ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mnw">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝဳကဳပဳဒဳယာ</sitename>
    <dbname>mnwwiki</dbname>
    <base>https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တၟေင်</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ညးလွပ်</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ညးလွပ် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဝှာင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဝှာင် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထာမ်ပလိက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ရီု</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ရီု ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ပါင်မုက်</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ပါင်မုက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မဝ်ဂျူ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>246</id>
    <revision>
      <id>51454</id>
      <parentid>30116</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T02:22:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1970" sha1="fwh3yjtng5vsegfpmuzod4ia3f0o56p" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Society.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပရေင်ဍုင်ကွာန်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပရေင်ဍုင်ကွာန် (politics)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ပရေင်ဍုင်ကွာန်''' ဝွံ ဒှ်ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ရုဲစှ်၊ ပရေင်သၞောဝ်၊ ပရေင်အလဵုအသဳ၊ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် နာနာသာ်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သၞောဝ်]]
* [[:Category:အလဵုအသဳ]]
* [[:Category:ပၞာန်]]
* [[:Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[:Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[:Category:ဝင်]]
* [[:Category:သ္ၚိကၟိန်]]
* [[:Category:ပရေင်ရုဲစှ်]]
* [[:Category:ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[:Category:သကိုပ်ဍုင်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[သၞောဝ်]]
* [[အလဵုအသဳ]]
* [[ပၞာန်]]
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[ဝင်]]
* [[သ္ၚိကၟိန်]]
* [[ပရေင်ရုဲစှ်]]
* [[ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[သကိုပ်ဍုင်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပရေင်ဘာသာ]]
* [[:Category:ပရေင်မၞိဟ်]]

[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]</text>
      <sha1>fwh3yjtng5vsegfpmuzod4ia3f0o56p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ယူကျု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7777</id>
    <revision>
      <id>51380</id>
      <parentid>49183</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T15:43:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7127" sha1="j6jmg0x8s8s5xa51e8e92fj3qd2ier9" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name = ယူကျု
| english = YouTube
| logo = | type = [[မဳဒဳယာမှာဇန်]] (Social Media), ဝပ်ဆိုက် ပါ်ပရအ်ဗဳဒဳယော
| language = ဂၠိုင်ကဵု အရေဝ်ဘာသာ
| owner = [[ဂူဂယ်]] (Google / Alphabet Inc.)
| founder = Steve Chen, Chad Hurley, Jawed Karim
| launch_date = ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၄၊ သၞာံ ၂၀၀၅
| url = [https://www.youtube.com/ youtube.com]
}}

'''ယူကျု''' (အင်္ဂလိက်: ''YouTube'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဝပ်ဆိုက် သၞောတ်ပါ်ပရအ် ဗဳဒဳယော ကေုာံ မဳဒဳယာမှာဇန် (Social media) မဒှ်ဒြပ် [[ဂူဂယ်]] (Google) ရ။ ရုင်အဓိက ယူကျုဂှ် နွံပ္ဍဲသင်ဗရူနဝ် (San Bruno)၊ တွဵုရးကာလဳဖဝ်နဳယျာ၊ ရးနိဂီုအမေရိကန်တုဲ၊ ဍေံဒှ် ဝပ်ဆိုက် မၞိဟ်လုပ်သုင်စောဲ ဂၠိုင်အိုတ် မရနုက်ကဵုၜါ ပ္ဍဲလောကဏအ် (ဒုတိယ နူကဵု ဝပ်ဆိုက် ဂူဂယ်) ရ။ ပ္ဍဲကဵု ယူကျုဂှ် ညးလွပ်တအ် အခေါင်ပတိုန် (Upload)၊ ဗှ်ရံင် (Watch)၊ ပါ်ပရအ် (Share)၊ ကေုာံ ကဵုလညာတ် (Comment) လတူ ဗဳဒဳယော နာနာသာ် မာန်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ==
ယူကျုဝွံ စကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ဖေဖဝ်ဝါရဳ ၁၄၊ သၞာံ ၂၀၀၅ တုဲ ညးမဖန်ဗဒှ်လဝ်တအ်ဂှ် ဒှ် ကောန်ကမၠောန်တြေံ ကုမ္ပဏဳ ပေပဲါ (PayPal) ပိတၠ မတွဟ်ဂး သတဳဗ် ချေန် (Steve Chen)၊ ឆာဒ် ဟာလဳ (Chad Hurley) ကေုာံ ဂျာဝိတ် ကာရိမ် (Jawed Karim) တအ်ရ။ ဗဳဒဳယော မပတိုန်လဝ် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲယူကျုဂှ် ယၟုမ္ဂး ''&quot;Me at the zoo&quot;'' (အဲ ပ္ဍဲကၠအ်တိရစ္ဆာန်) မဒှ်ဗဳဒဳယော ညးမဖန်ဗဒှ် ဂျာဝိတ် ကာရိမ် မတန်တဴဒၟံင် ဂတစိင်မွဲရ။ 

ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်အံင်ဇၞး ကေုာံ လၟိဟ်ညးလွပ် ဂၠိုင်တိုန် ဗွဲမပြဟ်တုဲ၊ ပ္ဍဲဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ သၞာံ ၂၀၀၆ ဂှ် ကုမ္ပဏဳ [[ဂူဂယ်]] (Google) ရာန်ကေတ်လဝ် ယူကျု နကဵု င္ၚုဟ်မး သြန်ဒဝ်လာ ၁.၆၅ ဗဳလဳယျောန် ရ။ စနူဂှ်တုဲ ယူကျုဝွံ ဍေံဇၞော်မောဝ်တိုန် ဒှ်အာ လဒက်ပ္တန် အဓိက သွက်ဂၠးတိ အေန်တာနက်ရ။

== လက္ခဏာ ကေုာံ ပရေင်သုင်စောဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ယူကျုဝွံ ဍေံဟွံသေင်ဆ သၞောတ်ပါ်ပရအ် ဗဳဒဳယောသက်သက်ရ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် လက္ခဏာတၟိနာနာသာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ချာန်နယ် ပူဂိုလ် (Channels):''' ညးလွပ်တအ် ပံက်ချာန်နယ် ဇကုကေတ်တ်မာန်တုဲ၊ ပကောံညးမဗက်လ္ၚတ် (Subscribers) ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် လိက်ပတ်၊ ဒွက်၊ ကေုာံ ရုပ်ဒမျိုင်မာန်ရ။
* '''ယူကျု ရှတ် (YouTube Shorts):''' ဒှ်ဗဳဒဳယော ဇမၠေအ် (မၞုံ ၆၀ စက္က သၟဝ်) မဖန်ဗဒှ်လဝ် သွက်ဂွံ ပြိုင်ပကာန် ကုသၞောတ် တိက်တော့ (TikTok) ရ။
* '''ပွမဗလးလမျီု (Live Streaming):''' ပွမဗလး ဗဳဒဳယော အတိုင်အခိင်ဍာံစၟတ် (Real-time) သွက်ပရေင်ဝေင်ဒြဟတ်၊ ပရိုင် ကေုာံ ဂိတှ်ေ (Gaming) နာနာရ။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Monetization):''' ညးမဖန်ဗဒှ် ဗဳဒဳယောတအ် (Content Creators / YouTubers) ယဝ်ရ ဍိုက်ပေင်ကဵု စည်းကမ်းမ္ဂး ကလိဂွံ သြန်ပရဲ နူကဵု ပရေင်ဆဝ်မ္ၚုဟ် (Ads) မာန်ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ကော်စ ယူကျု ပါတနာ ပရဝ်ဂရာမ် (YouTube Partner Program) ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် ==
ယူကျုဝွံ ဍေံပြံင်လှာဲထောအ် ယေန်သၞာင်မဳဒဳယာ၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်လဟိင်စိုတ် အလုံဂၠးတိရ။ သွက်ညးလ္ၚတ်ပညာတအ်မ္ဂး ဍေံဒှ် &quot;ဘာဗတောန်ပညာ အခမဲ့&quot; မဇၞော်အိုတ်မွဲတုဲ လ္ၚတ်ကေတ် ကွတ်ပညာနာနာသာ် နူကဵု ဗဳဒဳယော (Tutorials) တအ်မာန်ရ။ 

ဆဂး ဟိုတ်နူ တင်ဂၞင်မှာ (Misinformation)၊ ပရေင်ဆဝ်မ္ၚုဟ် ဟွံဍာံစၟတ်၊ ကေုာံ ဗဳဒဳယော မဟွံကိတ်ညဳ ကုကောန်ၚာ်တအ်လေဝ် နွံဒၟံင်တုဲ၊ ယူကျုဝွံ ဍေံဒးဒုင်ပါ်ပဲါ ကေုာံ ဒးဖန်ဇန်ဒၟံင် သၞောဝ်ထိင်ဒဝ် (Content moderation) ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဂူဂယ်]] (Google)
* [[မဳဒဳယာမှာဇန်]] (Social Media)
* [[အေန်တာနက်]] (Internet)
* တိက်တော့ (TikTok)

== နိဿဲ ==
* YouTube, [[Wikipedia]]။
* &quot;Our Story&quot;. YouTube About.
* Hosch, W. L. &quot;YouTube&quot;. Encyclopedia Britannica.

[[Category:ဝပ်ဆိုက်ဂမၠိုင်]]
[[Category:မဳဒဳယာမှာဇန်]]
[[Category:ဂူဂယ်]]
[[Category:အေန်တာနက်]]</text>
      <sha1>j6jmg0x8s8s5xa51e8e92fj3qd2ier9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘဲဒဏ်စိုတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9205</id>
    <revision>
      <id>51356</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox medical condition | name = ဘဲဒဏ်စိုတ် | english = Psychological Trauma | synonyms = သောကဒဏ်စိုတ်၊ သရစိုတ် | field = [[စိုတ်ပညာ]] (Psychology), စိုတ်ရောဂါဗေဒ (Psychiatry) | symptoms = စိုတ်လကိုတ်၊ ကလေင်ညာတ်အာရီုအတိက် (Flashbacks)၊ ပွမဝေ...&quot;</comment>
      <origin>51356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10873" sha1="dlwg2tbtgtdi7iodwec8zq68qs27blr" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition
| name = ဘဲဒဏ်စိုတ်
| english = Psychological Trauma
| synonyms = သောကဒဏ်စိုတ်၊ သရစိုတ်
| field = [[စိုတ်ပညာ]] (Psychology), စိုတ်ရောဂါဗေဒ (Psychiatry)
| symptoms = စိုတ်လကိုတ်၊ ကလေင်ညာတ်အာရီုအတိက် (Flashbacks)၊ ပွမဝေင်ပါဲ၊ စိုတ်ဓါတ်စှ်ေ
| causes = ပရေင်ဆဵုဂဗ မဇၞော်ကဵုအန္တရာဲ (ဘဲသဘာဝ၊ ပၞာန်၊ ပွမပျဲပျာံ၊ ပရေင်ပိုတ်သကုတ်)
| treatment = နဲကဲလွဳပရာစိုတ် (CBT, EMDR, Somatic Experiencing), ဂဥုဲ (လ္ၚဵု)
}}

'''ဘဲဒဏ်စိုတ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Psychological Trauma'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရေင်တုံပြန် လပါ်စိုတ်၊ စေတသိက် ကေုာံ ရုပ်ကာယ ဗွဲမဇြိုဟ်နက် ကြဴနူမဒးဆဵုဂဗလဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး မဒးညာတ်လဝ် ပရေင်အန္တရာဲလမျီု၊ ပရေင်ပျဲပျာံ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ဟွံမဲကဵု ဂီုကၠံ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်တအ်ရ။ သဘဴဓမ္မတာမ္ဂး ကာလမၞိဟ်တအ် ဒးဆဵုဂဗ အရာမဟွံချိုတ်ပၠိုတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဘဲအန္တရာဲမ္ဂး၊ လဒက်ပ္တန်စိုတ် ကေုာံ က္ဍဟ်တအ်ဂှ် လေပ်ပြံင်လှာဲအာတုဲ ဍေံတအ် သှ်ေတန်တဴဒၟံင် နဒဒှ် &quot;သရ&quot; ပ္ဍဲသန္ထာန်ရ။

ဘဲဒဏ်စိုတ်ဝွံ ယဝ်ရ ဟွံလွဳပရာ ပ္ဍဲအခိင်မဒးရးမ္ဂး ဍေံလေပ်ပြံင်လှာဲအာ နဒဒှ် '''ရောဂါစိုတ် ကြဴနူဘဲဒဏ်စိုတ်''' မကော်ဂး Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) မာန်ရ။

== ဂကူ ဘဲဒဏ်စိုတ်ဂမၠိုင် (Types of Trauma) ==
ပ္ဍဲကဵု သိပ္ပံစိုတ်ပညာမ္ဂး ပါ်လဝ် ဂကူဘဲဒဏ်စိုတ် အဓိက (၃) သာ်ရ -

# '''ဘဲဒဏ်စိုတ် ကာလဂၠေအ် (Acute Trauma):''' ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ဆဵုဂဗ မကတဵုဒှ် မွဲဝါဓဝ် မဇၞော်ကဵုအန္တရာဲ။ ဥပမာ - ဒးဘဲကွဳစက်၊ ဒးဒုင်ကမၠတ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒးဘဲသဘာဝ။
# '''ဘဲဒဏ်စိုတ် လံလကာဖာ (Chronic Trauma):''' ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ဆဵုဂဗ မကတဵုဒှ်ဒၟံင် ထပ်ကာကလေင် ကေုာံ အခိင်လံလကာဖာ။ ဥပမာ - ပရေင်ပျဲပျာံ ပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန် (Domestic violence)၊ ဒးဒုင်ပမာန် ဍဵုဍိုက်ဒၟံင် လံလကာဖာ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး နွံဒၟံင်ပ္ဍဲ ပွဳပွူပၞာန်။
# '''ဘဲဒဏ်စိုတ် ထုဲထံင် (Complex Trauma):''' ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်ပျဲပျာံ နာနာသာ် မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲအခိင်ဘဝကောန်ၚာ်။ ဍေံပကဵုညံင် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် က္ဍဟ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆံ ကုညးတၞဟ်တအ် ဂွံလီုလာ်အာ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။

== ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပ္ဍဲက္ဍဟ် ကေုာံ နာဗ်ကြော (Neurobiology of Trauma) ==
ကဆံင်တၠပညာတအ် သ္ၚဳဂၠေပ်လဝ်မ္ဂး ဘဲဒဏ်စိုတ်ဝွံ ဍေံဟွံသေင်ဆ ပရေင်စိုတ်ဓါတ်သက်သက်၊ ဍေံပလီုပလာ်ကဵု လဒက်ပ္တန် က္ဍဟ် (Brain structure) ပိုဲရ။ အဓိက က္ဍဟ် (၃) ဒၞာဲ မပြံင်လှာဲအာဂှ် -

* '''အာမေတ်ဒလာ (Amygdala - ခလံက်အန္တရာဲ):''' ဒှ်ဒၞာဲက္ဍဟ် မတီကေတ် ဘဲအန္တရာဲ ကေုာံ စိုတ်ဖေက်လလံရ။ မၞိဟ်မၞုံကဵု ဘဲဒဏ်စိုတ်တအ်မ္ဂး Amygdala ဏအ်ဝွံ အာရီုစိုတ်လောန် (Hyperactive) တုဲ၊ ၜိုန်ရ နွံပ္ဍဲဒၞာဲဂီုကၠံကီုလေဝ် ဍေံဗလးဒၟံင် သင်္ကေတ အန္တရာဲ လၟိုန်ကာလရ။
* '''ဟစ်ပိုကမ်ပတ် (Hippocampus - ဒၞာဲစၟတ်သမ္တီ):''' ဒှ်ဒၞာဲ မစၟတ်သမ္တီ အတိက် ကေုာံ ပစ္စုပ္ပန်ရ။ ဘဲဒဏ်စိုတ် ပကဵုညံင် ဒၞာဲဏအ် ဂွံယှအ်စှ်ေအာ (Shrink) တုဲ၊ မၞိဟ်ယဲတအ်ဝွံ ပါ်ခြာ အတိက် ကဵု ပစ္စုပ္ပန် ဟွံဒးတုဲ၊ ပရူအတိက်တအ်ဂှ် ကလေင်ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ညံင်ရဴ အခိင်လၟုဟ်ကီုရ (Flashbacks)။
* '''က္ဍဟ်လပါ်ဂတ (Prefrontal Cortex - ဒၞာဲချပ်ဗစာ):''' ဒှ်ဒၞာဲမချပ်ဗစာ နကဵုဟိုတ်ကဵုဖိုလ် ကေုာံ ထိင်ဒဝ်စိုတ်ရ။ ကာလအာရီု ဘဲဒဏ်စိုတ် ဍတ်ပါ်ကၠုင်မ္ဂး ဒၞာဲဏအ်ဂှ် ဒေါအ်အာကမၠောန် (Shut down) တုဲ၊ ညးယဲတအ် ထိင်စိုတ် ထိင်ဒေါသ ဟွံမာန် ကတဵုဒှ်ရ။

== သင်္ကေတ ကေုာံ ပရေင်တုံပြန်ဂမၠိုင် (Symptoms &amp; Responses) ==
ညးမၞုံကဵု ဘဲဒဏ်စိုတ်တအ်ဝွံ လေပ်တုံပြန် နကဵုလဒက်စိုတ် '''ဗတိုက်၊ ဒြေပ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တန်ဒေါအ်''' (Fight, Flight, Freeze, or Fawn) ရ။ သင်္ကေတ ပြာကတ်တအ်ဂှ် -
* '''Intrusion:''' ပရူမဖေက်လလံတအ်ဂှ် ကလေင်လုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲစိုတ် ကေုာံ လၟေင်သွပ်လ္ပအ် ဗွဲမဟွံချိန်းဆ။
* '''Avoidance:''' ပွမဝေင်ပါဲ ဒၞာဲ၊ မၞိဟ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ချဳဒရိုင် မပကဵုညံင် ဂွံဗှ်သၞာကၠုင် ပရူအတိက်ဂှ်။
* '''Hyperarousal:''' စိုတ်လကိုတ်လောန်၊ ထေဲလောဲ၊ တိက်ဟွံလှိင်၊ ကေုာံ စွံသတိ ၜက်လောန် (Hypervigilance)။
* '''Somatic Symptoms:''' က္ဍိုပ်ဂိ၊ ဗုင်ဂိ၊ ဖျုန်ဇိုင်ဖျုန်တဲ ဇတဝ် ဟွံမဲကဵု ဟိုတ်ယဲကာယ ဍာံဍာံ။

