന്ത്രി സയ്യിദ് മുറാദ് അലി ഷാ പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2017 ഡിസംബർ 25ന് കെസിആർ പദ്ധതി ആരംഭിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/1360888|title=KCR route cleared, project launch planned for Dec 25, CM tells Chinese diplomat|date=30 September 2017}}</ref> ഒരു ജോലിയും ആരംഭിക്കാതെ ഈ തീയതിയും കടന്നുപോയി.
* '''18 ജനുവരി 2018''' : സിന്ധ് മുഖ്യമന്ത്രി സയ്യിദ് മുറാദ് അലി ഷാ തന്റെ പ്രാഥമിക പ്രസ്താവനയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി, കെസിആർ പദ്ധതിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ 2018 മാർച്ച് 23 ന് ആരംഭിക്കുമെന്ന് പറഞ്ഞു. "കറാച്ചിയിലെ ജനങ്ങൾക്ക് ഞാൻ സന്തോഷവാർത്ത അറിയിക്കാൻ പോകുകയാണ്” എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. <ref>{{Cite web|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2018/01/18/ground-work-on-kcr-project-to-be-started-on-march-23-cm/|title=Ground work on KCR project to be started on March 23: CM | Pakistan Today}}</ref> ഒരു ജോലിയും ആരംഭിക്കാതെ ഈ തീയതിയും കടന്നുപോയി.
* '''1 മാർച്ച് 2020''' : സിന്ധ് സർക്കാരുമായി സഹകരിച്ച് കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേ "ആറ് മാസത്തിനുള്ളിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കുമെന്ന്" റെയിൽവേ മന്ത്രി ഷെയ്ഖ് റഷീദ് അഹമ്മദ് പറഞ്ഞു. <ref>{{Cite web|url=https://nation.com.pk/11-Mar-2020/karachi-circular-railway-to-be-operational-in-6-months-sheikh-rasheed|title=Karachi Circular Railway to be operational in 6 months: Sheikh Rasheed|date=11 March 2020}}</ref>
* '''20 ഓഗസ്റ്റ് 2020''' : കെസിആറിന് 150 ബില്യൺ പാക്കിസ്ഥാനി രൂപ 2020–21 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ ഫെഡറൽ ബജറ്റിൽ അനുവദിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2241567/1-rs124-billion-designated-railways/?amp=1|title=Rs124 billion designated for railways|date=12 June 2020}}</ref> 2020–21 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ സിന്ധ് പ്രവിശ്യാ ബജറ്റ് 207 ബില്യൺ പാക്കിസ്ഥാനി രൂപ കെസിആറിന് അനുവദിച്ചു. . <ref>{{Cite web|url=https://pk.mashable.com/auto/3725/government-allocates-pkr-207-billion-for-revival-of-karachi-circular-railway?amp=1|title=Government allocates PKR 207 billion for revival of Karachi Circular Railway}}</ref>
* '''19 നവംബർ 2020''' : ഓറഞ്ചി സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് പിപ്രി യാർഡിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്ത് റെയിൽവേ മന്ത്രി ഷെയ്ഖ് റാഷിദ് കെസിആർ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. 14 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള ട്രാക്ക് ആറ് സ്റ്റേഷനുകളിലൂടെയും 12 ലെവൽ ക്രോസിംഗുകളിലൂടെയും കടന്നുപോകുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/1606607|title=KCR made operational on 14km-long Orangi-City route|access-date=2021-04-02|last=Hasan|first=Shazia|date=2021-02-11|website=DAWN.COM|language=en}}</ref>
* '''11 ഫെബ്രുവരി 2021''' : കെസിആർ 74 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള ട്രാക്കിലേക്ക് കൂടി നീട്ടി. പുതിയ വിപുലീകരണത്തോടെ, കറാച്ചിക്ക് പുറത്ത് നിന്ന് ഓറഞ്ചി ടൗൺ സ്റ്റേഷൻ വരെ ധബെജി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനെ ബന്ധിപ്പിക്കും. <ref>{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/asia/pakistan/karachi-circular-railway-service-now-available-from-dhabeji-to-orangi-town-1.77119459|title=Karachi Circular Railway service now available from Dhabeji to Orangi Town|access-date=2021-04-02|website=gulfnews.com|language=en}}</ref>
* '''28 സെപ്റ്റംബർ 2021''' : പ്രധാനമന്ത്രി ഇമ്രാൻ ഖാൻ 1.22 ബില്യൺ ഡോളർ (പികെആർ 207 ബില്യൺ) ചിലവു വരുന്ന കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേ (കെസിആർ) പുനരുജ്ജീവന പദ്ധതിയുടെ നിർമ്മാണ ഉത്ഘാടനം നിർവചിച്ചു, അത് മൂന്ന് വർഷത്തിനുള്ളിൽ പൂർത്തിയാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
* '''28 മെയ് 2022''' : [[ശഹബാസ് ശരീഫ്|ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ്]] സിപിഇസി പദ്ധതിയിൽ കെസിആറിനെ ഉൾപ്പെടുത്തി നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു. നിലവിലുള്ള 43 കിലോമീറ്റർ കെസിആർ ട്രാക്കും സ്റ്റേഷനുകളും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദവും ഡ്രൈവർ രഹിതവും ഇലക്ട്രിക് ട്രെയിനുകളും ഉപയോഗിച്ച് ലോകോത്തര ബഹുജന ഗതാഗത സംവിധാനത്തിലേക്ക് പൂർണ്ണമായും പുനർനിർമ്മിക്കും. 22 ലെവൽ ക്രോസിംഗുകൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി പാതയിൽ നിരവധി അണ്ടർപാസുകളും പാലങ്ങളും നിർമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും റൂട്ട് മാറ്റില്ല. [[ലാഹോർ|ലാഹോ]]<nowiki/>ർ മെട്രോ പദ്ധതിയിലെ ഓറഞ്ച് ട്രെയിനിന് സമാനമായിരിക്കും പുതിയ കെസിആർ. പുതിയ കെസിആറിന് കറാച്ചി മെട്രോബസുമായി കവലകളിൽ സംയുക്ത സ്റ്റേഷനുകൾ ഉണ്ടാകും. പദ്ധതിയുടെ പൂർത്തീകരണത്തിന് 3 വർഷത്തെ സമയപരിധി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
== ഇതും കാണുക ==
* [[പാകിസ്താൻ റെയിൽവേ|പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേ]]
== റഫറൻസുകൾ ==
{{Reflist}}
== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
* [https://www.flickr.com/photos/creating2000/3978025503/ അലി അദ്നാൻ ഖസൽബാഷിന്റെ flickr.com-ലെ കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേ മാപ്പ് 2009 ഒക്ടോബർ 4-ന് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു]
* [http://reviewandanalysis.blogspot.com/2009/09/karachi-circular-railway-project.html 2009 സെപ്റ്റംബർ 4 ന് ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റ് അംഗീകരിച്ച കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേ സംവിധാനം : മൊയ്ദ് അൻസാരിയുടെ ലേഖനം]
* [https://web.archive.org/web/20110719013442/http://www.app.com.pk/en_/index.php?option=com_content&task=view&id=37165&Itemid=2 കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേ സംവിധാനം 2011-ഓടെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കും - APP]
* [https://web.archive.org/web/20110719013448/http://www.app.com.pk/en_/index.php?option=com_content&task=view&id=37899&Itemid=2 SEC - APP-ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതിന് ശേഷം KUTS പ്രവർത്തനക്ഷമമാകും]
* [http://www.dawn.com/2003/02/21/ed.htm#1 ബഹുജന ഗതാഗത ആശയക്കുഴപ്പം]
* [http://www.dawn.com/2002/01/01/fea.htm കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേയുടെ പുനരുജ്ജീവനം: വിശകലനം]
* [https://groups.yahoo.com/group/pakistanrailways/ യാഹൂവിലെ പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേ ചർച്ചാ സംഘം യാഹൂവിലെ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130817212145/http://groups.yahoo.com/group/pakistanrailways/ |date=2013-08-17 }} പാകിസ്ഥാൻ റെയിൽവേ ചർച്ചാ സംഘം]
* [http://karachirail.tripod.com/ അദ്നാൻ സഫറിന്റെ കെസിആറിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717102832/http://karachirail.tripod.com/ |date=2011-07-17 }}
* [https://maps.google.com/maps/ms?ie=UTF8&hl=en&msa=0&msid=116108220894592316936.00046e765d53004cf2573&t=h&z=11 ഗൂഗിൾ മാപ്പിൽ കെസിആർ പ്രൊജക്റ്റ് ചെയ്തു]
* [http://irfca.org/docs/maps/kcr-master.html കറാച്ചി സർക്കുലർ റെയിൽവേയുടെ മാസ്റ്റർ പ്ലാൻ ഭൂപടം]
{{Karachi Circular Railway}}{{Public transport in Karachi}}{{Karachi topics}}
[[വർഗ്ഗം:പാകിസ്ഥാൻ]]
[[വർഗ്ഗം:റെയിൽവേ കമ്പനികൾ]]
po4v9x5pcy0yc7rmhb2b58w3oui9p31
കരണപദ്ധതി
0
597581
4631287
3921963
2026-06-19T05:40:54Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631287
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book|name=കരണപദ്ധതി|title_orig=|translator=|image=<!-- include the [[File:]] and the image size -->|caption=|author=[[പുതുമന സോമയാജി]]|illustrator=|cover_artist=|country=[[ഭാരതം]]|language=[[സംസ്കൃതം]]|subject=[[Astronomy]]/[[Mathematics]]|genre=|publisher=|pub_date=1733 CE (?)|english_pub_date=|media_type=|pages=|isbn=|dewey=|congress=|preceded_by=|followed_by=}}
[[പുതുമന ചോമാതിരി|പുതുമന സോമയാജി]]<nowiki/>യുടെ കരണപ്പദ്ധതി, പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രചിക്കപ്പെട്ട, [[കേരളീയ ഗണിത-ജ്യോതിശാസ്ത്ര സരണി]]<nowiki/>യിലെ ഒരു പ്രധാന ഗ്രന്ഥമാണ്. സൃഷ്ടിയുടെ രചനാ കാലഘട്ടം അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണ്. [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി|ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയിലെ]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായ [[സി.എം. വിഷ്|സി എം വിഷ്]] 1834-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പ്രബന്ധത്തിൽ ഈ കൃതി <ref name="Whish">{{Citation|last=Charles Whish|title=On the Hindu Quadrature of the circle and the infinite series of the proportion of the circumference to the diameter exhibited in the four Sastras, the Tantra Sahgraham, Yucti Bhasha, Carana Padhati and Sadratnamala|url=https://zenodo.org/record/2223599|volume=3|issue=3|pages=509–523|year=1834|periodical=Transactions of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland|publisher=[[Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland]]|doi=10.1017/S0950473700001221|jstor=25581775|author-link=C.M. Whish}}</ref> [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] പണ്ഡിതരുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി. പത്ത് അധ്യായങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ഗ്രന്ഥം [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] ശ്ലോകരൂപത്തിലാണ്. ആറാമത്തെ അധ്യായത്തിൽ ഗണിത സ്ഥിരാങ്കമായ [[പൈ (ഗണിതം)|π]] യുടെ മൂല്യത്തിനായുള്ള [[ശ്രേണി]] വിപുലീകരണങ്ങളും ത്രികോണമിതി സൈൻ, കോസൈൻ, വിപരീത ടാൻജെന്റ് ഫംഗ്ഷനുകൾക്കുള്ള വികാസങ്ങളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. <ref name="http://www.new.dli.ernet.in/rawdataupload/upload/insa/INSA_1/20005b5c_103.pdf">{{Cite journal|first=Bibhutibhushan|authorlink=Bibhutibhushan Datta|last=Datta|last2=A.N. Singh|date=1993|title=Uses of series in India|journal=Indian Journal of History of Science|volume=28|issue=3|pages=103–129}}</ref>
== ഘടന ==
ഇന്ത്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്ര പാരമ്പര്യത്തിൽ, കരണ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അടിസ്ഥാനപരമായി കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ മാനുവലുകളാണ്, കൂടാതെ ഗ്രഹ രേഖാംശങ്ങളും മറ്റ് അനുബന്ധ അളവുകളും കണക്കാക്കുന്നതിനുള്ള ലളിതമായ അൽഗോരിതങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ അവ പലപ്പോഴും ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള ചാതുര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, കരണപദ്ധതി ഒരു കരണ പാഠമല്ല. പകരം, ഒരു നിശ്ചിത യുഗത്തിനായി ഒരു വാചകം തയ്യാറാക്കുമ്പോൾ ആവശ്യമായ അനുയോജ്യമായ അൽഗോരിതങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരുന്നതിനുള്ള രീതിശാസ്ത്രത്തെയോ യുക്തിയെയോ അത് ചർച്ച ചെയ്യുന്നു. ഈ കൃതി പഞ്ചാംഗ നിർമ്മാതാവിനെയല്ല, മറിച്ച് മാനുവൽ നിർമ്മാതാവിനെയാണ് അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നത്. വാക്യ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ സൈദ്ധാന്തിക അടിത്തറയാണ് കരണപ്പദ്ധതി അവതരിപ്പിക്കുന്നത്, അവിടെ ഗ്രഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രേഖാംശങ്ങൾ ഖണ്ഡം, മണ്ഡ്രുവാല, ദൃഢവലയം തുടങ്ങിയ ചില സഹായ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നേരിട്ട് കണക്കാക്കുന്നു. വാക്യങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സ്മൃതി വാക്യങ്ങൾ രൂപത്തിൽ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന നിശ്ചിത ഇടവേളകളിൽ യഥാർത്ഥ രേഖാംശത്തിലെ മാറ്റങ്ങളുടെ പട്ടിക മൂല്യങ്ങൾക്കൊപ്പം. ചെറിയ സംഖ്യകളുടെ അനുപാതങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന, ഗ്രഹങ്ങളുടെ ചലനനിരക്കുകളിലേക്കും അവയുടെ അപാകതകളിലേക്കും ഒപ്റ്റിമൽ ഏകദേശങ്ങൾ നേടുന്നതിനുള്ള തുടർച്ചയായ ഭിന്നസംഖ്യ വിപുലീകരണത്തിന്റെ ഒരു സാങ്കേതികതയായ വല്ല്യുപസംഹാര രീതിയെക്കുറിച്ചും പാഠം ചർച്ചചെയ്യുന്നു. ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ താൽപ്പര്യമുള്ള എല്ലാവർക്കും ഉപയോഗപ്രദമായ ഒരു കൂട്ടാളിയായി കേരള സ്കൂളിന്റെ മുൻകാല കൃതികളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടില്ലാത്ത π യ്ക്കായി ഒരു പുതിയ ഫാസ്റ്റ് കൺവേർജന്റ് സീരീസും ഇത് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. രേഖാചിത്രങ്ങളും സമവാക്യങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് എല്ലാ കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ നടപടിക്രമങ്ങളും അവയുടെ യുക്തിയും വിശദീകരിക്കുന്ന വിശദമായ കുറിപ്പുകൾക്കൊപ്പം എഴുത്തിന്റെ വിവർത്തനം രചയിതാക്കൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.http://dr.iiserpune.ac.in:8080/xmlui/handle/123456789/4467
== കരണപ്പദ്ധതിയുടെ രചയിതാവും തീയതിയും ==
കരണപ്പദ്ധതിയുടെ രചയിതാവിനെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ഒന്നും അറിയില്ല. കാരണപദ്ധതി പത്താം അധ്യായത്തിലെ അവസാന ശ്ലോകം രചയിതാവിനെ ശിവപുര എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണനായി വിവരിക്കുന്നു. [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഇന്നത്തെ [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിന്]] ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശമാണ് ശിവപുര.
സോമയാജി ജീവിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടവും അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണ്. ഇക്കാര്യത്തിൽ നിരവധി സിദ്ധാന്തങ്ങളുണ്ട്.
* കരണപദ്ധതിയുടെ അവസാന ശ്ലോകത്തിൽ വരുന്ന ചില വാക്കുകൾ [[പരൽപ്പേര്|കടപയാദി സമ്പ്രദായത്തിൽ]] ''[[കലിയുഗം|കലിയുഗത്തിലെ]]'' ദിവസങ്ങളുടെ എണ്ണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, കരണപദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് ആദ്യമായി എഴുതിയ പാശ്ചാത്യനായ [[സി.എം. വിഷ്|സി.എം.വിഷ്]], ഈ പുസ്തകം 1733 സി. കരണപദ്ധതിയുടെ രചയിതാവിന്റെ ചെറുമകൻ ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടെന്നും തന്റെ പ്രബന്ധം എഴുതുമ്പോൾ എഴുപതാം വയസ്സിലായിരുന്നുവെന്നും വിഷ് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref name="Whish"/>
* ഗോവിന്ദഭട്ടയുടെ ഗണിത സൂചക ഗ്രന്ഥത്തിലെ ഒരു വാക്യത്തിൽ പുതുമന സോമയാജിയെ പരാമർശിച്ച്, രാജ രാജ വർമ്മ 1375 നും 1475 നും ഇടയിൽ കരണപദ്ധതിയുടെ രചയിതാവിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. <ref>{{Cite book|title=History of Sanskrit Literature in Kerala (1–6 Volumes)|last=Rajaraja Varma Vadakkumkuur|volume=1|pages=529}}</ref>
* കരണപദ്ധതിയുടെ ഒരു ആന്തരിക പഠനം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഈ കൃതി [[നീലകണ്ഠ സോമയാജി|നീലകണ്ഠ സോമയാജിയുടെ]] (1465-1545 CE) തന്ത്രസംഗ്രഹത്തിന്റെ സമകാലികതയോ അതിന് മുമ്പുള്ളതോ ആണെന്നാണ്. <ref name="Bag" />
== പുസ്തകത്തിന്റെ സംഗ്രഹം ==
പുസ്തകത്തിന്റെ വിവിധ അധ്യായങ്ങളിലെ ഉള്ളടക്കങ്ങളുടെ ഒരു ഹ്രസ്വ വിവരണം ചുവടെ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
: ''അധ്യായം 1'' : ഒരു ''മഹായുഗത്തിൽ'' [[ഗ്രഹം|ഗ്രഹങ്ങളുടെ]] [[ഭ്രമണം|ഭ്രമണവും]] വിപ്ലവവും; ഒരു ''മഹായുഗത്തിലെ'' സിവിൽ ദിവസങ്ങളുടെ എണ്ണം; സൗരമാസങ്ങൾ, ചാന്ദ്ര മാസങ്ങൾ, ഇടവേള മാസങ്ങൾ; ''[[കല്പം|കൽപവും]]'' നാല് ''[[യുഗം (ഹിന്ദുമതം)|യുഗങ്ങളും]]'' അവയുടെ ദൈർഘ്യവും, ''[[കലിയുഗം|കലിയുഗത്തിന്റെ]]'' വിശദാംശങ്ങൾ, [[കൊല്ലവർഷ കാലഗണനാരീതി|മലയാള കാലഘട്ടത്തിൽ]] നിന്നുള്ള ''കലിയുഗത്തിന്റെ'' കണക്കുകൂട്ടൽ, ''കലി'' ദിവസങ്ങളുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ; ഗ്രഹങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥവും അർത്ഥവുമായ സ്ഥാനം; സംഖ്യാ കണക്കുകൂട്ടലുകൾക്കുള്ള ലളിതമായ രീതികൾ; ഗ്രഹങ്ങളുടെ ശരിയായതും ശരാശരിയുമായ സ്ഥാനങ്ങളുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ; ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ; വ്യത്യസ്ത ഗ്രഹങ്ങളുടെ വിവിധ പരാമീറ്ററുകൾ കണക്കാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കേണ്ട സ്ഥിരാങ്കങ്ങൾ.
: ''അദ്ധ്യായം 2'' : കലിയുഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട [[പരാമിതി|പാരാമീറ്ററുകൾ]], ഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ, അവയുടെ കോണീയ ചലനങ്ങൾ, [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവിധ പാരാമീറ്ററുകൾ.
: ''അധ്യായം 3'' : ചന്ദ്രന്റെ ശരാശരി കേന്ദ്രവും [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനുമായി]] ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന സ്ഥിരാങ്കങ്ങളുടെ [[അക്ഷാംശം|അക്ഷാംശ]] [[രേഖാംശം|രേഖാംശത്തെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചന്ദ്രന്റെ വിവിധ പാരാമീറ്ററുകളും.
: ''അധ്യായം 4'' : [[ചൊവ്വ|ചൊവ്വയുടെ]] [[അപസൗരം|പെരിജിയും]] [[അപസൗരം|അപ്പോജിയും]], [[ചൊവ്വ|ചൊവ്വയ്ക്ക്]] വിവിധ അവസരങ്ങളിൽ നൽകേണ്ട തിരുത്തലുകൾ, [[ചൊവ്വ]], [[ബുധൻ]], [[വ്യാഴം]], [[ശുക്രൻ]], [[ശനി]] എന്നീ ക്രമത്തിലുള്ള സ്ഥിരാങ്കങ്ങൾ, ഈ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളുടെയും [[അപസൗരം|പെരിജിയും]] [[അപസൗരം|അപ്പോജിയും]], അവയുടെ [[അന്തര്യുതി|സംയോജനം]], അവയുടെ സംയോജന സാധ്യതകൾ .
: ''അധ്യായം 5'' : ഗ്രഹങ്ങളുടെ വിപ്ലവത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[കല്പം|കൽപത്തിന്റെ]] വിഭജനം, ഈ കൽപത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ വിപ്ലവങ്ങളുടെ എണ്ണം, ഈ കൽപത്തിന്റെ ആരംഭം മുതൽ ഭൂമിയുടെ സിവിൽ, സൗരദിനങ്ങളുടെ എണ്ണം, ഇതിനുള്ള [[മന്വന്തരം|മന്വന്തരങ്ങളുടെ]] എണ്ണവും മറ്റ് വിശദാംശങ്ങളും കല്പ, നാല് യുഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിശദാംശങ്ങൾ.
: ''അധ്യായം 6'' : വിവിധ രീതികൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു [[വൃത്തം|വൃത്തത്തിന്റെ]] ചുറ്റളവ് കണക്കുകൂട്ടൽ; ചുറ്റളവുകളുടെയും വ്യാസങ്ങളുടെയും വിഭജനം; ഒരു സർക്കിളിന്റെ വിവിധ പാരാമീറ്ററുകളുടെയും അവയുടെ ബന്ധങ്ങളുടെയും കണക്കുകൂട്ടൽ; ഒരു വൃത്തം, ആർക്ക്, [[ഞാൺ|കോർഡ്]], അമ്പ്, [[കോൺ|കോണുകൾ]], വിവിധ പാരാമീറ്ററുകൾക്കിടയിലുള്ള അവയുടെ ബന്ധം; [[പരൽപ്പേര്|കടപ്പയാദി സമ്പ്രദായം]] ഉപയോഗിച്ച് ഈ ഘടകങ്ങളെല്ലാം ഓർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള രീതികൾ.
: ''അധ്യായം 7'' : ചന്ദ്രന്റെയും സൂര്യന്റെയും [[അധിചക്രം|എപ്പിസൈക്കിളുകൾ]], ഗ്രഹങ്ങളുടെ അപ്പോജിയും പെരിജിയും; ഗ്രഹങ്ങൾ ഉള്ള [[രാശിചക്രം|രാശിചിഹ്നത്തെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള അടയാളം കണക്കുകൂട്ടൽ; റൈസിംഗ്, സെറ്റിംഗ്, അപ്പോജി, പെരിജി എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന കോർഡ്; ഒരു മാസത്തിന്റെ അവസാന സമയം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനുള്ള രീതി; എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങൾക്കുമുള്ള [[അധിചക്രം|എപ്പിസൈക്കിളുകളുടെയും]] അപ്പോജിയുടെയും കോർഡുകൾ, അവയുടെ ഹൈപ്പോടെനസ്.
: ''അധ്യായം 8'' : ഭൂമിയിലെ വിവിധ സ്ഥലങ്ങൾക്കുള്ള [[അക്ഷാംശം|അക്ഷാംശ]] [[രേഖാംശം]] നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനുള്ള രീതികൾ; അക്ഷാംശത്തിന്റെയും രേഖാംശത്തിന്റെയും ആർ-സൈൻ, ആർ-കോസൈൻ, അവയുടെ ആർക്ക്, കോർഡ്, സ്ഥിരാങ്കങ്ങളുടെ വൈവിധ്യം.
: ''അധ്യായം 9'' : ആൽഫ ഏരീസ് ചിഹ്നത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ; ശരിയായ കോണീയ മൂല്യങ്ങളിൽ ഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ; നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തിന്റെ കണക്കുകൂട്ടൽ, വിവിധ ഗ്രഹങ്ങൾ, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, മറ്റ് നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അക്ഷാംശ രേഖാംശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പാരലാക്സ്.
: ''അധ്യായം 10'' : ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഷാഡോകളും ഷാഡോകളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള വിവിധ പാരാമീറ്ററുകളുടെ കണക്കുകൂട്ടലും; ഗ്രഹ സ്ഥാനങ്ങളുടെ കൃത്യതയുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ.
== അനന്തമായ ശ്രേണി ഭാവങ്ങൾ ==
കരണപദ്ധതിയിലെ ആറാം അധ്യായം ഗണിതശാസ്ത്രപരമായി വളരെ രസകരമാണ്. സ്ഥിരമായ [[പൈ (ഗണിതം)|π]] എന്നതിനായുള്ള [[ശ്രേണി|അനന്തമായ ശ്രേണി]] എക്സ്പ്രഷനുകളും ത്രികോണമിതി ഫംഗ്ഷനുകൾക്കുള്ള അനന്ത ശ്രേണി വിപുലീകരണങ്ങളും ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ പരമ്പരകൾ തന്ത്രസംഗ്രഹത്തിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, അവയുടെ തെളിവുകൾ [[യുക്തിഭാഷ|യുക്തിഭാസയിൽ]] കാണാം.
=== π നുള്ള സീരീസ് എക്സ്പ്രഷനുകൾ ===
'''പരമ്പര 1'''<poem>
The first series is specified in the verse
{{lang|sa|vyāsāccaturghnād bahuśaḥ pr̥thaksthāt tripañcasaptādyayugāhr̥ tāni}}
{{lang|sa|vyāse caturghne kramaśastvr̥ṇam svaṁ kurjāt tadā syāt paridhiḥ susuksmaḥ}}
which translates into the formula
π/4 = 1 - 1/3 + 1/5 - 1/7 + ...
</poem>'''പരമ്പര 2'''<poem>
A second series is specified in the verse
{{lang|sa|vyāsād vanasamguṇitāt pr̥thagāptaṁ tryādyayug-vimulaghanaiḥ}}
{{lang|sa|triguṇavyāse svamr̥naṁ kramasah kr̥tvāpi paridhirāneyaḥ}}
and this can be put in the form
π = 3 + 4 { 1 / ( 3<sup>3</sup> - 3 ) + 1 / ( 5<sup>3</sup> - 5 ) + 1 / ( 7<sup>3</sup> - 7 ) + ... }
</poem>'''പരമ്പര 3'''<poem>
A third series for π is contained in
{{lang|sa|vargairyujāṃ vā dviguṇairnirekairvargīkṛtair-varjitayugmavargaiḥ}}
{{lang|sa|vyāsaṃ ca ṣaḍghanaṃ vibhajet phalaṃ svaṃ vyāse trinīghne paridhistadā syāt}}
which is
π = 3 + 6 { 1 / ( (2 × 2<sup>2</sup> - 1 )<sup>2</sup> - 2<sup>2</sup> ) + 1 / ( (2 × 4<sup>2</sup> - 1 )<sup>2</sup> - 4<sup>2</sup> ) + 1 / ( (2 × 6<sup>2</sup> - 1 )<sup>2</sup> - 6<sup>2</sup> ) + ... }
</poem>
=== ത്രികോണമിതി പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പരമ്പര വികാസങ്ങൾ ===
<poem>
The following verse describes the infinite series expansions of the [[sine]] and [[cosine]] functions.
{{lang|sa|
cāpācca tattat phalato'pi tadvat cāpāhatāddvayādihatat trimaurvyā
labdhāni yugmāni phalānyadhodhaḥ cāpādayugmāni ca vistarārdhāt
vinyasya coparyupari tyajet tat śeṣau bhūjākoṭiguṇau bhavetāṃ
}}
These expressions are
sin x = x - x<sup>3</sup> / 3! + x<sup>5</sup> / 5! - ...
cos x = 1 - x<sup>2</sup> / 2! + x<sup>4</sup> / 4! - ...
Finally the following verse gives the expansion for the [[inverse tangent]] function.
{{lang|sa|
vyāsārdhena hatādabhiṣṭaguṇataḥ koṭyāptamaādyaṃ phalaṃ
jyāvargeṇa vinighnamādimaphalaṃ tattatphalaṃ cāharet |
kṛtyā koṭiguṇāsya tatra tu phaleṣvekatripañcādibhir-
bhakteṣvojayutaistajet samajutiṃ jīvādhanuśiśaṣate ||
}}
The specified expansion is
tan<sup>−1</sup> x = x - x<sup>3</sup> / 3 + x<sup>5</sup> / 5 - ...
</poem>
== റഫറൻസുകൾ ==
<references group="" responsive="1"></references>
വെങ്കടേശ്വര പൈ ആർ, കെ രാമസുബ്രഹ്മണ്യൻ, എം എസ് ശ്രീറാം, എം ഡി ശ്രീനിവാസ്, പുതുമന സോമയാജിയുടെ കരണപഠി, വിശദമായ ഗണിതശാസ്ത്ര കുറിപ്പുകളോടുകൂടിയ വിവർത്തനം, എച്ച്ബിഎ (2017), സ്പ്രിംഗർ (2018) എന്നിവർ സംയുക്തമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
== കൂടുതൽ പരാമർശങ്ങൾ ==
* രണ്ട് വ്യാഖ്യാനങ്ങളോടെ കരണ-പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചുള്ള തുറന്ന ലൈബ്രറി റഫറൻസ്. [https://openlibrary.org/b/OL19358577M/Karana-paddhati_with_two_commentaries.]
*
*
*
* ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി വിഭാഗം അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായ ഡോ. കെ രാമസുബ്രഹ്മണ്യന്റെ "പുതുമന സോമയാജിയുടെ കരണ-പദ്ധതിയുടെ വിമർശനാത്മക പഠനവും ഗണിതശാസ്ത്ര കുറിപ്പുകളോടുകൂടിയ ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം തയ്യാറാക്കലും" എന്ന പേരിൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി 2007-08-ൽ ഒരു പ്രോജക്റ്റ് ആരംഭിച്ചു. ടെക്നോളജി, പവായ്, മുംബൈ 400076. [https://web.archive.org/web/20120220080857/http://insaindia.org/compro05.htm] (2010 ജനുവരി 13-ന് ശേഖരിച്ചത്)
{{Indian mathematics}}{{Scientific Research in Kerala|state=collapsed}}
[[വർഗ്ഗം:ജ്യോതിശാസ്ത്ര പുസ്തകങ്ങൾ]]
5co4todiyjmh6gedws5m98zly7an96l
2024ലെ ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (തമിഴ്നാട്)
0
616816
4631267
4626655
2026-06-19T04:09:05Z
CommonsDelinker
756
"Pmk_flag.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Krd|Krd]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: No ticket permission since 19 May 2026.
