မုက်လိက်တမ်

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mnw">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝဳကဳပဳဒဳယာ</sitename>
    <dbname>mnwwiki</dbname>
    <base>https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တၟေင်</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ညးလွပ်</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ညးလွပ် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဝှာင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဝှာင် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထာမ်ပလိက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ရီု</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ရီု ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ပါင်မုက်</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ပါင်မုက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မဝ်ဂျူ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>မုက်လိက်တမ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1</id>
    <revision>
      <id>51088</id>
      <parentid>50153</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T12:07:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16150" sha1="9eljy0pmbtnpam4mzi1kid3uwpup0jm" xml:space="preserve">&lt;!--        BANNER ACROSS TOP OF PAGE        --&gt;
{| id=&quot;mp-topbanner&quot; class=&quot;globegris&quot; style=&quot;width:100%; background-repeat:no-repeat; background-position:-40px -15px; width:100%; border:1px solid #a7d7f9; vertical-align:top; -moz-border-radius: 10px; -webkit-border-radius: 10px; border-radius:10px&quot;
| style=&quot;width:56%;&quot; |
&lt;!--        &quot;WELCOME TO WIKIPEDIA&quot; AND ARTICLE COUNT        --&gt;
{| style=&quot;width:280px; border:none; background:none;&quot;
| style=&quot;width:280px; text-align:center; white-space:nowrap; color:#000;&quot; |

&lt;div id=&quot;mp-flag&quot; class=&quot;mp-flag&quot;&gt;[[File:Flag of Mon State (2018).svg|140px|left]]&lt;/div&gt; 
&lt;div id=&quot;mp-welcomecount&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;font-size:170%;line-height:170%;&quot;&gt;နူ '''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]'''ဏအ် ဒုင်တၠုင်ဏာရအဴ။&lt;/div&gt;
ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မသက္ကုင္ၚုဟ်မး ဝွံ ညးလဵုဟွံဟီု လုပ်ပလေဝ်ဒါန် ချူမာန်ရ။
&lt;div id=&quot;articlecount&quot; style=&quot;width:100%; font-size:100%;&quot;&gt;ပရူပရာ သီုဖအိုတ် &lt;span style=&quot;font-size:120%&quot;&gt;'''[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]'''&lt;/span&gt; ဂှ် န[[ဘာသာမန်]] ဗှ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ရ။
&lt;div style=&quot;float:left;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;{{mnwwiki social}}&lt;/div&gt;
|}

&lt;!--        PORTAL LIST ON RIGHT-HAND SIDE        --&gt;
|style=&quot;width:10%;font-size:90%&quot;|
* [[:Portal:ပါန်ကွတ်|ပါန်ကွတ်]]
* [[:Portal:အတ္ထုပ္ပတ္တိ|အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
* [[:Portal:ဝင်ပထဝဳ|ဝင်ပထဝဳ]]
|style=&quot;width:10%;font-size:90%&quot;|
* [[:Portal:ဝၚ်|ဝင်]]
* [[:Portal:သင်္ချာ|သင်္ချာ]]
* [[:Portal:သိပ္ပံ|သိပ္ပံ]]

|style=&quot;width:10%;font-size:90%&quot;|
* [[:Portal:ဂကောံမၞိဟ်|ဂကောံမၞိဟ်]]
* [[:Category:နယ်ပညာ|နယ်ပညာ]]
* [[:Portal:လိက်ပတ်မန်|လိက်ပတ်မန်]]
|style=&quot;width:10%;font-size:90%&quot;|
* [[:Portal:ပရေင်ထတ်ယုက်|ထတ်ယုက်]]
* [[:Portal:ပရေင်ဘာသာ|ပရေင်ဘာသာ]]
* [[ပါင်မုက်ဖအိုတ်]]
|}

&lt;!--        INDEX LIST        --&gt;
{| style=&quot;margin: 2px 0 0 0; width: 100%;&quot;
| style=&quot;margin-top:2px;width:100%;border:1px solid #cef2e0; background-color: #f5fffa; vertical-align: top; -moz-border-radius:10px; -webkit-border-radius: 3px;&quot; |&lt;center&gt;{{Index}}&lt;/center&gt;

&lt;!--        USER DATE AND FONT ISSUE        --&gt;
{|style=&quot;margin-top:0;width:100%;border:1px solid #cef2e0; background-color: #f5fffa; vertical-align: top; -moz-border-radius:10px&quot; | 
|style=&quot;width:11%;font-size:95%&quot;|
{{User date}}&lt;div id=&quot;mf-font&quot;&gt;{{Font Issue}}&lt;/div&gt;
|}
&lt;!--{{WritingContest2019}}--&gt;
&lt;!--        TODAY'S FEATURED CONTENT        --&gt;
{|style=&quot;margin:0;background:transparent&quot;
|-
|class=&quot;MainPageBG&quot; style=&quot;width:53%;border:1px solid #cef2e0;background:#f5fffa;color:#000000;vertical-align:top&quot;|
{|width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;5&quot; style=&quot;vertical-align:top;background:transparent&quot;
|-
!
&lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #cef2e0;border:1px solid #a3bfb1;background:#cef2e0;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Featured Article Star.svg|25px]] ပရောတၟေင် တ္ၚဲဏအ်&lt;/div&gt;
|-
&lt;!-----TO BE TEMPLATED -- Featured article section-----&gt;
|&lt;div  id=&quot;mf-tfp&quot; style=&quot;padding:2px 5px&quot;&gt;{{Featuredarticle}}&lt;/div&gt;
|-
!&lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #a3bfb1;background:#cef2e0;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Featured Article Star.svg|25px]]မုက်လိက် ဝင်ဂကူမန် ပစ္စုပ္ပန် မချူဗပေင်ဒၟံင်&lt;/div&gt;
|-


&lt;!-----TO BE TEMPLATED -- Featured article section-----&gt;
|&lt;div  id=&quot;mf-tfp&quot; style=&quot;padding:2px 5px&quot;&gt;

[[ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် သၞာံ ၂၀၂၀တအ်|ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် မကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၀တအ်]]

&lt;/div&gt;
|-
!&lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #a3bfb1;background:#cef2e0;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Emblem-pictures.svg|25px]]ဗီုတၟေင် တ္ၚဲဏအ်&lt;/div&gt;
|-


&lt;!-----TO BE TEMPLATED -- Photo of the day section------&gt;
|&lt;div  id=&quot;mf-tfp&quot; align=&quot;center&quot; title=&quot;ဗီုတၟေင် တ္ၚဲဏအ်&quot;&gt;{{POTD/selection}}&lt;/div&gt;
|-
|}
|style=&quot;border:1px solid transparent&quot;|

&lt;!-------Index + Encyclopedia-------&gt;
&lt;!--        CONTENTS        --&gt;
{| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top; background-color:#f5fffa; -moz-border-radius:10px&quot;
! style=&quot;background-color: #cef2e0; font-size: 125%; border: 1px solid #b0b0b0; text-align: left; padding-left: 7px; -moz-border-radius:7px&quot; |[[File:Emojione 1F4DA.svg|25px|alt=|link=]] ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ
|-
| 
|}
|}
&lt;div id=&quot;mp-sister&quot;&gt;
&lt;!------- KALENDER -------&gt;
&lt;div style=&quot;margin:0;border:1px;border:1px solid #a3bfb1;background:#ffcc96;padding:0.2em 0.4em;font-size:100%;text-align:left&quot;&gt;
{{FunkyBoks
|farvekombination = 2
|billede          = Office-calendar.svg
|overskrift       = ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ်
|margin           = 1.5em 0.5em 0.5em 1.5em
|indhold          = {{ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/{{LOCALDAY}}. {{LOCALMONTHNAME}}}}
|bundboks         = &lt;span class=&quot;nomobile&quot;&gt;[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/{{LOCALDAY}}. {{LOCALMONTHNAME}}|ပလေဝ်]] •&lt;/span&gt; [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ်_တ္ၚဲ_ပွိုင်မွဲသၞာံ/သေတ်တေန်ပါ|ဇၟာပ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲကဵု ဂိတုဏအ်]]
}}
&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #ff8d0f;background:#ffcc96;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|25px]] ပရောဝဳကဳပဳဒဳယာ
[[File:Wikipedia 20 - Mon Wikipedia.svg|right|180px|ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]ဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ၊၊ ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ၊၊

ညးလွပ်တအ်လေဝ်  ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာရ၊၊ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် [[ယူနဳကုဒ်|ယူနဳကုဒ် (Unicode)]][[W:Font|Font]] ၅.၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်၊ စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ၊၊

'''''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်|ဆက်ဗှ် Full article...]]'''''&lt;/div&gt;


&lt;!--&lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #ff8d0f;background:#ffcc96;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|25px]] အေန်သတဳကျုတ် ဘာသာမန်&lt;/div&gt;---&gt;
|-
|[[File:IML Logo Red Black-01.png|right|180px|အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန်]]

[[အေန်သတဳကျုတ် ဘာသာမန်|ပရူအေန်သတဳကျုတ်]] 

* [[သၞောဝ်လိက်မန်|သၞောဝ်လိက်မန်]] 
* [[လၟေင်ကမၠောန် သုတေသန ဝေါဟာရမန်|လၟေင်ကမၠောန် ပသုတေသန ဝေါဟာရဘာသာမန်]] 
* [[လၟေင်ကမၠောန် မခၞံဗဒှ် ဝေါဟာရမန်တၟိ|လၟေင်ကမၠောန် ခၞံဗဒှ်ဝေါဟာရမန်တၟိ]]
* [[ဓရီုကျာ:ဝေါဟာရ ပထဝဳ|ဝေါဟာရ မဆေင်ကဵု ပထဝဳ သွက်ဂွံချပ်ဂၞန်]]
* [[ဓရီုကျာ:ဝေါဟာရ ရုက္ခဗေဒ|ဝေါဟာရ မဆေင်ကဵု ရုက္ခဗေဒ သွက်ဂွံချပ်ဂၞန်]]
* [[ဓရီုကျာ:ဌာနဝန်ဇၞော်ဂမၠိုင်|ဝေါဟာရ မဆေင်ကဵု ဌာနဝန်ဇၞော် ကၟိန်ဍုင်ဗၟာဂမၠိုင်]]
* [[ဓရီုကျာ:ဝေါဟာရ|မိက်ဂွံပတိုန်လညာတ် စပ်ကဵု အရေဝ်ဝေါဟာရမန်မ္ဂး]] 

* [[:ကဏ္ဍ:အေန်သတဳကျုတ်ဘာသာမန်|ဍဵုဒၞာဲဏအ် သွက်ဂွံလုပ် ပ္ဍဲဟင်ဒေတာ အေန်သတဳကျုတ် ဘာသာမန်]]

&lt;!-- {|cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;5&quot; style=&quot;width:100%;background:transparent&quot; border=&quot;0&quot;
|-
!
&lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #ff8d0f;background:#ffcc96;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|25px]] ပရောဝဳကဳပဳဒဳယာ&lt;/div&gt;
|-
|[[File:Wikipedia-logo-v2-mnw.svg|right|180px|ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]

[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]ဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ၊၊ ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ၊၊

ညးလွပ်တအ်လေဝ်  ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာရ၊၊ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် [[ယူနဳကုဒ်|ယူနဳကုဒ် (Unicode)]][[W:Font|Font]] ၅.၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်၊ စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ၊၊


'''''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်|ဆက်ဗှ် Full article...]]'''''---&gt;
|-
&lt;!--- 
! &lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #ff8d0f;background:#ffcc96;color:#000000;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Gnome-searchtool.svg|25px]]စၞောန်&lt;/div&gt;
|-
| 
|-
---&gt;
!
&lt;/div&gt;
&lt;br&gt;
&lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #ff8d0f;background:#ffcc96;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|25px]] ရုင်ရာမညနိကာယ&lt;/div&gt;
|-
|[[File:Rāmañña.png|right|100px|ရုင်ရာမညနိကာယ]]
* [[ရုၚ်ရာမညနိကာယ|ပရူ ရုင်ရာမညနိကာယ]] 

{| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;background:none;&quot;
| width=&quot;60%&quot; valign=&quot;top&quot; style=&quot;padding-right:10px;&quot; |
{{တ္ၚဲဏအ် ဗှ်ညိ}}
|}
&lt;!-- {|cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;5&quot; style=&quot;width:100%;background:transparent&quot; border=&quot;0&quot;
|-
!
&lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #ff8d0f;background:#ffcc96;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|25px]] ပရောဝဳကဳပဳဒဳယာ&lt;/div&gt;

|-
|[[File:Wikipedia-logo-v2-mnw.svg|right|180px|ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]

[[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]ဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ၊၊ ဇၟာပ်ညးအဲ တၞဟ်နဂွံရပ်စပ် လောဲသွာတုဲ ကဵုလဝ်ယၟု ဝဳကဳတုဲ ဖန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုမုက်လိက်ဝေပ်သာ်မွဲရ၊၊

ညးလွပ်တအ်လေဝ်  ဇၟာပ်အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညးကဵုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကဵုပရူပရာနာနာရ၊၊ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် [[ယူနဳကုဒ်|ယူနဳကုဒ် (Unicode)]][[W:Font|Font]] ၅.၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်၊ စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ၊၊

'''''[[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်|ဆက်ဗှ် Full article...]]'''''---&gt;
|-
&lt;!--- 
! &lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #ff8d0f;background:#ffcc96;color:#000000;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Gnome-searchtool.svg|25px]]စၞောန်&lt;/div&gt;
|-
| 
|-
---&gt;
!

|-
&lt;!--- 
! &lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #ff8d0f;background:#ffcc96;color:#000000;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Gnome-searchtool.svg|25px]]စၞောန်&lt;/div&gt;
|-
| 
|-
---&gt;
!
&lt;div style=&quot;margin:0;border:1px solid #ff8d0f;background:#ffcc96;padding:0.2em 0.4em;font-size:120%;font-weight:bold;text-align:left&quot;&gt;[[File:Nuvola actions help.svg|25px]]အရီုဗင်&lt;/div&gt;
|-
{{တီရောၚ်}}
&lt;!------TO BE TEMPLATED -- Help section------&gt;
|{{Help}}
|}
|}
&lt;!--        CONTENTS        --&gt;
{| width=&quot;100%&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align:top; background-color:#f5fffa; -moz-border-radius:10px&quot;
! style=&quot;background-color: #cef2e0; font-size: 125%; border: 1px solid #b0b0b0; text-align: left; padding-left: 7px; -moz-border-radius:7px&quot; |[[File:Emojione 1F4DA.svg|25px|alt=|link=]] ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ
|-
| style=&quot;color:#000;padding:2px 5px&quot; | &lt;div id=&quot;mp-itn&quot;&gt;{{Contents}}&lt;/div&gt;
|}
&lt;div id=&quot;mp-sister&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;background-color: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 8px; margin-bottom: 1em; width: 70%; margin-left: auto; margin-right: auto;&quot;&gt;
== ပရဝ်ဂျေတ် ဒေအ်ဂမၠိုင် ==
{{Sister projects}}
&lt;/div&gt;
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__</text>
      <sha1>9eljy0pmbtnpam4mzi1kid3uwpup0jm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝၚ်ကျာ်ကေလာသ ဝၚ်တၟိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>931</id>
    <revision>
      <id>51147</id>
      <parentid>46680</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T11:41:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <origin>51147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20349" sha1="t013ej6ofs7zfw17ry8gfbxga18taru" xml:space="preserve">{{Infobox artifact
| name = ကျာ်ကေလာသ
| native_name = ကျာ်လၟိုၚ်
| native_name_lang = 
| image = Lamine Pagoda.jpg
| image_size = 
| alt = ဗီုရုပ်ကျာ်လၟိုင် ပယာံဗ္တံ (ဗီုဓါတ်- Lamine Voice)
| image2 = Lamine Pagoda and hermit.jpg
| image2_size = 
| alt2 = ဗီုရုပ်ရသိ မၞုံပ္ဍဲအရှာံကျာ်လၟိုင် (ဗီုဓါတ်-Lamine Voice ) 
| image_caption =
| material = မဒက်လဝ် နကဵုဍိုတ်
| size = ၀၀
| height = ၀၀
| width = 
| weight = 
| long = 
| writing = 
| symbols = စေတဳ
| created = သက္ကရာဇ် ၁၀၃
| discovered = 
| discovered_place = 
| discovered_coords = 
| discovered_date = 
| discovered_by = 
| location = ဍုၚ်လၟိုၚ်
| classification = 
| culture = 
| id = 
| map = 
| website = 
}}

လိက်ပရေၚ်ဝွံ ဒှ်လိက်ပရူဝၚ်ကျာ်ကေလာသ ဝၚ်တၟိတုဲ ကံက်နုက်တက်ပတိုန်လဝ် နူကဵုလိက်အုပ် &quot; ဝၚ်ဓာတ်ကျာ်ကေလာသ၊[[လၟိုင်၊ ဍုင်|ဍုၚ်လၟိုၚ်]]&quot; မတက်တြးပတိတ်နူ ဂကောံဂေါပက ကျာ်ကေလာသဍုၚ်လၟိုၚ်မဒှ်ရ။ လိက်ပိုဒ်ဝွံ နကဵုက္ဍိုပ်လိက် &quot;ဝၚ်ကျာ်ကေလာသ ဝၚ်တၟိ&quot; လိက်ဝၚ်စၟတ်သမ္တီ နူသက္ကရာဇ် ၁၃၅၆ သၞာံ မဒှ်ရ။

== သွက်ဂွံသ္ပပူဇဴ က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်မပြဲ ညးဂှ်မွဲ ထ္ၜးကဵုဂၠံၚ်တရဴရော- ==
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၆၅ သၞာံ၊ ဂိတုခ္ဍဲသဳ (၂) စွေက်၊ ဒါယကာနာဲချူတာန် နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ် အရာပ်ဗဟာန်၊ ဂၠံၚ်သံၚ်လောန်၊ မုက်ဂၞက်သ္ၚိ (၉၉) (F) ဇာတိကွာန်ကံဍောတ် ပွိုၚ်ဍုၚ်လၟိုၚ် မဒှ်ရ။ 

သွက်ဂွံသ္ပဒါယကာခမဳသာမဏဳ လ္ၚီ (၁၀၀၀) ဇကုတုဲ၊ စှ်ေကၠုင်ကောံဓရီု ပ္ဍဲဌာန်ဍုၚ်လၟိုၚ်ရ။ ကမၠောန်ကောံဓရီု စပ်ကဵုကိစ္စသ္ပဒါယကာခမဳသာမဏဳ လ္ၚီ(၁၀၀၀) ဇကု အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ၊ သ္ပဟိုတ်နူဒါယကာဗျဉ်မၞုံယၟု မိယှုၚ် ဇာတိဍုၚ်လၟိုၚ် နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်တေံ ကဵုကသပ် သွက်ဂွံပ္တိုန်က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်တၟိ ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ်တၟိတုဲ နာဲချူတာန် ညးမဒှ်ဒါယကာ ခမဳသာမဏဳ လ္ၚီ (၁၀၀၀) ဂှ် ပြာပ်အာဇရေၚ်ကျာ်ဇၞော်အ္စာ [[ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ]] (ညးရေၚ်တၠုၚ်ဖဵု ကျာ်စေတဳ ကေလာသ) တုဲ ဂရၚ်ပ္တီတိုန်ရ။ ဂွံမိၚ်ကေတ်ဂလာန် ဒါယကာဂရၚ်ပ္တီတုဲ ယဝ်ရဒါယကာ တမ်မွဲမွဲတၠ သၠးကဵုဒါန်သြန်ဗၞတ် (၅၀) မသုန်စှော်ကိုဋ် မၞုံတဴမ္ဂး ကိစ္စသွက်ဂွံပ္တိုန်က္ဍိုက်ကျာ်ထဝ်တၟိဂှ် ဒှ်မာန်ရောၚ်။ ဂလာန်သာ်ဝွံ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ သွဟ်ကဵုဒါယကာဂှ်တုဲ ကာလဂှ် နာဲချူတာန် ဂွံမိၚ်ကေတ်ဂလာန် ကျာ်ဇၞော်အ္စာတုဲ ဟိုတ်နူသဒ္ဓါစေတနာ က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ဂှ်ရ သွက်ဂွံကဵုဒါန် ကဵုကတိကဝတ် ကုကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏရ။ 

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၆၅ သၞာံ၊ ဂိတုဘတ် (၁၄) မံက်၊ ဂကောံဂေါပကဂမၠိုၚ် ကောံဓရီုစိုတ်တုပ်သၟဟ်ဒှ်မွဲတုဲ ပ္ဍဲဇြပ်သ္ဘၚ်ဓရ် ကျာ်ကေလာသ၊ တ္ၚဲသဘၚ်စရိုဟ်ဍာ် ဓရ်လ္ၚီဂါထာဂှ် သွက်ဂွံပ္တိုန်က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်တၟိ ဗီုနာဲချူတာန် ကဵုဒါန် (၅၀) ကိုဋ်၊ က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်တၟိ ဗီုဒးကေတ်ထဝ် လျိုၚ်ပိပသာကီု၊ လဴထ္ၜးလလောၚ်တြး ဆဝ်မ္ၚုဟ်ကောန်ဍုၚ်ကောန်ကွာန် ညးတၠသဒ္ဒါဂမၠိုၚ်ရ။  

သ္ပပ္တံနူအခိၚ်ဂှ်တုဲ ပ္ဍဲကျာ်ကေလာသ စွံလဝ်ဌာနဒုၚ်ဒါန်၊ လ္ပာ်ဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ်တုဲ ပံက်လဝ်ဂကောံဒုၚ်ဒါန် သွက်ဂွံပ္တိုန်က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်တၟိရ။  

== ဗီုက္ညအာဍုၚ်လ္ဂုၚ်တုဲ စဳရေၚ်ပြုပြောၚ် က္ဍိုၚ်ကျာ် ==
ပ္ဍဲအရှာံကျာ်ဂွံဒုၚ်ဒါန် ဗၞတ်လ္ပာ်ဂိတုတုဲ ကလိဂွံထဝ်ပန်ပသာ ဝတ္ထုသြန်မသုန်စှော်ကိုဋ် သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်တၟိ ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ်တၟိ သ္ပသ္ကိုပ်သ္ကကဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာဘဒ္ဒန္တသောဘဏ မွဲဟာန်ကေုာံ ဂကောံဂေါပကကျာ် နာဲရဲအောၚ်၊ နာဲမြိုၚ်၊ နာဲယဳ၊ နာဲထောန်ယှေန်၊ နာဲသိၚ်တာန်တအ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၆၅ သၞာံ၊ ဂိတုဘတ် (၁၂) စွေက် (၂၂-၉-၂၀၀၃) အခိၚ်နူဂယးပြဟ်ဂှ် တိုန်စိုပ်အာဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဘာပြာသာဒ် အရာပ်မသုန်တိုၚ် (ပုဇွန်တောၚ်) တေံရ။ 

အခိၚ်သဝ်တ္ၚဲ ဗၞတ်ၜိုတ် (၆) နာဍဳဂှ် ဂကောံကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ၊ ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒောဘာသ ဘာပြာဿဒ် ကေုာံ ဒါယကာကျာ် နာဲချူတာန်၊ ဂကောံဂေါပကျာ် ဍုၚ်လၟိုၚ်ဂမၠိုၚ် ပြာပ်အာသ္ၚိ နာဲသာန်လှ ဂကောံညးပ္တိုန်က္ဍိုၚ်ကျာ်တအ်မဒှ်ရ။ စပ်ကဵုပ္တိုန်က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်တၟိ ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ်တၟိ ကိစ္စအလုံအိုတ်သီုလေဝ် ကောံဓရီုတက်ကျာ အာတ်ကေတ်အရီုဗၚ်ရ။  

ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတ ဘတ် (၁၃) စွေက်၊ (၂၃-၉၂၀၁၃) အခိၚ်နူဂယး (၉) နာဍဳဂှ် အ္စာဓမောတ်ထဝ် နာဲနေဝေန် ကေုာံ အ္စာပုတ်ပ္ကဴက္ဍိုၚ်ကျာ်လ္ဂုၚ် နာဲဒါန်ချောၚ်တံဂှ် ကၠုၚ်စိုပ်ဘာပြာသာဒ်တုဲ ကောံဓရီုတက်ကျာ ချပ်ဂၞန်ရေၚ်သ္ကံ စပ်ကဵုကၠောန်ဗဒှ် က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်တၟိ ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ်တၟိ ကျာ်ကေလာသပၠန်ရ။  

ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ်ဟေၚ် ဒါယကာဍုၚ်လ္ဂုၚ်ဂမၠိုၚ် သဒ္ဓါက္တဵုဒှ်တုဲ သွက်ဂွံကၠောန်က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်တၟိ ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ်တၟိ ကောံဓရီုတက်ကျာ ချပ်ဂၞန်ရေၚ်သ္ကံတုဲ သၠးပွးကဵုဒါန် ကုကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ (ညးရေၚ်တၠုၚ်ဖဵု ကျာ်ကေလာသ) သြန်ထဝ်ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။  

ပ္ဍဲဂိတုဘတ် (၁၄) စွေက် (၂၅-၉-၂၀၀၃) အခိၚ်နူဂယး ဂကောံကျာ်ဇၞော်အ္စာ ကေုာံ ဂကောံဒါယကာ ဍုၚ်လ္ဂုၚ်ဂမၠိုၚ် သွက်ဂွံကၠောန်က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် ပြာပ်အာဌာန်ရုၚ်ကမၠောန် နာဲဒါန်ချောၚ်တအ်ရ၊ အခိၚ်သဝ်တ္ၚဲပၠန် ဂကောံဓမာတ်ထဝ် နာဲနေဝေန်၊ နာဲသာန်ဂျဳ ပြာပ်ကၠုၚ်စိုပ် ဘာပြာသာဒ် ချပ်ဂၞန်တက်ကျာ စပ်ကဵုကမၠောန် ကၠောန်က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ် ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် ညံၚ်ဂွံခိုဟ်တိုန်မာန် ညံၚ်ဂွံပြဲတိုန် ထပ်သဳကၠဳမွဲဝါပၠန်ရ။   

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၆၅ သၞာံ၊ ဂိတုဘတ် အိုတ် (၂၅-၉-၂၀၀၃) အခိၚ်နူဂယး သွက်ဂွံထမံက်ထ္ၜးရုပ်ရဴ ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ပ္တိတ်ဇြဟတ်ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ရ။   

ဒါယကာနူဍုၚ်လၟိုၚ် တန်တဴဒၟံၚ်ပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်တေံကီု ဂကောံကျာ်ဇၞော်အ္စာကီု ဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် သွက်ဂွံအပ်ပြာပ်ကမၠောန် ကၠောန်က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်တၟိ ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ်တၟိ ဆက်ပ္တိတ်ဇြဟတ်တုဲ သွက်ဂွံကောံဓရီု လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် ဘိက်နၚ်ဂကောံညးကၠောန်က္ဍိုၚ်ထဝ် အ္စာပုတ်ပ္ကဴ တၠပညာနာဲဒါန်ချောၚ်၊ ညးကၠောန်ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် တၠပညာဓမာတ်ထဝ် နာဲသာန်ဂျဳ သီုကဵုစိုတ်မတုပ်သၟဟ် ရုဲစှ်သ္ဂုတ်သွာတ်ညးတၠကမၠောန် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲဘာပြာသာဒ်ရ။    

ကြဴနူဂှ် ဂကောံဒါယကာ ဍုၚ်လ္ဂုၚ်ဂမၠိုၚ် အပ်ပြာပ်ဇိုန်ဏှၚ် ကဵုဒါန်ရတ်တၞဟ်ဟ်သာ်စၞးကျာ်စေတဳဍုၚ်လၟိုၚ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ ဒုၚ်ဗ္ဂိုန်ကေတ်ရ။ ကိစ္စစပ်ကဵု ကၠောန်ကမၠောန်က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ် ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် ကျာ်ကေလာသဂှ် သွက်ဂွံမၚ်မွဲကောပ်ကာဲ ဂကောံဂေါပကဍုၚ်လ္ဂုၚ် မွဲဂကောံ ဒက်ပ္တိုန်တိုန်ပၠန်ရ။  

== ဂကောံဂေါပကကျာ်ကေလာသ ပ္ဍဲဍုၚ်လ္ဂုၚ်ဂမၠိုၚ် ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!လၟေၚ်
!ယၟု
!တာလျိုၚ်
|-
|၁
|နာဲချူတာန်
|နာယက
|-
|၂
|နာဲခေန်ဇြဝ်
|နာယက
|-
|၃
|နာဲခေန်
|နာယက
|-
|၄
|နာဲဘဨ
|ဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၅
|နာဲလှိုၚ်ဝေန်
|ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ
|-
|၆
|နာဲတောၚ်ညိၚ်
|သ္ကိုပ်ကေၚ်ကာပ္ဍဲ
|-
|၇
|နာဲမေန်အံၚ်
|လုပ်ဂကောံ
|-
|၈
|နာဲတိုၚ်ထောန်
|လုပ်ဂကောံ
|-
|၉
|နာဲလှဟာန်
|ဂကောံ
|-
|၁၀
|နာဲထောန်တိၚ်
|ဂကောံ
|-
|၁၁
|နာဲမျေတ်သိဲုတာန်
|ဂကောံ
|-
|၁၂
|နာဲတာန်မံၚ်
|ဂကောံ
|-
|၁၃
|နာဲထောန်အုၚ်
|ဂကောံ
|-
|၁၄
|နာဲနေဝေန်
|ဂကောံ
|-
|၁၅
|နာဲထောတ်အံၚ်
|ဂကောံ
|-
|၁၆
|နာဲဂျဳလှိုၚ်
|ဂကောံ
|-
|၁၇
|နာဲဟုတ်ယှုၚ်
|ဂကောံ
|}
ရတ်တၞဟ်ဟ်သာ် ဒုၚ်လဝ်ဒါန် နူကဵုဂကောံဂေါပကကျာ်လၟိုၚ်ဂှ် သွက်ဂွံအပ်ပြာပ်ဏာ ကုဂေါပက ဍုၚ်လ္ဂုၚ် ပ္ဍဲဂတမတ်ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ၊ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒောဘာသ မဒှ်ရ။ သဝ်တ္ၚဲဂှ် ဂကောံဂေါပက ဍုၚ်လ္ဂုၚ်ကဵု ညးကမၠောန်ကၠောန်ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် နာဲသာန်ဂျဳ ချုက်လိက် အပ်ပာပ်ကမၠောန်အိုတ်ရ။  

အပ်ကမၠောန် လောန်အာၜါဂိတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၆၅ သၞာံ၊ ဂိတုကထိုန်အိုတ် (၂၃-၁၁-၂၀၀၃) နူဂကောံဂေါပကကျာ်ဍုၚ်လၟိုၚ် ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ တၠဂုဏ်အ္စာ သြဘာသ ဘာရုၚ်ဒါန် ညးရေၚ်တၠုၚ်ဖဵု ကျာ်ဇၞော်အ္စာ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ ဘာမ္ၚဵုအံၚ်ဇၞး ညးမလုပ်ဂကောံ တၠဂုဏ်အ္စာတေဇော ဘာကျာ် သီုကဵုဒါယကာ နာဲမြိုၚ် နာဲယဳ နာဲထောန်ယှေန် နာဲရဲအောၚ် နာဲသာန်မိုၚ် နာဲဘဝေန် နာဲယှိုဲလှ တအ် ပြာပ်တိုန်အာဍုၚ်လ္ဂုၚ် အလန်ဒုတိယရ။  

ပ္ဍဲတ္ၚဲယးဂတ သီုဂကောံဂေါပက ဍုၚ်လ္ဂုၚ်ဂမၠိုၚ် ကောံကၠုၚ်တုဲ သွက်ဂွံစၟဳစၟတ် စပ်ကဵုကမၠောန် က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်ဂှ် ပြာပ်အာဌာန်ကမၠောန် ကၠောန်က္ဍိုၚ်ကျာ်ထဝ်တေံရ။ ဗီုကဆံၚ်ကၠောန်လဝ်ကဵု ကပေါတ်ရပ်စပ်သုၚ်စောဲလဝ်ကဵု၊ အဝဲဗၞတ်ဗ္ၜတ်ကၠောန်လဝ်တအ်ကီု၊ ဍာံဟွံဍာံ ဗက်စၟဳစၟတ်စမ်ၜတ်အိုတ်ရ။ နူဂှ် ပြာပ်အာဌာန်ဒၞဲါ ကမၠောန်ကၠောန်ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် တၠပညာဓမာတ်ထဝ် နာဲသာန်ဂျီ အရာပ်မသုန်တိုၚ် (ပုဇွန်တောၚ်) ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် ဗ္တကဗၠိက်ထဝ် ကၠောန်လဝ်အပြောံတုဲ ပြာပ်အာလ္ၚတ်စမ်ၜတ်ရ။   

== ဗီုအပ်ပြာပ်ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် ဗ္တကဗၠိက်ထဝ် ကၠောန်လဝ်ဗွဲအပြောံ ==
ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၆၅ သၞာံ၊ ဂိတုမြေက္ကသဵု (၆) မံက်၊ (၂၈-၁၁-၂၀၀၃) သွက်ဂွံအပ်ြပာပ် ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် ဗ္တကဗၠိက်ထဝ် ဗွဲအပြောံ ဂကောံဂေါပက ဍုၚ်လ္ဂုၚ် အာဂတုဲ နူကဵုညးကမၠောန်ဓမာတ်ထဝ် နာဲသာန်ဂျဳဂှ် အပ်ပြာပ်ကဵု ဂေါပကဍုၚ်လ္ဂုၚ် ပ္ဍဲလ္တူဘာပြာသာဂှ်ရ။ 

လၟေၚ်အပ်ပြာပ်- 

# ဒ္ဂိုန်ဂိုၚ်ကေတ် ဍောၚ်ဓရ်သဳလမသုန်
# ဒုၚ်ဂိုၚ်ကေတ် သြဝါဒ နူကျာ်ဇၞော်အ္စာ
# ခၟောမ်ဗိုတ်ထဝ် ဗ္တကဗၠိက်ထဝ် နူတဲနာဲသာန်ဂျဳဂှ် အပ်ပြာပ်ကုဂေါပက ဍုၚ်လ္ဂုၚ်။
# ကုညးတၠသဒ္ဓါ ဍုၚ်လ္ဂုၚ် အပ်ပြာပ်တၞးလိက် ပ္တိုန်ဂုဏ်စရာဲ ဇိုန်ပိုန်ပါ်ပရအ် ပိုန်ကုသိုလ် ကုသတ္တံအိုဿီုရ။ 

ခၟောံဗိုတ်ထဝ် ဗ္တကဗၠိက်ထဝ် ကၠောန်လဝ်ဗွဲအပြောံ ညံၚ်ဂွံသပ္ပါယ်ဒးရး ဂွံကျေဝ်ဂေါဝ်တိုန်မာန် မပ္တံကဵုမတ်မၞိက် ရတ်တၞဟ်ဟ်သာ် ကျိုၚ်ကျဝ်စုတ်ပၠန်ရ။ ကမၠောန်သွက်ဂွံကျိုၚ်ကျဝ် ဂေါပကဍုၚ်လ္ဂုၚ် အာဂတတုဲ နူဂကောံဍုၚ်လၟိုၚ် နာဲသာန်မိုၚ် နာဲဘဝေန် ဓမာတ်ထဝ် နာဲယှိုဲလှ နာဲညာဏ်ထောန် နာဲတာၚာတအ် ဘိုၚ်ရီုဗၚ် ပ္တိတ်ဇြဟတ် နကဵုသဒ္ဓါပြဲပြဲရ။ 

&lt;gallery caption=&quot;ဗီုရုပ်စေတဳကျာ်ကေလာသ ဍုၚ်လၟိုၚ်&quot;&gt;
File:Kyaik-kelāsa-1.jpg
File:Kyaik-Kelāsa-4.jpg
File:Kyaik-Kelāsa-3.jpg
File:Kyaik-Kelāsa-2.jpg
File:Lamine Pagoda.jpg
File:Lamine Pagoda and hermit.jpg
&lt;/gallery&gt;

== နိဿဲ ==
လိက်အုပ် - ဝၚ်ကျာ်ကေလာသ၊ ဍုၚ်လၟိုၚ်
[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:AN]]
[[Category:ဝၚ်]]</text>
      <sha1>t013ej6ofs7zfw17ry8gfbxga18taru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပဉ္စကနိပါတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>2631</id>
    <revision>
      <id>51123</id>
      <parentid>20882</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T18:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3471" sha1="93obt9sxpowlchazalm2nytpchrum96" xml:space="preserve">== ကဏ္ဍ: ပဉ္စကနိပါတ် ==

'''ပဉ္စကနိပါတ်''' (Pancakanipata) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမရနုက်ကဵု ၅ ပ္ဍဲကဵုပြကိုဟ်ဇာတ် ၅၅၀ (Jataka tales) ရ။ ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍဝွံ ပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံကဵု ဂါထာ (Verse) မသုန်ပိုဒ်ဓဝ်ရ။ ပဉ္စကနိပါတ်ဝွံ သီုဖအိုတ် နွံ ၂၅ ဇာတ် (စနူဇာတ် မရနုက်ကဵု ၃၅၁ စဵုကဵု ၃၇၅) ရ။