== နဲကဲလွဳပရာဂမၠိုင် (Treatments) ==
ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ပွမလွဳပရာ ဘဲဒဏ်စိုတ်ဝွံ နွံကဵု နဲကဲသိပ္ပံ မစၟတ်သမ္တီလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''CBT (Cognitive Behavioral Therapy):''' နဲကဲလွဳပရာ လပါ်စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ အကေင်အလိုက်။ ပလေဝ်ထောအ် ပရေင်ချပ် မဗၠေတ်ယောင်မှာ လတူဘဲဒဏ်စိုတ်ဂှ်ရ။
# '''EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing):''' ဒှ်နဲကဲ မသုင်စောဲ ပရေင်ချဳဒရိုင်မတ် သွက်ဂွံ ကလေင်ပလေဝ်စုတ် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ပ္ဍဲက္ဍဟ် (Hippocampus) ညံင်ဂွံရနုက်ဗပေင် ပရေင်ဂီုကၠံရ။
# '''Somatic Experiencing (SE):''' နဲကဲလွဳပရာ လပါ်ရုပ်ကာယ။ ဘဲဒဏ်စိုတ်ဝွံ ဍေံအောပ်ဗ္ဒဒၟံင် ပ္ဍဲနာဗ်ကြော (Nervous System) တုဲ၊ နဲကဲဏအ် လွဳပရာ နကဵုပရေင်ချဳဒရိုင် ကေုာံ စွံသတိ လတူကာယရ။
# '''Mindfulness / Vipassanā (ဝိပဿနာ):''' ပွမစွံသတိ ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်တုဲ စၟတ်သမ္တီ ဖဿ၊ ဝေဒနာ ကေုာံ လၟေင်စိုတ် ညံင်ဟွံဂွံ ဍတ်ပါ် လပါ်အကုသဵုရ။ (သုင်စောဲသဘဴဓရ် သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက် ၇ သာ်)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* စိုတ်ပညာ (Psychology)
* ရောဂါစိုတ် ကြဴနူဘဲဒဏ်စိုတ် (PTSD)
* [[သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက်]] (Universal Mental Factors)

== နိဿဲ ==
* Van der Kolk, B. A. (2014). ''The Body Keeps the Score: Brain, Mind, and Body in the Healing of Trauma''. Viking.
* Levine, P. A. (1997). ''Waking the Tiger: Healing Trauma''. North Atlantic Books.
* American Psychiatric Association. (2013). ''Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5)''.
* Psychological trauma, [[Wikipedia]]။

[[Category:စိုတ်ပညာ]]
[[Category:ရောဂါစိုတ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ပရေင်ထတ်ယုက်]]</text>
      <sha1>dlwg2tbtgtdi7iodwec8zq68qs27blr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရောဂါစိုတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9206</id>
    <revision>
      <id>51357</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:42:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox medical condition | name = ရောဂါစိုတ် | english = Mental Disorder / Mental Illness | synonyms = ယဲစိုတ် (ဝေါဟာရဓမ္မတာ) | field = စိုတ်ရောဂါဗေဒ (Psychiatry), [[စိုတ်ပညာ]] (Psychology) | symptoms = စိုတ်ဓါတ်စှ်ေ၊ စိုတ်ပြံင်လှာဲပြဟ်၊ ဂွိင...&quot;</comment>
      <origin>51357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11260" sha1="dno1e9g59i64bvs64scb4dqy5tufyxg" xml:space="preserve">{{Infobox medical condition
| name = ရောဂါစိုတ်
| english = Mental Disorder / Mental Illness
| synonyms = ယဲစိုတ် (ဝေါဟာရဓမ္မတာ)
| field = စိုတ်ရောဂါဗေဒ (Psychiatry), [[စိုတ်ပညာ]] (Psychology)
| symptoms = စိုတ်ဓါတ်စှ်ေ၊ စိုတ်ပြံင်လှာဲပြဟ်၊ ဂွိင်လောန်စၞောန်၊ ညာတ်/မိင် အာရီုမှာ၊ အကေင်အလိုက်လီုလာ်
| causes = ဗဳဇ (Genetics)၊ ဓါတုက္ဍဟ် ဟွံညိင်သၟဟ်၊ ဘဲဒဏ်စိုတ်၊ ပွဳပွူမၞိဟ်
| treatment = နဲကဲလွဳပရာစိုတ် (Psychotherapy), ဂဥုဲ (Medication), ပရေင်ရီုဗင်မှာဇန်
}}

'''ရောဂါစိုတ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Mental disorder'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Mental illness'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သဘဴယဲ မယောင်မှာ ဟွံသေင်မ္ဂး မလီုလာ် ပ္ဍဲကဵု လဒက်ပ္တန်စိုတ်၊ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ၊ ပရေင်ဒုင်စသိုင် (Emotion)၊ ကေုာံ အကေင်အလိုက်မၞိဟ်တအ်ရ။ ဍေံပကဵုညံင် ပရေင်ချဳဒရိုင် ပ္ဍဲဘဝလၟေင်တ္ၚဲ၊ ပရေင်ဆက်ဆံ ကုညးတၞဟ် ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်တအ် ဂွံလီုလာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ယှအ်စှ်ေအာရ။ 

ရောဂါစိုတ်ဝွံ ဍေံဟွံသေင်ဆ ပရေင်စိုတ်ဓါတ်စှ်ေ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒြဟတ်စိုတ်ဍိုန်လျ ဓမ္မတာသက်သက်၊ ဍေံဒှ် ရောဂါမဆက်စပ်ဒၟံင် ကုက္ဍဟ်၊ နာဗ်ကြော ကေုာံ ပွဳပွူသဘာဝတုဲ မဒးလွဳပရာ နကဵုနဲကဲသိပ္ပံရ။ ပ္ဍဲအရေဝ်ဟီုလၟေင်တ္ၚဲမ္ဂး ကော်စ &quot;ယဲစိုတ်&quot; ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲကဆံင်တၠပညာ ကေုာံ လိက်ပတ်မ္ဂး စကာဝေါဟာရ &quot;ရောဂါစိုတ်&quot; မ္ဂး ကိတ်ညဳ ကေုာံ ယေန်သၞာင်ဂၠိုင်ရ။

== ဟိုတ်မကတဵုဒှ်ဂမၠိုင် (Causes &amp; Risk Factors) ==
ရောဂါစိုတ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဍေံဟွံကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ဟိုတ်မွဲသာ်ဓဝ်တုဲ၊ ဍေံဒှ် ပရေင်ပံင်ယှုက်နှဴ အကြာဟိုတ် နာနာသာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ဟိုတ်လပါ် ဇဳဝဗေဒ (Biological Factors):''' 
#* '''ဗဳဇ (Genetics):''' ယဝ်ရ ပ္ဍဲသ္ၚိကၟိန် မိမနွံကဵု ရောဂါစိုတ်မ္ဂး ကောန်ဇာတ်တအ်လေဝ် အခေါင်ကတဵုဒှ်မာန် ဂၠိုင်ရ။
#* '''ဓါတုက္ဍဟ် (Neurochemistry):''' ဓါတု မပလံင်ဗစိုပ် အာရီု ပ္ဍဲက္ဍဟ် မပ္တံကဵု သဳရဝ်တဝ်နိန် (Serotonin) ကေုာံ ဒဝ်ပါမေန် (Dopamine) တအ် ဟွံညိင်သၟဟ်မ္ဂး ပကဵုညံင် စိုတ်ဂွံလီုလာ်မာန်ရ။
# '''ဟိုတ်လပါ် စိုတ်ပညာ (Psychological Factors):''' 
#* ဘဲဒဏ်စိုတ် ပ္ဍဲအတိက် ([[Psychological Trauma]])။
#* ပရေင်ဒးဒုင်ပျဲပျာံ လပါ်စိုတ်၊ ကာယ ပ္ဍဲဘဝကောန်ၚာ်။
# '''ဟိုတ်လပါ် ပွဳပွူမၞိဟ် (Environmental Factors):''' 
#* ပရေင်ဒဒိုက်စိုတ် မဇၞော်ကဵုဒြဟတ် (ဥပမာ - သ္ၚိကၟိန်ပြးဇး၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ကျာတ်၊ ဒးဘဲပၞာန်)။
#* ပွမသုင်စောဲ စၞဗၜူ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂဥုဲၜူမာဲ လောန်စၞောန်။

== ဂကူ ရောဂါစိုတ် အဓိကဂမၠိုင် (Major Categories) ==
အတိုင် သၞောတ်ဝ်ပါ်ခြာ ရောဂါစိုတ် (DSM-5) မ္ဂး ပါ်လဝ် ဂကောံရောဂါ အဓိကတအ်ဂှ် -

* '''ရောဂါစိုတ်ဂၠက် / စိုတ်ကျ (Depressive Disorders):''' ဒှ်ရောဂါ မပကဵုညံင် စိုတ်ဂွံဟွံမိပ်၊ ဂၠက်ဒၟံင်လံလကာဖာ၊ ဟၟဲကဵု ဒြဟတ်စိုတ်၊ ကေုာံ စဵုကဵု မိက်ဂွံဂစိုတ်ဇကု။
* '''ရောဂါစိုတ်ဂွိင် / စိုတ်လကိုတ် (Anxiety Disorders):''' ဒှ်ပွမဖေက်လလံလောန်၊ စိုတ်ချဳဇတဝ်၊ ကေုာံ ဂွိင်လောန်စၞောန် လတူအရာမွဲမွဲ ဟွံမဲကဵု ဟိုတ်ဖိုလ်ဍာံစၟတ်။ (ဥပမာ - Phobias, Panic Disorder)။
* '''ရောဂါစိုတ် ၜါလပါ် (Bipolar Disorder):''' ဒှ်ရောဂါ မၞုံကဵု ပရေင်ပြံင်လှာဲစိုတ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်။ လဆောဝ်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်သၠုင်လောန်၊ ညိင်ဟွံမာန် (Mania) တုဲ၊ လဆောဝ်မ္ဂး စိုတ်ဓါတ်စှ်ေလောန် ဂၠက်အာ (Depression) ရ။
* '''ရောဂါစိုတ်ထုဲထံင် / စိုတ်လီု (Schizophrenia):''' ဒှ်ရောဂါ မဇြိုဟ်နက်တုဲ ညးယဲတအ်ဝွံ ညာတ်အာရီုမှာ (Hallucinations)၊ မိင်ရမ္သာင်မှာ (Hearing voices)၊ ကေုာံ စိုတ်ချပ် ယောင်မှာ (Delusions) လတူပကတိဍာံစၟတ်ရ။
* '''ရောဂါစိုတ် ကြဴနူဘဲဒဏ် (PTSD):''' ကတဵုဒှ် ကြဴနူမဆဵုဂဗလဝ် ပရေင်အန္တရာဲလမျီု ဟွံသေင်မ္ဂး ဘဲပၞာန်တုဲ၊ ပရူအတိက်တအ်ဂှ် ကလေင်လကိုတ် ဍတ်ပါ်ဒၟံင် လၟိုန်ကာလရ။

== နဲကဲလွဳပရာဂမၠိုင် (Treatments) ==
ရောဂါစိုတ် ဗွဲမဂၠိုင်ဝွံ ယဝ်ရ လွဳပရာ ဒးနဲကဲမ္ဂး ကလေင်ခိုဟ်ကၠုင်မာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ထိင်ဒဝ်လဝ် ညံင်ဂွံဂျိုင်အာ ဘဝဓမ္မတာမာန်ရ။

# '''နဲကဲလွဳပရာစိုတ် (Psychotherapy):''' ဒှ်ပွမဟီုတွံ ကဵုကသပ် လွဳပရာ နကဵုအစာစိုတ်ပညာ (Psychologist) ရ။ ဗွဲတၟေင် နဲကဲ '''CBT''' (Cognitive Behavioral Therapy) မဒှ်ပွမပလေဝ်ထောအ် ပရေင်ချပ် ကေုာံ အကေင်အလိုက်ဂှ် အံင်ဇၞးဂၠိုင်အိုတ်ရ။
# '''လွဳပရာ နကဵုဂဥုဲ (Pharmacotherapy):''' သွက်ရောဂါ မဇြိုဟ်နက်တအ်မ္ဂး အစာသဝ်စိုတ် (Psychiatrist) တအ် ကဵုဂဥုဲ မပလေဝ်ကဵု ဓါတုက္ဍဟ် မပ္တံကဵု Antidepressants (ဂဥုဲပလီုစိုတ်ကျ)၊ Antianxiety (ဂဥုဲပလီုစိုတ်ဂွိင်) ကေုာံ Antipsychotics (ဂဥုဲထိင်စိုတ်လီု) တအ်ရ။
# '''ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဘဝလၟေင်တ္ၚဲ (Lifestyle Changes):''' ပွမကသေက်ကာယ လၟိုန်၊ ပွမတိက်ဖဲဖဲ၊ ကေုာံ ပွမပ္ကတ်ပ္ကေင် ဘာဝနာ (Mindfulness/Vipassana) တအ်ဝွံလေဝ် ထံက်ပင်ကဵု ပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် ဗွဲမလောန်ရ။

== ပရေင်စၟတ်သမ္တီမှာ ကေုာံ ပရေင်ဖဍိုဟ်စိုတ် (Social Stigma) ==
ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမှာဇန် ဗွဲမဂၠိုင် (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသအာရှ) မ္ဂး ရောဂါစိုတ်ဝွံ ဍေံတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် &quot;အရာမဂွံဒုဟ်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;စိုတ်ဓါတ်ဍိုန်လျ&quot; (Weakness) တုဲ မလေပ်ဖဍိုဟ်စိုတ်၊ ပါ်ခြာ လတူညးယဲတအ်ရ။ ဟိုတ်နူ ပရေင်စၟတ်သမ္တီမှာဏအ်တုဲ ညးယဲတအ် ဟွံဂံင်အာထ္ၜးသဝ်ဝန်တုဲ ရောဂါသၠုင်တိုန် စဵုကဵုစိုပ် ကဆံင်ဂစိုတ်ဇကု မာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမကဵုပညာ သွက်ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဒဒှ်ရ &quot;ရောဂါစိုတ်ဝွံ တုပ်တဴညံင်ရဴ ရောဂါကာယ ဓမ္မတာမွဲကီုရ၊ လွဳမ္ဂး ဗၠးမာန်ရ&quot; ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[စိုတ်ပညာ]] (Psychology)
* စိုတ်ရောဂါဗေဒ (Psychiatry)
* [[ဘဲဒဏ်စိုတ်]] (Psychological Trauma)
* ပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် (Mental Health)

== နိဿဲ ==
* American Psychiatric Association. (2013). ''Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5)''.
* World Health Organization (WHO). ''Mental Disorders Fact Sheet''.
* Mental disorder, [[Wikipedia]]။

[[Category:ရောဂါစိုတ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:စိုတ်ပညာ]]
[[Category:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[Category:သိပ္ပံ ဂဥုဲ]]</text>
      <sha1>dno1e9g59i64bvs64scb4dqy5tufyxg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ ဂဥုဲ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9207</id>
    <revision>
      <id>51358</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:သိပ္ပံ]] [[Category:ပရေင်ထတ်ယုက်]]  {{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[သိပ္ပံ ဂဥုဲ]]''' (Medical Science)၊ ပညာသဝ်ဝန် ကေုာံ ပရေင်လွဳပရာ ယ...&quot;</comment>
      <origin>51358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3555" sha1="qo4zh4umcdbvxg757v8o7y972ijq1qg" xml:space="preserve">[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:ပရေင်ထတ်ယုက်]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[သိပ္ပံ ဂဥုဲ]]''' (Medical Science)၊ ပညာသဝ်ဝန် ကေုာံ ပရေင်လွဳပရာ ယဲရောဂါနာနာတအ်ရ။}}

'''သိပ္ပံ ဂဥုဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Medical Science'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Medicine'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍသိပ္ပံ မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် ဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်ထတ်ယုက် မၞိဟ် (ဟွံသေင်မ္ဂး တိရစ္ဆာန်) တအ်တုဲ၊ မပါလုပ်သီုကဵု ပွမစၟဳစၟတ်ရောဂါ (Diagnosis)၊ ပွမလွဳပရာ (Treatment) ကေုာံ ပွမစဵုဒၞာ (Prevention) ယဲရောဂါနာနာသာ်ရ။ ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံမင်မွဲ လမျီု ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ပရေင်ထတ်ယုက် သတ္တဝါတအ် ပ္ဍဲလောကဏအ်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သိပ္ပံဂဥုဲ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက်]]''' (Health)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ရောဂါဂမၠိုင်]]''' (Diseases / Illnesses)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂဥုဲဂမၠိုင်]]''' (Medicines / Pharmacology)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ခန္ဓာဗေဒ]]''' (Anatomy)
* '''[[:ကဏ္ဍ:စိုတ်ရောဂါဗေဒ]]''' (Psychiatry)
* '''[[:ကဏ္ဍ:သဝ်ဝန်ဂမၠိုင်]]''' (Physicians / Doctors)
* မုက်လိက် မဆေင်ကဵု ရောဂါနာနာ (ဥပမာ - [[ရောဂါစိုတ်]]၊ [[ဘဲဒဏ်စိုတ်]])

== လပါ် သိပ္ပံဂဥုဲ အဓိကဂမၠိုင် ==
သိပ္ပံဂဥုဲဝွံ လှဲလးဗွဲမလောန်တုဲ ပါ်လဝ် လပါ်ကဏ္ဍခွဲ နာနာသာ်ရ။ ဥပမာ -
* '''စိုတ်ရောဂါဗေဒ (Psychiatry):''' သွက်ဂွံလွဳပရာ ယဲရောဂါ လပါ်စိုတ် ကေုာံ က္ဍဟ်။
* '''ကောန်ၚာ်ရောဂါဗေဒ (Pediatrics):''' သွက်ဂွံလွဳပရာ ယဲကောန်ၚာ်။
* '''ပညာသဝ်ဝန်ဖျာ်ယဲ (Surgery):''' လွဳပရာ နကဵုနဲကဲ ဖျာ်ကုတ် (ခွဲစိတ်)။
* '''ဂဥုဲဗေဒ (Pharmacology):''' လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် အစောံသတ္တိ ကေုာံ ဖိုလ်ဂဥုဲတအ်ရ။

== နိဿဲ ==
* Medicine, [[Wikipedia]]။
* Medical Science Fact Sheet.