4631267
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox election
| election_name = ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ്, 2024 (തമിഴ്നാട്)
| country = ഇന്ത്യ
| type = പാർലമെൻ്ററി
| ongoing = അതെ
| previous_election = 2019ലെ ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (തമിഴ്നാട്)
| previous_year = 2019
| next_election = 2029ലെ ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് (തമിഴ്നാട്)
| next_year = 2029
| election_date = 19 April 2024
| seats_for_election = All 39 Tamil Nadu seats in the [[Lok Sabha]]
| outgoing_members =
| elected_members =
| opinion_polls =
| image1 = {{CSS image crop|Image=|bSize=130|cWidth=120|cHeight=140|oLeft=10|oTop=0}}
| leader1 = [[M. K. Stalin]]
| party1 = Dravida Munnetra Kazhagam
| alliance1 = [[Indian National Developmental Inclusive Alliance|INDIA]]
| leader_since1 = 2018
| leaders_seat1 = Not Contesting
| last_election1 = 53.15%, 38 seats
| seats_before1 = 38
| seat_change1 =
| popular_vote1 =
| percentage1 =
| swing1 =
| image2 = {{CSS image crop|Image=Palanisamy.jpg|bSize=130|cWidth=120|cHeight=140|oLeft=10|oTop=5}}
| leader2 = [[Edappadi K. Palaniswami]]
| party2 = All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam
| alliance2 = [[AIADMK-led Alliance|AIADMK+]]
| leaders_seat2 = Not Contesting
| leader_since2 = 2022
| last_election2 = 30.56%, 1 seat
| seats_before2 = 0
| seats2 =
| seat_change2 =
| popular_vote2 =
| percentage2 =
| map_image = Tamil Nadu Wahlkreise Lok Sabha.svg
| map_caption = All 39 [[Tamil Nadu]] Lok Sabha seats
}}
ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] 18-ാം ലോക്സഭ അംഗങ്ങളെ തെ രഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനുള്ള പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഏപ്രിൽ 19-ന് ആരംഭിക്കും. അന്ന് തന്നെയാണ് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] 39 ലോകസഭാ മണ്ഡലങ്ങയിൽ പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/lok-sabha-elections-2024-tamil-nadu-to-go-to-polls-in-single-phase-on-april-19-101710592014118.html|title=Lok Sabha Elections 2024: Tamil Nadu to go to polls in single phase on April 19|access-date=2024-03-18|date=2024-03-16|website=Hindustan Times|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/india-news/tn-lok-sabha-elections-2024-latest-news-102-constituencies-across-21-states-to-vote-on-tomorrow-sc3rin|title=സമ്പൂർണം തമിഴ്നാട്, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ആവേശത്തിൽ രാജ്യം, ഇന്ന് നിശ്ശബ്ദ പ്രചാരണം; 102 മണ്ഡലങ്ങളിൽ വോട്ടെടുപ്പ് നാളെ|access-date=2024-04-18|last=anver|language=ml}}</ref> 6.23 കോടി വോട്ടർമാരാണ് തമിഴ്നാട്ടിൽ ജനവിധി നിർണയിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.twentyfournews.com/2024/04/18/loksabha-poll-2024-tamilnadu-major-parties-dmk-bjp-aiadmk.html|title=ദ്രാവിഡ കോട്ട ഭേദിക്കാനാകുമോ ബിജെപിക്ക്?; 2019 ആവർത്തിക്കാൻ ഡിഎംകെ; നാളെ 39 മണ്ഡലങ്ങളിൽ തമിഴ്നാട് വിധിയെഴുതും|access-date=2024-04-18|last=Desk|first=24 Web|date=2024-04-18|language=ml}}</ref> 2024 ജൂൺ 4-ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പ്രഖ്യാപിക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2022/apr/04/2024-lok-sabha-polls-dmk-chief-mk-stalin-may-be-in-prime-position-to-unite-anti-bjp-forces-2437600.html|title=2024 Lok Sabha polls: DMK chief MK Stalin may be in prime position to unite anti-BJP forces|date=4 April 2022|website=The New Indian Express}}</ref>
== പശ്ചാത്തലം ==
2023 ജൂലൈ 18ന് രൂപീകരിച്ച [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ഡവലപ്പ്മെൻ്റൽ ഇൻക്ലൂസീവ് അലയൻസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ഡവലപ്പ്മെൻ്റൽ ഇൻക്ലൂസീവ് അലയൻസിന്റെ]] ഭാഗമാണ് [[ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം|ഡിഎംകെ]]. 2023 സെപ്റ്റംബർ 25 ന് [[ഓൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം|എഐഎഡിഎംകെ]] പാർട്ടി [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി പുതിയ സഖ്യമായ എഐഎഡിഎംകെയെ+ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/india/aiadmk-severs-ties-with-bjp-led-national-democratic-alliance-to-lead-separate-front-for-2024-lok-sabha-polls/cid/1968896|title=AIADMK severs ties with BJP-led NDA alliance, to lead separate front for 2024 Lok Sabha polls|access-date=2023-09-25|website=www.telegraphindia.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/aiadmk-severs-ties-with-bjp-led-nda-to-form-front-to-fight-2024-ls-polls-2700089|title=AIADMK severs ties with BJP-led NDA; to form front to fight 2024 LS polls|access-date=2023-09-25|last=PTI|website=Deccan Herald|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/aiadmk-snaps-ties-with-bjp-led-nda-alliance-ahead-of-2024-lok-sabha-polls-8955585/|title=AIADMK snaps ties with BJP-led NDA alliance ahead of 2024 Lok Sabha polls|access-date=2023-09-25|date=2023-09-25|website=The Indian Express|language=en}}</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയപ്പട്ടിക ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;margin:auto;font-size:90%;"
! rowspan="2" |വോട്ടെടുപ്പ് പരിപാടി
!ഘട്ടം
|-
| bgcolor="#FFFACD" |ഒന്ന്
|-
!വിജ്ഞാപന തീയതി
|മാർച്ച് 20
|-
!നാമനിർദേശ പത്രിക സമർപ്പിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി
|മാർച്ച് 27
|-
!നാമനിർദേശ പത്രികയുടെ സൂക്ഷ്മപരിശോധന
|മാർച്ച് 28
|-
!നാമനിർദേശ പത്രിക പിൻവലിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി
|മാർച്ച് 30
|-
!വോട്ടെടുപ്പ് തീയതി
|'''ഏപ്രിൽ 19'''
|-
!വോട്ടെണ്ണൽ തീയതി
|'''4 ജൂൺ 2024'''
|-
!'''''മണ്ഡലങ്ങളുടെ എണ്ണം'''''
|39
|}
== പാർട്ടികളും സഖ്യങ്ങളും ==
=== {{Legend inline|{{party color|Indian National Developmental Inclusive Alliance}}|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ഡവലപ്പ്മെൻ്റൽ ഇൻക്ലൂസീവ് അലയൻസ്]]}} ===
[[പ്രമാണം:2024_Tamil_Nadu_Lok_Sabha_election_INDIA_Alliance_Seat_Share_map.svg|265x265ബിന്ദു]]
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! colspan="2" |പാർട്ടി
!പതാക
!ചിഹ്നം
!നേതാവ്
! colspan="2" |മത്സരിക്കുന്ന സീറ്റുകൾ
|-
|{{Party color cell|Dravida Munnetra Kazhagam}}
|[[ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം]]
|[[പ്രമാണം:Flag_DMK.svg|50x50ബിന്ദു]]
| rowspan="2" |[[പ്രമാണം:Indian_election_symbol_rising_sun.svg|50x50ബിന്ദു]]
|[[എം.കെ. സ്റ്റാലിൻ|എം. കെ. സ്റ്റാലിൻ]]
|21
| rowspan="2" |22
|-
|{{Party color cell|Kongunadu Makkal Desia Katchi}}
|കൊങ്കുനാട് മക്കൾ ദേശിയ കച്ചി
|[[പ്രമാണം:Kmdkflag.gif|50x50ബിന്ദു]]
|ഇ. ആർ. ഈശ്വരൻ
|1
|-
|{{Party color cell|Indian National Congress}}
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[പ്രമാണം:Indian_National_Congress_Flag.svg|50x50ബിന്ദു]]
|[[പ്രമാണം:Hand_INC.svg|50x50ബിന്ദു]]
|കെ. സെൽവപെരുന്തഗായ്
| colspan="2" |9
|-
|{{Party color cell|Communist Party of India}}
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
|[[പ്രമാണം:CPI-banner.svg|50x50ബിന്ദു]]
|[[പ്രമാണം:CPI_symbol.svg|50x50ബിന്ദു]]
|ആർ. മുത്തരസൻ
| colspan="2" |2
|-
|{{Party color cell|Communist Party of India (Marxist)}}
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|[[പ്രമാണം:CPI-M-flag.svg|50x50ബിന്ദു]]
|[[പ്രമാണം:CPI(M)_election_symbol_-_Hammer_Sickle_and_Star.svg|50x50ബിന്ദു]]
|കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ
| colspan="2" |2
|-
|{{Party color cell|Viduthalai Chiruthaigal Katchi}}
|വിദുതലൈ ചിരുതൈകൽ കച്ചി
|[[പ്രമാണം:Viduthalai_Chiruthaigal_Katchi_banner.png|50x50ബിന്ദു]]
|[[പ്രമാണം:Pot_Symbol.png|50x50ബിന്ദു]]
|[[തൊൽ. തിരുമാവളവൻ]]
| colspan="2" |2
|-
|{{Party color cell|Indian Union Muslim League}}
|[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]]
|[[പ്രമാണം:Flag_of_the_Indian_Union_Muslim_League.svg|50x50ബിന്ദു]]
|[[പ്രമാണം:Indian_Election_Symbol_Lader.svg|59x59ബിന്ദു]]
|കെ. എം. ഖാദർ മൊഹീദീൻ
| colspan="2" |1
|-
|{{Party color cell|Marumalarchi Dravida Munnetra Kazhagam}}
|[[മരുമലർച്ചി ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം]]
|[[പ്രമാണം:MDMK.svg|50x50ബിന്ദു]]
|[[പ്രമാണം:Indian_Election_Symbol_Matchbox.png|50x50ബിന്ദു]]
|[[വൈക്കോ]]
| colspan="2" |1
|-
|}
=== {{Legend inline|{{party color|All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam}}|[[എഐഎഡിഎംകെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യം]]}} ===
[[പ്രമാണം:2024_Tamil_Nadu_Lok_Sabha_election_AIADMK+_Seat_Share.jpg|265x265ബിന്ദു]]
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! colspan="2" |പാർട്ടി
!പതാക
!ചിഹ്നം
!നേതാവ്
! colspan="2" |മത്സരിക്കുന്ന സീറ്റുകൾ
|-
|{{Party color cell|All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam}}
|[[ഓൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം]]
|
| rowspan="3" |[[പ്രമാണം:Indian_election_symbol_two_leaves.svg|50x50ബിന്ദു]]
|[[എടപ്പാടി കെ. പളനിസാമി|ഇടപാടി കെ. പളനിസ്വാമി]]
|32
| rowspan="3" |34
|-
|{{Party color cell|Puthiya Tamilagam}}
|പുതിയ തമിഴകം
|[[പ്രമാണം:Puthiya_Tamilagam_Party_Flag.jpg|50x50ബിന്ദു]]
|കെ. കൃഷ്ണസ്വാമി
|1
|-
|{{Party color cell|Social Democratic Party of India}}
|[[സോഷ്യൽ ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
|[[പ്രമാണം:SDPI_Flag.jpg|50x50ബിന്ദു]]
|വി. എം. എസ്. മുഹമ്മദ് മുബാറക്
|1
|-
|{{Party color cell|Desiya Murpokku Dravida Kazhagam}}
|[[ദേശീയ മുർപോക്ക് ദ്രാവിഡ കഴകം]]
|
|[[പ്രമാണം:Indian_Election_Symbol_Nagara.svg|50x50ബിന്ദു]]
|പ്രേമല്ലത വിജയകാന്ത്
| colspan="2" |5
|-
|}
=== {{Legend inline|{{party color|National Democratic Alliance}}|[[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം]]}} ===
[[പ്രമാണം:2024_NDA_Alliance_Lok_Sabha_Seat_Sharing_Tamil_Nadu.svg|265x265ബിന്ദു]]
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! colspan="2" |പാർട്ടി
!പതാക
!ചിഹ്നം
!നേതാവ്
! colspan="2" |മത്സരിക്കുന്ന സീറ്റുകൾ
|-
|{{Party color cell|Bharatiya Janata Party}}
|[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]]
|
| rowspan="5" |[[പ്രമാണം:Lotus_flower_symbol.svg|50x50ബിന്ദു]]
|കെ. അണ്ണാമലൈ
|19
| rowspan="5" |23
|-
|{{Party color cell|Indhiya Jananayaga Katchi}}
|ഇന്ത്യാ ജനനായഗ കച്ചി
|[[പ്രമാണം:IJK_Party_Flag.jpg|50x50ബിന്ദു]]
|ടി. ആർ. പരിവേന്ദർ
|1
|-
|{{Party color cell|Other}}
|ഇന്ത്യാ മക്കൾ കൽവി മുന്നേറ്റ കഴകം
|[[പ്രമാണം:No_image_available.svg|50x50ബിന്ദു]]
|ടി. ദേവനാഥൻ യാദവ്
|1
|-
|{{Party color cell|Puthiya Needhi Katchi}}
|പുതിയ നീതി പാർട്ടി
|[[പ്രമാണം:Puthiya_Needhi_Katchi_Flag.jpg|50x50ബിന്ദു]]
|എ. സി. ഷൺമുഖം
|1
|-
|{{Party color cell|Tamizhaga Makkal Munnetra Kazhagam}}
|തമിഴഗ മക്കൾ മുന്നേറ്റ കഴകം
|[[പ്രമാണം:LOGO_JP.jpg|50x50ബിന്ദു]]
|ബി. ജോൺ പാണ്ഡ്യൻ
|1
|-
|{{Party color cell|Pattali Makkal Katchi}}
|[[പാട്ടാളി മക്കൾ കക്ഷി]]
|
|[[പ്രമാണം:Indian_Election_Symbol_Mango_SVG.svg|50x50ബിന്ദു]]
|[[അൻപുമണി രാമദാസ്|അൻബുമണി രാമദോസ്]]
| colspan="2" |10
|-
|{{Party color cell|Tamil Maanila Congress (Moopanar)}}
|[[തമിഴ് മാനില കോൺഗ്രസ്]]
|
|[[പ്രമാണം:Indian_Election_Symbol_Cycle.png|50x50ബിന്ദു]]
|[[ജി.കെ. വാസൻ|ജി. കെ. വാസൻ]]
| colspan="2" |3
|-
|{{Party color cell|Amma Makkal Munnettra Kazagam}}
|[[അമ്മ മക്കൾ മുന്നേറ്റ കഴകം]]
|
|[[പ്രമാണം:Indian_Election_Symbol_Pressure_Cooker.png|50x50ബിന്ദു]]
|[[ടി. ടി. വി. ദിനകരൻ]]
| colspan="2" |2
|-
|{{Party color cell|Independent}}
|[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി|സ്വതന്ത്ര]]
|[[പ്രമാണം:No_image_available.svg|50x50ബിന്ദു]]
|
|[[ഒ. പനീർശെൽവം]]
| colspan="2" |1
|-
|}
=== മറ്റുള്ളവർ ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! colspan="2" |പാർട്ടി
!പതാക
!ചിഹ്നം
!നേതാവ്
!മത്സരിക്കുന്ന സീറ്റുകൾ
|-
|{{Party color cell|Naam Tamilar Katchi}}
|[[നാം തമിഴർ കച്ചി]]
|
|
|[[സീമാൻ]]
|39
|-
|{{Party color cell|Bahujan Samaj Party}}
|[[ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടി]]
|[[പ്രമാണം:Elephant_Bahujan_Samaj_Party.svg|50x50ബിന്ദു]]
|[[പ്രമാണം:Indian_Election_Symbol_Elephant.png|50x50ബിന്ദു]]
|കെ. ആംസ്ട്രോങ്
|39
|-
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
{{Tamil Nadu elections}}
{{Indian general election, 2024}}
[[വർഗ്ഗം:CS1 തമിഴ്-language sources (ta)]]
m20l9vnrv4mo29914u24uh3g8st3fsq
ആര്യ അംബേക്കർ
0
619484
4631076
4547431
2026-06-18T12:19:54Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631076
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Aarya Ambekar
| image = AaryaAmbekar.JPG
| alt =
| caption =
| birth_name =
| birth_date =
| birth_place = [[Nagpur]], [[Maharashtra]], [[India]]
| other_names =
| nationality = [[Indian people|Indian]]
| occupation = {{hlist|Singer|actress}}
| years_active = 2008–present
| website =
| known_for = {{plainlist|
*''[[Sa Re Ga Ma Pa Marathi L'il Champs]]''
*''[[Ti Saddhya Kay Karte]]''
}}
| spouse =
| module = {{infobox musical artist
| embed = yes
| instrument = Vocal
| label = Universal Music India
| genre = [[Indian classical music]]
}}
}}
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പൂനെയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു [[മറാത്തി]] പിന്നണി ഗായികയും അഭിനേതാവുമാണ് '''ആര്യ അംബേകർ'''. മറാത്തിയിലും ഹിന്ദിയിലും സിനിമകൾക്കും ആൽബങ്ങൾക്കും വേണ്ടി നിരവധി ഗാനങ്ങൾ അവർ റെക്കോർഡ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. യു.എ.ഇ, യു.എസ്.എ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള വിവിധ പ്രശസ്തമായ സംഗീതകച്ചേരികളും അവർ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അംഗീകാരങ്ങൾ ആര്യ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Filmfare 2022">{{cite web|title=Winners of Filmfare Awards Marathi 2022|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-marathi-2022/winners}}</ref>
2008 ജൂലൈ മുതൽ 2009 ഫെബ്രുവരി വരെ സീ മറാഠി ചാനലിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത Sa Re Ga Ma Pa Marathi L'il Champs <ref name="ZEE News - Acting debut and background">{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/music/Aarya-Ambekar-to-make-her-debut-in-acting/articleshow/48422755.cms |title=Aarya Ambekar to make her debut in acting |website=[[The Times of India]] |date=10 August 2015 |access-date=8 May 2018}}</ref> ൻ്റെ ആദ്യ സീസണിൽ അവർ പങ്കെടുക്കുകയും ഫൈനലിൽ എത്തുകയും ചെയ്തു.
2017 ജനുവരിയിൽ തി സദ്ദ്യാ കേ കാർത്തേ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ആര്യ അഭിനയരംഗത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. <ref name="ZEE News - Acting debut and background" /><ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/4th-jio-filmfare-awards-marathi-2018-aarya-ambekar-roots-for-herself-at-the-do/articleshow/65983344.cms |title=4th Jio Filmfare Awards Marathi 2018: Aarya Ambekar roots for herself at the do |date=27 September 2018 |work=[[The Times of India]]}}</ref>
==സ്വകാര്യ ജീവിതം==
സമീർ അംബേക്കറിൻ്റെയും ശ്രുതി അംബേക്കറിൻ്റെയും മകളാണ് ആര്യ. ശ്രുതി അംബേക്കർ ജയ്പൂർ ഘരാനയിലെ ക്ലാസിക്കൽ വോക്കലിസ്റ്റാണ് , സമീർ തൊഴിൽപരമായി ഡോക്ടറാണ്. ആര്യ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയിട്ടുണ്ട്. പ്രശസ്തമായ ഫെർഗൂസൻ കോളേജിലാണ് അവൾ ബിരുദത്തിന് പഠിച്ചത് . അവൾ മാസ്റ്റർ ഓഫ് ആർട്സ്, എംഎ, സംഗീതത്തിൽ ബിരുദം നേടിയിട്ടുണ്ട്. എംഎ പരീക്ഷയ്ക്ക് സർവകലാശാലയിൽ ഒന്നാം റാങ്ക് നേടി സ്വർണമെഡൽ കരസ്ഥമാക്കി. അവൾ സൗണ്ട് എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കോഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കി.<ref>{{cite web |url=https://kalabrand.com/pages/aarya-ambekar |title=Aarya Ambekar Bio |access-date=14 July 2021}}</ref>
==പശ്ചാത്തലം==
ക്ലാസിക്കൽ വോക്കലിസ്റ്റായ ആര്യയുടെ മുത്തശ്ശിയാണ് ആര്യയ്ക്ക് രണ്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ആര്യയിലെ കഴിവ് തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. അഞ്ചര വയസ്സിൽ ഗുരുവും അമ്മയുമായ ശ്രുതി അംബേക്കറിൽ നിന്നാണ് ആര്യ തൻ്റെ ഔപചാരിക സംഗീത പരിശീലനം ആരംഭിച്ചത്. ആറാം വയസ്സിൽ ഒന്നാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് ആര്യ ആദ്യമായി സംഗീതം അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref name="lokmat times article">{{Cite web |url=http://epaper.lokmat.com/lokmattimes/newsview.aspx?eddate=04/09/2013&pageno=2&edition=113&prntid=&bxid=undefined&pgno=2 |title="Spotting Talent" – Article on Aarya in Lokmat Times paper |access-date=2024-06-17 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304220210/http://epaper.lokmat.com/lokmattimes/newsview.aspx?eddate=04/09/2013&pageno=2&edition=113&prntid=&bxid=undefined&pgno=2 |url-status=dead }}</ref>
അവൾ 2008-ൽ റിയാലിറ്റി ടിവി സംഗീത മത്സരമായ Sa Re Ga Ma Pa Marathi L'il Champs-ൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും തുടർന്ന് ഫൈനലിസ്റ്റായി മാറുകയും ചെയ്തു.
==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
* [https://www.facebook.com/Aaryaambekarofficialpage Aarya's Official Facebook Page]
* [https://www.youtube.com/channel/UCOgBAzMJE2zBPs-rKKxixcw Aarya's Official Youtube Channel]
* [http://www.saregama.com/portal/pages/artist?mode=get_details_by_name&artistName=AARYA%20AMBEKAR Aarya's profile on SAREGAMA site]
* {{IMDb name|4728596}}
==അവലംബം==
pcp47ebueyj4s8vqash8l3hjjv667bn
സ്റ്റാൻലി ജോർജ്
0
656048
4631262
4614381
2026-06-19T03:37:22Z
CommonsDelinker
756
"Stanley_George.png" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Ziv|Ziv]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: cropped from deleted [[:c::File:Stanley George.jpg|]], which was claimed to be "Sent to m
4631262
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = സ്റ്റാൻലി ജോർജ്
| image =
| caption = സ്റ്റാൻലി ജോർജ്
| birth_date = {{Birth date and age|1963|01|30}}
| birth_place = [[കുമ്പനാട്]], [[കേരളം]]
| nationality =
| alma_mater = [[:en:Mar Thoma College|മാർത്തോമാ കോളേജ്]], [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവകലാശാല]]
| citizenship = [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]]
| occupation = രാഷ്ട്രീയ ഉപദേശകൻ
| known_for = ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ക്യാംപെയ്നിലെ ഉപദേശകനായി
}}
'''സ്റ്റാൻലി ജോർജ്''' '''([[:en:Stanley George|Stanley George]])''' ഒരു ഇന്ത്യൻ-അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയ ഉപദേശകനുമാണ്. കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്റ്റാൻലി യു.എസ്. റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റായ [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ് |ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ]] തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ക്യാംപെയിനുകളിൽ അദ്ദേഹം ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-native-stanley-jose-member-of-donald-trump-election-campaign-team-d6c2c246|title=Meet Stanley Jose: A KSU leader from Kerala who is part of Trump's campaign team|access-date=2025-06-07|language=en}}</ref><ref name="manorama1" /><ref>{{cite web
|title=സ്റ്റാൻലി ജോർജ് റിഷ്ബ്ലിൻ അഡ്വൻസി ബോർഡിലേക്ക്
|url=https://www.manoramaonline.com/global/global-malayali/2021/07/13/stanly-george-appointed-to-advanced-board.html
|website=മനോരമ ഓൺലൈൻ
|publisher=മലയാള മനോരമ
|author=പി പി ചെറിയാൻ
|date=2021-07-13
|access-date=2025-06-06
|language=ml
}}</ref><ref>{{cite news |author=മനോരമ ലേഖകൻ |date=2020-10-27 |title=ട്രംപിനെ ജയിപ്പിക്കാൻ കുമ്പനാടുകാരനും |url=https://www.manoramaonline.com/news.html |url-status=dead |access-date=2025-06-06 |work=മനോരമ ഓൺലൈൻ |language=ml |archive-date=2025-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250601020250/https://www.manoramaonline.com/news.html }}</ref>
==പ്രാരംഭജീവിതം==
സ്റ്റാൻലി ജോർജ് കുമ്പനാടിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ക്രിസ്ത്യാനി കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://onlinegoodnews.com/us_news_desk_july_1_2024|title=ബിരുദം പൂർത്തീകരിക്കുന്ന വിദേശ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഗ്രീൻ കാർഡ് നൽകുമെന്ന് ട്രംപ്; പ്രഖ്യാപനത്തിനു പിന്നിൽ സ്റ്റാൻലി ജോർജ്|access-date=2025-06-07|last=GoodNews|first=Online|date=2024-07-01|language=en}}</ref> പിന്നീട് അദ്ദേഹം അമേരിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി. അവിടെ അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവനായി. ഇന്ത്യൻ വംശജരുടെ ഇടയിൽ പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയാണ് അദ്ദേഹം.<ref>{{cite web |title=Stanley George Speech |url=https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=ZCUCQbiGKtU |website=YouTube |access-date=7 June 2025}}</ref><ref name="manorama1">{{cite web |title=Malayali behind Trump’s popular announcement |url=https://www.manoramaonline.com/global-malayali/us/2024/06/29/malayali-behind-trumps-popular-announcement.html |website=മനോരമ ഓൺലൈൻ |access-date=6 June 2025}}</ref>
==രാഷ്ട്രീയജീവിതം==
സ്റ്റാൻലി ജോർജ് [[Republican Party (United States)|യു.എസ്. റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയിൽ]] ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ട്രംപിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ക്യാമ്പെയിനിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്ക് വഹിച്ചു. ഇന്ത്യൻ-അമേരിക്കൻ സമൂഹത്തിൽ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്ക് പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയമായ പങ്ക് വഹിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/nri/stanley-george-1.5823593|title=യു.എസ്. റിപ്പബ്ലിക്കൻ അഡൈ്വസറി ബോർഡിലേക്ക് സ്റ്റാൻലി ജോർജ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു|access-date=2025-06-07|date=2021-07-12|language=en|archive-date=2025-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20250621172939/https://www.mathrubhumi.com/news/nri/stanley-george-1.5823593|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news
|last=ചെറിയാൻ
|first=പി പി
|title=യുഎസ് റിപബ്ലിക്കൻ അഡ്വൻസറി ബോർഡിലേക്ക് സ്റ്റാൻലി ജോർജ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു
|url=https://globalindiannews.in/america/2021/07/12/stanley-george-appointed-to-us-republican-advisory-board/
|work=Global Indian News
|date=2021-07-12
|access-date=2025-06-06
|language=ml
}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
അമേരിക്കൻ സർവകലാശാലകളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വിദേശ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഗ്രീൻ കാർഡ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന ട്രംപിന്റെ നിലപാട് അദ്ദേഹം രൂപപ്പെടുത്തിയതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name="oneindia">{{cite web |title=Exclusive: If Trump wins, it will benefit Indians – Stanley George |url=https://www.oneindia.com/international/exclusive-if-trump-wins-it-will-benefit-indians-stanley-george-3879233.html |website=OneIndia |access-date=6 June 2025}}</ref><ref name="mathrubhumi">{{cite web |title=Malayali in Trump’s campaign team |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayali-in-trumps-campaign-team-1.10076704 |website=Mathrubhumi |access-date=6 June 2025}}</ref>
അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ ക്രിസ്ത്യൻ സംഘടനയായ FIACONAയുടെ അഡ്വക്കസി ഡയറക്ടറായാണ് അദ്ദേഹം നിലവിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ മതസ്വാതന്ത്ര്യ പ്രശ്നങ്ങളും ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളും സംബന്ധിച്ച് യുഎസ് നയരൂപകരെ സമീപിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://onlinegoodnews.com/us_news_april_11_2025|title=സ്റ്റാൻലി ജോർജ് FIACONA അഡ്വക്കസി ഡയറക്ടറായി നിയമിതനായി|access-date=2025-06-07|last=GoodNews|first=Online|date=2025-04-11|language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Stanley George appointed as FIACONA Advocacy Director |website=Christian Live |url=https://christianlive.in/stanley-george-appointed-as-fiacona-advocacy-director/}}</ref>
സ്റ്റാൻലി ജോർജിന്റെ അഭിമുഖങ്ങളും പ്രബന്ധങ്ങളും മലയാളം, തമിഴ്, ബംഗാളി, ഗുജറാത്തി ഭാഷകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |title=Stanley George – OneIndia Tamil Interview |url=https://tamil.oneindia.com/news/washington/oneindia-exclusive-if-trump-wins-it-will-benefit-indians-says-stanley-george-indian-born-member-in-621899.html |website=OneIndia Tamil |access-date=6 June 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Stanley George – OneIndia Bengali Interview |url=https://bengali.oneindia.com/amphtml/news/international/stanly-george-claimed-is-donald-trump-win-indians-will-be-gainers-242321.html |website=OneIndia Bengali |access-date=6 June 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Stanley George – OneIndia Gujarati Interview |url=https://gujarati.oneindia.com/news/world/exclusive-if-trump-wins-in-us-precident-election-2024-indians-will-benefit-said-stanley-george-135455.html |website=OneIndia Gujarati |access-date=6 June 2025}}</ref>
2023-ൽ കെനിയൻ പെന്തക്കോസ്ത് സഭകളുടെ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ മുഖ്യാതിഥിയായി അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web |title=Stanley George keynote speaker at Kenyan Pentecostal Churches’ annual convention |url=https://www.manoramaonline.com/global-malayali/us/2023/11/02/stanley-george-the-keynote-speaker-at-three-day-annual-convention.html |website=മനോരമ ഓൺലൈൻ |access-date=6 June 2025}}</ref>
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
2025-ൽ ഗ്ലോബൽ ഇന്ത്യൻ അവാർഡ് ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://christianlive.in/stanley-george-receives-global-indian-political-excellence-award/|title=സ്റ്റാൻലി ജോർജിന് ഗ്ലോബൽ ഇന്ത്യൻ പൊളിറ്റിക്കൽ എക്സലൻസ്’ പുരസ്കാരം|access-date=2025-06-07}}</ref> അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിന്റെയും ഉന്നതിയ്ക്കായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ച സംഭാവനകൾ കണക്കിലെടുത്താണ് അവാർഡ് നൽകിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/pravasi/nri/stanley-george-wins-global-indian-excellence-award-1.10635720|title=സ്റ്റാൻലി ജോർജിന് ഗ്ലോബൽ ഇന്ത്യൻ പുരസ്കാരം|access-date=2025-06-07|date=2025-06-03|language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Stanley George wins Global Indian Award |url=https://keralaexpress.com/news/stanley_george_wins_global_indian_award |website=Kerala Express |access-date=6 June 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Stanley George honored |url=https://www.emalayalee.com/news/343140 |website=EMalayalee |access-date=6 June 2025}}</ref>
==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
* [https://m.youtube.com/watch?v=NOxR8x7OxOY Christian Live ലെ അഭിമുഖം]
* [https://m.youtube.com/watch?v=ZCUCQbiGKtU അസാദി മലയാളം - ഗൗരവ പ്രസംഗം]
==കാണുക==
* [[Donald Trump|ഡോണൾഡ് ട്രംപ്]]
* [[Republican Party (United States)|റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടി]]
==റഫറൻസുകൾ==
{{reflist|22em}}
68uy4rngymk8fgnlqhu5y3a0pnj49s2
ഡോക്സിംഗ്
0
656899
4631090
4631042
2026-06-18T13:45:48Z
Malikaveedu
16584
4631090
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Doxing}}[[File:Fictional example of a doxing post on social media.png|thumb|സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ ഒരു ഡോക്സിംഗ് പോസ്റ്റിന്റെ സാങ്കൽപ്പിക ഉദാഹരണം. ഇതിൽ, ഇരയുടെ വ്യക്തിഗത പേരും വിലാസവും കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.]]ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സ്ഥാപനത്തെക്കുറിച്ചോ വ്യക്തിപരമായി അവരെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നതായ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി അവരുടെ സമ്മതമില്ലാതെ അവരെ ഉപദ്രവിക്കക അല്ലെങ്കിൽ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ പരസ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പ്രവൃത്തിയാണ് '''ഡോക്സിംഗ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite news|last=S-W|first=C. |date=10 March 2014 |title=What doxxing is, and why it matters|url=https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2014/03/economist-explains-9|newspaper=[[The Economist]] |access-date=5 January 2016}}
* {{cite web | last=Schneier | first=Bruce | title=The Security of Our Election Systems | url=https://www.schneier.com/blog/archives/2016/07/the_security_of_11.html |work=Schneier on Security | date=29 July 2016 | access-date=6 August 2016}}
* {{cite magazine |first1=James |last1=Wray |first2=Ulf |last2=Stabe |url=http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |title=The FBI's warning about doxing was too little too late |magazine=The Tech Herald |date=19 December 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121031002418/http://www.thetechherald.com/articles/The-FBIs-warning-about-doxing-was-too-little-too-late |archive-date=31 October 2012 |url-status=dead }}
* {{cite news|last=Zurcher|first=Anthony |date=7 March 2014 |title=Duke freshman reveals porn identity|url=https://www.bbc.co.uk/news/blogs-echochambers-26477417|work=[[BBC News]]|access-date=9 April 2014}}
* {{Cite news |url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/aug/16/anti-fascist-protesters-antifa-police-doxing-twitter-mugshots |title=Anti-fascists say police post mugshots on Twitter to 'intimidate and silence' |last=Levin |first=Sam |date=16 August 2018 |work=[[The Guardian]] |access-date=16 August 2018}}</ref><ref name="goodrich">{{cite news|title=What is Doxing?|work=Tech News Daily |first=Ryan |last=Goodrich|url=http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|date=2 April 2013|access-date=24 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20141029095609/http://www.technewsdaily.com/17590-what-is-doxing.html|archive-date=29 October 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Chen |first1=Mengtong |last2=Cheung |first2=Anne |last3=Chan |first3=Ko |date=2019-01-14 |title=Doxing: What Adolescents Look for and Their Intentions |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |language=en |volume=16 |issue=2 |pages=218 |doi=10.3390/ijerph16020218 |issn=1660-4601 |pmc=6352099 |pmid=30646551|doi-access=free }}</ref> പൊതു ഡാറ്റാബേസുകളിൽ നിന്നോ സോഷ്യൽ മീഡിയ വെബ്സൈറ്റുകളിൽ നിന്നോ (ഫേസ്ബുക്ക് പോലുള്ളവ) ശേഖരിച്ച ഇത്തരം വിവരങ്ങളുടെ സംയോജനത്തെയും, ക്രിമിനൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വഞ്ചനാപരമായ മാർഗങ്ങളിലൂടെ ([[ഹാക്കിംഗ്]], [[സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)|സോഷ്യൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] പോലുള്ളവ) മുമ്പ് ശേഖരിച്ച സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തെയും സൂചിപ്പിക്കാൻ ചരിത്രപരമായി ഈ പദം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ഇത്തരം വസ്തുതകളുടെ സമാഹരണവും സേവനങ്ങളും പൊതുവെ നിയമപരമാണ്. എന്നിരുന്നാൽക്കൂടി പിന്തുടർന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടിക്കൽ, ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ നിയമങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിരിക്കാം.<ref>{{Cite web |last=Lever |first=Rob |date=16 December 2021 |title=What is Doxxing? |url=https://www.usnews.com/360-reviews/privacy/what-is-doxxing |website=www.usnews.com}}</ref> ഓൺലൈൻ വഴിയുള്ള അപമാനിക്കൽ, പിടിച്ചുപറി, നിയമപാലകർക്കുളള ജാഗ്രതാ സഹായം തുടങ്ങിയവ ഡോക്സിംഗ് നടത്താനുള്ള കാരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news|last=Bright |first=Peter |url=https://arstechnica.com/tech-policy/news/2012/03/doxed-how-sabu-was-outed-by-former-anons-long-before-his-arrest.ars |title=Doxed: how Sabu was outed by former Anons long before his arrest |publisher=Ars Technica |date=7 March 2012 |access-date=23 October 2012}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |title=Did LulzSec Trick Police Into Arresting the Wrong Guy? – Technology |last=Clark Estes |first=Adam |publisher=The Atlantic Wire |date=28 July 2011 |access-date=23 October 2012 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193458/http://www.theatlanticwire.com/technology/2011/07/did-lulzsec-trick-police-arresting-wrong-guy/40522/ |url-status=dead }}</ref>
== ചരിത്രം ==
വ്യക്തികളെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റ് പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ, പത്രങ്ങളും ലഘുലേഖകളും പോലുള്ള ഭൗതിക മാധ്യമങ്ങൾ വഴി, ഒരുതരം ജാഗ്രതാ നടപടിയായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന രീതി നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, [[Stamp Act 1765|1765-ലെ സ്റ്റാമ്പ് ആക്ടിനോടുള്ള]] പ്രതികരണമായി അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ പതിമൂന്ന് കോളനികളിൽ, [[Sons of Liberty|സൺസ് ഓഫ് ലിബർട്ടി]] പോലുള്ള വിപ്ലവ പാർട്ടികൾ നികുതി പിരിവുകാരെയും ബ്രിട്ടീഷ് സാധനങ്ങളുടെ ബഹിഷ്കരണം പാലിക്കാത്തവരെയും ലഘുലേഖകളിലും പത്ര ലേഖനങ്ങളിലും പേരുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഉപദ്രവിച്ചു.<ref>{{cite book |title=American History: From Pre-Columbian to the New Millennium |url=https://www.ushistory.org/us/9b.asp |location=Independence Hall Association}}</ref><ref>{{cite web |url=https://research.colonialwilliamsburg.org/foundation/journal/winter12/liberty.cfm |title=Terms of Estrangement: Who Were the Sons of Liberty? |last=Carp |first=Benjamin L. |date=2012 |website=Colonial Williamsburg |publisher=The Colonial Williamsburg Foundation |access-date=July 10, 2023}}</ref>
1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഹാക്കർ കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്ക് പുറത്ത് യൂസ്നെറ്റിലെ ഇന്റർനെറ്റ് ചർച്ചാ വേദികളിലാണ് നടന്നത്. പിന്നീട് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന നവ-നാസികളുടെയും <ref name="Tiffany-2022">{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-05-01 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> വംശീയവാദികളുടെയും പട്ടിക പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന വക്രഗതിക്കാർ വരെ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |last=Perry |first=David M. |date=2017-08-17 |title=Why It's Important to Name the Nazis |url=https://psmag.com/social-justice/naming-and-shaming-american-nazis/ |access-date=2025-01-05 |website=Pacific Standard |language=en-US}}</ref> 1990-കളുടെ അവസാനത്തിൽ, ന്യൂറംബർഗ് ഫയൽസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു വെബ്സൈറ്റ് ആരംഭിച്ചു. ഗർഭഛിദ്ര ദാതാക്കളുടെ വീട്ടുവിലാസങ്ങളും വെബ്സൈറ്റ് സന്ദർശകർ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ആളുകളെ പിന്തുടർന്ന് കൊല്ലണമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന സംസാരവും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="Tiffany-2022" />
2012-ൽ, അന്നത്തെ അമേരിക്കൻ ബ്ലോഗ് [[Gawker|ഗോക്കറിന്റെ]] റിപ്പോർട്ടറായ [[Adrian Chen|അഡ്രിയാൻ ചെൻ]] അമേരിക്കൻ പ്രൊപ്രൈറ്ററി സോഷ്യൽ ന്യൂസ് അഗ്രഗേഷൻ ആയ റെഡ്ഡിറ്റിന്റെ ഇരയായ വയലന്റക്രെസിനെ മൈക്കൽ ബ്രൂട്ട്ഷ് എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, റെഡ്ഡിറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ ചെൻ ബ്രൂട്ട്ഷിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുകയും ഗോക്കറിനെതിരെ "യുദ്ധം" പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 2010-കളുടെ മധ്യത്തിൽ, [[Gamergate|ഗെയിമർഗേറ്റ്]] പീഡന പ്രചാരണത്തിന്റെ സംഭവത്തോടുകൂടി ഈ പദം വ്യാപകമായി പൊതുജന ഉപയോഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. ഗെയിമർഗേറ്റിലെ പങ്കാളികൾ അവരുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സെൻസിറ്റീവ് വിവരങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലും ചിലപ്പോൾ സംശയാസ്പദമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് ശാരീരിക ഉപദ്രവം വരുത്തുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയും പ്രശസ്തരായി. സെന്റർ ഫോർ ഡെമോക്രസി ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിലെ റിസർച്ച് ഫെലോ ആയ കരോലിൻ സിൻഡേഴ്സ് "ധാരാളം ആളുകൾക്ക്, നിലവിലുള്ള അഭിപ്രായഗതി വളർത്തുന്നതിന് ഡോക്സിംഗ് എന്താണെന്നതിന്റെ ആമുഖമായിരുന്നു ഗെയിമർഗേറ്റ്" എന്ന് പറയുകയുണ്ടായി.<ref name="Tiffany-2022" />
2014 മുതൽ 2020 വരെ, [[അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക|അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, "വലിയ അനുയായിയുള്ള വ്യാജനാമമുള്ള ഒരു വ്യക്തിയുടെ മുഖംമൂടി അനാവരണം ചെയ്യുന്നത് അവരുടെ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള അനാവശ്യവും അപകടകരവുമായ കടന്നുകയറ്റമാണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയാണ് ഡോക്സിംഗ് സംഭാഷണത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയത്."<ref>{{Cite web |last=Tiffany |first=Kaitlyn |date=2022-04-22 |title='Doxxing' Means Whatever You Want It To |url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2022/04/doxxing-meaning-libs-of-tiktok/629643/ |access-date=2022-10-24 |website=[[The Atlantic]] |language=en}}</ref> 2014-ൽ, ന്യൂസ് വീക്ക് [[ബിറ്റ്കോയിൻ|ബിറ്റ്കോയിന്റെ]] വ്യാജനാമമുള്ള ഡെവലപ്പറെ തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, [[ക്രിപ്റ്റോകറൻസി]] പ്രേമികൾ മാസികയെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു. 2016-ൽ, ഒരു ഇറ്റാലിയൻ പത്രപ്രവർത്തകൻ ഇറ്റാലിയൻ നോവലിസ്റ്റ് എലീന ഫെറാന്റെയുടെ ഐഡന്റിറ്റി തിരയാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, പത്രപ്രവർത്തകൻ ലിംഗഭേദപരമായ പീഡനത്തിന് ഇരയായി. വോക്സ് ആ തിരയലിനെ "എലീന ഫെറാന്റെ ഡോക്സിംഗ്" എന്ന് പരാമർശിച്ചു. 2020-ൽ, സ്ലേറ്റ് സ്റ്റാർ കോഡെക്സ് ബ്ലോഗ് നടത്തുന്ന കാലിഫോർണിയയിലെ സൈക്യാട്രിസ്റ്റിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതായി ദി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് സൂചിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ബ്ലോഗിന്റെ ആരാധകർ ടൈംസിനെ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നതായി ആരോപിച്ചു. ബ്ലോഗിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തി ടൈംസ് ന്റെ സുരക്ഷയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് ആരോപിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഒരു "വലിയ അഴിമതി" ആരംഭിച്ചതായും അതിന്റെ ഫലമായി ടൈംസിന് നൂറുകണക്കിന് അല്ലെങ്കിൽ ആയിരക്കണക്കിന് സബ്സ്ക്രിപ്ഷനുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതായും അവകാശപ്പെട്ടു.<ref name="Tiffany-2022" />
2022-ൽ, [[BuzzFeed News|ബസ്ഫീഡ് ന്യൂസ്]] റിപ്പോർട്ടർ കാറ്റി നോട്ടോപൗലോസ്, മുമ്പ് ബോർഡ് ആപ്പ് യാച്ച് ക്ലബ്ബിന്റെ വ്യാജപേരുകളിൽ പേരുള്ള സ്ഥാപകരെ തിരിച്ചറിയാൻ പൊതു ബിസിനസ്സ് രേഖകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ക്ലബ്ബിന്റെ സ്ഥാപകരിലൊരാളായ ഗ്രെഗ് സോളാനോ, "[തന്റെ] ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി തന്നെ പുറത്താക്കി" എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു<ref name="Tiffany-2022" />.