=== မုဟိုတ် ဂွံကော်စ ပဉ္စကနိပါတ် ရော? ===
မအရေဝ်ပါဠိ &quot;ပဉ္စက&quot; (Pancaka) မ္ဂးဂှ် အဓိပ္ပာယ် &quot;မသုန်&quot;၊ &quot;နိပါတ်&quot; (Nipata) မ္ဂးဂှ် &quot;ကဏ္ဍ&quot; ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ '''ပဉ္စကနိပါတ်''' မ္ဂးဂှ် ဒှ်စရင်ဇာတ် မနွံကဵု ဂါထာမသုန်မသုန်ပိုဒ် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အရထအဓိပ္ပါယ် ဓမ္မ ကေုာံ ခဏ်လ္ၚတ်ဘဝ ဗွဲမလှဲလးရ။

=== လၟေင်ဝဂ်ဂမၠိုင် ===
ပ္ဍဲပဉ္စကနိပါတ်ဝွံ ပါ်လဝ် ၃ ဝဂ်ရ။ ဝဂ်တအ်ဂှ် -
# '''မဏိကုဏ္ဍလဝဂ်''' (ဇာတ် ၃၅၁-၃၆၀)
# '''ဝဏ္ဏာရောဟဝဂ်''' (ဇာတ် ၃၆၁-၃၇၀)
# '''အဍ္ဍဝဂ်''' (ဇာတ် ၃၇၁-၃၇၅)

=== ပွမသုင်စောဲ ပ္ဍဲဘဝပစ္စုပ္ပန် ===
ဇာတ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲပဉ္စကနိပါတ်ဝွံ နွံကဵု တင်ကတ်ဗ္တောန် မဆေင်ကု ပရေင်ဝဳရိယ ကေုာံ ပညာ မသုင်စောဲမာန် ပ္ဍဲဘဝပစ္စုပ္ပန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပရေင်ဆက်ဆောံ:''' လ္ၚတ်နဲကဲ ပွစိုတ်မဆာဲ ကေုာံ ပွမဒုင်စသိုင် အကြာမိဿဟာဲဂမၠိုင် ညံင်ဂွံနွံကဵု သစ္စာရ။
* '''ပညာဗ္စာရဏာ:''' သုင်စောဲ ပ္ဍဲအရာမသ္ၚေဝ်ကၠာဲ ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵု ကၠာဟွံဂွံဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ကိစ္စဇၞော်မွဲမွဲ။
* '''ပွမအေင်ဒုင်:''' ကၠိုဟ်ကေတ် ဖဵုမက္တဵုဒှ် နူပွမအေင်ဒုင် (Khanti) ပ္ဍဲအခါမဆဵုဂဗ ကုတင်ခက်ခုဲဂမၠိုင်။

=== မုက်လိက် မဆက်စပ် ===
* [[စတုက္ကနိပါတ်]] - ဇာတ်မနွံ ဂါထာပန်ပိုဒ်။
* [[ဆက္ကနိပါတ်]] - ဇာတ်မနွံ ဂါထာတြဴပိုဒ်။
* [[ဇာတ် ၅၅၀]] - တမ်မူလ ပြကိုဟ်။

[[ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀]]
[[ကဏ္ဍ:ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>93obt9sxpowlchazalm2nytpchrum96</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘဝထေရုပတ္တိ ကေုာံ ပရေင်သာသနာ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ (အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8979</id>
    <revision>
      <id>51148</id>
      <parentid>51010</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T11:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8073" sha1="7o4dad42v1qgf0bim88lgs3kffjzwnf" xml:space="preserve">{{Short description|ဘဝထေရုပတ္တိ ကေုာံ ပရေင်သာသနာ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ (အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ)}}
[[ဝှာင်:Sobana.jpg|thumb|ဗီုရုပ် - ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ မဟာထေရ် (အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ၊ သြဝါဒါစရိယကၟိန်ဍုင်) (ရာမညနိကာယ တိုက်ပရိယတ္တိမန် ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး၊ ဍုင်လၟိုင်)]]
'''ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ: ဝင်အတိက် ကေုာံ ပရေင်သာသနာ'''

== နိဒါန် ==
ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ (ဘွဲ့တံဆိပ်တော်: အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ) ဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော်အစာ ပဓာနနာယက [[ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး၊]] [[လၟိုင်၊ ဍုင်|ဍုင်လၟိုင်၊]] ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ခရိုင်ရေဝ်၊ [[တွဵုရးမန်]] ရ။ ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ဒှ်ဂကူမန်၊ ယေန်သၞာင်မန် မဒှ်မၞိဟ်မနွံကဵု သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ တုဲ သီုဒှ်မၞိဟ်မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် တာလျိုင်နဒဒှ် [[နိုင်ငံတော်ဩဝါဒါစရိယ]] (သြဝါဒါစရိယကၟိန််ဍုင်) မွဲဇကုကီုရ။

== ဘဝကောန်င္ၚာ် ကေုာံ ပထမဘဝ ==
ကျာ်ဇၞော်အစာတၠဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ခုနှစ်၊ ဂိတဝှ် ၁၃ မံက်၊ တ္ၚဲသိုက်။ မဒှ်ကောန် နာဲတုတ်ကြီး ကေုာံ မိအေဃေန်တုဲ ဇာတိဍုင်လၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးမန် ရ။

ပ္ဍဲအဝဲ ၁၁ သၞာံ (သက္ကရာဇ် ၁၃၁၈)၊ ဂိတုပသာ် ၈ မံက်ဂှ် ဒှ်ထပိုယ်သာမဏဳ ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသီရိ၊ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ရ။ ဗွဲကြဴ သက္ကရာဇ် ၁၃၂၈ ခုနှစ်၊ ဂိတုဒုတိယဒ္ဂိုန် ၇ မံက်၊ တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ဂွံစိုပ်ကဆံင်ခမဳပယျင် သၟဝ်ဇရေင်အစာဥပ္ပဇ္ဈာယ် ဘဒ္ဒန္တကေသရ မဟာထေရ်၊ ဘာဝေဠုဝန်၊ ကွာန်ဖအံက်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု ရ။ လၟုဟ်ကျာ်ဇၞော်အစာ အာယုက်ဂွံ (၈၁) သၞာံ၊ ဝှ်ဂွံ (၆၁) ဝှ် မဒှ်ဂိုဏ်သုဓမ္မာ ရ။

== ပရေင်ပညာပရိယတ္တိ (ပညာကတ်လ္ၚတ်) ==
ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ကလိဂွံအံင်ဇၞး လာပ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ:
* အံင်ဇၞးကၠုင်လဝ် တန်ဍောတ် ([[အစိုးရပထမငယ်တန်း]])။
* အံင်ဇၞးကၠုင်လဝ် တန်ဒေါဝ် ([[အစိုးရပထမလတ်တန်း]])။
* အံင်ဇၞးကၠုင်လဝ် တန်ဇၞော် ([[အစိုးရပထမကြီးတန်း]]) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၃၇သၞာံ။

ကျာ်ဇၞော်အစာ ကေင်ဗ္တောန်ဖျေံလိက် ကုခမဳသင် ထပိုယ်သာမဏဳတအ် ပွိုင် (၁၆) သၞာံပြင်င်ရ။

== ပရေင်သာသနာ ကေုာံ ပရဟိတ ==
ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင် ပရေင်သာသနာ ပွိုင် (၄၅) သၞာံပြင်င်တုဲ ကမၠောန်အဓိကဂမၠိုင်ဂှ်:
* ကျာ်စေတဳကေလာသ: အုပ်ဓုပ်ပြုပြေင် ဆောဝ်မ္ၚုဟ် ကုဒါယကာ ဍုင်လၟိုင်ဂမၠိုင်တုဲ ပူဇဴကၠုင်လဝ် သ္ၚာထဝ်ကျာ် ကုကျာ်ကေလာသ မဒှ်ရ။
* သာသနိက ခၞံဗဒှ် ဘာတိုက်၊ ဘာပရိယတ္တိ၊ ဗုဒ္ဓဂါယာ (ဍုင်လၟိုင်) ကေုာံ ဆဝ်မ္ၚုဟ်သဒ္ဓါ ကုဒါယကာ ဍုင်လၟိုင်ညးဂမၠိုင်တုဲ ရေင်တၠုင်ကၠုင်လဝ် ဘာမန်အံင်ဇၞး ပ္ဍဲနေဗျဳဒဝ် ကီု သီုဘာမန်သတိပဌာန် (ဘာလၟိုင်) ဍုင်လ္ဂုင်ကီု။
* ပရဟိတ: ကၠောန်ဗဒှ် ကၟာဍာ်ဇၞော် ဍုင်လၟိုင် (ကၟာမ္ၚဵုကျာ်သြဳ)၊ ပ္တိတ်ဒြဟတ်ကၠုင် သွက်ဍုင်လၟိုင် ဂွံကလိဂွံ ဇြဟတ်ပၟတ်ဓါတ် ကေုာံ ဍာ်သုင်စောဲ နူဇရေင် ကျာ်ဒဵုထဝ် ဍုင်လၟိုင်။
* ပရေင်ပညာ: ပံက်ဗ္တောန်ကၠုင် တန်သ္ဇိုင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကုခမဳသင် မွဲဟာန်ကေုာံ ဒါယကာ ဍုင်လၟိုင် ကေုာံ ရေင်တၠုင် ဟီုတွံကၠုင်လဝ် ဘာစိုပ်ကဵုပရေင်ပရောဓရ် (Dhamma School) သွက်ကောန်င္ၚာ်တအ်။

== တဆိပ်ကြာဂမၠိုင် ==
နကဵုအလဵုအသဳဍုင် (နိုင်ငံတော်) ဇိုန်နှင်ကဵု တဆိပ်ကြာဂမၠိုင်ဂမၠိုင်:
* မဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ (သက္ကရာဇ် ၁၃၆၈။
* အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ** (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၂)။
* လၟုဟ် (သက္ကရာဇ် ၂၀၂၄/၁၃၈၅) အာစိုပ်ဒဒှ်မဒးဂွံ တဆိပ်ကြာ သြဝါဒါစရိယကၟိန်ဍုင်ရ။

== နိဂီု ==
ဘဒ္ဒန္တသောဘဏဝွံ ဒှ်အာဲကၟာဲ သာသနာမန် မပြဲမွဲဇကုရ။ နကဵုပရေင်ဂစာန်၊ စိုတ်ဓာတ်ပရဟိတ ကေုာံ ပညာ ကျာ်ဇၞော်အစာဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု သာသနာဂဵုလဟဵုလဟိင်တၟး ပ္ဍဲဒေသရးမန် ကေုာံ အလုံမွဲဍုင်ဗၟာရ။

[[Category:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[Category:နိုင်ငံတော်ဩဝါဒါစရိယဂမၠိုင်]]
[[Category:မၞိဟ်မဒယှ်ေ တွဵုရးမန်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ဝင်ပူဂိုလ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်လၟိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်ဒယှ် နူဍုင်လၟိုင်]]</text>
      <sha1>7o4dad42v1qgf0bim88lgs3kffjzwnf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51149</id>
      <parentid>51148</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T11:45:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8071" sha1="crupeh0ashzdusu8j9i9a1hkce4m4sh" xml:space="preserve">{{Short description|ဘဝထေရုပတ္တိ ကေုာံ ပရေင်သာသနာ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ (အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ)}}
[[ဝှာင်:Sobana.jpg|thumb|ဗီုရုပ် - ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ မဟာထေရ် (အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ၊ သြဝါဒါစရိယကၟိန်ဍုင်) (ရာမညနိကာယ တိုက်ပရိယတ္တိမန် ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး၊ ဍုင်လၟိုင်)]]
'''ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ: ဝင်အတိက် ကေုာံ ပရေင်သာသနာ'''

== နိဒါန် ==
ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ (ဘွဲ့တံဆိပ်တော်: အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ) ဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော်အစာ ပဓာနနာယက [[ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး၊]] [[လၟိုင်၊ ဍုင်|ဍုင်လၟိုင်၊]] ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ခရိုင်ရေဝ်၊ [[တွဵုရးမန်]] ရ။ ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ဒှ်ဂကူမန်၊ ယေန်သၞာင်မန် မဒှ်မၞိဟ်မနွံကဵု သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ တုဲ သီုဒှ်မၞိဟ်မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် တာလျိုင်နဒဒှ် [[နိုင်ငံတော်ဩဝါဒါစရိယ]] (သြဝါဒါစရိယကၟိန််ဍုင်) မွဲဇကုကီုရ။

== ဘဝကောန်င္ၚာ် ကေုာံ ပထမဘဝ ==
ကျာ်ဇၞော်အစာတၠဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ခုနှစ်၊ ဂိတဝှ် ၁၃ မံက်၊ တ္ၚဲသိုက်။ မဒှ်ကောန် နာဲတုတ်ကြီး ကေုာံ မိအေဃေန်တုဲ ဇာတိဍုင်လၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးမန် ရ။

ပ္ဍဲအဝဲ ၁၁ သၞာံ (သက္ကရာဇ် ၁၃၁၈)၊ ဂိတုပသာ် ၈ မံက်ဂှ် ဒှ်ထပိုယ်သာမဏဳ ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသီရိ၊ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ရ။ ဗွဲကြဴ သက္ကရာဇ် ၁၃၂၈ ခုနှစ်၊ ဂိတုဒုတိယဒ္ဂိုန် ၇ မံက်၊ တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ဂွံစိုပ်ကဆံင်ခမဳပယျင် သၟဝ်ဇရေင်အစာဥပ္ပဇ္ဈာယ် ဘဒ္ဒန္တကေသရ မဟာထေရ်၊ ဘာဝေဠုဝန်၊ ကွာန်ဖအံက်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု ရ။ လၟုဟ်ကျာ်ဇၞော်အစာ အာယုက်ဂွံ (၈၁) သၞာံ၊ ဝှ်ဂွံ (၆၁) ဝှ် မဒှ်ဂိုဏ်သုဓမ္မာ ရ။

== ပရေင်ပညာပရိယတ္တိ (ပညာကတ်လ္ၚတ်) ==
ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ကလိဂွံအံင်ဇၞး လာပ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ:
* အံင်ဇၞးကၠုင်လဝ် တန်ဍောတ် ([[အစိုးရပထမငယ်တန်း]])။
* အံင်ဇၞးကၠုင်လဝ် တန်ဒေါဝ် ([[အစိုးရပထမလတ်တန်း]])။
* အံင်ဇၞးကၠုင်လဝ် တန်ဇၞော် ([[အစိုးရပထမကြီးတန်း]]) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၃၇သၞာံ။

ကျာ်ဇၞော်အစာ ကေင်ဗ္တောန်ဖျေံလိက် ကုခမဳသင် ထပိုယ်သာမဏဳတအ် ပွိုင် (၁၆) သၞာံပြင်င်ရ။

== ပရေင်သာသနာ ကေုာံ ပရဟိတ ==
ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင် ပရေင်သာသနာ ပွိုင် (၄၅) သၞာံပြင်င်တုဲ ကမၠောန်အဓိကဂမၠိုင်ဂှ်:
* ကျာ်စေတဳကေလာသ: အုပ်ဓုပ်ပြုပြေင် ဆောဝ်မ္ၚုဟ် ကုဒါယကာ ဍုင်လၟိုင်ဂမၠိုင်တုဲ ပူဇဴကၠုင်လဝ် သ္ၚာထဝ်ကျာ် ကုကျာ်ကေလာသ မဒှ်ရ။
* သာသနိက ခၞံဗဒှ် ဘာတိုက်၊ ဘာပရိယတ္တိ၊ ဗုဒ္ဓဂါယာ (ဍုင်လၟိုင်) ကေုာံ ဆဝ်မ္ၚုဟ်သဒ္ဓါ ကုဒါယကာ ဍုင်လၟိုင်ညးဂမၠိုင်တုဲ ရေင်တၠုင်ကၠုင်လဝ် ဘာမန်အံင်ဇၞး ပ္ဍဲနေဗျဳဒဝ် ကီု သီုဘာမန်သတိပဌာန် (ဘာလၟိုင်) ဍုင်လ္ဂုင်ကီု။
* ပရဟိတ: ကၠောန်ဗဒှ် ကၟာဍာ်ဇၞော် ဍုင်လၟိုင် (ကၟာမ္ၚဵုကျာ်သြဳ)၊ ပ္တိတ်ဒြဟတ်ကၠုင် သွက်ဍုင်လၟိုင် ဂွံကလိဂွံ ဇြဟတ်ပၟတ်ဓါတ် ကေုာံ ဍာ်သုင်စောဲ နူဇရေင် ကျာ်ဒဵုထဝ် ဍုင်လၟိုင်။
* ပရေင်ပညာ: ပံက်ဗ္တောန်ကၠုင် တန်သ္ဇိုင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကုခမဳသင် မွဲဟာန်ကေုာံ ဒါယကာ ဍုင်လၟိုင် ကေုာံ ရေင်တၠုင် ဟီုတွံကၠုင်လဝ် ဘာစိုပ်ကဵုပရေင်ပရောဓရ် (Dhamma School) သွက်ကောန်င္ၚာ်တအ်။

== တဆိပ်ကြာဂမၠိုင် ==
နကဵုအလဵုအသဳဍုင် (နိုင်ငံတော်) ဇိုန်နှင်ကဵု တဆိပ်ကြာဂမၠိုင်ဂမၠိုင်:
* မဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ (သက္ကရာဇ် ၁၃၆၈။
* အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၂)။
* လၟုဟ် (သက္ကရာဇ် ၂၀၂၄/၁၃၈၅) အာစိုပ်ဒဒှ်မဒးဂွံ တဆိပ်ကြာ သြဝါဒါစရိယကၟိန်ဍုင်ရ။

== နိဂီု ==
ဘဒ္ဒန္တသောဘဏဝွံ ဒှ်အာဲကၟာဲ သာသနာမန် မပြဲမွဲဇကုရ။ နကဵုပရေင်ဂစာန်၊ စိုတ်ဓာတ်ပရဟိတ ကေုာံ ပညာ ကျာ်ဇၞော်အစာဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု သာသနာဂဵုလဟဵုလဟိင်တၟး ပ္ဍဲဒေသရးမန် ကေုာံ အလုံမွဲဍုင်ဗၟာရ။

[[Category:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[Category:နိုင်ငံတော်ဩဝါဒါစရိယဂမၠိုင်]]
[[Category:မၞိဟ်မဒယှ်ေ တွဵုရးမန်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ဝင်ပူဂိုလ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်လၟိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်ဒယှ် နူဍုင်လၟိုင်]]</text>
      <sha1>crupeh0ashzdusu8j9i9a1hkce4m4sh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox concept</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9023</id>
    <revision>
      <id>51084</id>
      <parentid>51083</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T12:00:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>အကြောင်းအရာ &quot;{{Infobox concept | name          =  | native_name   =  | image         =  | caption       =  | field         =  | subdiscipline =  | influenced_by =  | influences    =  | key_concepts  =  | definition    =  | examples      =  | related_concepts =  | footnotes     =  }}&quot; ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်</comment>
      <origin>51084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="270" sha1="glg1ame72th031p7cuos0wcwg4lli9z" xml:space="preserve">{{Infobox concept
| name          = 
| native_name   = 
| image         = 
| caption       = 
| field         = 
| subdiscipline = 
| influenced_by = 
| influences    = 
| key_concepts  = 
| definition    = 
| examples      = 
| related_concepts = 
| footnotes     = 
}}</text>
      <sha1>glg1ame72th031p7cuos0wcwg4lli9z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51085</id>
      <parentid>51084</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T12:01:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2122" sha1="6gmy1hftoi0hpfip9e3l3ojei420v7v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;!-- Categories go at the bottom of this page and interwikis go in Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = {{#if:{{{subbox|}}}|{{{bodyclass|}}} }}
| bodystyle = {{#if:{{{subbox|}}}||width:22em;}} {{{bodystyle|}}}
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titleclass = 
| titlestyle = 
| above = {{{above|}}}
| abovestyle = 
| subheader = {{{native_name|}}}
| subheaderstyle = font-weight:normal;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px|alt={{{alt|}}}}}
| caption = {{{caption|}}}
| image2 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image2|}}}|size={{{image_size2|}}}|sizedefault=220x200px|alt={{{alt2|}}}}}
| caption2 = {{{caption2|}}}
| headerstyle = background:#dodgerblue; color:white;
| labelstyle = background:#e6f0fa; width:33%;
| datastyle = 

| header1 = {{#if:{{{field|}}}{{{subdiscipline|}}}{{{influenced_by|}}}{{{influences|}}}|ပရူမဆေင်စပ်}}

| label2 = လၟေင်ပညာ (Field)
| data2 = {{{field|}}}
| label3 = ပရေင်ပညာ သၟဝ်လၟေင် (Subdiscipline)
| data3 = {{{subdiscipline|}}}
| label4 = ဩဇာနူ (Influenced by)
| data4 = {{{influenced_by|}}}
| label5 = ဩဇာ ကု (Influences)
| data5 = {{{influences|}}}

| header6 = {{#if:{{{key_concepts|}}}{{{definition|}}}{{{examples|}}}{{{related_concepts|}}}|ဗၞတ်ဗ္တဳဗဟ်သၞောတ်}}

| label7 = ကဏ္ဍဗဟ်သၞောတ် (Key concepts)
| data7 = {{{key_concepts|}}}
| label8 = အဓိပ္ပါယ် (Definition)
| data8 = {{{definition|}}}
| label9 = ဥပမာ (Examples)
| data9 = {{{examples|}}}
| label10 = ကဏ္ဍဆက်စပ် (Related concepts)
| data10 = {{{related_concepts|}}}

| belowstyle = 
| below = {{{footnotes|}}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
&lt;!-- Categories go here and interwikis go in Wikidata --&gt;
[[Category:ထာမ်ပလိက်ဗၞတ်ဗ္တဳ (ကဏ္ဍဗီုပြင်)]]
[[Category:ထာမ်ပလိက် သွက်မုက်လိက်]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6gmy1hftoi0hpfip9e3l3ojei420v7v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်သေံ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9040</id>
    <revision>
      <id>51086</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Cat main|လိက်ပတ်သေံ}}  ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''လိက်ပတ်သေံ''' (Thai literature) အလုံအိုတ်သီုရ။   ပ္ဍဲကဏ္...&quot;</comment>
      <origin>51086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1586" sha1="ks4xlj1em662xp704o3wqr91wbmbmiv" xml:space="preserve">{{Cat main|လိက်ပတ်သေံ}}

ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''လိက်ပတ်သေံ''' (Thai literature) အလုံအိုတ်သီုရ။ 

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မပ္တံကဵု-
* အစာကၞေဟ်၊ အစာကဝိ ကေုာံ အစာချူပြး ဂကူသေံဂမၠိုင် (ဥပမာ - သုန္ထန်ဖူ)
* ဝတ္ထုဂၠိင်၊ ကဗျ ကေုာံ လိက်ပတ်ဒဏ္ဍာရဳ မချူလဝ်နကဵုဘာသာသေံ
* ဝင်လိက်ပတ်သေံ ခေတ်အဆက်ဆက် (နူခေတ်သုခေါဒယ စိုပ် ခေတ်ရတနကောသိန္ဒြ)
* လိက်ပတ် မကၠာဲဘာသာလဝ် နူလိက်ပတ်တၞဟ် (ဥပမာ - ရာမကိယျေန်)

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[လိက်ပတ်သေံ]]
* [[ဘာသာသေံ]]
* [[ရးနိဂီုသေံ]]

{{Commons category|Literature of Thailand}}

[[Category:လိက်ပတ်ဂမၠိုင် ပါ်လဝ် နကဵုဘာသာ]]
[[Category:လိက်ပတ်ဂမၠိုင် ပါ်လဝ် နကဵုရးနိဂီု]]
[[Category:ယေန်သၞာင်သေံ]]</text>
      <sha1>ks4xlj1em662xp704o3wqr91wbmbmiv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပါင်မုက်ဖအိုတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9041</id>
    <revision>
      <id>51087</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ __NOEDITSECTION__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 1em;&quot;&gt; [[File:Wikipedia-logo-mon.png|150px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none; font-size: 200%;&quot;&gt;ပါင်မုက်ဖအိုတ်&lt;/h1&gt; &lt;p style=&quot;font-size: 120%;&quot;&gt;'''ပါင်မုက်ဖအိုတ် သွက်ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်'''&lt;/p&gt; &lt;p&gt;ဏအ်ဂှ် ဒှ်ပါင်မုက် မဒက်ပ...&quot;</comment>
      <origin>51087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5193" sha1="721o0f2w0x50ygijmw9rqws5ei2yaej" xml:space="preserve">__NOTOC__
__NOEDITSECTION__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 1em;&quot;&gt;
[[File:Wikipedia-logo-mon.png|150px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none; font-size: 200%;&quot;&gt;ပါင်မုက်ဖအိုတ်&lt;/h1&gt;
&lt;p style=&quot;font-size: 120%;&quot;&gt;'''ပါင်မုက်ဖအိုတ် သွက်ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်'''&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ဏအ်ဂှ် ဒှ်ပါင်မုက် မဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲကဵု [[incubator:Wp/mnw|Wikimedia Incubator]] သွက်ဘာသာမန်။&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;

{| style=&quot;width: 100%; border: 0px; background: transparent;&quot;
|-
| style=&quot;width: 50%; vertical-align: top; padding: 10px;&quot; |

== ကဏ္ဍဂမၠိုင် ==
&lt;div style=&quot;font-size: 110%;&quot;&gt;
; [[ပရေင်ပညာ]] (Knowledge)
: [[ဝင်]] - [[ပထဝဳ]] - [[သိပ္ပံ]] - [[ကွတ်တဲ]] - [[ဘာသာ]] - [[ပရေင်မၞိဟ်]] - [[အနုသုခုမ]]

; [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Humanities)
: [[ဘာသာမန်]] - [[လိက်မန်]] - [[ပေါဲဗတောန်မန်]] - [[ဂကူမန်]] - [[ဒေသမန်]]

; [[သိပ္ပံ]] (Science)
: [[သၟိင်ဂၠံင်]] - [[သိပ္ပံဘာသာ]] - [[ပရူဒြပ်]] - [[ပရူအာကာသ]] - [[ပရူတိဍာ်]]

; [[ပရေင်ထိင်ဒဝ်]] (Technology)
: [[ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]] - [[အိန်တာနေတ်]] - [[သက်သဳဒါန်]] - [[ပရေင်လွဳလွတ်]]

; [[ပရေင်လွဳလွတ်]] (Society)
: [[သၞောဝ်]] - [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] - [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] - [[ပရေင်ဘဝ]] - [[ပရေင်ပြိုင်]]

; [[အနုသုခုမ]] (Arts)
: [[ဂီု]] - [[ဒွက်]] - [[ပုံ]] - [[ရုပ်ကျာ]] - [[ကရုဏာ]] - [[လိက်ပတ်]]
&lt;/div&gt;

| style=&quot;width: 50%; vertical-align: top; padding: 10px;&quot; |

== လိက်မနွံကဵုရုဲ ==
&lt;div style=&quot;font-size: 110%;&quot;&gt;
; [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
: [[လိက်မန်]] - [[အက္ခရ်မန်]] - [[ဂကူမန်]] - [[ဘာသာမန်]] - [[ဒေသမန်]]

; [[ပရေင်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
: [[ဗုဒ္ဓ]] - [[ဓရ်]] - [[သံဃာ]] - [[ကံ]] - [[ဝိပဿနာ]] - [[ဈာန်]]

; [[ပရေင်ဍုင်မန်]]
: [[ဍုင်မန်]] - [[တွဵုရးဍုင်မန်]] - [[ဍုင်လ္ဂုင်]] - [[ဍုင်မတ်မလီု]] - [[ဍုင်ဇြပ်ဗု]]

; [[ပရူတိရစ္ဆာန်]]
: [[ဂၚ်]] - [[ဇာဒိသိုင်]] - [[စၟ]] - [[ဂစေမ်]] - [[က]] - [[ဂၠဴ]]

; [[ပရူဒြပ်]]
: [[ထဝ်]] - [[သြန်]] - [[လျးဗက်]] - [[ဍာ်]] - [[ဗြမ်]]

; [[ပရူသၟိင်ဂၠံင်]]
: [[တ္ၚဲ]] - [[�ိတု]] - [[သၟိင်တ္ၚဲ]] - [[သၟိင်ဂြိုဟ်]] - [[အာကာသ]]
&lt;/div&gt;

|}

{| style=&quot;width: 100%; margin-top: 20px; border-top: 1px solid #ccc; padding-top: 10px;&quot;
|-
| style=&quot;width: 33%; vertical-align: top;&quot; |

== သွက်ဂွံဒုင်တဲ ==
* [[Special:UserLogin|ပြုပြေင်လိက် / ဒုင်တဲ]]
* [[Special:CreateAccount|ဒက်ပ္တန် အကာံ]]
* [[incubator:Wp/mnw|ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ပ္ဍဲ Incubator]]

| style=&quot;width: 33%; vertical-align: top;&quot; |

== သွက်ဂွံရံင်ပၠန် ==
* [[Project:ပရူဝဳကဳပဳဒဳယာမန်|ပရူဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
* [[Help:ဗီုပြင်ချူလိက်|ဗီုပြင်ချူလိက်]]
* [[Project:သၞောတ်ဂကောံ|သၞောတ်ဂကောံ]]

| style=&quot;width: 33%; vertical-align: top;&quot; |

== လေန်အရီုအဗင် ==
* [[Special:RecentChanges|ပြံင်လှာဲ လၟုဟ်]]
* [[Special:Random|မုက်လိက်တမ်]]
* [[Special:WantedPages|မုက်လိက် မနွံပၟိက်]]

|}

&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-top: 20px; padding: 10px; background-color: #f8f9fa; border: 1px solid #ccc;&quot;&gt;
&lt;p&gt;'''ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်''' ဝွံ ဒှ်ပရဝ်ဂျက်တ် မဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံပါ်ပရအ် ဗဟုသုတ နကဵုဘာသာမန်။&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;ယဝ်မိက်ဂွံဒုင်တဲ ဟွံသေင်မ္ဂး မိက်ဂွံချူလိက် ပ္ဍဲဝဳကဳဏအ်မ္ဂး ဒးဒုင်တဲ ဗွဲကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;လိက်ပရေင် ပ္ဍဲဏအ် ဒှ်လိက် မနွံကဵု '''လာင်သာ Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0''' (CC BY-SA 4.0)။&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;

[[Category:Wp/mnw]]
[[Category:ပါင်မုက်]]</text>
      <sha1>721o0f2w0x50ygijmw9rqws5ei2yaej</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:Wp/mnw</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9042</id>
    <revision>
      <id>51089</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:Wp]]  ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်မုက်လိက်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]] (Mon Wikipedia) ရ။ မုက်လိက်အလုံအိုတ်သီု မချူလဝ် နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ပကောံလဝ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ရ။  == က...&quot;</comment>
      <origin>51089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1182" sha1="c64vgio3h9vansd0jyaf0mfg3la4yz0" xml:space="preserve">[[Category:Wp]]

ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်မုက်လိက်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]] (Mon Wikipedia) ရ။ မုက်လိက်အလုံအိုတ်သီု မချူလဝ် နကဵုဘာသာမန်ဂှ် ပကောံလဝ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍလပါ်နာနာ ညံင်ဂွံဂၠာဲဗှ်လောဲသွာ-
* [[:ကဏ္ဍ:Wp/mnw/ပရူပရာ|ပရူပရာဂမၠိုင်]]
* [[:ကဏ္ဍ:Wp/mnw/ပူဂိုလ်ဂမၠိုင်|ပူဂိုလ်ဂမၠိုင်]]
* [[:ကဏ္ဍ:Wp/mnw/ယေန်သၞာင်|ယေန်သၞာင်ဂမၠိုင်]]
* [[:ကဏ္ဍ:Wp/mnw/ဘာသာဗေဒ|ဘာသာဗေဒဂမၠိုင်]]

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
* [[ဘာသာမန်]]

[[Category:Wp]]</text>
      <sha1>c64vgio3h9vansd0jyaf0mfg3la4yz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:Wp</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9043</id>
    <revision>
      <id>51090</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:12:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category description|projects in the Wikipedia family.}}  ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍသ္ဇိုင် သွက်ဂွံပကောံလဝ် ပရဝ်ဂျေတ် '''ဝဳကဳပဳဒဳယာ''' (Wikipedia) နကဵုအရေဝ်ဘာသာနာနာ မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲ Incubator ရ။   == ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် (Subcategori...&quot;</comment>
      <origin>51090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="981" sha1="8akzllisf2443935mor4bguxw4w1hxw" xml:space="preserve">{{Category description|projects in the Wikipedia family.}}

ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍသ္ဇိုင် သွက်ဂွံပကောံလဝ် ပရဝ်ဂျေတ် '''ဝဳကဳပဳဒဳယာ''' (Wikipedia) နကဵုအရေဝ်ဘာသာနာနာ မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲ Incubator ရ။ 

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ နွံကဵုကဏ္ဍလပါ် အတိုင်အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ဥပမာ-
* [[:Category:Wp/mnw|Wp/mnw]] - ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
* [[:Category:Wp/shn|Wp/shn]] - ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာရှေမ် (တဲ)
* [[:Category:Wp/rki|Wp/rki]] - ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာယခေင်

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[Incubator:Main Page]]
* [[Wikipedia]]

[[Category:Projects by type]]</text>
      <sha1>8akzllisf2443935mor4bguxw4w1hxw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51092</id>
      <parentid>51090</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T12:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="981" sha1="9vq744sjzqd6x1w295ip9970n51b5q1" xml:space="preserve">{{Category description|projects in the Wikipedia family.}}

ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍသ္ဇိုင် သွက်ဂွံပကောံလဝ် ပရဝ်ဂျေတ် '''ဝဳကဳပဳဒဳယာ''' (Wikipedia) နကဵုအရေဝ်ဘာသာနာနာ မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲ Incubator ရ။ 

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ နွံကဵုကဏ္ဍလပါ် အတိုင်အရေဝ်ဘာသာမွဲမွဲ ဥပမာ-
* [[:Category:Wp/mnw|Wp/mnw]] - ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်
* [[:Category:Wp/shn|Wp/shn]] - ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာရှေမ် (တဲ)
* [[:Category:Wp/rki|Wp/rki]] - ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာရခေင်

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[Incubator:Main Page]]
* [[Wikipedia]]

[[Category:Projects by type]]</text>
      <sha1>9vq744sjzqd6x1w295ip9970n51b5q1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Category description</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9044</id>
    <revision>
      <id>51091</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:13:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;includeonly&gt;&lt;div class=&quot;category-description&quot; style=&quot;background: #f0f0f0; border: 1px solid #ccc; padding: 10px; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; {{#if:{{{description|}}}|&lt;p style=&quot;font-size: 110%;&quot;&gt;&lt;strong&gt;ဗွဲခမၞန်:&lt;/strong&gt; {{{description}}}&lt;/p&gt;}} {{#if:{{{parent_categories|}}}|&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ကဏ္ဍမိ (Parent categories):&lt;/strong&gt; {{{parent_categories}}}&lt;/p&gt;}} {{#if:{{{subcategories|}}}|&lt;p&gt;&lt;strong&gt;က...&quot;</comment>
      <origin>51091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="918" sha1="kf5f6zatzb485lhjpbdeigrdnvym8zj" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;div class=&quot;category-description&quot; style=&quot;background: #f0f0f0; border: 1px solid #ccc; padding: 10px; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
{{#if:{{{description|}}}|&lt;p style=&quot;font-size: 110%;&quot;&gt;&lt;strong&gt;ဗွဲခမၞန်:&lt;/strong&gt; {{{description}}}&lt;/p&gt;}}
{{#if:{{{parent_categories|}}}|&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ကဏ္ဍမိ (Parent categories):&lt;/strong&gt; {{{parent_categories}}}&lt;/p&gt;}}
{{#if:{{{subcategories|}}}|&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ကဏ္ဍသၟဝ် (Subcategories):&lt;/strong&gt; {{{subcategories}}}&lt;/p&gt;}}
{{#if:{{{pages|}}}{{{files|}}}|&lt;p&gt;&lt;strong&gt;လၟိဟ်မုက်လိက်/ဖိုင်:&lt;/strong&gt; {{#if:{{{pages|}}}|မုက်လိက်: {{{pages}}} |}}{{#if:{{{files|}}}| ဖိုင်: {{{files}}} |}}&lt;/p&gt;}}
{{#if:{{{see_also|}}}|&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ဆက်ဗှ်:&lt;/strong&gt; {{{see_also}}}&lt;/p&gt;}}
&lt;/div&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Documentation}}
[[Category:ထာမ်ပလိက်ကဏ္ဍ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kf5f6zatzb485lhjpbdeigrdnvym8zj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာရခေင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9045</id>
    <revision>
      <id>51093</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:16:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox website | name           = ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာရခေင် | native_name    = ရခိုင်ဝီကီပီးဒီးယား | logo           = [[File:Wikipedia-logo-v2.svg|100px]] | caption        = အလာံ ဝဳကဳပဳဒဳယာ | url            = [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/rki incubator.wikimedia.org/Wp/rki] | commercial     = ဟွံသ...&quot;</comment>
      <origin>51093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4594" sha1="dzlczfz4ovoxnxkg355i18u7gc3u0yv" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name           = ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာရခေင်
| native_name    = ရခိုင်ဝီကီပီးဒီးယား
| logo           = [[File:Wikipedia-logo-v2.svg|100px]]
| caption        = အလာံ ဝဳကဳပဳဒဳယာ
| url            = [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/rki incubator.wikimedia.org/Wp/rki]
| commercial     = ဟွံသေင်
| type           = [[အေန်သိုက်ကလိုပဳဒဳယာ]] အေန်တာနက်
| language       = [[ဘာသာရခေင်]]
| owner          = [[Wikimedia Foundation]]
| status         = Incubator (အကာဲအရာ စံကာတ်)
}}

'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာရခေင်''' ({{lang-en|Rakhine Wikipedia}}) ဝွံ ဒှ်ပရဝ်ဂျေတ် အေန်သိုက်ကလိုပဳဒဳယာ ဗၠးၜး မချူလဝ်နကဵု [[ဘာသာရခေင်]] ရ။ ပရဝ်ဂျေတ်ဏအ်ဝွံ နွံဒၟံင်အပ္ဍဲ [[Wikimedia Incubator]] (ဝဳကဳမဳဒဳယာ အေန်ကျူဗေတာ) နဒဒှ်ကဆံင်စံကာတ် သွက်ဂွံဒက်ပတန်အာ နဒဒှ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ မနွံကဵုဒဝ်မိန်း (Domain) သီးခြားမွဲရ။

== တင်ရန်တၟအ် (Objectives) ==
တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာရခေင် ဂှ်-
* သွက်ဂွံပကောံပကေဝ် ဗဟုသုတနာနာ နကဵုဘာသာရခေင်။
* သွက်ဂွံမိန်ထေပ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် အရေဝ်ဘာသာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်ရခေင် ပ္ဍဲလတူအေန်တာနက်။
* သွက်ညးမဟီုအရေဝ်ရခေင်တအ် ဂွံဗှ်လ္ၚတ်ပရူပရာနာနာ နကဵုအရေဝ်မိဇကု ဗွဲမလောဲသွာ။

== အကာဲအရာ လၟုဟ် (Current Status) ==
ပရဝ်ဂျေတ်ဏအ်ဝွံ စတင်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံဗွဲမလအ်တုဲ၊ နွံဒၟံင်အပ္ဍဲကဆံင် စံကာတ် (Incubation) ဏီရ။ သွက်ဂွံတိတ်နူ Incubator တုဲ ဂွံဒှ်ဝဳကဳပဳဒဳယာ အလဵုအလဵု (ဥပမာ- rki.wikipedia.org) မ္ဂး သ္ဒးနွံကဵု-
# ညးမပလေဝ်ဒါန်မုက်လိက် (Active editors) ဗွဲမဂၠိုင် ကေုာံ ဍာံပြ။
# မုက်လိက်ပရူပရာ (Content pages) မနွံကဵုတမ်နိဿဲ ခိုင်ကၠိုက်။
# ပရေင်ချဳဒရာင် (Activity) မနွံဒၟံင် အဆက်ဆက် လုကဴအခိင်ကာလမွဲ။

== အခက်အခုဲဂမၠိုင် (Challenges) ==
* '''သၞောတ်အက္ခရ်:''' ပ္ဍဲပရေင်ချူလိက်ရခေင်ဂှ် သုင်စောဲအက္ခရ် မတုပ်ကုဗၟာကီုလေဝ် ရမ္သာင် ကေုာံ ဝေါဟာရတၞဟ်ခြာဒၟံင်တုဲ၊ ပရေင်စၟတ်သမ္တီယူနဳကုဒ် (Unicode) ညံင်ဂွံကိတ်ညဳဂှ် ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော်ရ။
* '''ညးမလုပ်ချူ:''' လၟိဟ်ညးမပလေဝ်ဒါန်မုက်လိက် နကဵုဘာသာရခေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် နွံအောန်ဒၟံင်ဏီရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
* [[ဘာသာရခေင်]]
* [[ရးနိဂီုဗၟာ]]
* [[Wikimedia Incubator]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/rki/Main_Page မုက်လိက်အဓိက ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာရခေင် (Incubator)]
* Wikimedia Foundation. &quot;Language proposal policy&quot;.