[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[Category:ပညာ]]</text>
      <sha1>qo4zh4umcdbvxg757v8o7y972ijq1qg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သိပ္ပံ ဂဥုဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9208</id>
    <revision>
      <id>51359</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:45:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox branch of science | name = သိပ္ပံ ဂဥုဲ | english = Medical Science / Medicine | synonyms = ပညာသဝ်ဝန် | field = [[သိပ္ပံ]] မသုင်စောဲ (Applied Science) | sub-disciplines = ရောဂါဗေဒ၊ ခန္ဓာဗေဒ၊ ဇဳဝကမ္မဗေဒ၊ ဓါတုဇဳဝဗေဒ | practice = ပွမစၟဳစၟတ်ယဲ (D...&quot;</comment>
      <origin>51359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8969" sha1="fg2y10spk49cxh89rhx5899a3t0jgmw" xml:space="preserve">{{Infobox branch of science
| name = သိပ္ပံ ဂဥုဲ
| english = Medical Science / Medicine
| synonyms = ပညာသဝ်ဝန်
| field = [[သိပ္ပံ]] မသုင်စောဲ (Applied Science)
| sub-disciplines = ရောဂါဗေဒ၊ ခန္ဓာဗေဒ၊ ဇဳဝကမ္မဗေဒ၊ ဓါတုဇဳဝဗေဒ
| practice = ပွမစၟဳစၟတ်ယဲ (Diagnosis)၊ လွဳပရာ (Treatment) ကေုာံ စဵုဒၞာ (Prevention) ရောဂါ
}}

'''သိပ္ပံ ဂဥုဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Medical Science'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Medicine'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍသိပ္ပံ ကေုာံ ကွတ်ပညာ မဆေင်စပ်ကဵု ပွမမင်မွဲလွဳပရာ ပရေင်ထတ်ယုက်၊ ပွမစၟဳစၟတ်ယဲ၊ ပွမလွဳပရာယဲရောဂါ ကေုာံ ပွမစဵုဒၞာ အန္တရာဲလမျီု သတ္တဝါတအ် (ဗွဲတၟေင် မၞိဟ်) ရ။ သိပ္ပံဂဥုဲ ခေတ်လၟုဟ်ဝွံ ဍေံဒုင်လဝ်သ္ဇိုင် ကုပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် သက်သဳသာဓက (Evidence-based medicine) တုဲ၊ ပံင်စပ်လဝ်ကဵု ဇဳဝဗေဒ၊ ဓါတုဗေဒ၊ ရူပဗေဒ ကေုာံ နဲကဲအေန်ဂျေန်နဳယာနာနာ သွက်ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် လဒက်ပ္တန် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် ခန္ဓာကာယရ။

== ဝင် ကေုာံ အပြံင်အလှာဲ (History and Evolution) ==
ပ္ဍဲခေတ်တြေံတေအ် ပရေင်လွဳပရာယဲဝွံ ဍေံဆေင်စပ်ဒၟံင် ကုပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ (ဘာသာ၊ ဒေဝတဴ၊ ကလော်ပရိုတ်) ကေုာံ ပွမသုင်စောဲ တၞံဆုရိုဟ်ဇုက် (Herbal medicine) တအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ သမၠုင်ပညာသဝ်ဝန် သိပ္ပံ ခေတ်လၟုဟ်ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲအခိင် ညးတအ် မကၠိုဟ်ခၠင်ကၠုင် သဘဴဓရ် &quot;ယဲရောဂါဝွံ ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ စၟယဲ (Germ theory of disease)&quot; ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံ (နူကဵု အစာသိပ္ပံ မပ္တံကဵု Louis Pasteur ကေုာံ Robert Koch) တအ်ရ။ လက္ကရဴဏအ် ပွမဆဵုဗက် ဂဥုဲပလီုစၟယဲ (Antibiotics) ကေုာံ ဂဥုဲစဵုဒၞာ (Vaccines) တအ်ဝွံ ပကဵုညံင် သိပ္ပံဂဥုဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်တိုန် ဗွဲမလောန် ကေုာံ လမျီုမၞိဟ် ဂွံဂၠိင်တိုန်ရ။

== ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင် ပ္ဍဲသိပ္ပံဂဥုဲ (Major Branches) ==
သိပ္ပံဂဥုဲဝွံ လှဲလးဗွဲမလောန်တုဲ ပါ်လဝ် ကဏ္ဍအဓိက ၜါသာ်ရ -

=== ၁။ သ္ဇိုင်ပညာသိပ္ပံ (Basic Sciences) ===
ဒှ်ပညာ မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် လဒက်ပ္တန် ကေုာံ သဘဴဓရ် ခန္ဓာကာယ ဓမ္မတာ။
* '''ခန္ဓာဗေဒ (Anatomy):''' ပရေင်လ္ၚတ် လဒက်ပ္တန် ရုပ်ကာယ ကေုာံ ကလာပ်ရုပ်တအ်။
* '''ဇဳဝကမ္မဗေဒ (Physiology):''' ပရေင်လ္ၚတ် လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ ဓါတု ပ္ဍဲခန္ဓာကာယ ညံင်ဂွံဂျိုင်တန်တဴ။
* '''ရောဂါဗေဒ (Pathology):''' ပရေင်လ္ၚတ် ဟိုတ် ကေုာံ အပြံင်အလှာဲ မကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူ ယဲရောဂါဂမၠိုင်။
* '''ဂဥုဲဗေဒ (Pharmacology):''' ပရေင်လ္ၚတ် အစောံသတ္တိ၊ လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ ဖိုလ်သ္အာင် (Side effects) ဂဥုဲတအ်ရ။

=== ၂။ ပညာလွဳပရာယဲ (Clinical Sciences) ===
ဒှ်ကဏ္ဍ အစာသဝ်ဝန်တအ် မလုပ်သုင်စောဲ လွဳပရာ ညးယဲ တိုက်ရိုက်ရ။
* '''ပညာသဝ်ဝန်ဂဥုဲ (Internal Medicine):''' ပွမစၟဳစၟတ် ကေုာံ လွဳပရာယဲ နကဵုနဲကဲ မကဵုဂဥုဲ (ဟွံသုင်စောဲ နဲကဲဖျာ်ကုတ်)။
* '''ပညာသဝ်ဝန်ဖျာ်ယဲ (Surgery):''' ပွမလွဳပရာ ယဲ ကေုာံ သရ နကဵုနဲကဲ ဖျာ်ကုတ် ကေုာံ မစကာကိရိယာတအ်။
* '''ကောန်ၚာ်ရောဂါဗေဒ (Pediatrics):''' ပွမမင်မွဲလွဳပရာ ယဲ ကောန်ၚာ် ကေုာံ သၟတ်တအ်။
* '''စိုတ်ရောဂါဗေဒ (Psychiatry):''' ပွမလွဳပရာ [[ရောဂါစိုတ်]] ကေုာံ ပြသၞာ လပါ်စိုတ်ဓါတ်။

== ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ခေတ်လၟုဟ် (Modern Advancements) ==
ပ္ဍဲခေတ် ၂၁ ဗွဝ်ကၠံဏအ်မ္ဂး သိပ္ပံဂဥုဲဝွံ ပြံင်လှာဲဇၞော်မောဝ်ကၠုင် နကဵု နဲကဲပညာတၟိတၟိ ဗွဲမဂၠိုင်ရ -
* '''ပညာလွဳပရာ နကဵုဗဳဇ (Precision Medicine / Genomics):''' ပွမသ္ၚဳဂၠေပ် DNA (ဗဳဇ) ညးယဲတုဲ မဖန်ဇန်ကဵု ဂဥုဲ ကေုာံ နဲကဲလွဳပရာ မကိတ်ညဳအိုတ် ကုပူဂိုလ်ဂှ်။
* '''ဉာဏ်လုပ်စိုတ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဂဥုဲ (AI in Healthcare):''' ပွမသုင်စောဲ AI သွက်ဂွံ ဗှ်ဗီုဓါတ်မှန် (X-rays, MRI)၊ သွက်ဂွံ စၟဳစၟတ်ယဲ ပြဟ်ပြဟ် ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် ဂဥုဲတၟိတၟိ။
* '''သၞောတ်လွဳပရာ ဇမ္ၚောဲ (Telemedicine):''' ပွမသုင်စောဲ အေန်တာနက် ကေုာံ ဒဳဂျဳတယ် သွက်ဂွံ ဟီုတွံ ကဵုကသပ် ကေုာံ လွဳပရာ ညးယဲ မၞုံပ္ဍဲဒၞာဲဇမ္ၚောဲရ။

== သဳလ ကေုာံ သၞောဝ်သိက္ခာ (Medical Ethics) ==
ကဏ္ဍသိပ္ပံဂဥုဲဝွံ ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုလမျီုမၞိဟ်တုဲ၊ ပရေင်သဳလ ကေုာံ စိုတ်ဓါတ်သဝ်ဝန်တအ် (Medical Ethics) ဂှ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ သဘဴဓရ် အဓိက (၄) သာ်ဂှ် -
# '''Autonomy:''' အခေါင်အရာ ညးယဲ မရုဲစှ် နဲကဲလွဳပရာ နကဵုပၟိက်ဆန္ဒ ဇကုကေတ်တ်။
# '''Beneficence:''' ပွမကၠောန်ကမၠောန် ညံင်ဂွံဒှ် ဖဵုဂုဏ် ခိုဟ်အိုတ် သွက်ညးယဲ။
# '''Non-maleficence:''' ပွမဝေင်ပါဲ ညံင်ဟွံဂွံ ကဵုဘဲအန္တရာဲ (Do no harm) ကုညးယဲ။
# '''Justice:''' ပွမကဵု ပရေင်လွဳပရာ ဗွဲမတုပ်သၟဟ် ကေုာံ သမးညး ကုညးဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ်။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပရေင်ထတ်ယုက်]]
* ကဏ္ဍ ရောဂါဂမၠိုင်
* ခန္ဓာဗေဒ

== နိဿဲ ==
* Porter, Roy (1997). ''The Greatest Benefit to Mankind: A Medical History of Humanity''. W. W. Norton &amp; Company.
* &quot;What is Medicine?&quot;. Medical News Today.
* Medicine, [[Wikipedia]]။

[[Category:သိပ္ပံ]]
[[Category:ပရေင်ထတ်ယုက်]]
[[Category:သိပ္ပံ ဂဥုဲ]]</text>
      <sha1>fg2y10spk49cxh89rhx5899a3t0jgmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox branch of science</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9209</id>
    <revision>
      <id>51360</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; {{Infobox | bodyclass =  | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%; | datastyle =   | label1 = ယ...&quot;</comment>
      <origin>51360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2609" sha1="knl0h4q71nr9fxvzialcrixdiurbpe9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = ဂကူကဏ္ဍပညာ
| data2 = {{{field_type|}}}

| label3 = ကဏ္ဍသၟဝ်
| data3 = {{{subfields|}}}

| label4 = ကဏ္ဍဗဟ်သၞောတ်
| data4 = {{{key_concepts|}}}

| label5 = ပရူပညာ မဆေင်စပ်
| data5 = {{{related_fields|}}}

| label6 = နဲကဲသုင်စောဲ
| data6 = {{{applications|}}}

| label7 = သၞာံမဒက်ပ္တန်
| data7 = {{{established|}}}

| label8 = ညးမဒက်ပ္တန်
| data8 = {{{founder|}}}

| label9 = ညးအဓိက
| data9 = {{{key_people|}}}

| label10 = ပရူဝင်
| data10 = {{{history|}}}

| label11 = ဌာနသုတေသန
| data11 = {{{institutions|}}}

| label12 = ဂကောံပညာ
| data12 = {{{societies|}}}

| label13 = လိက်ပတ်
| data13 = {{{journals|}}}

| label14 = ဝဲက်ဆိုက်
| data14 = {{{website|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox branch of science''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **ကဏ္ဍပညာ** (branch of science) မွဲမွဲ။

ဥပမာ ကဏ္ဍပညာဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[ဇဳဝဗေဒ]] (Biology)
* [[ဓာတုဗေဒ]] (Chemistry)
* [[ရူပဗေဒ]] (Physics)
* [[သၚ်္ချာဗေဒ]] (Mathematics)
* [[ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]] (Computer Science)
* [[ပထဝဳဗေဒ]] (Geology)
* [[နက္ခတ္တဗေဒ]] (Astronomy)

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox branch of science
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| field_type = 
| subfields = 
| key_concepts = 
| related_fields = 
| applications = 
| established = 
| founder = 
| key_people = 
| history = 
| institutions = 
| societies = 
| journals = 
| website = 
}}</text>
      <sha1>knl0h4q71nr9fxvzialcrixdiurbpe9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကွတ်ကွေန်ပျူတာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9210</id>
    <revision>
      <id>51361</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox academic field | name = ကွတ်ကောန်ပျူတာ | english = Computer Science | synonyms = သိပ္ပံကောန်ပျူတာ၊ ကွတ်ကွေန်ပျူတာ | discipline = [[သိပ္ပံ မသုင်စောဲ]] (Applied Science), သင်္ချာ | sub-disciplines = သဘဴဓရ်ကောန်ပျူတာ၊ သၞောတ်ကော...&quot;</comment>
      <origin>51361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10328" sha1="ntfhjangxgjxvqj4o58ojerlzm65r6y" xml:space="preserve">{{Infobox academic field
| name = ကွတ်ကောန်ပျူတာ
| english = Computer Science
| synonyms = သိပ္ပံကောန်ပျူတာ၊ ကွတ်ကွေန်ပျူတာ
| discipline = [[သိပ္ပံ မသုင်စောဲ]] (Applied Science), သင်္ချာ
| sub-disciplines = သဘဴဓရ်ကောန်ပျူတာ၊ သၞောတ်ကောန်ပျူတာ၊ ဉာဏ်လုပ်စိုတ်၊ အေန်ဂျေန်နဳယာ သပ်ဝဴ
| notable_figures = Alan Turing, Ada Lovelace, John von Neumann, Grace Hopper
}}

'''ကွတ်ကောန်ပျူတာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Computer Science'', လဆောဝ် ချူစ ''ကွတ်ကွေန်ပျူတာ'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် သ္ၚဳဂၠေပ် သိပ္ပံ မဆေင်စပ်ကဵု လၟေင်ကမၠောန် တၟော်သင်္ချာ (Computation)၊ သၞောတ်စက်ကောန်ပျူတာ (Computer Systems)၊ တင်ဂၞင် (Data) ကေုာံ လဒက်ပ္တန် အစဳအဇန် သပ်ဝဴ (Software) တအ်ရ။ ကဏ္ဍသိပ္ပံဏအ်ဝွံ ဍေံလ္ၚတ်ပရူ သဘဴဓရ် (Theory)၊ ပရေင်စမ်ၜတ် (Experimentation)၊ ကေုာံ ကွတ်အေန်ဂျေန်နဳယာ မဒှ်သ္ဇိုင်တမ်မူလ သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ်၊ စကာ ကေုာံ သ္ၚဳဂၠေပ် လၟေင်ကမၠောန် တင်ဂၞင်တအ်ရ။

ၜိုန်ရ နွံယၟု &quot;ကောန်ပျူတာ&quot; ကီုလေဝ်၊ ကွတ်ကောန်ပျူတာဝွံ ဍေံဟွံသေင်ဆ ပရေင်လ္ၚတ် ကိရိယာစက် (Hardware) သက်သက်၊ ဍေံဒှ် ပရေင်လ္ၚတ် လၟေင်ကမၠောန် မသှ်ပုစ္ဆာ (Problem-solving) နကဵု အလဂဝ်ရဳသမ် (Algorithms) မဒှ်ရ။ အစာသိပ္ပံတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ ကွတ်ကောန်ပျူတာဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပညာသင်္ချာ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ရိုဟ်ကၞက် (History and Foundation) ==
ရိုဟ်ကၞက် ကွတ်ကောန်ပျူတာဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် ကိုပ်ကၠာနူ ကောန်ပျူတာခေတ်လၟုဟ် ဟွံကတဵုဒှ်ဏီရ။ ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် Ada Lovelace ချူလဝ် အစဳအဇန် လၟေင်ကမၠောန် သွက်စက်တၟော်သင်္ချာ ကၠာအိုတ်တုဲ ညးဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မချူ ကုတ်ဒေန် (Programmer) ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲလောကရ။ ဗွဲလက္ကရဴ ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်ဂၠးတိ ဒုတိယဂှ် Alan Turing မဒှ်အစာသင်္ချာ ကေုာံ အစာယုတ္တိဗေဒ မဖန်ဗဒှ်လဝ် &quot;Turing Machine&quot; ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဖျေအ်လဝ် ရိုဟ်ကၞက် သဘဴဓရ် ကွတ်ကောန်ပျူတာ ခေတ်လၟုဟ်ရ။

== ကဏ္ဍ အဓိကဂမၠိုင် (Core Sub-disciplines) ==
ကွတ်ကောန်ပျူတာဝွံ လှဲလးဗွဲမလောန်တုဲ ပါ်လဝ် ကဏ္ဍအဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

=== ၁။ သဘဴဓရ် ကွတ်ကောန်ပျူတာ (Theoretical Computer Science) ===
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဒုင်လဝ်သ္ဇိုင် ကုပညာသင်္ချာတုဲ သ္ၚဳဂၠေပ် လၟေင်ကမၠောန် တၟော်သင်္ချာဂမၠိုင်ရ။
* '''အလဂဝ်ရဳသမ် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် တင်ဂၞင် (Algorithms and Data Structures):''' ပွမလ္ၚတ် နဲကဲသွဟ်ပုစ္ဆာ ဗွဲမပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ မထိင်သိမ်း တင်ဂၞင်။ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်မ္ဂး အစာသိပ္ပံတအ် တၟော်လ္ၚတ် အခိင်မစကာ (Time Complexity) နကဵု သင်္ကေတ သင်္ချာ မပ္တံကဵု $O(n)$ ဟွံသေင်မ္ဂး $O(n \log n)$ တအ်ရ။
* '''သဘဴဓရ် တၟော်သင်္ချာ (Theory of Computation):''' သ္ၚဳဂၠေပ် ပရူစက် ကေုာံ အရာမတၟော်ဂွံ (Computability) ကဵု တၟော်ဟွံဂွံ။
* '''ပရေင်ဂီုကၠံ လျှို့ဝှက် (Cryptography):''' သဘဴဓရ် သွက်ဂွံ ပၞုက်စွံ တင်ဂၞင် ညံင်ဟွံဂွံဒးဒုင် ကၠတ်ထ္ၜောဝ်။

=== ၂။ သၞောတ်စက် ကေုာံ အာခဳတေက်ချာ (Computer Systems and Architecture) ===
* '''အာခဳတေက်ချာ ကောန်ပျူတာ (Computer Architecture):''' ပွမလ္ၚတ် ဓဇက်ဗီုပြင် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် စက် (Hardware) မပ္တံကဵု CPU, RAM ကေုာံ Motherboard တအ်ရ။
* '''သၞောတ်ပရေင်အုပ်ဓုပ် (Operating Systems - OS):''' သပ်ဝဴအဓိက မအုပ်ဓုပ်ဖန်ဇန်ကဵု ကောန်ပျူတာ (ဥပမာ - Windows, macOS, Linux) သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် အကြာစက် ကေုာံ ညးလွပ်။
* '''ကွန်ရက် (Computer Networks):''' ပွမလ္ၚတ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် တင်ဂၞင် အကြာစက်ဂမၠိုင် ကေုာံ သၞောတ်အေန်တာနက် (Internet)။

=== ၃။ အေန်ဂျေန်နဳယာ သပ်ဝဴ (Software Engineering) ===
ပွမစကာ နဲကဲအေန်ဂျေန်နဳယာ သွက်ဂွံ ဓဇက်ဗီုပြင် (Design)၊ ချူကုတ်ဒေန် (Coding)၊ ကေုာံ စၟဳစၟတ် (Testing) သပ်ဝဴ ညံင်ဂွံခိုင်ကၠိုက်၊ ဟွံမဲကဵု အရာယောင်မှာ (Bugs) ကေုာံ ညံင်ဂွံလောဲသွာ သွက်ညးလွပ်တအ်ရ။ လၟေင်ကမၠောန်မပ္တံကဵု Agile ကေုာံ DevOps တအ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ရ။