2022 ഏപ്രിലിൽ, വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ് റിപ്പോർട്ടർ ടെയ്ലർ ലോറൻസ്, ലിബ്സ് ഓഫ് ടിക് ടോക്കിന്റെ ട്വിറ്റർ അക്കൗണ്ടിന് പിന്നിലുള്ള വ്യക്തിയുടെ ഐഡന്റിറ്റി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ചായ റൈചിക് ആണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി. ഇതിന്റെ ഫലമായി റൈചിക്കും വലതുപക്ഷക്കാരും ലോറൻസിനെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ആരോപിച്ചു.<ref name="Tiffany-2022" />
ഇസ്രായേൽ ഓൺ കാമ്പസ് കോളിഷൻ, കാനറി മിഷൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇസ്രായേൽ അനുകൂല എൻജിഒകൾ അവരുടെ ആക്ടിവിസം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പൊതു രേഖകൾ പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് പലസ്തീൻ പ്രവർത്തകർക്കെതിരെ ഡോക്സിംഗ് ചുമത്തിയതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite magazine |last1=Bamford |first1=James |title=Israel's War on American Student Activists |url=https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |website=The Nation |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118003447/https://www.thenation.com/article/world/israel-spying-american-student-activists/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://forward.com/news/407279/canary-missions-threat-grows-from-us-campuses-to-the-israeli-border/|title=Canary Mission's Threat Grows, From U.S. Campuses To The Israeli Border|last=Nathan-Kazis|first=Josh|date=2 August 2018|website=Forward|access-date=16 September 2018}}</ref>ഗാസ യുദ്ധത്തിൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വർദ്ധനവ് ഉണ്ടായി . വലതുപക്ഷ അഭിഭാഷക ഗ്രൂപ്പായ അക്യുറസി ഇൻ മീഡിയ യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലേക്കും ട്രക്കുകൾ അയച്ചു. ഇസ്രായേൽ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പേരുകളും മുഖങ്ങളും ക്യാമ്പസിലെ "പ്രമുഖ യഹൂദ വിരുദ്ധർ" എന്ന് മുദ്രകുത്തി ഒരു ബാനറിന് കീഴിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. <ref>{{cite web |last1=Okutan |first1=Esma |last2=Hernandez |first2=Tristan |title='Doxxing truck' appears on Yale's campus, displays student names and photos |url=https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |website=Yale Daily News |date=November 17, 2023 |access-date=18 November 2023 |archive-date=18 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118020937/https://yaledailynews.com/blog/2023/11/17/doxxing-truck-appears-on-yales-campus-displays-student-names-and-photos/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Bushard |first1=Brian |title='Doxxing Truck' Takes Columbia—Here's What To Know About The Trucks That Post Names Of Students |url=https://www.forbes.com/sites/brianbushard/2023/10/26/doxxing-truck-takes-columbia-heres-what-to-know-about-the-truck-that-posts-names-of-students/?sh=3f5cabfd1f41 |website=Forbes |access-date=18 November 2023 }}</ref>അതുപോലെ, കാനറി മിഷൻ ഒക്ടോബർ 7 ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു തുറന്ന കത്തിന്റെ പ്രചാരണത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഐഡന്റിറ്റികളും ചിത്രങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അത് "ഇസ്രായേൽ ഭരണകൂടമാണ് എല്ലാ അക്രമങ്ങൾക്കും പൂർണ്ണമായും ഉത്തരവാദി" എന്ന് ആരോപിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |title=Harvard Student Groups Face Intense Backlash for Statement Calling Israel 'Entirely Responsible' for Hamas Attack {{!}} News {{!}} The Harvard Crimson |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/10/10/psc-statement-backlash/ |access-date=2024-01-19 |website=www.thecrimson.com}}</ref><ref>{{cite web |last1=Ray |first1=Owen |title=The Canary Mission's doxxing needs to stop |url=https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |website=Massachusetts Daily Collegian |access-date=18 November 2023 |archive-date=6 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106034859/https://dailycollegian.com/2023/11/the-canary-missions-doxxing-needs-to-stop/ |url-status=live }}</ref>
== ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ ==
ഡോക്സിംഗിന്റെ വർദ്ധനയ്ക്ക് സമാന്തരമായി സൈബർ സുരക്ഷ, ഇന്റർനെറ്റ് സ്വകാര്യത, ഓൺലൈൻ സ്വകാര്യതാ സഖ്യം, ആന്റി-ഡോക്സിംഗ് സേവനങ്ങൾ നൽകുന്ന കമ്പനികൾ എന്നിവയുടെ വികാസവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഏറ്റവും സമീപകാലത്ത്, കാലിഫോർണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ബെർക്ക്ലി<ref>{{Cite web |title=Protect yourself from "Doxxing" {{!}} Office of Ethics |url=https://ethics.berkeley.edu/privacy/protect-yourself-doxxing |access-date=2022-06-02 |website=ethics.berkeley.edu}}</ref> പോലുള്ള ഉന്നത ഗ്രൂപ്പുകൾ അവരുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ ഡോക്സിംഗിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഓൺലൈൻ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഡോക്സിംഗിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വയേഡ് ഒരു ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു ഇലക്ട്രോണിക് ഫ്രോണ്ടിയർ ഫൗണ്ടേഷനിൽ നിന്നുള്ള ഇവാ ഗാൽപെറിൻ ആളുകളെ ഉപദേശിച്ചു "നിങ്ങൾ സ്വയം ഗൂഗിൾ ചെയ്യുക, സ്വയം ലോക്ക് ചെയ്യുക, നിങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ആക്സസ് ചെയ്യുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുക" .<ref>{{Cite magazine |last=Newman |first=Lily Hay |title=What To Do If You've Been Doxed |language=en-US |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |url=https://www.wired.com/story/what-do-to-if-you-are-being-doxed/ |access-date=2022-05-01 |issn=1059-1028}}</ref>
== നിയമനിർമ്മാണം ==
=== ഓസ്ട്രേലിയ ===
2024-ൽ, ജൂത ഓസ്ട്രേലിയക്കാരുടെ ഒരു വാട്ട്സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്ന് 600-ലധികം ആളുകളുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന സംഭവത്തെത്തുടർന്ന്, ഡോക്സിംഗ് കുറ്റകരമാക്കുന്നതിന് പുതിയ നിയമനിർമ്മാണം കൊണ്ടുവരുമെന്ന് ഓസ്ട്രേലിയൻ സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന ചില ആളുകൾക്ക് അവരുടെ പ്രശസ്തിക്ക് ഹാനികരമാകുമെന്ന ഭീഷണികളും വധഭീഷണികളും ലഭിച്ചു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref> ഡോക്സിംഗ് ജയിൽ ശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കുന്ന നിയമം ഉൾപ്പെടുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട നിയമനിർമ്മാണത്തിന് പ്രധാനമന്ത്രി ആന്റണി അൽബനീസിന്റെ ഉഭയകക്ഷി പിന്തുണയും ലഭിച്ചു..<ref name=":0" />2024 ഡിസംബർ 10-ന് The Privacy and Other Legislation Amendment Act പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Hurst |first1=Daniel |last2=Taylor |first2=Josh |date=2024-02-12 |title=Albanese government to propose legislation to crack down on doxing |url=https://www.theguardian.com/australia-news/2024/feb/12/albanese-government-to-propose-legislation-to-crack-down-on-doxing |access-date=2024-02-14 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=Anthony Albanese wants stronger doxing laws. Experts aren't so sure |url=https://www.sbs.com.au/news/article/anthony-albanese-wants-harsher-doxing-laws-experts-arent-so-sure/zxwdcyb3u |access-date=2024-02-14 |website=SBS News |date=13 February 2024 |language=en}}</ref>1995 ലെ ഫെഡറൽ ക്രിമിനൽ കോഡ് ആക്ടിൽ നിരവധി പുതിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ഡോക്സിംഗിന് ക്രിമിനൽ ശിക്ഷകൾ ഏർപ്പെടുത്തി .<ref name=":3">{{Cite web |title=Australia: New Privacy Legislation Criminalizes Doxxing |url=https://www.loc.gov/item/global-legal-monitor/2024-12-16/australia-new-privacy-legislation-criminalizes-doxxing/ |access-date=2026-02-05 |website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA}}</ref>
=== ഓസ്ട്രിയ ===
2006-ൽ ഓസ്ട്രിയ ആന്റി സ്റ്റാക്കിംഗ് നിയമം പാസാക്കി. 2016-ൽ സൈബർ-മോബിംഗ് ഒരു ക്രിമിനൽ കുറ്റമായി മാറി.<ref>{{Cite web |title=Gesetzliche Lage |url=https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615174650/https://www.oesterreich.gv.at/themen/onlinesicherheit_internet_und_neue_medien/internet_und_handy___sicher_durch_die_digitale_welt/3/1/Seite.1720720.html |archive-date=2024-06-15 |access-date=2025-01-02 |website=oesterreich.gv.at - Österreichs digitales Amt |language=de-DE}}</ref> 2024 അവസാനത്തോടെ ഡോക്സിംഗ് ഒരു പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യമല്ലെങ്കിലും, പരാമർശിച്ച നിയമങ്ങൾ ഓൺലൈൻ അക്രമ കേസുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |last=ingrid.brodnig |date=2022-04-27 |title=#brodnig: Ich weiß, wo du wohnst! |url=https://www.profil.at/gesellschaft/brodnig-ueber-datenschutz-auf-facebook-ich-weiss-wo-du-wohnst/401986526 |access-date=2025-01-02 |website=www.profil.at |language=de}}</ref>ഓസ്ട്രിയ ഒരു EU അംഗരാജ്യമായതിനാൽ, EU നിയമം (DSGVO) ബാധകമാണ്.<ref>{{Cite web |title=Was ist Doxing? {{!}} Beispiele und Tipps zum Schutz |url=https://sosafe-awareness.com/de/glossar/doxing/ |access-date=2025-01-02 |website=sosafe-awareness.com |language=de-DE}}</ref>
=== മെയിൻലാൻഡ് ചൈന ===
2020 മാർച്ച് 1 മുതൽ, പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയുടെ "Regulations on the Ecological Governance of Online Information Content" നടപ്പിലാക്കി. ഓൺലൈൻ വിവര ഉള്ളടക്ക സേവനങ്ങളുടെയും പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെയും ഉപയോക്താക്കളും നിർമ്മാതാക്കളും ഓൺലൈൻ അക്രമം, ഡോക്സിംഗ്, വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കൽ, ഡാറ്റ തട്ടിപ്പ്, അക്കൗണ്ട് കൃത്രിമത്വം, മറ്റ് നിയമവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെടരുതെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.<ref>{{cite news |title=《网络信息内容生态治理规定》明确不得开展人肉搜索、流量造假等违法活动 |url=http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |access-date=2020-02-29 |agency=新华社 |publisher=中国政府网 |date=2019-12-21 |archive-date=2020-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201123193205/http://www.gov.cn/xinwen/2019-12/21/content_5462826.htm |url-status=live }}</ref>
=== ഹോങ്കോങ്ങ് ===
2021 മുതൽ, ഹോങ്കോങ്ങിൽ ഡോക്സിംഗ് ചെയ്യുന്നത് ക്രിമിനൽ കുറ്റമാണ്. അവിടെ ഡോക്സിംഗ് എന്നാൽ "ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ മാനസിക ഉപദ്രവം ഉണ്ടാക്കൽ" എന്നിവയ്ക്കായി ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യമോ പരസ്യമല്ലാത്തതോ ആയ വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിടുന്നതിനെയാണ്. ഈ നിയമപ്രകാരം കുറ്റക്കാരായ വ്യക്തികൾക്ക് 5 വർഷം വരെ തടവും HK$1,000,000 (US$128,324.40) പിഴയും ലഭിക്കും.<ref>{{cite news|title = Hong Kong introduces new legal amendments to outlaw doxxing |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/politics/article/3133087/hong-kong-introduces-new-legal-amendments-outlaw-doxxing|website=www.scmp.com|access-date=2021-07-31}}</ref>
=== ജർമ്മനി ===
വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ വ്യാപനത്തെ അപകടപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നു സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് [[ജർമ്മനി]]യിൽ 2021 സെപ്റ്റംബറിൽ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ ഡോക്സിംഗ് ചേർത്തു. അതിനുശേഷം, സ്വതന്ത്രമായി ആക്സസ് ചെയ്യാവുന്ന ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് രണ്ട് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രമായി ആക്സസ് ചെയ്യാനാവാത്ത ഡാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവോ പിഴയോടു കൂടിയോ ശിക്ഷാർഹമാണ്. ഡാറ്റയുടെയും അതിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെയും പ്രചരണം ഉചിതമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിയെയോ അവരുമായി അടുപ്പമുള്ള വ്യക്തികളെയോ അവർക്കെതിരെയുള്ള ഒരു കുറ്റകൃത്യത്തിനോ ലിംഗപരമായ അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്യ്രം, ശാരീരിക സമഗ്രത, വ്യക്തി സ്വാതന്ത്ര്യം അല്ലെങ്കിൽ കാര്യമായ മൂല്യമുള്ള ഒരു വസ്തുവിനെതിരെയുള്ള മറ്റൊരു നിയമവിരുദ്ധ പ്രവൃത്തിക്കോ വിധേയമാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതുമായിരിക്കണം. ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 പരാമർശിക്കുന്നതിലൂടെ ഭീകര സംഘടനകളുടെ പ്രചരണം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധവും എന്നാൽ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ സാമൂഹികമായി ഉചിതമാണെങ്കിൽ അത് അപകടകരമായ രീതിയിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് ശിക്ഷാർഹമല്ല. "ഈ നിയമം പൗര വിദ്യാഭ്യാസം, ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധ ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരായ പ്രതിരോധം, കല അല്ലെങ്കിൽ ശാസ്ത്രം, ഗവേഷണം അല്ലെങ്കിൽ അദ്ധ്യാപനം, നിലവിലെ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചോ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചോ അല്ലെങ്കിൽ സമാനമായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ റിപ്പോർട്ടുചെയ്യൽ എന്നിവയെ സഹായിക്കുന്നു" (ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ സെക്ഷൻ 86 ഖണ്ഡിക 4)
=== നെതർലാൻഡ്സ് ===
2021-ൽ, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഡോക്സിംഗ് സംഭവങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത്, ഡച്ച് ആക്ടിവിസ്റ്റുകളും, രാഷ്ട്രീയക്കാരും, പത്രപ്രവർത്തകരും, മറ്റുള്ളവരും ലക്ഷ്യമിട്ട് അന്നത്തെ നീതിന്യായ-സുരക്ഷാ മന്ത്രി ഫെർഡിനാൻഡ് ഗ്രാപ്പർഹൗസ് ഡോക്സിംഗിനെതിരെ ഒരു പുതിയ നിയമം നിർദ്ദേശിച്ചു. ഭീഷണിപ്പെടുത്തൽ, ഉപദ്രവിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ജോലി തടസ്സപ്പെടുത്തൽ എന്നീ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റ പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമാണെന്ന് നിയമം പറയുന്നു. കൂടാതെ ഇതിന് പരമാവധി രണ്ട് വർഷം തടവ് ശിക്ഷയോ €25,750 (US$28,204) പിഴയോ ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ചില പൊതു വ്യക്തികളെ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുമ്പോൾ ശിക്ഷ മൂന്നിലൊന്നായി വർദ്ധിപ്പിക്കും.<ref>{{cite news |title=Strafrechtelijke aanpak intimidatie door delen persoonsgegevens |url=https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/07/12/strafrechtelijke-aanpak-intimidatie-door-delen-persoonsgegevens |website=www.rijksoverheid.nl|access-date=2022-03-22}}</ref>നിർദ്ദിഷ്ട നിയമം പാർലമെന്റിന്റെ ഇരുസഭകളും പാസാക്കുകയും 2024ജനുവരി 1 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite news |date=2023-07-11 |title=Dutch Senate votes to make 'doxing' a crime |url=https://www.reuters.com/world/europe/dutch-senate-votes-make-doxing-crime-2023-07-11/ |access-date=2023-10-24 |work=[[Reuters]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-07-11 |title=Doxing wordt binnenkort strafbaar, Eerste Kamer akkoord |url=https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5395711/doxing-strafbaar-nieuwe-wet-persoonlijke-gegevens |access-date=2023-10-24 |website=RTL Nieuws |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |author=[[Ministry of Justice and Security|Ministerie van Justitie en Veiligheid]]|date=2023-07-28 |title=Wet van 12 juli 2023 tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafrecht BES, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafvordering BES in verband met de strafbaarstelling van het zich verschaffen, verspreiden of anderszins ter beschikking stellen van persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden (strafbaarstelling gebruik persoonsgegevens voor intimiderende doeleinden) |url=https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2023-274.html |access-date=2024-01-04 |website=zoek.officielebekendmakingen.nl |language=nl}}</ref><ref>{{Cite web |last=Eenennaam |first=Joanne van |title=Doxing is a crime ... What does that mean? |url=https://www.wisemen.nl/en/news/doxing-is-a-crime-under-dutch-criminal-law-as-of-january-1-2024-what-does-that-mean-/ |access-date=2025-01-05 |website=WiseMen Advocaten |language=en}}</ref>
2025-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, വാർ ഇൻ കോർട്ട് പ്രോജക്റ്റ് യുദ്ധകാലത്തെ നാസി അനുഭാവികളെന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന അരലക്ഷത്തോളം പേരുകളുടെ ഒരു പട്ടിക ഡിജിറ്റലായി പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |date=2025-01-02 |title=Dutch online archive identifies suspected Second World War Nazi collaborators |url=https://www.ctvnews.ca/world/article/dutch-online-archive-identifies-suspected-second-world-war-nazi-collaborators/ |access-date=2025-01-05 |website=CTVNews |language=en}}</ref>
=== റഷ്യ ===
"വ്യക്തിപരമായ സ്വകാര്യതയിലേക്കുള്ള കടന്നുകയറ്റം" ആർട്ടിക്കിൾ 137 പ്രകാരം, മാധ്യമങ്ങൾ, ഇന്റർനെറ്റ്, പൊതു പരിപാടികൾ പോലും ഉപയോഗിച്ച് വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ പരസ്യമായി പങ്കിടുന്നത് ഒരു കുറ്റകൃത്യമായാണ് റഷ്യയിൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ ഇതിലുൾപ്പെട്ടവർക്ക് പതിനെട്ട് മാസം വരെയുള്ള വേതനം പിഴയായോ, മുന്നൂറ്റി അറുപത് മണിക്കൂർ വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ, ഒരു വർഷം വരെ തിരുത്തൽ ജോലിയായോ, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് വർഷം വരെ നിർബന്ധിത ജോലിയായോ ശിക്ഷ നൽകപ്പെടുന്നു. ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെയോ അല്ലാതെയോ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ, നാല് മാസം വരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ, രണ്ട് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ അനുഭവിക്കുകയോ, ചില സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കാനോ ചില പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ ഉള്ള അവകാശം മൂന്ന് വർഷം വരെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യാം.<ref name=":1">{{Cite web |date=22 September 2023 |title="Criminal liability for disseminating personal data on the Internet" |url=https://admmozhaysk.ru/article/ugolovnaya-otvetstvennost-za-rasprostranenie-personalnyh-dannyh-v-seti-internet-491819 |access-date=2 May 2024 |website=Official website of the Administration of Mozhaisk Oblast of Russia}}</ref>
വിവരങ്ങൾ പകർത്തുന്നതും നിയമവിരുദ്ധമായി സ്വീകരിക്കുന്നതും പ്രത്യേക കുറ്റകൃത്യങ്ങളാണ്.<ref name=":1" />
=== ദക്ഷിണ കൊറിയ ===
ഡോക്സിംഗിനെ പ്രത്യേകമായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന ക്രിമിനൽ നിയമമുള്ള, ചുരുക്കം ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ദക്ഷിണ കൊറിയ. "വിവര, ആശയവിനിമയ ശൃംഖല ഉപയോഗം, വിവര സംരക്ഷണം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമം" എന്നതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 49, പൂർണ്ണമായ പേര്, ജനനത്തീയതി, വിലാസം, സംഗ്രഹത്തിൽ കാണുമ്പോൾ നിർദ്ദിഷ്ട വ്യക്തിയെ/വ്യക്തികളെ തിരിച്ചറിയാൻ പര്യാപ്തമെന്ന് കരുതുന്ന മറ്റേതെങ്കിലും വിവരങ്ങൾ, എന്നിവ പോലുള്ള സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഉദ്ദേശ്യം പരിഗണിക്കാതെ നിയമവിരുദ്ധമായി ശേഖരിക്കുന്നതും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും നിരോധിക്കുന്നു.<ref name=":2">{{Cite web |title=대한민국 영문법령 |url=https://elaw.klri.re.kr/kor_service/lawView.do?hseq=50484&lang=ENG |access-date=1 August 2020 |website=elaw.klri.re.kr}}</ref>
എന്നിരുന്നാലും, പ്രായോഗികമായി, നിയമത്തിലെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങളുടെ "നിയമവിരുദ്ധമായ ശേഖരണത്തിന്റെ" അവ്യക്തമായ സ്വഭാവം കാരണം, നിയമപരമായ നടപടികൾ പലപ്പോഴും അതേ നിയമത്തിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 44 നെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയെ അപമാനിക്കുന്നതിനായി അശ്ലീലമായതോ ആയ ഭാഷ ഉപയോഗിച്ച് അപമാനിക്കുന്നതും തെറ്റായ വിവരങ്ങളോ പ്രത്യേക വസ്തുതാപരമായ വിവരങ്ങളോ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രശസ്തിയെയോ ബഹുമാനത്തെയോ നശിപ്പിക്കുന്നതും (ഇത് പലപ്പോഴും ഒരു ഡോക്സിംഗ് സംഭവത്തിൽ സംഭവിക്കാറുണ്ട്) നിരോധിക്കുന്നു. കൊറിയൻ ക്രിമിനൽ കോഡിൽ നിലവിലുള്ള "പരമ്പരാഗത" മാനനഷ്ട നിയമത്തേക്കാൾ കഠിനമായ പരമാവധി ശിക്ഷകൾ ഈ പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥ നടപ്പിലാക്കുന്നു. സൈബർ ഭീഷണി മൂലമുള്ള സെലിബ്രിറ്റി ആത്മഹത്യകൾ വർദ്ധിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ് ഇത് ഭാഗികമായി ആദ്യം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref name=":2" />
=== സ്പെയിൻ ===
സ്പാനിഷ് ക്രിമിനൽ കോഡ് ആർട്ടിക്കിൾ 197 മുതൽ 201 വരെ രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനും വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള ശിക്ഷകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. അതിന്റെ ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 1 ൽ, "രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനോ മറ്റൊരാളുടെ സ്വകാര്യത ലംഘിക്കുന്നതിനോ വേണ്ടി, അവരുടെ പേപ്പറുകൾ, കത്തുകൾ, ഇ-മെയിൽ സന്ദേശങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ വ്യക്തിഗത ഇഫക്റ്റുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയോ, അവരുടെ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷനുകൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയോ, ശബ്ദത്തിന്റെയോ ചിത്രത്തിന്റെയോ മറ്റേതെങ്കിലും ആശയവിനിമയ സിഗ്നലിന്റെയോ ശ്രവണ, പ്രക്ഷേപണ, റെക്കോർഡിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ പുനർനിർമ്മാണത്തിനായി സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഒന്ന് മുതൽ നാല് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും ലഭിക്കും" എന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്നു. ആർട്ടിക്കിൾ 197 § 2 പ്രകാരം, "കമ്പ്യൂട്ടർ, ഇലക്ട്രോണിക് അല്ലെങ്കിൽ ടെലിമാറ്റിക് ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ മീഡിയ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഫയലുകൾ അല്ലെങ്കിൽ പൊതു സ്വകാര്യ രേഖകൾ എന്നിവയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുള്ള മറ്റൊരാളുടെ വ്യക്തിഗത അല്ലെങ്കിൽ കുടുംബ ഡാറ്റ ഒരു മൂന്നാം കക്ഷിക്ക് ദോഷകരമായി കരുതിവച്ചിരിക്കുന്നത് പിടിച്ചെടുക്കുന്നവർക്കോ ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്കോ അല്ലെങ്കിൽ പരിഷ്കരിക്കുന്നവർക്കോ ഇതേ ശിക്ഷ ബാധകമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" />
മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഡാറ്റ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് "പ്രചരിപ്പിക്കുകയോ വെളിപ്പെടുത്തുകയോ കൈമാറുകയോ" ചെയ്യുന്നവർക്ക് രണ്ട് മുതൽ അഞ്ച് വർഷം വരെ തടവ് ശിക്ഷ ലഭിക്കും (ഒന്ന് മുതൽ മൂന്ന് വർഷം വരെ തടവും പന്ത്രണ്ട് മുതൽ ഇരുപത്തിനാല് മാസം വരെ പിഴയും, കണ്ടെത്തലിൽ അവർ നേരിട്ട് ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും "അതിന്റെ നിയമവിരുദ്ധ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് അറിവുണ്ടെങ്കിൽ"). ബന്ധപ്പെട്ട ഫയലുകൾ, മാധ്യമങ്ങൾ, രേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ ആർക്കൈവുകൾ എന്നിവയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള വ്യക്തിയോ വ്യക്തിഗത ഡാറ്റയുടെ അനധികൃത ഉപയോഗത്തിലൂടെയോ, ഇരയുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം, മതം, വിശ്വാസങ്ങൾ, ആരോഗ്യം, വംശീയ ഉത്ഭവം അല്ലെങ്കിൽ ലൈംഗിക ജീവിതം എന്നിവ വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെയോ, ഇര പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാളോ വൈകല്യമുള്ളയാളോ ആണെങ്കിൽ, സാമ്പത്തിക ലാഭത്തിനായി അത് ഉണ്ടാക്കിയതാണെങ്കിൽ ഈ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995">{{Citation |last=Jefatura del Estado |title=Ley Orgánica 10/1995, de 23 de noviembre, del Código Penal |date=1995-11-24 |url=https://www.boe.es/eli/es/lo/1995/11/23/10 |issue=Ley Orgánica 10/1995 |pages=33987–34058 |access-date=2022-08-19}}</ref>
2015-ൽ ക്രിമിനൽ കോഡിന്റെ പരിഷ്കരണം സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ, <ref>{{Cite web |last=Jurídicas |first=Noticias |title=El Tribunal Supremo considera delito difundir imágenes obtenidas con el permiso de la víctima que afectan gravemente a su intimidad · Noticias Jurídicas |url=https://noticias.juridicas.com/actualidad/noticias/14915-el-tribunal-supremo-considera-delito-difundir-imagenes-obtenidas-con-el-permiso-de-la-victima-que-afectan-gravemente-a-su-intimidad/ |access-date=2022-08-19 |website=Noticias Jurídicas |language=es}}</ref> "മൂന്നാം കക്ഷികളുടെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് ഒരു വീട്ടിലോ മറ്റേതെങ്കിലും സ്ഥലത്തോ അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ ലഭിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെയോ ഓഡിയോവിഷ്വൽ റെക്കോർഡിംഗുകളുടെയോ വിവരങ്ങൾ മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് കൈമാറുക, വെളിപ്പെടുത്തുക അല്ലെങ്കിൽ കൈമാറുക, മൂന്നാം കക്ഷിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആ വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യ സ്വകാര്യതയെ ഗുരുതരമായി ദുർബലപ്പെടുത്തുമ്പോൾ", ബാധിത വ്യക്തിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ, ആർട്ടിക്കിൾ 197 § പ്രകാരം 7 മുതൽ മൂന്ന് മാസം വരെ തടവും ആറ് മുതൽ പന്ത്രണ്ട് മാസം വരെ പിഴയും ശിക്ഷ ലഭിക്കും. ഇരയെ കുറ്റവാളിയുമായി വിവാഹം വഴിയോ "സമാനമായ വൈകാരിക ബന്ധം", പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തത് അല്ലെങ്കിൽ വൈകല്യം എന്നിവയിലൂടെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ കുറ്റകൃത്യം പ്രത്യേകിച്ച് കഠിനമാണ്.<ref name="Jefatura del Estado-1995" />
=== യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ===
യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, ഡോക്സിംഗിന്റെ ഇരകൾക്ക് നിയമപരമായ പരിഹാരങ്ങൾ കുറവാണ്.<ref>{{harvnb|Lindvall|2019|pages=3, 12}}</ref> ഡോക്സിംഗിന്റെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള രണ്ട് ഫെഡറൽ നിയമങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്: ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്.{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} എന്നിരുന്നാലും, ഒരു പണ്ഡിതൻ വാദിച്ചതുപോലെ, "[ആ] നിയമങ്ങൾ ... ഡോക്സിംഗ് തടയാൻ പരിതാപകരമല്ല, കാരണം അവയുടെ നിബന്ധനകൾ ഉൾക്കൊള്ളാത്തതും അവ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കപ്പെടുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=8}} ഉദാഹരണത്തിന്, ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട്, "ഒരു വ്യക്തിയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണികളെ മാത്രമേ കുറ്റകരമാക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} എന്നാൽ ഡോക്സിംഗിന്റെ പല സന്ദർഭങ്ങളിലും, ഒരു ഡോക്സർ ഒരിക്കലും തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനോ പരിക്കേൽപ്പിക്കാനോ ഉള്ള വ്യക്തമായ ഭീഷണി നൽകിയേക്കില്ല. പക്ഷേ ഇരയ്ക്ക് ഇപ്പോഴും ഭയപ്പെടാൻ നല്ല കാരണമുണ്ടാകാം.{{sfn|Lindvall|2019|page=9}} ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് "അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ നടപ്പിലാക്കൂ. കൂടാതെ ഇത് ഓൺലൈൻ ഉപദ്രവത്തിൽ നിന്നുള്ള പൊള്ളയായ സംരക്ഷണമായി മാത്രമേ വർത്തിക്കുന്നുള്ളൂ".{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} [[കാലിഫോർണിയ]], [[കൊളറാഡോ]] തുടങ്ങിയ നിരവധി സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന നിയമപ്രകാരം ഡോക്സിംഗ് നിയമവിരുദ്ധമാണ്.<ref>{{Cite web |date=December 2021 |title=50-state Survey: Doxing - Legal Protections for Public Health Officials: Doxing |url=https://www.networkforphl.org/wp-content/uploads/2022/03/Doxing-50-State-Survey-December-Final.pdf |access-date=April 24, 2025 |website=The Network For Public Health Law |page=2}}</ref>
കുറഞ്ഞത് ഒരു കണക്കനുസരിച്ച്, ഓരോ വർഷവും മൂന്ന് ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകൾ ഇന്റർനെറ്റ് വഴി പിന്തുടർന്നാലും ആക്രമണകാരികളിൽ ഏകദേശം മൂന്ന് പേർക്കെതിരെ മാത്രമേ ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് സ്റ്റാക്കിംഗ് സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ട് പ്രകാരം കുറ്റം ചുമത്തപ്പെടുന്നുള്ളൂ.{{sfn|Lindvall|2019|page=10}} അതനുസരിച്ച്, " ഫെഡറൽ എൻഫോഴ്സ്മെന്റിന്റെ അഭാവം ഡോക്സിംഗ് കുറയ്ക്കണമെങ്കിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഇടപെടണം എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്."{{sfn|Lindvall|2019|page=10}}
2023 അവസാനത്തിലും 2024 ന്റെ തുടക്കത്തിലും, അമേരിക്കൻ രാഷ്ട്രീയക്കാർക്കെതിരായ പെട്ടെന്നുള്ള ഒരു ആക്രമണത്തിനിടയിൽ, ആക്രമണങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായി ഡോക്സിംഗ് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചു. കാരണം യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന് ഡാറ്റാ സ്വകാര്യതയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ദുർബലമായ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ട്. വിവിധ ഡാറ്റാ ബ്രോക്കർമാർ കാരണം പൗരന്മാരുടെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഓൺലൈനിൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുന്നതാണ്.<ref>{{Cite news |last=Lee |first=Dave |date=2024-01-04 |title=US Must Stop 'Swatting' From Becoming an Election Weapon |url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2024-01-04/us-must-stop-swatting-from-becoming-a-deadly-election-weapon |access-date=2024-01-05 |work=[[Bloomberg News]]}}</ref>
== അവലംബം==
{{reflist|30em}}
=== ഉറവിടങ്ങൾ===
{{Refbegin|indent=yes}}
* {{Cite journal |last=Lindvall |first=Alexander J. |title=Political Hacktivism: Doxing & the First Amendment |pages=1–15 |journal=Creighton Law Review |date=2019 |volume=53 |issue=1 |url=https://dspace2.creighton.edu/xmlui/bitstream/handle/10504/125944/CLR_53-1.pdf |publisher=Creighton University School of Law |location=Omaha, Nebraska |hdl=10504/125944}}
{{Refend}}
==പുറം കണ്ണികൾ==
*{{wiktionary-inline|dox}}
{{Abuse}}
{{Bullying}}
{{Internet slang}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:സൈബർ കുറ്റകൃത്യം]]
[[വർഗ്ഗം:ഹാക്കിംഗ് (കമ്പ്യൂട്ടർ സുരക്ഷ)]]
ltw8gs2ibs2qv304jvvjxgkhcn1abpg
കളേഴ്സ് കന്നഡ
0
658979
4631297
4593136
2026-06-19T06:51:46Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631297
wikitext
text/x-wiki
{{short description|ഇന്ത്യൻ കന്നഡ ഭാഷാ ടെലിവിഷൻ ചാനൽ}}
{{Infobox television channel
| name = കളേഴ്സ് കന്നഡ
| logo = [[file:ColorsKannadaLogo.png|centre|160px]]
| logo_size =
| logo_caption =
| launch_date = {{Start date and age|2000|12|10}}
| picture_format = 576i (എസ്.ഡി.ടി.വി.) <br />1080i (എച്ച്.ഡി.ടി.വി.)
| owner = [[ജിയോസ്റ്റാർ]] (വയാകോം18, ഡിസ്നി ഇന്ത്യ എന്നിവയുടെ സംയുക്ത സംരംഭം)
| headquarters = ബെംഗളൂരു, കർണാടക, ഇന്ത്യ
| replaced = ഇടിവി കന്നഡ
| website = {{Official website|https://www.colorskannada.com/}}
| country = ഇന്ത്യ
| language = [[കന്നഡ]]
| sister_channels =
| online_serv_1 = ജിയോഹോട്ട്സ്റ്റാർ
| online_chan_1 = ഇന്ത്യ
}}
'''കളേഴ്സ് കന്നഡ''' (മുൻപ് '''ഇടിവി കന്നഡ'''), ഒരു ഇന്ത്യൻ കന്നഡ ഭാഷാ പൊതു വിനോദ ചാനലാണ്. വയാകോം18-ഉം ഡിസ്നി ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള സംയുക്ത സംരംഭമായ [[ജിയോസ്റ്റാർ|ജിയോസ്റ്റാറിന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിലാണിത്. പ്രധാനമായും സീരിയലുകൾ, റിയാലിറ്റി ഷോകൾ, കന്നഡ സിനിമകൾ തുടങ്ങിയ പരിപാടികളാണ് ഇത് സംപ്രേഷണം ചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=https://www.viacom18.com/media/colors-kannada-launch |title=Kannada Television to Gain a New Hue |publisher=Viacom18 }}</ref>
==ചരിത്രം==
ഈ ചാനൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ 2000 ഡിസംബർ 10-ന് ഇടിവി കന്നഡ എന്ന പേരിൽ ഹൈദരാബാദിലെ റാമോജി റാവുവാണ് ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് ഇത് നെറ്റ്വർക്ക് 18-ന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വയാകോം 18-ന്റെ ഭാഗമായി മാറി, 2015 ഏപ്രിൽ 26-ന് കളേഴ്സ് ഫ്രാഞ്ചൈസിക്ക് കീഴിൽ ഔദ്യോഗികമായി പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. കർണാടകയിൽ ഒരു എച്ച്ഡി ചാനൽ ആരംഭിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ജിഇസി ആയിരുന്നു കളേഴ്സ് കന്നഡ.
==നിലവിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യുന്നവ==
===കഥാ പരമ്പരകൾ===
{| class="wikitable"
!ആരംഭിച്ച തീയതി
!പരമ്പര
!അവലംബം
|-
|20 ഫെബ്രുവരി 2024
|''കരിമണി''
|<ref>{{Cite news |date=2024-02-20 |title=Karimani: A tale of love, betrayal, and family secrets |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/karimani-a-tale-of-love-betrayal-and-family-secrets/articleshow/107848223.cms |access-date=2025-02-10 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref>
|-
|09 സെപ്റ്റംബർ 2024
|''ദൃഷ്ടിബൊട്ടു''
|<ref>{{Cite web |last=MBDesk |date=2024-09-05 |title=Colors Kannada expands lineup with new fiction show 'Drishtibottu' |url=https://mediabrief.com/colors-kannada-launches-family-drama-drishtibottu/ |access-date=2025-02-10 |website=MediaBrief |language=en-US}}</ref>
|-
|10 ഒക്ടോബർ 2022
|''ഭാഗ്യലക്ഷ്മി''
|<ref>{{Cite news|title=Kannada daily soap 'Bhagyalakshmi' marks a successful one-year run with a grand celebration - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/kannada-daily-soap-bhagyalakshmi-marks-a-successful-one-year-run-with-a-grand-celebration/articleshow/104359916.cms|website=The Times of India|date=12 October 2023}}</ref>
|-
|13 മാർച്ച് 2023
|''ലക്ഷ്മി ബാരമ്മ 2''
|<ref>{{Cite news |url=https://vistaranews.com/web-stories/facts-about-lakshmi-baramma-season-2-fame-suresh-rai-wife |title=Lakshmi Baramma Season 2 |newspaper=Vistara News |access-date=2024-05-18 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|27 മെയ് 2024
|''നിനഗാഗി''
|<ref>{{Cite web |last=pavnadaas |title=ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಸಿನಿಮಾ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಹೀರೋಯಿನ್ ಆಗಿ ದಿವ್ಯಾ ಉರುಡುಗ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಎಂಟ್ರಿ |url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/divya-uruduga-acting-in-new-serial-in-colors-kannada-ninagagi-pav-sbputk#image1 |access-date=2025-02-10 |website=Asianet Suvarna News |language=kn}}</ref>
|-
|23 ഡിസംബർ 2024
|''നൂറു ജന്മകു''
|<ref>{{Cite web |last=Gaonkar |first=Suma |title=Colors Kannada: ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರ್ತಿದೆ ಹಾರರ್ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ; ಡಿಸೆಂಬರ್ 23ರಿಂದ 'ನೂರು ಜನ್ಮಕೂ' ಧಾರಾವಾಹಿ ಪ್ರಸಾರ |url=https://kannada.hindustantimes.com/photos/colors-kannada-launching-new-serial-nooru-janmaku-on-december-23-its-an-horror-love-story-smk-181733985180552.html |access-date=2025-02-10 |website=Kannada Hindustan Times |language=kn |archive-date=2025-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250116072646/https://kannada.hindustantimes.com/photos/colors-kannada-launching-new-serial-nooru-janmaku-on-december-23-its-an-horror-love-story-smk-181733985180552.html |url-status=dead }}</ref>
|-
|31 ജനുവരി 2022
|''രാമാചാരി''
|
|-
|27 ജനുവരി 2025
|''വധു''
|<ref>{{Cite web |title=ಬರ್ತಿದೆ ಡಿವೋರ್ಸ್ ಲಾಯರ್ ಮದುವೆ ಕಥೆ 'ವಧು': ಹೀರೋ ಯಾರು ಗೊತ್ತಾಯ್ತಾ? |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/abhishek-shrikanth-plays-hero-in-parameshwar-gundkal-s-new-serial-vadhu/articleshow/117063104.cms |access-date=2025-02-10 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref>
|-
|27 ജനുവരി 2025
|''യജമാന''
|<ref>{{Cite web |last=Kotagunasi |first=Manjunath B. |title=Yajamana Serial: ಗಂಡಸರನ್ನ ದ್ವೇಷಿಸೋ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕಥೆ; ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಸೀರಿಯಲ್ ಯಜಮಾನ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಮುಹೂರ್ತ ಫಿಕ್ಸ್ |url=https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/kannada-television-update-yajamana-new-serial-starts-on-colors-kannada-from-january-27th-at-10pm-mnk-181737259184652.html |access-date=2025-02-10 |website=Kannada Hindustan Times |language=kn |archive-date=2025-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250206222000/https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/kannada-television-update-yajamana-new-serial-starts-on-colors-kannada-from-january-27th-at-10pm-mnk-181737259184652.html |url-status=dead }}</ref>
|-
|03 മാർച്ച് 2025
|''ഭാർഗവി എൽഎൽബി''
|<ref>{{Cite web |last=Kotagunasi |first=Manjunath B. |title=Bhargavi LLB Serial: ಬಲಿಷ್ಠ ಪ್ರಭಾವಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಧೀರ ಯುವತಿಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಕಥೆ ಭಾರ್ಗವಿ ಎಲ್ಎಲ್ಬಿ ಧಾರಾವಾಹಿ |url=https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/kannada-television-updates-radha-bhagavati-starrer-bhargavi-llb-serial-to-air-on-colors-kannada-from-march-3rd-mnk-181740986696180.html |access-date=2025-04-09 |website=Kannada Hindustan Times |language=kn |archive-date=2025-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250303082826/https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/kannada-television-updates-radha-bhagavati-starrer-bhargavi-llb-serial-to-air-on-colors-kannada-from-march-3rd-mnk-181740986696180.html |url-status=dead }}</ref>
|-
| 4 ജൂൺ 2025
| ''നന്ദ ഗോകുല''
|<ref>{{Cite web|title=ಸಹೋದರರ ಹಗೆ, ಪ್ರೇಮ ಕಹಾನಿಯಿಂದ ದ್ವೇಷ, ಕೂಡು ಕುಟುಂಬದ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ಕಥೆಯೇ 'ನಂದ ಗೋಕುಲ': ಬರ್ತಿದೆ ನೂತನ ಧಾರಾವಾಹಿ|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/new-serial-nanda-gokula-to-air-on-colors-kannada-channel-from-june-4th/articleshow/121463599.cms|access-date=31 May 2025|website=Vijaya Karnataka|language=kn}}</ref>
|}
'''<big>മൊഴിമാറ്റ പരിപാടികൾ</big>'''
{| class="wikitable"
|+
!ആരംഭിച്ച തീയതി
!പരമ്പര
!യഥാർത്ഥ പരമ്പര
!അവലംബം
|-
|16 ഡിസംബർ 2024
|''സപ്തപദി''
|തെലുങ്ക് ടിവി പരമ്പര ''ബ്രഹ്മമുടി''
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web |title=ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಮನರಂಜನೆ: 3 ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು ಆರಂಭ! |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/colors-kannada-strengthens-afternoon-entertainment-lineup-with-three-new-dubbed-serials/articleshow/116354496.cms |access-date=2025-02-10 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref>
|-
|16 ഡിസംബർ 2024
|''ദേവതെ''
|തെലുങ്ക് ടിവി പരമ്പര ''ദേവത''
|-
|25 ഏപ്രിൽ 2022
|''പവഡ പുരുഷ''
|മറാത്തി ടിവി പരമ്പര ''ബാലുമാമാച്യ നാവന ചാംഗ്ഭല''
|<ref>{{Cite news |date=2023-01-24 |title=Daily soap Pavada Purusha to feature a new twist |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/daily-soap-pavada-purusha-to-feature-a-new-twist/articleshow/97276581.cms |access-date=2025-02-10 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref>
|}
===കഥേതര പരിപാടികൾ===
{| class="wikitable"
!ആരംഭിച്ച തീയതി
!പരിപാടി
!അവലംബം
|-
|1 ഫെബ്രുവരി 2025
|''ബോയ്സ് Vs ഗേൾസ്''
|<ref>{{Cite web |last=Kannada |first=TV9 |date=2025-01-12 |title=ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಬಳಿಕ 'ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ' ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ 'ಬಾಯ್ಸ್ Vs ಗರ್ಲ್ಸ್ ' |url=https://tv9kannada.com/entertainment/television/colors-kannada-to-air-new-reality-show-boys-vs-girls-after-bbk-11-finale-entertainment-news-in-kannada-mdn-963044.html |access-date=2025-02-10 |website=TV9 Kannada |language=kn}}</ref>
|-
|1 ഫെബ്രുവരി 2025
|''മജാ ടാക്കീസ്''
|<ref>{{Cite news |date=2024-12-15 |title=Majaa Talkies returns to Kannada television after five years; fans remember Late Aparna Vastarey |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/majaa-talkies-returns-to-kannada-television-after-five-years-fans-remember-late-aparna-vastarey/articleshow/116332562.cms |access-date=2025-02-10 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref>
|}
==മുൻപ് സംപ്രേഷണം ചെയ്തിരുന്നവ==
===കഥാ പരമ്പരകൾ===
''അഗ്നിസാക്ഷി''
''അന്തരപട''<ref>{{Cite news |date=2023-04-24 |title=Colors Kannada launches socio-family drama Antarapata |url=https://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/regional/colors-kannada-launches-socio-family-drama-antarapata-230424 |access-date=2024-08-10 |website=indiantelevision.com}}</ref>
''വൃന്ദാവന''
#''ചുക്കി താരെ''<ref>{{Cite news |date=2024-03-15 |title=New daily soap 'Chukki Taare' to premiere on March 18 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-daily-soap-chukki-taare-to-premiere-on-march-18/articleshow/108514316.cms |access-date=2024-05-18 |newspaper=Time of India}}</ref>
#''ദാസ പുരന്ദര''
''ദൊരേസാനി''
''ഗീത''
''ഗിണിരാമ''
''ഹൂ മാലെ''
''ഇവളു സുജാത''
''കന്നഡത്തി''
''കന്യാകുമാരി''
''കെന്ദസമ്പിഗെ''<ref>{{Cite news |date=22 August 2022 |title=New daily soap kendasampige to premiere today - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/new-daily-soap-kendasampige-to-premiere-today/articleshow/93708530.cms |website=The Times of India}}</ref>
''ലഗ്ന പത്രികെ''
''ലക്ഷണ''
''ലക്ഷ്മി ബാരമ്മ''
''മംഗള ഗൗരി മദുവെ (പുട്ട ഗൗരി മദുവെ)''
''മിഥുന രാശി''
''നമ്മനെ യുവരാണി''
''നന്നരസി രാധേ''
''സീതാ വല്ലഭ''
===റിയാലിറ്റി ഷോകൾ===
''ബിഗ് ബോസ് കന്നഡ''
''ബിഗ് ബോസ് കന്നഡ (സീസൺ 1)''
''ബിഗ് ബോസ് കന്നഡ (സീസൺ 3)''
''ബിഗ് ബോസ് കന്നഡ (സീസൺ 4)''
''ബിഗ് ബോസ് കന്നഡ (സീസൺ 7)''
''ബിഗ് ബോസ് കന്നഡ (സീസൺ 8)''
''ബിഗ് ബോസ് കന്നഡ (സീസൺ 9)''
''ബിഗ് ബോസ് കന്നഡ (സീസൺ 10)''
''ബിഗ് ബോസ് കന്നഡ (സീസൺ 11)''
''ഡാൻസിംഗ് ചാമ്പ്യൻ''
''ഡാൻസിംഗ് സ്റ്റാർ (സീസൺ 1–3)''
''ഫാമിലി പവർ''
''കന്നഡദ കോട്യാധിപതി (സീസൺ 4)''
''മജാ ടാക്കീസ് (സീസൺ 1–3)''
''നന്നമ്മ സൂപ്പർ സ്റ്റാർ (സീസൺ 1–3)''
''രാജാ റാണി (സീസൺ 1–2)''
==സഹോദര ചാനലുകൾ==
===കളേഴ്സ് സൂപ്പർ===
'''കളേഴ്സ് സൂപ്പർ''' ഒരു ഇന്ത്യൻ പൊതു വിനോദ ചാനലാണ്. ജിയോസ്റ്റാറിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഈ ചാനൽ പ്രധാനമായും കന്നഡ ഭാഷയിലുള്ള വിനോദ പരിപാടികൾ സംപ്രേഷണം ചെയ്യുന്നു. ജിയോസ്റ്റാറിന്റെ പ്രാഥമിക കന്നഡ വിനോദ ചാനലായ കളേഴ്സ് കന്നഡയുടെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന്, 2016 ജൂലൈ 24-നാണ് ഈ ചാനൽ ആരംഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=http://bestmediainfo.com/2016/07/viacom18-launches-second-channel-in-kannada-market-colors-super/|title=Viacom18 launches second channel in Kannada market - Colors Super|website=www.bestmediaifo.com|access-date=2017-10-18}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2022-02-10 |title=Colors Kannada Cinema's Manoj Sharma Is Now Also The Voice For Colors Super |url=https://www.bollywoodlife.com/brand-solution/colors-kannada-cinemas-manoj-sharma-is-now-also-the-voice-for-colors-super-2006760/ |access-date=2023-11-01 |website=Bollywood Life |language=en}}</ref>
===കളേഴ്സ് കന്നഡ സിനിമ===
'''കളേഴ്സ് കന്നഡ സിനിമ''' ഒരു ഇന്ത്യൻ പേ ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്ര ചാനലാണ്. കന്നഡ ഭാഷയിലുള്ള സിനിമകൾ സംപ്രേഷണം ചെയ്യുന്ന ഈ ചാനൽ ജിയോസ്റ്റാറിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതാണ്. 2018 സെപ്റ്റംബർ 24-നാണ് ഇത് ആരംഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.afaqs.com/news/story/53601_Viacom18-to-launch-Colors-Kannada-Cinema |title=Viacom18 to launch Colors Kannada Cinema |access-date=2025-08-31 |archive-date=2018-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181022050702/http://www.afaqs.com/news/story/53601_Viacom18-to-launch-Colors-Kannada-Cinema |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.financialexpress.com/industry/viacom18-to-launch-colors-kannada-cinema-channel/1309021/lite/ Viacom18 to launch Colors Kannada Cinema channel]</ref>
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{official website}}
[[Category:കന്നഡ ഭാഷാ ടെലിവിഷൻ ചാനലുകൾ]]
[[Category:ബെംഗളൂരുവിലെ ടെലിവിഷൻ സ്റ്റേഷനുകൾ]]
[[Category:2000-ൽ സ്ഥാപിതമായ ടെലിവിഷൻ ചാനലുകളും സ്റ്റേഷനുകളും]]
[[Category:2000-ൽ ഇന്ത്യയിൽ സ്ഥാപിതമായവ]]
[[Category:ജിയോസ്റ്റാർ]]
cck4m2msgrf0qhfphluesxny0cqospw
നിതിൻ നബിൻ
0
663692
4631292
4608281
2026-06-19T06:08:59Z
Altocar 2020
144384
/* */
4631292
wikitext
text/x-wiki
{{infobox politician
| name = നിതിൻ നബിൻ
| image = Nitin Nabin(cropped).jpg
| birth_date = {{birth date and age|1980|05|23|df=yes}}
| birth_place = റാഞ്ചി, അവിഭക്ത ബീഹാർ
| death_date =
| death_place =
| office = ബിജെപി, ദേശീയ അധ്യക്ഷൻ
| term = 20 ജനുവരി 2026
| predecessor = ജെ.പി.നദ്ദ
| successor =
| office2 = രാജ്യസഭാംഗം
| term2 = 2026 - തുടരുന്നു
| constituency2 = ബീഹാർ
| office3 =ബീഹാർ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി(പൊതുമരാമത്ത്,നഗരവികസന,നിയമ നീതി വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല)
| term3 = 2024-2025, 2022-2024, 2021-2022
| predecessor3 = വി.കെ.സിൻഹ
| successor3 = ഡി.കെ.ജയ്സ്വാൾ
| office4 = ബീഹാർ നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term4 = 2025-2026, 2020, 2015, 2010, 2006
| constituency4 =
* ബങ്കിപ്പൂർ
* പട്ന വെസ്റ്റ്
| party =
* [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]]
| spouse = ഡോ. ദീപ
| children = 1 son and 1 daughter
| date = 23 ജനുവരി
| year = 2026
| source = https://www.bjp.org/shri-nitin-nabin ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്
}}
2026 ജനുവരി 20 മുതൽ ബിജെപിയുടെ
ദേശീയ അധ്യക്ഷനായി തുടരുന്ന
ബീഹാറിൽ നിന്നുള്ള ബിജെപി നേതാവാണ്
''' നിതിൻ നബിൻ(ജനനം : 23 മെയ് 1980) ''' നിതീഷ് കുമാർ മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന നിതിൻ
2006 മുതൽ 2026 വരെ ബീഹാർ നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 2026 മാർച്ചിൽ
ബീഹാറിൽ നിന്നുള്ള രാജ്യസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/01/20/nitin-nabin-takes-charge-as-bjps-youngest-ever-national-president.html</ref><ref>https://malayalam.indianexpress.com/news/nitin-nabin-takes-charge-as-bjp-national-president-succeeds-j-p-nadda-11014801</ref><ref>https://www.samakalikamalayalam.com/news/india/who-is-bjp-working-president-nitin-nabin</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/india/2026/01/21/nitin-nabin-bjp-youngest-president.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/premium/news-plus/2025/12/24/why-bjp-chose-nitin-nabin-as-new-working-president-reasons-challenges-prm.html</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
ബീഹാർ നിയമസഭാംഗവും മുതിർന്ന
ബിജെപി നേതാവുമായിരുന്ന നബിൻ കിഷോർ പ്രസാദിൻ്റെയും മീര സിൻഹയുടേയും മകനായി 1980 മെയ് 23 ന് ജനനം. പട്ന സെൻ്റ് മൈക്കിൾ സ്കൂളിൽ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ നബിൻ ഡൽഹിയിലെ സി.കെ.എസ്.എം സ്കൂളിൽ നിന്നും ഇൻ്റർമീഡിയറ്റ് പാസായി.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
2006-ൽ പട്ന വെസ്റ്റ് നിയമസഭ മണ്ഡലത്തിൽ നടന്ന ഉപ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ നബിൻ
പിന്നീട് നടന്ന എല്ലാ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും വിജയിച്ചു.
2010 മുതൽ 2026 വരെ ബങ്കിപ്പൂരിൽ നിന്നും ബീഹാർ നിയമസഭാംഗവും
2021 മുതൽ 2022 വരെയും 2024 മുതൽ 2025 വരെയും നിതീഷ് കുമാർ മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയുമായിരുന്നു. 2025 ഡിസംബർ 14ന്
ബിജെപി ദേശീയ വർക്കിംഗ് പ്രസിഡൻ്റായി
നിയമിതനായി. ദേശീയ അധ്യക്ഷനായിരുന്ന
ജെ.പി.നദ്ദക്ക് പകരക്കാരനായി 2026
ജനുവരി 20ന് ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ
പന്ത്രണ്ടാമത് ദേശീയ അധ്യക്ഷനായി ചുമതലയേറ്റു. 2026 മാർച്ച് മുതൽ ബീഹാറിൽ നിന്നുള്ള
രാജ്യസഭാംഗമാണ്.<ref>https://marunadanmalayalee.com/news/special-report/news-833904</ref>
''' പ്രധാന പദവികളിൽ '''
* 2006 : നിയമസഭാംഗം, പട്ന വെസ്റ്റ്(1)
* 2008 : യുവമോർച്ച, ദേശീയ നിർവാഹക സമിതി അംഗം
* 2010-2016 : യുവമോർച്ച,ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2010 : നിയമസഭാംഗം, ബങ്കിപ്പൂർ(2)
* 2015 : നിയമസഭാംഗം, ബങ്കിപ്പൂർ(3)
* 2016-2019 : യുവമോർച്ച,സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷൻ, ബീഹാർ
* 2019 : സിക്കിം നിയമസഭ,ലോക്സഭ ഇലക്ഷൻ ചുമതല
* 2019 : സിക്കിം,ബിജെപി സംഘടന ചുമതല
* 2020 : നിയമസഭാംഗം, ബങ്കിപ്പൂർ(4)
* 2021 : ബിജെപി സഹപ്രഭാരി,ഛത്തീസ്ഗഡ്
* 2022-2024 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി
* 2024 : ലോക്സഭ ഇലക്ഷൻ്റെ ചുമതല ഛത്തീസ്ഗഡ്
* 2024 : ഛത്തീസ്ഗഢ് ബിജെപി പ്രഭാരി
* 2024-2025 : സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി
* 2025-2026 : നിയമസഭാംഗം, ബങ്കിപ്പൂർ(5)
* 2025 : ബിജെപി ദേശീയ വർക്കിംഗ് പ്രസിഡൻ്റ്
* 2026 : ബിജെപി ദേശീയ അധ്യക്ഷൻ
* 2026 : രാജ്യസഭാംഗം, ബീഹാർ
== ദേശീയ അധ്യക്ഷൻ ==
ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ പ്രായത്തിൽ ബിജെപിയുടെ ദേശീയ അധ്യക്ഷ പദവിയിലെത്തിയ ആദ്യ ബിജെപി നേതാവാണ് നിതിൻ നബിൻ.
പാർട്ടിയിലെ തലമുറ മാറ്റത്തിൻ്റെ ഭാഗമായാണ് നാൽപ്പത്തഞ്ചുകാരനായ നിതിൻ പാർട്ടി ദേശീയ അധ്യക്ഷ സ്ഥാനത്ത് എത്തിയത്. 2029-ൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന
ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി
ബിജെപിയെ നയിക്കുന്ന
കേന്ദ്ര നേതൃത്വമായ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയ്ക്കും കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി അമിത് ഷായ്ക്കും ബിജെപി മുൻ ദേശീയ അധ്യക്ഷനായിരുന്ന കേന്ദ്ര ആരോഗ്യവകുപ്പ് മന്ത്രി ജെ.പി.നദ്ദയ്ക്കും പിന്നിൽ പുതിയ ഒരു നേതൃനിരയെ അണിനിരത്തുന്നതിൻ്റെ ഭാഗമായാണ് നിതിൻ നബിൻ ദേശീയ അധ്യക്ഷ പദവിയിലെത്തിയത്.<ref>https://www.manoramanews.com/india/politics/2026/01/20/nitin-nabin-takes-charge-as-bjp-national-president.html</ref>
== അവലംബം ==
e5vhb0gack6r3zdhvt9eqyz31k276km
കൂടാലപ്പാട്
0
663985
4631342
4602582
2026-06-19T10:57:54Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4631342
wikitext
text/x-wiki
കേരളത്തിലെ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കൂവപ്പടി ബ്ലോക്കിൽ]] [[കൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൂവപ്പടി പഞ്ചായത്തിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''കൂടാലപ്പാട്'''. [[കൂവപ്പടി]]. [[തോട്ടുവ]], [[ഐമുറി]], [[കുറിച്ചിലക്കോട്]] എന്നിവയാണ് ഈ ഗ്രാമത്തിന് സമീപത്തുള്ള മറ്റ് ഗ്രാമങ്ങൾ. [[വല്ലം (ഗ്രാമം)|വല്ലം]] - [[കോടനാട്]] റോഡാണ് ഈ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന പ്രധാന റോഡ്. [[കാലടി|കാലടിയാണ്]] അടുത്തുള്ള പട്ടണം.
ടു കണ്ട്രീസ് എന്ന സിനിമയിലെ സഹ സംവിധായകനായ വിജയൻ കൂടാലപ്പാട്<ref>{{Cite web|title=വിജയൻ കൂടാലപ്പാട്|url=https://m3db.com/vijayan-koodalappad|access-date=2026-01-31|language=en}}</ref> ഈ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്.
== ആരാധനാലയങ്ങൾ ==
പുല്ലം വേലിക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, കൂവപ്പടി മാരിയമ്മൻ കോവിൽ എന്നിവയാണ് ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ. സെന്റ് ജോർജ്ജ് ചർച്ച് കൂടാലപ്പാടാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന ക്രിസ്തീയ ആരാധനാലയം.<ref>{{Cite web|title=Ernakulam - Angamaly|url=https://ernakulamarchdiocese.org/home/parish/808|access-date=2026-01-31}}</ref><ref>{{Cite web|title=St George Church Koodalappad,Kerala,Churches In India|url=http://www.churchesinindia.com/ernakulam-angamaly/st-george-church-koodalappad.html|access-date=2026-01-31|last=www.churchesinindia.com|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205172132/http://www.churchesinindia.com/ernakulam-angamaly/st-george-church-koodalappad.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=St. George Church – Koodalappad -Cochin Churches- catholic churches.in|url=https://catholicchurches.in/directory/cochin-churches/st-george-church-koodalappad.htm|date=2010-04-06|access-date=2026-01-31|language=en-US}}</ref>
== വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ ==
സെന്റ് ജോർജ്ജ് എൽ. പി. സ്ക്കൂൾ കൂടാലപ്പാടാണ് ഇവിടെയുള്ള പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനം.
==അവലംബങ്ങൾ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]]
5rmq6npqxjsqpxazl80p3bifwp2imhz
പി.കെ. നവാസ്
0
667157
4631234
4619249
2026-06-19T01:27:55Z
Malikaveedu
16584
4631234
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = പി. കെ. നവാസ്
| native_name =
| image =
| caption =
| office = [[കേരള നിയമസഭ]] അംഗം
| constituency = [[Tanur Assembly constituency|താനൂർ]]
| term_start = മെയ് 2026
| predecessor = [[വി. അബ്ദുറഹ്മാൻ]]
| birth_date = 1991
| birth_place = വള്ളിക്കുന്ന്, [[മലപ്പുറം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| alma_mater = [[കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല]]
| occupation = രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ
| known_for = വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയവും കേരള നിയമസഭ രാഷ്ട്രീയവും
| office1 = President of [[Muslim Students Federation (Kerala unit)|MSF Kerala State]]
| term_start1 = 2020
| term_end1 = present
| office2 = [[Convenor]] of [[UDSF]]
| term_start2 = 2023
| term_end2 = present
| website = {{url|https://www.pknavas.in/}}
}}
ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി പ്രവർത്തകനാണ് '''പി.കെ. നവാസ്'''<ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2026-05-09}}</ref> 2026ൽ [[താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് എം.എൽ.എയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2026-05-09}}</ref> എം.എസ്.എഫിന്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റാണ് നവാസ്.
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ താനൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി പി.കെ. നവാസ് മത്സരിച്ചത്. എൽഡിഎഫ് സ്വതന്ത്രൻ മുഹമ്മദ് സമീർ ടിയെയാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/udf-candidate-pk-navas-won-in-tanur-assembly-election-2026-articleshow-pui4gsx</ref> ബിരുദാനന്തര ബിരുദധാരിയായ ഇദ്ദേഹം ഒരു ബിസിനസുകാരൻ കൂടിയാണ്.
==അവലംബം==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
cay8aw17gafsjb6br6glrjjtulvx39z
സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.
0
667462
4631159
4628813
2026-06-18T17:31:26Z
Malikaveedu
16584
4631159
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>{{Infobox officeholder
| name = അഡ്വ.സെബാസ്റ്റ്യൻ എം ജെ
| image =
| caption =
| office = കേരള നിയമസഭാ അംഗം
| termstart = മെയ് 2026
| termend =
| constituency = പൂഞ്ഞാർ നിയോജക മണ്ഡലം
| predecessor = [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ]]
| successor =
| birth_name = സെബാസ്റ്റ്യൻ എം. ജെ.
| birth_date = {{Birth year and age|1969}}
| birth_place = [[കോട്ടയം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷനൽ കോൺഗ്രസ്സ് ]]
| occupation = അഭിഭാഷകൻ, രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ, വ്യവസായി
| education = BA, LLB, MBA
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും നിയമജ്ഞനുമാണ് '''സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.''' [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം 2026 ൽ നടന്ന [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് വിജയിച്ച അംഗമാണ്. മുൻ അംഗമായിരുന്ന അഡ്വക്കറ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തിങ്കലിനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് അദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് .
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
കേരളത്തിലെ [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] ജോസഫിന്റെ പുത്രനായി സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ. ജനിച്ചു. 1989-ൽ [[പാലാ|പാലായിലെ]] സെന്റ് തോമസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബാച്ചിലർ ഓഫ് ആർട്സ് (ബി. എ.) ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം 1993ൽ സിംബയോസിസ് ലോ സ്കൂളിൽ നിന്ന് എൽ.എൽ.ബി. നേടിയ അദ്ദേഹം നിയമ വിദ്യാഭ്യാസം തുടർന്നു. 1995ൽ സിംബിയോസിസ് ഇന്റർനാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് എം.ബി.എ. നേടി. പ്രൊഫഷണലായി, നിയമ പ്രാക്ടീസ്, കൃഷി, ബിസിനസ്സ് എന്നിവയിൽ അദ്ദേഹം ഏർപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
കോട്ടയത്തെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ പ്രാദേശിക സംഘടനാ സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് സെബാസ്റ്റ്യൻ രാഷ്ടീയ രംഗത്ത് ചുവടുറപ്പിച്ചത്. മധ്യതിരുവിതാംകൂർ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു പ്രധാന മാറ്റമായി മാധ്യമങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിച്ച തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തിൽ സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ 56,900 വോട്ടുകൾ നേടി. കേരള കോൺഗ്രസിലെ (എം) [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ|സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കലിനെയാണ്]] അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി
! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ
! scope="col" style="width:50px" |%
! scope="col" style="width:50px" |±%
|-
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]'''
| style="text-align:left" |'''അഡ്വ. സെബാസ്റ്റ്യൻ എം. ജെ.'''
|'''56,900'''
|'''39.43'''
|'''+16.32'''
|-
| style="background-color: #008000" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെ. സി. (എം.]]
| style="text-align:left" |[[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ]]
|50,207
|34.79
| -14.12
|-
| style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]]
| style="text-align:left" |[[പി.സി. ജോർജ്ജ്|പി. സി. ജോർജ്]]
|36,172
|25.07
| -
|-
| style="background-color: #0000FF" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടി|ബിഎസ്പി]]
| style="text-align:left" |ഷൈനി എ. സി.
|603
|0.42
| -
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ
!6,693
!4.64
!
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,44,302
!
!
|-
| colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] gain''' from [[Kerala Congress (M)|KC(M)]]
|'''സ്വിംഗ്'''
| +15.22
|
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist|refs=<ref name="ECI_Result">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Poonjar (S11101) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S11101.htm |publisher=Election Commission of India |access-date=5 May 2026}}</ref>
<ref name="NDTV_Win">{{cite news |title=Live: Poonjar Election Results 2026 - Adv. Sebastian M. J. Won |url=https://www.ndtv.com/elections/kerala-assembly-election-results-2026/poonjar |work=[[NDTV]] |date=5 May 2026}}</ref>
<ref name="TOI_Poonjar">{{cite news |title=Poonjar Assembly Election Results 2026 Live Updates: Congress candidate Adv. Sebastian M. J. wins the seat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/assembly-elections/kerala/poonjar-assembly-election-results-2026-live-updates/liveblog/130695158.cms |work=[[The Times of India]] |date=4 May 2026}}</ref>
<ref name="MyNeta">{{cite web |title=Adv. Sebastian M. J. (Indian National Congress): Constituency - Poonjar (Kottayam) - Affidavit Information |url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=846 |publisher=Association for Democratic Reforms |access-date=5 May 2026}}</ref>
<ref name="Hindu_Profile">{{cite news |title=Adv. Sebastian M. J., POONJAR constituency, INC, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit |url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-sebastian-m-j-846/ |work=[[The Hindu]] |date=5 May 2026}}</ref>
<ref name="HT_Analysis">{{cite news |title=After 2021 setback, P. C. George fails once again, finishes behind Kerala Congress (M) and INC in Poonjar |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/after-2021-setback-p-c-george-seeks-fresh-mandate-from-poonjar-in-2026-assembly-election-results-101777627504591.html |work=[[Hindustan Times]] |date=4 May 2026}}</ref>
<ref name="Affidavit_ECI">{{cite web |title=Candidate Details - Adv. Sebastian M. J. |url=https://affidavit.eci.gov.in/show-profile/Adv_Sebastian_MJ_2026 |publisher=Election Commission of India |date=23 March 2026}}</ref>}}
[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
klrhcf8wy841q18a0g297o7u3q4m5qj
റോണി കെ. ബേബി
0
668678
4631138
4630013
2026-06-18T16:43:25Z
Malikaveedu
16584
4631138
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = റോണി കെ ബേബി
| image =
| caption =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| termstart = മെയ് 2026
| termend =
| constituency = [[Kanjirappally (State Assembly constituency)|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
| predecessor = [[എൻ. ജയരാജ്]]
| successor =
| birth_name = റോണി കെ. ബേബി
| birth_date = {{Birth year and age|1977}}
| birth_place = [[കോട്ടയം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| alma_mater = [[ഹൈദരാബാദ് സർവകലാശാല]]
| occupation = അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ, രാഷ്ട്രമീമാംസകൻ
| education = Post Graduate (MA, B.Ed)
| parents = മാത്യു ജോസഫ് (പിതാവ്)
| spouse = മെറീന
| children = ഹന്ന
}}
പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും അക്കാദമിക് വിദഗ്ദ്ധനുമാണ് '''റോണി കുന്നേൽ ബേബി'''. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം 2026 ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുൻ എം.എൽ.എ.യും [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കേരളാ കോൺഗ്രസ് (എം)]] പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥിയും 3 തവണ എം.എൽ.എ.യുമായിരുന്ന [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ. ജയരാജിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് കേരള നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിൽ]] [[ആനക്കല്ല്]] ഗ്രാമത്തിലെ കുന്നേൽ വീട്ടിലാണ് റോണി കെ. ബേബി ജനിച്ചത്. നെടുങ്കണ്ടം സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് ഹൈസ്കൂളിലെ പഠനത്തിനുശേഷം [[അരുവിത്തുറ|അരുവിത്തുറയിലെ]] സെൻ്റ് ജോർജ്ജ് കോളേജിൽനിന്ന് ബിരുദം നേടി. [[ഹൈദരാബാദ് സർവകലാശാല|ഹൈദരാബാദ് സർവ്വകലാശാലയിൽനിന്ന്]] ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അദ്ധ്യാപകനായി തന്റെ ജോലി തുടർന്നു.
സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ സെന്റ് ഡോമിനിക്സ് കോളജിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്ത് [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ]] (കെ.എസ്.യു.), [[ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] എന്നിവയുടെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നിലവിൽ കോട്ടയം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ്.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] നിരവധി തവണ കൈവശം വച്ചിരുന്ന [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ റോണി മത്സരിച്ചു. റബ്ബർ കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആരോഗ്യസംരക്ഷണ രംഗത്തെ അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങൾ, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] മലയോര പ്രദേശങ്ങളുടെ വികസനം എന്നിവയിലൂന്നിയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം നടത്തിയത്.
56,646 വോട്ടുകൾ നേടിയ റോണി കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) പാർട്ടിയുടെ നിലവിലെ എം.എൽ.എ.യായിരുന്ന [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ. ജയരാജിനെ]] 5,772 വോട്ടുകൾക്കാണ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
=== 2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി
! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ
! scope="col" style="width:50px" |%
! scope="col" style="width:50px" |±%
|-
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]'''
| style="text-align:left" |'''റോണി കെ ബേബി'''
|'''56646'''
|'''41.66'''
|-
| style="background-color: #E80909" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെ. സി. (എം.]]
| style="text-align:left" |[[എൻ. ജയരാജ്]]
|50874
|37.41
|
|-
| style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]]
| style="text-align:left" |ജോർജ് കുര്യൻ
|26984
|19.84
|
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ
!5772
!4.25
!
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,35,988
!
!
|-
| colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] gain''' from [[Kerala Congress (M)|KC(M)]]
|'''സ്വിംഗ്'''
|
|
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
mg5zvgocnotytxw9nfwlzp4pmnzbph1
4631139
4631138
2026-06-18T16:45:44Z
Malikaveedu
16584
4631139
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = റോണി കെ ബേബി
| image =
| caption =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| termstart = മെയ് 2026
| termend =
| constituency = [[Kanjirappally (State Assembly constituency)|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
| predecessor = [[എൻ. ജയരാജ്]]
| successor =
| birth_name = റോണി കെ. ബേബി
| birth_date = {{Birth year and age|1977}}
| birth_place = [[കോട്ടയം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| alma_mater = [[ഹൈദരാബാദ് സർവകലാശാല]]
| occupation = അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ, രാഷ്ട്രമീമാംസകൻ
| education = Post Graduate (MA, B.Ed)
| parents = മാത്യു ജോസഫ് (പിതാവ്)
| spouse = മെറീന
| children = ഹന്ന
}}
പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും അക്കാദമിക് വിദഗ്ദ്ധനുമാണ് '''റോണി കുന്നേൽ ബേബി'''. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം 2026 ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുൻ എം.എൽ.എ.യും [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കേരളാ കോൺഗ്രസ് (എം)]] പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥിയും തുടർച്ചയായി 3 തവണ എം.എൽ.എ.യുമായിരുന്ന [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ. ജയരാജിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് കേരള നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിൽ]] [[ആനക്കല്ല്]] ഗ്രാമത്തിലെ കുന്നേൽ വീട്ടിലാണ് റോണി കെ. ബേബി ജനിച്ചത്. നെടുങ്കണ്ടം സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് ഹൈസ്കൂളിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം [[അരുവിത്തുറ|അരുവിത്തുറയിലെ]] സെൻ്റ് ജോർജ്ജ് കോളേജിൽനിന്ന് ബിരുദം നേടി. [[ഹൈദരാബാദ് സർവകലാശാല|ഹൈദരാബാദ് സർവ്വകലാശാലയിൽനിന്ന്]] ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അദ്ധ്യാപകനായി തന്റെ ജോലി തുടർന്നു.
സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ സെന്റ് ഡോമിനിക്സ് കോളജിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്ത് [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ]] (കെ.എസ്.യു.), [[ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] എന്നിവയുടെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നിലവിൽ കോട്ടയം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ്.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] നിരവധി തവണ കൈവശം വച്ചിരുന്ന [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ റോണി മത്സരിച്ചു. റബ്ബർ കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആരോഗ്യസംരക്ഷണ രംഗത്തെ അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങൾ, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] മലയോര പ്രദേശങ്ങളുടെ വികസനം എന്നിവയിലൂന്നിയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം നടത്തിയത്.
56,646 വോട്ടുകൾ നേടിയ റോണി കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) പാർട്ടിയുടെ നിലവിലെ എം.എൽ.എ.യായിരുന്ന [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ. ജയരാജിനെ]] 5,772 വോട്ടുകൾക്കാണ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
=== 2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി
! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ
! scope="col" style="width:50px" |%
! scope="col" style="width:50px" |±%
|-
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]'''
| style="text-align:left" |'''റോണി കെ ബേബി'''
|'''56646'''
|'''41.66'''
|-
| style="background-color: #E80909" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെ. സി. (എം.]]
| style="text-align:left" |[[എൻ. ജയരാജ്]]
|50874
|37.41
|
|-
| style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]]
| style="text-align:left" |ജോർജ് കുര്യൻ
|26984
|19.84
|
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ
!5772
!4.25
!
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,35,988
!