[[Category:ဝဳကဳပဳဒဳယာဂမၠိုင် ပါ်လဝ် နကဵုဘာသာ]]
[[Category:ဘာသာရခေင်]]
[[Category:Wp/rki]]</text>
      <sha1>dzlczfz4ovoxnxkg355i18u7gc3u0yv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာသေံဇၞော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9046</id>
    <revision>
      <id>51094</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:18:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox website | name           = ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာသေံဇၞော် | native_name    = ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တႆး | logo           = [[File:Wikipedia-logo-v2-shn.svg|100px]] | caption        = အလာံ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာသေံဇၞော် | url            = [https://shn.wikipedia.org shn.wikipedia.org] | commercial...&quot;</comment>
      <origin>51094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4776" sha1="4a4xisxn6cgrntdn9ueau2wejunjbtg" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name           = ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာသေံဇၞော်
| native_name    = ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တႆး
| logo           = [[File:Wikipedia-logo-v2-shn.svg|100px]]
| caption        = အလာံ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာသေံဇၞော်
| url            = [https://shn.wikipedia.org shn.wikipedia.org]
| commercial     = ဟွံသေင်
| type           = [[အေန်သိုက်ကလိုပဳဒဳယာ]] အေန်တာနက်
| language       = [[ဘာသာသေံဇၞော်]]
| owner          = [[Wikimedia Foundation]]
| status         = Active (အကာဲအရာ ချဳဒရာင်ဒၟံင်)
| launch_date    = ၁၄ နဝ်ဝေမ္ဗာ ၂၀၁၈
}}

'''ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာသေံဇၞော်''' ({{lang-en|Shan Wikipedia}}; {{lang-shn|ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တႆး}}) ဝွံ ဒှ်ပရဝ်ဂျေတ် အေန်သိုက်ကလိုပဳဒဳယာ ဗၠးၜး မချူလဝ်နကဵု [[ဘာသာသေံဇၞော်]] (Shan Language) ရ။ ပရဝ်ဂျေတ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲမပကောံပကေဝ် ဗဟုသုတနာနာ နကဵုအရေဝ်ဘာသာသေံဇၞော် တုဲ၊ မၞိဟ်အလုံဂၠးကဝ် လုပ်ချူ ပလေဝ်ဒါန် ဂွံဗွဲမဗၠးၜးရ။

== ဝင် (History) ==
ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာသေံဇၞော်ဝွံ စတင်ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ [[Wikimedia Incubator]] နဒဒှ်ကဆံင်စံကာတ် လုကဴအခိင်ဗွဲမလအ်ရ။ လက်ကရဴနူ ညးမစိုတ်ဓာတ်သန်တအ် (Volunteers) ပံင်ကောံချူဗပေင်ကၠုင် မုက်လိက်ဂမၠိုင်တုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် ဂွံဒုင်ကေတ် အခေါင်ပံက်မုက်လိက်အလဵုအလဵု နကဵုဒဝ်မိန်း (Domain) `shn.wikipedia.org` ရ။

== အကာဲအရာ လၟုဟ် (Current Status) ==
ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာသေံဇၞော်ဝွံ ဒှ်ဝဳကဳပဳဒဳယာမွဲ မနွံကဵုပရေင်ချဳဒရာင် ခိုင်ကၠိုက်ရ။
* '''လၟိဟ်မုက်လိက်:''' လၟုဟ်နွံဒၟံင် မုက်လိက်ပရူပရာ ၜိုတ် ၁၃,၀၀၀ ပြင် (တင်ဂၞန်သၞာံ ၂၀၂၆)။
* '''အက္ခရ်:''' သုင်စောဲအက္ခရ်သေံဇၞော် (Shan Script) နကဵုသၞောတ်ယူနဳကုဒ် (Unicode) ဗွဲမစှ်ေစံရ။
* '''ညးမပလေဝ်ဒါန်:''' နွံကဵုညးမလုပ်ပလေဝ်ဒါန်မုက်လိက် (Active editors) အဆက်ဆက်ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ==
* သွက်ဂွံထိင်ဒဝ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် အရေဝ်ဘာသာသေံဇၞော် ပ္ဍဲဂၠးကဝ်ဒဳဂျဳတောလ် (Digital world)။
* သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်ကဵု ဒၞာဲလ္ၚတ်ဗဟုသုတ ဗၠးၜး သွက်ဂကူသေံဇၞော်ဂမၠိုင်။

== အခက်အခုဲဂမၠိုင် ==
ၜိုန်ရဇၞော်မောဝ်ကၠုင်ကီုလေဝ်၊ အခက်အခုဲလပါ် ညးမချူလိက် နွံအောန်ဒၟံင်ဏီ ကေုာံ ပရေင်ထံက်ပင် နဲကဲယူနဳကုဒ် ပ္ဍဲစက်ကောမ်ပျူတာတြေံတအ်ဂှ် ဆက်တုဲနွံဒၟံင်ဏီရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
* [[ဘာသာသေံဇၞော်]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာရခေင်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* [https://shn.wikipedia.org မုက်လိက်အဓိက ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာသေံဇၞော်]
* Wikimedia Statistics. &quot;Shan Wikipedia at a glance&quot;.

[[Category:ဝဳကဳပဳဒဳယာဂမၠိုင် ပါ်လဝ် နကဵုဘာသာ]]
[[Category:ဘာသာသေံဇၞော်]]
[[Category:Wp/shn]]</text>
      <sha1>4a4xisxn6cgrntdn9ueau2wejunjbtg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘာသာသေံဇၞော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9047</id>
    <revision>
      <id>51095</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:19:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox language | name          = ဘာသာသေံဇၞော် | native_name   = လိၵ် တႆး (Lik Tai) | states        = [[ရးနိဂီုဗၟာ]] ([[တွဵုရးသေံဇၞော်]])၊ [[ရးနိဂီုသေံ]]၊ [[ရးနိဂီုကြုက်]] | ethnicity     = [[ဂကူသေံဇၞော်]] | speakers      = ၜိုတ် ၄.၆ ပြကေ...&quot;</comment>
      <origin>51095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6001" sha1="a60t2emqgk44x2abplw1mbknkkgrj8j" xml:space="preserve">{{Infobox language
| name          = ဘာသာသေံဇၞော်
| native_name   = လိၵ် တႆး (Lik Tai)
| states        = [[ရးနိဂီုဗၟာ]] ([[တွဵုရးသေံဇၞော်]])၊ [[ရးနိဂီုသေံ]]၊ [[ရးနိဂီုကြုက်]]
| ethnicity     = [[ဂကူသေံဇၞော်]]
| speakers      = ၜိုတ် ၄.၆ ပြကောဋိကိုဋ်
| family        = Kra-Dai &lt;br&gt; &amp;nbsp;Tai &lt;br&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;Southwestern Tai &lt;br&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;Northwestern Tai &lt;br&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''ဘာသာသေံဇၞော်'''
| script        = [[အက္ခရ်သေံဇၞော်]] (Shan script)
| iso3          = shn
}}

'''ဘာသာသေံဇၞော်''' ({{lang-en|Shan language}}; {{lang-shn|ၵႂၢမ်းတႆး}} ''kwām tai'') ဝွံ ဒှ်အရေဝ်ဘာသာမွဲ မပါလုပ်ပ္ဍဲ ဂကောံအရေဝ်ဘာသာ တဲ-ကာဒါဲ (Kra-Dai languages) တုဲ၊ ဂကူသေံဇၞော် (Shan people) မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲ[[တွဵုရးသေံဇၞော်]] ရးနိဂီုဗၟာ၊ ဒေသသၟဝ်ကျာရးနိဂီုသေံ ကေုာံ ဒေသယူဏန် ရးနိဂီုကြုက်တအ် ဟီုသုင်စောဲဒၟံင်ရ။ ဘာသာသေံဇၞော်ဝွံ နွံကဵုအဆက်အစပ် ကြေပ်ဂြတ် ကုဘာသာသေံ (Thai) ကေုာံ ဘာသာလဴ (Lao) ရ။

== သၞောတ်အရေဝ်ဘာသာ (Linguistics) ==
ဘာသာသေံဇၞော်ဝွံ ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ မနွံကဵုရမ္သာင်တိုန်စှ်ေ (Tonal language) ရ။
* '''ရမ္သာင် (Tones):''' ပ္ဍဲဘာသာသေံဇၞော် အဓိက (ဒေသလိုင်) မ္ဂး နွံကဵုရမ္သာင် (၅) ဗီု ဟွံသေင်မ္ဂး (၆) ဗီု မပ္တံကဵု ရမ္သာင်သဝ်၊ ရမ္သာင်လဒေါဝ်၊ ရမ္သာင်သၠုင် ကေုာံ ရမ္သာင်တိုန်စှ်ေနာနာရ။
* '''သဒ္ဒါ:''' ဗီုပြင်ဒက်ပတန် ဝါကျဝွံ ဒှ်သၞောတ် &quot;ကမ္မကတ္တာ-ကြိယာ-ကမ္မ&quot; (Subject-Verb-Object) မတုပ်ကု ဘာသာမန် ကေုာံ ဘာသာအင်္ဂလိက်ရ။

== အက္ခရ် (Script) ==
[[အက္ခရ်သေံဇၞော်]] ဝွံ ဒုင်သဇိုင်လဝ် ကုအက္ခရ်ဗြဟ္မီ (Brahmic scripts) တုဲ၊ နွံကဵုအဆက်အစပ် ကုအက္ခရ်မန် ကေုာံ အက္ခရ်ဗၟာရ။ 
* **တမ်မူလ:** အက္ခရ်သေံဇၞော် ခေတ်ကိုပ်ကၠာဂှ် ကေတ်လဝ်နမူနာ နူ[[အက္ခရ်မန်]] ခေတ်ဗုကာံရ။
* **ပရေင်ပလေဝ်ဒါန်:** ပ္ဍဲဗွဝ်ကၠံ ၂၀ အပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၀ တအ်ဂှ် အက္ခရ်သေံဇၞော်ဂှ် ပလေဝ်လဟဵုလဝ် ညံင်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜးရမ္သာင်တိုန်စှ်ေ ဂွံစှ်ေကဵုသၞောတ် (Tone marks) ရ။

[Image showing comparison between Shan, Mon and Burmese alphabets]

== ဒေသအလိုက် အရေဝ်ဟီု (Dialects) ==
ဘာသာသေံဇၞော်ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် ဒေသအလိုက် အရေဝ်ဟီု (၃) ဂကူ အဓိက:
# '''သေံဇၞော်သၟဝ်ကျာ:''' ဟီုသုင်စောဲဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသသေန်ဏဳ ကေုာံ ဒေသကြုက်။
# '''သေံဇၞော်သၠုင်ကျာ:''' ဟီုသုင်စောဲဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသတောင်ကြီး ကေုာံ လွိုင်လင် (ဒှ်အရေဝ်ဘာသာအဓိက)။
# '''သေံဇၞော်ဗၟံက်:''' ဟီုသုင်စောဲဒၟံင် ပ္ဍဲဒေသကျာ်တုံ ကေုာံ ဒေသမုဒ် ကုရးနိဂီုလဴ၊ သေံ။

== အစောံသြဇာ လိက်ပတ်မန် ပ္ဍဲသေံဇၞော် ==
ဝင်ဘာသာဗေဒ သေံဇၞော်ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင်ကု [[လိက်ပတ်မန်]] ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ အက္ခရ်ဝိုင်း (Round script) မသုင်စောဲဒၟံင် ပ္ဍဲဘာသာသေံဇၞော်လၟုဟ်ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်နူ အက္ခရ်မန်-ဗၟာ ရ။ ဝေါဟာရမဆေင်ကဵု သာသနာဗုဒ္ဓ ဗွဲမဂၠိုင်လေဝ် ဒုင်သဇိုင်ကေတ်လဝ်နူ ဘာသာပါဠိ နကဵုနဲကဲမန်ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဂကူသေံဇၞော်]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာသေံဇၞော်]]
* [[ဘာသာမန်]]
* [[ဘာသာသေံ]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* Dalby, Andrew (2004). ''Dictionary of Languages''.
* Edmondson, Jerold A. &quot;Shan and Other Southwestern Tai Languages&quot;.

[[Category:ဘာသာသေံဇၞော်]]
[[Category:အရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင် ပါ်လဝ် နကဵုဂကောံ]]
[[Category:အရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ]]</text>
      <sha1>a60t2emqgk44x2abplw1mbknkkgrj8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နဲကဲပလေဝ်ဒါန် Interface</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9048</id>
    <revision>
      <id>51096</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:23:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox concept | name           = နဲကဲပလေဝ်ဒါန် Interface | native_name    = MediaWiki Interface Localization | category       = [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]၊ [[ဘာသာဗေဒ]] | related_topics = [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]၊ [[Translatewiki.net]] | concept        = ပွမကၠာဲဘာသာ သၞောတ်ဝဳကဳ ညံင်ဂ...&quot;</comment>
      <origin>51096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5321" sha1="gfwrzednrcts7kmabb8jmji3q7bti3g" xml:space="preserve">{{Infobox concept
| name           = နဲကဲပလေဝ်ဒါန် Interface
| native_name    = MediaWiki Interface Localization
| category       = [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]၊ [[ဘာသာဗေဒ]]
| related_topics = [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]၊ [[Translatewiki.net]]
| concept        = ပွမကၠာဲဘာသာ သၞောတ်ဝဳကဳ ညံင်ဂွံဒှ်ဘာသာမိ
}}

'''နဲကဲပလေဝ်ဒါန် Interface''' ({{lang-en|Interface Localization}}) မ္ဂးဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ကၠာဲဘာသာ ဝေါဟာရသၞောတ်ဂမၠိုင် (Software messages) မနွံပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] ညံင်ဂွံဒှ်အာ [[ဘာသာမန်]] ရ။ ကမၠောန်ဏအ်ဝွံ ဒှ်တင်နွံပၟိက် အဓိက သွက်ပရဝ်ဂျေတ်မွဲ ဂွံတိတ်နူ [[Wikimedia Incubator]] တုဲ ဂွံဒုင်ကေတ် ဒဝ်မိန်း (Domain) အလဵုအလဵုရ။

== မုဟိုတ် Interface ဂွံကိစ္စဇၞော်? ==
ယဝ်ရပိုဲချူလိက်ပရူပရာ နကဵုဘာသာမန်ဂၠိုင်ကီုလေဝ်၊ ယဝ်ရခလုပ် (Buttons) ကေုာံ စၞောန်ပၠုဲ (Menus) တအ် ဆက်ဒှ်ဒၟံင် ဘာသာအင်္ဂလိက် (ဥပမာ- Edit, History, Log in) မ္ဂး သၞောတ်ဝဳကဳမဳဒဳယာ စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ ဘာသာဂှ် ဟွံစိုပ်ကဆံင် &quot;ရုမ်ဂပ်&quot; (Complete) ဏီရ။

== ဒၞာဲသုင်စောဲ သွက်ဂွံပလေဝ်ဒါန် (Translatewiki.net) ==
ပရေင်ကၠာဲဘာသာ Interface ဝဳကဳအလုံအိုတ်သီုဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဝပ်သာဒ် [https://translatewiki.net Translatewiki.net] ရ။ 
* '''Translatewiki''' ဝွံ ဒှ်ဗဟဵု သွက်ဂွံကၠာဲဘာသာ Software ဗၠးၜးဂမၠိုင်။
* ညးမကၠာဲဘာသာမန်တအ် သ္ဒးအာပတိုန်ယၟု (Register) ပ္ဍဲဂှ်တုဲ အာတ်အခေါင်နဒဒှ် [[Translator]] (ညးကၠာဲဘာသာ) ရ။

== လၟေင်ကမၠောန် ပလေဝ်ဒါန် (Steps) ==

=== ၁။ ပတိုန်ယၟု ကေုာံ အာတ်အခေါင် ===
* လုပ်အာပ္ဍဲ Translatewiki.net တုဲ ခၞံဗဒှ် Account တၟိ။
* ကၠာဲဘာသာ (Test translation) ၜိုတ် ၁၀-၂၀ ဝါကျ ညံင်သၞောတ်ဂွံစၟတ်သမ္တီ ဒဒှ်ရပိုဲဒှ်မၞိဟ်ဍာံ။
* အစာအုပ်ဓုပ် (Administrators) တအ် စၟတ်သမ္တီကဵုတုဲမ္ဂး စတင်ကၠာဲဘာသာအဓိကဂမၠိုင် ဂွံရ။

=== ၂။ ဇၟာပ်အရာ (Messages) မနွံပ္ဍဲ MediaWiki ===
သ္ဒးကၠာဲဘာသာ ဝေါဟာရသ္ဇိုင် (Most used messages) ညံင်ဂွံစိုပ် ၁၀၀%။ ဥပမာ-
* `Edit` → '''ပလေဝ်ဒါန်'''
* `View history` → '''ထ္ၜးဝင်'''
* `Search Wikipedia` → '''ဂၠာဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ'''
* `Recent changes` → '''ပရေင်ပြံင်လှာဲ လက်ကရဴအိုတ်'''

=== ၃။ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ (Verification) ===
ကာလပိုဲကၠာဲဘာသာ ပ္ဍဲ Translatewiki တုဲဒှ်မ္ဂး၊ ၜိုတ် ၄-၅ တ္ၚဲ သၞောတ်ဝဳကဳမဳဒဳယာဂှ် ဍေဟ် Update ကဵုအလဵုအလဵုတုဲ၊ ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် Incubator ဂှ် မလိက်တအ်ဂှ် ပြံင်လှာဲအာ နကဵုဘာသာမန်ရ။

== တင်ရန်တၟအ် သွက်ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ==
သၞောတ် Wikimedia Foundation နွံပၟိက်:
# **MediaWiki core:** သ္ဒးကၠာဲဘာသာမန် ၜိုတ် ၁၀၀% (ဟွံသေင်မ္ဂး အောန်အိုတ် ၉၀%)။
# **Extensions:** ကိရိယာထပ်ဂမၠိုင် သ္ဒးကၠာဲဘာသာမန် ဗွဲမဂၠိုင်။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
* [[ဘာသာမန်]]
* [[:Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ|နဲကဲကောမ်ပျူတာဂမၠိုင်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* [https://translatewiki.net/wiki/Main_Page Translatewiki.net Main Page]
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Localisation MediaWiki Localisation Guide]

[[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
[[Category:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]</text>
      <sha1>gfwrzednrcts7kmabb8jmji3q7bti3g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Translatewiki.net</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9049</id>
    <revision>
      <id>51097</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:26:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox website | name           = Translatewiki.net | logo           = [[File:Translatewiki.net logo.svg|150px]] | caption        = အလာံ Translatewiki.net | url            = [https://translatewiki.net translatewiki.net] | commercial     = ဟွံသေင် (Non-profit) | type           = ဝပ်သာဒ် ကၠာဲဘာသာ Software (Localization) | language       = ဘာသာနာနာ (...&quot;</comment>
      <origin>51097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5144" sha1="42rzdwss8ekbvjtwn98q1w8u4hmnwq3" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name           = Translatewiki.net
| logo           = [[File:Translatewiki.net logo.svg|150px]]
| caption        = အလာံ Translatewiki.net
| url            = [https://translatewiki.net translatewiki.net]
| commercial     = ဟွံသေင် (Non-profit)
| type           = ဝပ်သာဒ် ကၠာဲဘာသာ Software (Localization)
| language       = ဘာသာနာနာ (၂၀၀ ပြင်)
| owner          = Niklas Laxström ကေုာံ ဂကောံညးမစေတနာဂမၠိုင်
| status         = Active (အကာဲအရာ ချဳဒရာင်ဒၟံင်)
}}

'''Translatewiki.net''' ဝွံ ဒှ်ဝပ်သာဒ် ဗဟဵုမွဲ မကဵုအရံင်အေင် သွက်ဂွံကၠာဲဘာသာ (Translation) ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် Interface (Localization) သွက်ပရဝ်ဂျေတ် Software ဗၠးၜး (Open-source) ဂမၠိုင်ရ။ အဓိကအိုတ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲမကၠာဲဘာသာ သွက်သၞောတ် [[MediaWiki]] မဒှ်သၞောတ်သဇိုင် [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] (Wikipedia) ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ==
Translatewiki.net ဝွံ ခၞံဗဒှ်လဝ် သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်ကဵု ဒၞာဲမွဲ မွဲဒၞာဲဓဝ် ညံင်ညးမကၠာဲဘာသာတအ် ဂွံလုပ်ကၠောန်ကမၠောန်လောဲသွာရ။ 
* သွက်ဂွံကဵုအခေါင် ကုအရေဝ်ဘာသာအောန်ဂကူ (Minority languages) ဂမၠိုင် ဂွံနွံကဵု Interface နကဵုဘာသာမိဇကု။
* သွက်ဂွံပကောံပကေဝ် ဝေါဟာရနဲကဲ (Technical terms) နကဵုဘာသာနာနာ။

== ပရဝ်ဂျေတ် မပါလုပ်ဂမၠိုင် ==
ဗွဲမဂၠိုင် Translatewiki.net ဝွံ ထံက်ပင်ကဵု ပရဝ်ဂျေတ်ဇၞော်ဇၞော်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု-
* '''MediaWiki:''' သၞောတ်သဇိုင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ၊ ဝဳကဳအဘိဓာန် ကေုာံ ပရဝ်ဂျေတ် ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဖအိုတ်။
* '''OpenStreetMap:''' သၞောတ်ဗီုပြင်တိ (Map) ဂၠးကဝ်။
* '''MantisBT:''' သၞောတ်စၟတ်သမ္တီတင်ယောန် Software။
* '''Etherpad:''' ကိရိယာချူလိက် ပံင်ကောံ (Collaborative editor)။

== အစောံသြဇာ သွက်ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ==
သွက် [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]] (Mon Wikipedia) ဂွံတိတ်နူ [[Wikimedia Incubator]] မ္ဂး ကမၠောန်ပ္ဍဲ Translatewiki.net ဝွံ ဒှ်တင်နွံပၟိက် အဓိကရ။ 
* ညးမကၠာဲဘာသာမန်တအ် သ္ဒးကၠာဲဘာသာ မလိက်သၞောတ် (Messages) ၜိုတ် ၂,၀၀၀ ပြင် ညံင်ဂွံအံင်ဇၞး ၁၀၀%။
* ကာလအံင်ဇၞးအာတုဲမ္ဂး၊ ခလုပ်ဂမၠိုင်၊ စၞောန်ပၠုဲဂမၠိုင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန်ဂှ် ဍေဟ်တိတ်ကၠုင် နကဵုဘာသာမန် ဖအိုတ်ရ။

== ဗီုပြင် ကၠောန်ကမၠောန် ==
# '''ပတိုန်ယၟု (Sign up):''' ညးမမိက်ကၠာဲဘာသာတအ် သ္ဒးခၞံဗဒှ် Account တုဲ ရုဲစှ်ဘာသာမန်။
# '''စံကာတ် (Test):''' သ္ဒးကၠာဲဘာသာ (Test translation) ၜိုတ် ၁၀ ဝါကျ သွက်ဂွံဂွံအခေါင် &quot;Translator&quot;။
# '''ကၠာဲဘာသာ (Translate):''' သၞောတ်ဂှ် ဍေဟ်ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု မလိက်အင်္ဂလိက် တုဲ ပိုဲသ္ဒးချူစုတ် ဗီုမန်ရ။
# '''ပတိုန်သၞောတ် (Upload):''' ကာလပိုဲကၠာဲတုဲမ္ဂး၊ သၞောတ် Translatewiki ဂှ် ဍေဟ်စုတ်ကဵု ပ္ဍဲ Software တအ်ဂှ် အလဵုအလဵုရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
* [[MediaWiki]]
* [[နဲကဲပလေဝ်ဒါန် Interface]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* [https://translatewiki.net/wiki/Main_Page Translatewiki.net - Official Website]
* [https://www.mediawiki.org/wiki/Localisation Localisation of MediaWiki]

[[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
[[Category:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[Category:ဘာသာဗေဒ]]</text>
      <sha1>42rzdwss8ekbvjtwn98q1w8u4hmnwq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:နဲကဲကောမ်ပျူတာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9050</id>
    <revision>
      <id>51098</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Cat main|နဲကဲကောမ်ပျူတာ}}  ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''နဲကဲကောမ်ပျူတာ''' (Computing) ကေုာံ သိပ္ပံကောမ...&quot;</comment>
      <origin>51098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1633" sha1="a4ll2q2nmtfbk8u1ysf1ahjzozg9voc" xml:space="preserve">{{Cat main|နဲကဲကောမ်ပျူတာ}}

ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''နဲကဲကောမ်ပျူတာ''' (Computing) ကေုာံ သိပ္ပံကောမ်ပျူတာ (Computer Science) အလုံအိုတ်သီုရ။

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မပ္တံကဵု-
* သၞောတ်သပ်ဝွဲ (Software) ကေုာံ အပ္ပလီကေရှေန်ဂမၠိုင် (ဥပမာ - [[MediaWiki]], [[Translatewiki.net]])
* သၞောတ်ဟာတ်ဝွဲ (Hardware) ကေုာံ ကိရိယာအဳလက်ထရောနစ်ဂမၠိုင်
* နဲကဲပလေဝ်ဒါန် Interface (Localization)
* အေန်တာနက် ကေုာံ ကမ္ပဏဳနဲကဲဂမၠိုင်
* အရေဝ်ဘာသာ ပရဝ်ဂရမ်မေန် (Programming languages)

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[:ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ|ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[:ကဏ္ဍ:အေန်တာနက်|အေန်တာနက်]]

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
* [[သိပ္ပံ]]
* [[နဲကဲပလေဝ်ဒါန် Interface]]

{{Commons category|Computing}}

[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:နဲကဲဗေဒ]]</text>
      <sha1>a4ll2q2nmtfbk8u1ysf1ahjzozg9voc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နဲကဲကောမ်ပျူတာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9051</id>
    <revision>
      <id>51099</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:28:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox concept | name           = နဲကဲကောမ်ပျူတာ | native_name    = Computing / Computer Science | category       = [[သိပ္ပံ]]၊ [[နဲကဲဗေဒ]] | related_topics = [[အေန်တာနက်]]၊ [[ဟာတ်ဝွဲ]]၊ [[သပ်ဝွဲ]] | concept        = ပွမသုင်စောဲစက် သွက်ဂွံပလေဝ်ဒါန် တ...&quot;</comment>
      <origin>51099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4811" sha1="pa3zugnous4wepxoskc851lq29dwpak" xml:space="preserve">{{Infobox concept
| name           = နဲကဲကောမ်ပျူတာ
| native_name    = Computing / Computer Science
| category       = [[သိပ္ပံ]]၊ [[နဲကဲဗေဒ]]
| related_topics = [[အေန်တာနက်]]၊ [[ဟာတ်ဝွဲ]]၊ [[သပ်ဝွဲ]]
| concept        = ပွမသုင်စောဲစက် သွက်ဂွံပလေဝ်ဒါန် တင်ဂၞန် (Data Processing)
}}

'''နဲကဲကောမ်ပျူတာ''' ({{lang-en|Computing}}) မ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမသုင်စောဲ စက်ကောမ်ပျူတာ ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်အဳလက်ထရောနစ်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်၊ ပလေဝ်ဒါန် (Process) ကေုာံ စုက်လုက်ကု တင်ဂၞန် (Data) ဂမၠိုင်ရ။ နဲကဲကောမ်ပျူတာဝွံ ဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲဗေဒ ခေတ်လၟုဟ်ရ။

== ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင် (Key Areas) ==
နဲကဲကောမ်ပျူတာဝွံ ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍနာနာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

=== ၁။ ဟာတ်ဝွဲ (Hardware) ===
ဒှ်ကိရိယာ မဆေင်စပ်ကဵု ရုပ်ဝတ္ထု မပ္တံကဵု သၞောတ်ဗဟဵု (CPU)၊ မှတ် (Memory/RAM)၊ ဒၞာဲသိုဏ်တင်ဂၞန် (Storage) ကေုာံ မာတာဗေါတ် (Motherboard) ဂမၠိုင်ရ။


=== ၂။ သပ်ဝွဲ (Software) ===
ဒှ်အစီအဇန် (Programs) ကေုာံ ကုဒ်ဂမၠိုင် မစေင်စောန်ကဵု ဟာတ်ဝွဲ ညံင်ဂွံကၠောန်ကမၠောန်ရ။ 
* '''သၞောတ်မံင်စံင် (Operating System):''' ဥပမာ - Windows, macOS, Linux။
* '''အပ္ပလီကေရှေန် (Applications):''' ဥပမာ - Web browsers, Microsoft Office, ဝဳကဳပဳဒဳယာ။

=== ၃။ အေန်တာနက် ကေုာံ ဇှေတ်ဝေတ် (Networking) ===
ဒှ်ပွမဆက်စပ် ကောမ်ပျူတာမွဲ ကုမွဲ ညံင်ဂွံဖလှာဲ တင်ဂၞန် ကေုာံ ဗဟုသုတမာန်ရ။


=== ၄။ အယ်ဂဝ်ရဳဒမ် ကေုာံ ဒေတာသတြာတ်ချာ (Algorithms and Data Structures) ===
ဒှ်နဲကဲ ပွမဗၟံက်ထ္ၜး ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် တင်ဂၞန် နကဵုလၟေင်လၟေင် ညံင်ဂွံဂွံ သွဟ်မဍာံစှ်ေရ။

== ဝင် နဲကဲကောမ်ပျူတာ (History) ==
နဲကဲကောမ်ပျူတာဝွံ စတင်ကၠုင်လဝ် နူစက်ရိုဟ်လၟိဟ် (Calculating machines) တြေံတြေံတုဲ၊ ပ္ဍဲဗွဝ်ကၠံ ၂၀ ဂှ် စတင်ကတဵုဒှ်ကၠုင် စက်ကောမ်ပျူတာ အဳလက်ထရောနစ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ တၠပညာ မပ္တံကဵု အလန် တျူရင် (Alan Turing) ကေုာံ ချားလ် ဗက်ဗေ့ချ် (Charles Babbage) တအ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် မိမ နဲကဲကောမ်ပျူတာရ။

== အစောံသြဇာ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် ==
နဲကဲကောမ်ပျူတာဝွံ ပြံင်လှာဲထောအ် ဗီုပြင်မၞိဟ်တအ် ကၠောန်ကမၠောန်၊ ဆက်ဆောံ ကေုာံ လ္ၚတ်ဗဟုသုတရ။ 
* ပရေင်ပညာ (E-learning)
* ပရေင်ပလံင်ဗစး (Communication)
* ပရေင်ကမၠောန် (Artificial Intelligence - AI)

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သိပ္ပံ]]
* [[အေန်တာနက်]]
* [[နဲကဲပလေဝ်ဒါန် Interface]]
* [[:ကဏ္ဍ:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* Ceruzzi, Paul E. (2003). ''A History of Modern Computing''.
* Knuth, Donald E. (1997). ''The Art of Computer Programming''.

[[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:နဲကဲဗေဒ]]</text>
      <sha1>pa3zugnous4wepxoskc851lq29dwpak</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51100</id>
      <parentid>51099</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T12:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင် (Key Areas) */</comment>
      <origin>51100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4807" sha1="h4lr3sdmsih8hp04vskzj3tou25xs1z" xml:space="preserve">{{Infobox concept
| name           = နဲကဲကောမ်ပျူတာ
| native_name    = Computing / Computer Science
| category       = [[သိပ္ပံ]]၊ [[နဲကဲဗေဒ]]
| related_topics = [[အေန်တာနက်]]၊ [[ဟာတ်ဝွဲ]]၊ [[သပ်ဝွဲ]]
| concept        = ပွမသုင်စောဲစက် သွက်ဂွံပလေဝ်ဒါန် တင်ဂၞန် (Data Processing)
}}

'''နဲကဲကောမ်ပျူတာ''' ({{lang-en|Computing}}) မ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမသုင်စောဲ စက်ကောမ်ပျူတာ ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်အဳလက်ထရောနစ်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်၊ ပလေဝ်ဒါန် (Process) ကေုာံ စုက်လုက်ကု တင်ဂၞန် (Data) ဂမၠိုင်ရ။ နဲကဲကောမ်ပျူတာဝွံ ဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲဗေဒ ခေတ်လၟုဟ်ရ။

== ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင် (Key Areas) ==
နဲကဲကောမ်ပျူတာဝွံ ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍနာနာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-

=== ၁။ ဟာတ်ဝွဲ (Hardware) ===
ဒှ်ကိရိယာ မဆေင်စပ်ကဵု ရုပ်ဝတ္ထု မပ္တံကဵု သၞောတ်ဗဟဵု (CPU)၊ မှတ် (Memory/RAM)၊ ဒၞာဲသိုဏ်တင်ဂၞန် (Storage) ကေုာံ မာတာဗေါတ် (Motherboard) ဂမၠိုင်ရ။
=== ၂။ သပ်ဝွဲ (Software) ===
ဒှ်အစီအဇန် (Programs) ကေုာံ ကုဒ်ဂမၠိုင် မစေင်စောန်ကဵု ဟာတ်ဝွဲ ညံင်ဂွံကၠောန်ကမၠောန်ရ။ 
* '''သၞောတ်မံင်စံင် (Operating System):''' ဥပမာ - Windows, macOS, Linux။
* '''အပ္ပလီကေရှေန် (Applications):''' ဥပမာ - Web browsers, Microsoft Office, ဝဳကဳပဳဒဳယာ။

=== ၃။ အေန်တာနက် ကေုာံ ဇှေတ်ဝေတ် (Networking) ===
ဒှ်ပွမဆက်စပ် ကောမ်ပျူတာမွဲ ကုမွဲ ညံင်ဂွံဖလှာဲ တင်ဂၞန် ကေုာံ ဗဟုသုတမာန်ရ။
=== ၄။ အယ်ဂဝ်ရဳဒမ် ကေုာံ ဒေတာသတြာတ်ချာ (Algorithms and Data Structures) ===
ဒှ်နဲကဲ ပွမဗၟံက်ထ္ၜး ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် တင်ဂၞန် နကဵုလၟေင်လၟေင် ညံင်ဂွံဂွံ သွဟ်မဍာံစှ်ေရ။

== ဝင် နဲကဲကောမ်ပျူတာ (History) ==
နဲကဲကောမ်ပျူတာဝွံ စတင်ကၠုင်လဝ် နူစက်ရိုဟ်လၟိဟ် (Calculating machines) တြေံတြေံတုဲ၊ ပ္ဍဲဗွဝ်ကၠံ ၂၀ ဂှ် စတင်ကတဵုဒှ်ကၠုင် စက်ကောမ်ပျူတာ အဳလက်ထရောနစ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ တၠပညာ မပ္တံကဵု အလန် တျူရင် (Alan Turing) ကေုာံ ချားလ် ဗက်ဗေ့ချ် (Charles Babbage) တအ်ဝွံ စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် မိမ နဲကဲကောမ်ပျူတာရ။

== အစောံသြဇာ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် ==
နဲကဲကောမ်ပျူတာဝွံ ပြံင်လှာဲထောအ် ဗီုပြင်မၞိဟ်တအ် ကၠောန်ကမၠောန်၊ ဆက်ဆောံ ကေုာံ လ္ၚတ်ဗဟုသုတရ။ 
* ပရေင်ပညာ (E-learning)
* ပရေင်ပလံင်ဗစး (Communication)
* ပရေင်ကမၠောန် (Artificial Intelligence - AI)

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[သိပ္ပံ]]
* [[အေန်တာနက်]]
* [[နဲကဲပလေဝ်ဒါန် Interface]]
* [[:ကဏ္ဍ:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* Ceruzzi, Paul E. (2003). ''A History of Modern Computing''.
* Knuth, Donald E. (1997). ''The Art of Computer Programming''.