=== ၄။ ဉာဏ်လုပ်စိုတ် ကေုာံ လ္ၚတ်စက် (Artificial Intelligence and Machine Learning) ===
ဒှ်ကဏ္ဍ မဇၞော်မောဝ် ပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲခေတ် ၂၁ ဗွဝ်ကၠံဏအ်ရ။ ဍေံဒှ်ပွမဖန်ဗဒှ် စက် ဟွံသေင်မ္ဂး အစဳအဇန် ညံင်ဂွံချပ်ဗစာ ကေုာံ ကၠိုဟ်ခၠင် ညံင်ရဴ ဉာဏ်မၞိဟ်ကီုရ။ '''လ္ၚတ်စက် (Machine Learning)''' ဝွံ ဍေံကဵုအခေါင် ကုစက် ညံင်ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် နူကဵု တင်ဂၞင် (Data) ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် ဟွံဒးချူလဝ် အစဳအဇန် သီုဖအိုတ်ရ။ နဲကဲတအ်ဏအ်ဂှ် စကာဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု AI မပ္တံကဵု ChatGPT, ကွဳစက်ဒေါင်ကေတ်တ် (Self-driving cars) ကေုာံ ပရေင်စၟဳစၟတ်ယဲတအ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်သုင်စောဲ (Impact and Applications) ==
ကွတ်ကောန်ပျူတာဝွံ ပြံင်လှာဲထောအ် ဂၠးတိပိုဲ အလုံအိုတ်သီုရ -
* '''ပရေင်ဆက်စၠောအ်:''' အေန်တာနက်၊ မဳဒဳယာမှာဇန်၊ မဝ်ဗာင်ဖုန်။
* '''သိပ္ပံ ကေုာံ ဂဥုဲ:''' သ္ၚဳဂၠေပ် DNA၊ ဖန်ဗဒှ် ဂဥုဲတၟိ၊ ကေုာံ ပရေင်လွဳပရာ နကဵုဒဳဂျဳတယ် (Telemedicine)။
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ်:''' သၞောတ်ဘဏ် ဒဳဂျဳတယ်၊ သြန်ခရိပ်တဝ် (Cryptocurrency)၊ ကေုာံ ပရေင်သွံရာန် အေန်တာနက် (E-commerce)။
* '''ပရေင်လ္ၚတ်တင်ဂၞင် (Data Science):''' ပွမသ္ၚဳဂၠေပ် တင်ဂၞင် မဇၞော်မောဝ် (Big Data) သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ သၞောတ်အလဵုအသဳ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အေန်တာနက်]] (Internet)
* [[သပ်ဝဴ]] (Software)
* [[ဉာဏ်လုပ်စိုတ်]] (Artificial Intelligence)
* မဝ်ဗာင်ဖုန် (Mobile Phone)

== နိဿဲ ==
* Brookshear, J. G. (2014). ''Computer Science: An Overview''. Pearson.
* Sipser, M. (2006). ''Introduction to the Theory of Computation''. Cengage Learning.
* Computer science, [[Wikipedia]]။

[[Category:သိပ္ပံ မသုင်စောဲ]]
[[Category:နဲကဲပညာ]]
[[Category:ကွတ်ကောန်ပျူတာ]]
[[Category:ပညာ]]</text>
      <sha1>ntfhjangxgjxvqj4o58ojerlzm65r6y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သဘဴဓရ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9211</id>
    <revision>
      <id>51362</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:54:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox Buddhist term | title = သဘဴဓရ် | pali = Sabhāva-dhamma | english = Intrinsic Nature / Ultimate Phenomenon | tradition = [[ထေရဝါဒ]] | category = [[အဘိဓရ်]]၊ [[ဝိပဿနာ]] | meaning = ဓရ်မၞုံကဵု လက္ခဏာ ကေုာံ အစောံသတ္တိ ပကတိဇကုကေတ်တ် }}  '''သဘဴဓရ်''' (ပါဠိ:...&quot;</comment>
      <origin>51362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8749" sha1="4ue51s5q8vqd7y5fkw2sfqgqo2vtxii" xml:space="preserve">{{Infobox Buddhist term
| title = သဘဴဓရ်
| pali = Sabhāva-dhamma
| english = Intrinsic Nature / Ultimate Phenomenon
| tradition = [[ထေရဝါဒ]]
| category = [[အဘိဓရ်]]၊ [[ဝိပဿနာ]]
| meaning = ဓရ်မၞုံကဵု လက္ခဏာ ကေုာံ အစောံသတ္တိ ပကတိဇကုကေတ်တ်
}}

'''သဘဴဓရ်''' (ပါဠိ: ''Sabhāva-dhamma'', အင်္ဂလိက်: ''Intrinsic nature'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Ultimate phenomenon'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု ဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပညာအဘိဓရ်မ္ဂး ဍေံဒှ်အရာမၞုံကဵု လက္ခဏာ၊ အစောံသတ္တိ ကေုာံ ပရေင်ကတဵုဒှ် ပကတိဇကုကေတ်တ် မဟၟဲကဵု ညးမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ အတ္တ (ဇဳဝလမျီု) ရ။ 

သဘဴဓရ်ဝွံ ဍေံဒှ် ဍာံစၟတ် ပ္ဍဲကဵု ပရမတ္ထသစ္စာ (Ultimate Truth) တုဲ ဍေံတၞဟ်ခြာ နူကဵု ပညတ် (Paññatti) မဒှ်အရာ မၞိဟ်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵုယၟု၊ ဗီုပြင် ကေုာံ ပူဂိုလ်ရ။ ဓရ်ရုပ်နာမ် အလုံအိုတ်သီု မကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲလောကဏအ်ဝွံ ဍေံတအ် တန်တဴချဳဒရိုင်အာ အတိုင် &quot;သဘဴ&quot; ဍေံကဵုဍေံဟေင်ရ။

== ဝေါဟာရဗေဒ (Etymology) ==
ဝေါဟာရ &quot;သဘဴဓရ်&quot; ဝွံ ကၠုင်နူ မအရေဝ်ပါဠိ ၜါမ ပံင်စပ်လဝ်ရ -
* '''သဘဴ (Sabhāva):''' ကၠုင်နူ &quot;သ&quot; (Saka - ဇကု) + &quot;ဘာဝ&quot; (Bhāva - အစောံသတ္တိ / ပွမဒှ်) တုဲ၊ ဂွံအဓိပ္ပါယ် &quot;အစောံသတ္တိ ဇကုကေတ်တ်&quot;။
* '''ဓရ် (Dhamma):''' အရာမယိုက်ဂၠေင်လဝ်။ 
ပ္ဍဲကဵု အဋ္ဌကထာ အဘိဓရ်မ္ဂး ပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် ''&quot;အတ္တနော သဘာဝံ ဓာရေန္တဳတိ ဓမ္မာ&quot;'' (Attano sabhāvaṃ dhārentīti dhammā) - &quot;ဓရ်တအ်ဝွံ ဍေံတအ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် သဘဴပကတိ ဍေံတအ်ကေတ်တ်ရ၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဓရ် မစၟတ်သမ္တီရ&quot; သာ်ဝွံရ။

== လက္ခဏာ သဘဴဓရ် (၂) သာ် ==
သဘဴဓရ် အလုံအိုတ်သီုဝွံ ပါ်ခြာ သ္ၚဳဂၠေပ် လက္ခဏာ ဍေံတအ်မ္ဂး နွံ (၂) သာ်ရ -

=== ၁။ ပစ္စတ္တလက္ခဏ (Paccatta Lakkhaṇa) ===
ဒှ်လက္ခဏာ မတၟေင်တၞဟ်ခြာ (Individual characteristics) မၞုံဆပ္ဍဲ ဓရ်မွဲသာ်ဓဝ်ရ။ သဘဴဓရ်မွဲကဵုမွဲ လက္ခဏာ ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ်ရ။ 
* '''ဥပမာ လပါ်ရုပ်:''' ပထဝဳ (တိ) မ္ဂး နွံသဘဴ က္ဍင်၊ ဍိုန်။ တေဇော (ပၟတ်) မ္ဂး နွံသဘဴ ကတဴ၊ လံက်။
* '''ဥပမာ လပါ်နာမ်:''' ဖဿ မ္ဂး နွံသဘဴ ဒွံလုက်အာရီု။ ဝေဒနာ မ္ဂး နွံသဘဴ ဒုင်စသိုင်။ လောဘ မ္ဂး နွံသဘဴ မက်ဂၠက်စောဲလာံ။

=== ၂။ သာမညလက္ခဏ (Sāmañña Lakkhaṇa) ===
ဒှ်လက္ခဏာ ဓမ္မတာ မတုပ်သၟဟ် (Common characteristics) မၞုံပ္ဍဲ ဓရ်သင်္ခါရ အလုံအိုတ်သီုရ။ ဓရ်ရုပ်နာမ်လဵု ဟွံဟီု ဍေံဒးဍိုက်ပေင်ကဵု သာမညလက္ခဏ ၃ သာ်ဏအ်လၟိုန်ရ။
* '''အနိစ္စ (Anicca):''' ပွမဟွံဗိုန်။ (ကတဵုဒှ်တုဲ လေပ်လီုလာ်အာ ပြဟ်ပြဟ်)။
* '''ဒုက္ခ (Dukkha):''' ပွမဒှ်ဒဒိုက်။ (ဟိုတ်နူ ဥပါဒ် ဌဳ ဘင် ဍဵုဍိုက်ဒၟံင်တုဲ ဒးစသိုင် ဒဒိုက်)။
* '''အနတ္တ (Anatta):''' ပွမဟွံမဲကဵု အတ္တ/လမျီု။ (ဟွံမဲ သၟိင်တၠ မဖန်ဇန် အုပ်ဓုပ်လဝ် ဍေံတအ်တုဲ ဍေံတအ် ဒှ်အာ အတိုင်ဟိုတ်ကဵုဖိုလ် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သက်သက်ရ)။

== ပရမတ္ထဓရ် ၄ သာ် ကေုာံ သဘဴ ==
ပ္ဍဲကဵု ပညာအဘိဓရ်မ္ဂး သဘဴဓရ် ဍာံစၟတ်ဂှ် ကော်စ '''ပရမတ္ထဓရ်''' (Paramattha Dhamma) ရ။ ပရမတ် ဟီုဂှ် ၜိုန်ရ ချူဗက် စိုတ်၊ တက်ဗက်စိုတ်ကီုလေဝ် ဖျုန်သဘဴဍေံ ဟွံလီုလာ် ဟွံပြံင်လှာဲအာရ။ သဘဴဓရ် ပရမတ် နွံ ၄ သာ်ရ -
# '''စိုတ် (Citta):''' သဘဴ မတီကေတ် အာရီု။
# '''စေတသိက် (Cetasika):''' သဘဴ မပံင်ယှုက်နှဴ ကေုာံ မခြယ်လံက်ကဵု အစောံသတ္တိ စိုတ် (ဥပမာ - လောဘ၊ ဒေါသ၊ သဒ္ဓါ၊ သတိ)။
# '''ရုပ် (Rūpa):''' သဘဴ မလေပ်ဖံက်ပြဟ် လီုလာ် (ဟိုတ်နူ ဂမ္တဴဂံက်)။
# '''နိဗ္ဗာန် (Nibbāna):''' သဘဴ မင္ၚိမ်းအေးတုဲ မသ္ၚောဲနူ ကိလေသ ကေုာံ ခန္ဓာ (နိဗ္ဗာန်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲအသင်္ခတဓရ် မဟၟဲကဵု ပရေင်ကတဵုဒှ် လီုလာ်ရ)။

== ပရေင်လုပ်သုင်စောဲ ပ္ဍဲဝိပဿနာ ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပ္ကတ်ပ္ကေင် ဘာဝနာ ဝိပဿနာ (Vipassanā) မ္ဂး ပွမကၠိုဟ်ခၠင် ညာတ်ကေတ် &quot;သဘဴဓရ်&quot; ဝွံ ဒှ်တိုင်ပ္ကဴ အဓိကရ။ ယောဂဳတအ်ဝွံ ဒးပလီုထောအ် ပရေင်စၟတ်သမ္တီ &quot;ပညတ်&quot; (ဥပမာ - ဣဏအ်ဂှ် ဇိုင်အဲ၊ ဣဏအ်ဂှ် မၞိဟ်တြုဟ်) တုဲ ဒးညာတ်ကေတ် '''သဘဴဓရ် ပရမတ်''' သက်သက် (ဥပမာ - ဣဏအ်ဂှ် ပရေင်ချဳဒရိုင်ရ၊ ဣဏအ်ဂှ် ရုပ်ကတဴရ၊ ဣဏအ်ဂှ် သဘဴစိုတ်ရ) ဍာံဍာံပြပြရ။ 

ကာလယောဂဳတအ် ညာတ်ကေတ် သဘဴဓရ်မွဲမွဲ ကတဵုဒှ်တုဲ လီုအာ (အနိစ္စ) ဂှ်မ္ဂး၊ ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ အရာအိုတ်သီုဂှ် ဒှ်ဆ သဘဴဓရ်သက်သက် (Dhamma-matta) ရောင်တုဲ၊ ပရေင်စွဲလာံ (ဥပါဒါန်) လတူအတ္တ &quot;အဲ&quot; ဂှ် လီုလာ်အာတုဲ ကလိဂွံ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် မာန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အဘိဓရ်]]
* [[စေတသိက်]]
* [[ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်]]
* [[ဝိပဿနာ]]

== နိဿဲ ==
* ဇနကာဘိဝံသ၊ အရှင် (၁၉၉၉)။ ''အဘိဓမ္မာတ္ထသင်္ဂဟ''။
* လယ်တီဆရာတော်။ ''ပရမတ္ထသံခိပ်''။
* Sabhāva, [[Wikipedia]]။

[[Category:အဘိဓရ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:သဘဴဓရ်]]
[[Category:ဝေါဟာရပါဠိ]]</text>
      <sha1>4ue51s5q8vqd7y5fkw2sfqgqo2vtxii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အဘိဓရ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9212</id>
    <revision>
      <id>51363</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:57:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] [[Category:ပိဋကတ်ပိ]] [[Category:သဘဴဓရ်]]  {{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[အဘိဓရ်]]''' (Abhidhamma) မဒှ်လပါ်သဘဴဓရ်ပရမတ် မသၠုင...&quot;</comment>
      <origin>51363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4564" sha1="6tmhhuz8655hlrqlrj9y064at9hm075" xml:space="preserve">[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ပိဋကတ်ပိ]]
[[Category:သဘဴဓရ်]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[အဘိဓရ်]]''' (Abhidhamma) မဒှ်လပါ်သဘဴဓရ်ပရမတ် မသၠုင်ပြဲ ပ္ဍဲကဵုပိဋကတ်ပိ ဗုဒ္ဓဘာသာရ။}}

'''အဘိဓရ်''' (ပါဠိ: ''Abhidhamma'', အင်္ဂလိက်: ''Abhidhamma / Higher Doctrine'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လပါ်သဘဴဓရ် မသၠုင်ပြဲ ကေုာံ မဇြိုဟ်နက်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာရ။ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍအဓိကမွဲ ပ္ဍဲကဵု ပိဋကတ်ပိ (သုတ္တန်၊ ဝိနဲ၊ အဘိဓရ်) တုဲ ဍေံဟွံဟီုတွံလဝ် နကဵု ပူဂိုလ်၊ သတ္တဝါ၊ တြုဟ်၊ ဗြဴ ဟွံသေင်မ္ဂး ပညတ်တအ်ရ။ အဘိဓရ်ဝွံ ဍေံသ္ၚဳဂၠေပ် ဟီုတွံလဝ် ဆသဘဴဓရ် '''ပရမတ် ၄ သာ်''' မပ္တံကဵု စိုတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ် ကေုာံ နိဗ္ဗာန် သက်သက်ဟေင်ရ။

ပရေင်လ္ၚတ်အဘိဓရ်ဝွံ ဍေံဒှ် သ္ဇိုင်တမ်မူလ သွက်ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် လဒက်ပ္တန် ရုပ်နာမ်ပိုဲသတ္တဝါတအ် ကေုာံ ဒှ်မြမောဝ် အဓိက သွက်ဂွံလုပ်သုင်စောဲ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ပၟဝ်ဓရ်ဝိပဿနာ (Vipassanā) ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သဘဴဓရ် အဘိဓရ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:စေတသိက် ၅၂]]''' (52 Cetasikas)
* [[အဘိဓရ်]] (Abhidhamma)
* စိုတ် ၈၉ (89 Citta)
* ရုပ် ၂၈ (28 Rūpa)
* [[နိဗ္ဗာန်]] (Nibbāna)
* [[သဘဴဓရ်]] (Sabhāva-dhamma)
* [[ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်]] (Dependent Origination)
* ပဋ္ဌာန် (Paṭṭhāna / 24 Conditions)

== သဘဴဓရ် ပရမတ် ၄ သာ် ==
ပ္ဍဲကဵု အဘိဓရ်မ္ဂး ဓရ်ဍာံစၟတ် အလုံအိုတ်သီု ပါ်လဝ် (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# '''စိုတ် (Citta):''' သဘဴဓရ် မတီကေတ် အာရီု။ (နွံ ၈၉ ဟွံသေင်မ္ဂး ၁၂၁ ပြကာ)။
# '''စေတသိက် (Cetasika):''' သဘဴဓရ် မပံင်ယှုက်နှဴ ကတဵုဒှ်မွဲစွံ ကုစိုတ်။ (နွံ ၅၂ ပြကာ - ဥပမာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ သဒ္ဓါ၊ ပညာ)။
# '''ရုပ် (Rūpa):''' သဘဴဓရ် မလေပ်ဖံက်ပြဟ် လီုလာ် ဟိုတ်နူ ဂမ္တဴဂံက်နာနာ။ (နွံ ၂၈ ပြကာ)။
# '''နိဗ္ဗာန် (Nibbāna):''' သဘဴဓရ် မင္ၚိမ်းအေးတုဲ မသ္ၚောဲနူ ဒဒိုက် ကေုာံ သင်္ခါရ။ (ဒှ်အသင်္ခတဓရ် မဟၟဲကဵု ပရေင်ကတဵုဒှ် လီုလာ်)။

== နိဿဲ ==
* ဇနကာဘိဝံသ၊ အရှင် (၁၉၉၉)။ ''အဘိဓမ္မာတ္ထသင်္ဂဟ''။
* နာရဒ၊ ထေရ် (၁၉၇၉)။ ''A Manual of Abhidhamma''။
* သဳလာနန္ဒာဘိဝံသ၊ ပါမောက္ခချုပ် ဆရာတော်။ ''အဘိဓမ္မာ (မြန်မာ/အင်္ဂလိပ်)''။
* Abhidhamma, [[Wikipedia]]။