!
|-
| colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] gain''' from [[Kerala Congress (M)|KC(M)]]
|'''സ്വിംഗ്'''
|
|
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
p3q6gi55dx4pdxdxwue8j1d63hlulbr
4631146
4631139
2026-06-18T17:04:58Z
Malikaveedu
16584
4631146
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = റോണി കെ ബേബി
| image =
| caption =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| termstart = മെയ് 2026
| termend =
| constituency = [[Kanjirappally (State Assembly constituency)|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
| predecessor = [[എൻ. ജയരാജ്]]
| successor =
| birth_name = റോണി കെ. ബേബി
| birth_date = {{Birth year and age|1977}}
| birth_place = [[കോട്ടയം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| alma_mater = [[ഹൈദരാബാദ് സർവകലാശാല]]
| occupation = അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ, രാഷ്ട്രമീമാംസകൻ
| education = Post Graduate (MA, B.Ed)
| parents = മാത്യു ജോസഫ് (പിതാവ്)
| spouse = മെറീന
| children = ഹന്ന
}}
പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും അക്കാദമിക് വിദഗ്ദ്ധനുമാണ് '''റോണി കുന്നേൽ ബേബി'''. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം 2026 ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുൻ എം.എൽ.എ.യും [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കേരളാ കോൺഗ്രസ് (എം)]] പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥിയും തുടർച്ചയായി 3 തവണ എം.എൽ.എ.യുമായിരുന്ന [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ. ജയരാജിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് കേരള നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിൽ]] [[ആനക്കല്ല്]] ഗ്രാമത്തിലെ കുന്നേൽ വീട്ടിലാണ് റോണി കെ. ബേബി ജനിച്ചത്. നെടുങ്കണ്ടം സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് ഹൈസ്കൂളിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം [[അരുവിത്തുറ|അരുവിത്തുറയിലെ]] സെൻ്റ് ജോർജ്ജ് കോളേജിൽനിന്ന് ബിരുദം നേടി. [[ഹൈദരാബാദ് സർവകലാശാല|ഹൈദരാബാദ് സർവ്വകലാശാലയിൽനിന്ന്]] ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അദ്ധ്യാപകനായി തന്റെ ജോലി തുടർന്നു. 2001–ൽ തലയോലപ്പറമ്പ് ദേവസ്വം ബോർഡ് കോളജിൽ താത്കാലിക അദ്ധ്യാപകനാ ആംദ്യ ജോലി ചെയ്തു. പിന്നീട് നിയമനം ലഭിച്ചതു വൈക്കം കൊതവറ സെൻറ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിലായിരുന്നു.
സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ സെന്റ് ഡോമിനിക്സ് കോളജിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്ത് [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ]] (കെ.എസ്.യു.), [[ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] എന്നിവയുടെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നിലവിൽ കോട്ടയം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ്.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] നിരവധി തവണ കൈവശം വച്ചിരുന്ന [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ റോണി മത്സരിച്ചു. റബ്ബർ കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആരോഗ്യസംരക്ഷണ രംഗത്തെ അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങൾ, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] മലയോര പ്രദേശങ്ങളുടെ വികസനം എന്നിവയിലൂന്നിയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം നടത്തിയത്.
56,646 വോട്ടുകൾ നേടിയ റോണി കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) പാർട്ടിയുടെ നിലവിലെ എം.എൽ.എ.യായിരുന്ന [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ. ജയരാജിനെ]] 5,772 വോട്ടുകൾക്കാണ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
=== 2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി
! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ
! scope="col" style="width:50px" |%
! scope="col" style="width:50px" |±%
|-
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]'''
| style="text-align:left" |'''റോണി കെ ബേബി'''
|'''56646'''
|'''41.66'''
|-
| style="background-color: #E80909" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെ. സി. (എം.]]
| style="text-align:left" |[[എൻ. ജയരാജ്]]
|50874
|37.41
|
|-
| style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]]
| style="text-align:left" |ജോർജ് കുര്യൻ
|26984
|19.84
|
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ
!5772
!4.25
!
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,35,988
!
!
|-
| colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] gain''' from [[Kerala Congress (M)|KC(M)]]
|'''സ്വിംഗ്'''
|
|
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
27of9mx0jo9xf0svtsi6fu0h5zrs4mn
4631223
4631146
2026-06-19T00:44:45Z
Malikaveedu
16584
4631223
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = റോണി കെ ബേബി
| image =
| caption =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| termstart = മെയ് 2026
| termend =
| constituency = [[Kanjirappally (State Assembly constituency)|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
| predecessor = [[എൻ. ജയരാജ്]]
| successor =
| birth_name = റോണി കെ. ബേബി
| birth_date = {{Birth year and age|1977}}
| birth_place = [[കോട്ടയം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| alma_mater = [[ഹൈദരാബാദ് സർവകലാശാല]]
| occupation = അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ, രാഷ്ട്രമീമാംസകൻ
| education = ബിരുദാനന്തര ബിരുദം (MA, B.Ed)
| parents = മാത്യു ജോസഫ് (പിതാവ്)
| spouse = മെറീന
| children = ഹന്ന
}}
പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും അക്കാദമിക് വിദഗ്ദ്ധനുമാണ് '''റോണി കുന്നേൽ ബേബി'''. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം 2026 ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുൻ എം.എൽ.എ.യും [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കേരളാ കോൺഗ്രസ് (എം)]] പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥിയും തുടർച്ചയായി 3 തവണ എം.എൽ.എ.യുമായിരുന്ന [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ. ജയരാജിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് കേരള നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിൽ]] [[ആനക്കല്ല്]] ഗ്രാമത്തിലെ കുന്നേൽ വീട്ടിലാണ് റോണി കെ. ബേബി ജനിച്ചത്. നെടുങ്കണ്ടം സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് ഹൈസ്കൂളിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം [[അരുവിത്തുറ|അരുവിത്തുറയിലെ]] സെൻ്റ് ജോർജ്ജ് കോളേജിൽനിന്ന് ബിരുദം നേടി. [[ഹൈദരാബാദ് സർവകലാശാല|ഹൈദരാബാദ് സർവ്വകലാശാലയിൽനിന്ന്]] ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അദ്ധ്യാപകനായി തന്റെ ജോലി തുടർന്നു. 2001–ൽ തലയോലപ്പറമ്പ് ദേവസ്വം ബോർഡ് കോളജിൽ താത്കാലിക അദ്ധ്യാപകനാ ആംദ്യ ജോലി ചെയ്തു. പിന്നീട് നിയമനം ലഭിച്ചതു വൈക്കം കൊതവറ സെൻറ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിലായിരുന്നു.
സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ സെന്റ് ഡോമിനിക്സ് കോളജിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്ത് [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ]] (കെ.എസ്.യു.), [[ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] എന്നിവയുടെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നിലവിൽ കോട്ടയം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ്.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] നിരവധി തവണ കൈവശം വച്ചിരുന്ന [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ റോണി മത്സരിച്ചു. റബ്ബർ കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആരോഗ്യസംരക്ഷണ രംഗത്തെ അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങൾ, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] മലയോര പ്രദേശങ്ങളുടെ വികസനം എന്നിവയിലൂന്നിയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം നടത്തിയത്.
56,646 വോട്ടുകൾ നേടിയ റോണി കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) പാർട്ടിയുടെ നിലവിലെ എം.എൽ.എ.യായിരുന്ന [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ. ജയരാജിനെ]] 5,772 വോട്ടുകൾക്കാണ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
=== 2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി
! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ
! scope="col" style="width:50px" |%
! scope="col" style="width:50px" |±%
|-
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]'''
| style="text-align:left" |'''റോണി കെ ബേബി'''
|'''56646'''
|'''41.66'''
|-
| style="background-color: #E80909" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെ. സി. (എം.]]
| style="text-align:left" |[[എൻ. ജയരാജ്]]
|50874
|37.41
|
|-
| style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]]
| style="text-align:left" |ജോർജ് കുര്യൻ
|26984
|19.84
|
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ
!5772
!4.25
!
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,35,988
!
!
|-
| colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] gain''' from [[Kerala Congress (M)|KC(M)]]
|'''സ്വിംഗ്'''
|
|
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
gbwn4bqvjr1a79r53c9zi7g2n0csz2k
4631224
4631223
2026-06-19T00:47:47Z
Malikaveedu
16584
4631224
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = റോണി കെ ബേബി
| image =
| caption =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| termstart = മെയ് 2026
| termend =
| constituency = [[Kanjirappally (State Assembly constituency)|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
| predecessor = [[എൻ. ജയരാജ്]]
| successor =
| birth_name = റോണി കെ. ബേബി
| birth_date = {{Birth year and age|1977}}
| birth_place = [[കോട്ടയം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| alma_mater = [[ഹൈദരാബാദ് സർവകലാശാല]]
| occupation = അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ, രാഷ്ട്രമീമാംസകൻ
| education = ബിരുദാനന്തര ബിരുദം (MA, B.Ed)
| parents = മാത്യു ജോസഫ് (പിതാവ്)
| spouse = മെറീന
| children = ഹന്ന
}}
പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും വിദ്യാഭ്യാസ വിചക്ഷണനുമാണ് '''റോണി കുന്നേൽ ബേബി'''. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായ അദ്ദേഹം 2026 ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുൻ എം.എൽ.എ.യും [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കേരളാ കോൺഗ്രസ് (എം)]] പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥിയും തുടർച്ചയായി 3 തവണ എം.എൽ.എ.യുമായിരുന്ന [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ. ജയരാജിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് കേരള നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിൽ]] [[ആനക്കല്ല്]] ഗ്രാമത്തിലെ കുന്നേൽ വീട്ടിലാണ് റോണി കെ. ബേബി ജനിച്ചത്. നെടുങ്കണ്ടം സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് ഹൈസ്കൂളിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം [[അരുവിത്തുറ|അരുവിത്തുറയിലെ]] സെൻ്റ് ജോർജ്ജ് കോളേജിൽനിന്ന് ബിരുദം നേടി. [[ഹൈദരാബാദ് സർവകലാശാല|ഹൈദരാബാദ് സർവ്വകലാശാലയിൽനിന്ന്]] ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ അദ്ധ്യാപകനായി തന്റെ ജോലി തുടർന്നു. 2001–ൽ തലയോലപ്പറമ്പ് ദേവസ്വം ബോർഡ് കോളജിൽ താത്കാലിക അദ്ധ്യാപകനാ ആംദ്യ ജോലി ചെയ്തു. പിന്നീട് നിയമനം ലഭിച്ചതു വൈക്കം കൊതവറ സെൻറ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിലായിരുന്നു.
സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ സെന്റ് ഡോമിനിക്സ് കോളജിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്ത് [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ]] (കെ.എസ്.യു.), [[ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്|ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] എന്നിവയുടെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. നിലവിൽ കോട്ടയം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ്.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] നിരവധി തവണ കൈവശം വച്ചിരുന്ന [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ റോണി മത്സരിച്ചു. റബ്ബർ കർഷകരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആരോഗ്യസംരക്ഷണ രംഗത്തെ അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങൾ, [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] മലയോര പ്രദേശങ്ങളുടെ വികസനം എന്നിവയിലൂന്നിയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണം നടത്തിയത്.
56,646 വോട്ടുകൾ നേടിയ റോണി കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) പാർട്ടിയുടെ നിലവിലെ എം.എൽ.എ.യായിരുന്ന [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ. ജയരാജിനെ]] 5,772 വോട്ടുകൾക്കാണ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
=== 2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി
! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ
! scope="col" style="width:50px" |%
! scope="col" style="width:50px" |±%
|-
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]'''
| style="text-align:left" |'''റോണി കെ ബേബി'''
|'''56646'''
|'''41.66'''
|-
| style="background-color: #E80909" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെ. സി. (എം.]]
| style="text-align:left" |[[എൻ. ജയരാജ്]]
|50874
|37.41
|
|-
| style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]]
| style="text-align:left" |ജോർജ് കുര്യൻ
|26984
|19.84
|
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ
!5772
!4.25
!
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,35,988
!
!
|-
| colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] gain''' from [[Kerala Congress (M)|KC(M)]]
|'''സ്വിംഗ്'''
|
|
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
irtu6i7mucyau1q9po3vd1g3hid9ycz
കല്ലട്ര മാഹിൻ
0
668683
4631333
4628182
2026-06-19T09:28:06Z
Vijayanrajapuram
21314
Vijayanrajapuram എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കല്ലത്ര മാഹിൻ]] എന്ന താൾ [[കല്ലട്ര മാഹിൻ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു
4628182
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = കല്ലത്ര മാഹിൻ
| image =
| caption =
| office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| termstart = മെയ് 2026
| termend =
| constituency = [[Kasaragod (State Assembly constituency)|കാസർകോട്]]
| predecessor =
| successor =
| birth_name = മാഹിൻ
| birth_date = {{Birth year and age|1964}}
| birth_place = [[കാസർകോട് ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിംലീഗ്]]
| alma_mater =
| occupation = വ്യവസായി
| education = പ്രീഡിഗ്രി
| parents = അബ്ദുൽ ഖാദർ (പിതാവ്)
ബീഫാത്തിമ്മ (മാതാവ്)
| spouse =
| children =
}}
കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനാണ് '''കല്ലത്ര മഹിൻ''' (ജനനം 1964). [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ]] കാസർഗോഡ് നിനിയമസഭാ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗിൽനിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/story/kasaragod-assembly-election-results-2026-live-updates-kerala-vote-counting-seat-constituency-candidates-leading-trailing-kaelb-2905311-2026-05-04|title=Kasaragod Election Result 2026 Live: IUML retains Kasaragod seat, Kallatra Mahin wins with 76396 votes|access-date=2026-05-04|date=2026-05-04|website=India Today|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/assembly-elections/kerala/kasaragod-assembly-election-results-2026-live-updates-iumls-kallatra-mahin-lefts-m-v-balakrishnan-and-bjps-ashwini-m-l-are-contesting-for-this-seat-among-others/liveblog/130692681.cms|title=Kasaragod Assembly Election Results 2026 Live Updates: IUML's Kallatra Mahin wins by 22,698 votes|access-date=2026-05-04|date=2026-05-04|website=The Times of India|language=en}}</ref>
== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ കാസർകോട് ജില്ലയിലെ മേൽപ്പറമ്പ് സ്വദേശിയാണ് മാഹിൻ. അന്തരിച്ച മുസ്ലിം ലീഗ് നേതാവും അദ്ധ്യാപകനുമായിരുന്ന കല്ലത്ര അബ്ദുൾ ഖാദർ ഹാജിയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്. 1981ൽ അദ്ദേഹം പ്രീ-ഡിഗ്രി പാസായി. ഒരു ഭൂവുടമയായ അദ്ദേഹം ഒരു വ്യവസായിയാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് നൽകിയ സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ അദ്ദേഹം 1061 കോടി രൂപയുടെ സ്വത്ത് കൈവശം വയ്ക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=638|title=Kallatra Mahin(Indian Union Muslim League):Constituency- KASARAGOD(KASARGOD) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-07|website=www.myneta.info}}</ref>
== കരിയർ ==
2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കാസർഗോഡ് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ഐ.യു.എം.എല്ലിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് മാഹിൻ വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/elections/kasaragod-election-result-live-updates-kerala-assembly-election-results-winner-10669144/|title=Kasaragod Election Result 2026 LIVE Updates: Kerala (Kasaragod) Assembly Election Results 2026 Winner, Vote Counting, Runner-up|access-date=2026-05-07|date=2026-05-04|website=The Indian Express|language=en}}</ref> 76, 396 വോട്ടുകൾ നേടിയ അദ്ദേഹം തന്റെ അടുത്ത എതിരാളിയായിരുന്ന [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയിലെ]] അശ്വിനി എം.എല്ലിനെ 22,698 വോട്ടുകൾക്കാണ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/story/kasaragod-assembly-election-results-2026-live-updates-kerala-vote-counting-seat-constituency-candidates-leading-trailing-kaelb-2905311-2026-05-04|title=Kasaragod Election Result 2026 Highlights: IUML retains Kasaragod seat, Kallatra Mahin wins with 76396 votes|access-date=2026-05-07|date=2026-05-04|website=India Today|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/kasaragod-assembly-constituency-kallatra-mahin-of-iuml-wins-with-22-698-vote-margin-2026-05-04-1039897|title=Kallatra Mahin of IUML wins Kasaragod Assembly constituency with 22,698 vote margin|access-date=2026-05-07|last=Shukla|first=Raghawendra|date=2026-05-04|website=India TV News|language=en}}</ref>
== അവലംബങ്ങൾ ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
mj5z83fnyh0jgupvt8axnhu4yi6k5eu
കുറുക്കൻ മാഷിന്റെ സ്കൂൾ
0
668768
4631328
4630784
2026-06-19T09:24:47Z
Vijayanrajapuram
21314
4631328
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book|name=കുറുക്കൻ മാഷിൻ്റെ സ്കൂൾ|image_caption=പുറംചട്ട|author=വി. ആർ സുധീഷ്|language=മലയാളം|genre=ബാലസാഹിത്യം|publisher=മാതൃഭൂമി ബുക്സ്|awards=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം‚ ഭീമാ ബാലസാഹിത്യ പുരസ്കരം|isbn=9788182667709|image=Kurukkan mashinte school book cover.jpg}}
[[വി.ആർ. സുധീഷ്|വി ആർ സുധീഷ്]] രചിച്ച് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2017|2017 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ച കൃതിയാണ് '''കുറുക്കൻ മാഷിന്റെ സ്കൂൾ'''. ഇതിന് ഭീമാ ബാലസാഹിത്യ പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. മാതൃഭൂമി ബുക്സ് ആണ് ഈ കൃതിയുടെ പ്രസാധകർ <ref>{{Cite web|url=https://www.mbibooks.com/product/kurukkan-mashinte-school-2/|title=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralasahityaakademi.org/|title=}}</ref>
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
qddydcnt0nobrnqufvekdx7vmn30odh
ആനക്കാരൻ
0
668807
4631326
4630764
2026-06-19T09:22:34Z
Vijayanrajapuram
21314
4631326
wikitext
text/x-wiki
[[കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള]] രചിച്ച [[കൃത്ത്|കൃതിയാണ്]] ആനക്കാരൻ.<ref>{{Cite web|url=https://www.spcsindia.com/book/aanakkaran-ebook|title=}}</ref> ഇതിന് [[1959]] ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://keralasahityaakademi.org/awardukal/|title=}}</ref> ഇതിന്റ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയാണ് '''ചന്തു ദി എലഫൻ്റ് ബോയ്'''. ഇത് പരിഭാഷ പെടുത്തിയത് [[ശാന്ത രമേശ്വർ റാവോ]] ആണ്<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.in/Chathu-Elephant-Karoor-Nilakanta-Pillai-ebook/dp/B07H4MRPQ8?dplnkId=e00ea5f1-9e01-443f-ba53-5c26f230013e|title=}}</ref>
{{Infobox book|author=കാരൂർ|name=ആനക്കാരൻ|publisher=SPCS (സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം )|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 1959|image_caption=പുറംചട്ട|image=ആനക്കാരൻ.jpg|language=മലയാളം}}
== അവലംബം ==
<references />
i0d0gj6bn0cz7nigyw40hmpzg36au5o
4631327
4631326
2026-06-19T09:23:03Z
Vijayanrajapuram
21314
4631327
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox book|author=കാരൂർ|name=ആനക്കാരൻ|publisher=SPCS (സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം )|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 1959|image_caption=പുറംചട്ട|image=ആനക്കാരൻ.jpg|language=മലയാളം}}
[[കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള]] രചിച്ച [[കൃത്ത്|കൃതിയാണ്]] ആനക്കാരൻ.<ref>{{Cite web|url=https://www.spcsindia.com/book/aanakkaran-ebook|title=}}</ref> ഇതിന് [[1959]] ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://keralasahityaakademi.org/awardukal/|title=}}</ref> ഇതിന്റ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷയാണ് '''ചന്തു ദി എലഫൻ്റ് ബോയ്'''. ഇത് പരിഭാഷ പെടുത്തിയത് [[ശാന്ത രമേശ്വർ റാവോ]] ആണ്<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.in/Chathu-Elephant-Karoor-Nilakanta-Pillai-ebook/dp/B07H4MRPQ8?dplnkId=e00ea5f1-9e01-443f-ba53-5c26f230013e|title=}}</ref>
== അവലംബം ==
<references />
5apx5rzefbhxjix32tzhujguhlgx12i
ജോൺ ടി. വേക്കൻ
0
668819
4631329
4630945
2026-06-19T09:26:29Z
Vijayanrajapuram
21314
ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; കാണുക [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])
4631329
wikitext
text/x-wiki
{{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}}
'''ജോൺ ടി. വേക്കൻ''' (John T. Vekkan)
ഒരു മലയാളി നാടകഗവേഷകൻ, നാടകകൃത്ത്, സംവിധായകൻ, നടൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായ വ്യക്തിയാണ്. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഭരതമുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നവരസാഭിനയ പരിശീലനം ആരംഭിച്ചത് ഇദ്ദേഹമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സ്ഥിരം നാടകവേദിയുടെയും കുട്ടികളുടെ സ്ഥിരം നാടകവേദിയുടെയും സ്ഥാപക സംവിധായകനായ അദ്ദേഹം വൈക്കം തിരുനാൾ നാടകവേദിയുടെയും നാടകക്കളരിയുടെയും ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref>എം. വി. ദേവൻ. "കേരളത്തിന് ഒരു സ്ഥിരം നാടകവേദി." മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്, 9 മാർച്ച് 2001.</ref>
നാടക-ചലച്ചിത്ര അഭിനയ പരിശീലകൻ, ആകാശവാണിയിലെ ശബ്ദനാടക നടൻ, മ്യൂസിക്-ലൈറ്റ്-സെറ്റ് ഡിസൈനർ, നാടകാദ്ധ്യാപകൻ, പ്രഭാഷകൻ, ഗ്രന്ഥകാരൻ എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ 'നാടകഗ്രന്ഥശാല' എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ എഡിറ്ററായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref>"അഭിമുഖം: ജോൺ ടി. വേക്കൻ - അനൂപ് അനന്തൻ". മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്. 2025 ഏപ്രിൽ 28 - മേയ് 5.</ref>
''വിദ്യാഭ്യാസം''
എറണാകുളം സി. സി. പി. എം. എൽ. പി. സ്ക്കൂൾ, വൈക്കം ഗവണ്മെന്റ് എൽ. പി. സ്ക്കൂൾ, ഗവണ്മെന്റ് ബോയ്സ് ഹൈസ്ക്കൂൾ, തലയോലപ്പറമ്പ് ദേവസ്വം ബോർഡ് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം. സ്ക്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസകാലം മുതൽ നാടകരംഗത്തു സജീവം. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം മുഴുവൻസമയ നാടകപ്രവർത്തനം.
'''ഗുരുക്കന്മാരും പ്രവർത്തിപരിചയവും'''
എം. ഗോവിന്ദൻ, കെ. എസ്. നാരായണപിള്ള, എം. വി. ദേവൻ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള, കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ, ഇ. പി. വാസുദേവഗുരുക്കൾ, കലാമണ്ഡലം മോഹൻകുമാർ, ഹബീബ് തൻവീർ (ഡൽഹി), ബി. വി. കാരന്ത് (മൈസൂർ), എൻ. സി. ജെയിൻ (ഡൽഹി), ഗിരീഷ് കർണാട് (ബാംഗ്ലൂർ), നസിറുദ്ദീൻ ഷാ (മുംബൈ), ബെൻസി കൗൾ (ഭോപ്പാൽ), എസ്. കെ. സാക്സേന (ഡൽഹി), വിജയാ മേത്ത (മുംബൈ), കീർത്തി ജെയിൻ (ഡൽഹി), അനുരാധാ കപൂർ (ഡൽഹി), അനാമിക ഹക്സാർ (ഡൽഹി), തപസ് സെൻ (കൊൽക്കൊത്ത), നിസ്സാർ അല്ലാന (ഡൽഹി), ഡോളി അലുവാലിയ (ഡൽഹി), കെ. ഡി. ത്രിപാഠി (വാരണാസി), സോണാൽ മാൻസിംഗ് (ഡൽഹി), ഉത്തര ബാവോക്കർ (ഡൽഹി), ജിൽ നവരേ (വാഷിംഗ്ടൺ), മിഖായേൽ (സ്പെയിൻ), ഹെൻറി സ്റ്റേബിൾ (ജർമ്മനി), ലിസാ ഷട്ടാക്ക് (ചൈന), ജെഫ് ബെക്കർ (അയർലണ്ട്), യാനാ ക്ലൗസ് (ജർമ്മനി) തുടങ്ങിവരോടൊപ്പം നാടകകലയുടെ വിവിധ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠനവും പ്രവർത്തനവും.Samakalika Malayalam Weekly, February 16, 2001.
<ref>Kalakaumudi Weekly, March 9, 2003</ref>
<ref>Kalakoumudi Weekly, 21 May 2000</ref>
<ref>Matrubhumi Weekly, September 2, 2001</ref>
<ref>Kumkumam Weekly, February 11, 2001</ref>
<ref>Kalakoumudi Weekly, March 18, 2001</ref>
<ref>Madhyamam Weekly, March 9, 2001.</ref>
<ref>Deepika Weekend Edition, Sunday, April 7, 2002</ref>
<ref>India Today Weekly, June 25, 2014</ref>
<ref>Madhyamam Weekly, October 15, 2012.</ref>
'''നാടകക്കളരിപ്രസ്ഥാനം'''
ഭാരതത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ആധിപത്യം, ഭരണം എന്നിവക്കൊപ്പം സാംസ്ക്കാരിക ഭൂമികയിലും പാശ്ചാത്യ സ്വാധീനം സംഭവിച്ചിരുന്നു. 1947ൽ സ്വാതന്ത്ര്യപ്രാപ്തിക്കുശേഷം ഭാരതത്തിൻ്റെ സാംസ്ക്കാരിക പാരമ്പര്യവും തനിമയും പുനഃപ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ രാജ്യത്തുടനീളം നിരവധി ശ്രമങ്ങളുണ്ടായി. 1965ൽ എറണാകുളം ഉദ്യോഗമണ്ഡലിൽ അഖിലേന്ത്യാടാസ്ഥാനത്തിൽ
നടന്ന ഭാരതീയ സാഹിത്യ കലാ സമ്മേളനവും ഇതിൻ്റെ തുടർച്ചയായിരുന്നു. പ്രസ്തുത സംഗമത്തിന് നേതൃത്വം വഹിച്ചത് എം. കെ. കെ. നായർ, കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള, എം. ഗോവിന്ദൻ, എം. വി. ദേവൻ, സി. എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻനായർ, കെ. എസ്. നാരായണപിള്ള, കെ. അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ, തുണ്ടത്തിൽ കൃഷ്ണപ്രസാദ് തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു. ഭാരതീയ സാംസ്ക്കാരികവേദിയുടെ ഒരു പരിച്ഛേദം എന്നു പറയാവുന്ന കൂട്ടായ്മയിൽ ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നായി വാത്സ്യായനൻ, കപില വാത്സ്യായനൻ, ആദിരംഗാചാര്യ, മാസ്തി, ഇബ്രാഹിം അൽഖാസി, ഹബീബ് തൻവീർ, ബി. വി. കാരന്ത്, ഗിരീഷ് കർണാട്, പ്രൊഫ. ബാന്ദ്രെ, കെ. സി. എസ്. പണിക്കർ, അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ, ജി. അരവിന്ദൻ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള, കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ, പി. കെ. വേണുക്കുട്ടൻനായർ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖർ പങ്കെടുത്തു. പ്രത്യേകിച്ച് നാടക കലാകാരന്മാരുടെ വലിയ ഒരു നിരതന്നെ പങ്കുകൊണ്ട സമ്മേളനം. ഇന്ത്യയിൽ അതിനു മുമ്പോ പിമ്പോ അത്തൊരമൊരു കൂടിച്ചേരൽ നടന്നിട്ടില്ല. ഇന്ത്യൻ നാടകവേദിയിൽ പിന്നീട് നാടകരചന, സംവിധാനം, അഭിനയം, അവതരണം എന്നിവയിൽ ശക്തമായ മാറ്റങ്ങൾക്കു തുടക്കം കുറിച്ചു.<ref>സ്മിത, എൻ. "Renowned Natakakalari celebrates golden jubilee." ഡെക്കാൻ ക്രോണിക്കിൾ, 13 ഡിസംബർ 2017. </ref>
1967ൽ എം. ഗോവിന്ദൻ, സി. എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻനായർ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള തുടങ്ങിയവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ശാസ്താംകോട്ടയിൽ ആരംഭിച്ച കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ നാടക പരിശീലന പ്രസ്ഥാനമായ നാടകക്കളരി ഇതിൻ്റെ തുടർച്ചയാണ്. മറ്റു കലാ വിഷയങ്ങളുടേതുപോലെ നാടകവും പരിശീലനം ആവശ്യമുള്ള കലാവിഷയമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലാ വൈസ് ചാൻസാലറായിരുന്ന പ്രൊഫ. എം. എം. ഗാനിയുടെ പ്രത്യേക താൽപര്യത്തിൽ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലയുടെ തൃശ്ശൂരുള്ള ജോൺ മത്തായി സെന്ററിൽ 1978ൽ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആരംഭിച്ചു. നാടകക്കളരിയുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തകനായിരുന്ന ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയെ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയുടെ ഡയറക്ടറായി നിയമിച്ചു. 1978മുതൽ
നാടകക്കളരിയുടെ പ്രവർത്തനം ജോൺ ടി. വേക്കന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വൈക്കം കേന്ദ്രമാക്കി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുകയും കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള നിരവധി ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും സ്ക്കൂളുകളിലും കോളേജുകളിലും നാടകപരിശീലന കോഴ്സുകളും നാടകക്കളരികളും നടത്തുകയും നാടകസംഘങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ സ്ക്കൂൾ, കോളേജ് ക്യാമ്പസ് നാടകവേദീ രൂപീകരണത്തിൽ സജീവപ്രവർത്തനം. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഭരതമുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 'രസാഭിനയ പരിശീലനക്കളരി' നടത്തി. വിദേശ കലാകാരന്മാർ വൈക്കത്തെ നാടകക്കളരിയിൽ വന്ന് പരിശീലനം നേടാറുണ്ട്.
<ref>"നാടകകലരി: സ്ഥിരം നാടകവേദികളുടെ സാക്ഷാത്കാരത്തിലേക്കുള്ള മഹത്തായ മുന്നേറ്റം"ഫെബ്രുവരി 2001,മേരിജെട്രി</ref>
'''നാടകക്കളരിപ്രസ്ഥാനം'''
ഭാരതത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ആധിപത്യം, ഭരണം എന്നിവക്കൊപ്പം സാംസ്ക്കാരിക ഭൂമികയിലും പാശ്ചാത്യ സ്വാധീനം സംഭവിച്ചിരുന്നു. 1947ൽ സ്വാതന്ത്ര്യപ്രാപ്തിക്കുശേഷം ഭാരതത്തിൻ്റെ സാംസ്ക്കാരിക പാരമ്പര്യവും തനിമയും പുനഃപ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ രാജ്യത്തുടനീളം നിരവധി ശ്രമങ്ങളുണ്ടായി. 1965ൽ എറണാകുളം ഉദ്യോഗമണ്ഡലിൽ അഖിലേന്ത്യാടാസ്ഥാനത്തിൽ നടന്ന ഭാരതീയ സാഹിത്യ കലാ സമ്മേളനവും ഇതിൻ്റെ തുടർച്ചയായിരുന്നു. പ്രസ്തുത സംഗമത്തിന് നേതൃത്വം വഹിച്ചത് എം. കെ. കെ. നായർ, കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ള, എം. ഗോവിന്ദൻ, എം. വി. ദേവൻ, സി. എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻനായർ, കെ. എസ്. നാരായണപിള്ള, കെ. അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ, തുണ്ടത്തിൽ കൃഷ്ണപ്രസാദ് തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു. ഭാരതീയ സാംസ്ക്കാരികവേദിയുടെ ഒരു പരിച്ഛേദം എന്നു പറയാവുന്ന കൂട്ടായ്മയിൽ ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നായി വാത്സ്യായനൻ, കപില വാത്സ്യായനൻ, ആദിരംഗാചാര്യ, മാസ്തി, ഇബ്രാഹിം അൽഖാസി, ഹബീബ് തൻവീർ, ബി. വി. കാരന്ത്, ഗിരീഷ് കർണാട്, പ്രൊഫ. ബാന്ദ്രെ, കെ. സി. എസ്. പണിക്കർ, അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ, ജി. അരവിന്ദൻ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള, കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ, പി. കെ. വേണുക്കുട്ടൻനായർ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖർ പങ്കെടുത്തു. പ്രത്യേകിച്ച് നാടക കലാകാരന്മാരുടെ വലിയ ഒരു നിരതന്നെ പങ്കുകൊണ്ട സമ്മേളനം. ഇന്ത്യയിൽ അതിനു മുമ്പോ പിമ്പോ അത്തൊരമൊരു കൂടിച്ചേരൽ നടന്നിട്ടില്ല. ഇന്ത്യൻ നാടകവേദിയിൽ പിന്നീട് നാടകരചന, സംവിധാനം, അഭിനയം, അവതരണം എന്നിവയിൽ ശക്തമായ മാറ്റങ്ങൾക്കു തുടക്കം കുറിച്ചു.<ref>വൈക്കത്ത് സ്വന്തം പ്രതിനിധി, "അമേരിക്കൻ നാടക പ്രവർത്തന…", ''ദേശാഭിമാനി'', 31 മാർച്ച് 1996.</ref>, <ref>Anand Haridas, "The Show Must Go On", ''The Hindu'', 22 January 2001.</ref>
1967ൽ എം. ഗോവിന്ദൻ, സി. എൻ. ശ്രീകണ്ഠൻനായർ, ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള തുടങ്ങിയവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ശാസ്താംകോട്ടയിൽ ആരംഭിച്ച കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ നാടക പരിശീലന പ്രസ്ഥാനമായ നാടകക്കളരി ഇതിൻ്റെ തുടർച്ചയാണ്. മറ്റു കലാ വിഷയങ്ങളുടേതുപോലെ നാടകവും പരിശീലനം ആവശ്യമുള്ള കലാവിഷയമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലാ വൈസ് ചാൻസാലറായിരുന്ന പ്രൊഫ. എം. എം. ഗാനിയുടെ പ്രത്യേക താൽപര്യത്തിൽ കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലയുടെ തൃശ്ശൂരുള്ള ജോൺ മത്തായി സെന്ററിൽ 1978ൽ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ ആരംഭിച്ചു. നാടകക്കളരിയുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തകനായിരുന്ന ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയെ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയുടെ ഡയറക്ടറായി നിയമിച്ചു. 1978മുതൽ
നാടകക്കളരിയുടെ പ്രവർത്തനം ജോൺ ടി. വേക്കന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വൈക്കം കേന്ദ്രമാക്കി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുകയും കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള നിരവധി ഗ്രാമങ്ങളിലും നഗരങ്ങളിലും സ്ക്കൂളുകളിലും കോളേജുകളിലും നാടകപരിശീലന കോഴ്സുകളും നാടകക്കളരികളും നടത്തുകയും നാടകസംഘങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിലെ സ്ക്കൂൾ, കോളേജ് ക്യാമ്പസ് നാടകവേദീ രൂപീകരണത്തിൽ സജീവപ്രവർത്തനം. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഭരതമുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 'രസാഭിനയ പരിശീലനക്കളരി' നടത്തി. വിദേശ കലാകാരന്മാർ വൈക്കത്തെ നാടകക്കളരിയിൽ വന്ന് പരിശീലനം നേടാറുണ്ട്. <ref>Anand Haridas, "An Enthusiastic Act", ''The Hindu'', 23 December 2000.</ref>
136xawy2980o5ieyr0rz53xuuhtnsfa
ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ammu Lekshmi A
3
668820
4631331
4630943
2026-06-19T09:26:29Z
Vijayanrajapuram
21314
അറിയിപ്പ്: [[ജോൺ ടി. വേക്കൻ]] [[WP:AFD|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങളിലേക്ക്]] ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])
4631331
wikitext
text/x-wiki
'''നമസ്കാരം {{#if: Ammu Lekshmi A | Ammu Lekshmi A | {{BASEPAGENAME}} }} !''',
[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക് ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്വഴക്കം|കീഴ്വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]
താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.
[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സംവദിക്കാൻ അവരുടെ സംവാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.
വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.
ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.