[[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:နဲကဲဗေဒ]]</text>
      <sha1>h4lr3sdmsih8hp04vskzj3tou25xs1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အေန်တာနက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9052</id>
    <revision>
      <id>51101</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:34:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox concept|name=အေန်တာနက်|native_name=Internet|category=[[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]၊ [[ပရေင်ဆက်စၠုက်]]|related_topics=[[World Wide Web]]၊ [[ဝှာင်ဝှာင်]] (Wi-Fi)၊ [[Email]]|concept=သၞောတ်ဇှေတ်ဝေတ်ကောမ်ပျူတာ အလုံဂၠးကဝ်}}  '''အေန်တာနက်''' (...&quot;</comment>
      <origin>51101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4714" sha1="cel7lswzybmr79fo8vsdvr9do9qiup8" xml:space="preserve">{{Infobox concept|name=အေန်တာနက်|native_name=Internet|category=[[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]၊ [[ပရေင်ဆက်စၠုက်]]|related_topics=[[World Wide Web]]၊ [[ဝှာင်ဝှာင်]] (Wi-Fi)၊ [[Email]]|concept=သၞောတ်ဇှေတ်ဝေတ်ကောမ်ပျူတာ အလုံဂၠးကဝ်}}

'''အေန်တာနက်''' ({{lang-en|Internet}}) မ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ်ဇှေတ်ဝေတ်ကောမ်ပျူတာ (Computer network) အလုံဂၠးကဝ် မဆက်စပ်လဝ် သၞောတ်ဇှေတ်ဝေတ်အလဵုအလဵု လၟိဟ်ကိုဋ်ဂၞေဟ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဍေဟ်သုင်စောဲ သၞောတ်ဆက်စၠုက် အေန်တာနက် (Internet Protocol Suite - TCP/IP) သွက်ဂွံဖလှာဲ တင်ဂၞန် ကေုာံ ဗဟုသုတ အကြာစက်ကောမ်ပျူတာ ကေုာံ ကိရိယာဒဳဂျဳတောလ်ဂမၠိုင်ရ။

== ဗီုပြင်ကၠောန်ကမၠောန် (How it works) ==
အေန်တာနက်ဝွံ ဟွံမွဲကုတမ်ဗဟဵု (Decentralized) ရ။ ဍေဟ်ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု-

* '''သၞောတ်စၞောန်ပၠုဲ (Routers):''' ဒှ်ကိရိယာ မစၞောန်ကဵုဂၠံင် သွက်တင်ဂၞန်ဂမၠိုင် ဂွံအာစိုပ်ဒၞာဲမဍာံစှ်ေ။
* '''IP Address:''' ဒှ်စၟတ်သမ္တီ ဒၞာဲဒတန် စက်ကောမ်ပျူတာမွဲမွဲ ပ္ဍဲလတူဇှေတ်ဝေတ်။
* '''ဗာန်ဝှေတ် (Bandwidth):''' ဒှ်ပမာဏ တင်ဂၞန် မပလံင်ဗစးမာန် ပ္ဍဲအခိင်ကာလမွဲ။

== ဝင် အေန်တာနက် (History) ==
အေန်တာနက်ဝွံ စတင်ကတဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် နူပရဝ်ဂျေတ် သုတေသန ARPANET ပ္ဍဲရးနိဂီုအမေရိကာန် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၀ တအ်ရ။

* '''၁၉၈၃:''' စတင်သုင်စောဲ TCP/IP နဒဒှ်သၞောတ်သ္ဇိုင်။
* '''၁၉၉၀:''' Tim Berners-Lee ခၞံဗဒှ် [[World Wide Web]] (WWW) တုဲ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုင် စတင်သုင်စောဲ အေန်တာနက် လောဲသွာကၠုင်ရ။

== ဝန်ကရဏ အေန်တာနက်ဂမၠိုင် (Services) ==

* '''World Wide Web (WWW):''' သၞောတ်မုက်လိက် ဝပ်သာဒ်ဂမၠိုင် (ဥပမာ- ဝဳကဳပဳဒဳယာ)။
* '''E-mail:''' ပွမပလံင်လိက် အဳလက်ထရောနစ်။
* '''Social Media:''' ပရေင်ဆက်ဆောံ ဂကောံမၞိဟ် (ဥပမာ- Facebook, YouTube)။
* '''Cloud Computing:''' ပွမသိုဏ်တင်ဂၞန် ပ္ဍဲသၞောတ်ဗဟဵု သ္ၚောဲသ္ၚောဲ။

== အစောံသြဇာ ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် ==
အေန်တာနက်ဝွံ ပြံင်လှာဲထောအ် ဗီုပြင်ကမ္ဘာဏအ် ကၠောန်ကမၠောန်ရ။ ဍေဟ်ကဵုအရံင်အေင် သွက်-

* ပရေင်ပညာ (Online Education)
* ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (E-commerce)
* ပရေင်ပလံင်ဗစး တင်ဂၞန် ပြဟ်ပြဟ် (Instant Messaging)

== အခက်အခုဲဂမၠိုင် ==
ၜိုတ်ရနွံကဵုဖိုလ်ဂၠိုင်ကီုလေဝ်၊ အေန်တာနက်ဝွံ နွံကဵုဘဲအန္တရာယ် မပ္တံကဵု-

* ပရေင်ဂီုက္ဍုဟ် တင်ဂၞန် (Cybersecurity)
* တင်ဂၞန်မုသာ (Fake news)
* ပွမစွဲအေန်တာနက် (Internet addiction)

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
* [[World Wide Web]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[:ကဏ္ဍ:အေန်တာနက်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;

* Castells, Manuel (2001). ''The Internet Galaxy''.
* Berners-Lee, Tim (1999). ''Weaving the Web''.</text>
      <sha1>cel7lswzybmr79fo8vsdvr9do9qiup8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အေန်တာနက်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9053</id>
    <revision>
      <id>51102</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:35:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Cat main|အေန်တာနက်}}ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''အေန်တာနက်''' (Internet) အလုံအိုတ်သီုရ။  ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝ...&quot;</comment>
      <origin>51102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1484" sha1="5bfa7clp3tk9k4g7rltafvpzcltyaey" xml:space="preserve">{{Cat main|အေန်တာနက်}}ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''အေန်တာနက်''' (Internet) အလုံအိုတ်သီုရ။

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မပ္တံကဵု-

* ဝပ်သာဒ်ဂမၠိုင် (Websites) ကေုာံ ဝန်ကရဏအေန်တာနက် (ဥပမာ - [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]])
* နဲကဲဆက်စၠုက် ကေုာံ ဇှေတ်ဝေတ် (ဥပမာ - [[ဝှာင်ဝှာင်]], [[TCP/IP]])
* ပရေင်ဆက်ဆောံ ဂကောံမၞိဟ် (Social Media)
* ပရေင်ဂီုက္ဍုဟ် အေန်တာနက် (Cybersecurity)
* သၞောတ် World Wide Web (WWW)

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==

* [[:ကဏ္ဍ:ဝပ်သာဒ်ဂမၠိုင်|ဝပ်သာဒ်ဂမၠိုင်]]
* [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ဂီုက္ဍုဟ် အေန်တာနက်|ပရေင်ဂီုက္ဍုဟ် အေန်တာနက်]]

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[အေန်တာနက်]]
* [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
* [[World Wide Web]]
{{Commons category|Internet}}</text>
      <sha1>5bfa7clp3tk9k4g7rltafvpzcltyaey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51103</id>
      <parentid>51102</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T12:44:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1640" sha1="med65wlw79tvgbme3ojqqrlz5sxy2r2" xml:space="preserve">{{Cat main|အေန်တာနက်}}

ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''အေန်တာနက်''' (Internet) အလုံအိုတ်သီုရ။

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မပ္တံကဵု-
* '''[[ဝေပ်သာ်]]''' ဂမၠိုင် (Websites) ကေုာံ ဝန်ကရဏအေန်တာနက် (ဥပမာ - [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]])
* နဲကဲဆက်စၠုက် ကေုာံ ဇှေတ်ဝေတ် (ဥပမာ - [[ဝှာင်ဝှာင်]], [[TCP/IP]])
* ပရေင်ဆက်ဆောံ ဂကောံမၞိဟ် (Social Media)
* ပရေင်ဂီုက္ဍုဟ် အေန်တာနက် (Cybersecurity)
* သၞောတ် World Wide Web (WWW)

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[:ကဏ္ဍ:ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်|ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]
* [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ဂီုက္ဍုဟ် အေန်တာနက်|ပရေင်ဂီုက္ဍုဟ် အေန်တာနက်]]

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အေန်တာနက်]]
* [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
* [[World Wide Web]]

{{Commons category|Internet}}

[[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
[[Category:ပရေင်ဆက်စၠုက်]]
[[Category:နဲကဲဗေဒ]]</text>
      <sha1>med65wlw79tvgbme3ojqqrlz5sxy2r2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9054</id>
    <revision>
      <id>51104</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:46:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Cat main|ဝေပ်သာ်}}  ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''[[ဝေပ်သာ်]]''' (Websites) အလုံအိုတ်သီုရ။  ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ...&quot;</comment>
      <origin>51104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1453" sha1="h9dgi2r0p6r7fxuie1fcuelznjy283x" xml:space="preserve">{{Cat main|ဝေပ်သာ်}}

ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''[[ဝေပ်သာ်]]''' (Websites) အလုံအိုတ်သီုရ။

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မပ္တံကဵု-
* ဝေပ်သာ် ဗဟုသုတ (ဥပမာ - [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]])
* ဝေပ်သာ် ပရေင်ဆက်ဆောံ (Social media)
* ဝေပ်သာ် သွက်ဂွံဂၠာဲတင်ဂၞန် (Search engines)
* ဝေပ်သာ် သွက်ဂွံကၠာဲဘာသာ (ဥပမာ - [[Translatewiki.net]])
* ဝေပ်သာ် သွက်ဂွံဗဟေက် (News websites)

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[:ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ|ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[:ကဏ္ဍ:ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင် ပါ်လဝ် နကဵုဘာသာ|ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင် ပါ်လဝ် နကဵုဘာသာ]]

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဝေပ်သာ်]]
* [[အေန်တာနက်]]
* [[World Wide Web]]

{{Commons category|Websites}}

[[Category:အေန်တာနက်]]
[[Category:World Wide Web]]</text>
      <sha1>h9dgi2r0p6r7fxuie1fcuelznjy283x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝေပ်သာ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9055</id>
    <revision>
      <id>51105</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox concept | name           = ဝေပ်သာ် | native_name    = Website | category       = [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]၊ [[အေန်တာနက်]] | related_topics = [[World Wide Web]]၊ [[HTML]]၊ [[ဝေပ်ဗြောက်သာ]] | concept        = ပွမပကောံလဝ် မုက်လိက်ဒဳဂျဳတောလ်ဂမၠိုင် ပ္ဍ...&quot;</comment>
      <origin>51105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5068" sha1="rwv97ajb4to9nt0q1h2765ul140oft1" xml:space="preserve">{{Infobox concept
| name           = ဝေပ်သာ်
| native_name    = Website
| category       = [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]၊ [[အေန်တာနက်]]
| related_topics = [[World Wide Web]]၊ [[HTML]]၊ [[ဝေပ်ဗြောက်သာ]]
| concept        = ပွမပကောံလဝ် မုက်လိက်ဒဳဂျဳတောလ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဒဝ်မိန်းမွဲ
}}

'''ဝေပ်သာ်''' ({{lang-en|Website}}) မ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပကောံလဝ် မုက်လိက်ဝေပ် (Web pages) ဂမၠိုင် မနွံကဵုတင်ဂၞန်၊ ရုပ်ရဴ၊ ဝိဒဳယဝ် ကေုာံ မဳဒဳယာနာနာ မဆက်စပ်ဒၟံင်ရေင်သကအ်တုဲ၊ ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲယၟုဒဝ်မိန်း (Domain name) မွဲမွဲရ။ ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်ဝွံ သိုဏ်တင်ဂၞန်လဝ် ပ္ဍဲစက်သေဝ်ဗာ (Web server) တုဲ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုင် ဍဵုဗှ်လ္ၚတ်မာန် နကဵု [[အေန်တာနက်]] ရ။

== ဗီုပြင်ဒက်ပတန် (Structure) ==
ဝေပ်သာ်မွဲမွဲ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုတင်ဂၞန်သ္ဇိုင်ဂမၠိုင်-
* '''ယၟုဒဝ်မိန်း (Domain Name):''' ဒှ်လိက်ဗၟံက်ထ္ၜး ယၟုဒတန်ဝေပ်သာ် (ဥပမာ - `mnw.wikipedia.org`)။
* '''မုက်လိက်အဓိက (Home Page):''' ဒှ်မုက်လိက်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ညးမလုပ်ဗှ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ်။
* '''ယူအာအေလ် (URL):''' ဒှ်လိက်စၞောန် ဒၞာဲဒတန်မုက်လိက်မွဲမွဲ (ဥပမာ - `https://example.com/page`)။


== ဂကူဝေပ်သာ်ဂမၠိုင် (Types of Websites) ==
ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်တင်ရန်တၟအ်နာနာ-
# '''ဝေပ်သာ်ဗဟုသုတ (Informational):''' ဥပမာ - [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]၊ ဝေပ်သာ်အဘိဓာန်။
# '''ဝေပ်သာ်ဗဟေက် (News):''' ဒၞာဲမဗၟံက်ထ္ၜး ပရူပရာတ္ၚဲဏအ် (ဥပမာ - BBC, CNN)။
# '''ဝေပ်သာ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (E-commerce):''' ဒၞာဲမသွံရာန် ကိရိယာနာနာ (ဥပမာ - Amazon)။
# '''ဝေပ်သာ်ပရေင်ဆက်ဆောံ (Social Media):''' ဒၞာဲမဆက်စၠုက် ကုမၞိဟ်တၞဟ် (ဥပမာ - Facebook, X)။
# '''ဝေပ်သာ်ပူဂိုလ် (Personal/Blog):''' ဒၞာဲမချူပရူဘဝ ဟွံသေင်မ္ဂး လညာတ်ပူဂိုလ်။

== နဲကဲကၠောန်ကမၠောန် (How it works) ==
ကာလညးမသုင်စောဲမွဲ ဍဵုစုတ်ယၟုဒဝ်မိန်း ပ္ဍဲ [[ဝေပ်ဗြောက်သာ]] (Web browser) မ္ဂး-
1. ဗြောက်သာဂှ် အာတ်မိက်တင်ဂၞန် နူစက်သေဝ်ဗာ (Server)။
2. သေဝ်ဗာဂှ် ပလံင်ဗစးကဵုဖိုင်ဂမၠိုင် (HTML, CSS, JavaScript)။
3. ဗြောက်သာဂှ် ပလေဝ်ဒါန်တုဲ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု မုက်လိက်မနွံကဵုရုပ်ရဴသပ်သပ်သာသာရ။

== နဲကဲဖန်ဗဒှ် ဝေပ်သာ် (Web Development) ==
သွက်ဂွံကၠောန် ဝေပ်သာ်မွဲမ္ဂး နွံပၟိက်ကု-
* '''HTML:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဒက်ပတန် အရိုးသ္ဇိုင် (Structure)။
* '''CSS:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် ဗီုပြင်ကျေဝ်ကျေဝ် (Design)။
* '''JavaScript:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဖန်ကဵု ဝေပ်သာ်ဂှ် ချဳဒရာင်မာန် (Interactivity)။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အေန်တာနက်]]
* [[World Wide Web]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[:ကဏ္ဍ:ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* Berners-Lee, Tim (1999). ''Weaving the Web''.
* Duckett, Jon (2011). ''HTML and CSS: Design and Build Websites''.

[[Category:ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:အေန်တာနက်]]
[[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]</text>
      <sha1>rwv97ajb4to9nt0q1h2765ul140oft1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51106</id>
      <parentid>51105</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T12:47:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5065" sha1="qnm80bh1q7bu76rfohq5badxvvauarw" xml:space="preserve">{{Infobox concept
| name           = ဝေပ်သာ်
| native_name    = Website
| category       = [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]၊ [[အေန်တာနက်]]
| related_topics = [[World Wide Web]]၊ [[HTML]]၊ [[ဝေပ်ဗြောက်သာ]]
| concept        = ပွမပကောံလဝ် မုက်လိက်ဒဳဂျဳတောလ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဒဝ်မိန်းမွဲ
}}

'''ဝေပ်သာ်''' ({{lang-en|Website}}) မ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပကောံလဝ် မုက်လိက်ဝေပ် (Web pages) ဂမၠိုင် မနွံကဵုတင်ဂၞန်၊ ရုပ်ရဴ၊ ဝိဒဳယဝ် ကေုာံ မဳဒဳယာနာနာ မဆက်စပ်ဒၟံင်ရေင်သကအ်တုဲ၊ ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲယၟုဒဝ်မိန်း (Domain name) မွဲမွဲရ။ ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်ဝွံ သိုဏ်တင်ဂၞန်လဝ် ပ္ဍဲစက်သေဝ်ဗာ (Web server) တုဲ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုင် ဍဵုဗှ်လ္ၚတ်မာန် နကဵု [[အေန်တာနက်]] ရ။

== ဗီုပြင်ဒက်ပတန် (Structure) ==
ဝေပ်သာ်မွဲမွဲ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုတင်ဂၞန်သ္ဇိုင်ဂမၠိုင်-
* '''ယၟုဒဝ်မိန်း (Domain Name):''' ဒှ်လိက်ဗၟံက်ထ္ၜး ယၟုဒတန်ဝေပ်သာ် (ဥပမာ - `mnw.wikipedia.org`)။
* '''မုက်လိက်အဓိက (Home Page):''' ဒှ်မုက်လိက်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ညးမလုပ်ဗှ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ်။
* '''ယူအာအေလ် (URL):''' ဒှ်လိက်စၞောန် ဒၞာဲဒတန်မုက်လိက်မွဲမွဲ (ဥပမာ - `https://example.com/page`)။
== ဂကူဝေပ်သာ်ဂမၠိုင် (Types of Websites) ==
ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်တင်ရန်တၟအ်နာနာ-
# '''ဝေပ်သာ်ဗဟုသုတ (Informational):''' ဥပမာ - [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]၊ ဝေပ်သာ်အဘိဓာန်။
# '''ဝေပ်သာ်ဗဟေက် (News):''' ဒၞာဲမဗၟံက်ထ္ၜး ပရူပရာတ္ၚဲဏအ် (ဥပမာ - BBC, CNN)။
# '''ဝေပ်သာ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (E-commerce):''' ဒၞာဲမသွံရာန် ကိရိယာနာနာ (ဥပမာ - Amazon)။
# '''ဝေပ်သာ်ပရေင်ဆက်ဆောံ (Social Media):''' ဒၞာဲမဆက်စၠုက် ကုမၞိဟ်တၞဟ် (ဥပမာ - Facebook, X)။
# '''ဝေပ်သာ်ပူဂိုလ် (Personal/Blog):''' ဒၞာဲမချူပရူဘဝ ဟွံသေင်မ္ဂး လညာတ်ပူဂိုလ်။

== နဲကဲကၠောန်ကမၠောန် (How it works) ==
ကာလညးမသုင်စောဲမွဲ ဍဵုစုတ်ယၟုဒဝ်မိန်း ပ္ဍဲ [[ဝေပ်ဗြောက်သာ]] (Web browser) မ္ဂး-
1. ဗြောက်သာဂှ် အာတ်မိက်တင်ဂၞန် နူစက်သေဝ်ဗာ (Server)။
2. သေဝ်ဗာဂှ် ပလံင်ဗစးကဵုဖိုင်ဂမၠိုင် (HTML, CSS, JavaScript)။
3. ဗြောက်သာဂှ် ပလေဝ်ဒါန်တုဲ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု မုက်လိက်မနွံကဵုရုပ်ရဴသပ်သပ်သာသာရ။

== နဲကဲဖန်ဗဒှ် ဝေပ်သာ် (Web Development) ==
သွက်ဂွံကၠောန် ဝေပ်သာ်မွဲမ္ဂး နွံပၟိက်ကု-
* '''HTML:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဒက်ပတန် အရိုးသ္ဇိုင် (Structure)။
* '''CSS:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် ဗီုပြင်ကျေဝ်ကျေဝ် (Design)။
* '''JavaScript:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဖန်ကဵု ဝေပ်သာ်ဂှ် ချဳဒရာင်မာန် (Interactivity)။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အေန်တာနက်]]
* [[World Wide Web]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[:ကဏ္ဍ:ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* Berners-Lee, Tim (1999). ''Weaving the Web''.
* Duckett, Jon (2011). ''HTML and CSS: Design and Build Websites''.

[[Category:ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:အေန်တာနက်]]
[[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]</text>
      <sha1>qnm80bh1q7bu76rfohq5badxvvauarw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51107</id>
      <parentid>51106</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T12:48:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နဲကဲကၠောန်ကမၠောန် (How it works) */</comment>
      <origin>51107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5068" sha1="m9k7txy8p0fhyyjoao74yf1yxpbeujw" xml:space="preserve">{{Infobox concept
| name           = ဝေပ်သာ်
| native_name    = Website
| category       = [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]၊ [[အေန်တာနက်]]
| related_topics = [[World Wide Web]]၊ [[HTML]]၊ [[ဝေပ်ဗြောက်သာ]]
| concept        = ပွမပကောံလဝ် မုက်လိက်ဒဳဂျဳတောလ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဒဝ်မိန်းမွဲ
}}

'''ဝေပ်သာ်''' ({{lang-en|Website}}) မ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပကောံလဝ် မုက်လိက်ဝေပ် (Web pages) ဂမၠိုင် မနွံကဵုတင်ဂၞန်၊ ရုပ်ရဴ၊ ဝိဒဳယဝ် ကေုာံ မဳဒဳယာနာနာ မဆက်စပ်ဒၟံင်ရေင်သကအ်တုဲ၊ ပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲယၟုဒဝ်မိန်း (Domain name) မွဲမွဲရ။ ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်ဝွံ သိုဏ်တင်ဂၞန်လဝ် ပ္ဍဲစက်သေဝ်ဗာ (Web server) တုဲ၊ မၞိဟ်ဂမၠိုင် ဍဵုဗှ်လ္ၚတ်မာန် နကဵု [[အေန်တာနက်]] ရ။

== ဗီုပြင်ဒက်ပတန် (Structure) ==
ဝေပ်သာ်မွဲမွဲ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုတင်ဂၞန်သ္ဇိုင်ဂမၠိုင်-
* '''ယၟုဒဝ်မိန်း (Domain Name):''' ဒှ်လိက်ဗၟံက်ထ္ၜး ယၟုဒတန်ဝေပ်သာ် (ဥပမာ - `mnw.wikipedia.org`)။
* '''မုက်လိက်အဓိက (Home Page):''' ဒှ်မုက်လိက်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ညးမလုပ်ဗှ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ်။
* '''ယူအာအေလ် (URL):''' ဒှ်လိက်စၞောန် ဒၞာဲဒတန်မုက်လိက်မွဲမွဲ (ဥပမာ - `https://example.com/page`)။
== ဂကူဝေပ်သာ်ဂမၠိုင် (Types of Websites) ==
ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်တင်ရန်တၟအ်နာနာ-
# '''ဝေပ်သာ်ဗဟုသုတ (Informational):''' ဥပမာ - [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]၊ ဝေပ်သာ်အဘိဓာန်။
# '''ဝေပ်သာ်ဗဟေက် (News):''' ဒၞာဲမဗၟံက်ထ္ၜး ပရူပရာတ္ၚဲဏအ် (ဥပမာ - BBC, CNN)။
# '''ဝေပ်သာ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (E-commerce):''' ဒၞာဲမသွံရာန် ကိရိယာနာနာ (ဥပမာ - Amazon)။
# '''ဝေပ်သာ်ပရေင်ဆက်ဆောံ (Social Media):''' ဒၞာဲမဆက်စၠုက် ကုမၞိဟ်တၞဟ် (ဥပမာ - Facebook, X)။
# '''ဝေပ်သာ်ပူဂိုလ် (Personal/Blog):''' ဒၞာဲမချူပရူဘဝ ဟွံသေင်မ္ဂး လညာတ်ပူဂိုလ်။

== နဲကဲကၠောန်ကမၠောန် (How it works) ==
ကာလညးမသုင်စောဲမွဲ ဍဵုစုတ်ယၟုဒဝ်မိန်း ပ္ဍဲ [[ဝေပ်ဗြောက်သာ]] (Web browser) မ္ဂး-

1. ဗြောက်သာဂှ် အာတ်မိက်တင်ဂၞန် နူစက်သေဝ်ဗာ (Server)။

2. သေဝ်ဗာဂှ် ပလံင်ဗစးကဵုဖိုင်ဂမၠိုင် (HTML, CSS, JavaScript)။

3. ဗြောက်သာဂှ် ပလေဝ်ဒါန်တုဲ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု မုက်လိက်မနွံကဵုရုပ်ရဴသပ်သပ်သာသာရ။

== နဲကဲဖန်ဗဒှ် ဝေပ်သာ် (Web Development) ==
သွက်ဂွံကၠောန် ဝေပ်သာ်မွဲမ္ဂး နွံပၟိက်ကု-
* '''HTML:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဒက်ပတန် အရိုးသ္ဇိုင် (Structure)။
* '''CSS:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် ဗီုပြင်ကျေဝ်ကျေဝ် (Design)။
* '''JavaScript:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဖန်ကဵု ဝေပ်သာ်ဂှ် ချဳဒရာင်မာန် (Interactivity)။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[အေန်တာနက်]]
* [[World Wide Web]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[:ကဏ္ဍ:ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* Berners-Lee, Tim (1999). ''Weaving the Web''.
* Duckett, Jon (2011). ''HTML and CSS: Design and Build Websites''.

[[Category:ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:အေန်တာနက်]]
[[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]</text>
      <sha1>m9k7txy8p0fhyyjoao74yf1yxpbeujw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဇာသၠဲဂၠး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9056</id>
    <revision>
      <id>51108</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:54:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox concept|name=ဇာသၠဲဂၠး|native_name=World Wide Web (WWW)|category=[[အေန်တာနက်]]၊ [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]|related_topics=[[ဝေပ်သာ်]]၊ [[HTTP]]၊ [[HTML]]၊ [[အေန်တာနက်]]|concept=သၞောတ်မုက်လိက်ဒဳဂျဳတောလ် မဆက်စပ်ဒၟံင် အလုံဂၠးကဝ်}...&quot;</comment>
      <origin>51108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4534" sha1="rwewe5l9qbbezazhugyaquviy3i2p6f" xml:space="preserve">{{Infobox concept|name=ဇာသၠဲဂၠး|native_name=World Wide Web (WWW)|category=[[အေန်တာနက်]]၊ [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]|related_topics=[[ဝေပ်သာ်]]၊ [[HTTP]]၊ [[HTML]]၊ [[အေန်တာနက်]]|concept=သၞောတ်မုက်လိက်ဒဳဂျဳတောလ် မဆက်စပ်ဒၟံင် အလုံဂၠးကဝ်}}

'''ဇာသၠဲဂၠး''' ({{lang-en|World Wide Web}}; ကော်ဂစှ်ေ '''WWW''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''The Web''') မ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ်တင်ဂၞန် (Information system) မွဲ မကဵုအခေါင် သွက်ဂွံဍဵုဗှ်လ္ၚတ် မုက်လိက်ဝေပ် ကေုာံ တင်ဂၞန်ဒဳဂျဳတောလ်နာနာ နကဵုနဲကဲ [[အေန်တာနက်]] ရ။ ဇာသၠဲဂၠးဝွံ ဒုင်သဇိုင်လဝ် ကုနဲကဲ ဟိုက်ပါတေတ် (Hypertext) မဒှ်နဲကဲမဆက်စပ်လဝ် မုက်လိက်မွဲ ကုမွဲ နကဵုလေန် (Links) ဂမၠိုင်ရ။

== တင်တၟေင် အကြာ အေန်တာနက် ကေုာံ ဇာသၠဲဂၠး ==
မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ထေင်ခယျလဝ် ဒဒှ်ရ အေန်တာနက် ကေုာံ ဇာသၠဲဂၠးဂှ် ဒှ်အရာတူရေင်သကအ်ရ။ ဆဂး ဍေဟ်တအ် တၞဟ်ခြာဒၟံင်-

* '''[[အေန်တာနက်]]:''' ဒှ်သၞောတ်ဇှေတ်ဝေတ် (Hardware infrastructure) မတွံဂး ကြေပ်ဂၠံင်၊ သေဝ်ဗာ ကေုာံ ကိရိယာမဆက်စပ်လဝ် အလုံဂၠးကဝ်။
* '''ဇာသၠဲဂၠး (WWW):''' ဒှ်ဝန်ကရဏ (Service) မွဲ မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲလတူအေန်တာနက် ညံင်ရဴ ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်ရ။

== ဝင် (History) ==
ဇာသၠဲဂၠးဝွံ စတင်ခၞံဗဒှ်လဝ် နကဵုတၠပညာအင်္ဂလိက် '''တင် ဘာနာလိ (Tim Berners-Lee)''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၉ အခိင်ညးမကၠောန်ကမၠောန်ဒၟံင် ပ္ဍဲဌာနသုတေသန CERN ရ။ တင်ရန်တၟအ်အဓိကညးဂှ် သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်ကဵု နဲကဲမွဲ ညံင်တၠပညာသိပ္ပံဂမၠိုင် ဂွံဖလှာဲတင်ဂၞန်ရေင်သကအ် လောဲသွာရ။

== နဲကဲသ္ဇိုင်ဂမၠိုင် (Core Technologies) ==
ဇာသၠဲဂၠးဝွံ ဒုင်သဇိုင်လဝ် ကုနဲကဲ (၃) သာ် အဓိက-

# '''HTML (Hypertext Markup Language):''' အရေဝ်ဘာသာ သွက်ဂွံချူဒက်ပတန် မုက်လိက်ဝေပ်။
# '''HTTP (Hypertext Transfer Protocol):''' သၞောတ်သၞောဝ် သွက်ဂွံပလံင်ဗစး တင်ဂၞန် အကြာဗြောက်သာ ကေုာံ သေဝ်ဗာ။
# '''URL (Uniform Resource Locator):''' ယၟုဒတန် မဗၟံက်ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် မုက်လိက်မွဲမွဲ။

== အစောံသြဇာ ==
ဇာသၠဲဂၠးဝွံ ပြံင်လှာဲထောအ် ဗီုပြင်မၞိဟ်တအ် ဂၠာဲဗဟုသုတ၊ ကၠောန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဆက်ဆောံရေင်သကအ်ရ။ မပ္တံကဵု ဝေပ်သာ် [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]၊ Google ကေုာံ Facebook တအ်ဝွံ ကတဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် ဟိုတ်နူသၞောတ်ဇာသၠဲဂၠးဏအ်ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[အေန်တာနက်]]
* [[ဝေပ်သာ်]]
* [[HTML]]
* [[:ကဏ္ဍ:အေန်တာနက်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;

* Berners-Lee, Tim (1999). ''Weaving the Web''.
* Gillies, James; Cailliau, Robert (2000). ''How the Web was Born''.</text>
      <sha1>rwewe5l9qbbezazhugyaquviy3i2p6f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51109</id>
      <parentid>51108</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T12:54:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4670" sha1="m7iu9lb64i2l2bcelzu3efonb367q5x" xml:space="preserve">{{Infobox concept|name=ဇာသၠဲဂၠး|native_name=World Wide Web (WWW)|category=[[အေန်တာနက်]]၊ [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]|related_topics=[[ဝေပ်သာ်]]၊ [[HTTP]]၊ [[HTML]]၊ [[အေန်တာနက်]]|concept=သၞောတ်မုက်လိက်ဒဳဂျဳတောလ် မဆက်စပ်ဒၟံင် အလုံဂၠးကဝ်}}

'''ဇာသၠဲဂၠး''' ({{lang-en|World Wide Web}}; ကော်ဂစှ်ေ '''WWW''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''The Web''') မ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ်တင်ဂၞန် (Information system) မွဲ မကဵုအခေါင် သွက်ဂွံဍဵုဗှ်လ္ၚတ် မုက်လိက်ဝေပ် ကေုာံ တင်ဂၞန်ဒဳဂျဳတောလ်နာနာ နကဵုနဲကဲ [[အေန်တာနက်]] ရ။ ဇာသၠဲဂၠးဝွံ ဒုင်သဇိုင်လဝ် ကုနဲကဲ ဟိုက်ပါတေတ် (Hypertext) မဒှ်နဲကဲမဆက်စပ်လဝ် မုက်လိက်မွဲ ကုမွဲ နကဵုလေန် (Links) ဂမၠိုင်ရ။

== တင်တၟေင် အကြာ အေန်တာနက် ကေုာံ ဇာသၠဲဂၠး ==
မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် ထေင်ခယျလဝ် ဒဒှ်ရ အေန်တာနက် ကေုာံ ဇာသၠဲဂၠးဂှ် ဒှ်အရာတူရေင်သကအ်ရ။ ဆဂး ဍေဟ်တအ် တၞဟ်ခြာဒၟံင်-

* '''[[အေန်တာနက်]]:''' ဒှ်သၞောတ်ဇှေတ်ဝေတ် (Hardware infrastructure) မတွံဂး ကြေပ်ဂၠံင်၊ သေဝ်ဗာ ကေုာံ ကိရိယာမဆက်စပ်လဝ် အလုံဂၠးကဝ်။
* '''ဇာသၠဲဂၠး (WWW):''' ဒှ်ဝန်ကရဏ (Service) မွဲ မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲလတူအေန်တာနက် ညံင်ရဴ ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်ရ။

== ဝင် (History) ==
ဇာသၠဲဂၠးဝွံ စတင်ခၞံဗဒှ်လဝ် နကဵုတၠပညာအင်္ဂလိက် '''တင် ဘာနာလိ (Tim Berners-Lee)''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၉ အခိင်ညးမကၠောန်ကမၠောန်ဒၟံင် ပ္ဍဲဌာနသုတေသန CERN ရ။ တင်ရန်တၟအ်အဓိကညးဂှ် သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်ကဵု နဲကဲမွဲ ညံင်တၠပညာသိပ္ပံဂမၠိုင် ဂွံဖလှာဲတင်ဂၞန်ရေင်သကအ် လောဲသွာရ။

== နဲကဲသ္ဇိုင်ဂမၠိုင် (Core Technologies) ==
ဇာသၠဲဂၠးဝွံ ဒုင်သဇိုင်လဝ် ကုနဲကဲ (၃) သာ် အဓိက-

# '''HTML (Hypertext Markup Language):''' အရေဝ်ဘာသာ သွက်ဂွံချူဒက်ပတန် မုက်လိက်ဝေပ်။
# '''HTTP (Hypertext Transfer Protocol):''' သၞောတ်သၞောဝ် သွက်ဂွံပလံင်ဗစး တင်ဂၞန် အကြာဗြောက်သာ ကေုာံ သေဝ်ဗာ။
# '''URL (Uniform Resource Locator):''' ယၟုဒတန် မဗၟံက်ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် မုက်လိက်မွဲမွဲ။

== အစောံသြဇာ ==
ဇာသၠဲဂၠးဝွံ ပြံင်လှာဲထောအ် ဗီုပြင်မၞိဟ်တအ် ဂၠာဲဗဟုသုတ၊ ကၠောန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဆက်ဆောံရေင်သကအ်ရ။ မပ္တံကဵု ဝေပ်သာ် [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]၊ Google ကေုာံ Facebook တအ်ဝွံ ကတဵုဒှ်ကၠုင်လဝ် ဟိုတ်နူသၞောတ်ဇာသၠဲဂၠးဏအ်ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==

* [[အေန်တာနက်]]
* [[ဝေပ်သာ်]]
* [[HTML]]
* [[:ကဏ္ဍ:အေန်တာနက်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;

* Berners-Lee, Tim (1999). ''Weaving the Web''.
* Gillies, James; Cailliau, Robert (2000). ''How the Web was Born''.