[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ပိဋကတ်ပိ]]
[[Category:သဘဴဓရ်]]</text>
      <sha1>6tmhhuz8655hlrqlrj9y064at9hm075</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သဘဴဓရ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9213</id>
    <revision>
      <id>51364</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:58:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:အဘိဓရ်]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] [[Category:ဝေါဟာရပါဠိ]]  {{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[သဘဴဓရ်]]''' (Sabhāva-dhamma) မဒှ်ဓရ်ပရမတ် မၞုံကဵုလ...&quot;</comment>
      <origin>51364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3257" sha1="tpz9pt9qoclf8cgsjm8xvvjiv00llob" xml:space="preserve">[[Category:အဘိဓရ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ဝေါဟာရပါဠိ]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[သဘဴဓရ်]]''' (Sabhāva-dhamma) မဒှ်ဓရ်ပရမတ် မၞုံကဵုလက္ခဏာ ကေုာံ အစောံသတ္တိ ပကတိဇကုကေတ်တ် ပ္ဍဲကဵုဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပညာအဘိဓရ်ရ။}}

'''သဘဴဓရ်''' (ပါဠိ: ''Sabhāva-dhamma'', အင်္ဂလိက်: ''Intrinsic nature / Ultimate phenomenon'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဓရ်ဍာံစၟတ် (ပရမတ္ထသစ္စာ) မတန်တဴဒၟံင် အတိုင်ပကတိ ဍေံကဵုဍေံဟေင်ရ။ ပ္ဍဲကဵုပညာအဘိဓရ်မ္ဂး သဘဴဓရ်ဝွံ တၞဟ်ခြာနူကဵု &quot;ပညတ်&quot; (Paññatti - အရာမၞိဟ်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵုယၟု ကေုာံ ဗီုပြင်) တုဲ၊ ဍေံဟၟဲကဵု ပူဂိုလ်၊ သတ္တဝါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဇဳဝလမျီု (အတ္တ) ရ။ 

သဘဴဓရ် အလုံအိုတ်သီုဝွံ ဍေံတအ် ကတဵုဒှ်တုဲ ချဳဒရိုင်အာ အတိုင်ဟိုတ်ကဵုဖိုလ်သက်သက်ရ။ သဘဴဓရ် ပရမတ် အဓိကဂှ် ပါ်လဝ် (၄) သာ် မတွဟ်ဂး - စိုတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ် ကေုာံ နိဗ္ဗာန် ရ။ ပွမလ္ၚတ် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ ညာတ်ကေတ် သဘဴဓရ်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်အဓိက သွက်ပရေင်ပ္ကတ်ပ္ကေင် ဝိပဿနာရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သဘဴဓရ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:အဘိဓရ်]]''' (Abhidhamma)
* '''[[:ကဏ္ဍ:စေတသိက် ၅၂]]''' (52 Cetasikas)
* [[သဘဴဓရ်]] (Sabhāva-dhamma)
* စိုတ် (Citta)
* ရုပ် (Rūpa)
* [[နိဗ္ဗာန်]] (Nibbāna)
* ပညတ် (Paññatti)
* ပရမတ် (Paramattha)
* လက္ခဏာ ၃ သာ် (အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ)

== နိဿဲ ==
* ဇနကာဘိဝံသ၊ အရှင် (၁၉၉၉)။ ''အဘိဓမ္မာတ္ထသင်္ဂဟ''။
* လယ်တီဆရာတော်။ ''ပရမတ္ထသံခိပ်''။
* Sabhāva, [[Wikipedia]]။

[[Category:အဘိဓရ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ဝေါဟာရပါဠိ]]</text>
      <sha1>tpz9pt9qoclf8cgsjm8xvvjiv00llob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဝေါဟာရပါဠိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9214</id>
    <revision>
      <id>51365</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] [[Category:အရေဝ်ဘာသာပါဠိ]] [[Category:လိက်ပတ်မန်]]  {{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ဝေါဟာရပါဠိ''' (Pali Terms) မစကာလဝ် ပ္ဍဲက...&quot;</comment>
      <origin>51365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4557" sha1="o2kdhnaypdjryoy2xvi5sn62iifrcem" xml:space="preserve">[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:အရေဝ်ဘာသာပါဠိ]]
[[Category:လိက်ပတ်မန်]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ဝေါဟာရပါဠိ''' (Pali Terms) မစကာလဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ်မန်၊ ပိဋကတ်ပိ ကေုာံ သဘဴဓရ် ဗုဒ္ဓဘာသာတအ်ရ။}}

'''ဝေါဟာရပါဠိ''' (အင်္ဂလိက်: ''Pali Terms / Pali Vocabulary'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မအရေဝ်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ဝါကျဂမၠိုင် မကၠုင်နူ [[အရေဝ်ဘာသာပါဠိ]] (Pali language) မဒှ်အရေဝ်လွပ် တမ်မူလ မဟီုတွံလဝ် ဓရ်ကျာ်တြဲ ကေုာံ လိက်ပတ်ပိဋကတ်ပိ (ထေရဝါဒ) ရ။ 

ဟိုတ်နူ ဂကူမန်တအ်ဝွံ ဒုင်ကေတ်လဝ် သာသနာကျာ် ကိုပ်ကၠာအိုတ်တုဲ၊ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ်မန် ကေုာံ အရေဝ်ဟီုလၟေင်တ္ၚဲမ္ဂး ဝေါဟာရပါဠိတအ်ဝွံ ပါလုပ်ပြံင်နှဴဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍသာသနာ၊ အဘိဓရ်၊ ဝိပဿနာ ကေုာံ ယေန်သၞာင်တအ်မ္ဂး ပွမသုင်စောဲ ဝေါဟာရပါဠိတအ်ဂှ် ဒှ်အရာမကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ ဍေံတအ်ဝွံ ဖန်ဇန်ကဵု ညံင်အဓိပ္ပါယ် သဘဴဓရ်တအ် ဂွံဍာံစၟတ် ကေုာံ ဇြိုဟ်နက်ရ။

== ဗီုပြင် ဝေါဟာရပါဠိ ပ္ဍဲအရေဝ်မန် ==
အရေဝ်ပါဠိ မလုပ်ကၠုင် ပ္ဍဲအရေဝ်မန်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ပြံင်လှာဲစကာလဝ် ဗီုပြင် (၂) သာ်ရ -
# '''စကာအတိုင်ပကတိ (Direct Loanwords):''' ဝေါဟာရလ္ၚဵုတအ်ဂှ် စကာလဝ် အတိုင်ပါဠိတမ်မူလဟေင်ရ။ (ဥပမာ - ဒေါသ၊ မောဟ၊ သဒ္ဓါ၊ ပညာ၊ သမာဓိ)။
# '''ပြံင်လှာဲလဝ် ရမ္သာင်/အက္ခရ် (Modified Loanwords):''' ဝေါဟာရလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပြံင်လှာဲထောအ် သၞောတ်အက္ခရ် ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုရမ္သာင်မန်ရ။ 
#* ဥပမာ - ကုသလ -&gt; ကုသဵု
#* ဥပမာ - ပုည -&gt; ပိုန်
#* ဥပမာ - သဘာဝ -&gt; သဘဴ
#* ဥပမာ - နိဗ္ဗာန -&gt; နိဗ္ဗာန်

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု ဝေါဟာရပါဠိ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:အဘိဓရ်]]''' (Abhidhamma)
* '''[[:ကဏ္ဍ:သဘဴဓရ်]]''' (Sabhāva-dhamma)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂုဏ်ကျာ် ၉ သာ်]]''' (Buddhaguṇa)
* [[အရဟံ]] (Arahaṃ)
* [[သဗ္ဗစိတ္တသာဓာရဏစေတသိက်]] (Sabbacittasādhāraṇa Cetasika)
* [[စေတသိက် ၅၂]] (Cetasika)
* ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် (Paṭiccasamuppāda)

== နိဿဲ ==
* Rhys Davids, T.W. &amp; Stede, William (1921–1925). ''The Pali Text Society's Pali–English Dictionary''. Chipstead: Pali Text Society.
* နိုင်ဘီထော မွန်ဇြာ (၂၀၁၄)။ ''နိဒါန်း ဘာသာဗေဒ''။
* Glossary of Buddhism, [[Wikipedia]]။

[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:အရေဝ်ဘာသာပါဠိ]]
[[Category:လိက်ပတ်မန်]]
[[Category:ဝေါဟာရဗေဒ]]</text>
      <sha1>o2kdhnaypdjryoy2xvi5sn62iifrcem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9215</id>
    <revision>
      <id>51366</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox document type | name = မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ | english = Encyclopedia Article | purpose = ကဵုဗဟုသုတ ကေုာံ အချက်အလက် | characteristics = ဒုင်သ္ဇိုင်လတူအရာမဍာံစၟတ်၊ လညာတ်လဒေါဝ်၊ နွံကဵုနိဿဲ | related = ဝဳကဳပဳဒဳ...&quot;</comment>
      <origin>51366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5493" sha1="9ifc29f1ppyprcdc839y9kfn4foq6co" xml:space="preserve">{{Infobox document type
| name = မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ
| english = Encyclopedia Article
| purpose = ကဵုဗဟုသုတ ကေုာံ အချက်အလက်
| characteristics = ဒုင်သ္ဇိုင်လတူအရာမဍာံစၟတ်၊ လညာတ်လဒေါဝ်၊ နွံကဵုနိဿဲ
| related = [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]၊ [[အဘိဓာန်]]
}}

'''မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ''' (အင်္ဂလိက်: ''Encyclopedia Article'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်လိက် မပကောံချူလဝ် ပရူပရာမွဲမွဲ ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်၊ တန်တဴလတူ အရာမဍာံစၟတ် (Facts) တုဲ သွက်ဂွံကဵု ဗဟုသုတ သ္ဇိုင်တမ်မူလ ကုညးမဗှ်လိက်တအ်ရ။ ဥပမာ မပြာကတ်အိုတ်ဂှ် မုက်လိက်ဂမၠိုင် မၞုံပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] (Wikipedia) ဂှ်ဟေင်ရ။

== အင်္ဂလက္ခဏာ အဓိကဂမၠိုင် ==
မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ မခိုဟ်မွဲမ္ဂး ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက္ခဏာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ဒုင်သ္ဇိုင် လတူအရာမဍာံစၟတ် (Fact-based):''' ချူလဝ် အရာမကတဵုဒှ်လဝ် ဍာံဍာံ၊ ဝင်၊ ကေုာံ အချက်အလက်တအ်ဟေင်ရ။ ပရေင်ချပ်၊ လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒဒှ်မဖန်ဗဒှ်လဝ်တအ် (Fiction) ဟွံပါလုပ်ရ။
* '''လညာတ်မညိင်သၟဟ် (Neutral Point of View - NPOV):''' ဒးချူ နကဵုလညာတ် လဒေါဝ် (Objective tone) ရ။ ဟွံဗက်စ လပါ်မွဲမွဲ၊ ကေုာံ ဟွံစကာ ဝေါဟာရ မပ္တံကဵု &quot;အဲချပ်ဂှ်...&quot;၊ &quot;ပိုဲတအ်...&quot; သာ်ဝွံရ။
* '''နွံကဵု သက်သဳသာဓက (Well-Researched &amp; Cited):''' ပရူပရာ မချူလဝ်တအ်ဂှ် ဒးနွံကဵု တင်နိဿဲ (References) မကၠုင်နူ လိက်အုပ်၊ ပရိုင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်သ္ၚဳဂၠေပ် တၠပညာတအ်ရ။

== လဒက်ပ္တန် မုက်လိက် ==
မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတမွဲမ္ဂး လဒက်ပ္တန်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ -

# '''က္ဍိုပ်လိက် (Title):''' ယၟု ပရူပရာ မချူ (ဥပမာ - ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ဘာသာဗေဒ)။
# '''နိဒါန် (Lead Section):''' ဒှ်ပိုဒ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် မသရုပ်လဝ် အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ အချက်အဓိက သွက်ပရူပရာဂှ် ဗွဲခမၞောန်။
# '''ကဏ္ဍအပ္ဍဲ (Body Sections):''' ပါ်ခြာလဝ် ပရူပရာ နကဵု က္ဍိုပ်လိက်ဍောတ်တ် (Sub-headings) တုဲ သ္ၚဳဂၠေပ် ချူလဝ် ဗွဲမလှဲလး။ (ဥပမာ - ဝင်၊ အင်္ဂလက္ခဏာ၊ ဂကူဂမၠိုင်)။
# '''မုက်လိက် မဆက်စပ် (See Also):''' စၞောန်ထ္ၜးလဝ် မုက်လိက်တၞဟ် မဆက်စပ် ကုပရူပရာဏအ် သွက်ဂွံ ဆက်လ္ၚတ်။
# '''နိဿဲ (References):''' စရင်လိက်အုပ်၊ လိက်ပရိုင်၊ ကေုာံ တင်ဂၞင် မကေတ်လဝ် သွက်ဂွံ ချူမုက်လိက်ဏအ်။

== တၞဟ်ခြာ နူအဘိဓာန် ==
* '''အဘိဓာန် (Dictionary):''' ပံက်ထ္ၜးကဵု အဓိပ္ပါယ် မအရေဝ်၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ ဗီုပြင်မပ္တိတ်ရမ္သာင် သက်သက်ရ။ ဍေံဟွံဟီုတွံလဝ် ပရူပရာ လှဲလှဲလးလးရ။
* '''ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ (Encyclopedia):''' ပံက်ထ္ၜးကဵု ပရူပရာမွဲမွဲ ဗွဲမလှဲလး၊ မပါလုပ်သီုကဵု ဝင်၊ ဟိုတ်ဖိုလ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် ကုအရာတၞဟ်တအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[အဘိဓာန်]]
* လိက်ပတ်

== နိဿဲ ==
* Encyclopedic style, [[Wikipedia]]။
* Wikipedia:Manual of Style.

[[Category:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]]</text>
      <sha1>9ifc29f1ppyprcdc839y9kfn4foq6co</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9216</id>
    <revision>
      <id>51367</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:09:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:လိက်ပတ်]] [[Category:ပညာ]] [[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]  {{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]]''' (Encyclopedia)၊ ဝင်လဒက်ပ္တန်...&quot;</comment>
      <origin>51367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3126" sha1="l5yhftsb320o7wmelz8k8zsld7jw76y" xml:space="preserve">[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပညာ]]
[[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]]''' (Encyclopedia)၊ ဝင်လဒက်ပ္တန် ပြကိုဟ်၊ ကေုာံ ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ မပြာကတ် ပ္ဍဲလောကတအ်ရ။}}

'''ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ''' (အင်္ဂလိက်: ''Encyclopedia'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်အုပ်၊ ကၞပ်လိက် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်တင်ဂၞင် မပကောံလဝ် ပရူပရာဗဟုသုတ နာနာသာ် (ဟွံသေင်မ္ဂး ပရူပရာ ပညာကဏ္ဍမွဲမွဲ ဗွဲတၟေင်) နကဵု လၟေင်အက္ခရ် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟေင်ကဏ္ဍရ။ ပြကိုဟ်ဗဟုသုတတအ်ဝွံ ဍေံဟွံတုပ်ကဵု အဘိဓာန် (Dictionary) မပံက်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ်မအရေဝ် သက်သက်တုဲ၊ ဍေံသ္ၚဳဂၠေပ် ဟီုတွံလဝ် ပရူပရာမွဲမွဲ ဗွဲမလှဲလး၊ မၞုံကဵု ဝင် ကေုာံ သက်သဳသာဓက ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။

ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ပြကိုဟ်ဗဟုသုတတအ်ဝွံ ပြံင်လှာဲစိုပ်အာ ဗီုပြင် ဒဳဂျဳတယ် ကေုာံ အေန်တာနက် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ၊ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] (Wikipedia) ဂှ် ဒှ်ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ အေန်တာနက် မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မပြာကတ်အိုတ်မွဲရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]''' (Wikipedia)
* '''[[:ကဏ္ဍ:လိက်ပတ်]]''' (Literature)
* [[ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]] (Encyclopedia)
* [[မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]] (Encyclopedia Article)
* [[အဘိဓာန်]] (Dictionary)
* ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ ဗြိတိန်နိကာ (Encyclopædia Britannica)

== နိဿဲ ==
* Encyclopedia, [[Wikipedia]]။

[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပညာ]]
[[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]</text>
      <sha1>l5yhftsb320o7wmelz8k8zsld7jw76y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9217</id>
    <revision>
      <id>51368</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:11:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:ကဏ္ဍအဓိက]] [[Category:ပညာ]] [[Category:လိက်နိဿဲ]]  {{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်''' (Fundamental Topics / Reference works) မဒှ်ရိုဟ်ကၞက...&quot;</comment>
      <origin>51368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2649" sha1="ncof3jmc0k0ujh1ridu7fu30kz93je6" xml:space="preserve">[[Category:ကဏ္ဍအဓိက]]
[[Category:ပညာ]]
[[Category:လိက်နိဿဲ]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်''' (Fundamental Topics / Reference works) မဒှ်ရိုဟ်ကၞက် ဗဟုသုတ ကေုာံ ပြကိုဟ်နိဿဲ ပ္ဍဲလောကတအ်ရ။}}

'''ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Fundamental Topics'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Reference works'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍပညာ၊ ပရူပရာ၊ သဘဴဓရ် ကေုာံ လိက်ပတ် မဒှ်သ္ဇိုင်တမ်မူလ သွက်ဂွံဆက်လ္ၚတ် ဗဟုသုတ သ္အာင်တအ်ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး ပရူပရာသ္ဇိုင်တမ်တအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍအဓိက (Root categories) သွက်ဂွံပါ်ခြာ ကဏ္ဍဍောတ်တ်တၞဟ်ဟ် ကေုာံ သွက်ဂွံပကောံစွံ ပြကိုဟ်နိဿဲ မပ္တံကဵု ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ၊ အဘိဓာန်၊ မြေပုံ၊ ကေုာံ ပြကိုဟ်ဝင်တအ် သွက်ညးလွပ်တအ် ဂွံဂၠာဲလ္ၚတ် လောဲသွာရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု ပရူပရာသ္ဇိုင်တမ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]]''' (Encyclopedia)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်]]''' (Dictionary)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပညာ]]''' (Knowledge / Education)
* '''[[:ကဏ္ဍ:သိပ္ပံ]]''' (Science)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဝင်]]''' (History)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]''' (Geography)
* လိက်နိဿဲဂမၠိုင် (Reference works)

== နိဿဲ ==
* Wikipedia:Fundamental categories, [[Wikipedia]]။
* Reference work, [[Wikipedia]]။