-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 19:16, 17 ജൂൺ 2026 (UTC)
== [[:ജോൺ ടി. വേക്കൻ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം ==
<div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:ജോൺ ടി. വേക്കൻ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 09:26, 19 ജൂൺ 2026 (UTC)
pazo6aij1olpp2f5ys6ik8m6sp28giq
പെരില്ല
0
668823
4631087
4631068
2026-06-18T13:40:28Z
Malikaveedu
16584
4631087
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Perilla}}{{Automatic taxobox
| image = Perilla.jpg
| image_caption = ''[[Perilla frutescens]]''
| display_parents = 2
| taxon = Perilla (plant)
| authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
}}പുതിന കുടുംബമായ [[ലാമിയേസി|ലാമിയേസിയിൽ]] പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് '''പെരില്ല'''. ഒരു പ്രധാന ഏഷ്യൻ വിള ഇനമായ [[Perilla frutescens|പെരില്ല ഫ്രൂട്ട്സെൻസും]] കുറച്ച് കാട്ടിനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിരവധി വ്യത്യസ്ത ഏഷ്യൻ സസ്യയിനങ്ങൾ, വിത്ത്, പച്ചക്കറി വിളകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ജനുസ്സിൽ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് (ഡ്യൂൾക്കേ), പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. ക്രിസ്പ (ഷിസോ) എന്നീ ഇനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Nitta">{{Cite journal|last1=Nitta|first1=Miyuki|last2=Lee|first2=Ju Kyong|last3=Ohnishi|first3=Ohmi|date=2003|title=AsianPerilla crops and their weedy forms: Their cultivation, utilization and genetic relationships|journal=Economic Botany|volume=57|issue=2|pages=245–253|doi=10.1663/0013-0001(2003)057[0245:APCATW]2.0.CO;2|s2cid=30209741 |issn=0013-0001}}</ref> ജനുസ് നാമമായ പെരില്ല എല്ലാ ഇനങ്ങൾക്കും ബാധകമായ ഒരു പൊതുനാമമാണ് ("പെരില്ല"). <ref name="Vaughan">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2g99Q6-RSdAC&pg=PT340|title=The New Oxford Book of Food Plants|last1=Vaughan|first1=John|last2=Geissler|first2=Catherine|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=9780199549467|edition=2nd|location=Oxford|pages=340}}</ref><ref name="Staples">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jbsdYHEJiDIC&pg=PA82|title=Ethnic Culinary Herbs: A Guide to Identification and Cultivation in Hawaiʻi|last1=Staples|first1=George W.|last2=Kristiansen|first2=Michael S.|publisher=[[University of Hawaiʻi Press]]|year=1999|isbn=9780824820947|location=Honolulu|pages=82}}</ref> പെരില്ല ഇനങ്ങൾ ക്രോസ്-ഫെർട്ടൈൽ ആണ്. ഇൻട്രാ-സ്പെസിഫിക് ഹൈബ്രിഡൈസേഷൻ ഇതിൽ സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്നു.<ref name="Nitta" /> ഇതിലെ ചില ഇനങ്ങളെ [[ജൈവാധിനിവേശം|ജൈവാധിനിവേശ]] സസ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="NPS">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/plants/ALIEn/pubs/midatlantic/pefr.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210042939/http://www.nps.gov/plants/alien/pubs/midatlantic/pefr.htm|url-status=dead|archive-date=December 10, 2010|title=Beefsteak Plant (Perilla frustescens)|date=11 November 2010|website=[[National Park Service]]|publisher=[[U. S. Department of the Interior]]|access-date=4 December 2016}}</ref>
== ടാക്സയും പര്യായങ്ങളും ==
സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞർ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളോ വ്യതിയാനങ്ങളോ ആയി വേർതിരിച്ചറിയാൻ പാടുപെട്ടതിനാൽ പെരില്ലയുടെ വർഗ്ഗീകരണം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. <ref name="Nitta" /><ref name="Yu">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M5A71gsWUskC&pg=PA1|title=Perilla: The Genus Perilla|publisher=[[CRC Press]]|year=1997|isbn=9789057021718|editor-last=Yu|editor-first=He-ci|location=London|pages=1–3|editor-last2=Kosuna|editor-first2=Kenichi|editor-last3=Haga|editor-first3=Megumi}}</ref> ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് വരെ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സ്പീഷീസായിട്ടാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഈ ഇനങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ക്രോസ്-പരാഗണം നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Heibonsha">{{Cite book|title=Sekai dai-hyakka jiten|title-link=Heibonsha World Encyclopedia|publisher=Heibonsha|year=1969|editor-last=Satake|editor-first=Yoshisuke|volume=10|location=Tōkyō|pages=246–207|script-title=ja:世界大百科事典|trans-title=Heibonsha World Encyclopedia|chapter=shiso|script-chapter=ja:しそ|orig-year=1968|editor-last2=Nishi|editor-first2=Sadao|editor-last3=Motoyama|editor-first3=Tekishū}}</ref> രണ്ട് കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളായി വിഭജിക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണം [[Jinzō Matsumura|മാറ്റ്സുമുറയുടെ]] 1884 ലെ നാമകരണ പുസ്തകത്തിൽ കാണാം, അവിടെ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. crispa എന്നതിന് പി. ആർഗുട്ട ബെന്ത് എന്ന പര്യായപദവും പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസിന് പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എൽ എന്ന പര്യായപദവും പ്രയോഗിച്ചു.<ref name="Matsumura">{{Cite book|url=https://archive.org/details/b30093077|title=Nippon shokubutsumeii|last=Matsumura|first=Jinzō|publisher=Z.P. Maruya|year=1884|location=Tōkyō|pages=[https://archive.org/details/b30093077/page/136 136]|script-title=ja:日本植物名彙|trans-title=Nomenclature of Japanese plants in Latin, Japanese and Chinese|author-link=Jinzō Matsumura}}</ref><ref name="Roecklein">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C8eRalwPua0C&pg=PA349|title=A Profile of Economic Plants|publisher=[[Transaction Publishers]]|year=1987|isbn=9780887381676|editor-last=Roecklein|editor-first=John C.|location=New Brunswick, U.S.A|pages=349|language=en|editor-last2=Leung|editor-first2=PingSun}}</ref><ref name="Kays">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9c7LggdxjBcC&pg=PA677|title=Cultivated Vegetables of the World:: A Multilingual Onomasticon|last=Kays|first=S. J.|publisher=[[Wageningen Academic Publishers]]|year=2011|isbn=9789086861644|location=Wageningen|pages=180–181, 677–678}}</ref><ref name="Blaschek">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XGXnVRiu3zoC&pg=PA328|title=Hagers Handbuch der Pharmazeutischen Praxis|publisher=[[Gabler Wissenschaftsverlage]]|year=1998|isbn=9783540616191|editor-last=Blaschek|editor-first=Wolfgang|edition=3|location=Berlin|pages=328–|language=de|editor-last2=Hänsel|editor-first2=Rudolf|editor-last3=Keller|editor-first3=Konstantin|editor-last4=Reichling|editor-first4=Jürgen|editor-last5=Rimpler|editor-first5=Horst|editor-last6=Schneider|editor-first6=Georg}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ജാപ്പനീസ് വംശജർ, ചരിത്രപരമായി പി. ഒസിമോയിഡ്സ് അല്ലെങ്കിൽ പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{efn|e.g. occurs in Heibonsha 1964 Encyclopedia, though the genus name is misspelt}} <ref name="Heibonsha" /> അതിനാൽ ഇതിനെ രണ്ട് കൾട്ടിജനുകൾക്കും പരസ്പരം മാറ്റാവുന്ന പര്യായമായി കണക്കാക്കരുത്. രണ്ട് വിളകളെയും ഒരേ ഇനമാക്കി ഏകീകരിക്കണമെന്ന വർഗ്ഗീകരണ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വാദത്തെ ശരിവയ്ക്കുന്ന തരത്തിൽ, കൾട്ടിജൻസ് ഒരു പൊതു ജീൻ പൂളിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് സമീപകാല ജനിതക ഗവേഷണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.<ref name="Ito">{{Cite book|title=Phytochemistry Research Progress|last=Ito|first=Michiho|publisher=[[Nova Biomedical Books]]|year=2008|isbn=9781604562323|editor-last=Matsumoto|editor-first=Takumi|location=New York|pages=13–30|chapter=Studies on Perilla Relating to Its Essential Oil and Taxonomy|chapter-url=https://books.google.com/books?id=l5Mo0M5CqQcC&pg=PA13}}</ref>
നിലവിലുള്ള ''പെരില്ല സ്പീഷീസ്'':
* ''[[Perilla frutescens|പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ്]]'' – കൊറിയൻ പെരില്ല അല്ലെങ്കിൽ ''ഡ്യൂൾക്കേ'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇലകൾ ''കെയെന്നിപ്പ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
** [[Perilla frutescens var. crispa|''P. f.'' var. ''ക്രിസ്പ'']] – ''ഷിസോ'', ''ടിയ ടോ'' അല്ലെങ്കിൽ ജാപ്പനീസ് ബാസിൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു<ref>{{cite magazine |last=Mendelson |first=Charlotte |date=29 Jul 2017 |title=The Garden's Tiny Culinary Transformations |url= https://www.newyorker.com/culture/onward-and-upward-in-the-garden/the-gardens-tiny-culinary-transformations|magazine=[[The New Yorker]] |access-date=18 Nov 2017 }}</ref>
** [[Lemon perilla|''P. f.'' var. ''ഹിർട്ടെല്ല'']] – ലെമൺ പെരില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="Seidemann">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jjkAHi2IeOkC&pg=PA278|title=World Spice Plants: Economic Usage, Botany, Taxonomy|last=Seidemann|first=Johannes|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|year=2005|isbn=9783540222798|location=Berlin|pages=278}}</ref>
വിവരണം പോരാഞ്ഞതും ഹെർബേറിയം മാതൃകകൾ അറിയപ്പെടാത്തതുമായ സാധ്യമായ ''പെരില്ല'' സ്പീഷീസുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:
* ''P. cavaleriei'' <small>H.Lév.</small>
* ''P. heteromorpha'' <small>Carrière</small>
* ''P. setoyensis'' <small>G.Honda</small>
മുൻകാല പൈതൃകങ്ങളും ടാക്സയുടെ പുനർവർഗ്ഗീകരണവും നാമകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Zeevaart">{{Cite book|url=https://www.amazon.com/INDUCTION-FLOWERING-Some-Case-Histories/dp/B00BLR133O|title=The Induction of Flowering: Some Case Histories|last=Zeevaart|first=Jan A. D.|date=1969|publisher=[[Cornell University Press]]|isbn=9780333101537|editor-last=Evans|editor-first=L. T.|location=Ithaca, NY|pages=116–155|chapter=Perilla|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9rw9AAAAIAAJ}}</ref><ref name="Yu" />ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ ഇലകളുള്ള ഇനമായ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ പി. നാൻകിനെൻസിസ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.<ref name="Yu" /> അലങ്കാര നടീലിനായി ഈ ഇനം അവതരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലുടനീളം ഈ ലേബൽ പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പച്ച-ഇലയുള്ളതോ ചുവന്ന-ഇലയുള്ളതോ ആകട്ടെ, അതുല്യമായ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ സുഗന്ധത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പെരില്ലാൾഡിഹൈഡ് ഘടകം ഒറ്റയായോ കൂട്ടമായോ ഉണ്ടാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലായിരിക്കാം. ഇത് ബാഹ്യ രൂപത്തിൽ നിന്ന് മാത്രം വ്യത്യസ്തമല്ല. രാസ പഠനങ്ങൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അവശ്യ എണ്ണകളെ ആശ്രയിച്ച് ജനുസ്സിനെ വ്യത്യസ്ത കീമോടൈപ്പുകളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ജപ്പാനിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് വന്യ സ്പീഷീസുകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയിൽ നിന്ന് ജനിതകമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="Ito" />എന്നിരുന്നാലും, ചില പരാമർശങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നത് e.g., പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ഹിർട്ടെല്ല, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയുടെ അതേ ഇനത്തിൽ പെടുന്നു.<ref name="Blaschek" />
===മുമ്പ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു===
{{multiple image
| total_width = 440
| image1 = Korean perilla leaves.jpg
| width1 = 500
| height1 = 375
| caption1 = ''[[Kkaennip]]'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens]]'' (''P. frutescens'')
| image2 = Green shiso perilla.jpg
| width2 = 1932
| height2 = 1239
| caption2 = ''Aojiso'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens var. crispa]]'' (''P. frutescens'' var. ''crispa'')
}}
* ''P. elata'' {{Au|[[David Don|D.Don.]]}} = ''[[Elsholtzia blanda]]'' {{Au|([[Benth.]]) Benth.}}<ref name="Bentham">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uGhTAAAAYAAJ&pg=PA166|title=Labiatarum Genera et Species|last=Bentham|first=George|publisher=James Ridgway and Sons|year=1836|location=London|pages=166|author-link=George Bentham}}</ref>
* ''P. fruticosa'' {{Au|D.Don}} = ''[[Elsholtzia fruticosa]]'' {{Au|(D. Don) Rehder}}<ref name="Bentham" /><ref name="Wiersema">{{Cite book|url=http://www.ars-grin.gov/~sbmljw/introd.htm|title=World Economic Plants: A Standard Reference|last1=Wiersema|first1=John H.|last2=León|first2=Blanca|publisher=[[CRC Press]]|year=1999|isbn=9780849321191}}</ref>
* ''P. lanceolata'' {{Au|Benth}} = ''[[Mosla scabra]]'' {{Au|(Thunb.) C.Y.Wu & H.W.Li}}
* ''P. leptostachya'' {{Au|D.Don.}} = ''[[Elsholtzia stachyodes]]'' {{Au|(Link) Raizada & H.O.Saxena}}<ref name="Bentham" /><ref name="Pangtey">{{Cite book|title=High altitudes of the Himalaya: Biodiversity, ecology & environment|last1=Pangtey|first1=Y. P. S.|last2=Rawal|first2=R. S.|publisher=Gyanodaya Prakashan|year=1994|location=Nainital, India|pages=338}}</ref>
* ''P. marathrosma'' {{Au|Spreng.}} = ''[[Agastache foeniculum]]'' {{Au|(Pursh) Kuntze}}
* ''P. nankinensis'' {{Au|Wender.}} = ''[[Plectranthus scutellarioides]]'' {{Au|(L.) R.Br.}}
* ''P. polystachya'' {{Au|D.Don.}} = ''[[Elsholtzia ciliata]]'' {{Au|(Thunb.) Hyl.}}<ref name="Bentham" />
== ഉപയോഗം ==
=== പാചക ഉപയോഗം ===
[[ചൈന]], [[കൊറിയ]], [[ജപ്പാൻ]], [[തായ്ലൻഡ്]], [[വിയറ്റ്നാം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പെരില്ല ഇനങ്ങൾ പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യുകയും ഉപഭോഗം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite conference|url=http://www.tropentag.de/2016/proceedings/proceedings.pdf|last1=Grbic|first1=Nikolina|last2=Pinker|first2=Ina|last3=Paschko|first3=Kerstin|last4=Böhme|first4=Michael|date=18–21 September 2016|title=The Nutritional Treasure of Leafy Vegetables-''Perilla frutescens''|editor1-last=Freyer|editor1-first=Bernhard|editor2-last=Tielkes|editor2-first=Eric|book-title=Solidarity in a competing world - fair use of resources|conference=Tropentag 2016 Wien: International Research on Food Security, Natural Resource Management and Rural Development|conference-url=http://www.tropentag.de|location=Göttingen, Germany|publisher=Cuvillier|page=105|isbn=978-3-9801686-7-0|access-date=5 May 2017}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, വിത്ത് എണ്ണ എന്നിവ കൊറിയൻ പാചകരീതിയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതേസമയം പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. ക്രിസ്പ ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, മുളകൾ എന്നിവ ജാപ്പനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് പാചകരീതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|title=New crops|last=Brenner|first=David M.|publisher=[[John Wiley & Sons]]|year=1993|isbn=978-0-471-59374-4|editor-last=J.|editor-first=Janick|location=New York|pages=[https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322 322–328]|chapter=Perilla: Botany, Uses and Genetic Resources|editor-last2=Simon|editor-first2=J. E.|chapter-url=https://hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1993/V2-322.html|url=https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322}}</ref>
==കുറിപ്പുകൾ==
{{notelist}}
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
{{Commons category|Perilla}}
{{Authority control}}
{{Taxonbar|from=Q7168518}}
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലാമിയേസി]]
nk7yh7abd5h50nd74y8ya1r2p0mu9ff
4631088
4631087
2026-06-18T13:41:57Z
Malikaveedu
16584
4631088
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Perilla}}{{Automatic taxobox
| image = Perilla.jpg
| image_caption = ''[[Perilla frutescens]]''
| display_parents = 2
| taxon = Perilla (plant)
| authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
}}പുതിന കുടുംബമായ [[ലാമിയേസി|ലാമിയേസിയിൽ]] പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് '''പെരില്ല'''. ഒരു പ്രധാന ഏഷ്യൻ വിള ഇനമായ [[Perilla frutescens|പെരില്ല ഫ്രൂട്ട്സെൻസും]] കുറച്ച് കാട്ടിനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിരവധി വ്യത്യസ്ത ഏഷ്യൻ സസ്യയിനങ്ങൾ, വിത്ത്, പച്ചക്കറി വിളകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ജനുസ്സിൽ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് (ഡ്യൂൾക്കേ), പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. ക്രിസ്പ (ഷിസോ) എന്നീ ഇനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Nitta">{{Cite journal|last1=Nitta|first1=Miyuki|last2=Lee|first2=Ju Kyong|last3=Ohnishi|first3=Ohmi|date=2003|title=AsianPerilla crops and their weedy forms: Their cultivation, utilization and genetic relationships|journal=Economic Botany|volume=57|issue=2|pages=245–253|doi=10.1663/0013-0001(2003)057[0245:APCATW]2.0.CO;2|s2cid=30209741 |issn=0013-0001}}</ref> ജനുസ് നാമമായ പെരില്ല എല്ലാ ഇനങ്ങൾക്കും ബാധകമായ ഒരു പൊതുനാമമാണ് ("പെരില്ല"). <ref name="Vaughan">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2g99Q6-RSdAC&pg=PT340|title=The New Oxford Book of Food Plants|last1=Vaughan|first1=John|last2=Geissler|first2=Catherine|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=9780199549467|edition=2nd|location=Oxford|pages=340}}</ref><ref name="Staples">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jbsdYHEJiDIC&pg=PA82|title=Ethnic Culinary Herbs: A Guide to Identification and Cultivation in Hawaiʻi|last1=Staples|first1=George W.|last2=Kristiansen|first2=Michael S.|publisher=[[University of Hawaiʻi Press]]|year=1999|isbn=9780824820947|location=Honolulu|pages=82}}</ref> പെരില്ല ഇനങ്ങൾ ക്രോസ്-ഫെർട്ടൈൽ ആണ്. ഇൻട്രാ-സ്പെസിഫിക് ഹൈബ്രിഡൈസേഷൻ ഇതിൽ സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്നു.<ref name="Nitta" /> ഇതിലെ ചില ഇനങ്ങളെ [[ജൈവാധിനിവേശം|ജൈവാധിനിവേശ]] സസ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="NPS">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/plants/ALIEn/pubs/midatlantic/pefr.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210042939/http://www.nps.gov/plants/alien/pubs/midatlantic/pefr.htm|url-status=dead|archive-date=December 10, 2010|title=Beefsteak Plant (Perilla frustescens)|date=11 November 2010|website=[[National Park Service]]|publisher=[[U. S. Department of the Interior]]|access-date=4 December 2016}}</ref>
== ടാക്സയും പര്യായങ്ങളും ==
സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞർ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകൾ അല്ലെങ്കിൽ അവയുടെ വ്യതിയാനങ്ങൾ ആയി വേർതിരിച്ചറിയാൻ പാടുപെട്ടതിനാൽ പെരില്ലയുടെ വർഗ്ഗീകരണം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്.<ref name="Nitta" /><ref name="Yu">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M5A71gsWUskC&pg=PA1|title=Perilla: The Genus Perilla|publisher=[[CRC Press]]|year=1997|isbn=9789057021718|editor-last=Yu|editor-first=He-ci|location=London|pages=1–3|editor-last2=Kosuna|editor-first2=Kenichi|editor-last3=Haga|editor-first3=Megumi}}</ref> ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് വരെ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സ്പീഷീസായിട്ടാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഈ ഇനങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ക്രോസ്-പരാഗണം നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Heibonsha">{{Cite book|title=Sekai dai-hyakka jiten|title-link=Heibonsha World Encyclopedia|publisher=Heibonsha|year=1969|editor-last=Satake|editor-first=Yoshisuke|volume=10|location=Tōkyō|pages=246–207|script-title=ja:世界大百科事典|trans-title=Heibonsha World Encyclopedia|chapter=shiso|script-chapter=ja:しそ|orig-year=1968|editor-last2=Nishi|editor-first2=Sadao|editor-last3=Motoyama|editor-first3=Tekishū}}</ref> രണ്ട് കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളായി വിഭജിക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണം [[Jinzō Matsumura|മാറ്റ്സുമുറയുടെ]] 1884 ലെ നാമകരണ പുസ്തകത്തിൽ കാണാം, അവിടെ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. crispa എന്നതിന് പി. ആർഗുട്ട ബെന്ത് എന്ന പര്യായപദവും പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസിന് പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എൽ എന്ന പര്യായപദവും പ്രയോഗിച്ചു.<ref name="Matsumura">{{Cite book|url=https://archive.org/details/b30093077|title=Nippon shokubutsumeii|last=Matsumura|first=Jinzō|publisher=Z.P. Maruya|year=1884|location=Tōkyō|pages=[https://archive.org/details/b30093077/page/136 136]|script-title=ja:日本植物名彙|trans-title=Nomenclature of Japanese plants in Latin, Japanese and Chinese|author-link=Jinzō Matsumura}}</ref><ref name="Roecklein">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C8eRalwPua0C&pg=PA349|title=A Profile of Economic Plants|publisher=[[Transaction Publishers]]|year=1987|isbn=9780887381676|editor-last=Roecklein|editor-first=John C.|location=New Brunswick, U.S.A|pages=349|language=en|editor-last2=Leung|editor-first2=PingSun}}</ref><ref name="Kays">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9c7LggdxjBcC&pg=PA677|title=Cultivated Vegetables of the World:: A Multilingual Onomasticon|last=Kays|first=S. J.|publisher=[[Wageningen Academic Publishers]]|year=2011|isbn=9789086861644|location=Wageningen|pages=180–181, 677–678}}</ref><ref name="Blaschek">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XGXnVRiu3zoC&pg=PA328|title=Hagers Handbuch der Pharmazeutischen Praxis|publisher=[[Gabler Wissenschaftsverlage]]|year=1998|isbn=9783540616191|editor-last=Blaschek|editor-first=Wolfgang|edition=3|location=Berlin|pages=328–|language=de|editor-last2=Hänsel|editor-first2=Rudolf|editor-last3=Keller|editor-first3=Konstantin|editor-last4=Reichling|editor-first4=Jürgen|editor-last5=Rimpler|editor-first5=Horst|editor-last6=Schneider|editor-first6=Georg}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ജാപ്പനീസ് വംശജർ, ചരിത്രപരമായി പി. ഒസിമോയിഡ്സ് അല്ലെങ്കിൽ പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{efn|e.g. occurs in Heibonsha 1964 Encyclopedia, though the genus name is misspelt}} <ref name="Heibonsha" /> അതിനാൽ ഇതിനെ രണ്ട് കൾട്ടിജനുകൾക്കും പരസ്പരം മാറ്റാവുന്ന പര്യായമായി കണക്കാക്കരുത്. രണ്ട് വിളകളെയും ഒരേ ഇനമാക്കി ഏകീകരിക്കണമെന്ന വർഗ്ഗീകരണ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വാദത്തെ ശരിവയ്ക്കുന്ന തരത്തിൽ, കൾട്ടിജൻസ് ഒരു പൊതു ജീൻ പൂളിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് സമീപകാല ജനിതക ഗവേഷണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.<ref name="Ito">{{Cite book|title=Phytochemistry Research Progress|last=Ito|first=Michiho|publisher=[[Nova Biomedical Books]]|year=2008|isbn=9781604562323|editor-last=Matsumoto|editor-first=Takumi|location=New York|pages=13–30|chapter=Studies on Perilla Relating to Its Essential Oil and Taxonomy|chapter-url=https://books.google.com/books?id=l5Mo0M5CqQcC&pg=PA13}}</ref>
നിലവിലുള്ള ''പെരില്ല സ്പീഷീസ്'':
* ''[[Perilla frutescens|പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ്]]'' – കൊറിയൻ പെരില്ല അല്ലെങ്കിൽ ''ഡ്യൂൾക്കേ'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇലകൾ ''കെയെന്നിപ്പ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
** [[Perilla frutescens var. crispa|''P. f.'' var. ''ക്രിസ്പ'']] – ''ഷിസോ'', ''ടിയ ടോ'' അല്ലെങ്കിൽ ജാപ്പനീസ് ബാസിൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു<ref>{{cite magazine |last=Mendelson |first=Charlotte |date=29 Jul 2017 |title=The Garden's Tiny Culinary Transformations |url= https://www.newyorker.com/culture/onward-and-upward-in-the-garden/the-gardens-tiny-culinary-transformations|magazine=[[The New Yorker]] |access-date=18 Nov 2017 }}</ref>
** [[Lemon perilla|''P. f.'' var. ''ഹിർട്ടെല്ല'']] – ലെമൺ പെരില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="Seidemann">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jjkAHi2IeOkC&pg=PA278|title=World Spice Plants: Economic Usage, Botany, Taxonomy|last=Seidemann|first=Johannes|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|year=2005|isbn=9783540222798|location=Berlin|pages=278}}</ref>
വിവരണം പോരാഞ്ഞതും ഹെർബേറിയം മാതൃകകൾ അറിയപ്പെടാത്തതുമായ സാധ്യമായ ''പെരില്ല'' സ്പീഷീസുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:
* ''P. cavaleriei'' <small>H.Lév.</small>
* ''P. heteromorpha'' <small>Carrière</small>
* ''P. setoyensis'' <small>G.Honda</small>
മുൻകാല പൈതൃകങ്ങളും ടാക്സയുടെ പുനർവർഗ്ഗീകരണവും നാമകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Zeevaart">{{Cite book|url=https://www.amazon.com/INDUCTION-FLOWERING-Some-Case-Histories/dp/B00BLR133O|title=The Induction of Flowering: Some Case Histories|last=Zeevaart|first=Jan A. D.|date=1969|publisher=[[Cornell University Press]]|isbn=9780333101537|editor-last=Evans|editor-first=L. T.|location=Ithaca, NY|pages=116–155|chapter=Perilla|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9rw9AAAAIAAJ}}</ref><ref name="Yu" />ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ ഇലകളുള്ള ഇനമായ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ പി. നാൻകിനെൻസിസ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.<ref name="Yu" /> അലങ്കാര നടീലിനായി ഈ ഇനം അവതരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലുടനീളം ഈ ലേബൽ പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പച്ച-ഇലയുള്ളതോ ചുവന്ന-ഇലയുള്ളതോ ആകട്ടെ, അതുല്യമായ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ സുഗന്ധത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പെരില്ലാൾഡിഹൈഡ് ഘടകം ഒറ്റയായോ കൂട്ടമായോ ഉണ്ടാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലായിരിക്കാം. ഇത് ബാഹ്യ രൂപത്തിൽ നിന്ന് മാത്രം വ്യത്യസ്തമല്ല. രാസ പഠനങ്ങൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അവശ്യ എണ്ണകളെ ആശ്രയിച്ച് ജനുസ്സിനെ വ്യത്യസ്ത കീമോടൈപ്പുകളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ജപ്പാനിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് വന്യ സ്പീഷീസുകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയിൽ നിന്ന് ജനിതകമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="Ito" />എന്നിരുന്നാലും, ചില പരാമർശങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നത് e.g., പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ഹിർട്ടെല്ല, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയുടെ അതേ ഇനത്തിൽ പെടുന്നു.<ref name="Blaschek" />
===മുമ്പ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു===
{{multiple image
| total_width = 440
| image1 = Korean perilla leaves.jpg
| width1 = 500
| height1 = 375
| caption1 = ''[[Kkaennip]]'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens]]'' (''P. frutescens'')
| image2 = Green shiso perilla.jpg
| width2 = 1932
| height2 = 1239
| caption2 = ''Aojiso'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens var. crispa]]'' (''P. frutescens'' var. ''crispa'')
}}
* ''P. elata'' {{Au|[[David Don|D.Don.]]}} = ''[[Elsholtzia blanda]]'' {{Au|([[Benth.]]) Benth.}}<ref name="Bentham">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uGhTAAAAYAAJ&pg=PA166|title=Labiatarum Genera et Species|last=Bentham|first=George|publisher=James Ridgway and Sons|year=1836|location=London|pages=166|author-link=George Bentham}}</ref>
* ''P. fruticosa'' {{Au|D.Don}} = ''[[Elsholtzia fruticosa]]'' {{Au|(D. Don) Rehder}}<ref name="Bentham" /><ref name="Wiersema">{{Cite book|url=http://www.ars-grin.gov/~sbmljw/introd.htm|title=World Economic Plants: A Standard Reference|last1=Wiersema|first1=John H.|last2=León|first2=Blanca|publisher=[[CRC Press]]|year=1999|isbn=9780849321191}}</ref>
* ''P. lanceolata'' {{Au|Benth}} = ''[[Mosla scabra]]'' {{Au|(Thunb.) C.Y.Wu & H.W.Li}}
* ''P. leptostachya'' {{Au|D.Don.}} = ''[[Elsholtzia stachyodes]]'' {{Au|(Link) Raizada & H.O.Saxena}}<ref name="Bentham" /><ref name="Pangtey">{{Cite book|title=High altitudes of the Himalaya: Biodiversity, ecology & environment|last1=Pangtey|first1=Y. P. S.|last2=Rawal|first2=R. S.|publisher=Gyanodaya Prakashan|year=1994|location=Nainital, India|pages=338}}</ref>
* ''P. marathrosma'' {{Au|Spreng.}} = ''[[Agastache foeniculum]]'' {{Au|(Pursh) Kuntze}}
* ''P. nankinensis'' {{Au|Wender.}} = ''[[Plectranthus scutellarioides]]'' {{Au|(L.) R.Br.}}
* ''P. polystachya'' {{Au|D.Don.}} = ''[[Elsholtzia ciliata]]'' {{Au|(Thunb.) Hyl.}}<ref name="Bentham" />
== ഉപയോഗം ==
=== പാചക ഉപയോഗം ===
[[ചൈന]], [[കൊറിയ]], [[ജപ്പാൻ]], [[തായ്ലൻഡ്]], [[വിയറ്റ്നാം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പെരില്ല ഇനങ്ങൾ പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യുകയും ഉപഭോഗം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite conference|url=http://www.tropentag.de/2016/proceedings/proceedings.pdf|last1=Grbic|first1=Nikolina|last2=Pinker|first2=Ina|last3=Paschko|first3=Kerstin|last4=Böhme|first4=Michael|date=18–21 September 2016|title=The Nutritional Treasure of Leafy Vegetables-''Perilla frutescens''|editor1-last=Freyer|editor1-first=Bernhard|editor2-last=Tielkes|editor2-first=Eric|book-title=Solidarity in a competing world - fair use of resources|conference=Tropentag 2016 Wien: International Research on Food Security, Natural Resource Management and Rural Development|conference-url=http://www.tropentag.de|location=Göttingen, Germany|publisher=Cuvillier|page=105|isbn=978-3-9801686-7-0|access-date=5 May 2017}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, വിത്ത് എണ്ണ എന്നിവ കൊറിയൻ പാചകരീതിയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതേസമയം പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. ക്രിസ്പ ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, മുളകൾ എന്നിവ ജാപ്പനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് പാചകരീതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|title=New crops|last=Brenner|first=David M.|publisher=[[John Wiley & Sons]]|year=1993|isbn=978-0-471-59374-4|editor-last=J.|editor-first=Janick|location=New York|pages=[https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322 322–328]|chapter=Perilla: Botany, Uses and Genetic Resources|editor-last2=Simon|editor-first2=J. E.|chapter-url=https://hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1993/V2-322.html|url=https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322}}</ref>
==കുറിപ്പുകൾ==
{{notelist}}
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
{{Commons category|Perilla}}
{{Authority control}}
{{Taxonbar|from=Q7168518}}
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലാമിയേസി]]
kndcs04momxt2yz9ub1t0k5a2jzbwfa
4631171
4631088
2026-06-18T18:16:54Z
Meenakshi nandhini
99060
/* പാചക ഉപയോഗം */
4631171
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Perilla}}{{Automatic taxobox
| image = Perilla.jpg
| image_caption = ''[[Perilla frutescens]]''
| display_parents = 2
| taxon = Perilla (plant)
| authority = [[Carl Linnaeus|L.]]