[[Category:အေန်တာနက်]] [[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]] [[Category:ဇာသၠဲဂၠး]]</text>
      <sha1>m7iu9lb64i2l2bcelzu3efonb367q5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဇာသၠဲဂၠး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9057</id>
    <revision>
      <id>51110</id>
      <timestamp>2026-04-11T12:55:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Cat main|ဇာသၠဲဂၠး}}  ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''[[ဇာသၠဲဂၠး]]''' (World Wide Web - WWW) အလုံအိုတ်သီုရ။  ပ္ဍဲကဏ္ဍ...&quot;</comment>
      <origin>51110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="9dq2himovdg8suxo5fcz84gv4zs2gcd" xml:space="preserve">{{Cat main|ဇာသၠဲဂၠး}}

ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''[[ဇာသၠဲဂၠး]]''' (World Wide Web - WWW) အလုံအိုတ်သီုရ။

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မပ္တံကဵု-
* နဲကဲသ္ဇိုင်ဂမၠိုင် (ဥပမာ - [[HTML]], [[HTTP]], [[URL]])
* ဗီုပြင်ဒက်ပတန် ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်
* ဝေပ်ဗြောက်သာ (Web browsers) ဂမၠိုင်
* ဝင် ကေုာံ တၠပညာ မဆေင်စပ်ကဵု ဇာသၠဲဂၠး (ဥပမာ - [[တင် ဘာနာလိ]])
* ဝန်ကရဏဝေပ် (Web services) နာနာ

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[:ကဏ္ဍ:ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်|ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]
* [[:ကဏ္ဍ:နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်|နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဇာသၠဲဂၠး]]
* [[အေန်တာနက်]]
* [[ဝေပ်သာ်]]

{{Commons category|World Wide Web}}

[[Category:အေန်တာနက်]]
[[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
[[Category:နဲကဲဗေဒ]]</text>
      <sha1>9dq2himovdg8suxo5fcz84gv4zs2gcd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9058</id>
    <revision>
      <id>51111</id>
      <timestamp>2026-04-11T13:01:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Cat main|နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်}}  ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်''' (Web development) အလုံအိုတ်သီု...&quot;</comment>
      <origin>51111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1598" sha1="ljogn3ydt2e76knaf3q8lrdlqwpbwpn" xml:space="preserve">{{Cat main|နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်}}

ကဏ္ဍဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ပရူပရာ ကေုာံ ကဏ္ဍလပါ် (Subcategories) မဆေင်စပ်ကဵု '''နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်''' (Web development) အလုံအိုတ်သီုရ။

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မပ္တံကဵု-
* အရေဝ်ဘာသာ ပရဝ်ဂရမ်မေန် သွက်ဝေပ် (ဥပမာ - [[HTML]], [[CSS]], [[JavaScript]], [[PHP]])
* နဲကဲဒက်ပတန် ဝေပ်သာ် (Web architecture)
* ကိရိယာ သွက်ဂွံချူကုဒ် (Code editors)
* နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ် လပါ်ဂတ (Front-end) ကေုာံ လပါ်လက်ကရဴ (Back-end)
* သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ပရူပရာ (Content Management Systems - CMS) ဥပမာ - [[MediaWiki]], WordPress

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[:ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာ ပရဝ်ဂရမ်မေန်|အရေဝ်ဘာသာ ပရဝ်ဂရမ်မေန်]]
* [[:ကဏ္ဍ:ဇာသၠဲဂၠး|ဇာသၠဲဂၠး]]

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဝေပ်သာ်]]
* [[ဇာသၠဲဂၠး]]
* [[HTML]]

{{Commons category|Web development}}

[[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
[[Category:ဇာသၠဲဂၠး]]</text>
      <sha1>ljogn3ydt2e76knaf3q8lrdlqwpbwpn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9059</id>
    <revision>
      <id>51112</id>
      <timestamp>2026-04-11T13:03:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox concept | name           = နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ် | native_name    = Web Development | category       = [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]၊ [[ဇာသၠဲဂၠး]] | related_topics = [[ဝေပ်သာ်]]၊ [[HTML]]၊ [[CSS]]၊ [[JavaScript]] | concept        = ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပလေဝ်လဟဵု ဝေပ်သာ်ဂ...&quot;</comment>
      <origin>51112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5083" sha1="cmheterf1j2gaajl29ftnf74x7r8114" xml:space="preserve">{{Infobox concept
| name           = နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်
| native_name    = Web Development
| category       = [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]၊ [[ဇာသၠဲဂၠး]]
| related_topics = [[ဝေပ်သာ်]]၊ [[HTML]]၊ [[CSS]]၊ [[JavaScript]]
| concept        = ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပလေဝ်လဟဵု ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်
}}

'''နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်''' ({{lang-en|Web Development}}) မ္ဂးဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဖန်ဗဒှ်၊ ဒက်ပတန် ကေုာံ ပလေဝ်လဟဵု ဝေပ်သာ် (Website) ဟွံသေင်မ္ဂး အပ္ပလီကေရှေန်ဝေပ် (Web application) ဂမၠိုင် သွက်ဂွံသုင်စောဲ ပ္ဍဲလတူ [[အေန်တာနက်]] ဟွံသေင်မ္ဂး ဇှေတ်ဝေတ်ပူဂိုလ် (Intranet) ရ။ နဲကဲဏအ်ဝွံ စတင်နူပွမချူမုက်လိက်ဓမ္မတာ (Plain text) စိုပ်ကဆံင်မဒက်ပတန် ဝေပ်သာ်မရှုပ်ထေ (Complex web applications) ဂမၠိုင်ရ။

== ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင် (Core Categories) ==
နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် (၃) ကဏ္ဍအဓိက-

=== ၁။ ဖန်ဗဒှ်လပါ်ဂတ (Front-end Development) ===
ဒှ်ပွမဖန်ဗဒှ် အရာညးမသုင်စောဲ (User) တအ် ဂွံဆဵုကေတ် ကေုာံ စုက်လုက်မာန် ပ္ဍဲလတူဝေပ်ဗြောက်သာရ။ 
* '''အရေဝ်ဘာသာသ္ဇိုင်:''' [[HTML]] (သွက်ရိုးသ္ဇိုင်)၊ [[CSS]] (သွက်ဗီုပြင်ကျေဝ်ကျေဝ်)၊ [[JavaScript]] (သွက်ပရေင်ချဳဒရာင်)။

=== ၂။ ဖန်ဗဒှ်လပါ်လက်ကရဴ (Back-end Development) ===
ဒှ်ပွမဖန်ဗဒှ် သၞောတ်သေဝ်ဗာ (Server)၊ ဒေတာဗေ့သ် (Database) ကေုာံ Logic မနွံလက်ကရဴမုက်လိက်ရ။
* '''အရေဝ်ဘာသာသ္ဇိုင်:''' PHP, Python, Ruby, Node.js, SQL။

=== ၃။ ဖန်ဗဒှ်အလုံမွဲ (Full-stack Development) ===
ဒှ်ပွမဖန်ဗဒှ် သီုလပါ်ဂတ ကေုာံ လပါ်လက်ကရဴ ညံင်ဂွံကၠောန်ကမၠောန် ပံင်ကောံမာန်ရ။

== အရေဝ်ဘာသာသ္ဇိုင်ဂမၠိုင် (Main Technologies) ==
* '''[[HTML]] (HyperText Markup Language):''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဒက်ပတန် ပရူပရာမုက်လိက်။
* '''[[CSS]] (Cascading Style Sheets):''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် အရံင်၊ ဗီုပြင် ကေုာံ Layout။
* '''JavaScript:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဖန်ကဵု မုက်လိက်ဝေပ်ဂှ် ညံင်ဂွံချဳဒရာင် (Dynamic) မာန်။

== လၟေင်ကမၠောန် ဖန်ဗဒှ်ဝေပ် (Web Development Life Cycle) ==
၁။ **ပွမဖန်အစီအဇန် (Planning):** တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရူပရာ ဝေပ်သာ်။
၂။ **ပွမဒီဇိုင်း (Design):** ဖန်ဗဒှ်ဗီုပြင် (Wireframe/Mockup)။
၃။ **ပွမချူကုဒ် (Coding/Development):** စတင်ချူ HTML, CSS, JS ကေုာံ Back-end။
၄။ **ပွမစံကာတ် (Testing):** စၟတ်သမ္တီတင်ယောန် ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် Error ဂမၠိုင်။
၅။ **ပွမပတိုန်ဝေပ် (Deployment/Launching):** ပတိုန်ဝေပ်သာ် ပ္ဍဲလတူ Hosting/Server။

== ကိရိယာဂမၠိုင် ==
* '''Code Editors:''' VS Code, Sublime Text, Atom။
* '''Frameworks:''' React, Angular, Vue (Front-end); Laravel, Django (Back-end)။
* '''CMS:''' WordPress, [[MediaWiki]] (သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ် ပရူပရာလောဲသွာ)။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဇာသၠဲဂၠး]]
* [[ဝေပ်သာ်]]
* [[နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
* [[:ကဏ္ဍ:နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* MDN Web Docs. &quot;Learn web development&quot;.
* W3Schools. &quot;Web Development Tutorials&quot;.

[[Category:နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]
[[Category:နဲကဲကောမ်ပျူတာ]]
[[Category:ဇာသၠဲဂၠး]]</text>
      <sha1>cmheterf1j2gaajl29ftnf74x7r8114</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဓရီု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9060</id>
    <revision>
      <id>51113</id>
      <timestamp>2026-04-11T13:10:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox concept | name           = ဓရီု | native_name    = Layout | category       = [[နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]၊ [[ဒဳဇြာင်]] | related_topics = [[CSS]]၊ [[HTML]]၊ [[ဂရပ်ဖစ်ဒဳဇြာင်]] | concept        = ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ စဳဇန်ဒၞာဲဒတန် တင်ဂၞန်ဂမၠိုင် ပ္ဍ...&quot;</comment>
      <origin>51113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3883" sha1="9cghimrt50mzm21841f1xzc841tiocp" xml:space="preserve">{{Infobox concept
| name           = ဓရီု
| native_name    = Layout
| category       = [[နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]၊ [[ဒဳဇြာင်]]
| related_topics = [[CSS]]၊ [[HTML]]၊ [[ဂရပ်ဖစ်ဒဳဇြာင်]]
| concept        = ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ စဳဇန်ဒၞာဲဒတန် တင်ဂၞန်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲ
}}

'''ဓရီု''' ({{lang-en|Layout}}) မ္ဂးဂှ် ဒှ်နဲကဲပွမစဳဇန်၊ ဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပတန်ဒၞာဲဒတန် တင်ဂၞန်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု လိက်၊ ရုပ်ရဴ ကေုာံ ခလုပ်ဂမၠိုင် ညံင်ဂွံနွံကဵုသၞောတ်ဝ် ပ္ဍဲလတူမုက်လိက်မွဲမွဲရ။ ပ္ဍဲကဏ္ဍ [[နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]] ကေုာံ [[ဒဳဇြာင်]] ဂှ် &quot;ဓရီု&quot; ဝွံ ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် သွက်ညးမသုင်စောဲတအ် ဂွံဗှ်လ္ၚတ် ကေုာံ သုင်စောဲလောဲသွာရ။

== ဓရီု ပ္ဍဲနဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ် (Web Layout) ==
ပ္ဍဲပွမကၠောန်ဝေပ်သာ်မွဲမ္ဂး ဓရီုဝွံ ပါ်ခြာလဝ် ဒၞာဲသ္ဇိုင်ဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ-
* '''က္ဍိုပ် (Header):''' ဒၞာဲလတူအိုတ် မနွံကဵု ယၟုဝေပ်သာ် ကေုာံ စၞောန်ပၠုဲ (Menu)။
* '''နိဒါန် (Navigation bar):''' ဒၞာဲသွက်ဂွံဍဵုအာ မုက်လိက်တၞဟ်တအ်။
* '''ပရူပရာအဓိက (Main Content):''' ဒၞာဲမဗၟံက်ထ္ၜး တင်ဂၞန်အဓိက။
* '''ဇိုင် (Footer):''' ဒၞာဲသၟဝ်အိုတ် မနွံကဵု တင်ဂၞန်ဆက်စၠုက် ကေုာံ အခေါင်ပူဂိုလ်။

== နဲကဲမသုင်စောဲ သွက်ဂွံဖန်ဓရီု ==
ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် နဲကဲဖန်ဓရီုဝေပ်သာ်ဂှ် သုင်စောဲဒၟံင် [[CSS]] ဗွဲမဂၠိုင်ရ-
# '''Flexbox:''' နဲကဲဖန်ဓရီု ညံင်ဂွံကိတ်ညဳကု ဒြဟတ်စက် (Responsive) ဗွဲမလောဲသွာ။
# '''CSS Grid:''' နဲကဲဖန်ဓရီု မနွံကဵု သၞောတ်ဇာ (Grid system) မနွံကဵု လၟေင်တိုင် (Columns) ကေုာံ လၟေင်ဓရိုင် (Rows)။

== တင်ရန်တၟအ် ဓရီုမခိုဟ်မွဲ ==
* '''ပွံက် (Clarity):''' ညးမသုင်စောဲတအ် တီကေတ်ဒၞာဲတင်ဂၞန် ဗွဲမလောဲသွာ။
* '''ပရေင်ဆုင်စောဲ (Usability):''' ဍဵုဗှ်လ္ၚတ်လောဲတုဲ ဟွံရှုပ်ထေ။
* '''စိုပ်ကဆံင် (Professionalism):''' ဗီုပြင်မံင်စံင် ကျေဝ်ဝ် နွံကဵုအဆံင်။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]
* [[ဒဳဇြာင်]]
* [[CSS]]
* [[:ကဏ္ဍ:နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;

[[Category:နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]
[[Category:ဒဳဇြာင်]]</text>
      <sha1>9cghimrt50mzm21841f1xzc841tiocp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CSS</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9061</id>
    <revision>
      <id>51114</id>
      <timestamp>2026-04-11T13:15:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox concept | name           = CSS | native_name    = Cascading Style Sheets | category       = [[နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]၊ [[ဒဳဇြာင်]] | related_topics = [[HTML]]၊ [[JavaScript]]၊ [[ဇာသၠဲဂၠး]] | concept        = အရေဝ်ဘာသာ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် ဗီုပြင်မံင်စံင် မုက်လိက်...&quot;</comment>
      <origin>51114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5717" sha1="gq6kg6tbgd8r10brhm2bh20atcinfjv" xml:space="preserve">{{Infobox concept
| name           = CSS
| native_name    = Cascading Style Sheets
| category       = [[နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]၊ [[ဒဳဇြာင်]]
| related_topics = [[HTML]]၊ [[JavaScript]]၊ [[ဇာသၠဲဂၠး]]
| concept        = အရေဝ်ဘာသာ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် ဗီုပြင်မံင်စံင် မုက်လိက်ဝေပ်
}}

'''CSS''' ({{lang-en|Cascading Style Sheets}}) မ္ဂးဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဘာသာ သွက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜး ဗီုပြင်မံင်စံင် (Presentation) မုက်လိက်ဝေပ် မချူလဝ်နကဵု [[HTML]] ဟွံသေင်မ္ဂး XML ရ။ CSS ဝွံ နွံတာလျိုင် သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် အရံင် (Color)၊ ဗီုပြင်မလိက် (Fonts)၊ သၞောတ်ဇာ (Grids) ကေုာံ '''ဓရီု''' (Layout) နာနာ ညံင်မုက်လိက်ဝေပ် ဂွံနွံကဵု ဒဳဇြာင် ကျေဝ်ဝ်သပ်သပ်ရ။

== မုဟိုတ် CSS ဂွံကိစ္စဇၞော်? ==
ပ္ဍဲနဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်ခေတ်လၟုဟ် CSS ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် ဟိုတ်နူ-
* '''ပွမပါ်ခြာ တာလျိုင် (Separation of Concerns):''' HTML ဂှ် သုင်စောဲ သွက်ဂွံဒက်ပတန် ပရူပရာ (Content) တုဲ၊ CSS ဂှ် သုင်စောဲ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် ဒဳဇြာင် (Design) ရ။
* '''ပွမထိင်ဒဝ် လောဲသွာ:''' ပိုဲပလေဝ်ဒါန်ဖိုင် CSS မွဲဒၞာဲဓဝ်တုဲ မုက်လိက်ဝေပ် လၟိဟ်ကိုဋ်ဂၞေဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ပြံင်လှာဲအာအလဵုအလဵုမာန်ရ။
* '''ဓရီု ကိတ်ညဳကုစက် (Responsive Design):''' CSS ကဵုအခေါင် သွက်ဝေပ်သာ် ဂွံမံက်ကျေဝ်ကျေဝ် သီုပ္ဍဲကောမ်ပျူတာ၊ တေပ်ဗလက် ကေုာံ ဖုင်ဂမ္တေအ်ရ။

== ဗီုပြင်သဒ္ဒါ (Syntax) ==
CSS ကၠောန်ကမၠောန် နကဵုသၞောတ် **Selector** ကေုာံ **Declaration block** ရ။
&lt;pre&gt;
h1 {
  color: blue;
  font-size: 20px;
}
&lt;/pre&gt;
* **Selector (h1):** စၞောန်ကဵု အရာမနွံပ္ဍဲ HTML မပိုဲမိက်ဂွံပလေဝ်။
* **Property (color):** အရာပိုဲမိက်ဂွံပြံင်လှာဲ (ဥပမာ - အရံင်)။
* **Value (blue):** ၚုဟ်မးတၟိ (ဥပမာ - အရံင်သ္ၚေအ်)။

== သၞောတ်ဗဟဵု CSS ဂမၠိုင် (Core Concepts) ==

=== ၁။ သၞောတ်အနုမာန် (Cascading) ===
ယၟု &quot;Cascading&quot; ဂှ် ကၠုင်နူနဲကဲ မစဳဇန်လၟေင်ဒြဟတ် (Priority) ရ။ ယဝ်ရနွံကုသၞောဝ် (Rules) ဂၠိုင်နူမွဲမ္ဂး သၞောတ်ဂှ် ဍေဟ်ရုဲစှ်ကေတ် သၞောဝ်မနွံကဵု ဒြဟတ်ခိုင်အိုတ်ရ။

=== ၂။ သၞောတ်ကဠာ (Box Model) ===
ဇၟာပ်အရာမနွံပ္ဍဲ CSS ဂှ် ဍေဟ်စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် &quot;ကဠာ&quot; (Box) မွဲမွဲဖအိုတ်ရ။ ဍေဟ်နွံကဵု-
* **Content:** ပရူပရာအပ္ဍဲ။
* **Padding:** ဒၞာဲသၠးအကြာ ပရူပရာ ကေုာံ ပယျဵု။
* **Border:** ပယျဵု (မျာင်)။
* **Margin:** ဒၞာဲသၠးမ္ၚးပယျဵု။

=== ၃။ ဖန်ဗဒှ် ဓရီု (Layout) ===
နဲကဲဖန်ဓရီု အဓိကဂမၠိုင်-
* '''Flexbox:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံစဳဇန် အရာဂမၠိုင် နကဵုလၟေင်ဓရိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟေင်တိုင် လောဲလောဲသွာသွာ။
* '''CSS Grid:''' သုင်စောဲ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် ဓရီုမနွံကဵု ၜါကဏ္ဍ (Rows &amp; Columns) မရှုပ်ထေဂမၠိုင်။

== ဝင် (History) ==
CSS ဝွံ စတင်ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် နကဵု '''Håkon Wium Lie''' ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၄ ရ။ 
* **CSS 1 (၁၉၉၆):** သၞောတ်သ္ဇိုင်ကိုပ်ကၠာအိုတ်။
* **CSS 2 (၁၉၉၈):** ထပ်ဗပေင်နဲကဲ ဓရီု (Positioning)။
* **CSS 3 (လၟုဟ်):** ပါ်ခြာလဝ် နကဵု Modules နာနာ မပ္တံကဵု Animations, Flexbox ကေုာံ Grid ရ။

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[HTML]]
* [[နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]
* [[ဒဳဇြာင်]]
* [[:ကဏ္ဍ:နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;
* W3C CSS Specifications.
* MDN Web Docs. &quot;CSS: Cascading Style Sheets&quot;.

[[Category:နဲကဲဖန်ဗဒှ်ဝေပ်]]
[[Category:ဒဳဇြာင်]]</text>
      <sha1>gq6kg6tbgd8r10brhm2bh20atcinfjv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အာဲဗဟဵု (Database)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9062</id>
    <revision>
      <id>51115</id>
      <timestamp>2026-04-11T17:52:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot; ## အာဲဗဟဵု (Database)  အာဲဗဟဵု (database) ဝွံ ဒှ်ဂကောံဒေတာ (data) မစဳဇန်လဝ် နကဵုဗီုပြင် မကလိတ်ကလောတ်၊ သွက်ဂွံကလိဂွံအခေါင်၊ ထိင်ဒဝ်၊ ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် နကဵုစက် (computer) မာန်ရ။ အာဲ...&quot;</comment>
      <origin>51115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8219" sha1="omgedc1wfd2m3eozufy7m9kfn0wd3ox" xml:space="preserve">
## အာဲဗဟဵု (Database)

အာဲဗဟဵု (database) ဝွံ ဒှ်ဂကောံဒေတာ (data) မစဳဇန်လဝ် နကဵုဗီုပြင် မကလိတ်ကလောတ်၊ သွက်ဂွံကလိဂွံအခေါင်၊ ထိင်ဒဝ်၊ ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် နကဵုစက် (computer) မာန်ရ။ အာဲဗဟဵု (database) ဂှ် ဒှ်အရာ ဗဟ်သၞောတ် ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ကွေန်ပျူတာ (computer system) ဗွဲမဂၠိုင်၊ ဗွဲတၟေင် သွက်အရာမနွံပၟိက်ကမၠောန် (business applications) ကေုာံ ဝဲက်ဆိုက် (websites) တအ်ရ။

### ဗီုပြင်ဇန်ဇန် (Structure)

ဒေတာ (data) ပ္ဍဲကဵု အာဲဗဟဵု (database) မွဲဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု **တၚ်ထ္ၜး (table)**၊ **တၚ်ဗဗွဲ (row)**၊ ကေုာံ **ကော်လံ (column)**။ ဏအ်ဂှ် ကော်ခဴစ **အာဲဗဟဵုဆက်စပ် (relational database)**။

*   **တၚ်ထ္ၜး (Table) :** ဒှ်ဂကောံဒေတာ (data) မဆေင်ကဵု ပရူဗွဲတၟေင်မွဲ (ဥပမာ- စရင်ကောန်ဂကောံ)။
*   **ကော်လံ (Column) :** ဒှ်ဂကောံဒေတာ (data) မွဲဂကူ (ဥပမာ- ယၟု၊ လိပ်စာ၊ ဂၞန်ဒါတ်)။
*   **တၚ်ဗဗွဲ (Row) :** ဒှ်တၚ်ထ္ၜး (record) မွဲ (ဥပမာ- ကောန်ဂကောံမွဲ)။

### သၞောတ်အုပ်ဓုပ် အာဲဗဟဵု (DBMS)

သၞောတ်အုပ်ဓုပ် အာဲဗဟဵု (Database Management System - DBMS) ဂှ် ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) မဆက်ဆံင် ကုညးလွပ် (user)၊ ပရဝ်ဂရာမ် (programs)၊ ကေုာံ အာဲဗဟဵုဇကုဇကု (database itself) ရ။ DBMS ဂှ် ခၞံဗဒှ်ကဵု သွက်သ္ဂောံပါ်ပရအ် (define)၊ ခၞံဗဒှ် (create)၊ သ္ၚဳဂၠေပ် (query)၊ ပလေဝ်ပလေတ် (update)၊ ကေုာံ အုပ်ဓုပ် (administer) အာဲဗဟဵုဂမၠိုင် မာန်ရ။

ဥပမာ သၞောတ်အုပ်ဓုပ် အာဲဗဟဵု (DBMS) မစကာဂၠိုင်ဂှ် နွံဗီုဏအ်:

*   **MySQL :** ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) အလဵုအလဵု (open-source) မစကာဂၠိုင် သွက်ဝဲက်ဆိုက် (websites)။
*   **PostgreSQL :** ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) အလဵုအလဵု (open-source) မနွံကဵုလက္ခဏာ ဗွဲမလောန်။
*   **Oracle Database :** ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) သွက်ကမၠောန်ဇၞော် (enterprise) မစကာဂၠိုင်။
*   **Microsoft SQL Server :** ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) မကၠောန်လဝ် နူ Microsoft သွက်ကမၠောန်ဇၞော် (enterprise)။
*   **SQLite :** ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) မဍောတ်သွတ် မစကာ ပ္ဍဲကဵု အပ် (apps) ကေုာံ စက်ကွေန်ပျူတာဍောတ်တအ်။

### ဘာသာသၟာန် (Query Language)

သွက်သ္ဂောံဆက်ဆံင် ကုဒေတာ (data) ပ္ဍဲကဵု အာဲဗဟဵု (database) ဂှ်၊ ညးလွပ် (user) တအ် စကာ ဘာသာသၟာန် (Query Language) မကော်ခဴစ **SQL (Structured Query Language)**။ SQL ဂှ် ကဵုအခေါင် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် (define)၊ သ္ၚဳဂၠေပ် (query)၊ ပလေဝ်ပလေတ် (manipulate)၊ ကေုာံ ထိင်ဒဝ် (control) ဒေတာ (data) ပ္ဍဲအာဲဗဟဵု (database) မာန်ရ။

### ဂုဏ်ဖိုလ် ကေုာံ ကိစ္စဇၞော် (Advantages and Importance)

အာဲဗဟဵု (database) ဂှ် နွံကဵုဂုဏ်ဖိုလ် (advantages) ဗွဲမဂၠိုင် ဗီုကဵု:

*   **အောန်ဒေက် (Redundancy) အောန်:** ဒေတာ (data) တုပ် ဟွံကြိုင်လဝ် မသၠေင်။
*   **ဒေတာ (Data) ကိတ်ညဳ (Consistency):** ဒေတာ (data) ဂှ် ဒှ်မတုပ်သၟဟ် သီုဖအိုတ်။
*   **ဒေတာ (Data) ပတှ်ေကေတ်ဂွံ (Integrity):** ဒေတာ (data) ဂှ် ဍာံစၟတ် ကေုာံ ဗဗွဲ (accurate and consistent)။
*   **ဂိုၚ်ခြာ (Security):** ဒေတာ (data) ဂှ် ကၟာ်တိတ် နူကဵု ညးဟွံမဲအခေါင်။
*   **ဒေတာ (Data) ပံင်ကောံ (Sharing):** ဒေတာ (data) ဂှ် ပံင်ကောံဂွံ (shared) အကြာညးလွပ် (user) ကေုာံ ပရဝ်ဂရာမ် (programs) နာနာသာ်။
*   **ဒေတာ (Data) ထ္ၜးပ္တိတ် (Backup) ကေုာံ မပလေဝ်လဟိင်ကေတ် (Recovery):** ဒေတာ (data) ဂှ် သှ်ေဒၟံင် လၟိုန် ညံင်ဟွံဂွံလီု။

တၚ်ရန်တၟအ် (importance) အာဲဗဟဵု (database) ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် နကဵု သွက်ဂွံရပ်စပ် ကုဒေတာ (data) မဂၠိုင်တိုန် (increasing volume of data) ကေုာံ လဒံက်ဖရာန်ချုက် (franchise) အွန်လာင် (online applications) မဂၠိုင်တိုန် (proliferation of online applications) တအ်ရ။ အာဲဗဟဵု (Database) ဂှ် ဒှ်ကိစ္စဇၞော် (essential) သွက် ကမၠောန်ဇၞော် (business) ခေတ်တၟိ (modern business) ကေုာံ သၞောတ်သော (systems) နာနာသာ်။

### ဗီုပြင်တၞဟ်တအ် (Other Types)

အာဲဗဟဵုဆက်စပ် (Relational database) ဂှ် ဒှ်ဗီုပြင် (type) မစကာဂၠိုင်အိုတ်၊ ဆဂး ဗီုပြင်တၞဟ်တအ်လေဝ် နွံကီု ဗီုကဵု:

*   **အာဲဗဟဵု သၞောတ်သော (Hierarchical database):** ဒေတာ (data) ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုဗီုပြင် တၞံဆု (tree structure)။
*   **အာဲဗဟဵု သၞောတ်ဂၠံင် (Network database):** ဒေတာ (data) ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုဗီုပြင် ဂၠံင် (graph structure)။
*   **အာဲဗဟဵု NoSQL (NoSQL database):** ဒေတာ (data) ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် သွက်ဂွံရပ်စပ် ကုဒေတာ (data) မဂၠိုင်ဂၠင် ကေုာံ မပြံင်လှာဲ (dynamic)။

### နိဿဲ (References)

*   [Database - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Database)
*   [What is a Database? - Oracle](https://www.oracle.com/database/what-is-database/)
*   [Database basics - Microsoft Support](https://support.microsoft.com/en-us/office/database-basics-a2d2b1e2-4a6f-4b9e-8f2c-9c8a7e7c7c7c)

### လေန်မ္ၚး (External Links)

*   [MySQL Official Website](https://www.mysql.com/)
*   [PostgreSQL Official Website](https://www.postgresql.org/)
*   [Oracle Database Official Website](https://www.oracle.com/database/)
*   [Microsoft SQL Server Official Website](https://www.microsoft.com/en-us/sql-server/)</text>
      <sha1>omgedc1wfd2m3eozufy7m9kfn0wd3ox</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51116</id>
      <parentid>51115</parentid>
      <timestamp>2026-04-11T17:54:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8275" sha1="da7ycsmfpfovi8tnyo8tqq9ef0a3mwt" xml:space="preserve">[[Category:Wp/mnw]]
[[Category:Wp/mnw/ပရေင်ထိင်ဒဝ်]]

'''အာဲဗဟဵု''' (database) ဝွံ ဒှ်ဂကောံဒေတာ (data) မစဳဇန်လဝ် နကဵုဗီုပြင် မကလိတ်ကလောတ်၊ သွက်ဂွံကလိဂွံအခေါင်၊ ထိင်ဒဝ်၊ ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် နကဵုစက် (computer) မာန်ရ။ အာဲဗဟဵု (database) ဂှ် ဒှ်အရာ ဗဟ်သၞောတ် ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ကွေန်ပျူတာ (computer system) ဗွဲမဂၠိုင်၊ ဗွဲတၟေင် သွက်အရာမနွံပၟိက်ကမၠောန် (business applications) ကေုာံ ဝဲက်ဆိုက် (websites) တအ်ရ။

== ဗီုပြင်ဇန်ဇန် (Structure) ==

ဒေတာ (data) ပ္ဍဲကဵု အာဲဗဟဵု (database) မွဲဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု '''တၚ်ထ္ၜး (table)'''၊ '''တၚ်ဗဗွဲ (row)'''၊ ကေုာံ '''ကော်လံ (column)'''။ ဏအ်ဂှ် ကော်ခဴစ '''အာဲဗဟဵုဆက်စပ် (relational database)'''။

* '''တၚ်ထ္ၜး (Table) :''' ဒှ်ဂကောံဒေတာ (data) မဆေင်ကဵု ပရူဗွဲတၟေင်မွဲ (ဥပမာ- စရင်ကောန်ဂကောံ)။
* '''ကော်လံ (Column) :''' ဒှ်ဂကောံဒေတာ (data) မွဲဂကူ (ဥပမာ- ယၟု၊ လိပ်စာ၊ ဂၞန်ဒါတ်)။
* '''တၚ်ဗဗွဲ (Row) :''' ဒှ်တၚ်ထ္ၜး (record) မွဲ (ဥပမာ- ကောန်ဂကောံမွဲ)။

== သၞောတ်အုပ်ဓုပ် အာဲဗဟဵု (DBMS) ==

သၞောတ်အုပ်ဓုပ် အာဲဗဟဵု (Database Management System - DBMS) ဂှ် ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) မဆက်ဆံင် ကုညးလွပ် (user)၊ ပရဝ်ဂရာမ် (programs)၊ ကေုာံ အာဲဗဟဵုဇကုဇကု (database itself) ရ။ DBMS ဂှ် ခၞံဗဒှ်ကဵု သွက်သ္ဂောံပါ်ပရအ် (define)၊ ခၞံဗဒှ် (create)၊ သ္ၚဳဂၠေပ် (query)၊ ပလေဝ်ပလေတ် (update)၊ ကေုာံ အုပ်ဓုပ် (administer) အာဲဗဟဵုဂမၠိုင် မာန်ရ။

ဥပမာ သၞောတ်အုပ်ဓုပ် အာဲဗဟဵု (DBMS) မစကာဂၠိုင်ဂှ် နွံဗီုဏအ်:

* '''MySQL :''' ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) အလဵုအလဵု (open-source) မစကာဂၠိုင် သွက်ဝဲက်ဆိုက် (websites)။
* '''PostgreSQL :''' ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) အလဵုအလဵု (open-source) မနွံကဵုလက္ခဏာ ဗွဲမလောန်။
* '''Oracle Database :''' ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) သွက်ကမၠောန်ဇၞော် (enterprise) မစကာဂၠိုင်။
* '''Microsoft SQL Server :''' ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) မကၠောန်လဝ် နူ Microsoft သွက်ကမၠောန်ဇၞော် (enterprise)။
* '''SQLite :''' ဒှ်သောတ်ဝဲ (software) မဍောတ်သွတ် မစကာ ပ္ဍဲကဵု အပ် (apps) ကေုာံ စက်ကွေန်ပျူတာဍောတ်တအ်။

== ဘာသာသၟာန် (Query Language) ==

သွက်သ္ဂောံဆက်ဆံင် ကုဒေတာ (data) ပ္ဍဲကဵု အာဲဗဟဵု (database) ဂှ်၊ ညးလွပ် (user) တအ် စကာ ဘာသာသၟာန် (Query Language) မကော်ခဴစ '''SQL (Structured Query Language)'''။ SQL ဂှ် ကဵုအခေါင် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် (define)၊ သ္ၚဳဂၠေပ် (query)၊ ပလေဝ်ပလေတ် (manipulate)၊ ကေုာံ ထိင်ဒဝ် (control) ဒေတာ (data) ပ္ဍဲအာဲဗဟဵု (database) မာန်ရ။

== ဂုဏ်ဖိုလ် ကေုာံ ကိစ္စဇၞော် (Advantages and Importance) ==

အာဲဗဟဵု (database) ဂှ် နွံကဵုဂုဏ်ဖိုလ် (advantages) ဗွဲမဂၠိုင် ဗီုကဵု:

* '''အောန်ဒေက် (Redundancy) အောန်:''' ဒေတာ (data) တုပ် ဟွံကြိုင်လဝ် မသၠေင်။
* '''ဒေတာ (Data) ကိတ်ညဳ (Consistency):''' ဒေတာ (data) ဂှ် ဒှ်မတုပ်သၟဟ် သီုဖအိုတ်။
* '''ဒေတာ (Data) ပတှ်ေကေတ်ဂွံ (Integrity):''' ဒေတာ (data) ဂှ် ဍာံစၟတ် ကေုာံ ဗဗွဲ (accurate and consistent)။
* '''ဂိုၚ်ခြာ (Security):''' ဒေတာ (data) ဂှ် ကၟာ်တိတ် နူကဵု ညးဟွံမဲအခေါင်။
* '''ဒေတာ (Data) ပံင်ကောံ (Sharing):''' ဒေတာ (data) ဂှ် ပံင်ကောံဂွံ (shared) အကြာညးလွပ် (user) ကေုာံ ပရဝ်ဂရာမ် (programs) နာနာသာ်။
* '''ဒေတာ (Data) ထ္ၜးပ္တိတ် (Backup) ကေုာံ မပလေဝ်လဟိင်ကေတ် (Recovery):''' ဒေတာ (data) ဂှ် သှ်ေဒၟံင် လၟိုန် ညံင်ဟွံဂွံလီု။

တၚ်ရန်တၟအ် (importance) အာဲဗဟဵု (database) ဂှ် ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် နကဵု သွက်ဂွံရပ်စပ် ကုဒေတာ (data) မဂၠိုင်တိုန် (increasing volume of data) ကေုာံ လဒံက်ဖရာန်ချုက် (franchise) အွန်လာင် (online applications) မဂၠိုင်တိုန် (proliferation of online applications) တအ်ရ။ အာဲဗဟဵု (Database) ဂှ် ဒှ်ကိစ္စဇၞော် (essential) သွက် ကမၠောန်ဇၞော် (business) ခေတ်တၟိ (modern business) ကေုာံ သၞောတ်သော (systems) နာနာသာ်။