[[Category:ကဏ္ဍအဓိက]]
[[Category:ပညာ]]
[[Category:လိက်နိဿဲ]]</text>
      <sha1>ncof3jmc0k0ujh1ridu7fu30kz93je6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:လိက်နိဿဲ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9218</id>
    <revision>
      <id>51369</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:ပညာ]] [[Category:လိက်ပတ်]] [[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]  {{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''လိက်နိဿဲ''' (Reference works) မဒှ်လိက်အုပ် ဟွံသေင်မ...&quot;</comment>
      <origin>51369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3248" sha1="ki9t0hicjetp04wrnm513bad221qtef" xml:space="preserve">[[Category:ပညာ]]
[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''လိက်နိဿဲ''' (Reference works) မဒှ်လိက်အုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ဂၞင်သ္ဇိုင်တမ် သွက်ဂွံဂၠာဲလ္ၚတ် ဗဟုသုတ ကေုာံ အချက်အလက်တအ်ရ။}}

'''လိက်နိဿဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Reference work'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်အုပ်၊ ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်တင်ဂၞင် (Database) မပကောံစွံလဝ် ပရူပရာ၊ အချက်အလက် ကေုာံ ဗဟုသုတတအ် သွက်ဂွံ ဂၠာဲလ္ၚတ်၊ သ္ၚဳဂၠေပ် ကေုာံ ထံက်ထ္ၜး သက်သဳသာဓက လောဲလောဲသွာသွာရ။ လိက်နိဿဲတအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဍေံဟွံချူလဝ် သွက်ဂွံဗှ် နူတမ် စဵုကဵုကၞောတ်တုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် နကဵု လၟေင်အက္ခရ် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟေင်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံဂၠာဲ တင်ဂၞင် မနွံပၟိက် ပြဟ်ပြဟ်ရ။

ဥပမာ သွက်လိက်နိဿဲတအ်ဂှ် [[ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]] (Encyclopedia)၊ [[အဘိဓာန်]] (Dictionary)၊ ပြကိုဟ်ဝင်သၞာံ (Almanac)၊ သြိုင်မြေပုံ (Atlas) ကေုာံ စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင် (Bibliography) တအ် ပါလုပ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး လိက်နိဿဲတအ်ဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ထံက်ထ္ၜး သက်သဳ (Citation) သွက်ပရူပရာ မဍာံစၟတ်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု လိက်နိဿဲ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]]''' (Encyclopedia)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်]]''' (Dictionary)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]''' (Fundamental Topics)
* လိက်နိဿဲ (Reference work)
* စရင်လိက်ပတ် (Bibliography)
* အညွှန်း (Index)

== နိဿဲ ==
* Reference work, [[Wikipedia]]။

[[Category:ပညာ]]
[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]</text>
      <sha1>ki9t0hicjetp04wrnm513bad221qtef</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51373</id>
      <parentid>51369</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T15:17:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3252" sha1="9jvwuoaunrwjvbmcraf9z0qva5xu5ag" xml:space="preserve">[[Category:ပညာ]]
[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''လိက်နိဿဲ''' (Reference works) မဒှ်လိက်အုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ဂၞင်သ္ဇိုင်တမ် သွက်ဂွံဂၠာဲလ္ၚတ် ဗဟုသုတ ကေုာံ အချက်အလက်တအ်ရ။}}

'''လိက်နိဿဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Reference work'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်အုပ်၊ ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်တင်ဂၞင် (Database) မပကောံစွံလဝ် ပရူပရာ၊ အချက်အလက် ကေုာံ ဗဟုသုတတအ် သွက်ဂွံ ဂၠာဲလ္ၚတ်၊ သ္ၚဳဂၠေပ် ကေုာံ ထံက်ထ္ၜး သက်သဳသာဓက လောဲလောဲသွာသွာရ။ လိက်နိဿဲတအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဍေံဟွံချူလဝ် သွက်ဂွံဗှ် နူတမ် စဵုကဵုကၞောတ်တုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် နကဵု လၟေင်အက္ခရ် ဟွံသေင်မ္ဂး လၟေင်ကဏ္ဍ သွက်ဂွံဂၠာဲ တင်ဂၞင် မနွံပၟိက် ပြဟ်ပြဟ်ရ။

ဥပမာ သွက်လိက်နိဿဲတအ်ဂှ် [[ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]] (Encyclopedia)၊ [[အဘိဓာန်]] (Dictionary)၊ ပြကိုဟ်ဝင်သၞာံ (Almanac)၊ သြိုင်မြေပုံ (Atlas) ကေုာံ [[စရင်လိက်အုပ်]]ဂမၠိုင် (Bibliography) တအ် ပါလုပ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး လိက်နိဿဲတအ်ဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ထံက်ထ္ၜး သက်သဳ (Citation) သွက်ပရူပရာ မဍာံစၟတ်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု လိက်နိဿဲ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]]''' (Encyclopedia)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်]]''' (Dictionary)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]''' (Fundamental Topics)
* လိက်နိဿဲ (Reference work)
* စရင်လိက်ပတ် (Bibliography)
* အညွှန်း (Index)

== နိဿဲ ==
* Reference work, [[Wikipedia]]။

[[Category:ပညာ]]
[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]</text>
      <sha1>9jvwuoaunrwjvbmcraf9z0qva5xu5ag</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စရင်လိက်အုပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9219</id>
    <revision>
      <id>51370</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:14:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox document type | name = စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင် | english = Bibliography | synonyms = စရင်လိက်နိဿဲ | purpose = ပွမထံက်ထ္ၜး သက်သဳ၊ တင်နိဿဲ ကေုာံ လိက်ပတ်မဆက်စပ် | related = [[လိက်နိဿဲ]]၊ အညွှန်း (Index) }}  '''စရင်လိက်အ...&quot;</comment>
      <origin>51370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6408" sha1="epnwt1nl0axxthh554ii3u1v9w4fuop" xml:space="preserve">{{Infobox document type
| name = စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်
| english = Bibliography
| synonyms = စရင်လိက်နိဿဲ
| purpose = ပွမထံက်ထ္ၜး သက်သဳ၊ တင်နိဿဲ ကေုာံ လိက်ပတ်မဆက်စပ်
| related = [[လိက်နိဿဲ]]၊ အညွှန်း (Index)
}}

'''စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''စရင်လိက်နိဿဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Bibliography'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စရင် မပကောံချူလဝ် ယၟုလိက်အုပ်၊ လိက်ပရိုင်၊ ပြကိုဟ်၊ ကေုာံ တင်ဂၞင်နာနာ မသုင်စောဲလဝ် သွက်ဂွံ နိဿဲထံက်ထ္ၜး ပ္ဍဲအခိင်မချူလိက်မွဲမွဲရ။ ဟွံသေင်မ္ဂး ဍေံဒှ် စရင်လိက်အုပ် မဆေင်စပ်ကဵု ပရူပရာမွဲမွဲ၊ ပူဂိုလ်မွဲမွဲ မချူခၞံလဝ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဍေံတအ်ဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကၞောတ်လိက်အုပ်၊ ကၞောတ်စံင်သ္ၚဳဂၠေပ် (Research paper) ဟွံသေင်မ္ဂး ကၞောတ်မုက်လိက် ပြကိုဟ်ဗဟုသုတတအ် သွက်ဂွံ ထံက်ထ္ၜး သက်သဳသာဓက (Citation) ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပ္ဍဲကဵု လောကလိက်ပတ် ကေုာံ ပညာသိပ္ပံမ္ဂး ပွမစွံ စရင်လိက်အုပ် (ဟွံ) စရင်နိဿဲဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန်တုဲ နွံကဵု ဖဵုဂုဏ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပွမကဵုစရာဲ (Giving Credit):''' ပွမစၞောန်ထ္ၜးကဵု ယၟုအစာချူလိက် တမ်မူလတုဲ ဒှ်ပွမကဵုစရာဲ ကေုာံ ပွမဝေင်ပါဲ နူကဵု ဒုဟ်မကၠတ်စ ကသပ်/လိက်ပတ် ညးတၞဟ် (Plagiarism) ရ။
* '''ပွမစၟဳစၟတ် (Verification):''' ညးမဗှ်လိက်တအ် ကလေင်ဂၠာဲစၟဳစၟတ် သက်သဳသာဓက ဒဒှ်ရ အရာမချူလဝ်တအ်ဂှ် ဍာံ/ဟွံဍာံ မာန်ရ။
* '''ပွမဆက်လ္ၚတ် (Further Reading):''' သွက်ညးမမိက်ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ပရူပရာဂှ် ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက်တအ်မ္ဂး ဆက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အာ လိက်အုပ် မပါလုပ် ပ္ဍဲစရင်တအ်ဂှ် မာန်ရ။

== ဂကူ စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင် (Types of Bibliography) ==
စရင်လိက်အုပ်တအ်ဝွံ အတိုင်တင်ရန်တၟအ်မ္ဂး ပါ်လဝ် ဂကူတၞဟ်ဟ် နွံရ -
# '''စရင်လိက်အုပ် အစာချူလိက် (Author Bibliography):''' ဒှ်စရင် မပကောံလဝ် လိက်အုပ်၊ လိက်ပရိုင် မချူခၞံလဝ် နကဵု အစာချူလိက် ပူဂိုလ်မွဲမွဲ သီုဖအိုတ်ရ။ 
# '''စရင်လိက်အုပ် ပရူပရာ (Subject Bibliography):''' ဒှ်စရင် မပကောံလဝ် လိက်အုပ် သီုဖအိုတ် မဆေင်စပ်ကဵု ပရူပရာမွဲမွဲဟေင်ရ။ (ဥပမာ - စရင်လိက်အုပ် မဆေင်ကဵု ဝင်မန်၊ စရင်လိက်အုပ် မဆေင်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်)။
# '''စရင်လိက်အုပ် မၞုံကဵု ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် (Annotated Bibliography):''' ဍေံဟွံသေင်ဆ စရင်ယၟုလိက်သက်သက်၊ ဍေံပါလုပ် သီုကဵု လိက်သရုပ်ခမၞောန် (Summary) ကေုာံ လညာတ်သ္ၚဳဂၠေပ် (Evaluation) လတူလိက်အုပ် မပါလုပ် ပ္ဍဲစရင်တအ်ဂှ်ရ။

== အင်္ဂလက္ခဏာ သၞောတ်စရင်နိဿဲ (Elements of a Citation) ==
ကာလချူ စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်မ္ဂး ညံင်ဂွံစှ်ေသၞောတ်ဂှ် ဒးစကာ သၞောတ်ဝ်စရင်နိဿဲ အလုံဂၠးတိ (ဥပမာ - APA, MLA, Chicago format) တအ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် အချက်အလက် မဒးပါလုပ်တအ်ဂှ် -
* '''ယၟု အစာချူလိက်''' (Author's Name)
* '''ယၟု လိက်အုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ယၟုကဏ္ဍ''' (Title of the Book/Article)
* '''သၞာံ မတက်တြး''' (Year of Publication)
* '''တိုက်မတက်တြးလိက် ကေုာံ ဒၞာဲ''' (Publisher and Location)
* '''လၟိဟ်မုက်လိက်''' (Page numbers) - ယဝ်ရ နိဿဲကေတ်လဝ် နူမုက်လိက်တၟေင်မ္ဂး။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[လိက်နိဿဲ]] (Reference works)
* [[ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]] (Encyclopedia)
* ပွမကၠတ်စ လိက်ပတ် (Plagiarism)

== နိဿဲ ==
* Bibliography, [[Wikipedia]]။
* &quot;What is a Bibliography?&quot;. University of Oxford LibGuides.

[[Category:လိက်နိဿဲ]]
[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပညာ]]
[[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]</text>
      <sha1>epnwt1nl0axxthh554ii3u1v9w4fuop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox document type</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9220</id>
    <revision>
      <id>51371</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; {{Infobox | bodyclass =  | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%; | datastyle =   | label1 = ယ...&quot;</comment>
      <origin>51371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2670" sha1="5rn8wjwlqml4nmhey9kw9t4eqfdqjk1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = ဂကူလိက်
| data2 = {{{document_type|}}}

| label3 = သၞာံမစပ္တံ
| data3 = {{{date_started|}}}

| label4 = သၞာံမတုဲဒှ်
| data4 = {{{date_completed|}}}

| label5 = အခိင်အခါမစကာ
| data5 = {{{period|}}}

| label6 = ဒတန်
| data6 = {{{location|}}}

| label7 = အရေဝ်ဘာသာ
| data7 = {{{language|}}}

| label8 = အက္ခရ်
| data8 = {{{script|}}}

| label9 = တမ်မူလ
| data9 = {{{origin|}}}

| label10 = ပရူပါင်မုက်
| data10 = {{{subject|}}}

| label11 = လၟိဟ်မုက်လိက်
| data11 = {{{pages|}}}

| label12 = မၞိဟ်မချူ
| data12 = {{{author|}}}

| label13 = မၞိဟ်မပ္တိတ်
| data13 = {{{publisher|}}}

| label14 = သၞာံမပ္တိတ်
| data14 = {{{publication_date|}}}

| label15 = လေန်ဒေါဝ်တိ
| data15 = {{{url|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox document type''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **ဂကူလိက်** (document type) မွဲမွဲ။

ဥပမာ ဂကူလိက်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[လိက်ပဋ္ဌာန်း]] (Paṭṭhāna Text)
* [[ကဗျဗုဒ္ဓဒတ်]] (Buddhadatta Poem)
* [[ရာဇဝင်မန်]] (Mon Chronicle)
* [[ပုံအဂီုမန်]] (Mon Folktale)
* [[လိက်သဒ္ဒါမန်]] (Mon Grammar Book)
* [[ပရိယတ္တိလိက်]] (Monastic Exam Text)

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox document type
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| document_type = 
| date_started = 
| date_completed = 
| period = 
| location = 
| language = 
| script = 
| origin = 
| subject = 
| pages = 
| author = 
| publisher = 
| publication_date = 
| url = 
}}</text>
      <sha1>5rn8wjwlqml4nmhey9kw9t4eqfdqjk1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51372</id>
      <parentid>51371</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T15:16:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2670" sha1="3zr6z0qwhar5roql7qxug85yt1gt1my" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = ဂကူလိက်
| data2 = {{{document_type|}}}

| label3 = သၞာံမစပ္တံ
| data3 = {{{date_started|}}}

| label4 = သၞာံမတုဲဒှ်
| data4 = {{{date_completed|}}}

| label5 = အခိင်အခါမစကာ
| data5 = {{{period|}}}

| label6 = ဒတန်
| data6 = {{{location|}}}

| label7 = အရေဝ်ဘာသာ
| data7 = {{{language|}}}

| label8 = အက္ခရ်
| data8 = {{{script|}}}

| label9 = တမ်မူလ
| data9 = {{{origin|}}}

| label10 = ပရူပါင်မုက်
| data10 = {{{subject|}}}

| label11 = လၟိဟ်မုက်လိက်
| data11 = {{{pages|}}}

| label12 = မၞိဟ်မချူ
| data12 = {{{author|}}}

| label13 = မၞိဟ်မပ္တိတ်
| data13 = {{{publisher|}}}

| label14 = သၞာံမပ္တိတ်
| data14 = {{{publication_date|}}}

| label15 = လေန်ဒေါဝ်တိ
| data15 = {{{url|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox document type''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **ဂကူလိက်** (document type) မွဲမွဲ။

ဥပမာ ဂကူလိက်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[လိက်ပဋ္ဌာန်]] (Paṭṭhāna Text)
* [[ကဗျဗုဒ္ဓဒတ်]] (Buddhadatta Poem)
* [[ရာဇဝင်မန်]] (Mon Chronicle)
* [[ပုံအာဂီုမန်]] (Mon Folktale)
* [[လိက်သဒ္ဒါမန်]] (Mon Grammar Book)
* [[ပရိယတ္တိလိက်]] (Monastic Exam Text)

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox document type
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| document_type = 
| date_started = 
| date_completed = 
| period = 
| location = 
| language = 
| script = 
| origin = 
| subject = 
| pages = 
| author = 
| publisher = 
| publication_date = 
| url = 
}}</text>
      <sha1>3zr6z0qwhar5roql7qxug85yt1gt1my</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပွမထံက်ထ္ၜး သက်သဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9221</id>
    <revision>
      <id>51374</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox document type | name = ပွမထံက်ထ္ၜး သက်သဳ | english = Citation | synonyms = သက်သဳသာဓက၊ တင်နိဿဲ | purpose = ကဵုစရာဲတမ်မူလ ကေုာံ စၟဳစၟတ် အရာမဍာံစၟတ် | related = [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]] (Bibliography)၊ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]...&quot;</comment>
      <origin>51374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6193" sha1="q2qdsv078xej4jfd39sbcm0pfyka4h7" xml:space="preserve">{{Infobox document type
| name = ပွမထံက်ထ္ၜး သက်သဳ
| english = Citation
| synonyms = သက်သဳသာဓက၊ တင်နိဿဲ
| purpose = ကဵုစရာဲတမ်မူလ ကေုာံ စၟဳစၟတ် အရာမဍာံစၟတ်
| related = [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]] (Bibliography)၊ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
}}

'''ပွမထံက်ထ္ၜး သက်သဳ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''တင်နိဿဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Citation'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အလေ့အထ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ ပညာသိပ္ပံ မစၞောန်ထ္ၜးကဵု တမ်မူလ (Source) ဒၞာဲမကေတ်လဝ် အချက်အလက်၊ လညာတ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဝါကျ ပ္ဍဲအခိင်မချူလိက်မွဲမွဲရ။ ပွမစွံ သက်သဳနိဿဲဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်မုက်လိက် [[ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]] မပ္တံကဵု [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] ကေုာံ စံင်သ္ၚဳဂၠေပ်ပညာ (Research papers) တအ်ရ။

== တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပွမထံက်ထ္ၜး သက်သဳ ပ္ဍဲအခိင်မချူလိက်မ္ဂး နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက (၃) သာ်ရ -

# '''ပွမကဵုစရာဲ (Giving Credit):''' သွက်ဂွံ ကဵုစရာဲ ကုအစာချူလိက် ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် တမ်မူလဂှ်ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်ပွမဝေင်ပါဲ ဒုဟ်မကၠတ်စ လိက်ပတ် ကေုာံ ကသပ်ညးတၞဟ် (Plagiarism) ဗွဲမယေန်သၞာင်ရ။
# '''ပွမစၟဳစၟတ် (Verification):''' သွက်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံကလေင်စၟဳစၟတ် ဒဒှ်ရ တင်ဂၞင်၊ လၟိဟ်သင်္ချာ၊ ကေုာံ ပရူပရာ မချူလဝ်တအ်ဂှ် ဍာံစၟတ် ကေုာံ နွံကဵု ခိုင်ကၠိုက် (Reliability) ရ။
# '''ပွမလ္ၚတ်ဆက် (Further Research):''' သွက်ညးမဗှ်လိက် မမိက်ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ပရူပရာဂှ် ဇြိုဟ်ဇြိုဟ်နက်နက်တအ်မ္ဂး ဆက်ဂၠာဲဗှ်လ္ၚတ်အာ လိက်အုပ် မဆက်စပ်တအ် လောဲသွာရ။

== သၞောတ်စရင်နိဿဲ အဓိကဂမၠိုင် (Citation Styles) ==
ပ္ဍဲကဵု လောကပညာမ္ဂး သၞောတ်မချူ သက်သဳနိဿဲဝွံ လေပ်တၞဟ်ခြာဒၟံင် အတိုင်ကဏ္ဍပညာတအ်ရ။ သၞောတ်မပြာကတ်အိုတ်တအ်ဂှ် -
* '''APA Style (American Psychological Association):''' လေပ်စကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍစိုတ်ပညာ၊ ပညာရေင် ကေုာံ သိပ္ပံမှာဇန်။ (ဥပမာ - Smith, J. (2020). ''Book Title''.)
* '''MLA Style (Modern Language Association):''' လေပ်စကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍလိက်ပတ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်။
* '''Chicago Style:''' လေပ်စကာဂၠိုင် ပ္ဍဲကဵု ကဏ္ဍဝင် ကေုာံ ပညာသုခုမ၊ မလေပ်စကာ စၟတ်သမ္တီသၟဝ် (Footnotes) ရ။

== အချက်အလက် မဒးပါလုပ် ==
သက်သဳနိဿဲ မဍိုက်ပေင်မွဲမ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် အချက်အလက် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ဒးပါလုပ်ရ -
* '''ယၟုအစာချူလိက်''' (Author)
* '''ယၟုလိက်အုပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ယၟုကဏ္ဍ''' (Title of the Book or Article)
* '''သၞာံ မတက်တြး''' (Year of Publication)
* '''တိုက်မတက်တြးလိက် ကေုာံ ဒၞာဲ''' (Publisher and Location)
* '''လၟိဟ်မုက်လိက်''' (Page numbers)
* '''အဆက်အေန်တာနက်''' (URL / DOI) - ယဝ်ရ ဒှ်လိက်ဒဳဂျဳတယ်မ္ဂး။

== ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ==
ပ္ဍဲ [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] မ္ဂး ပွမထံက်ထ္ၜး သက်သဳဝွံ ဒှ်သၞောဝ်အဓိက ကေုာံ မဒးဒ္ဂေတ်ဗက်လၟိုန်မွဲရ။ ပရူပရာ မဟွံမဲကဵု သက်သဳခိုင်ကၠိုက်တအ်ဂှ် ညးလွပ်တၞဟ်တအ် လေပ်စုတ် သင်္ကေတ ''[citation needed]'' (သက်သဳ နွံပၟိက်ဒၟံင်) တုဲ၊ ယဝ်ရ သက်သဳဟွံမဲ ဍာံဍာံမ္ဂး လိက်ပိုဒ်ဂှ် ဒးဒုင်ဇိုတ်ပလီုထောအ် မာန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]] (Bibliography)
* [[လိက်နိဿဲ]] (Reference works)
* ပွမကၠတ်စ လိက်ပတ် (Plagiarism)

== နိဿဲ ==
* Citation, [[Wikipedia]]။
* &quot;Citing Sources&quot;. MIT Libraries.