}}പുതിന കുടുംബമായ [[ലാമിയേസി|ലാമിയേസിയിൽ]] പെടുന്ന ഒരു ജനുസ്സാണ് '''പെരില്ല'''. ഒരു പ്രധാന ഏഷ്യൻ വിള ഇനമായ [[Perilla frutescens|പെരില്ല ഫ്രൂട്ട്സെൻസും]] കുറച്ച് കാട്ടിനങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിരവധി വ്യത്യസ്ത ഏഷ്യൻ സസ്യയിനങ്ങൾ, വിത്ത്, പച്ചക്കറി വിളകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ജനുസ്സിൽ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് (ഡ്യൂൾക്കേ), പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. ക്രിസ്പ (ഷിസോ) എന്നീ ഇനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Nitta">{{Cite journal|last1=Nitta|first1=Miyuki|last2=Lee|first2=Ju Kyong|last3=Ohnishi|first3=Ohmi|date=2003|title=AsianPerilla crops and their weedy forms: Their cultivation, utilization and genetic relationships|journal=Economic Botany|volume=57|issue=2|pages=245–253|doi=10.1663/0013-0001(2003)057[0245:APCATW]2.0.CO;2|s2cid=30209741 |issn=0013-0001}}</ref> ജനുസ് നാമമായ പെരില്ല എല്ലാ ഇനങ്ങൾക്കും ബാധകമായ ഒരു പൊതുനാമമാണ് ("പെരില്ല"). <ref name="Vaughan">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2g99Q6-RSdAC&pg=PT340|title=The New Oxford Book of Food Plants|last1=Vaughan|first1=John|last2=Geissler|first2=Catherine|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2009|isbn=9780199549467|edition=2nd|location=Oxford|pages=340}}</ref><ref name="Staples">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jbsdYHEJiDIC&pg=PA82|title=Ethnic Culinary Herbs: A Guide to Identification and Cultivation in Hawaiʻi|last1=Staples|first1=George W.|last2=Kristiansen|first2=Michael S.|publisher=[[University of Hawaiʻi Press]]|year=1999|isbn=9780824820947|location=Honolulu|pages=82}}</ref> പെരില്ല ഇനങ്ങൾ ക്രോസ്-ഫെർട്ടൈൽ ആണ്. ഇൻട്രാ-സ്പെസിഫിക് ഹൈബ്രിഡൈസേഷൻ ഇതിൽ സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്നു.<ref name="Nitta" /> ഇതിലെ ചില ഇനങ്ങളെ [[ജൈവാധിനിവേശം|ജൈവാധിനിവേശ]] സസ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="NPS">{{Cite web|url=https://www.nps.gov/plants/ALIEn/pubs/midatlantic/pefr.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20101210042939/http://www.nps.gov/plants/alien/pubs/midatlantic/pefr.htm|url-status=dead|archive-date=December 10, 2010|title=Beefsteak Plant (Perilla frustescens)|date=11 November 2010|website=[[National Park Service]]|publisher=[[U. S. Department of the Interior]]|access-date=4 December 2016}}</ref>
== ടാക്സയും പര്യായങ്ങളും ==
സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞർ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകൾ അല്ലെങ്കിൽ അവയുടെ വ്യതിയാനങ്ങൾ ആയി വേർതിരിച്ചറിയാൻ പാടുപെട്ടതിനാൽ പെരില്ലയുടെ വർഗ്ഗീകരണം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്.<ref name="Nitta" /><ref name="Yu">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=M5A71gsWUskC&pg=PA1|title=Perilla: The Genus Perilla|publisher=[[CRC Press]]|year=1997|isbn=9789057021718|editor-last=Yu|editor-first=He-ci|location=London|pages=1–3|editor-last2=Kosuna|editor-first2=Kenichi|editor-last3=Haga|editor-first3=Megumi}}</ref> ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് വരെ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഒരു സ്പീഷീസായിട്ടാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ഈ ഇനങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ ക്രോസ്-പരാഗണം നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Heibonsha">{{Cite book|title=Sekai dai-hyakka jiten|title-link=Heibonsha World Encyclopedia|publisher=Heibonsha|year=1969|editor-last=Satake|editor-first=Yoshisuke|volume=10|location=Tōkyō|pages=246–207|script-title=ja:世界大百科事典|trans-title=Heibonsha World Encyclopedia|chapter=shiso|script-chapter=ja:しそ|orig-year=1968|editor-last2=Nishi|editor-first2=Sadao|editor-last3=Motoyama|editor-first3=Tekishū}}</ref> രണ്ട് കൾട്ടിജനുകളെ വ്യത്യസ്ത സ്പീഷീസുകളായി വിഭജിക്കുന്നതിന്റെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണം [[Jinzō Matsumura|മാറ്റ്സുമുറയുടെ]] 1884 ലെ നാമകരണ പുസ്തകത്തിൽ കാണാം, അവിടെ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. crispa എന്നതിന് പി. ആർഗുട്ട ബെന്ത് എന്ന പര്യായപദവും പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസിന് പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എൽ എന്ന പര്യായപദവും പ്രയോഗിച്ചു.<ref name="Matsumura">{{Cite book|url=https://archive.org/details/b30093077|title=Nippon shokubutsumeii|last=Matsumura|first=Jinzō|publisher=Z.P. Maruya|year=1884|location=Tōkyō|pages=[https://archive.org/details/b30093077/page/136 136]|script-title=ja:日本植物名彙|trans-title=Nomenclature of Japanese plants in Latin, Japanese and Chinese|author-link=Jinzō Matsumura}}</ref><ref name="Roecklein">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C8eRalwPua0C&pg=PA349|title=A Profile of Economic Plants|publisher=[[Transaction Publishers]]|year=1987|isbn=9780887381676|editor-last=Roecklein|editor-first=John C.|location=New Brunswick, U.S.A|pages=349|language=en|editor-last2=Leung|editor-first2=PingSun}}</ref><ref name="Kays">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9c7LggdxjBcC&pg=PA677|title=Cultivated Vegetables of the World:: A Multilingual Onomasticon|last=Kays|first=S. J.|publisher=[[Wageningen Academic Publishers]]|year=2011|isbn=9789086861644|location=Wageningen|pages=180–181, 677–678}}</ref><ref name="Blaschek">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XGXnVRiu3zoC&pg=PA328|title=Hagers Handbuch der Pharmazeutischen Praxis|publisher=[[Gabler Wissenschaftsverlage]]|year=1998|isbn=9783540616191|editor-last=Blaschek|editor-first=Wolfgang|edition=3|location=Berlin|pages=328–|language=de|editor-last2=Hänsel|editor-first2=Rudolf|editor-last3=Keller|editor-first3=Konstantin|editor-last4=Reichling|editor-first4=Jürgen|editor-last5=Rimpler|editor-first5=Horst|editor-last6=Schneider|editor-first6=Georg}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ജാപ്പനീസ് വംശജർ, ചരിത്രപരമായി പി. ഒസിമോയിഡ്സ് അല്ലെങ്കിൽ പി. ഒസിമോയിഡ്സ് എന്ന സ്പീഷീസ് നാമം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{efn|e.g. occurs in Heibonsha 1964 Encyclopedia, though the genus name is misspelt}} <ref name="Heibonsha" /> അതിനാൽ ഇതിനെ രണ്ട് കൾട്ടിജനുകൾക്കും പരസ്പരം മാറ്റാവുന്ന പര്യായമായി കണക്കാക്കരുത്. രണ്ട് വിളകളെയും ഒരേ ഇനമാക്കി ഏകീകരിക്കണമെന്ന വർഗ്ഗീകരണ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വാദത്തെ ശരിവയ്ക്കുന്ന തരത്തിൽ, കൾട്ടിജൻസ് ഒരു പൊതു ജീൻ പൂളിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് സമീപകാല ജനിതക ഗവേഷണങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.<ref name="Ito">{{Cite book|title=Phytochemistry Research Progress|last=Ito|first=Michiho|publisher=[[Nova Biomedical Books]]|year=2008|isbn=9781604562323|editor-last=Matsumoto|editor-first=Takumi|location=New York|pages=13–30|chapter=Studies on Perilla Relating to Its Essential Oil and Taxonomy|chapter-url=https://books.google.com/books?id=l5Mo0M5CqQcC&pg=PA13}}</ref>
നിലവിലുള്ള ''പെരില്ല സ്പീഷീസ്'':
* ''[[Perilla frutescens|പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ്]]'' – കൊറിയൻ പെരില്ല അല്ലെങ്കിൽ ''ഡ്യൂൾക്കേ'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇലകൾ ''കെയെന്നിപ്പ്'' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
** [[Perilla frutescens var. crispa|''P. f.'' var. ''ക്രിസ്പ'']] – ''ഷിസോ'', ''ടിയ ടോ'' അല്ലെങ്കിൽ ജാപ്പനീസ് ബാസിൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു<ref>{{cite magazine |last=Mendelson |first=Charlotte |date=29 Jul 2017 |title=The Garden's Tiny Culinary Transformations |url= https://www.newyorker.com/culture/onward-and-upward-in-the-garden/the-gardens-tiny-culinary-transformations|magazine=[[The New Yorker]] |access-date=18 Nov 2017 }}</ref>
** [[Lemon perilla|''P. f.'' var. ''ഹിർട്ടെല്ല'']] – ലെമൺ പെരില്ല എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="Seidemann">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jjkAHi2IeOkC&pg=PA278|title=World Spice Plants: Economic Usage, Botany, Taxonomy|last=Seidemann|first=Johannes|publisher=[[Springer Science+Business Media|Springer]]|year=2005|isbn=9783540222798|location=Berlin|pages=278}}</ref>
വിവരണം പോരാഞ്ഞതും ഹെർബേറിയം മാതൃകകൾ അറിയപ്പെടാത്തതുമായ സാധ്യമായ ''പെരില്ല'' സ്പീഷീസുകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:
* ''P. cavaleriei'' <small>H.Lév.</small>
* ''P. heteromorpha'' <small>Carrière</small>
* ''P. setoyensis'' <small>G.Honda</small>
മുൻകാല പൈതൃകങ്ങളും ടാക്സയുടെ പുനർവർഗ്ഗീകരണവും നാമകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name="Zeevaart">{{Cite book|url=https://www.amazon.com/INDUCTION-FLOWERING-Some-Case-Histories/dp/B00BLR133O|title=The Induction of Flowering: Some Case Histories|last=Zeevaart|first=Jan A. D.|date=1969|publisher=[[Cornell University Press]]|isbn=9780333101537|editor-last=Evans|editor-first=L. T.|location=Ithaca, NY|pages=116–155|chapter=Perilla|chapter-url=https://books.google.com/books?id=9rw9AAAAIAAJ}}</ref><ref name="Yu" />ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പർപ്പിൾ ഇലകളുള്ള ഇനമായ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയെ പി. നാൻകിനെൻസിസ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.<ref name="Yu" /> അലങ്കാര നടീലിനായി ഈ ഇനം അവതരിപ്പിച്ചതിനുശേഷം 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലുടനീളം ഈ ലേബൽ പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പച്ച-ഇലയുള്ളതോ ചുവന്ന-ഇലയുള്ളതോ ആകട്ടെ, അതുല്യമായ പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പ സുഗന്ധത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പെരില്ലാൾഡിഹൈഡ് ഘടകം ഒറ്റയായോ കൂട്ടമായോ ഉണ്ടാകാം അല്ലെങ്കിൽ ഇല്ലായിരിക്കാം. ഇത് ബാഹ്യ രൂപത്തിൽ നിന്ന് മാത്രം വ്യത്യസ്തമല്ല. രാസ പഠനങ്ങൾ അവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അവശ്യ എണ്ണകളെ ആശ്രയിച്ച് ജനുസ്സിനെ വ്യത്യസ്ത കീമോടൈപ്പുകളായി തരംതിരിക്കുന്നു. ജപ്പാനിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് വന്യ സ്പീഷീസുകൾ കൃഷി ചെയ്യുന്ന പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയിൽ നിന്ന് ജനിതകമായി വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="Ito" />എന്നിരുന്നാലും, ചില പരാമർശങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നത് e.g., പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ഹിർട്ടെല്ല, പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് വാർ. ക്രിസ്പയുടെ അതേ ഇനത്തിൽ പെടുന്നു.<ref name="Blaschek" />
===മുമ്പ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു===
{{multiple image
| total_width = 440
| image1 = Korean perilla leaves.jpg
| width1 = 500
| height1 = 375
| caption1 = ''[[Kkaennip]]'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens]]'' (''P. frutescens'')
| image2 = Green shiso perilla.jpg
| width2 = 1932
| height2 = 1239
| caption2 = ''Aojiso'', the edible leaves of ''[[Perilla frutescens var. crispa]]'' (''P. frutescens'' var. ''crispa'')
}}
* ''P. elata'' {{Au|[[David Don|D.Don.]]}} = ''[[Elsholtzia blanda]]'' {{Au|([[Benth.]]) Benth.}}<ref name="Bentham">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uGhTAAAAYAAJ&pg=PA166|title=Labiatarum Genera et Species|last=Bentham|first=George|publisher=James Ridgway and Sons|year=1836|location=London|pages=166|author-link=George Bentham}}</ref>
* ''P. fruticosa'' {{Au|D.Don}} = ''[[Elsholtzia fruticosa]]'' {{Au|(D. Don) Rehder}}<ref name="Bentham" /><ref name="Wiersema">{{Cite book|url=http://www.ars-grin.gov/~sbmljw/introd.htm|title=World Economic Plants: A Standard Reference|last1=Wiersema|first1=John H.|last2=León|first2=Blanca|publisher=[[CRC Press]]|year=1999|isbn=9780849321191}}</ref>
* ''P. lanceolata'' {{Au|Benth}} = ''[[Mosla scabra]]'' {{Au|(Thunb.) C.Y.Wu & H.W.Li}}
* ''P. leptostachya'' {{Au|D.Don.}} = ''[[Elsholtzia stachyodes]]'' {{Au|(Link) Raizada & H.O.Saxena}}<ref name="Bentham" /><ref name="Pangtey">{{Cite book|title=High altitudes of the Himalaya: Biodiversity, ecology & environment|last1=Pangtey|first1=Y. P. S.|last2=Rawal|first2=R. S.|publisher=Gyanodaya Prakashan|year=1994|location=Nainital, India|pages=338}}</ref>
* ''P. marathrosma'' {{Au|Spreng.}} = ''[[Agastache foeniculum]]'' {{Au|(Pursh) Kuntze}}
* ''P. nankinensis'' {{Au|Wender.}} = ''[[Plectranthus scutellarioides]]'' {{Au|(L.) R.Br.}}
* ''P. polystachya'' {{Au|D.Don.}} = ''[[Elsholtzia ciliata]]'' {{Au|(Thunb.) Hyl.}}<ref name="Bentham" />
== ഉപയോഗം ==
=== പാചക ഉപയോഗം ===
[[ചൈന]], [[കൊറിയ]], [[ജപ്പാൻ]], [[തായ്ലൻഡ്]], [[വിയറ്റ്നാം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പെരില്ല ഇനങ്ങൾ പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്യുകയും ഉപഭോഗം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite conference|url=http://www.tropentag.de/2016/proceedings/proceedings.pdf|last1=Grbic|first1=Nikolina|last2=Pinker|first2=Ina|last3=Paschko|first3=Kerstin|last4=Böhme|first4=Michael|date=18–21 September 2016|title=The Nutritional Treasure of Leafy Vegetables-''Perilla frutescens''|editor1-last=Freyer|editor1-first=Bernhard|editor2-last=Tielkes|editor2-first=Eric|book-title=Solidarity in a competing world - fair use of resources|conference=Tropentag 2016 Wien: International Research on Food Security, Natural Resource Management and Rural Development|conference-url=http://www.tropentag.de|location=Göttingen, Germany|publisher=Cuvillier|page=105|isbn=978-3-9801686-7-0|access-date=5 May 2017}}</ref> പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, വിത്ത് എണ്ണ എന്നിവ കൊറിയൻ പാചകരീതിയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അതേസമയം പി. ഫ്രൂട്ട്സെൻസ് var. ക്രിസ്പ ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, മുളകൾ എന്നിവ ജാപ്പനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് പാചകരീതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|title=New crops|last=Brenner|first=David M.|publisher=[[John Wiley & Sons]]|year=1993|isbn=978-0-471-59374-4|editor-last=J.|editor-first=Janick|location=New York|pages=[https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322 322–328]|chapter=Perilla: Botany, Uses and Genetic Resources|editor-last2=Simon|editor-first2=J. E.|chapter-url=https://hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1993/V2-322.html|url=https://archive.org/details/newcrops0000nati/page/322}}</ref>
== ഹെർബലിസം ==
പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലെ 50 അടിസ്ഥാന ഔഷധസസ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് പെരില്ല. ഇതിനെ "സി സു" (紫苏/紫蘇) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇത് വയറുവേദന, ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഇല്ലാതാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈർപ്പം ഇല്ലാതാക്കാനും ക്വിയെ ടോണിഫൈ ചെയ്യാനും ഇത് ചിലപ്പോൾ ടു ഹുവോ സിയാങ് അല്ലെങ്കിൽ ഗുവാങ് ഹുവോ സിയാങ്ങുമായി ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
==കുറിപ്പുകൾ==
{{notelist}}
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
{{Commons category|Perilla}}
{{Authority control}}
{{Taxonbar|from=Q7168518}}
[[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലാമിയേസി]]
70gpwqbcqrcozgxzvkfjjopyhjofpa5
കമ്പിളിക്കുപ്പായം
0
668825
4631079
2026-06-18T13:03:09Z
Sreehari lijinas
209493
'[[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]] രചിച്ച [[കൃത്ത്|കൃതിയാണ്]] കമ്പിളിക്കുപ്പായം ഇതിനു [[1998]]<nowiki/>ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസകാരം]] ലഭിച്ചു.ദേവ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു
4631079
wikitext
text/x-wiki
[[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]] രചിച്ച [[കൃത്ത്|കൃതിയാണ്]] കമ്പിളിക്കുപ്പായം ഇതിനു [[1998]]<nowiki/>ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസകാരം]] ലഭിച്ചു.ദേവപ്രകാശ് ആണ് കവർ ആർട്ടും [[ചിത്രകല|ചിത്രങ്ങളും]] വരച്ചത്.[[ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്|ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്]] ആണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധികരിച്ചത്.
{{Infobox book|name=കമ്പിളിക്കുപ്പായം|author=മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി|cover_artist=ദേവപ്രകാശ്|publisher=ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിപുരസ്കാരം|pages=115}}
ljd22qt8cc7gubatz5x9bm2gmain5fa
4631136
4631079
2026-06-18T16:41:39Z
Vinayaraj
25055
4631136
wikitext
text/x-wiki
[[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]] രചിച്ച ഒരു [[കൃത്ത്|കൃതിയാണ്]] '''കമ്പിളിക്കുപ്പായം'''. ഇതിനു [[1998]] -ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസകാരം]] ലഭിച്ചു. ദേവപ്രകാശ് ആണ് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ കവർ ആർട്ടും [[ചിത്രകല|ചിത്രങ്ങളും]] വരച്ചത്. [[ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്|ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്]] ആണ് ഈ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധികരിച്ചത്.
{{Infobox book|name=കമ്പിളിക്കുപ്പായം|author=മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി|cover_artist=ദേവപ്രകാശ്|publisher=ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിപുരസ്കാരം|pages=115}}
k069exg9rjiztpzvni37cbfuahkbvxd
4631137
4631136
2026-06-18T16:41:57Z
Vinayaraj
25055
4631137
wikitext
text/x-wiki
[[മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി]] രചിച്ച ഒരു [[കൃത്ത്|കൃതിയാണ്]] '''കമ്പിളിക്കുപ്പായം'''. ഇതിനു [[1998]] -ലെ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു. ദേവപ്രകാശ് ആണ് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ കവർ ആർട്ടും [[ചിത്രകല|ചിത്രങ്ങളും]] വരച്ചത്. [[ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്|ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്]] ആണ് ഈ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധികരിച്ചത്.
{{Infobox book|name=കമ്പിളിക്കുപ്പായം|author=മലയത്ത് അപ്പുണ്ണി|cover_artist=ദേവപ്രകാശ്|publisher=ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ്|award=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിപുരസ്കാരം|pages=115}}
s3muuxmbk85qebpw9isr4vlbhywhrgv
ദീപക് ജോയ്
0
668826
4631151
2026-06-18T17:22:32Z
Malikaveedu
16584
"[[:en:Special:Redirect/revision/1359683823|Deepak Joy]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.
4631151
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ദീപക് ജോയ്
| image =
| caption =
| office = [[കേരള നിയമസഭ]]യിലെ അംഗം
| termstart = 21 മെയ് 2026
| termend =
| constituency = [[Thrippunithura (State Assembly constituency)|തൃപ്പുണിത്തുറ]]
| predecessor = [[കെ. ബാബു]]
| successor =
| office1 = [[കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ]] [[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]]
| term1 = 2025-2026
| birth_name = ദീപക് ജോയ്
| birth_date = {{Birth year and age|1983}}
| birth_place = [[എറണാകുളം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| 1blankname1 = [[മേയർ]]
| 1namedata1 = മിനിമോൾ വി. കെ.
| constituency1 = 19 - അയ്യപ്പൻകാവ് ഡിവിഷൻ
| occupation = രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ, വ്യവസായി
| education = ബിരുദധാരി
}}
[[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ]] നിയോജകമണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനാണ് '''ദീപക് ജോയ്''' (ജനനം 1983). [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായ അദ്ദേഹം 2026 ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് [[കെ. ബാബു|കെ. ബാബുവിന്റെ]] പിൻഗാമിയായി നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. കേരള സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി മേയറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
കേരളത്തിലെ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] ജോയിയുടെ മകനായി ദീപക് ജോയ് ജനിച്ചു. ഏറെക്കാലം എറണാകുളം നോർത്ത് സ്വദേശിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ]] (കെ. എസ്. യു.) വഴിയാണ് വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായത്. ബിരുദധാരിയായ അദ്ദേഹം നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് ബിസിനസ് നടത്തുകയും ജില്ലയിലെ പ്രാദേശിക ഭരണത്തിൽ പങ്കാളിയാകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ കൌൺസിലറായി തെരഞ്ഞടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഡെപ്യൂട്ടി മേയറായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുംപ്രാദേശിക ഭരണകൂടത്തിലെ പ്രമുഖ വ്യക്തിത്വമായി മാറുകയും ചെയ്തു. 2026-ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിറ്റിംഗ് എം.എൽ.എ. ആയിരുന്ന കെ. ബാബു മത്സരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്ന് തൃപ്പൂണിത്തുറ സീറ്റിലേക്ക് കോൺഗ്രസ് അദ്ദേഹത്തെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തു.
2026 മെയ് 4 ന് പ്രഖ്യാപിച്ച അന്തിമ ഫലങ്ങളിൽ 70,256 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് ദീപക് ജോയ് മണ്ഡലത്തിൽ നിർണായക വിജയം നേടി. തന്റെ അടുത്ത എതിരാളിയായിരുന്ന സി. പി. ഐ. എം. സ്ഥാനാർത്ഥി കെ. എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണനെ 18,468 വോട്ടുകൾക്ക് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തി. 2021ൽ കടുത്ത മത്സരം നടന്ന ഈ മണ്ഡലത്തിൽ യു. ഡി. എഫിന്റെ മാർജിൻ ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയമായ വിജയം കൈവരിച്ചു.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
=== 2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി
! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ
! scope="col" style="width:50px" |%
! scope="col" style="width:50px" |±%
|-
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]'''
| style="text-align:left" |'''ദീപക് ജോയ്'''
|'''70,256'''
|'''46.31'''
|'''+4.17'''
|-
| style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി. ഐ. (എം.]]
| style="text-align:left" |[[കെ.എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ|കെ. എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]
|51,788
|34.14
| -7.36
|-
| style="background-color: #f7df10" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ട്വന്റി 20 കിഴക്കമ്പലം|ട്വന്റി20]]
| style="text-align:left" |പി. വി. അഞ്ജലി
|29,471
|19.43
| -
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ
!18,468
!12.17
!
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,51,718
!
!
|-
| colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] hold'''
|'''സ്വിംഗ്'''
| +5.76
|
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
42xp7063y2bzdm276f94mw7oti261yo
4631158
4631151
2026-06-18T17:27:10Z
Malikaveedu
16584
4631158
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ദീപക് ജോയ്
| image =
| caption =
| office = [[കേരള നിയമസഭ]]യിലെ അംഗം
| termstart = 21 മെയ് 2026
| termend =
| constituency = [[Thrippunithura (State Assembly constituency)|തൃപ്പുണിത്തുറ]]
| predecessor = [[കെ. ബാബു]]
| successor =
| office1 = [[കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ]] [[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]]
| term1 = 2025-2026
| birth_name = ദീപക് ജോയ്
| birth_date = {{Birth year and age|1983}}
| birth_place = [[എറണാകുളം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| 1blankname1 = [[മേയർ]]
| 1namedata1 = മിനിമോൾ വി. കെ.
| constituency1 = 19 - അയ്യപ്പൻകാവ് ഡിവിഷൻ
| occupation = രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ, വ്യവസായി
| education = ബിരുദധാരി
}}
[[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനാണ് '''ദീപക് ജോയ്''' (ജനനം, 1983). [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായ അദ്ദേഹം 2026 ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് [[കെ. ബാബു|കെ. ബാബുവിന്റെ]] പിൻഗാമിയായി നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. കേരള സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി മേയറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
കേരളത്തിലെ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] ജോയിയുടെ മകനായി ദീപക് ജോയ് ജനിച്ചു. ഏറെക്കാലം എറണാകുളം നോർത്ത് സ്വദേശിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ]] (കെ.എസ്.യു.) വഴിയാണ് വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായത്. ബിരുദധാരിയായ അദ്ദേഹം നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു വ്യവസായി ആയിരുന്ന അദ്ദേഹം ജില്ലയിലെ പ്രാദേശിക ഭരണത്തിലും പങ്കാളിയായി.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ കൌൺസിലറായി തെരഞ്ഞടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഡെപ്യൂട്ടി മേയറായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുംപ്രാദേശിക ഭരണകൂടത്തിലെ ഒരു പ്രമുഖ വ്യക്തിത്വമായി മാറുകയും ചെയ്തു. 2026-ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിറ്റിംഗ് എം.എൽ.എ. ആയിരുന്ന കെ. ബാബു മത്സരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് തൃപ്പൂണിത്തുറ സീറ്റിലേക്ക് കോൺഗ്രസ് അദ്ദേഹത്തെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തത്.
2026 മെയ് 4 ന് പ്രഖ്യാപിച്ച നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ അന്തിമ ഫലങ്ങളിൽ 70,256 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് ദീപക് ജോയ് മണ്ഡലത്തിൽ നിർണായക വിജയം കൈവരിച്ചു. തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായിരുന്ന [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി. ഐ. എം.]] സ്ഥാനാർത്ഥി കെ. എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണനെ 18,468 വോട്ടുകലുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. 2021ൽ കടുത്ത മത്സരം നടന്ന ഈ മണ്ഡലത്തിൽ ഇത്തവണ യു. ഡി. എഫിന്റെ മാർജിൻ ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയമായ വിജയം നേടി.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
=== 2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി
! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ
! scope="col" style="width:50px" |%
! scope="col" style="width:50px" |±%
|-
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]'''
| style="text-align:left" |'''ദീപക് ജോയ്'''
|'''70,256'''
|'''46.31'''
|'''+4.17'''
|-
| style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി. ഐ. (എം.]]
| style="text-align:left" |[[കെ.എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ|കെ. എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]
|51,788
|34.14
| -7.36
|-
| style="background-color: #f7df10" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ട്വന്റി 20 കിഴക്കമ്പലം|ട്വന്റി20]]
| style="text-align:left" |പി. വി. അഞ്ജലി
|29,471
|19.43
| -
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ
!18,468
!12.17
!
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,51,718
!
!
|-
| colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] hold'''
|'''സ്വിംഗ്'''
| +5.76
|
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
88le1843p2qtpi19qqm4xuo1iqw6tb1
4631211
4631158
2026-06-18T21:55:53Z
Kiran Gopi
10521
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്
4631211
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ദീപക് ജോയ്
| image =
| caption =
| office = [[കേരള നിയമസഭ]]യിലെ അംഗം
| termstart = 21 മെയ് 2026
| termend =
| constituency = [[Thrippunithura (State Assembly constituency)|തൃപ്പുണിത്തുറ]]
| predecessor = [[കെ. ബാബു]]
| successor =
| office1 = [[കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ]] [[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]]
| term1 = 2025-2026
| birth_name = ദീപക് ജോയ്
| birth_date = {{Birth year and age|1983}}
| birth_place = [[എറണാകുളം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| 1blankname1 = [[മേയർ]]
| 1namedata1 = മിനിമോൾ വി. കെ.
| constituency1 = 19 - അയ്യപ്പൻകാവ് ഡിവിഷൻ
| occupation = രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ, വ്യവസായി
| education = ബിരുദധാരി
}}
[[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനാണ് '''ദീപക് ജോയ്''' (ജനനം, 1983). [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായ അദ്ദേഹം 2026 ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് [[കെ. ബാബു|കെ. ബാബുവിന്റെ]] പിൻഗാമിയായി നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. കേരള സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി മേയറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
കേരളത്തിലെ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] ജോയിയുടെ മകനായി ദീപക് ജോയ് ജനിച്ചു. ഏറെക്കാലം എറണാകുളം നോർത്ത് സ്വദേശിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ]] (കെ.എസ്.യു.) വഴിയാണ് വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായത്. ബിരുദധാരിയായ അദ്ദേഹം നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു വ്യവസായി ആയിരുന്ന അദ്ദേഹം ജില്ലയിലെ പ്രാദേശിക ഭരണത്തിലും പങ്കാളിയായി.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ കൌൺസിലറായി തെരഞ്ഞടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഡെപ്യൂട്ടി മേയറായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുംപ്രാദേശിക ഭരണകൂടത്തിലെ ഒരു പ്രമുഖ വ്യക്തിത്വമായി മാറുകയും ചെയ്തു. 2026-ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിറ്റിംഗ് എം.എൽ.എ. ആയിരുന്ന കെ. ബാബു മത്സരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് തൃപ്പൂണിത്തുറ സീറ്റിലേക്ക് കോൺഗ്രസ് അദ്ദേഹത്തെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തത്.
2026 മെയ് 4 ന് പ്രഖ്യാപിച്ച നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ അന്തിമ ഫലങ്ങളിൽ 70,256 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് ദീപക് ജോയ് മണ്ഡലത്തിൽ നിർണായക വിജയം കൈവരിച്ചു. തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായിരുന്ന [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി. ഐ. എം.]] സ്ഥാനാർത്ഥി കെ. എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണനെ 18,468 വോട്ടുകലുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. 2021ൽ കടുത്ത മത്സരം നടന്ന ഈ മണ്ഡലത്തിൽ ഇത്തവണ യു. ഡി. എഫിന്റെ മാർജിൻ ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയമായ വിജയം നേടി.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
=== 2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി
! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ
! scope="col" style="width:50px" |%
! scope="col" style="width:50px" |±%
|-
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]'''
| style="text-align:left" |'''ദീപക് ജോയ്'''
|'''70,256'''
|'''46.31'''
|'''+4.17'''
|-
| style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി. ഐ. (എം.]]
| style="text-align:left" |[[കെ.എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ|കെ. എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]
|51,788
|34.14
| -7.36
|-
| style="background-color: #f7df10" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ട്വന്റി 20 കിഴക്കമ്പലം|ട്വന്റി20]]
| style="text-align:left" |പി. വി. അഞ്ജലി
|29,471
|19.43
| -
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ
!18,468
!12.17
!
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,51,718
!
!
|-
| colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] hold'''
|'''സ്വിംഗ്'''
| +5.76
|
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
i76m4qixvvck6c4u3jn15w0moh76tpy
4631225
4631211
2026-06-19T00:51:21Z
Malikaveedu
16584
4631225
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = ദീപക് ജോയ്
| image =
| caption =
| office = [[കേരള നിയമസഭ]]യിലെ അംഗം
| termstart = 21 മെയ് 2026
| termend =
| constituency = [[Thrippunithura (State Assembly constituency)|തൃപ്പുണിത്തുറ]]
| predecessor = [[കെ. ബാബു]]
| successor =
| office1 = [[കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ]] [[ഡെപ്യൂട്ടി മേയർ]]
| term1 = 2025-2026
| birth_name = ദീപക് ജോയ്
| birth_date = {{Birth year and age|1983}}
| birth_place = [[എറണാകുളം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| 1blankname1 = [[മേയർ]]
| 1namedata1 = മിനിമോൾ വി. കെ.
| constituency1 = 19 - അയ്യപ്പൻകാവ് ഡിവിഷൻ
| occupation = രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ, വ്യവസായി
| education = ബിരുദധാരി
}}
[[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനാണ് '''ദീപക് ജോയ്''' (ജനനം, 1983). [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായ അദ്ദേഹം 2026 ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് [[കെ. ബാബു|കെ. ബാബുവിന്റെ]] പിൻഗാമിയായി കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി മേയറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
കേരളത്തിലെ [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] ജോയിയുടെ മകനായി ദീപക് ജോയ് ജനിച്ചു. ഏറെക്കാലം എറണാകുളം നോർത്ത് സ്വദേശിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ]] (കെ.എസ്.യു.) വഴിയാണ് വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായത്. ബിരുദധാരിയാണ്. നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു വ്യവസായി ആയിരുന്ന അദ്ദേഹം ജില്ലയിലെ പ്രാദേശിക ഭരണത്തിലും പങ്കാളിയായി.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
[[കൊച്ചി കോർപ്പറേഷൻ|കൊച്ചി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിൽ]] കൌൺസിലറായി തെരഞ്ഞടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം പിന്നീട് ഡെപ്യൂട്ടി മേയറായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുംപ്രാദേശിക ഭരണകൂടത്തിലെ ഒരു പ്രമുഖ വ്യക്തിത്വമായി മാറുകയും ചെയ്തു. 2026-ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിറ്റിംഗ് എം.എൽ.എ. ആയിരുന്ന കെ. ബാബു മത്സരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് തൃപ്പൂണിത്തുറ സീറ്റിലേക്ക് കോൺഗ്രസ് അദ്ദേഹത്തെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തത്.
2026 മെയ് 4 ന് പ്രഖ്യാപിച്ച നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ അന്തിമ ഫലങ്ങളിൽ 70,256 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് ദീപക് ജോയ് മണ്ഡലത്തിൽ നിർണായക വിജയം കൈവരിച്ചു. തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായിരുന്ന [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി. ഐ. എം.]] സ്ഥാനാർത്ഥി കെ. എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണനെ 18,468 വോട്ടുകലുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. 2021ൽ കടുത്ത മത്സരം നടന്ന ഈ മണ്ഡലത്തിൽ ഇത്തവണ യു. ഡി. എഫിന്റെ മാർജിൻ ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയമായ വിജയം നേടി.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
=== 2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! scope="col" style="width:130px" |പാർട്ടി
! scope="col" style="width:220px" |സ്ഥാനാർത്ഥി
! scope="col" style="width:80px" |വോട്ടുകൾ
! scope="col" style="width:50px" |%
! scope="col" style="width:50px" |±%
|-
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |'''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]'''
| style="text-align:left" |'''ദീപക് ജോയ്'''
|'''70,256'''
|'''46.31'''
|'''+4.17'''
|-
| style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി. ഐ. (എം.]]
| style="text-align:left" |[[കെ.എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ|കെ. എൻ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]
|51,788
|34.14
| -7.36
|-
| style="background-color: #f7df10" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ട്വന്റി 20 കിഴക്കമ്പലം|ട്വന്റി20]]
| style="text-align:left" |പി. വി. അഞ്ജലി
|29,471
|19.43
| -
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ
!18,468
!12.17
!
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |മൊത്തം സാധുവായ വോട്ടുകൾ
!1,51,718
!
!
|-
| colspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}; text-align:left" |'''[[Indian National Congress|INC]] hold'''
|'''സ്വിംഗ്'''
| +5.76
|
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
k1bqb02qhjxx5x9ltlw6acuk62bxxwc
കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂൺ 18
100
668827
4631162
2026-06-18T17:41:02Z
Aby John Vannilam
13754
പുതിയത്
4631162
wikitext
text/x-wiki
=== 2026 ജൂൺ 18 വ്യാഴാഴ്ച ===
'''1201 മിഥുനം 04'''
ലോകം
*[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസുമായുള്ള]] കരാറിലൂടെ [[ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക്]], ഹിസ്ബുള്ള വിഷയങ്ങളിലെ നിർണായക ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിച്ചെന്ന് ഇറാൻ അവകാശപ്പെട്ടു.
*[[റഷ്യ|റഷ്യൻ]] തലസ്ഥാനമായ [[മോസ്കോ|മോസ്കോയിലെ]] പ്രധാന ഓയിൽ റിഫൈനറിക്ക് നേരെ വീണ്ടും [[ഉക്രൈൻ|യുക്രൈന്റെ]] വൻ ഡ്രോൺ ആക്രമണം. ആക്രമണത്തെ തുടർന്ന് റിഫൈനറിയിൽ വൻ തീപിടിത്തമുണ്ടായി. യുക്രൈന്റെ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി റഷ്യയും [[കീവ്]] നഗരത്തിൽ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് കനത്ത ആക്രമണം അഴിച്ചുവിട്ടു.
ഇന്ത്യ
*ഒമ്പതാം ക്ലാസ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് രണ്ട് തദ്ദേശീയ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകൾ ഉൾപ്പെടെ മൂന്ന് ഭാഷകൾ നിർബന്ധമാക്കുന്ന [[സി.ബി.എസ്.ഇ.|സി.ബി.എസ്.ഇയുടെ]] (CBSE) പുതിയ [[ത്രിഭാഷാ നയം]] തടയാൻ സുപ്രീം കോടതി വിസമ്മതിച്ചു. ജൂലൈ 1 മുതൽ ഈ നയം പ്രാബല്യത്തിൽ വരാനിരിക്കെയാണ് കോടതി ഇടപെടാൻ വിസമ്മതിച്ചത്
*[[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ഝാർഖണ്ഡ്|ഝാർഖണ്ഡിൽ]] [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ഡവലപ്പ്മെൻ്റൽ ഇൻക്ലൂസീവ് അലയൻസ്|ഇന്ത്യ സഖ്യത്തിൽ]] അട്ടിമറി നടന്നതോടെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസിന്]] തോൽവി. രണ്ട് സീറ്റുകളിലേക്ക് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഒരു സീറ്റിൽ ഭരണകക്ഷിയായ [[ജെ.എം.എം.|ജെഎംഎമ്മും]] രണ്ടാമത്തെ സീറ്റിൽ [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ.]] പിന്തുണയുള്ള സ്വതന്ത്രനും വിജയിച്ചു. ഇന്ത്യ സഖ്യത്തിനുള്ളിൽനിന്ന് വോട്ടുകൾ ലഭിച്ചതോടെയാണ് എൻഡിഎ പിന്തുണയുള്ള [[പരിമൾ നത്വാനി|പരിമൾ നത്വാനിക്ക്]] ജയിക്കാനായത്.
* ഹൈക്കോടതിയിൽ മമതക്ക് തിരിച്ചടി: പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി [[ഋതബ്രത ബാനർജി]] തുടരും
*[[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തെ]] ശക്തമായി എതിർക്കുമെന്ന് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്]] സർക്കാരിന്റെ നയപ്രഖ്യാപനം
കേരളം
*കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ [[പി.എം. ശ്രീ|പിഎം ശ്രീ]] (PM SHRI) പദ്ധതിയുമായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ മുന്നോട്ടുപോകുന്ന നടപടിയിൽ [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗ്]] വിശദമായ ചർച്ച ആവശ്യപ്പെട്ടു. മുൻപ് ഈ പദ്ധതിയെ ശക്തമായി എതിർക്കുകയും, അധികാരത്തിൽ വന്നാൽ പദ്ധതി ഉപേക്ഷിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്ത യു.ഡി.എഫ്, കേന്ദ്ര ഫണ്ട് നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഇപ്പോൾ കരാറിൽ തുടരുവാൻശ്രമിയ്ക്കുകയാണ്. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയെ വർഗീയവത്കരിക്കാനുള്ള അജണ്ടയാണ് പി.എം. ശ്രീ എന്നും, ഇത് [[ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020|ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തിന്റെ]] (NEP) ഭാഗമാണെന്നും ആരോപിച്ചാണു ബിജെപി ഇതര പക്ഷങ്ങൾ പദ്ധതിയെ എതിർത്തുപോന്നത്.
*[[വടകര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|വടകര]] [[ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പു്|ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട കാഫിർ സ്ക്രീൻ ഷോട്ട് കേസിൽ അറസ്റ്റിലായ സിപിഎം പ്രവർത്തകൻ ജിതിൻ ഭാസ്കറിനെ രണ്ടു ദിവസത്തെ പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിൽ വിട്ടു.ഈ മാസം 20 വരെയാണ് കസ്റ്റഡിയിൽ വിട്ടത്.
{{തിരുത്തുക| കവാടം:സമകാലികം/2026 ജൂൺ 18}}
-------
<!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
-->
tnk9mmw3vtgwda61doy7thk8dkez5ak
ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Benzmary
3
668828
4631175
2026-06-18T18:29:19Z
സ്വാഗതസംഘം
39256
ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു
4631175
wikitext
text/x-wiki
'''നമസ്കാരം {{#if: Benzmary | Benzmary | {{BASEPAGENAME}} }} !''',
[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക് ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്വഴക്കം|കീഴ്വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]
താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.
[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സംവദിക്കാൻ അവരുടെ സംവാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.
വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.
ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.