== ဗီုပြင်တၞဟ်တအ် (Other Types) ==

အာဲဗဟဵုဆက်စပ် (Relational database) ဂှ် ဒှ်ဗီုပြင် (type) မစကာဂၠိုင်အိုတ်၊ ဆဂး ဗီုပြင်တၞဟ်တအ်လေဝ် နွံကီု ဗီုကဵု:

* '''အာဲဗဟဵု သၞောတ်သော (Hierarchical database):''' ဒေတာ (data) ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုဗီုပြင် တၞံဆု (tree structure)။
* '''အာဲဗဟဵု သၞောတ်ဂၠံင် (Network database):''' ဒေတာ (data) ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုဗီုပြင် ဂၠံင် (graph structure)။
* '''အာဲဗဟဵု NoSQL (NoSQL database):''' ဒေတာ (data) ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် သွက်ဂွံရပ်စပ် ကုဒေတာ (data) မဂၠိုင်ဂၠင် ကေုာံ မပြံင်လှာဲ (dynamic)။

== နိဿဲ (References) ==

* [Database - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Database)
* [What is a Database? - Oracle](https://www.oracle.com/database/what-is-database/)
* [Database basics - Microsoft Support](https://support.microsoft.com/en-us/office/database-basics-a2d2b1e2-4a6f-4b9e-8f2c-9c8a7e7c7c7c)

== လေန်မ္ၚး (External Links) ==

* [MySQL Official Website](https://www.mysql.com/)
* [PostgreSQL Official Website](https://www.postgresql.org/)
* [Oracle Database Official Website](https://www.oracle.com/database/)
* [Microsoft SQL Server Official Website](https://www.microsoft.com/en-us/sql-server/)</text>
      <sha1>da7ycsmfpfovi8tnyo8tqq9ef0a3mwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပါ်သရုပ် လိက်ဝေါဟာရမန် (Mon-English Glossary)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9063</id>
    <revision>
      <id>51117</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:02:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:Wp/mnw]] [[Category:Wp/mnw/ဘာသာမန်]] [[Category:Wp/mnw/လိက်ပတ်]]  = ပါ်သရုပ် လိက်ဝေါဟာရမန် (Mon-English Glossary) =  [[File:Mon language.svg|thumb|right|150px|တဆိပ် ဘာသာမန်]]  '''လိက်ဝေါဟာရမန် (Mon-English Glossary)''' ဝွံ ဒှ်ဂကောံဝေါဟာရ (vocabulary collec...&quot;</comment>
      <origin>51117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10560" sha1="p1h654lzr2c02mtesotcf51j6ykooo3" xml:space="preserve">[[Category:Wp/mnw]]
[[Category:Wp/mnw/ဘာသာမန်]]
[[Category:Wp/mnw/လိက်ပတ်]]

= ပါ်သရုပ် လိက်ဝေါဟာရမန် (Mon-English Glossary) =

[[File:Mon language.svg|thumb|right|150px|တဆိပ် ဘာသာမန်]]

'''လိက်ဝေါဟာရမန် (Mon-English Glossary)''' ဝွံ ဒှ်ဂကောံဝေါဟာရ (vocabulary collection) မပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု ဘာသာမန် ကေုာံ ဘာသာအင်္ဂလိက်၊ မနွံကဵု လၟိဟ်ဝေါဟာရ စဵုကဵု ၂,၀၀၀ ပြကိုဟ်။ လိက်ဝွံ ဒှ်လိက် မခၞံဗဒှ်လဝ် သွက်သ္ဂောံပ္တိုန်စရာဲ ဗီုပြင်ဘာသာမန် ပ္ဍဲကဵု ပရဝ်ဂျက်တ် ဝဳကဳမီဒဳယာ (Wikimedia projects) ဗီုကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်၊ ဝဳကဳလိက်ကၞပ်မန်၊ ကေုာံ ဝဳကဳဂလာန်ညးတၞဟ်မန် (Mon Wiktionary)။

== ဗွဲခမၞန် (Overview) ==

လိက်ဝေါဟာရဏအ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုဗီုပြင် '''Mon-English Glossary''' မပါ်ပရအ်လဝ် အတိုင်လၟေင်အက္ခရ် အင်္ဂလိက် (A-Z)။ ပ္ဍဲကဵုဏအ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵုကဏ္ဍ (category) ဗွဲမဂၠိုင်၊ မပါ်ကၠေင် အလဵုဇကုလေဝ် နွံရ။

=== လၟိဟ်ဝေါဟာရ ===

* သီုဖအိုတ်: စဵုကဵု ၂,၀၀၀ ပြကိုဟ် (ဗွဲမခမၞန်)
* ဝေါဟာရ မဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်ပညာ: ၂၀၀+
* ဝေါဟာရ မဆေင်စပ်ကဵု ကွတ်ကွေန်ပျူတာ ကေုာံ သိပ္ပံ: ၁၅၀+
* ဝေါဟာရ မဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်မၞိဟ်၊ ဘဝ၊ ကေုာံ သဘာဝ: ၁,၀၀၀+
* ဝေါဟာရ မဆေင်စပ်ကဵု ဗီုပြင်သဒ္ဒါ: ၅၀+
* ဝေါဟာရ မဆေင်စပ်ကဵု အသာ် (Colors): ၂၀+
* ဝေါဟာရ မဆေင်စပ်ကဵု ကာယဇကု (Body Parts): ၃၀+

== ကဏ္ဍဝေါဟာရဂမၠိုင် (Categories of Vocabulary) ==

လိက်ဝေါဟာရဏအ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵုကဏ္ဍဂမၠိုင် ဗွဲသၟဝ်ဝွံ:

=== ၁. ပရေင်ပညာ (Academic &amp; Professional Terms) ===

ဝေါဟာရဏအ် ပါ်ပရအ်လဝ် သွက်ဂွံရပ်စပ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လ္ၚတ် ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်။ ဥပမာ-

* '''Academic''' – မဆေင်စပ်ကဵုပညာ
* '''Academy''' – ဘာပညာဗွဲတၟေင်
* '''Adviser''' – ညးမကဵုကသပ်
* '''Analysis''' – ပွမသ္ၚဳဂၠေပ်
* '''Architecture''' – နဲကဲပိသုက
* '''Assignment''' – တာလျိုင်
* '''Certificate''' – လိက်စရင်
* '''Curriculum''' – လၟေင်ဘာ
* '''Degree''' – တဆိပ်ကြာ
* '''Diploma''' – လိက်တဆိပ်
* '''Education''' – ပရေင်ပညာ
* '''Evaluation''' – ပရေင်စံၜတ်
* '''Graduate''' – ညးမတုဲဘာ
* '''Lecture''' – ပွမလ္ၚတ်
* '''Professor''' – အစာဘာ
* '''Research''' – သုတေသန
* '''Scholarship''' – သြန်ဂိတု
* '''Student''' – ကောန်ဗ္တောန်
* '''University''' – တက္ကသိုလ်
* '''Vocational''' – မဆေင်စပ်ကဵုကမၠောန်

=== ၂. ကွတ်ကွေန်ပျူတာ ကေုာံ သိပ္ပံ (Computer &amp; Science Terms) ===

ဝေါဟာရဏအ် ပါ်ပရအ်လဝ် သွက်ဂွံရပ်စပ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ကွတ်ကွေန်ပျူတာ ကေုာံ သိပ္ပံ။ ဥပမာ-

* '''Algorithm''' – နဲကဲပြေင်ဂၞန်
* '''Application''' – လိက်အာတ် / ပွမသုင်စောဲ
* '''Backup''' – ပွမထ္ၜးပ္တိတ် ဒေတာ
* '''Data''' – ဒေတာ
* '''Database''' – အာဲဗဟဵု
* '''Debug''' – ပွမပလီုထောံ ဒုဟ်စက်
* '''Encryption''' – နဲကဲကၟာ်လိက်
* '''File''' – ဖိုင်
* '''Hardware''' – ကရိယာဇကုစက်
* '''Internet''' – အိန်တာနေတ်
* '''Network''' – ဂၠံင်ဆက်စပ်
* '''Password''' – မလိက်ကၟာ်
* '''Program''' – ပရဝ်ဂရာမ်
* '''Software''' – သောတ်ဝဲ
* '''System''' – သၞောတ်

=== ၃. ပရေင်မၞိဟ်၊ ဘဝ၊ ကေုာံ သဘာဝ (General Life, Human &amp; Nature Terms) ===

ဝေါဟာရဏအ် ဒှ်ဝေါဟာရ မစကာဂၠိုင် ပ္ဍဲဘဝတ္ၚဲဏအ်။ ဥပမာ-

* '''Ability''' – အစောံဇြဟတ်
* '''Action''' – ကမၠောန် / ပဝ
* '''Anger''' – ဒေါသ / ပွမထေဲ
* '''Animal''' – တိရစ္ဆာန်
* '''Art''' – အနုသုခုမ
* '''Award''' – လာဘ်ဗ္ဇဴ
* '''Beautiful''' – မကျေဝ်ဂေါဝ်
* '''Birth''' – ပွမသၠးဂၠံ
* '''Care''' – ပွမမင်မွဲ
* '''Culture''' – ယေန်သၞာင်
* '''Death''' – ပွမချိုတ်
* '''Dream''' – ပွမဗင်
* '''Earth''' – တိ / ဂၠးတိ
* '''Family''' – သ္ၟိင်
* '''Friend''' – မိတ်သဟာဲ
* '''Health''' – ပရေင်ထတ်ယုက်
* '''History''' – ဝင်
* '''Language''' – ဘာသာ
* '''Love''' – ပွမဆာန်
* '''Memory''' – ပွမဝိုတ်
* '''Mind''' – စိုတ်
* '''Nature''' – သဘာဝ
* '''Peace''' – ပွမၜိုဟ်လလံ
* '''Power''' – ဒြဟတ်
* '''Question''' – ပွမသၟာန်
* '''Reason''' – ဟိုတ်
* '''Science''' – သိပ္ပံ
* '''Society''' – ဂကောံမၞိဟ်
* '''Time''' – အခိင်
* '''Water''' – ဍာ်
* '''Work''' – ကမၠောန်

=== ၄. ဗီုပြင်သဒ္ဒါ (Grammar &amp; Linguistic Terms) ===

ဝေါဟာရဏအ် ပါ်ပရအ်လဝ် သွက်ဂွံရပ်စပ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လ္ၚတ် သဒ္ဒါမန်။ ဥပမာ-

* '''Adjective''' – နာမဝိသေသန
* '''Adverb''' – ကြိယာဝိသေသန
* '''Conjunction''' – သမ္ဗန်
* '''Interjection''' – သာဓုကာရ
* '''Noun''' – နာမ်
* '''Preposition''' – ဝိဘတ်
* '''Pronoun''' – သဗ္ဗနာမ်
* '''Verb''' – ကြိယာ

=== ၅. အသာ် (Colors) ===

ဝေါဟာရမဆေင်စပ်ကဵု အသာ်။ ဥပမာ-

* '''Black''' – လမစ်
* '''Blue''' – သ္ၚေအ်
* '''Green''' – သၚေက်
* '''Red''' – ဗကေတ်
* '''White''' – ဗု
* '''Yellow''' – ဍုဟ်

=== ၆. ကာယဇကု (Body Parts) ===

ဝေါဟာရမဆေင်စပ်ကဵု ဒကာရုပ် ဇကုမၞိဟ်။ ဥပမာ-

* '''Arm''' – တဲ
* '''Blood''' – ဆီ
* '''Bone''' – ဇုတ်
* '''Brain''' – အှော်
* '''Eye''' – မတ်
* '''Face''' – မုက်
* '''Foot''' – ဇိုင်
* '''Hand''' – တဲ
* '''Head''' – က္ဍိုပ်
* '''Heart''' – ဖဏေအ်
* '''Leg''' – ဇိုင်
* '''Mouth''' – ပါင်
* '''Nose''' – မုဟ်
* '''Skin''' – စၞာံ
* '''Stomach''' – ဗုင်
* '''Tooth''' – ဇြို

== ဂုဏ်ဖိုလ် ကေုာံ ကိစ္စဇၞော် (Importance) ==

လိက်ဝေါဟာရဏအ် နွံကဵုၚုဟ်မး သွက်ဂွံစကာ ပ္ဍဲကဵု:

* '''ဝဳကဳလိက်ကၞပ် (Wikibooks):''' သွက်ဂွံခၞံဗဒှ် လိက်ဗ္တောန်ဘာသာ မန်-အင်္ဂလိက် (Mon-English Dictionary)။
* '''ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် (Mon Wikipedia):''' သွက်ဂွံချူပါ်ပရအ် လိက်ပရေင် (article) ပရူဝေါဟာရဂမၠိုင် (ဥပမာ- Article ပရူ &quot;အာဲဗဟဵု (Database)&quot;)။
* '''ဝဳကဳဂလာန်ညးတၞဟ်မန် (Mon Wiktionary):''' သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် မုက်လိက် (entry) ပရူဝေါဟာရမွဲမွဲ။
* '''ပရဝ်ဂျက်တ် ပရေင်ဘာသာ (Language Projects):''' သွက်ဂွံပ္တိုန်စရာဲ ဗီုပြင်ဘာသာမန် ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳမီဒဳယာ။

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[ဘာသာမန်]]
* [[လိက်မန်]]
* [[အက္ခရ်မန်]]
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်]]
* [[ပရဝ်ဂျက်တ် ဘာသာမန် ပ္ဍဲ Wikimedia Incubator]]

== နိဿဲ (References) ==

* Mon language. (n.d.). In ''Wikipedia''. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Mon_language
* Jenny, M. (2005). ''The Verb System of Mon''. University of Zurich.
* Shorto, H.L. (1962). ''A Dictionary of Modern Spoken Mon''. Oxford University Press.
* လိက်ဝေါဟာရမန် (Mon-English Glossary) – နူကဵု ဂကောံညးချူလိက် ဝဳကဳမန်။

== လေန်မ္ၚး (External Links) ==

* [incubator:Wp/mnw|ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ပ္ဍဲ Incubator]
* [incubator:Wb/mnw|ဝဳကဳလိက်ကၞပ် မန် ပ္ဍဲ Incubator]
* [incubator:Wt/mnw|ဝဳကဳဂလာန်ညးတၞဟ် မန် ပ္ဍဲ Incubator]</text>
      <sha1>p1h654lzr2c02mtesotcf51j6ykooo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အဋ္ဌကထာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9064</id>
    <revision>
      <id>51118</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:24:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;== ကဏ္ဍ: အဋ္ဌကထာ ==  '''အဋ္ဌကထာ''' (Atthakatha) မ္ဂးဂှ် ဒှ်ပြကိုဟ်မကၠာဲသ္ၚေဝ် ကဵုအရထအဓိပ္ပါယ် ပါဠိပိဋကတ်ပိ ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဋ္ဌကထာဂှ် သွက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟိုတ်နိဒါန်၊ ပ...&quot;</comment>
      <origin>51118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2458" sha1="ne68i0nuztp5i8pdor1yepl7b5tqusw" xml:space="preserve">== ကဏ္ဍ: အဋ္ဌကထာ ==

'''အဋ္ဌကထာ''' (Atthakatha) မ္ဂးဂှ် ဒှ်ပြကိုဟ်မကၠာဲသ္ၚေဝ် ကဵုအရထအဓိပ္ပါယ် ပါဠိပိဋကတ်ပိ ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဋ္ဌကထာဂှ် သွက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟိုတ်နိဒါန်၊ ပရူပရာဝတ္ထု ကေုာံ အရထအဓိပ္ပါယ်ဝေါဟာရ မဇြိုဟ်နက် ပ္ဍဲကဵုဒေသနာကျာ် ညံင်ညးဗှ်လိက်တအ် သ္ဂောံကၠိုဟ်ခိုဟ် ဗွဲမလောဲသွာရ။

=== ကဏ္ဍလဂါံဂမၠိုင် ===
* '''ဝိနယအဋ္ဌကထာ:''' ပြကိုဟ်မကၠာဲသ္ၚေဝ် ဝိနယပိဋကတ် (ဥပမာ - သမန္တပါသာဒိကာ)။
* '''သုတ်အဋ္ဌကထာ:''' ပြကိုဟ်မကၠာဲသ္ၚေဝ် သုတ္တန္တပိဋကတ် (ဥပမာ - သုမင်္ဂလဝိလာသိနဳ၊ ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ)။
* '''အဘိဓမ္မအဋ္ဌကထာ:''' ပြကိုဟ်မကၠာဲသ္ၚေဝ် အဘိဓမ္မပိဋကတ် (ဥပမာ - အတ္ထသာလိနဳ)။

=== တင်ရန်တၟအ် ===
ကဏ္ဍဝွံ ပကောံလဝ် စရင်ပြကိုဟ်အဋ္ဌကထာဂမၠိုင် မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲဝိကဳပဳဒဳယာမန် သွက်ဂွံဒှ် အရံင်အာစာ သွက်ညးမလ္ၚတ်ပညာသာသနာ ကေုာံ လိက်ပတ်ပါဠိ-မန် တအ်ရ။

=== မုက်လိက် မဆက်စပ် ===
* [[ပိဋကတ်ပိ]] - တမ်မူလ ဒေသနာကျာ်။
* [[ဋဳကာ]] - ပြကိုဟ်မကၠာဲသ္ၚေဝ် အရထအဓိပ္ပါယ် နူအဋ္ဌကထာ ထပ်မွဲအလန်။
* [[ဗုဒ္ဓဃောသ]] - အာစာမဟာထေရ် မဒှ်တမ် ခၞံဗဒှ်အဋ္ဌကထာဂမၠိုင်။

[[ကဏ္ဍ:ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ပိဋကတ်ပိ]]</text>
      <sha1>ne68i0nuztp5i8pdor1yepl7b5tqusw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍဒုကနိပါတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9065</id>
    <revision>
      <id>51119</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:28:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;== ကဏ္ဍ: ဒုကနိပါတ် ==  '''ဒုကနိပါတ်''' (Dukanipata) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမရနုက်ကဵု ၂ ပ္ဍဲကဵုပြကိုဟ်ဇာတ် ၅၅၀ (Jataka tales) ရ။ ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍဝွံ ပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံကဵု ဂါထာ (Verse) ၜါပိုဒ်ဓဝ်...&quot;</comment>
      <origin>51119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2605" sha1="5rqwjfzdzsl74cdz7zbzfk0elt02y4a" xml:space="preserve">== ကဏ္ဍ: ဒုကနိပါတ် ==

'''ဒုကနိပါတ်''' (Dukanipata) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမရနုက်ကဵု ၂ ပ္ဍဲကဵုပြကိုဟ်ဇာတ် ၅၅၀ (Jataka tales) ရ။ ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍဝွံ ပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံကဵု ဂါထာ (Verse) ၜါပိုဒ်ဓဝ်ရ။ ဒုကနိပါတ်ဝွံ သီုဖအိုတ် နွံ ၁၀၀ ဇာတ် (စနူဇာတ် မရနုက်ကဵု ၁၅၁ စဵုကဵု ၂၅၀) ရ။

=== မုဟိုတ် ဂွံကော်စ ဒုကနိပါတ် ရော? ===
မအရေဝ်ပါဠိ &quot;ဒုက&quot; (Duka) မ္ဂးဂှ် အဓိပ္ပာယ် &quot;ၜါ&quot;၊ &quot;နိပါတ်&quot; (Nipata) မ္ဂးဂှ် &quot;ကဏ္ဍ&quot; ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ '''ဒုကနိပါတ်''' မ္ဂးဂှ် ဒှ်စရင်ဇာတ် မနွံကဵု ဂါထာၜါၜါပိုဒ် သွက်ဂွံတွံထ္ၜးကဵု အရထအဓိပ္ပါယ် ခဏ်လ္ၚတ်ဘဝရ။

=== လၟေင်ဝဂ်ဂမၠိုင် ===
ပ္ဍဲဒုကနိပါတ်ဝွံ ပါ်လဝ် ၁၀ ဝဂ်ရ။ ဇၟာပ်ဝဂ်မ္ဂး နွံ ၁၀ ဇာတ်ရ။ ဥပမာ -
# '''ဒဠှဝဂ်'''
# '''သန္ထဝဝဂ်'''
# '''ကလျာဏဝဂ်'''
# '''အသဒိသဝဂ်'''
# '''...''' (ဆက်အာ စဵုက္ဍိုပ် ဝဂ်မရနုက်ကဵု ၁၀)

=== တင်ရန်တၟအ် ===
ကဏ္ဍဝွံ ဖန်ဗဒှ်လဝ် သွက်ဂွံပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲဒုကနိပါတ် ညံင်ညးလ္ၚတ်တအ် ဂွံဗှ်လ္ၚတ်ကေတ် ခဏ်လ္ၚတ်ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်စိုတ်ဓာတ် ကေုာံ သဒ္ဓါစေတနာ ဗွဲမလှဲလးရ။

=== မုက်လိက် မဆက်စပ် ===
* [[ဨကနိပါတ်]] - ဇာတ်မနွံ ဂါထာမွဲပိုဒ်။
* [[တိကနိပါတ်]] - ဇာတ်မနွံ ဂါထာပိပိုဒ်။
* [[ဇာတ် ၅၅၀]] - တမ်မူလ ပြကိုဟ်။

[[ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀]]
[[ကဏ္ဍ:ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>5rqwjfzdzsl74cdz7zbzfk0elt02y4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တိကနိပါတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9066</id>
    <revision>
      <id>51120</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:31:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;== ကဏ္ဍ: တိကနိပါတ် ==  '''တိကနိပါတ်''' (Tikanipata) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမရနုက်ကဵု ၃ ပ္ဍဲကဵုပြကိုဟ်ဇာတ် ၅၅၀ (Jataka tales) ရ။ ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍဝွံ ပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံကဵု ဂါထာ (Verse) ပိပိုဒ်ဓဝ်...&quot;</comment>
      <origin>51120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2619" sha1="2d0kj0ms7ahfhtwoxvemivw3xvj82t9" xml:space="preserve">== ကဏ္ဍ: တိကနိပါတ် ==

'''တိကနိပါတ်''' (Tikanipata) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမရနုက်ကဵု ၃ ပ္ဍဲကဵုပြကိုဟ်ဇာတ် ၅၅၀ (Jataka tales) ရ။ ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍဝွံ ပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံကဵု ဂါထာ (Verse) ပိပိုဒ်ဓဝ်ရ။ တိကနိပါတ်ဝွံ သီုဖအိုတ် နွံ ၅၀ ဇာတ် (စနူဇာတ် မရနုက်ကဵု ၂၅၁ စဵုကဵု ၃၀၀) ရ။

=== မုဟိုတ် ဂွံကော်စ တိကနိပါတ် ရော? ===
မအရေဝ်ပါဠိ &quot;တိက&quot; (Tika) မ္ဂးဂှ် အဓိပ္ပာယ် &quot;ပိ&quot;၊ &quot;နိပါတ်&quot; (Nipata) မ္ဂးဂှ် &quot;ကဏ္ဍ&quot; ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ '''တိကနိပါတ်''' မ္ဂးဂှ် ဒှ်စရင်ဇာတ် မနွံကဵု ဂါထာပိပိပိုဒ် သွက်ဂွံတွံထ္ၜးကဵု အရထအဓိပ္ပါယ် ခဏ်လ္ၚတ်ဘဝ ဗွဲမလှဲလးရ။

=== လၟေင်ဝဂ်ဂမၠိုင် ===
ပ္ဍဲတိကနိပါတ်ဝွံ ပါ်လဝ် ၅ ဝဂ်ရ။ ဇၟာပ်ဝဂ်မ္ဂး နွံ ၁၀ ဇာတ်ရ။ ဝဂ်တအ်ဂှ် -
# '''သင်္ကပ္ပဝဂ်'''
# '''ပဒုမဝဂ်'''
# '''ဥဒပါနဝဂ်'''
# '''အဗ္ဘန္တရဝဂ်'''
# '''ကုမ္ဘဝဂ်'''

=== တင်ရန်တၟအ် ===
ကဏ္ဍဝွံ ဖန်ဗဒှ်လဝ် သွက်ဂွံပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲတိကနိပါတ် ညံင်ညးလ္ၚတ်တအ် ဂွံလ္ၚတ်ဗှ်ကေတ် ခဏ်လ္ၚတ်ဘဝ၊ ပညာ ကေုာံ နဲကဲမံင်စံင် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ် ဗွဲမစှ်ေကဵုသၞောတ်ရ။

=== မုက်လိက် မဆက်စပ် ===
* [[ဒုကနိပါတ်]] - ဇာတ်မနွံ ဂါထာၜါပိုဒ်။
* [[စတုက္ကနိပါတ်]] - ဇာတ်မနွံ ဂါထာပန်ပိုဒ်။
* [[ဇာတ် ၅၅၀]] - တမ်မူလ ပြကိုဟ်။

[[ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀]]
[[ကဏ္ဍ:ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>2d0kj0ms7ahfhtwoxvemivw3xvj82t9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒုကနိပါတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9067</id>
    <revision>
      <id>51121</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:33:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;== ကဏ္ဍ: ဒုကနိပါတ် ==  '''ဒုကနိပါတ်''' (Dukanipata) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမရနုက်ကဵု ၂ ပ္ဍဲကဵုပြကိုဟ်ဇာတ် ၅၅၀ (Jataka tales) ရ။ ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍဝွံ ပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံကဵု ဂါထာ (Verse) ၜါပိုဒ်ဓဝ်...&quot;</comment>
      <origin>51121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3102" sha1="j81swb2y28zcdeyxmz0m8bxemx0aavj" xml:space="preserve">== ကဏ္ဍ: ဒုကနိပါတ် ==

'''ဒုကနိပါတ်''' (Dukanipata) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမရနုက်ကဵု ၂ ပ္ဍဲကဵုပြကိုဟ်ဇာတ် ၅၅၀ (Jataka tales) ရ။ ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍဝွံ ပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံကဵု ဂါထာ (Verse) ၜါပိုဒ်ဓဝ်ရ။ ဒုကနိပါတ်ဝွံ သီုဖအိုတ် နွံ ၁၀၀ ဇာတ် (စနူဇာတ် မရနုက်ကဵု ၁၅၁ စဵုကဵု ၂၅၀) ရ။

=== မုဟိုတ် ဂွံကော်စ ဒုကနိပါတ် ရော? ===
မအရေဝ်ပါဠိ &quot;ဒုက&quot; (Duka) မ္ဂးဂှ် အဓိပ္ပာယ် &quot;ၜါ&quot;၊ &quot;နိပါတ်&quot; (Nipata) မ္ဂးဂှ် &quot;ကဏ္ဍ&quot; ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ '''ဒုကနိပါတ်''' မ္ဂးဂှ် ဒှ်စရင်ဇာတ် မနွံကဵု ဂါထာၜါၜါပိုဒ် သွက်ဂွံတွံထ္ၜးကဵု အရထအဓိပ္ပါယ် ခဏ်လ္ၚတ်ဘဝရ။

=== လၟေင်ဝဂ်ဂမၠိုင် ===
ပ္ဍဲဒုကနိပါတ်ဝွံ ပါ်လဝ် ၁၀ ဝဂ်ရ။ ဇၟာပ်ဝဂ်မ္ဂး နွံ ၁၀ ဇာတ်ရ။ ဝဂ်တအ်ဂှ် -
# '''ဒဠှဝဂ်''' (ဇာတ် ၁၅၁-၁၆၀)
# '''သန္ထဝဝဂ်''' (ဇာတ် ၁၆၁-၁၇၀)
# '''ကလျာဏဝဂ်''' (ဇာတ် ၁၇၁-၁၈၀)
# '''အသဒိသဝဂ်''' (ဇာတ် ၁၈၁-၁၉၀)
# '''ရုဟကဝဂ်''' (ဇာတ် ၁၉၁-၂၀၀)
# '''နတံဒဠှဝဂ်''' (ဇာတ် ၂၀၁-၂၁၀)
# '''ဗဳရဏထမ္ဘဝဂ်''' (ဇာတ် ၂၁၁-၂၂၀)
# '''ကာသဗဝဂ်''' (ဇာတ် ၂၂၁-၂၃၀)
# '''ဥပါဟနဝဂ်''' (ဇာတ် ၂၃၁-၂၄၀)
# '''သိင်္ဂါလဝဂ်''' (ဇာတ် ၂၄၁-၂၅၀)

=== တင်ရန်တၟအ် ===
ကဏ္ဍဝွံ ဖန်ဗဒှ်လဝ် သွက်ဂွံပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲဒုကနိပါတ် ညံင်ညးလ္ၚတ်တအ် ဂွံလ္ၚတ်ဗှ်ကေတ် ခဏ်လ္ၚတ်ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်စိုတ်ဓာတ် ကေုာံ သဒ္ဓါစေတနာ ဗွဲမစှ်ေကဵုသၞောတ်ရ။

=== မုက်လိက် မဆက်စပ် ===
* [[ဨကနိပါတ်]] - ဇာတ်မနွံ ဂါထာမွဲပိုဒ်။
* [[တိကနိပါတ်]] - ဇာတ်မနွံ ဂါထာပိပိုဒ်။
* [[ဇာတ် ၅၅၀]] - တမ်မူလ ပြကိုဟ်။

[[ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀]]
[[ကဏ္ဍ:ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>j81swb2y28zcdeyxmz0m8bxemx0aavj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စတုက္ကနိပါတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9068</id>
    <revision>
      <id>51122</id>
      <timestamp>2026-04-11T18:38:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;== ကဏ္ဍ: စတုက္ကနိပါတ် ==  '''စတုက္ကနိပါတ်''' (Catukkanipata) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမရနုက်ကဵု ၄ ပ္ဍဲကဵုပြကိုဟ်ဇာတ် ၅၅၀ (Jataka tales) ရ။ ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍဝွံ ပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံကဵု ဂါထာ (Verse) ပန်...&quot;</comment>
      <origin>51122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3683" sha1="8k1vj43a5bvuhi4p2i53hmrngl6h3f9" xml:space="preserve">== ကဏ္ဍ: စတုက္ကနိပါတ် ==

'''စတုက္ကနိပါတ်''' (Catukkanipata) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမရနုက်ကဵု ၄ ပ္ဍဲကဵုပြကိုဟ်ဇာတ် ၅၅၀ (Jataka tales) ရ။ ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍဝွံ ပကောံလဝ် ဇာတ်ဂမၠိုင် မနွံကဵု ဂါထာ (Verse) ပန်ပိုဒ်ဓဝ်ရ။ စတုက္ကနိပါတ်ဝွံ သီုဖအိုတ် နွံ ၅၀ ဇာတ် (စနူဇာတ် မရနုက်ကဵု ၃၀၁ စဵုကဵု ၃၅၀) ရ။

=== မုဟိုတ် ဂွံကော်စ စတုက္ကနိပါတ် ရော? ===
မအရေဝ်ပါဠိ &quot;စတုက္က&quot; (Catukka) မ္ဂးဂှ် အဓိပ္ပာယ် &quot;ပန်&quot;၊ &quot;နိပါတ်&quot; (Nipata) မ္ဂးဂှ် &quot;ကဏ္ဍ&quot; ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ '''စတုက္ကနိပါတ်''' မ္ဂးဂှ် ဒှ်စရင်ဇာတ် မနွံကဵု ဂါထာပန်ပန်ပိုဒ် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အရထအဓိပ္ပါယ် ဓမ္မ ကေုာံ ဥပဒေသဘဝ ဗွဲမလှဲလးရ။

=== လၟေင်ဝဂ်ဂမၠိုင် ===
ပ္ဍဲစတုက္ကနိပါတ်ဝွံ ပါ်လဝ် ၅ ဝဂ်ရ။ ဇၟာပ်ဝဂ်မ္ဂး နွံ ၁၀ ဇာတ်ရ။ ဝဂ်တအ်ဂှ် -
# '''ကာလိင်္ဂဝဂ်''' (ဇာတ် ၃၀၁-၃၁၀)
# '''ပုစိမန္ဒဝဂ်''' (ဇာတ် ၃၁၁-၃၂၀)
# '''ကုဋိဒူသကဝဂ်''' (ဇာတ် ၃၂၁-၃၃၀)
# '''ကောကိလဝဂ်''' (ဇာတ် ၃၃၁-၃၄၀)
# '''စူဠကုဏာလဝဂ်''' (ဇာတ် ၃၄၁-၃၅၀)

=== ပွမသုင်စောဲ ပ္ဍဲဘဝပစ္စုပ္ပန် ===
ဇာတ်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲစတုက္ကနိပါတ်ဝွံ ဟိုတ်နူနွံကဵု ဂါထာပန်ပိုဒ်တုဲ ပရူပရာဍေံ ဇြိုဟ်နက်နူကဏ္ဍကၠာတေအ်ရ။ တင်ကတ်ဗ္တောန် နူဇာတ်တအ်ဂှ် သုင်စောဲမာန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပရေင်ဆက်ဆောံ:''' သုင်စောဲ နဲကဲပွမဝေင်ပဲါ မိဿဟာယယုတ် ကေုာံ ပွစိုတ်မဆာဲ ကုမိဿဟာဲခိုဟ်။
* '''ပရေင်ကောံဓရီု:''' လ္ၚတ်နဲကဲ ပွမသုင်စောဲ ဝေါဟာရ ဟီုဂး ပ္ဍဲအကြာဂကောံမၞိဟ် ညံင်ဂွံနွံကဵု ဒြဟတ်။
* '''ပွမစိစောန်:''' ကၠိုဟ်ကေတ် ဟိုတ် ကေုာံ ဖဵု မက္တဵုဒှ်တုဲ ပ္ဍဲအရာမကၠောန်ၜတ်ဒၟံင် ဇၟာပ်တ္ၚဲ။

=== မုက်လိက် မဆက်စပ် ===
* [[တိကနိပါတ်]] - ဇာတ်မနွံ ဂါထာပိပိုဒ်။
* [[ပဉ္စကနိပါတ်]] - ဇာတ်မနွံ ဂါထာမသုန်ပိုဒ်။
* [[ဇာတ် ၅၅၀]] - တမ်မူလ ပြကိုဟ်။

[[ကဏ္ဍ:ဇာတ် ၅၅၀]]
[[ကဏ္ဍ:ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>8k1vj43a5bvuhi4p2i53hmrngl6h3f9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဆက္ကနိပါတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9069</id>
    <revision>
      <id>51124</id>
      <timestamp>2026-04-12T08:59:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ဆက္ကနိပါတ်''' (ပါဠိ: Chakkanipāta) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမပကောံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဓမ္မဒေသနာမနွံတြဴဂကူ '''ဟွံသေင်မ္ဂး''' ဇာတ်မနွံတြဴဂကောံ မကၠုင်နူ '''သုတ္တန္တပိဋိက'''...&quot;</comment>
      <origin>51124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1430" sha1="3mhpzr7uu07c9n8hrlk4n1qgl585lp8" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ဆက္ကနိပါတ်''' (ပါဠိ: Chakkanipāta) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမပကောံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဓမ္မဒေသနာမနွံတြဴဂကူ '''ဟွံသေင်မ္ဂး''' ဇာတ်မနွံတြဴဂကောံ မကၠုင်နူ '''သုတ္တန္တပိဋိက''' ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
* '''ဆက္က:''' မဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;တြဴ&quot; (၆)။
* '''နိပါတ်:''' ပွမပကောံစွံ နဒဒှ်မွဲကဏ္ဍ။
* ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ်လိက်ပတ်ပိဋကတ်၊ ဆက္ကနိပါတ်ဝွံ ဒှ်ဒၞာဲမပကောံလဝ် '''ဓမ္မဒေသနာ'''ဂမၠိုင် မနွံကဵုတင်ရန်တၟအ် (၆) သာ် '''ဟွံသေင်မ္ဂး''' သုတ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု အင်္ဂုတ္တရနိကာယ ဆက္ကနိပါတ် ရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:နိပါတ်မွဲဟာန်]]
* [[Category:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ]]
* [[Category:သုတ္တန္တပိဋိက]]

----
[[Category:နိကာယဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>3mhpzr7uu07c9n8hrlk4n1qgl585lp8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9070</id>
    <revision>
      <id>51125</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:01:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ''' (ပါဠိ: Aṅguttara Nikāya) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမပကောံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သုတ်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲနိကာယ မရနုက်ကဵုပန် ပ္ဍဲ '''သုတ္တန္တပိဋိက''' ရ။}}  == သ...&quot;</comment>
      <origin>51125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2104" sha1="1e3tq1alo9rcq8zrf4i4pm83vjxc69o" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ''' (ပါဠိ: Aṅguttara Nikāya) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမပကောံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သုတ်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲနိကာယ မရနုက်ကဵုပန် ပ္ဍဲ '''သုတ္တန္တပိဋိက''' ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''အင်္ဂုတ္တရနိကာယ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပကောံလဝ် ဓမ္မဒေသနာဂမၠိုင် နကဵုသၞောတ်လၟေင်ဂၞန် (Numerical Order) မပ္တံနူ ဓမ္မမွဲဂကူ (ဧကကနိပါတ်) စဵုကဵုစိုပ် ဓမ္မစှ်မွဲဂကူ (ဧကာဒသကနိပါတ်) ရ။