[[Category:လိက်နိဿဲ]]
[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပညာ]]
[[Category:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]</text>
      <sha1>q2qdsv078xej4jfd39sbcm0pfyka4h7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လိက်နိဿဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9222</id>
    <revision>
      <id>51375</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:26:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox document type | name = လိက်နိဿဲ | english = Reference work | synonyms = ပြကိုဟ်နိဿဲ | purpose = ဂၠာဲလ္ၚတ် ဗဟုသုတ၊ အချက်အလက် ကေုာံ တင်ဂၞင် | related = [[ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]]၊ [[အဘိဓာန်]]၊ [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]] }}  '''လ...&quot;</comment>
      <origin>51375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6870" sha1="7x6m0w169y91qi0lxy07rjwbf75ws3o" xml:space="preserve">{{Infobox document type
| name = လိက်နိဿဲ
| english = Reference work
| synonyms = ပြကိုဟ်နိဿဲ
| purpose = ဂၠာဲလ္ၚတ် ဗဟုသုတ၊ အချက်အလက် ကေုာံ တင်ဂၞင်
| related = [[ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]]၊ [[အဘိဓာန်]]၊ [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]]
}}

'''လိက်နိဿဲ''' (အင်္ဂလိက်: ''Reference work'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်အုပ်၊ ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်တင်ဂၞင် (Database) မပကောံစွံလဝ် ပရူပရာ၊ အချက်အလက် ကေုာံ ဗဟုသုတတအ် သွက်ဂွံ ဂၠာဲလ္ၚတ်၊ သ္ၚဳဂၠေပ် ကေုာံ ထံက်ထ္ၜး သက်သဳသာဓက လောဲလောဲသွာသွာရ။ 

လိက်နိဿဲတအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဍေံဟွံချူလဝ် သွက်ဂွံဗှ် နူတမ်မုက်လိက် စဵုကဵုကၞောတ်တုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် နကဵု လၟေင်အက္ခရ် (Alphabetical order) ဟွံသေင်မ္ဂး လၟေင်ကဏ္ဍ (Thematic order) သွက်ဂွံဂၠာဲ တင်ဂၞင် ဟွံသေင်မ္ဂး မအရေဝ် မနွံပၟိက်တအ်ဂှ် ပြဟ်ပြဟ်ရ။

== အင်္ဂလက္ခဏာ အဓိကဂမၠိုင် ==
လိက်နိဿဲ မခိုဟ်မွဲမ္ဂး ဒးဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက္ခဏာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''လၟေင်လောဲသွာ (Easy Navigation):''' နွံကဵု စရင်အညွှန်း (Index)၊ စရင်မာတိကာ ကေုာံ ပွမပါ်လဝ် နကဵု လၟေင်အက္ခရ် သွက်ဂွံ ဂၠာဲအရာမနွံပၟိက် လောဲသွာ။
* '''တင်ဂၞင်ခမၞောန် (Concise Information):''' ဟွံချူလဝ် ပရူပရာ ဇမၠိင်လောန်စၞောန်တုဲ ပကောံချူလဝ် ဆအချက်အလက် အဓိက ကေုာံ အရာမဍာံစၟတ် သက်သက်ရ။
* '''လညာတ်မညိင်သၟဟ် (Objective Tone):''' ဟၟဲကဵု လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ချပ်ဗစာတုဲ ဒုင်သ္ဇိုင် လတူအရာမဍာံစၟတ် (Facts) ဟေင်ရ။

== ဂကူ လိက်နိဿဲ အဓိကဂမၠိုင် ==
လိက်နိဿဲတအ်ဝွံ အတိုင်တင်ရန်တၟအ်မ္ဂး ပါ်လဝ် ဂကူနာနာသာ် နွံရ -
# '''[[အဘိဓာန်]] (Dictionary):''' လိက်အုပ် မပံက်ထ္ၜးကဵု အဓိပ္ပါယ်မအရေဝ်၊ ဝေါဟာရ၊ ဗီုပြင်မပ္တိတ်ရမ္သာင် ကေုာံ သဒ္ဒါရ။
# '''[[ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]] (Encyclopedia):''' လိက်အုပ် မပံက်ထ္ၜးကဵု ပရူပရာမွဲမွဲ ဗွဲမလှဲလး၊ မပါလုပ်သီုကဵု ဝင်၊ ဟိုတ်ဖိုလ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် ကုအရာတၞဟ်တအ်ရ။
# '''သြိုင်မြေပုံ (Atlas):''' ပြကိုဟ် မပကောံလဝ် ဗီုမြေပုံဂမၠိုင် သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ပထဝဳ၊ ဒေသ ကေုာံ တိဍာ်တအ်ရ။
# '''ပြကိုဟ်ဝင်သၞာံ (Almanac / Yearbook):''' လိက်အုပ် မပကောံလဝ် တင်ဂၞင်၊ လၟိဟ်သင်္ချာ၊ ကေုာံ ပရူပရာ မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု သၞာံမွဲမွဲရ။
# '''[[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]] (Bibliography):''' စရင် မပကောံလဝ် လိက်အုပ်၊ လိက်ပရိုင် မဆေင်စပ်ကဵု ပရူပရာမွဲမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး အစာချူလိက်မွဲမွဲရ။
# '''စရင်ယၟု (Directory):''' လိက်အုပ် မပကောံလဝ် စရင်ယၟု မၞိဟ်၊ ဒၞာဲ၊ ဗီုပြင်ဆက်စၠောအ် (ဥပမာ - လိက်စရင် ကောန်ပျူတာဖုန်) ရ။

== ပရေင်ပြံင်လှာဲ စိုပ်ခေတ်ဒဳဂျဳတယ် ==
ပ္ဍဲအခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ်မ္ဂး လိက်နိဿဲတအ်ဝွံ ဒှ်လိက်အုပ်ကၞပ်ဇၞော်ဇၞော် မစွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ဘာဗှ်လိက် (Library) တအ်ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲခေတ် ၂၁ ဗွဝ်ကၠံဏအ်မ္ဂး လိက်နိဿဲ ဗွဲမဂၠိုင်ဝွံ ပြံင်လှာဲစိုပ်အာ ဗီုပြင် ဒဳဂျဳတယ် (Digital) ကေုာံ အေန်တာနက် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ပွမဂၠာဲလ္ၚတ် နကဵု သၞောတ်ကောန်ပျူတာဂှ် လောဲသွာ ကေုာံ ပြဟ်ပြေဟ် နူကဵု ပွမဂၠာဲ နကဵု လိက်အုပ်တအ်ရ။ ဥပမာ - [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] (Wikipedia) ဂှ် ဒှ်လိက်နိဿဲ ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ နကဵုအေန်တာနက် မဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲလောကဏအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပြကိုဟ်ဗဟုသုတ]] (Encyclopedia)
* [[အဘိဓာန်]] (Dictionary)
* [[ပွမထံက်ထ္ၜး သက်သဳ]] (Citation)
* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] (Wikipedia)

== နိဿဲ ==
* Reference work, [[Wikipedia]]။
* &quot;What is a Reference Book?&quot;. American Library Association.

[[Category:လိက်နိဿဲ]]
[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပညာ]]
[[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]</text>
      <sha1>7x6m0w169y91qi0lxy07rjwbf75ws3o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စရင်စၞောန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9223</id>
    <revision>
      <id>51376</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:34:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox document type | name = စရင်စၞောန် | english = Index | synonyms = စၞောန် | purpose = သွက်ဂွံ ဂၠာဲလ္ၚတ် ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာ ပြဟ်ပြဟ် | related = [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]]၊ စရင်မာတိကာ၊ [[လိက်နိဿဲ]] }}  '''စရင်စၞ...&quot;</comment>
      <origin>51376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5913" sha1="2pjikqzj6qujhabis35gccqq61hwf98" xml:space="preserve">{{Infobox document type
| name = စရင်စၞောန်
| english = Index
| synonyms = စၞောန်
| purpose = သွက်ဂွံ ဂၠာဲလ္ၚတ် ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာ ပြဟ်ပြဟ်
| related = [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]]၊ စရင်မာတိကာ၊ [[လိက်နိဿဲ]]
}}

'''စရင်စၞောန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Index'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စရင် မပကောံစွံလဝ် မအရေဝ်၊ ဝေါဟာရ၊ ယၟုပူဂိုလ်၊ ဒၞာဲဒေသ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် နကဵု လၟေင်အက္ခရ် (Alphabetical order) တုဲ မထံက်ထ္ၜးလဝ်ကဵု လၟိဟ်မုက်လိက် ဒၞာဲမအရေဝ်တအ်ဂှ် မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵုလိက်အုပ်ဂှ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဍေံတအ်ဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကၞောတ်လိက်အုပ်၊ ကၞောတ်ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကၞောတ်စံင်သ္ၚဳဂၠေပ်တအ် သွက်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံဂၠာဲလ္ၚတ် တင်ဂၞင် မနွံပၟိက် ပြဟ်ပြဟ် လောဲလောဲသွာသွာရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပ္ဍဲကဵု လိက်နိဿဲ ကေုာံ ပြကိုဟ်ပညာတအ်မ္ဂး ပွမစွံ စရင်စၞောန်ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန်တုဲ နွံကဵု ဖဵုဂုဏ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပွမယှအ်ဖျေအ် အခိင် (Time-saving):''' ညးမဗှ်လိက်တအ် ဟွံဒးဂၠာဲဗှ် နူတမ် စဵုကဵုကၞောတ်တုဲ၊ ယဝ်ရ မိက်ဂွံတီ ပရူမွဲမွဲမ္ဂး ဂၠာဲရံင် ပ္ဍဲစရင်စၞောန်တုဲ တီကေတ် လၟိဟ်မုက်လိက် တိုက်ရိုက်မာန်ရ။
* '''ပွမဆက်စပ် ပရူပရာ (Cross-referencing):''' ဍေံပကဵုညံင် ဂွံညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ဝေါဟာရမွဲဂှ် ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲမုက်လိက်လဵုအိုတ်ရောဂှ်တုဲ လ္ၚတ်ရံင် ပရေင်ဆက်စပ် လောဲသွာရ။

== တၞဟ်ခြာ နူစရင်မာတိကာ ==
ညးမဗှ်လိက် လ္ၚဵုတအ် လေပ်ယောင်မှာ အကြာ စရင်စၞောန် ကဵု စရင်မာတိကာ ရ။ ဍေံတအ် တၞဟ်ခြာဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''စရင်မာတိကာ (Table of Contents):''' စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် လပါ်တမ် (ဂတ) လိက်အုပ်ရ။ ဍေံထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် အတိုင်လၟေင် မကတဵုဒှ် (Chronological/Sequential order) ပ္ဍဲလိက်အုပ်ဂှ်ရ။
* '''စရင်စၞောန် (Index):''' စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် လပါ်ကၞောတ် (လက္ကရဴ) လိက်အုပ်ရ။ ဍေံထ္ၜးလဝ် ဝေါဟာရ၊ ယၟု၊ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် အတိုင်လၟေင် အက္ခရ် (Alphabetical order) ရ။

== ဂကူ စရင်စၞောန်ဂမၠိုင် ==
စရင်စၞောန်တအ်ဝွံ အတိုင်တင်ရန်တၟအ်မ္ဂး ပါ်လဝ် ဂကူနာနာသာ် နွံရ -
* '''စရင်စၞောန် ယၟု (Name Index):''' ပကောံထ္ၜးလဝ် ဆယၟု ပူဂိုလ်၊ ယၟု တၠပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး ယၟု ဒၞာဲဒေသတအ် သက်သက်ရ။
* '''စရင်စၞောန် ပရူပရာ (Subject Index):''' ပကောံထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်ပရူပရာ၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ သဘဴဓရ် မပါလုပ် ပ္ဍဲလိက်အုပ်ဂှ်ရ။
* '''စရင်စၞောန် ဒဳဂျဳတယ် (Digital Index):''' ပ္ဍဲခေတ် အေန်တာနက် ကေုာံ ကောန်ပျူတာမ္ဂး ပွမဂၠာဲ (Search Function) တအ်ဝွံ ဍေံဒုင်လဝ်သ္ဇိုင် ကုလၟေင်ကမၠောန် စရင်စၞောန် ဒဳဂျဳတယ် (Search Engine Indexing) သွက်ဂွံ ဂၠာဲပတိတ်ကဵု တင်ဂၞင် ပြဟ်ပြဟ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]] (Bibliography)
* [[လိက်နိဿဲ]] (Reference works)
* စရင်မာတိကာ (Table of Contents)

== နိဿဲ ==
* Index (publishing), [[Wikipedia]]။
* The American Society for Indexing (ASI). &quot;What is an Index?&quot;.

[[Category:လိက်နိဿဲ]]
[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပညာ]]
[[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]</text>
      <sha1>2pjikqzj6qujhabis35gccqq61hwf98</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51377</id>
      <parentid>51376</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T15:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5961" sha1="kvz3rt9thq7pmir9v20wlhxopjydaeu" xml:space="preserve">{{Infobox document type
| name = စရင်စၞောန်
| english = Index
| synonyms = စၞောန်
| purpose = သွက်ဂွံ ဂၠာဲလ္ၚတ် ဝေါဟာရ ကေုာံ ပရူပရာ ပြဟ်ပြဟ်
| related = [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]]၊ စရင်မာတိကာ၊ [[လိက်နိဿဲ]]
}}

'''စရင်စၞောန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Index'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စရင် မပကောံစွံလဝ် မအရေဝ်၊ ဝေါဟာရ၊ ယၟုပူဂိုလ်၊ ဒၞာဲဒေသ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် နကဵု လၟေင်အက္ခရ် (Alphabetical order) တုဲ မထံက်ထ္ၜးလဝ်ကဵု လၟိဟ်မုက်လိက် ဒၞာဲမအရေဝ်တအ်ဂှ် မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵုလိက်အုပ်ဂှ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဍေံတအ်ဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကၞောတ်လိက်အုပ်၊ ကၞောတ်ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကၞောတ်စံင်သ္ၚဳဂၠေပ်တအ် သွက်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံဂၠာဲလ္ၚတ် တင်ဂၞင် မနွံပၟိက် ပြဟ်ပြဟ် လောဲလောဲသွာသွာရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပ္ဍဲကဵု လိက်နိဿဲ ကေုာံ ပြကိုဟ်ပညာတအ်မ္ဂး ပွမစွံ စရင်စၞောန်ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန်တုဲ နွံကဵု ဖဵုဂုဏ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ပွမယှအ်ဖျေအ် အခိင် (Time-saving):''' ညးမဗှ်လိက်တအ် ဟွံဒးဂၠာဲဗှ် နူတမ် စဵုကဵုကၞောတ်တုဲ၊ ယဝ်ရ မိက်ဂွံတီ ပရူမွဲမွဲမ္ဂး ဂၠာဲရံင် ပ္ဍဲစရင်စၞောန်တုဲ တီကေတ် လၟိဟ်မုက်လိက် တိုက်ရိုက်မာန်ရ။
* '''ပွမဆက်စပ် ပရူပရာ (Cross-referencing):''' ဍေံပကဵုညံင် ဂွံညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ဝေါဟာရမွဲဂှ် ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲမုက်လိက်လဵုအိုတ်ရောဂှ်တုဲ လ္ၚတ်ရံင် ပရေင်ဆက်စပ် လောဲသွာရ။

== တၞဟ်ခြာ နူစရင်မာတိကာ ==
ညးမဗှ်လိက် လ္ၚဵုတအ် လေပ်ယောင်မှာ အကြာ စရင်စၞောန် ကဵု စရင်မာတိကာ ရ။ ဍေံတအ် တၞဟ်ခြာဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''စရင်မာတိကာ (Table of Contents):''' စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် လပါ်တမ် (ဂတ) လိက်အုပ်ရ။ ဍေံထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် အတိုင်လၟေင် မကတဵုဒှ် (Chronological/Sequential order) ပ္ဍဲလိက်အုပ်ဂှ်ရ။
* '''စရင်စၞောန် (Index):''' စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် လပါ်ကၞောတ် (လက္ကရဴ) လိက်အုပ်ရ။ ဍေံထ္ၜးလဝ် ဝေါဟာရ၊ ယၟု၊ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် အတိုင်လၟေင် အက္ခရ် (Alphabetical order) ရ။

== ဂကူ စရင်စၞောန်ဂမၠိုင် ==
စရင်စၞောန်တအ်ဝွံ အတိုင်တင်ရန်တၟအ်မ္ဂး ပါ်လဝ် ဂကူနာနာသာ် နွံရ -
* '''စရင်စၞောန် ယၟု (Name Index):''' ပကောံထ္ၜးလဝ် ဆယၟု ပူဂိုလ်၊ ယၟု တၠပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး ယၟု ဒၞာဲဒေသတအ် သက်သက်ရ။
* '''စရင်စၞောန် ပရူပရာ (Subject Index):''' ပကောံထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်ပရူပရာ၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ သဘဴဓရ် မပါလုပ် ပ္ဍဲလိက်အုပ်ဂှ်ရ။
* '''စရင်စၞောန် ဒဳဂျဳတယ် (Digital Index):''' ပ္ဍဲခေတ် အေန်တာနက် ကေုာံ ကောန်ပျူတာမ္ဂး ပွမဂၠာဲ (Search Function) တအ်ဝွံ ဍေံဒုင်လဝ်သ္ဇိုင် ကုလၟေင်ကမၠောန် စရင်စၞောန် ဒဳဂျဳတယ် (Search Engine Indexing) သွက်ဂွံ ဂၠာဲပတိတ်ကဵု တင်ဂၞင် ပြဟ်ပြဟ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]] (Bibliography)
* [[လိက်နိဿဲ]] (Reference works)
* စရင်မာတိကာ (Table of Contents)

== နိဿဲ ==
* Index (publishing), [[Wikipedia]]။
* The American Society for Indexing (ASI). &quot;What is an Index?&quot;.