-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 18:29, 18 ജൂൺ 2026 (UTC)
pbz0ld17zel4slxq0tgv6n31wqvotkv
ഫലകം:India FHW Squad 1998 Asian Games
10
668829
4631178
2022-02-05T07:10:55Z
en>Lancepark
0
new template
4631178
wikitext
text/x-wiki
{{national field hockey squad
| name = India FHW Squad 1998 Asian Games
| sport = field hockey
| country = India
| flagvar = hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| comp link = Field hockey at the 1998 Asian Games
| comp = 1998 Asian Games – Silver medal
| gender = female
| p1 = [[Tingonleima Chanu]]
| p2 = Kamla Dalal
| p3 = Sunita Dalal
| p4 = [[Suraj Lata Devi]]
| p5 = [[Sita Gussain]]
| p6 = [[Amandeep Kaur]]
| p7 = [[Manjinder Kaur]]
| p8 = Sandeep Kaur
| p9 = [[Surinder Kaur (field hockey)|Surinder Kaur]]
| p10 = Nidhi Khullar
| p11 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p12 = [[Helen Mary]]
| p13 = Neha Singh
| p14 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p15 = Maristella Tirkey
| coach =
}}
<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:India national field hockey team navigational boxes]]
</noinclude>
6c7dzgz9b4dgubop14105fjw999gy1j
4631179
4631178
2023-09-06T22:58:44Z
en>SdkbBot
0
/* top */Switched to more comprehensive documentation ([[Wikipedia:Bots/Requests for approval/SdkbBot 4|task 4]])
4631179
wikitext
text/x-wiki
{{national field hockey squad
| name = India FHW Squad 1998 Asian Games
| sport = field hockey
| country = India
| flagvar = hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| comp link = Field hockey at the 1998 Asian Games
| comp = 1998 Asian Games – Silver medal
| gender = female
| p1 = [[Tingonleima Chanu]]
| p2 = Kamla Dalal
| p3 = Sunita Dalal
| p4 = [[Suraj Lata Devi]]
| p5 = [[Sita Gussain]]
| p6 = [[Amandeep Kaur]]
| p7 = [[Manjinder Kaur]]
| p8 = Sandeep Kaur
| p9 = [[Surinder Kaur (field hockey)|Surinder Kaur]]
| p10 = Nidhi Khullar
| p11 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p12 = [[Helen Mary]]
| p13 = Neha Singh
| p14 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p15 = Maristella Tirkey
| coach =
}}
<noinclude>
{{navbox documentation}}
[[Category:India national field hockey team navigational boxes]]
</noinclude>
gib3jbotmfe77exjcoxj2wtua9fnnh8
4631180
4631179
2026-06-18T18:40:05Z
Meenakshi nandhini
99060
[[:en:Template:India_FHW_Squad_1998_Asian_Games]] എന്നതിൽ നിന്ന് 2 പതിപ്പുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്തു
4631179
wikitext
text/x-wiki
{{national field hockey squad
| name = India FHW Squad 1998 Asian Games
| sport = field hockey
| country = India
| flagvar = hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| comp link = Field hockey at the 1998 Asian Games
| comp = 1998 Asian Games – Silver medal
| gender = female
| p1 = [[Tingonleima Chanu]]
| p2 = Kamla Dalal
| p3 = Sunita Dalal
| p4 = [[Suraj Lata Devi]]
| p5 = [[Sita Gussain]]
| p6 = [[Amandeep Kaur]]
| p7 = [[Manjinder Kaur]]
| p8 = Sandeep Kaur
| p9 = [[Surinder Kaur (field hockey)|Surinder Kaur]]
| p10 = Nidhi Khullar
| p11 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p12 = [[Helen Mary]]
| p13 = Neha Singh
| p14 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p15 = Maristella Tirkey
| coach =
}}
<noinclude>
{{navbox documentation}}
[[Category:India national field hockey team navigational boxes]]
</noinclude>
gib3jbotmfe77exjcoxj2wtua9fnnh8
ഫലകം:India FHW Squad 1999 Asia Cup
10
668830
4631181
2022-02-10T19:17:30Z
en>Lancepark
0
new template
4631181
wikitext
text/x-wiki
{{National field hockey squad
| name = India FHW Squad 1999 Asia Cup
| sport = field hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| country = India
| gender = female
| comp link = 1999 Women's Hockey Asia Cup
| comp = 1999 Asia Cup – Runners-up
| p1 = [[Tingonleima Chanu]]
| p2 = [[Amandeep Kaur]]
| p3 = Marystella Tirkey
| p4 = Sunita Dalal
| p5 = [[Sita Gussain]] (c)
| p6 = [[Sumrai Tete]]
| p7 = Kamala Dalal
| p8 = [[Manjinder Kaur]]
| p9 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p10 = [[Suraj Lata Devi]]
| p11 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p12 = [[Ngasepam Pakpi Devi]]
| p13 = [[Helen Mary]]
| p14 = Sandeep Kaur
| p15 = [[Surinder Kaur (field hockey)|Surinder Kaur]]
| p16 = Agnecia Lugun
| p17 = Fardina Ekka
| p18 = Paulina Surin
| coach = Gurdial Singh Bhangu
}}<noinclude>{{Documentation|content=
{{Collapsible option}}
{{Roster maintenance|header=Navigation maintenance}}
[[Category:India national field hockey team navigational boxes]]
}}</noinclude>
c03zwv0b0mvl4fot61xn0tocb7ve4wb
4631182
4631181
2026-06-18T18:40:39Z
Meenakshi nandhini
99060
[[:en:Template:India_FHW_Squad_1999_Asia_Cup]] എന്നതിൽ നിന്ന് ഒരു പതിപ്പ് ഇറക്കുമതി ചെയ്തു
4631181
wikitext
text/x-wiki
{{National field hockey squad
| name = India FHW Squad 1999 Asia Cup
| sport = field hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| country = India
| gender = female
| comp link = 1999 Women's Hockey Asia Cup
| comp = 1999 Asia Cup – Runners-up
| p1 = [[Tingonleima Chanu]]
| p2 = [[Amandeep Kaur]]
| p3 = Marystella Tirkey
| p4 = Sunita Dalal
| p5 = [[Sita Gussain]] (c)
| p6 = [[Sumrai Tete]]
| p7 = Kamala Dalal
| p8 = [[Manjinder Kaur]]
| p9 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p10 = [[Suraj Lata Devi]]
| p11 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p12 = [[Ngasepam Pakpi Devi]]
| p13 = [[Helen Mary]]
| p14 = Sandeep Kaur
| p15 = [[Surinder Kaur (field hockey)|Surinder Kaur]]
| p16 = Agnecia Lugun
| p17 = Fardina Ekka
| p18 = Paulina Surin
| coach = Gurdial Singh Bhangu
}}<noinclude>{{Documentation|content=
{{Collapsible option}}
{{Roster maintenance|header=Navigation maintenance}}
[[Category:India national field hockey team navigational boxes]]
}}</noinclude>
c03zwv0b0mvl4fot61xn0tocb7ve4wb
ഫലകം:India FHW Squad 2002 Commonwealth Games
10
668831
4631183
2021-10-08T14:24:13Z
en>Lancepark
0
new template
4631183
wikitext
text/x-wiki
{{national field hockey squad
| name = India FHW Squad 2002 Commonwealth Games
| sport = field hockey
| country = India
| flagvar = hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| comp link = Hockey at the 2002 Commonwealth Games – Women's tournament
| comp = 2002 Commonwealth Games – Gold medal (1st Title)
| gender = female
| p1 = [[Kanti Baa]]
| p2 = [[Suman Bala]]
| p3 = [[Sanggai Chanu]]
| p4 = [[Tingonleima Chanu]]
| p5 = [[Ngasepam Pakpi Devi]]
| p6 = [[Suraj Lata Devi]] (c)
| p7 = [[Sita Gussain]]
| p8 = [[Saba Anjum Karim]]
| p9 = [[Amandeep Kaur]]
| p10 = [[Manjinder Kaur]]
| p11 = [[Mamta Kharab]]
| p12 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p13 = [[Helen Mary]]
| p14 = [[Masira Surin]]
| p15 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p16 = [[Sumrai Tete]]
| coach =
}}
<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:India national field hockey team navigational boxes]]
</noinclude>
n52m4b17qrn73814kcbo6cv5aryxpjv
4631184
4631183
2025-02-18T04:33:24Z
en>Axxter99
0
4631184
wikitext
text/x-wiki
{{national field hockey squad
| name = India FHW Squad 2002 Commonwealth Games
| sport = field hockey
| country = India
| flagvar = hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| comp link = Hockey at the 2002 Commonwealth Games – Women's tournament
| comp = 2002 Commonwealth Games – Gold medal (1st Title)
| gender = female
| p1 = [[Kanti Baa]]
| p2 = [[Suman Bala]]
| p3 = [[Sanggai Chanu]]
| p4 = [[Tingonleima Chanu]]
| p5 = [[Ngasepam Pakpi Devi]]
| p6 = [[Suraj Lata Devi]] (c)
| p7 = [[Sita Gussain]]
| p8 = [[Saba Anjum Karim]]
| p9 = [[Amandeep Kaur]]
| p10 = [[Manjinder Kaur]]
| p11 = [[Mamta Kharab]]
| p12 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p13 = [[Helen Mary]]
| p14 = [[Masira Surin]]
| p15 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p16 = [[Sumrai Tete]]
| coach =
}}
<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:2002 Commonwealth Games field hockey squad navigational boxes|{{PAGENAME}}]]
[[Category:India field hockey at the Commonwealth Games squad navigational boxes|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
77maap5tyxlzvt4t1hm5zhwzm5455up
4631185
4631184
2025-09-28T21:27:45Z
en>Tassedethe
0
v2.05 - Repaired 1 link to disambiguation page - [[WP:DPL|(You can help)]] - [[Suman Bala]]
4631185
wikitext
text/x-wiki
{{national field hockey squad
| name = India FHW Squad 2002 Commonwealth Games
| sport = field hockey
| country = India
| flagvar = hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| comp link = Hockey at the 2002 Commonwealth Games – Women's tournament
| comp = 2002 Commonwealth Games – Gold medal (1st Title)
| gender = female
| p1 = [[Kanti Baa]]
| p2 = [[Suman Bala (field hockey)|Suman Bala]]
| p3 = [[Sanggai Chanu]]
| p4 = [[Tingonleima Chanu]]
| p5 = [[Ngasepam Pakpi Devi]]
| p6 = [[Suraj Lata Devi]] (c)
| p7 = [[Sita Gussain]]
| p8 = [[Saba Anjum Karim]]
| p9 = [[Amandeep Kaur]]
| p10 = [[Manjinder Kaur]]
| p11 = [[Mamta Kharab]]
| p12 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p13 = [[Helen Mary]]
| p14 = [[Masira Surin]]
| p15 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p16 = [[Sumrai Tete]]
| coach =
}}
<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:2002 Commonwealth Games field hockey squad navigational boxes|{{PAGENAME}}]]
[[Category:India field hockey at the Commonwealth Games squad navigational boxes|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
hzhttwkcrzxgifupegxd8xpng9t7qf5
4631186
4631185
2026-06-18T18:41:14Z
Meenakshi nandhini
99060
[[:en:Template:India_FHW_Squad_2002_Commonwealth_Games]] എന്നതിൽ നിന്ന് 3 പതിപ്പുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്തു
4631185
wikitext
text/x-wiki
{{national field hockey squad
| name = India FHW Squad 2002 Commonwealth Games
| sport = field hockey
| country = India
| flagvar = hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| comp link = Hockey at the 2002 Commonwealth Games – Women's tournament
| comp = 2002 Commonwealth Games – Gold medal (1st Title)
| gender = female
| p1 = [[Kanti Baa]]
| p2 = [[Suman Bala (field hockey)|Suman Bala]]
| p3 = [[Sanggai Chanu]]
| p4 = [[Tingonleima Chanu]]
| p5 = [[Ngasepam Pakpi Devi]]
| p6 = [[Suraj Lata Devi]] (c)
| p7 = [[Sita Gussain]]
| p8 = [[Saba Anjum Karim]]
| p9 = [[Amandeep Kaur]]
| p10 = [[Manjinder Kaur]]
| p11 = [[Mamta Kharab]]
| p12 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p13 = [[Helen Mary]]
| p14 = [[Masira Surin]]
| p15 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p16 = [[Sumrai Tete]]
| coach =
}}
<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:2002 Commonwealth Games field hockey squad navigational boxes|{{PAGENAME}}]]
[[Category:India field hockey at the Commonwealth Games squad navigational boxes|{{PAGENAME}}]]
</noinclude>
hzhttwkcrzxgifupegxd8xpng9t7qf5
ഫലകം:India FHW Squad 2002 Champions Challenge
10
668832
4631188
2022-02-09T16:44:18Z
en>Lancepark
0
new template
4631188
wikitext
text/x-wiki
{{national field hockey squad
| name = India FHW Squad 2002 Champions Challenge
| sport = field hockey
| country = India
| flagvar = hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| comp link = 2002 Women's Hockey Champions Challenge
| comp = 2002 Champions Challenge – 3rd place
| gender = female
| p1 = [[Tingonleima Chanu]] (c)
| p2 = [[Amandeep Kaur]]
| p3 = [[Suman Bala]]
| p4 = [[Suraj Lata Devi]]
| p5 = [[Sita Gussain]]
| p6 = [[Sumrai Tete]]
| p7 = Nidhi Mukesh Kumar
| p8 = [[Surinder Kaur (field hockey)|Surinder Kaur]]
| p9 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p10 = [[Mamta Kharab]]
| p11 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p12 = [[Helen Mary]]
| p13 = [[Pushpa Pradhan]]
| p14 = [[Masira Surin]]
| p16 = Agnecia Lugun
| p18 = [[Ngasepam Pakpi Devi]]
| p22 = Shahina Kispotta
| p26 = [[Sanggai Chanu]]
| coach =
}}
<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:India national field hockey team navigational boxes]]
</noinclude>
7aegstukrnos5442zjv3x6io4hh2gyv
4631189
4631188
2025-09-28T21:27:45Z
en>Tassedethe
0
v2.05 - Repaired 1 link to disambiguation page - [[WP:DPL|(You can help)]] - [[Suman Bala]]
4631189
wikitext
text/x-wiki
{{national field hockey squad
| name = India FHW Squad 2002 Champions Challenge
| sport = field hockey
| country = India
| flagvar = hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| comp link = 2002 Women's Hockey Champions Challenge
| comp = 2002 Champions Challenge – 3rd place
| gender = female
| p1 = [[Tingonleima Chanu]] (c)
| p2 = [[Amandeep Kaur]]
| p3 = [[Suman Bala (field hockey)|Suman Bala]]
| p4 = [[Suraj Lata Devi]]
| p5 = [[Sita Gussain]]
| p6 = [[Sumrai Tete]]
| p7 = Nidhi Mukesh Kumar
| p8 = [[Surinder Kaur (field hockey)|Surinder Kaur]]
| p9 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p10 = [[Mamta Kharab]]
| p11 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p12 = [[Helen Mary]]
| p13 = [[Pushpa Pradhan]]
| p14 = [[Masira Surin]]
| p16 = Agnecia Lugun
| p18 = [[Ngasepam Pakpi Devi]]
| p22 = Shahina Kispotta
| p26 = [[Sanggai Chanu]]
| coach =
}}
<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:India national field hockey team navigational boxes]]
</noinclude>
lk5ue66a6f2voa674ulo5zgcck18l7k
4631190
4631189
2026-06-18T18:41:43Z
Meenakshi nandhini
99060
[[:en:Template:India_FHW_Squad_2002_Champions_Challenge]] എന്നതിൽ നിന്ന് 2 പതിപ്പുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്തു
4631189
wikitext
text/x-wiki
{{national field hockey squad
| name = India FHW Squad 2002 Champions Challenge
| sport = field hockey
| country = India
| flagvar = hockey
| bg = #0077FF
| fg = #FFFF40
| comp link = 2002 Women's Hockey Champions Challenge
| comp = 2002 Champions Challenge – 3rd place
| gender = female
| p1 = [[Tingonleima Chanu]] (c)
| p2 = [[Amandeep Kaur]]
| p3 = [[Suman Bala (field hockey)|Suman Bala]]
| p4 = [[Suraj Lata Devi]]
| p5 = [[Sita Gussain]]
| p6 = [[Sumrai Tete]]
| p7 = Nidhi Mukesh Kumar
| p8 = [[Surinder Kaur (field hockey)|Surinder Kaur]]
| p9 = [[Pritam Rani Siwach]]
| p10 = [[Mamta Kharab]]
| p11 = [[Jyoti Sunita Kullu]]
| p12 = [[Helen Mary]]
| p13 = [[Pushpa Pradhan]]
| p14 = [[Masira Surin]]
| p16 = Agnecia Lugun
| p18 = [[Ngasepam Pakpi Devi]]
| p22 = Shahina Kispotta
| p26 = [[Sanggai Chanu]]
| coach =
}}
<noinclude>
{{collapsible option}}
[[Category:India national field hockey team navigational boxes]]
</noinclude>
lk5ue66a6f2voa674ulo5zgcck18l7k
വി.ടി. സൂരജ്
0
668833
4631239
2026-06-19T01:42:53Z
Malikaveedu
16584
"[[:en:Special:Redirect/revision/1358630219|V. T. Sooraj]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.
4631239
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = വി. ടി. സൂരജ്
| image = V. T. Sooraj.jpg
| caption = വി.ടി. സൂരജ് 2026 ലെ ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനിടെ
| office = [[Member of the Legislative Assembly (India)|Member of the]] [[Kerala Legislative Assembly]]
| termstart = {{Start date|2026|05|04|df=yes}}
| termend =
| predecessor = [[കെ. എം. സച്ചിൻ ദേവ്]]
| successor =
| constituency = [[ബാലുശ്ശേരി]]
| birth_date =
| birth_place =
| occupation = <!--Refer instructions at Template:Infobox person-->
| alma_mater = എസ്എൻ കോളേജ്, ചേളന്നൂർ, കോഴിക്കോട്
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse =
| children =
| parents =
}}
കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകനാണ് '''വി. ടി. സൂരജ്'''. കോൺഗ്രസിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ബാലുശ്ശേരി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിലവിലെ അംഗമാണ് അദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/elections/assembly-elections/kerala/balussery-assembly-election-results-2026-live-updates-congress-v-t-sooraj-lefts-k-m-sachindev-and-bjps-c-p-satheeshan-are-contesting-for-this-seat-among-others/liveblog/130693295.cms|title=Balussery Assembly Election Results 2026 Live Updates: Congress candidate V.T. Sooraj wins the seat|access-date=2026-05-04|date=2026-05-04|website=The Times of India|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/elections/balusseri-election-result-live-updates-kerala-assembly-election-results-winner-10669076/|title=Balusseri (sc) Assembly Election Result 2026 Live: V.T. Sooraj of INC is leading|access-date=2026-05-04|date=2026-05-04|website=The Indian Express|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/balusseri-assembly-elections-kl-25/|title=Balusseri Election Result 2026 LIVE: Balusseri MLA Election Result & Vote Share - Oneindia|access-date=2026-05-04|website=www.oneindia.com|language=en}}</ref>
== വ്യക്തിജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] [[എരവട്ടൂർ|ഇരവത്തൂരിൽ]] മിതമായ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയുള്ള ഒരു കുടുംബത്തിലാണ് വി. ടി. സൂരജ് ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് നാരായണൻ കാർഷിക ജോലികൾ ചെയ്യുന്ന ദിവസ വേതനക്കാരുനും മാതാവ് പുഷ്പ ഒരു പ്രാദേശിക സഹകരണ സംഘത്തിൽ കളക്ഷൻ ഏജന്റായും ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് വി. ടി. സയൂജ് എന്നൊരു സഹോദരനുമുണ്ട്.
[[കോഴിക്കോട്]] ചെലന്നൂർ എസ്. എൻ. കോളേജിലാണ് സൂരജ് പഠനം നടത്തിയത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ (കെ.എസ്.യു) വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായിരുന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് സംഘടനയുടെ കോഴിക്കോട് ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ജില്ലയിലെ വിദ്യാർത്ഥി പ്രതിഷേധങ്ങളിലും രാഷ്ട്രീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിലും മുൻനിരയിൽ പങ്കെടുത്തതിലൂടെ അദ്ദേഹം പ്രാദേശികമായി അറിയപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/03/25/balussery-constituency-candidate-vt-sooraj-family.html|title=എരിയുന്ന വയറിലെ തീ കായുന്നവൻ|access-date=2026-05-15|website=@manoramaonline|language=ml}}</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ==
=== 2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/kerala/balusseri-sc-constituency-result-32025|title=Balusseri (Sc) Election Result 2026: Balusseri (Sc) Assembly Seat Results, MLA's, Candidates, Vote Share|access-date=2026-05-15|website=India Today|language=en}}</ref> ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! scope="col" style="width:130px" |'''#'''
! scope="col" style="width:220px" |രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി
! scope="col" style="width:80px" |സ്ഥാനാർത്ഥിയുടെ പേര്
! scope="col" style="width:50px" |ആകെ വോട്ടുകൾ
! scope="col" style="width:50px" |വോട്ട്%
|-
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]]
| style="text-align:left" |V.T.Sooraj
|94804
|49.55
|-
| style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി. ഐ. (എം.]]
| style="text-align:left" |[[കെ.എം. സച്ചിൻ ദേവ്|കെ. എം. സച്ചിൻദേവ്]]
|77824
|40.68
|-
| style="background-color: #f58442" |
| scope="row" style="text-align:left" |[[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻഡിഎ]]
| style="text-align:left" |സി.പി. സതീഷ്
|17669
|9.24
|-
| style="background-color: #808487" |
| style="text-align: left;" |ഐ. എൻ. ഡി.
| style="text-align: left;" |അഭിജിത്
|230
|0.12
|-
| style="background-color: #808487" |
| style="text-align: left;" |ഐ. എൻ. ഡി.
| style="text-align: left;" |സൂരജ് കെ.എസ്/ഒ. അശോകൻ
|272
|0.14
|-
| style="background-color: #9b5ebf" |
| style="text-align: left;" |നോട്ട
| style="text-align: left;" |നോട്ട
|516
|0.27
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |നേതൃത്വം നൽകുക.
!16980 വോട്ടുകൾ
!
!
|-
! colspan="2" style="text-align:left" |ആകെ വോട്ടുകൾ
!'''191315'''
!
!
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
ol6nfh1wg5ayvncuzr6zpsg0dmxyc0i
കെ. ജയന്ത്
0
668834
4631241
2026-06-19T01:54:07Z
Malikaveedu
16584
"[[:en:Special:Redirect/revision/1356956594|K.Jayanth]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.
4631241
wikitext
text/x-wiki
കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനാണ് '''കെ. ജയന്ത്'''. അദ്ദേഹം [[കേരള നിയമസഭ]]<nowiki/>യിലെ അംഗമാണ്. .<ref>{{Cite web|url=https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/sitting_member|title=Niyamasabha|access-date=May 26, 2026}}</ref> 16-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോഴിക്കോട് നോർത്ത് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തെയാണ് അദ്ദേഹം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ അംഗമാണ് <ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/statewiseS117.htm|title=Kerala State Election commission|last=Election result|first=Election commission|date=May 26, 2026}}</ref>
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
ir46bmgevj0vcozla27mwyw8eijay11
വർഗീസ് മാമ്മൻ
0
668835
4631261
2026-06-19T03:36:28Z
Malikaveedu
16584
"[[:en:Special:Redirect/revision/1356228086|Varghese Mammen]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്.
4631261
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = അഡ്വ. വർഗീസ് മാമ്മൻ
| image =
| caption =
| office = [[കേരള നിയമസഭ]]യിലെ അംഗം
| constituency = [[Thiruvalla (State Assembly constituency)|തിരുവല്ല]]
| termstart = 4 മെയ് 2026
| termend =
| predecessor = [[മാത്യൂ ടി. തോമസ്]]
| successor =
| party = [[കേരള കോൺഗ്രസ്]]
| birth_date = {{birth year and age|1967}}
| birth_place = [[തിരുവല്ല]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| spouse = വൈനി വർഗീസ് മാമ്മൻ
| children = 2
| occupation = [[അഭിഭാഷകൻ]], [[രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ]]
| alma_mater = [[കേരള ലോ അക്കാദമി ലോ കോളേജ്]], തിരുവനന്തപുരം
| website =
}}
കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും നിയമജ്ഞനുമാണ് '''അഡ്വ. വർഗീസ് മാമ്മൻ''' (ജനനം, 1967). [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽനിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ് ([[നിയമസഭാംഗം|എം. എൽ. എ.]]) അദ്ദേഹം. [[കേരള കോൺഗ്രസ്|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ)]] അംഗമായ അദ്ദേഹം [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുണൈറ്റഡ് ഡെമോക്രാറ്റിക് ഫ്രണ്ട്]] (യു. ഡി. എഫ്) സഖ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ തിരുവല്ലയിൽ പരേതനായ റവ. പി. ഡി. മാമ്മന്റെ മകനായി വർഗീസ് മാമ്മൻ ജനിച്ചു. അദ്ദേഹം എൽ. എൽ. നേടി. 1991 ൽ തിരുവനന്തപുരത്തെ കേരള ലോ അക്കാദമി ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് എൽ.എൽ.ബി. ബിരുദം നേടി.<ref name="MyNeta">{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=254|title=Candidate Details: Adv. Varghese Mammen|access-date=5 May 2026|website=MyNeta|publisher=Association for Democratic Reforms}}</ref> നിയമസഭയിലെത്തുന്നതിനുമുമ്പ് അദ്ദേഹം തിരുവല്ല മേഖലയിൽ അഭിഭാഷകനായും നോട്ടറി പബ്ലിക് ആയും ജോലി ചെയ്തു.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
2026-ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാമ്മൻ തിരുവല്ല മണ്ഡലത്തിലേക്കുള്ള യു. ഡി. എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 37.82% വോട്ട് വിഹിതത്തോടെ 53,224 വോട്ടുകൾ നേടിയാണ് അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ചത്.
43,078 വോട്ടുകൾ നേടിയ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയിലെ]] (എൻ.ഡി.എ.) അനൂപ് ആന്റണിയെ 10,146 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref name="ECI_Result">{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S11111.htm|title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026|access-date=5 May 2026|publisher=Election Commission of India}}</ref> മുമ്പ് എൽ. ഡി. എഫിന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന മണ്ഡലത്തിലെ ഈ വിജയം ഒരു മാറ്റത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു.
=== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം (2026) ===
{| class="wikitable"
!പാർട്ടി
!സ്ഥാനാർത്ഥി
!വോട്ടുകൾ
!%
|-
|'''[[കേരള കോൺഗ്രസ്|കെ. ഇ. സി.]] (യു. ഡി. എഫ്. എൽ. എ.) '''
|'''വർഗീസ് മാമ്മൻ'''
|'''53,224'''
|'''37.82'''
|-
|[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] (എൻഡിഎ)
|അനൂപ് ആന്റണി
|43,078
|30.61
|-
|[[ജനതാദൾ (സെക്കുലർ)|ഐ. എസ്. ജെ. ഡി.]] (എൽ. ഡി. എഫ്.)
|മാത്യു ടി. തോമസ്
|42,023
|29.86
|-
| colspan="2" |'''വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ'''
|'''10,146'''
|'''7.21'''
|}
== വ്യക്തിജീവിതം ==
അദ്ധ്യാപികയായ വൈനി വർഗീസ് മാമ്മനെയാണ് വർഗ്ഗീസ് മാമ്മൻ വിവാഹം കഴിച്ചത്. മാമ്മൻ വർഗീസ്, നൈനാൻ വർഗിസ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ആൺമക്കളാണ് ദമ്പതികൾക്കുള്ളത് <ref name="Affidavit">{{Cite web|url=https://affidavit.eci.gov.in/show-profile/varghese-mammen-2026|title=Affidavit of Adv. Varghese Mammen|access-date=5 May 2026|publisher=Election Commission of India}}</ref>
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ അഭിഭാഷകർ]]
[[വർഗ്ഗം:1967-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
89ses2wev3ufbabxrlvtgwv1d7hwlrd
4631263
4631261
2026-06-19T03:38:19Z
Malikaveedu
16584
4631263
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = അഡ്വ. വർഗീസ് മാമ്മൻ
| image =
| caption =
| office = [[കേരള നിയമസഭ]]യിലെ അംഗം
| constituency = [[Thiruvalla (State Assembly constituency)|തിരുവല്ല]]
| termstart = 4 മെയ് 2026
| termend =
| predecessor = [[മാത്യൂ ടി. തോമസ്]]
| successor =
| party = [[കേരള കോൺഗ്രസ്]]
| birth_date = {{birth year and age|1967}}
| birth_place = [[തിരുവല്ല]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ
| spouse = വൈനി വർഗീസ് മാമ്മൻ
| children = 2
| occupation = [[അഭിഭാഷകൻ]], [[രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ]]
| alma_mater = [[കേരള ലോ അക്കാദമി ലോ കോളേജ്]], തിരുവനന്തപുരം
| website =
}}
കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും നിയമജ്ഞനുമാണ് '''അഡ്വ. വർഗീസ് മാമ്മൻ''' (ജനനം, 1967). [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽനിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ് ([[നിയമസഭാംഗം|എം. എൽ. എ.]]) അദ്ദേഹം. [[കേരള കോൺഗ്രസ്|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ)]] അംഗമായ അദ്ദേഹം [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുണൈറ്റഡ് ഡെമോക്രാറ്റിക് ഫ്രണ്ട്]] (യു. ഡി. എഫ്) സഖ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയിൽ]] പരേതനായ റവ. പി. ഡി. മാമ്മന്റെ മകനായി വർഗീസ് മാമ്മൻ ജനിച്ചു. 1991 ൽ തിരുവനന്തപുരത്തെ കേരള ലോ അക്കാദമി ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് എൽ.എൽ.ബി. ബിരുദം നേടി.<ref name="MyNeta">{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=254|title=Candidate Details: Adv. Varghese Mammen|access-date=5 May 2026|website=MyNeta|publisher=Association for Democratic Reforms}}</ref> നിയമസഭയിലെത്തുന്നതിനുമുമ്പ് അദ്ദേഹം തിരുവല്ല മേഖലയിൽ അഭിഭാഷകനായും നോട്ടറി പബ്ലിക് ആയും ജോലി ചെയ്തു.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
2026-ൽ നടന്ന കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാമ്മൻ തിരുവല്ല നിയോജകമണ്ഡലത്തിലേക്കുള്ള യു. ഡി. എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 37.82% വോട്ട് വിഹിതത്തോടെ 53,224 വോട്ടുകൾ നേടിയാണ് അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ചത്.
43,078 വോട്ടുകൾ നേടിയ [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയിലെ]] (എൻ.ഡി.എ.) അനൂപ് ആന്റണിയെ 10,146 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref name="ECI_Result">{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S11111.htm|title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026|access-date=5 May 2026|publisher=Election Commission of India}}</ref> മുമ്പ് എൽ. ഡി. എഫിന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന മണ്ഡലത്തിലെ ഈ വിജയം ഒരു മാറ്റത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നതായിരുന്നു.
=== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം (2026) ===
{| class="wikitable"
!പാർട്ടി
!സ്ഥാനാർത്ഥി
!വോട്ടുകൾ
!%
|-
|'''[[കേരള കോൺഗ്രസ്|കെ. ഇ. സി.]] (യു. ഡി. എഫ്. എൽ. എ.) '''
|'''വർഗീസ് മാമ്മൻ'''
|'''53,224'''
|'''37.82'''
|-
|[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] (എൻഡിഎ)
|അനൂപ് ആന്റണി
|43,078
|30.61
|-
|[[ജനതാദൾ (സെക്കുലർ)|ഐ. എസ്. ജെ. ഡി.]] (എൽ. ഡി. എഫ്.)
|മാത്യു ടി. തോമസ്
|42,023
|29.86
|-
| colspan="2" |'''വിജയത്തിന്റെ മാർജിൻ'''
|'''10,146'''
|'''7.21'''
|}
== വ്യക്തിജീവിതം ==
അദ്ധ്യാപികയായ വൈനി വർഗീസ് മാമ്മനെയാണ് വർഗ്ഗീസ് മാമ്മൻ വിവാഹം കഴിച്ചത്. മാമ്മൻ വർഗീസ്, നൈനാൻ വർഗിസ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ആൺമക്കളാണ് ദമ്പതികൾക്കുള്ളത് <ref name="Affidavit">{{Cite web|url=https://affidavit.eci.gov.in/show-profile/varghese-mammen-2026|title=Affidavit of Adv. Varghese Mammen|access-date=5 May 2026|publisher=Election Commission of India}}</ref>
== അവലംബങ്ങൾ ==
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ അഭിഭാഷകർ]]
[[വർഗ്ഗം:1967-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Date of birth not in Wikidata]]
h4wzhpju5jxvd39kp99txigf2y2vgbn
ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:അനിൽകുമാർ ആർ
3
668836
4631302
2026-06-19T07:24:52Z
സ്വാഗതസംഘം
39256
ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു
4631302
wikitext
text/x-wiki
'''നമസ്കാരം {{#if: അനിൽകുമാർ ആർ | അനിൽകുമാർ ആർ | {{BASEPAGENAME}} }} !''',
[[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക് ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
[[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]]
* [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]]
* [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]]
* [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]]
* [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]]
* [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]]
* [[സഹായം:കീഴ്വഴക്കം|കീഴ്വഴക്കങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]]
* [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]]
താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു.
[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സംവദിക്കാൻ അവരുടെ സംവാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു.
വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.
ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്.
-- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:24, 19 ജൂൺ 2026 (UTC)
kex9tqvlr0ttmvz5ps4bttj1gvh1ejo
വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ
4
668837
4631330
2026-06-19T09:26:29Z
Vijayanrajapuram
21314
പുതിയ ഒഴിവാക്കൽ നിർദ്ദേശ താൾ [[ജോൺ ടി. വേക്കൻ]]. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]])
4631330
wikitext
text/x-wiki
===[[:ജോൺ ടി. വേക്കൻ]]===
{{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}}
:{{la|ജോൺ ടി. വേക്കൻ}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ജോൺ ടി. വേക്കൻ|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂൺ 2026#{{anchorencode:ജോൺ ടി. വേക്കൻ}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%9C%E0%B5%8B%E0%B5%BA_%E0%B4%9F%E0%B4%BF._%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%BB Stats]</span>)
ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ അവലംബങ്ങളൊന്നും ലഭ്യമല്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 09:26, 19 ജൂൺ 2026 (UTC)
r6emx3s7pf013d8vcts6fql05ga6zy4
കല്ലത്ര മാഹിൻ
0
668838
4631334
2026-06-19T09:28:06Z
Vijayanrajapuram
21314
Vijayanrajapuram എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കല്ലത്ര മാഹിൻ]] എന്ന താൾ [[കല്ലട്ര മാഹിൻ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു
4631334
wikitext
text/x-wiki
#തിരിച്ചുവിടുക [[കല്ലട്ര മാഹിൻ]]
5lx5t48h7bvo8mi9yxwy0e4uvpixr15
പെരുവഞ്ഞി
0
668839
4631345
2026-06-19T11:26:13Z
Kumarvijaya
158901
പെരുവഞ്ഞി വാർഡ് വിവരങ്ങൾ
4631345
wikitext
text/x-wiki
* <blockquote>'''കേരളത്തിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലുള്ള ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ മുപ്പതാം വാർഡാണ് പെരുവഞ്ഞി.'''</blockquote>
*
oqzfflcrbg2jpgy03xtth6impa5n4a5
4631346
4631345
2026-06-19T11:39:42Z
Kumarvijaya
158901
Peruvanji ward information
4631346
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = പെരുവഞ്ഞി
| native_name = Peruvanji
| settlement_type = മുനിസിപ്പൽ വാർഡ്
| image_skyline =
| image_caption =
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം
| coordinates =
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = [[ഇന്ത്യ]]
| subdivision_type1 = സംസ്ഥാനം
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = ജില്ല
| subdivision_name2 = [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
| subdivision_type3 = താലൂക്ക്
| subdivision_name3 = [[തളിപ്പറമ്പ്]]
| subdivision_type4 = തദ്ദേശസ്ഥാപനം
| subdivision_name4 = [[ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റി]] (വാർഡ് 30)
| leader_title = വാർഡ് കൗൺസിലർ
| leader_name = മിനി സജീവൻ (2020 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകാരം)
| postal_code_type = പിൻകോഡ്
| postal_code = 670631
| area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code = 0460
| registration_plate = KL-59
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റി|ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ]] ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വാർഡാണ് '''പെരുവഞ്ഞി'''. ഇത് [[തളിപ്പറമ്പ്]] താലൂക്കിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നതും [[ഇരിക്കൂർ (വിധാൻ സഭാ മണ്ഡലം)|ഇരിക്കൂർ]] നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിന്റെയും [[കണ്ണൂർ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|കണ്ണൂർ]] ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിന്റെയും ഭാഗമാണ്.
== സ്ഥാനം ==
[[കണ്ണൂർ]] നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 33 കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കായും [[തളിപ്പറമ്പ്]] നഗരത്തിൽ നിന്ന് 20 കിലോമീറ്റർ കിഴക്കായും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ശ്രീകണ്ഠപുരം]] പട്ടണത്തിലാണ് പെരുവഞ്ഞി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ പ്രദേശം വിശാലമായ ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പൽ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. [[വളപട്ടണം നദി|വളപട്ടണം നദിയുടെ]] കൈവഴിയായ ശ്രീകണ്ഠപുരം നദിയുടെ തീരത്താണ് ഈ പ്രദേശം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
== ഭരണനിർവ്വഹണം ==
2015 നവംബർ 1 ന് സർക്കാർ ഉത്തരവ് (G.O.P. No. 152/2015/LSGD dated 30 April 2015) പ്രകാരം സ്ഥാപിതമായ ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വാർഡാണ് പെരുവഞ്ഞി. തളിപ്പറമ്പ് താലൂക്കിന്റെ അധികാരപരിധിയിലാണ് ഈ മുനിസിപ്പാലിറ്റി വരുന്നത്.
ഡീലിമിറ്റേഷനെത്തുടർന്ന്, പെരുവഞ്ഞിയുടെ വാർഡ് നമ്പർ വാർഡ് നമ്പർ 29 ൽ നിന്ന് (2020 ലെ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതുപോലെ) നിലവിലെ ഡീലിമിറ്റേഷനിൽ വാർഡ് നമ്പർ 30 ആയി പരിഷ്കരിച്ചു. മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിലിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഒരു കൗൺസിലറാണ് വാർഡിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.
=== വോട്ടർ ജനസംഖ്യ ===
നിലവിലെ പരിധി നിർണ്ണയപ്രകാരം വാർഡ് നമ്പർ 30 (പെരുവഞ്ഞി) ലെ വോട്ടർമാരുടെ വിവരങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നപ്രകാരമാണ്:
{| class="wikitable"
!വിഭാഗം
!എണ്ണം
|-
|പുരുഷ വോട്ടർമാർ
|425
|-
|സ്ത്രീ വോട്ടർമാർ
|457
|-
|മറ്റുള്ളവർ
|0
|-
|'''ആകെ'''
|'''882'''
|}
''ഉറവിടം: സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ, കേരളം''
== സൗകര്യങ്ങളും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും ==
=== അങ്കണവാടി ===
പെരുവഞ്ഞിയിൽ വാർഡിനുള്ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു [[അങ്കണവാടി]] കേന്ദ്രമുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ [[സംയോജിത ശിശു വികസന സേവനങ്ങൾ|സംയോജിത ശിശു വികസന സേവന (ഐ.സി.ഡി.എസ്.)]] പ്രോഗ്രാമിന് കീഴിൽ സ്ഥാപിതമായ സർക്കാർ നടത്തുന്ന ശിശുസംരക്ഷണ, മാതൃസംരക്ഷണ കേന്ദ്രമാണിത്. ആറ് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്കും ഗർഭിണികൾക്കും മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാർക്കും സപ്ലിമെന്ററി പോഷകാഹാരം, പ്രീ-സ്കൂൾ അനൗപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസം, രോഗപ്രതിരോധം എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സേവനങ്ങൾ ഈ കേന്ദ്രം നൽകുന്നു.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രം ==
=== 2020 കേരള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ===
2020 ലെ കേരള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ വാർഡ് നമ്പർ 29 ആയിട്ടാണ് പെരുവഞ്ഞി മത്സരിച്ചത്. ആ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വനിതാ സംവരണ വിഭാഗത്തിലാണ് വാർഡ് ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നത്.
{| class="wikitable"
!വാർഡ് നമ്പർ (2020)
!വാർഡ് നാമം
!തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗം
!പാർട്ടി
!സംവരണം
|-
|29
|പെരുവഞ്ഞി
|മിനി സജീവൻ
|സി.പി.ഐ (എം)
|വനിത
|}
''ഉറവിടം: തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്, കേരളം''
== ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം ==
പ്രദേശത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷ [[മലയാളം]] ആണ്. ശ്രീകണ്ഠപുരം പ്രദേശത്തിന്റെ പിൻ കോഡ് 670631 ഉം ടെലിഫോൺ ഏരിയ കോഡ് 0460 ഉം ആണ്. വാഹന രജിസ്ട്രേഷൻ കോഡ് KL-59 ആണ്.
== രാഷ്ട്രീയ പ്രാതിനിധ്യം ==
* '''നിയമസഭാ മണ്ഡലം:''' [[ഇരിക്കൂർ (വിധാൻ സഭാ മണ്ഡലം)|ഇരിക്കൂർ]]
* '''പാർലമെന്റ് മണ്ഡലം:''' [[കണ്ണൂർ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|കണ്ണൂർ]]
* '''തദ്ദേശ സ്ഥാപനം:''' ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റി (നിലവിൽ വാർഡ് നമ്പർ 30)
== ഇതും കാണുക ==
* [[ശ്രീകണ്ഠപുരം]]
* [[കണ്ണൂർ ജില്ല]]
* [[തളിപ്പറമ്പ്]]
* [[വളപട്ടണം നദി]]
* [[അങ്കണവാടി]]
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
== ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==
* [http://www.sreekandapurammunicipality.lsgkerala.gov.in/ ശ്രീകണ്ഠപുരം മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
* [https://sec.kerala.gov.in/ സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ, കേരളം]
* [https://lsgkerala.gov.in/ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്, കേരളം]
szpbwcn9qbo7tphjlng0cck256olg3h