=== နိပါတ်ဂမၠိုင် ===
ပ္ဍဲအင်္ဂုတ္တရနိကာယဝွံ နွံကဵု နိပါတ် ၁၁ ဂကောံ -
* ဧကကနိပါတ် (ဂကောံမွဲ)
* ဒုကနိပါတ် (ဂကောံၜါ)
* တိကနိပါတ် (ဂကောံပိ)
* စတုက္ကနိပါတ် (ဂကောံပန်)
* ပဉ္စကနိပါတ် (ဂကောံမသုန်)
* '''[[Category:ဆက္ကနိပါတ်|ဆက္ကနိပါတ်]]''' (ဂကောံတြဴ)
* သတ္တကနိပါတ် (ဂကောံထပှ်)
* အဋ္ဌကနိပါတ် (ဂကောံဒစာံ)
* နဝကနိပါတ် (ဂကောံဒစိတ်)
* ဒသကနိပါတ် (ဂကောံစှ်)
* ဧကာဒသကနိပါတ် (ဂကောံစှ်မွဲ)

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:နိကာယဂမၠိုင်]]
* [[Category:သုတ္တန္တပိဋိက]]
* [[Category:ပိဋိကတ်ပိ]]

----
[[Category:သုတ္တန္တပိဋိက]]</text>
      <sha1>1e3tq1alo9rcq8zrf4i4pm83vjxc69o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51126</id>
      <parentid>51125</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:02:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2095" sha1="lfsapa93dcld6kfsx5rzdpezvkolf0j" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ''' (ပါဠိ: Aṅguttara Nikāya) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမပကောံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သုတ်ဂမၠိုင် မနွံပ္ဍဲနိကာယ မရနုက်ကဵုပန် ပ္ဍဲ '''သုတ္တန္တပိဋက''' ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''အင်္ဂုတ္တရနိကာယ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပကောံလဝ် ဓမ္မဒေသနာဂမၠိုင် နကဵုသၞောတ်လၟေင်ဂၞန် (Numerical Order) မပ္တံနူ ဓမ္မမွဲဂကူ (ဧကကနိပါတ်) စဵုကဵုစိုပ် ဓမ္မစှ်မွဲဂကူ (ဧကာဒသကနိပါတ်) ရ။

=== နိပါတ်ဂမၠိုင် ===
ပ္ဍဲအင်္ဂုတ္တရနိကာယဝွံ နွံကဵု နိပါတ် ၁၁ ဂကောံ -
* ဧကကနိပါတ် (ဂကောံမွဲ)
* ဒုကနိပါတ် (ဂကောံၜါ)
* တိကနိပါတ် (ဂကောံပိ)
* စတုက္ကနိပါတ် (ဂကောံပန်)
* ပဉ္စကနိပါတ် (ဂကောံမသုန်)
* '''[[Category:ဆက္ကနိပါတ်|ဆက္ကနိပါတ်]]''' (ဂကောံတြဴ)
* သတ္တကနိပါတ် (ဂကောံထပှ်)
* အဋ္ဌကနိပါတ် (ဂကောံဒစာံ)
* နဝကနိပါတ် (ဂကောံဒစိတ်)
* ဒသကနိပါတ် (ဂကောံစှ်)
* ဧကာဒသကနိပါတ် (ဂကောံစှ်မွဲ)

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:နိကာယဂမၠိုင်]]
* [[Category:သုတ္တန္တပိဋက]]
* [[Category:ပိဋကတ်ပိ]]

----
[[Category:သုတ္တန္တပိဋိက]]</text>
      <sha1>lfsapa93dcld6kfsx5rzdpezvkolf0j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သုတ္တန္တပိဋက</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9071</id>
    <revision>
      <id>51127</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:08:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:သုတ္တန္တပိဋက''' (ပါဠိ: Suttanta Piṭaka) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမပကောံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဓမ္မဒေသနာ ကေုာံ သုတ်ဂမၠိုင် မပါလုပ်ပ္ဍဲ ပိဋကတ်ပိ ရ။}}  == သရုပ်အဓိပ္ပါယ် == '...&quot;</comment>
      <origin>51127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2967" sha1="fi2hc84sbcsw2ndi9f8cjy2ysiidy3c" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:သုတ္တန္တပိဋက''' (ပါဠိ: Suttanta Piṭaka) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမပကောံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဓမ္မဒေသနာ ကေုာံ သုတ်ဂမၠိုင် မပါလုပ်ပ္ဍဲ ပိဋကတ်ပိ ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''သုတ္တန္တပိဋက''' (ဟွံသေင်မ္ဂး) '''သုတ်ပိဋကတ်''' ဝွံ ဒှ်တိုက်ဓမ္မဒေသနာ မရနုက်ကဵုၜါ ပ္ဍဲအရာမပကောံလဝ် ပိဋကတ်ပိ (ပိဋကတ္တယ) ရ။ သုတ္တန္တပိဋကဝွံ ပကောံစွံလဝ် တွဟ်ဍောင်ဓရ် ကျာ်တြဲ ကေုာံ ကွးသာဝကဂမၠိုင် မဟီုတွဟ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ကေုာံ ဒၞာဲဓမ္မဒေသနာ နာနာသာ်ရ။

== နိကာယ မသုန်ဂကောံ ==
ပ္ဍဲသုတ္တန္တပိဋကဝွံ သွက်ဂွံလ္ၚတ်လောဲသွာတုဲ ပါ်စွံလဝ် နကဵု နိကာယ (၅) ဂကောံ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ -

* '''[[Category:ဒီဃနိကာယ|ဒီဃနိကာယ]]''' (Dīgha Nikāya) - ဂကောံသုတ် မဂၠိင်ဂမၠိုင်။
* '''[[Category:မဇ္ဇျိမနိကာယ|မဇ္ဇျိမနိကာယ]]''' (Majjhima Nikāya) - ဂကောံသုတ် မနွံဗၞတ်လဒေါဝ်ဂမၠိုင်။
* '''[[Category:သံယုတ္တနိကာယ|သံယုတ္တနိကာယ]]''' (Saṃyutta Nikāya) - ဂကောံသုတ် မဆက်စပ်ရေင်သကအ်ဂမၠိုင်။
* '''[[Category:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ|အင်္ဂုတ္တရနိကာယ]]''' (Aṅguttara Nikāya) - ဂကောံသုတ် မထပ်ကၠောအ်လဝ် နကဵုလၟေင်ဂၞန်ဂမၠိုင်။
* '''[[Category:ခုဒ္ဒကနိကာယ|ခုဒ္ဒကနိကာယ]]''' (Khuddaka Nikāya) - ဂကောံသုတ် မသၟတ်ဂမၠိုင် (ဇာတ်၊ ဓမ္မပဒ၊ ကေုာံ ဥဒါန် ပါလုပ်ရ)။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ဝိနယပိဋက]] (ဝိနယ်ပိဋကတ်)
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]] (အဘိဓမ္မပိဋကတ်)
* [[Category:ပိဋကတ်ပိ]]
* [[Category:နိကာယဂမၠိုင်]]

----
[[Category:ပိဋကတ်ပိ]]
[[Category:လိက်ပတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>fi2hc84sbcsw2ndi9f8cjy2ysiidy3c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အဘိဓမ္မပိဋကတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9072</id>
    <revision>
      <id>51128</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:11:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:အဘိဓမ္မပိဋကတ်''' (ပါဠိ: Abhidhamma Piṭaka) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမပကောံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဓမ္မဒေသနာ အဆံင်သၠုင် ('''ဓဝ်ပရမတ်''') ဂမၠိုင် မပါလုပ်ပ္ဍဲ ပိဋကတ်ပိ ရ။}}  == သရ...&quot;</comment>
      <origin>51128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2403" sha1="bov2vv8i4pj3z9zrfhc17fqgvppmsmr" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:အဘိဓမ္မပိဋကတ်''' (ပါဠိ: Abhidhamma Piṭaka) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမပကောံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဓမ္မဒေသနာ အဆံင်သၠုင် ('''ဓဝ်ပရမတ်''') ဂမၠိုင် မပါလုပ်ပ္ဍဲ ပိဋကတ်ပိ ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''အဘိဓမ္မပိဋကတ်''' ဝွံ ဒှ်တိုက်ဓမ္မဒေသနာ မရနုက်ကဵုပိ ပ္ဍဲအရာမပကောံလဝ် ပိဋကတ်ပိ ရ။ အဘိဓမ္မ ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဓရ်မတၟေင် နွံကဵုအစောံသတ္တိ မဟီုတွဟ်လဝ် နကဵုနဲကဲ '''ဓဝ်ပရမတ်''' (စိုတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန်) ဗွဲမဇြိုဟ်နက်တုဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံစွံအဓိက ကဵုပုဂ္ဂိုလ် သတ္တအ်ရ။

== ပြကိုဟ် အဘိဓမ္မ ၇ ပြကိုဟ် ==
ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုပြကိုဟ်ဇၞော် ၇ ပြကိုဟ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''[[Category:ဓမ္မသင်္ဂဏဳ|ဓမ္မသင်္ဂဏဳ]]''' (Dhamma-saṅgaṇī)
* '''[[Category:ဝိဘင်္ဂ|ဝိဘင်္ဂ]]''' (Vibhaṅga)
* '''[[Category:ဓာတုကထာ|ဓာတုကထာ]]''' (Dhātu-kathā)
* '''[[Category:ပုဂ္ဂလပညတ်|ပုဂ္ဂလပညတ်]]''' (Puggala-paññatti)
* '''[[Category:ကထာဝတ္ထု|ကထာဝတ္ထု]]''' (Kathā-vatthu)
* '''[[Category:ယမက|ယမက]]''' (Yamaka)
* '''[[Category:ပဋ္ဌာန|ပဋ္ဌာန]]''' (Paṭṭhāna)

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ဝိနယပိဋက]]
* [[Category:သုတ္တန္တပိဋက]]
* [[Category:ပိဋကတ်ပိ]]
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]

----
[[Category:ပိဋကတ်ပိ]]
[[Category:လိက်ပတ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>bov2vv8i4pj3z9zrfhc17fqgvppmsmr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဓမ္မသင်္ဂဏဳ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9073</id>
    <revision>
      <id>51129</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:25:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဓမ္မသင်္ဂဏဳ''' (ပါဠိ: Dhamma-saṅgaṇī) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမပကောံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပြကိုဟ်ပထမ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် မဒှ်ပြကိုဟ်မပကောံထ္ၜးလဝ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' ဂမၠ...&quot;</comment>
      <origin>51129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2320" sha1="836ovd16ca87rkrvrjhs7489qccilgy" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဓမ္မသင်္ဂဏဳ''' (ပါဠိ: Dhamma-saṅgaṇī) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍမပကောံလဝ် လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပြကိုဟ်ပထမ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် မဒှ်ပြကိုဟ်မပကောံထ္ၜးလဝ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' ဂမၠိုင် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ဓမ္မသင်္ဂဏဳ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပကောံ (သင်္ဂဏဳ) တွဟ်ဍောင်ဓရ် (ဓမ္မ) ဂမၠိုင်တုဲ ပါ်ခြာထ္ၜးလဝ် နကဵုမာတိကာဂမၠိုင်ရ။ ပြကိုဟ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ဂွံကၠိုဟ်ကေတ် သရုပ်အဘိဓမ္မ ဗွဲမစှ်ေသၞောတ်ရ။

== ကဏ္ဍမဒက်ပ္တန်လဝ် (Contents) ==
ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဓမ္မသင်္ဂဏဳဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုကဏ္ဍဇၞော် (၄) ကဏ္ဍ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# '''စိတ္တုပ္ပါဒကဏ္ဍ:''' ပွမသရုပ်ထ္ၜး စိုတ် ကေုာံ စေတသိက်ဂမၠိုင်။
# '''ရူပကဏ္ဍ:''' ပွမသရုပ်ထ္ၜး ရုပ် (၂၈) ဂကူ။
# '''နိက္ခေပကဏ္ဍ:''' ပွမသရုပ်ထ္ၜး ဓရ်မာတိကာဂမၠိုင် နကဵုနဲကဲအဘိဓမ္မ။
# '''အဋ္ဌကထာကဏ္ဍ (ဟွံသေင်မ္ဂး) အတ္ထုဒ္ဓါရကဏ္ဍ:''' ပွမပ္တိတ်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ် မာတိကာဂမၠိုင် ဗွဲမဗၠးၜး။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:ပြကိုဟ်အဘိဓမ္မ ၇ ပြကိုဟ်]]

----
[[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]</text>
      <sha1>836ovd16ca87rkrvrjhs7489qccilgy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဓဝ်ပရမတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9074</id>
    <revision>
      <id>51130</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဓဝ်ပရမတ်''' (ပါဠိ: Paramattha Dhamma) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သဘာဝဓရ်မနွံဇေတ်တ်ဂမၠိုင် (Ultimate Reality) မဒှ်သဇိုင်အဓိက ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် ရ။}}  == သရုပ်အဓိပ္ပ...&quot;</comment>
      <origin>51130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1736" sha1="gwac62dnwt0ktlnw1cb7p22mdk2z8hp" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဓဝ်ပရမတ်''' (ပါဠိ: Paramattha Dhamma) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သဘာဝဓရ်မနွံဇေတ်တ်ဂမၠိုင် (Ultimate Reality) မဒှ်သဇိုင်အဓိက ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ဓဝ်ပရမတ်''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဓရ်မနွံတဴဗွဲစၟတ်၊ ဟွံဗၠေတ်ယောင်ယာအာ နကဵုအခိင်ကာလ ကေုာံ ဒေသရ။ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မဒေသနာ ပါ်ခြာလဝ် ဓဝ်ပရမတ် (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''စိုတ် (Citta):''' သဘာဝမတီကေတ်အာရီု။
* '''စေတသိက် (Cetasika):''' သဘာဝမလုပ်ပံင်ဖေက် ကေုာံ နိဿဲကဵုစိုတ်။
* '''ရုပ် (Rūpa):''' သဘာဝမလေပ်လီုလာ် ကေုာံ ဟွံတီအာရီု။
* '''နိဗ္ဗာန် (Nibbāna):''' သဘာဝမၜိုဟ်လလံ ကေုာံ ဖအိုတ်ကၠေံ '''ဒဒိုက်ဝဋ်''' ရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
* [[Category:စိုတ်]]
* [[Category:စေတသိက်]]
* [[Category:ရုပ်]]
* [[Category:နိဗ္ဗာန်]]

----
[[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>gwac62dnwt0ktlnw1cb7p22mdk2z8hp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စိုတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9075</id>
    <revision>
      <id>51131</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:29:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:စိုတ်''' (ပါဠိ: Citta) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သဘာဝမတီကေတ်အာရီု မဒှ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' မွဲသာ် ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ်အဘိဓမ္မပိဋကတ် ရ။}}  == သရုပ်အဓိပ္ပါယ် == '''...&quot;</comment>
      <origin>51131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2047" sha1="1ibpjnsu6a77kuningknsc9it35bxdo" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:စိုတ်''' (ပါဠိ: Citta) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သဘာဝမတီကေတ်အာရီု မဒှ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' မွဲသာ် ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ်အဘိဓမ္မပိဋကတ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''စိုတ်''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သဘာဝမတီကေတ်အာရီု (ဝိဇာနနလက္ခဏ) ရ။ ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ်သရုပ်အဘိဓမ္မမ္ဂး စိုတ်ဝွံ ဗွဲခမၞောန် နွံတဴ (၈၉) ဟွံသေင်မ္ဂး ဗွဲတြး နွံတဴ (၁၂၁) ဂကူရ။

== ဂကောံစိုတ်ဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပကောံလဝ်လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵုဂကူစိုတ်နာနာသာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ကာမာဝစရစိုတ်:''' စိုတ်မလေပ်က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲဘုံကာမ။
* '''ရူပါဝစရစိုတ်:''' စိုတ်မလေပ်က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲဘုံရူပ (ဗြီုမနွံရုပ်)။
* '''အရူပါဝစရစိုတ်:''' စိုတ်မလေပ်က္တဵုဒှ် ပ္ဍဲဘုံအရူပ (ဗြီုဟွံမွဲကဵုရုပ်)။
* '''လောကုတ္တဵုစိုတ်:''' စိုတ်မတိတ်ဗၠးနူလောက ကေုာံ ဖအိုတ်ကၠေံ '''ဒဒိုက်ဝဋ်''' ရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:စေတသိက်]]
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]

----
[[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]</text>
      <sha1>1ibpjnsu6a77kuningknsc9it35bxdo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဝိဘင်္ဂ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9076</id>
    <revision>
      <id>51132</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဝိဘင်္ဂ''' (ပါဠိ: Vibhaṅga) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပြကိုဟ်ဒုတိယ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် မဒှ်ပြကိုဟ်မသရုပ်ထ္ၜးခြာကဵု '''ဓဝ်ပရမတ်''' ဂမၠိုင် နကဵုနဲ...&quot;</comment>
      <origin>51132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2254" sha1="lonyg27cvymav452r0euekai5k1l4bn" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဝိဘင်္ဂ''' (ပါဠိ: Vibhaṅga) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပြကိုဟ်ဒုတိယ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် မဒှ်ပြကိုဟ်မသရုပ်ထ္ၜးခြာကဵု '''ဓဝ်ပရမတ်''' ဂမၠိုင် နကဵုနဲကဲဝိဘတ် (နဲကဲပါ်ခြာ) ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ဝိဘင်္ဂ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပါ်ခြာ (ဝိဘတ်) ထ္ၜးကဵုအဓိပ္ပါယ် ဍောင်ဓရ်ဂမၠိုင် ဗွဲမဗၠးၜးရ။ ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဏအ် သရုပ်ထ္ၜးလဝ် ဓရ်မာတိကာဂမၠိုင် နကဵုနဲကဲပိသာ် -
၁။ '''သုတ္တန္တဘာဇနဳယ:''' နဲကဲပါ်ခြာ အတိုင်သုတ်။
၂။ '''အဘိဓမ္မဘာဇနဳယ:''' နဲကဲပါ်ခြာ အတိုင်အဘိဓမ္မ။
၃။ '''ပဉှာပုစ္ဆက:''' နဲကဲသၟာန်သွဟ် နကဵု'''တိကာ'''၊ ဒုကာ (မာတိကာ) ဂမၠိုင်။

== ဝိဘင်္ဂ ၁၈ ကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဝိဘင်္ဂဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ်နကဵု ဝိဘတ် (၁၈) ကဏ္ဍ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* ခန္ဓဝိဘင်္ဂ (ပွမပါ်ခြာ ခန္ဓ ၅)
* အာယတနဝိဘင်္ဂ
* ဓာတုဝိဘင်္ဂ
* သစ္စဝိဘင်္ဂ
* (စိုပ်စဵုကဵု) ဉာဏဝိဘင်္ဂ ကေုာံ ဓမ္မဟဒယဝိဘင်္ဂ ရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:ပြကိုဟ်အဘိဓမ္မ ၇ ပြကိုဟ်]]

----
[[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]</text>
      <sha1>lonyg27cvymav452r0euekai5k1l4bn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဓာတုကထာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9077</id>
    <revision>
      <id>51133</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:38:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဓာတုကထာ''' (ပါဠိ: Dhātukathā) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပြကိုဟ်တတိယ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် မဒှ်ပြကိုဟ်မသရုပ်ထ္ၜးပံင်ဖေက် ကေုာံ ပါ်ခြာ '''ဓဝ်ပရမတ်'''...&quot;</comment>
      <origin>51133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2329" sha1="int62dfm5hj444c43q3y9920bv2aunt" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဓာတုကထာ''' (ပါဠိ: Dhātukathā) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပြကိုဟ်တတိယ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် မဒှ်ပြကိုဟ်မသရုပ်ထ္ၜးပံင်ဖေက် ကေုာံ ပါ်ခြာ '''ဓဝ်ပရမတ်''' ဂမၠိုင် နကဵု ခန္ဓ၊ အာယတန ကေုာံ ဓာတ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ဓာတုကထာ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂလာန်မဆေင်ကဵုဓာတ် (ဟွံသေင်မ္ဂး) ပွမသရုပ်ထ္ၜးဓရ်ဂမၠိုင် နကဵုဓာတ်ရ။ ပြကိုဟ်ဏအ်ဝွံ စွံအဓိက ပ္ဍဲအရာမသ္ပပံင်ဖေက် (သင်္ဂဟ) ကေုာံ ဟွံသ္ပပံင်ဖေက် (အသင်္ဂဟ) ဓရ်ဂမၠိုင် နကဵုနဲကဲ ၁၄ နဲ ရ။

== နဲကဲ ၁၄ နဲ (Fourteen Methods) ==
ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဓာတုကထာဝွံ သရုပ်ထ္ၜးလဝ် နကဵုနဲကဲဇၞော် ၁၄ နဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
၁။ သင်္ဂဟော အသင်္ဂဟော (ပွမပံင်ဖေက် ကေုာံ ဟွံပံင်ဖေက်)
၂။ သင်္ဂဟိတေန အသင်္ဂဟိတံ
၃။ အသင်္ဂဟိတေန သင်္ဂဟိတံ
၄။ သင်္ဂဟိတေန သင်္ဂဟိတံ
၅။ အသင်္ဂဟိတေန အသင်္ဂဟိတံ
(စိုပ်စဵုကဵု နဲကဲ ၁၄ - အသင်္ဂဟိတေန အသင်္ဂဟိတံ ရ။)

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:ပြကိုဟ်အဘိဓမ္မ ၇ ပြကိုဟ်]]
* [[Category:ခန္ဓ]]
* [[Category:အာယတန]]
* [[Category:ဓာတ်]]

----
[[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]</text>
      <sha1>int62dfm5hj444c43q3y9920bv2aunt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ခန္ဓ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9078</id>
    <revision>
      <id>51134</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:41:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ခန္ဓ''' (ပါဠိ: Khandha) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမပကောံစွံလဝ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' ဂမၠိုင် နဒဒှ် '''ဗွဝ်ဗွဝ်''' ရ။}}  == သရုပ်အဓိပ္ပါယ် == '''ခန္ဓ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒ...&quot;</comment>
      <origin>51134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2545" sha1="gavh3yowr756cuf6r2rdjze2nenpouc" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ခန္ဓ''' (ပါဠိ: Khandha) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမပကောံစွံလဝ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' ဂမၠိုင် နဒဒှ် '''ဗွဝ်ဗွဝ်''' ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ခန္ဓ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပကောံစွံလဝ် ဓရ်ဂမၠိုင် မနွံကဵုသဘာဝတုပ်သၟဟ်ရေင်သကအ်ရ။ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မဒေသနာ ပါ်ခြာလဝ် ခန္ဓ (၅) သာ် (ခန္ဓငါး) မဒှ် '''ဗွဝ်ဗွဝ်''' ငါးသာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ရူပက္ခန္ဓ:''' ဗွဝ်ရုပ်ဂမၠိုင်။
* '''ဝေဒနက္ခန္ဓ:''' ဗွဝ်ဒုင်စသိုင်အာရီုဂမၠိုင်။
* '''သညာက္ခန္ဓ:''' ဗွဝ်ပွမစှ်ေစိုတ် (ဟွံသေင်မ္ဂး) '''စၟတ်သမ္တီအာရီု'''ဂမၠိုင်။
* '''သင်္ခါရက္ခန္ဓ:''' ဗွဝ်စေတသိက် (၅၀) မလေပ်ပြုပြင်စိုတ်ဂမၠိုင်။
* '''ဝိညာဏက္ခန္ဓ:''' ဗွဝ်စိုတ်ဂမၠိုင်။

== အဆက်အစပ် ကဵု ဓဝ်ပရမတ် ==
ခန္ဓ ၅ ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု '''ဓဝ်ပရမတ်''' ၄ သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
၁။ ရူပက္ခန္ဓ = ရုပ်ပရမတ်။
၂။ ဝေဒန၊ သညာ၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓ = စေတသိက်ပရမတ်။
၃။ ဝိညာဏက္ခန္ဓ = စိုတ်ပရမတ်။
*(တင်သမ္တီ - နိဗ္ဗာန်ဂှ် ဟိုတ်နူဟွံမွဲကဵုပွမပကောံ (ဟွံမွဲကဵုဒဒိုက်) တုဲ ဟွံလုပ်အဝေါင် ခန္ဓ ရ။)*

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
* [[Category:ဒဒိုက်ဝဋ်]]

----
[[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>gavh3yowr756cuf6r2rdjze2nenpouc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဒဒိုက်ဝဋ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9079</id>
    <revision>
      <id>51135</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:43:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဒဒိုက်ဝဋ်''' (ပါဠိ: Saṃsāra-dukkha) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဒဒိုက်အဆက်ဆက် မက္တဵုဒှ်မံင် ပ္ဍဲသံသာ မဟွံမွဲကဵုတမ် ကေုာံ ကၞောတ် ရ။}}  == သရုပ်အဓိပ္ပါ...&quot;</comment>
      <origin>51135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2003" sha1="hgdt0g05isrz20wz6j318kckmxbpubw" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဒဒိုက်ဝဋ်''' (ပါဠိ: Saṃsāra-dukkha) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဒဒိုက်အဆက်ဆက် မက္တဵုဒှ်မံင် ပ္ဍဲသံသာ မဟွံမွဲကဵုတမ် ကေုာံ ကၞောတ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ဒဒိုက်ဝဋ်''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမဂေတ်က္တဵုဒှ်မံင် ပ္ဍဲဝဋ်ပိသာ် (ကိလေသဝဋ်၊ ကမ္မဝဋ်၊ ဝိပါကဝဋ်) တုဲ ဒးဒုင်စသိုင်ဒဒိုက်နာနာသာ်ရ။ ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' မ္ဂး ဒဒိုက်ဝဋ်ဝွံ က္တဵုဒှ်ဟိုတ်နူပွမစောဲလာံကဵု '''ဗွဝ်ဗွဝ်''' (ခန္ဓ ၅) ရ။

== ဝဋ် ၃ သာ် ==
ပ္ဍဲဒဒိုက်ဝဋ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ်နကဵု ဝဋ် (၃) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
၁။ '''ကိလေသဝဋ်:''' ဝဋ်ကိလေသ (အဝိဇ္ဇာ၊ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်)။
၂။ '''ကမ္မဝဋ်:''' ဝဋ်ကမ္မ (ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်)။
၃။ '''ဝိပါကဝဋ်:''' ဝဋ်ဖိုလ် (ဝိညာဏ်၊ ရုပ်နာမ်၊ သဠာယတန၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ)။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:ခန္ဓ]]
* [[Category:သံသာ]]
* [[Category:နိဗ္ဗာန်]] (ပွမဖအိုတ်ကၠေံ ဒဒိုက်ဝဋ်)

----
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]</text>
      <sha1>hgdt0g05isrz20wz6j318kckmxbpubw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သံသာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9080</id>
    <revision>
      <id>51136</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:45:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:သံသာ''' (ပါဠိ: Saṃsāra) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမဂေတ်က္တဵုဒှ်၊ ဗျု၊ ယဲ၊ ချိုတ် အဆက်ဆက် မဟွံမွဲကဵုတမ် ကေုာံ ကၞောတ် ရ။}}  == သရုပ်အဓိပ္ပါယ် == '''သ...&quot;</comment>
      <origin>51136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1831" sha1="sqkqcvm7ea3hq8d772b7f7l9d6pg2av" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:သံသာ''' (ပါဠိ: Saṃsāra) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမဂေတ်က္တဵုဒှ်၊ ဗျု၊ ယဲ၊ ချိုတ် အဆက်ဆက် မဟွံမွဲကဵုတမ် ကေုာံ ကၞောတ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''သံသာ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လၟေင်အဆက်အစပ် ခန္ဓ၊ အာယတန၊ ဓာတ် ဂမၠိုင် မက္တဵုဒှ်မံင် အဆက်ဆက်ရ။ သံသာဝွံ ဟိုတ်နူကဵုဟွံတီညိတုဲ မဒးဂေတ်က္တဵုဒှ်မံင် ပ္ဍဲ '''ဒဒိုက်ဝဋ်''' အကြာဘုံ (၃၁) ဘုံရ။

== သံသာ ကေုာံ ဓဝ်ပရမတ် ==
ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' မ္ဂး သံသာဝွံ ဒှ်ဆလၟေင်အဆက်အစပ် စိုတ်၊ စေတသိက် ကေုာံ ရုပ် မက္တဵုဒှ်တုဲ လီုအာ၊ က္တဵုဒှ်တုဲ လီုအာ အဆက်ဆက်ဟေင်ရ။ ယဝ်ဖအိုတ်ကၠေံ ဟိုတ် (ကိလေသ) မ္ဂး သံသာဂှ် သကုတ်အာတုဲ စိုပ်အာ ဒဒှ်နိဗ္ဗာန်ရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ဒဒိုက်ဝဋ်]]
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:ဘုံ ၃၁]]
* [[Category:နိဗ္ဗာန်]]

----
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ဒဒိုက်ဝဋ်]]</text>
      <sha1>sqkqcvm7ea3hq8d772b7f7l9d6pg2av</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဘုံ ၃၁</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9081</id>
    <revision>
      <id>51137</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဘုံ ၃၁''' (ပါဠိ: Bhūmi) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဒေသ (ဟွံသေင်မ္ဂး) ဘုံအလုံအိုတ်သီု ၃၁ ဘုံ မဒှ်ဒၞာဲသတ္တအ် မဒးဂေတ်က္တဵုဒှ်မံင် ပ္ဍဲ'''သံသာ''' ကေုာ...&quot;</comment>
      <origin>51137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3893" sha1="1x2u8u72bufuhfkrlt0j1dp3x7z8w8h" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဘုံ ၃၁''' (ပါဠိ: Bhūmi) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဒေသ (ဟွံသေင်မ္ဂး) ဘုံအလုံအိုတ်သီု ၃၁ ဘုံ မဒှ်ဒၞာဲသတ္တအ် မဒးဂေတ်က္တဵုဒှ်မံင် ပ္ဍဲ'''သံသာ''' ကေုာံ '''ဒဒိုက်ဝဋ်''' ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ဘုံ ၃၁''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဒၞာဲသတ္တအ် မက္တဵုဒှ်အာ အတိုင်ကမ္မဝဋ် (ကုသိုလ် ကေုာံ အကုသိုလ်) မပၠုပ်ကဵုရ။ ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' မ္ဂး ဘုံတအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ်နကဵု စိုတ်၊ စေတသိက် ကေုာံ ရုပ် နကဵုသဘာဝနာနာသာ်ရ။

== ပါ်ခြာ ဘုံ ၃၁ ဗွဲတြး ==
ဘုံ ၃၁ ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် နကဵုဂကောံဇၞော် (၄) ဂကောံ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

### ၁။ အပါယဘုံ ၄ (အပါယ် ၄ ဘုံ)
ဒှ်ဘုံမယုတ်သဝ် ကေုာံ ဟွံမွဲကဵုတသိုက် -
* '''နရက်''' (Niraya)
* တိရစ္ဆာန် (Tiracchāna)
* '''ပြိုတ်''' (Peta)
* '''အသူရိကာဲ''' (Asurakāya)

### ၂။ ကာမသုဂတိဘုံ ၇ (ဘုံတသိုက်ကာမ ၇)
ဒှ်ဘုံမစံင်ဗြီုကဵု တသိုက်ကာမဂုဏ် (၅) သာ် -
* မၞိဟ် (Manussa)
* စာတုမဟာရာဇ်
* တာဝတိံ
* ယာမာ
* တုသိတာ
* နိမ္မာနရတိ
* ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိ

### ၃။ ရူပဘုံ ၁၆ (ဗြီုမနွံရုပ် ၁၆)
ဒှ်ဘုံဗြီုဂမၠိုင် မက္တဵုဒှ်ဟိုတ်နူ ရူပ'''ဇျာန်'''ကုသိုလ် -
* ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ၊ ဗြဟ္မပုရောဟိတာ၊ မဟာဗြဟ္မာ (ပထမ'''ဇျာန်''' ၃)
* ပရိတ္တာဘာ၊ အပ္ပမာဏာဘာ၊ အာဘဿရာ (ဒုတိယ'''ဇျာန်''' ၃)
* ပရိတ္တသုဘာ၊ အပ္ပမာဏသုဘာ၊ သုဘကိဏှာ (တတိယ'''ဇျာန်''' ၃)
* ဝေဟပ္ဖိုလ်၊ အသညသတ် (စတုတ္ထ'''ဇျာန်''' ၂)
* သုဒ္ဓါဝါသ ၅ ဘုံ (အဝိဟာ၊ အတပ္ပါ၊ သုဒဿာ၊ သုဒဿဳ၊ အကနိဋ္ဌ) - ဒှ်ဒၞာဲတၟေင် သွက်အနာဂါမိပုဂ္ဂိုလ်ဂမၠိုင်။

### ၄။ အရူပဘုံ ၄ (ဗြီုဟွံမွဲကဵုရုပ် ၄)
ဒှ်ဘုံဗြီုဂမၠိုင် မနွံဆနာမ် (စိုတ်၊ စေတသိက်) ဟေင်၊ ရုပ်ဟွံမွဲ -
* အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံ
* ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံ
* အာကိဉ္စညာယတနဘုံ
* နေဝသညာနာသညာယတနဘုံ

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:သံသာ]]
* [[Category:ဒဒိုက်ဝဋ်]]
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:နိဗ္ဗာန်]] (ပွမတိတ်ဗၠးနူ ဘုံ ၃၁)

----
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:သံသာ]]</text>
      <sha1>1x2u8u72bufuhfkrlt0j1dp3x7z8w8h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51138</id>
      <parentid>51137</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3877" sha1="ihhfyml17sprfc73j7dd0i7bu1ah0ex" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဘုံ ၃၁''' (ပါဠိ: Bhūmi) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဒေသ (ဟွံသေင်မ္ဂး) ဘုံအလုံအိုတ်သီု ၃၁ ဘုံ မဒှ်ဒၞာဲသတ္တအ် မဒးဂေတ်က္တဵုဒှ်မံင် ပ္ဍဲ'''သံသာ''' ကေုာံ '''ဒဒိုက်ဝဋ်''' ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ဘုံ ၃၁''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဒၞာဲသတ္တအ် မက္တဵုဒှ်အာ အတိုင်ကမ္မဝဋ် (ကုသိုလ် ကေုာံ အကုသိုလ်) မပၠုပ်ကဵုရ။ ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' မ္ဂး ဘုံတအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ်နကဵု စိုတ်၊ စေတသိက် ကေုာံ ရုပ် နကဵုသဘာဝနာနာသာ်ရ။

== ပါ်ခြာ ဘုံ ၃၁ ဗွဲတြး ==
ဘုံ ၃၁ ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် နကဵုဂကောံဇၞော် (၄) ဂကောံ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ အပါယဘုံ ၄ (အပါယ် ၄ ဘုံ)
ဒှ်ဘုံမယုတ်သဝ် ကေုာံ ဟွံမွဲကဵုတသိုက် -
* '''နရက်''' (Niraya)
* တိရစ္ဆာန် (Tiracchāna)
* '''ပြိုတ်''' (Peta)
* '''အသူရိကာဲ''' (Asurakāya)

၂။ ကာမသုဂတိဘုံ ၇ (ဘုံတသိုက်ကာမ ၇)
ဒှ်ဘုံမစံင်ဗြီုကဵု တသိုက်ကာမဂုဏ် (၅) သာ် -
* မၞိဟ် (Manussa)
* စာတုမဟာရာဇ်
* တာဝတိံ
* ယာမာ
* တုသိတာ
* နိမ္မာနရတိ
* ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိ

၃။ ရူပဘုံ ၁၆ (ဗြီုမနွံရုပ် ၁၆)
ဒှ်ဘုံဗြီုဂမၠိုင် မက္တဵုဒှ်ဟိုတ်နူ ရူပ'''ဇျာန်'''ကုသိုလ် -
* ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ၊ ဗြဟ္မပုရောဟိတာ၊ မဟာဗြဟ္မာ (ပထမ'''ဇျာန်''' ၃)
* ပရိတ္တာဘာ၊ အပ္ပမာဏာဘာ၊ အာဘဿရာ (ဒုတိယ'''ဇျာန်''' ၃)
* ပရိတ္တသုဘာ၊ အပ္ပမာဏသုဘာ၊ သုဘကိဏှာ (တတိယ'''ဇျာန်''' ၃)
* ဝေဟပ္ဖိုလ်၊ အသညသတ် (စတုတ္ထ'''ဇျာန်''' ၂)
* သုဒ္ဓါဝါသ ၅ ဘုံ (အဝိဟာ၊ အတပ္ပါ၊ သုဒဿာ၊ သုဒဿဳ၊ အကနိဋ္ဌ) - ဒှ်ဒၞာဲတၟေင် သွက်အနာဂါမိပုဂ္ဂိုလ်ဂမၠိုင်။

၄။ အရူပဘုံ ၄ (ဗြီုဟွံမွဲကဵုရုပ် ၄)
ဒှ်ဘုံဗြီုဂမၠိုင် မနွံဆနာမ် (စိုတ်၊ စေတသိက်) ဟေင်၊ ရုပ်ဟွံမွဲ -
* အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံ
* ဝိညာဏဉ္စာယတနဘုံ
* အာကိဉ္စညာယတနဘုံ
* နေဝသညာနာသညာယတနဘုံ

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:သံသာ]]
* [[Category:ဒဒိုက်ဝဋ်]]
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:နိဗ္ဗာန်]] (ပွမတိတ်ဗၠးနူ ဘုံ ၃၁)

----
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:သံသာ]]</text>
      <sha1>ihhfyml17sprfc73j7dd0i7bu1ah0ex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:နိဗ္ဗာန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9082</id>
    <revision>
      <id>51139</id>
      <timestamp>2026-04-12T09:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:နိဗ္ဗာန်''' (ပါဠိ: Nibbāna) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သဘာဝမၜိုဟ်လလံ၊ မဗၠးၜးနူကိလေသ ကေုာံ မဖအိုတ်kၠေံ '''ဒဒိုက်ဝဋ်''' အလုံအိုတ်သီုရ။}}  == သရုပ်အဓိပ...&quot;</comment>
      <origin>51139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3672" sha1="360yu6dk3z3iwsv3rq8kumtbaregcfc" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:နိဗ္ဗာန်''' (ပါဠိ: Nibbāna) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သဘာဝမၜိုဟ်လလံ၊ မဗၠးၜးနူကိလေသ ကေုာံ မဖအိုတ်kၠေံ '''ဒဒိုက်ဝဋ်''' အလုံအိုတ်သီုရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''နိဗ္ဗာန်''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' မွဲသာ် မဒှ်သဘာဝမင္ၚိတ်ကၠေံ ပၟတ်ကိလေသ ကေုာံ ပၟတ်ဒဒိုက်ရ။ နိဗ္ဗာန်ဝွံ ဟိုတ်နူဟွံမွဲကဵု ပွမပြုပြင် (ဟွံမွဲကဵုဟိုတ်မဖန်ဗဒှ်) တုဲ ညးကော်ခဴစ '''ဓရ်အသင်္ခတ''' ရ။

== သရုပ်နိဗ္ဗာန် ဗွဲတြး ==
ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ်အဘိဓမ္မ ကေုာံ သုတ်ဂမၠိုင် နိဗ္ဗာန်ဝွံ သရုပ်ထ္ၜးလဝ် နကဵုနဲကဲနာနာသာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ နကဵုသရုပ် ၂ သာ်
* '''သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်:''' နိဗ္ဗာန်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲအခိင်မနွံကဵုခန္ဓ (ပွမဖအိုတ်ကၠေံကိလေသ ဆဂး ခန္ဓ ၅ သှ်ေၜေတ်မံင်ဏီ)။
* '''အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်:''' နိဗ္ဗာန်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲအခိင်မဟွံမွဲကဵုခန္ဓ (ပွမဖအိုတ်ကၠေံကိလေသ ကေုာံ ခန္ဓ ၅ မသကုတ်အာ ဗွဲမလောန်)။

### ၂။ နကဵုသရုပ် ၃ သာ် (နိဗ္ဗာန်ဒွါ)
* '''သုညတနိဗ္ဗာန်:''' နိဗ္ဗာန်မဟွံမွဲကဵု ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ။
* '''အနိမိတ္တနိဗ္ဗာန်:''' နိဗ္ဗာန်မဟွံမွဲကဵု နိမိတ် (ဟွံမွဲကဵုသဏ္ဌာန်ရုပ်နာမ်)။
* '''အပ္ပဏိဟိတနိဗ္ဗာန်:''' နိဗ္ဗာန်မဟွံမွဲကဵု ပွမတဏှာစောဲလာံ။

== အစောံသတ္တိ နိဗ္ဗာန် ==
နိဗ္ဗာန်ဝွံ နွံကဵုအစောံသတ္တိ (၃) သာ် မဒှ်တင်တၟေင် ပ္ဍဲအရာမဖအိုတ်ကၠေံ '''သံသာ''' ရ -
၁။ '''နိစ္စ:''' ဒှ်ဓရ်မဗိုန်ဗတ် လၟိုန်ကာလ (ဟွံလေပ်လီုလာ်)။
၂။ '''သုခ:''' ဒှ်တသိုက်မပြဲအိုတ် (တသိုက်မၜိုဟ်လလံ)။
၃။ '''အနတ္တ:''' ဒှ်ဓရ်မဟွံမွဲကဵု အတ္တ (ဟွံသေင်မ္ဂး) ပွမစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဇကုရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:ဒဒိုက်ဝဋ်]]
* [[Category:သံသာ]]
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]

----
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]</text>
      <sha1>360yu6dk3z3iwsv3rq8kumtbaregcfc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51140</id>
      <parentid>51139</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T09:56:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3668" sha1="sbchiamswl1bgzfptg7ljl7ce1e7qi0" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:နိဗ္ဗာန်''' (ပါဠိ: Nibbāna) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု သဘာဝမၜိုဟ်လလံ၊ မဗၠးၜးနူကိလေသ ကေုာံ မဖအိုတ်kၠေံ '''ဒဒိုက်ဝဋ်''' အလုံအိုတ်သီုရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''နိဗ္ဗာန်''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' မွဲသာ် မဒှ်သဘာဝမင္ၚိတ်ကၠေံ ပၟတ်ကိလေသ ကေုာံ ပၟတ်ဒဒိုက်ရ။ နိဗ္ဗာန်ဝွံ ဟိုတ်နူဟွံမွဲကဵု ပွမပြုပြင် (ဟွံမွဲကဵုဟိုတ်မဖန်ဗဒှ်) တုဲ ညးကော်ခဴစ '''ဓရ်အသင်္ခတ''' ရ။

== သရုပ်နိဗ္ဗာန် ဗွဲတြး ==
ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ်အဘိဓမ္မ ကေုာံ သုတ်ဂမၠိုင် နိဗ္ဗာန်ဝွံ သရုပ်ထ္ၜးလဝ် နကဵုနဲကဲနာနာသာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ နကဵုသရုပ် ၂ သာ်
* '''သဥပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်:''' နိဗ္ဗာန်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲအခိင်မနွံကဵုခန္ဓ (ပွမဖအိုတ်ကၠေံကိလေသ ဆဂး ခန္ဓ ၅ သှ်ေၜေတ်မံင်ဏီ)။
* '''အနုပါဒိသေသနိဗ္ဗာန်:''' နိဗ္ဗာန်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲအခိင်မဟွံမွဲကဵုခန္ဓ (ပွမဖအိုတ်ကၠေံကိလေသ ကေုာံ ခန္ဓ ၅ မသကုတ်အာ ဗွဲမလောန်)။

၂။ နကဵုသရုပ် ၃ သာ် (နိဗ္ဗာန်ဒွါ)
* '''သုညတနိဗ္ဗာန်:''' နိဗ္ဗာန်မဟွံမွဲကဵု ရာဂ၊ ဒေါသ၊ မောဟ။
* '''အနိမိတ္တနိဗ္ဗာန်:''' နိဗ္ဗာန်မဟွံမွဲကဵု နိမိတ် (ဟွံမွဲကဵုသဏ္ဌာန်ရုပ်နာမ်)။
* '''အပ္ပဏိဟိတနိဗ္ဗာန်:''' နိဗ္ဗာန်မဟွံမွဲကဵု ပွမတဏှာစောဲလာံ။

== အစောံသတ္တိ နိဗ္ဗာန် ==
နိဗ္ဗာန်ဝွံ နွံကဵုအစောံသတ္တိ (၃) သာ် မဒှ်တင်တၟေင် ပ္ဍဲအရာမဖအိုတ်ကၠေံ '''သံသာ''' ရ -
၁။ '''နိစ္စ:''' ဒှ်ဓရ်မဗိုန်ဗတ် လၟိုန်ကာလ (ဟွံလေပ်လီုလာ်)။
၂။ '''သုခ:''' ဒှ်တသိုက်မပြဲအိုတ် (တသိုက်မၜိုဟ်လလံ)။
၃။ '''အနတ္တ:''' ဒှ်ဓရ်မဟွံမွဲကဵု အတ္တ (ဟွံသေင်မ္ဂး) ပွမစၟတ်သမ္တီ နဒဒှ်ဇကုရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:ဒဒိုက်ဝဋ်]]
* [[Category:သံသာ]]
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]

----
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]</text>
      <sha1>sbchiamswl1bgzfptg7ljl7ce1e7qi0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပုဂ္ဂလပညတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9083</id>
    <revision>
      <id>51141</id>
      <timestamp>2026-04-12T10:13:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ပုဂ္ဂလပညတ်''' (ပါဠိ: Puggala-paññatti) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပြကိုဟ်စတုတ္ထ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် မဒှ်ပြကိုဟ်မစၞောန်ထ္ၜး ကေုာံ ပညတ်လဝ် ဂကူပုဂ္ဂို...&quot;</comment>
      <origin>51141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3475" sha1="tk3z50bgb631q3gbni5xgldy6okanoc" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ပုဂ္ဂလပညတ်''' (ပါဠိ: Puggala-paññatti) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပြကိုဟ်စတုတ္ထ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် မဒှ်ပြကိုဟ်မစၞောန်ထ္ၜး ကေုာံ ပညတ်လဝ် ဂကူပုဂ္ဂိုလ်နာနာသာ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ပုဂ္ဂလပညတ်''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂလာန်မစၞောန်ထ္ၜး ပညတ်လဝ် စပ်ကဵုပုဂ္ဂိုလ်ဂမၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မဒေသနာဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုတွဟ်လဝ် နကဵု '''ဓရ်အသင်္ခတ''' ကေုာံ သင်္ခတဓရ် (စိုတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်) မဒှ်ပရမတ်သၟးကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဏအ်ဝွံ ကျာ်တြဲတွဟ်လဝ် နကဵုနဲကဲပညတ် (သမ္မုတိသစ္စာ) ညံင်သတ္တအ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။

== ပညတ် ၆ သာ် ==
ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဏအ် သရုပ်ထ္ၜးလဝ် ပညတ် (၆) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
၁။ '''ခန္ဓပညတ်:''' ပညတ်လဝ် ခန္ဓ ၅။
၂။ '''အာယတနပညတ်:''' ပညတ်လဝ် အာယတန ၁၂။
၃။ '''ဓာတုပညတ်:''' ပညတ်လဝ် ဓာတ် ၁၈။
၄။ '''သစ္စပညတ်:''' ပညတ်လဝ် သစ္စာ ၄။
၅။ '''ဣန္ဒြိယပညတ်:''' ပညတ်လဝ် ဣန္ဒြိ ၂၂။
၆။ '''ပုဂ္ဂလပညတ်:''' ပညတ်လဝ် ဂကူပုဂ္ဂိုလ်နာနာသာ် (ဥပမာ- သမဏ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ သောတာပန် စတံ)။

== သရုပ်ပုဂ္ဂိုလ်ဂမၠိုင် ==
ပြကိုဟ်ဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ပုဂ္ဂိုလ်ဂမၠိုင် အတိုင်လၟေဟ်ဂၞန် (၁) စဵုကဵု (၁၀) -
* '''ပုဂ္ဂိုလ်မွဲ (ဧကက):''' ဥပမာ- ပုဂ္ဂိုလ်မဒှ် နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။
* '''ပုဂ္ဂိုလ်ၜါ (ဒုက):''' ဥပမာ- ပုဂ္ဂိုလ်မလေပ်ခဗ္ဗာန် (ကောဓ) ကေုာံ ပုဂ္ဂိုလ်မလေပ်ရန်ကၞေအ် (ဥပနာဟ)။
* '''ပုဂ္ဂိုလ်ပိ (တိက):''' ဥပမာ- ပုဂ္ဂိုလ်မချူလိက် လ္တူတၟအ်၊ လ္တူတိ၊ လ္တူဍာ်။
* (စိုပ်စဵုကဵု ပုဂ္ဂိုလ်စှ် ဂကူရ)။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:ပြကိုဟ်အဘိဓမ္မ ၇ ပြကိုဟ်]]

----
[[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>tk3z50bgb631q3gbni5xgldy6okanoc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကထာဝတ္ထု</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9084</id>
    <revision>
      <id>51142</id>
      <timestamp>2026-04-12T11:08:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ကထာဝတ္ထု''' (ပါဠိ: Kathāvatthu) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပြကိုဟ်ပဉ္စမ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် မဒှ်ပြကိုဟ်မသ္ပသၟာန်သွဟ် သွက်ဂွံပလီုကၠေံ လညာတ်မိစ္ဆ...&quot;</comment>
      <origin>51142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3054" sha1="9o2kcto6uzsmclrj82uf6bxomm2d9ux" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ကထာဝတ္ထု''' (ပါဠိ: Kathāvatthu) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပြကိုဟ်ပဉ္စမ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် မဒှ်ပြကိုဟ်မသ္ပသၟာန်သွဟ် သွက်ဂွံပလီုကၠေံ လညာတ်မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဂမၠိုင် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ကထာဝတ္ထု''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂလာန်မဆေင်ကဵု ဝတ္ထုသၟာန်သွဟ်ရ။ ပြကိုဟ်ဏအ်ဝွံ တၠအရှန်မောဂ္ဂလိပုတ္တတိဿထေရ် ဟီုတွဟ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်သဘင်သံဂါယနာ '''တတိယဝါရ''' သွက်ဂွံသ္အးဇ္ၚးသာသနာ နူကဵုလညာတ်ဝါဒမဗၠေတ်ယောင်ယာဂမၠိုင်ရ။

== လဒက်ပ္တန် ကေုာံ အစောံသတ္တိ ==
ပ္ဍဲပြကိုဟ်ကထာဝတ္ထုဝွံ စၞောန်ထ္ၜးလဝ် နကဵုနဲကဲသၟာန်သွဟ် '''အကြာသုဒ္ဓဗုဒ္ဓဘာသာဝါဒ''' (ထေရဝါဒ) ကေုာံ ဝါဒဂိုဏ်နာနာ (၅၀၀) ဂကူရ။
* '''ပုဂ္ဂလကထာ:''' ဒှ်ကဏ္ဍအဓိက မသၟာန်သွဟ်စပ်ကဵု &quot;ပုဂ္ဂိုလ်&quot; နွံ ဟွံမွဲ ရ။
* '''နဲကဲ ၈ (Aṭṭhamukha):''' သုင်စောဲနဲကဲသၟာန်သွဟ် ၈ သာ် (အနုလောမ ၄၊ ပဋိလောမ ၄) သွက်ဂွံပ္တိတ်ထ္ၜး '''ဓရ်အသင်္ခတ''' ကေုာံ ဓရ်သင်္ခတ အတိုင်သရုပ် '''ဓဝ်ပရမတ်''' ဇေတ်တ်ရ။

== တင်တၟေင် ပြကိုဟ် ==
၁။ ဒှ်ပြကိုဟ်မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဟိုတ်ဖိုလ် နကဵုနဲကဲယုတ္တိဗွဲမခိုင်ကၠိုက်။
၂။ ဖအိုတ်ကၠေံ သံသယ မက္တဵုဒှ်ပ္ဍဲ '''သံသာ''' ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ်ပိဋကတ်။
၃။ စွံလဝ်သဇိုင် လ္တူဒေသနာကျာ်တြဲ မတွဟ်လဝ် ပ္ဍဲမာတိကာရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
* [[Category:ဓဝ်ပရမတ်]]
* [[Category:ပြကိုဟ်အဘိဓမ္မ ၇ ပြကိုဟ်]]
* [[Category:သံဂါယနာ]]

----
[[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>9o2kcto6uzsmclrj82uf6bxomm2d9ux</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သံဂါယနာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9085</id>
    <revision>
      <id>51143</id>
      <timestamp>2026-04-12T11:14:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:သံဂါယနာ''' (ပါဠိ: Saṅgāyanā) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမသ္ပသံဂါယနာ (ပွမစၟတ်သမ္တီ ရိုဟ်လၟေဟ်ဒေသနာ) သွက်ဂွံမင်မွဲ သာသနာကျာ်တြဲ ညံင်ဟွံဂွံလီု...&quot;</comment>
      <origin>51143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3252" sha1="5crkk76l2lykqeo5l6odbagyzajh6x5" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:သံဂါယနာ''' (ပါဠိ: Saṅgāyanā) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမသ္ပသံဂါယနာ (ပွမစၟတ်သမ္တီ ရိုဟ်လၟေဟ်ဒေသနာ) သွက်ဂွံမင်မွဲ သာသနာကျာ်တြဲ ညံင်ဟွံဂွံလီုလာ်အာ ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''သံဂါယနာ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပကောံတွဟ်ပ္တိတ် ဓရ်ဝိနယ်ဂမၠိုင် ညံင်ဂွံတုပ်သၟဟ်ရေင်သကအ်ရ။ ကာလသာသနာမနွံမံင် ပ္ဍဲ '''သံသာ''' ဏအ် သွက်ဂွံစွံလဝ် သဇိုင်သာသနာဗိုန်ဗတ်ဂှ် တၠအရှန်ဂမၠိုင် သ္ပပ္တံနူ မဟာကဿပထေရ် တအ် နကဵုအရီုအဗင်သၟိင်တအ်တုဲ သ္ပကၠုင်သံဂါယနာအဆက်ဆက်ရ။

== သံဂါယနာ ဇၞော် ၆ ဝါ ==
ဝင်သာသနာထေရဝါဒ စၟတ်သမ္တီလဝ် သံဂါယနာဇၞော် (၆) ဝါ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

### ၁။ ပထမဝါရ (First Council)
* **အခိင်:** ကြဴနူကျာ်တြဲစှ်ေစိုပ် ပရိနိဗ္ဗာန် ၃ ဂိတု။
* **ဒၞာဲ:** လိုဏ်'''ဂိုဟ်'''သတ္တပဏ္ဏိ၊ ဍုင်ရာဇာဂြိုဟ်။

### ၂။ ဒုတိယဝါရ (Second Council)
* **အခိင်:** သာသနာ ၁၀၀ သၞာံ။
* **ဒၞာဲ:** ဝေဠုဝါရာမ်၊ ဍုင်ဝေသာလဳ။

### ၃။ တတိယဝါရ (Third Council)
* **အခိင်:** သာသနာ ၂၃၅ သၞာံ။
* **ဒၞာဲ:** အသောကာရာမ်၊ ဍုင်ပါဋလိပိုတ်။

### ၄။ စတုတ္ထဝါရ (Fourth Council)
* **အခိင်:** သာသနာ ၄၅၀ သၞာံ။
* **ဒၞာဲ:** လိုဏ်'''ဂိုဟ်'''အာလောက၊ တ္ကအ်သိင်္ဃိုရ်။

### ၅။ ပဉ္စမဝါရ (Fifth Council)
* **အခိင်:** သာသနာ ၂၄၁၅ သၞာံ ('''ခေတ်သၟိင်မေင်တိင်''')။
* **ဒၞာဲ:** '''ဍုင်အင်ဝ'''။

### ၆။ ဆဋ္ဌမဝါရ (Sixth Council)
* **အခိင်:** သာသနာ ၂၅၀၀ သၞာံ (ခေတ် ဥူနု)။
* **ဒၞာဲ:** လိုဏ်'''ဂိုဟ်'''မဟာပါသာဏ၊ '''ဍုင်လ္ဂုင်'''။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
* [[Category:ကထာဝတ္ထု]]
* [[Category:နိဗ္ဗာန်]]

----
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ဝင်]]</text>
      <sha1>5crkk76l2lykqeo5l6odbagyzajh6x5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51144</id>
      <parentid>51143</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T11:17:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3154" sha1="qgd2gsoevdy0l4sel8w68cwj7q7y2km" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:သံဂါယနာ''' (ပါဠိ: Saṅgāyanā) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမသ္ပသံဂါယနာ (ပွမစၟတ်သမ္တီ ရိုဟ်လၟေဟ်ဒေသနာ) သွက်ဂွံမင်မွဲ သာသနာကျာ်တြဲ ညံင်ဟွံဂွံလီုလာ်အာ ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''သံဂါယနာ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပကောံတွဟ်ပ္တိတ် ဓရ်ဝိနယ်ဂမၠိုင် ညံင်ဂွံတုပ်သၟဟ်ရေင်သကအ်ရ။ ကာလသာသနာမနွံမံင် ပ္ဍဲ '''သံသာ''' ဏအ် သွက်ဂွံစွံလဝ် သဇိုင်သာသနာဗိုန်ဗတ်ဂှ် တၠအရှန်ဂမၠိုင် သ္ပပ္တံနူ မဟာကဿပထေရ် တအ် နကဵုအရီုအဗင်သၟိင်တအ်တုဲ သ္ပကၠုင်သံဂါယနာအဆက်ဆက်ရ။

== သံဂါယနာ ဇၞော် ၆ ဝါ ==
ဝင်သာသနာထေရဝါဒ စၟတ်သမ္တီလဝ် သံဂါယနာဇၞော် (၆) ဝါ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ ပထမဝါရ (First Council)
အခိင်:ကြဴနူကျာ်တြဲစှ်ေစိုပ် ပရိနိဗ္ဗာန် ၃ ဂိတု။
ဒၞာဲ:လိုဏ်'''ဂိုဟ်'''သတ္တပဏ္ဏိ၊ ဍုင်ရာဇာဂြိုဟ်။

၂။ ဒုတိယဝါရ (Second Council)
အခိင်: သာသနာ ၁၀၀ သၞာံ။
ဒၞာဲ: ဝေဠုဝါရာမ်၊ ဍုင်ဝေသာလဳ။

၃။ တတိယဝါရ (Third Council)
အခိင်: သာသနာ ၂၃၅ သၞာံ။
ဒၞာဲ: အသောကာရာမ်၊ ဍုင်ပါဋလိပိုတ်။

၄။ စတုတ္ထဝါရ (Fourth Council)
အခိင်: သာသနာ ၄၅၀ သၞာံ။
ဒၞာဲ: လိုဏ်'''ဂိုဟ်'''အာလောက၊ တ္ကအ်သိင်္ဃိုရ်။

၅။ ပဉ္စမဝါရ (Fifth Council)
အခိင်: သာသနာ ၂၄၁၅ သၞာံ ('''ခေတ်သၟိင်မေင်တိင်''')။
ဒၞာဲ: '''ဍုင်အင်ဝ'''။

၆။ ဆဋ္ဌမဝါရ (Sixth Council)
အခိင်: သာသနာ ၂၅၀၀ သၞာံ (ခေတ် ဥူနု)။
ဒၞာဲ: လိုဏ်'''ဂိုဟ်'''မဟာပါသာဏ၊ '''ဍုင်လ္ဂုင်'''။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
* [[Category:ကထာဝတ္ထု]]
* [[Category:နိဗ္ဗာန်]]

----
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ဝင်]]</text>
      <sha1>qgd2gsoevdy0l4sel8w68cwj7q7y2km</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9086</id>
    <revision>
      <id>51145</id>
      <timestamp>2026-04-12T11:26:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု လၟေင်ပရူပဒဒှ်သာသနာကျာ်တြဲ သ္ပပ္တံနူအခိင်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ် စဵုကဵုစိုပ်ခေတ်လၟုဟ် ရ။}}  == သရုပ်အ...&quot;</comment>
      <origin>51145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3110" sha1="ggabdmh6qres1vrkbfoy6xcjkj22kwn" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု လၟေင်ပရူပဒဒှ်သာသနာကျာ်တြဲ သ္ပပ္တံနူအခိင်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ် စဵုကဵုစိုပ်ခေတ်လၟုဟ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမလ္ၚတ်စၟတ်သမ္တီ လၟေင်ဟိုတ်ဒဒှ် သာသနာကျာ်တြဲ မပြးဇးအာ အလုံလိုက်ရ။ ဝင်ဝွံ စပ္တံနူအခိင် သိဒ္ဓတ္ထကုမ္မာ ဂွံဒှ်ကျာ်၊ တွဟ်ဓရ်ဓမ္မစက်၊ သ္ပ'''တတိယဝါရ'''သံဂါယနာ အဆက်ဆက် တုဲ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုဂိုဏ်နာနာ (ထေရဝါဒ၊ မဟာယာန) မက္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။

== ခေတ်အဓိကဂမၠိုင် ==
ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာဝွံ ပါ်ခြာလဝ် နကဵုခေတ်အဓိကဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

### ၁။ ခေတ်ဗုဒ္ဓကာလ
* ပရူပဒဒှ် ကျာ်တြဲဂွံဒှ်ကျာ်၊ တွဟ်ဓရ် ၄၅ ဝှ်။
* '''ပွမသ္ပ''' '''နိဗ္ဗာန်''' (မဟာပရိနိဗ္ဗာန်)။

### ၂။ ခေတ်သံဂါယနာဂမၠိုင်
* ပွမသ္ပသံဂါယနာ ၆ ဝါ သွက်ဂွံမင်မွဲဓရ်ဝိနယ်။
* ပွမချူစွံ ပိဋကတ်ပိ လ္တူသၠရိုတ်ဗ္တာင် ပ္ဍဲတ္ကအ်'''သဳရိလင်္ကာ'''။

### ၁။ ခေတ်ဗလးကလုတ်သာသနာ (ခေတ်သၟိင်အသောက)
* ပွမဗလးကလုတ်သာသနာ ၉ ဒေသ။
* သောဏထေရ် ကေုာံ ဥတ္တရထေရ် '''မပြးဇးသာသနာ''' ပ္ဍဲဍုင်သုဝဏ္ဏဘူမိ (တိဍာ်ဒေသမန်)။

### ၄။ ခေတ်သာသနာမပြးဇး (ခေတ်တၟိ)
* ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်ဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင် (ဍုင်သေံ၊ '''ဍုင်သဳရိလင်္ကာ'''၊ ဍုင်ဗၟာ)။
* ခေတ်သာသနာပ္ဍဲဒေသရးပလိုတ်။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:သံဂါယနာ]]
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
* [[Category:ကျာ်တြဲဂေါတမ]]
* [[Category:နိဗ္ဗာန်]]

----
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ဝင်]]</text>
      <sha1>ggabdmh6qres1vrkbfoy6xcjkj22kwn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51146</id>
      <parentid>51145</parentid>
      <timestamp>2026-04-12T11:26:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3094" sha1="ds7qcvswgdou1o8vy4h74d3jqpwb21s" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု လၟေင်ပရူပဒဒှ်သာသနာကျာ်တြဲ သ္ပပ္တံနူအခိင်ကျာ်တြဲက္တဵုဒှ် စဵုကဵုစိုပ်ခေတ်လၟုဟ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ==
'''ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမလ္ၚတ်စၟတ်သမ္တီ လၟေင်ဟိုတ်ဒဒှ် သာသနာကျာ်တြဲ မပြးဇးအာ အလုံလိုက်ရ။ ဝင်ဝွံ စပ္တံနူအခိင် သိဒ္ဓတ္ထကုမ္မာ ဂွံဒှ်ကျာ်၊ တွဟ်ဓရ်ဓမ္မစက်၊ သ္ပ'''တတိယဝါရ'''သံဂါယနာ အဆက်ဆက် တုဲ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဗီုဂိုဏ်နာနာ (ထေရဝါဒ၊ မဟာယာန) မက္တဵုဒှ်ကၠုင်ရ။

== ခေတ်အဓိကဂမၠိုင် ==
ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာဝွံ ပါ်ခြာလဝ် နကဵုခေတ်အဓိကဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ ခေတ်ဗုဒ္ဓကာလ
* ပရူပဒဒှ် ကျာ်တြဲဂွံဒှ်ကျာ်၊ တွဟ်ဓရ် ၄၅ ဝှ်။
* '''ပွမသ္ပ''' '''နိဗ္ဗာန်''' (မဟာပရိနိဗ္ဗာန်)။

၂။ ခေတ်သံဂါယနာဂမၠိုင်
* ပွမသ္ပသံဂါယနာ ၆ ဝါ သွက်ဂွံမင်မွဲဓရ်ဝိနယ်။
* ပွမချူစွံ ပိဋကတ်ပိ လ္တူသၠရိုတ်ဗ္တာင် ပ္ဍဲတ္ကအ်'''သဳရိလင်္ကာ'''။

၁။ ခေတ်ဗလးကလုတ်သာသနာ (ခေတ်သၟိင်အသောက)
* ပွမဗလးကလုတ်သာသနာ ၉ ဒေသ။
* သောဏထေရ် ကေုာံ ဥတ္တရထေရ် '''မပြးဇးသာသနာ''' ပ္ဍဲဍုင်သုဝဏ္ဏဘူမိ (တိဍာ်ဒေသမန်)။

၄။ ခေတ်သာသနာမပြးဇး (ခေတ်တၟိ)
* ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်ဗုဒ္ဓဘာသာဂမၠိုင် (ဍုင်သေံ၊ '''ဍုင်သဳရိလင်္ကာ'''၊ ဍုင်ဗၟာ)။
* ခေတ်သာသနာပ္ဍဲဒေသရးပလိုတ်။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:သံဂါယနာ]]
* [[Category:အဘိဓမ္မပိဋကတ်]]
* [[Category:ကျာ်တြဲဂေါတမ]]
* [[Category:နိဗ္ဗာန်]]

----
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ဝင်]]</text>
      <sha1>ds7qcvswgdou1o8vy4h74d3jqpwb21s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9087</id>
    <revision>
      <id>51150</id>
      <timestamp>2026-04-12T11:47:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Short description|ဘဝထေရုပတ္တိ ကေုာံ ပရေင်သာသနာ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ (အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ)}} ဝှာင်:Sobana.jpg|thumb|ဗီုရုပ် - ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ မဟာထေရ် (အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇ...&quot;</comment>
      <origin>51150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8071" sha1="crupeh0ashzdusu8j9i9a1hkce4m4sh" xml:space="preserve">{{Short description|ဘဝထေရုပတ္တိ ကေုာံ ပရေင်သာသနာ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ (အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ)}}
[[ဝှာင်:Sobana.jpg|thumb|ဗီုရုပ် - ကျာ်ဇၞော်အ္စာတၠ ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ မဟာထေရ် (အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ၊ သြဝါဒါစရိယကၟိန်ဍုင်) (ရာမညနိကာယ တိုက်ပရိယတ္တိမန် ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး၊ ဍုင်လၟိုင်)]]
'''ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ: ဝင်အတိက် ကေုာံ ပရေင်သာသနာ'''

== နိဒါန် ==
ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ (ဘွဲ့တံဆိပ်တော်: အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ) ဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော်အစာ ပဓာနနာယက [[ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး၊]] [[လၟိုင်၊ ဍုင်|ဍုင်လၟိုင်၊]] ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ ခရိုင်ရေဝ်၊ [[တွဵုရးမန်]] ရ။ ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ဒှ်ဂကူမန်၊ ယေန်သၞာင်မန် မဒှ်မၞိဟ်မနွံကဵု သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ တုဲ သီုဒှ်မၞိဟ်မယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် တာလျိုင်နဒဒှ် [[နိုင်ငံတော်ဩဝါဒါစရိယ]] (သြဝါဒါစရိယကၟိန််ဍုင်) မွဲဇကုကီုရ။

== ဘဝကောန်င္ၚာ် ကေုာံ ပထမဘဝ ==
ကျာ်ဇၞော်အစာတၠဝွံ က္တဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ခုနှစ်၊ ဂိတဝှ် ၁၃ မံက်၊ တ္ၚဲသိုက်။ မဒှ်ကောန် နာဲတုတ်ကြီး ကေုာံ မိအေဃေန်တုဲ ဇာတိဍုင်လၟိုင်၊ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်၊ တွဵုရးမန် ရ။

ပ္ဍဲအဝဲ ၁၁ သၞာံ (သက္ကရာဇ် ၁၃၁၈)၊ ဂိတုပသာ် ၈ မံက်ဂှ် ဒှ်ထပိုယ်သာမဏဳ ပ္ဍဲဇရေင်ကျာ်ဇၞော်အစာ ဘဒ္ဒန္တနန္ဒသီရိ၊ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ရ။ ဗွဲကြဴ သက္ကရာဇ် ၁၃၂၈ ခုနှစ်၊ ဂိတုဒုတိယဒ္ဂိုန် ၇ မံက်၊ တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ဂွံစိုပ်ကဆံင်ခမဳပယျင် သၟဝ်ဇရေင်အစာဥပ္ပဇ္ဈာယ် ဘဒ္ဒန္တကေသရ မဟာထေရ်၊ ဘာဝေဠုဝန်၊ ကွာန်ဖအံက်၊ ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု ရ။ လၟုဟ်ကျာ်ဇၞော်အစာ အာယုက်ဂွံ (၈၁) သၞာံ၊ ဝှ်ဂွံ (၆၁) ဝှ် မဒှ်ဂိုဏ်သုဓမ္မာ ရ။

== ပရေင်ပညာပရိယတ္တိ (ပညာကတ်လ္ၚတ်) ==
ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ကလိဂွံအံင်ဇၞး လာပ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ:
* အံင်ဇၞးကၠုင်လဝ် တန်ဍောတ် ([[အစိုးရပထမငယ်တန်း]])။
* အံင်ဇၞးကၠုင်လဝ် တန်ဒေါဝ် ([[အစိုးရပထမလတ်တန်း]])။
* အံင်ဇၞးကၠုင်လဝ် တန်ဇၞော် ([[အစိုးရပထမကြီးတန်း]]) ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၃၇သၞာံ။

ကျာ်ဇၞော်အစာ ကေင်ဗ္တောန်ဖျေံလိက် ကုခမဳသင် ထပိုယ်သာမဏဳတအ် ပွိုင် (၁၆) သၞာံပြင်င်ရ။

== ပရေင်သာသနာ ကေုာံ ပရဟိတ ==
ကျာ်ဇၞော်အစာဝွံ ဂစာန်ကၠောန်ကၠုင် ပရေင်သာသနာ ပွိုင် (၄၅) သၞာံပြင်င်တုဲ ကမၠောန်အဓိကဂမၠိုင်ဂှ်:
* ကျာ်စေတဳကေလာသ: အုပ်ဓုပ်ပြုပြေင် ဆောဝ်မ္ၚုဟ် ကုဒါယကာ ဍုင်လၟိုင်ဂမၠိုင်တုဲ ပူဇဴကၠုင်လဝ် သ္ၚာထဝ်ကျာ် ကုကျာ်ကေလာသ မဒှ်ရ။
* သာသနိက ခၞံဗဒှ် ဘာတိုက်၊ ဘာပရိယတ္တိ၊ ဗုဒ္ဓဂါယာ (ဍုင်လၟိုင်) ကေုာံ ဆဝ်မ္ၚုဟ်သဒ္ဓါ ကုဒါယကာ ဍုင်လၟိုင်ညးဂမၠိုင်တုဲ ရေင်တၠုင်ကၠုင်လဝ် ဘာမန်အံင်ဇၞး ပ္ဍဲနေဗျဳဒဝ် ကီု သီုဘာမန်သတိပဌာန် (ဘာလၟိုင်) ဍုင်လ္ဂုင်ကီု။
* ပရဟိတ: ကၠောန်ဗဒှ် ကၟာဍာ်ဇၞော် ဍုင်လၟိုင် (ကၟာမ္ၚဵုကျာ်သြဳ)၊ ပ္တိတ်ဒြဟတ်ကၠုင် သွက်ဍုင်လၟိုင် ဂွံကလိဂွံ ဇြဟတ်ပၟတ်ဓါတ် ကေုာံ ဍာ်သုင်စောဲ နူဇရေင် ကျာ်ဒဵုထဝ် ဍုင်လၟိုင်။
* ပရေင်ပညာ: ပံက်ဗ္တောန်ကၠုင် တန်သ္ဇိုင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ကုခမဳသင် မွဲဟာန်ကေုာံ ဒါယကာ ဍုင်လၟိုင် ကေုာံ ရေင်တၠုင် ဟီုတွံကၠုင်လဝ် ဘာစိုပ်ကဵုပရေင်ပရောဓရ် (Dhamma School) သွက်ကောန်င္ၚာ်တအ်။

== တဆိပ်ကြာဂမၠိုင် ==
နကဵုအလဵုအသဳဍုင် (နိုင်ငံတော်) ဇိုန်နှင်ကဵု တဆိပ်ကြာဂမၠိုင်ဂမၠိုင်:
* မဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ (သက္ကရာဇ် ၁၃၆၈။
* အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဓဇ (သက္ကရာဇ် ၁၃၈၂)။
* လၟုဟ် (သက္ကရာဇ် ၂၀၂၄/၁၃၈၅) အာစိုပ်ဒဒှ်မဒးဂွံ တဆိပ်ကြာ သြဝါဒါစရိယကၟိန်ဍုင်ရ။

== နိဂီု ==
ဘဒ္ဒန္တသောဘဏဝွံ ဒှ်အာဲကၟာဲ သာသနာမန် မပြဲမွဲဇကုရ။ နကဵုပရေင်ဂစာန်၊ စိုတ်ဓာတ်ပရဟိတ ကေုာံ ပညာ ကျာ်ဇၞော်အစာဂှ် ဖန်ဗဒှ်ကဵု သာသနာဂဵုလဟဵုလဟိင်တၟး ပ္ဍဲဒေသရးမန် ကေုာံ အလုံမွဲဍုင်ဗၟာရ။

[[Category:ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင်]]
[[Category:နိုင်ငံတော်ဩဝါဒါစရိယဂမၠိုင်]]
[[Category:မၞိဟ်မဒယှ်ေ တွဵုရးမန်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ဝင်ပူဂိုလ်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင်လၟိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:မၞိဟ်ဒယှ် နူဍုင်လၟိုင်]]</text>
      <sha1>crupeh0ashzdusu8j9i9a1hkce4m4sh</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>