[[Category:လိက်နိဿဲ]]
[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:ပညာ]]
[[Category:ပရူပရာ သ္ဇိုင်တမ်]]
[[ကဏ္ဍ:နဲကဲသုတေသန]]</text>
      <sha1>kvz3rt9thq7pmir9v20wlhxopjydaeu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စရင်မာတိကာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9224</id>
    <revision>
      <id>51378</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:36:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox document type|name=စရင်မာတိကာ|english=Table of Contents (TOC)|synonyms=မာတိကာ|purpose=ထ္ၜးလၟေင်ကဏ္ဍ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် လိက်အုပ်|related=[[စရင်စၞောန်]] (Index)၊ [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]]၊ က္ဍိုပ်လိက်}}  '''စရင်မာတိ...&quot;</comment>
      <origin>51378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5909" sha1="djl7az4nhnxll0pf6alhaxp9fi6u1xg" xml:space="preserve">{{Infobox document type|name=စရင်မာတိကာ|english=Table of Contents (TOC)|synonyms=မာတိကာ|purpose=ထ္ၜးလၟေင်ကဏ္ဍ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် လိက်အုပ်|related=[[စရင်စၞောန်]] (Index)၊ [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]]၊ က္ဍိုပ်လိက်}}

'''စရင်မာတိကာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Table of Contents'' ဗွဲခမၞောန် ''TOC'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စရင် မစၞောန်ထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်လိက်၊ ကဏ္ဍ ကေုာံ ပရူပရာ မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု လိက်အုပ်၊ ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး စံင်သ္ၚဳဂၠေပ်တအ် အတိုင်လၟေင်မကတဵုဒှ် (Sequential order) မွဲစွံ ကုလၟိဟ်မုက်လိက်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဍေံတအ်ဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် လပါ်တမ် (ဂတ) လိက်အုပ် သွက်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံတီကေတ် လဒက်ပ္တန် အလုံမွဲလိက်အုပ်ဂှ် ဗွဲခမၞောန် ကေုာံ ဂွံဂၠာဲဗှ်လောဲသွာရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ လက္ခဏာဂမၠိုင် ==
စရင်မာတိကာဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်လိက်အုပ် မၞုံကဵု မုက်လိက်ဗွဲမဂၠိုင်တအ်တုဲ နွံကဵု ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ လက္ခဏာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ပွမကဵု လညာတ်သရုပ် (Overview):''' ညးမဗှ်လိက်တအ် ဆဗှ်ရံင် စရင်မာတိကာမ္ဂး တီကေတ်မာန် ဒဒှ်ရ လိက်အုပ်ဏအ် ဍေံဟီုတွံလဝ် ပရူမုရော၊ ဍိုက်ပေင် ဟွံဍိုက်ပေင် တအ်မာန်ရ။
* '''ပွမယှအ်ဖျေအ် အခိင် (Easy Navigation):''' သွက်ညးမမိက်ဂွံဗှ် ဆကဏ္ဍမွဲမွဲသက်သက်မ္ဂး ရံင်ကေတ် လၟိဟ်မုက်လိက် ပ္ဍဲမာတိကာတုဲ ပံက်ဗှ် တိုက်ရိုက်မာန်ရ။
* '''ပွမထ္ၜး လဒက်ပ္တန် (Hierarchy):''' ဗွဲမဂၠိုင် စရင်မာတိကာတအ်ဝွံ ဍေံပါ်ထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်လိက်ဇၞော် (Chapters) ကေုာံ က္ဍိုပ်လိက်ဍောတ် (Sub-sections) နကဵု လၟေင်ကဆံင်တုဲ ပကဵုညံင် လိက်အုပ်ဂွံစှ်ေသၞောတ်ရ။

== စရင်မာတိကာ ဒဳဂျဳတယ် (Digital TOC) ==
ပ္ဍဲကဵု ခေတ်အေန်တာနက်၊ မုက်လိက်ဝပ်ဆိုက် (Websites) ကေုာံ လိက်ဒဳဂျဳတယ် (e-books) တအ်မ္ဂး၊ စရင်မာတိကာဝွံ ဍေံဟွံဒးစကာ လၟိဟ်မုက်လိက်တုဲ ဍေံဒှ်ဒၟံင် လေန်ဆက်စၠောအ် (Hyperlinks) ရ။ ယဝ်ရ ညးလွပ် ဍဵုဗက် (Click) လတူ က္ဍိုပ်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဍေံစၠောအ်ဏာကဵု ဒၞာဲကဏ္ဍဂှ် တိုက်ရိုက် ပြဟ်ပြဟ်ရ။ ဥပမာ ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] တအ်မ္ဂး စရင်မာတိကာ ဒဳဂျဳတယ်ဏအ် ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုင် အလဵုအသဳ (Auto-generated) အတိုင်လဒက်ပ္တန် က္ဍိုပ်လိက်ရ။

== တၞဟ်ခြာ နူစရင်စၞောန် (Index) ==
စရင်မာတိကာ ကဵု စရင်စၞောန် ၜါဏအ်ဝွံ ၜိုန်ရ ဒှ်စရင် သွက်ဂွံဂၠာဲ ပရူပရာကီုလေဝ် ဍေံတအ် တၞဟ်ခြာဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''စရင်မာတိကာ (Table of Contents):''' စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု လပါ်တမ် လိက်အုပ်။ ဍေံထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် အတိုင်လၟေင် မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲလိက်အုပ် (Chronological order) ရ။
* '''[[စရင်စၞောန်]] (Index):''' စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု လပါ်ကၞောတ် လိက်အုပ်။ ဍေံထ္ၜးလဝ် မအရေဝ်၊ ဝေါဟာရ၊ ယၟုပူဂိုလ် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် အတိုင်လၟေင် အက္ခရ် (Alphabetical order) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[စရင်စၞောန်]] (Index)
* [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]] (Bibliography)
* [[လိက်နိဿဲ]] (Reference works)
* လိက်အုပ်

== နိဿဲ ==

* Table of contents, [[Wikipedia]]။
* &quot;Formatting a Table of Contents&quot;. The Chicago Manual of Style.</text>
      <sha1>djl7az4nhnxll0pf6alhaxp9fi6u1xg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51379</id>
      <parentid>51378</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T15:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6191" sha1="kqeo0tfbcrfiyuw6t4dh621ilwpfjo4" xml:space="preserve">{{Infobox document type|name=စရင်မာတိကာ|english=Table of Contents (TOC)|synonyms=မာတိကာ|purpose=ထ္ၜးလၟေင်ကဏ္ဍ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် လိက်အုပ်|related=[[စရင်စၞောန်]] (Index)၊ [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]]၊ က္ဍိုပ်လိက်}}

'''စရင်မာတိကာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Table of Contents'' ဗွဲခမၞောန် ''TOC'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စရင် မစၞောန်ထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်လိက်၊ ကဏ္ဍ ကေုာံ ပရူပရာ မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု လိက်အုပ်၊ ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး စံင်သ္ၚဳဂၠေပ်တအ် အတိုင်လၟေင်မကတဵုဒှ် (Sequential order) မွဲစွံ ကုလၟိဟ်မုက်လိက်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဍေံတအ်ဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် လပါ်တမ် (ဂတ) လိက်အုပ် သွက်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံတီကေတ် လဒက်ပ္တန် အလုံမွဲလိက်အုပ်ဂှ် ဗွဲခမၞောန် ကေုာံ ဂွံဂၠာဲဗှ်လောဲသွာရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ လက္ခဏာဂမၠိုင် ==
စရင်မာတိကာဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်လိက်အုပ် မၞုံကဵု မုက်လိက်ဗွဲမဂၠိုင်တအ်တုဲ နွံကဵု ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ လက္ခဏာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ပွမကဵု လညာတ်သရုပ် (Overview):''' ညးမဗှ်လိက်တအ် ဆဗှ်ရံင် စရင်မာတိကာမ္ဂး တီကေတ်မာန် ဒဒှ်ရ လိက်အုပ်ဏအ် ဍေံဟီုတွံလဝ် ပရူမုရော၊ ဍိုက်ပေင် ဟွံဍိုက်ပေင် တအ်မာန်ရ။
* '''ပွမယှအ်ဖျေအ် အခိင် (Easy Navigation):''' သွက်ညးမမိက်ဂွံဗှ် ဆကဏ္ဍမွဲမွဲသက်သက်မ္ဂး ရံင်ကေတ် လၟိဟ်မုက်လိက် ပ္ဍဲမာတိကာတုဲ ပံက်ဗှ် တိုက်ရိုက်မာန်ရ။
* '''ပွမထ္ၜး လဒက်ပ္တန် (Hierarchy):''' ဗွဲမဂၠိုင် စရင်မာတိကာတအ်ဝွံ ဍေံပါ်ထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်လိက်ဇၞော် (Chapters) ကေုာံ က္ဍိုပ်လိက်ဍောတ် (Sub-sections) နကဵု လၟေင်ကဆံင်တုဲ ပကဵုညံင် လိက်အုပ်ဂွံစှ်ေသၞောတ်ရ။

== စရင်မာတိကာ ဒဳဂျဳတယ် (Digital TOC) ==
ပ္ဍဲကဵု ခေတ်အေန်တာနက်၊ မုက်လိက်ဝပ်ဆိုက် (Websites) ကေုာံ လိက်ဒဳဂျဳတယ် (e-books) တအ်မ္ဂး၊ စရင်မာတိကာဝွံ ဍေံဟွံဒးစကာ လၟိဟ်မုက်လိက်တုဲ ဍေံဒှ်ဒၟံင် လေန်ဆက်စၠောအ် (Hyperlinks) ရ။ ယဝ်ရ ညးလွပ် ဍဵုဗက် (Click) လတူ က္ဍိုပ်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဍေံစၠောအ်ဏာကဵု ဒၞာဲကဏ္ဍဂှ် တိုက်ရိုက် ပြဟ်ပြဟ်ရ။ ဥပမာ ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]] တအ်မ္ဂး စရင်မာတိကာ ဒဳဂျဳတယ်ဏအ် ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုင် အလဵုအသဳ (Auto-generated) အတိုင်လဒက်ပ္တန် က္ဍိုပ်လိက်ရ။

== တၞဟ်ခြာ နူစရင်စၞောန် (Index) ==
စရင်မာတိကာ ကဵု စရင်စၞောန် ၜါဏအ်ဝွံ ၜိုန်ရ ဒှ်စရင် သွက်ဂွံဂၠာဲ ပရူပရာကီုလေဝ် ဍေံတအ် တၞဟ်ခြာဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''စရင်မာတိကာ (Table of Contents):''' စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု လပါ်တမ် လိက်အုပ်။ ဍေံထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် အတိုင်လၟေင် မကတဵုဒှ် ပ္ဍဲလိက်အုပ် (Chronological order) ရ။
* '''[[စရင်စၞောန်]] (Index):''' စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု လပါ်ကၞောတ် လိက်အုပ်။ ဍေံထ္ၜးလဝ် မအရေဝ်၊ ဝေါဟာရ၊ ယၟုပူဂိုလ် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် အတိုင်လၟေင် အက္ခရ် (Alphabetical order) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[စရင်စၞောန်]] (Index)
* [[စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင်]] (Bibliography)
* [[လိက်နိဿဲ]] (Reference works)
* လိက်အုပ်

== နိဿဲ ==

* Table of contents, [[Wikipedia]]။
* &quot;Formatting a Table of Contents&quot;. The Chicago Manual of Style.
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပရေင်]]
[[ကဏ္ဍ:သၞောတ်ချူလိက်]]
[[ကဏ္ဍ:ပြကိုဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်စံင်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်ပြကိုဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:လိက်သုတေသန]]</text>
      <sha1>kqeo0tfbcrfiyuw6t4dh621ilwpfjo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မဳဒဳယာမှာဇန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9225</id>
    <revision>
      <id>51381</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:46:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox technology | name = မဳဒဳယာမှာဇန် | english = Social Media | synonyms = သၞောတ်ဆက်စၠောအ်မှာဇန် | type = [[အေန်တာနက်]] ကေုာံ သပ်ဝဴ | purpose = သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်၊ ပါ်ပရအ် ပရိုင် ကေုာံ လဟိင်စိုတ် | examples = ဖေတ...&quot;</comment>
      <origin>51381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7909" sha1="ohhchljvu17jdkhn1e520didmko14q3" xml:space="preserve">{{Infobox technology
| name = မဳဒဳယာမှာဇန်
| english = Social Media
| synonyms = သၞောတ်ဆက်စၠောအ်မှာဇန်
| type = [[အေန်တာနက်]] ကေုာံ သပ်ဝဴ
| purpose = သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ်၊ ပါ်ပရအ် ပရိုင် ကေုာံ လဟိင်စိုတ်
| examples = [[ဖေတ်ဗောက်]]၊ [[ယူကျု]]၊ တိက်တော့၊ အိက်သ် (X)၊ အေန်သတာဂရာမ်
}}

'''မဳဒဳယာမှာဇန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Social media'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ်ပရေင်ဆက်စၠောအ် အေန်တာနက်၊ သပ်ဝဴ ကေုာံ အပ်ပလဳကေယှေန် မကဵုအခေါင် ကုညးလွပ်တအ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ်၊ ပါ်ပရအ် ကေုာံ လှာဲဂတး လညာတ်၊ ပရိုင်၊ ဗဳဒဳယော၊ ကေုာံ ဗီုရုပ် အကြာဂကောံမှာဇန် ဒဳဂျဳတယ်တအ်ရ။ မဳဒဳယာမှာဇန်ဝွံ ဍေံတၞဟ်ခြာနူ မဳဒဳယာတြေံ (ဥပမာ - ရေဒဳယော၊ တဳဝဳ၊ လိက်ပရိုင်) မဒှ်ပရေင်ဆက်စၠောအ် မွဲလပါ်ဓဝ် (One-way communication) တုဲ၊ ဍေံဒှ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် ၜါလပါ် (Two-way/Interactive) မကဵုအခေါင် ကုညးလွပ် သီုဖအိုတ် ဂွံပါလုပ် ဟီုတွံ ကေုာံ တုံပြန်ရေင်သ္ကအ်ရ။

== လက္ခဏာ အဓိကဂမၠိုင် (Key Features) ==
မဳဒဳယာမှာဇန် ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဍိုက်ပေင်ကဵု အင်္ဂလက္ခဏာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''အကံက် ပူဂိုလ် (User Profiles):''' ညးလွပ်တအ် ဒးပံက်လဝ် အကံက် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရဝ်ဖိုင် (Profile) ဇကုကေတ်တ် မပါလုပ် သီုကဵု ယၟု၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ တင်ဂၞင်ပူဂိုလ်ဂမၠိုင်ရ။
* '''ပရူပရာ ညးလွပ်မဖန်ဗဒှ် (User-generated Content):''' ပရိုင်၊ လိက်၊ ဗီုရုပ် ကေုာံ ဗဳဒဳယော မညာတ်ဒၟံင် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကုမ္ပဏဳတအ် ဖန်ဗဒှ်လဝ် ဟွံသေင်တုဲ၊ ညးလွပ်တအ် အလဵုဇကု ဖန်ဗဒှ် ပတိုန်လဝ် (Upload) ဍေံအိုတ်ရ။
* '''ပရေင်တုံပြန် (Interactive Engagement):''' ညးလွပ်တအ် ဆက်စၠောအ်ရေင်သ္ကအ် နကဵု ပွမဍဵုဒးစိုတ် (Likes)၊ ပွမကဵုလညာတ် (Comments)၊ ကေုာံ ပွမပါ်ပရအ် (Shares) မာန်ရ။
* '''မုက်ပရိုင် (News Feed):''' ဒှ်မုက်လိက် အဓိက မထ္ၜးကဵု ပရူပရာတၟိတၟိ နူကဵု မၞိဟ်ဇကုမဆက်စပ်လဝ် (Friends/Followers) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရူပရာ မဆက်စပ်ကဵု အရာဇကုမဒးစိုတ် နကဵုသၞောတ် အလဂဝ်ရဳသမ် (Algorithm) ရ။

== ဂကူ မဳဒဳယာမှာဇန်ဂမၠိုင် ==
လဒက်ပ္တန် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် မဳဒဳယာမှာဇန်တအ်ဝွံ တၞဟ်ခြာဒၟံင်တုဲ ပါ်လဝ် ဂကူနာနာသာ် နွံရ -
# '''ဂကောံဆက်စၠောအ်မှာဇန် (Social Networks):''' အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ကလောကောဒေအ် ကေုာံ ရဲသ္ကအ်။ (ဥပမာ - [[ဖေတ်ဗောက်]] / Facebook)။
# '''ဝပ်ဆိုက် ပါ်ပရအ် မဳဒဳယာ (Media Sharing Networks):''' အဓိက သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် ဗီုရုပ် ကေုာံ ဗဳဒဳယော။ (ဥပမာ - အေန်သတာဂရာမ် / Instagram, [[ယူကျု]] / YouTube, တိက်တော့ / TikTok)။
# '''ဝပ်ဆိုက် ပရိုင် ကေုာံ လညာတ် (Microblogging):''' အဓိက သွက်ဂွံ ချူပါ်ပရအ် လိက်ခမၞောန် ကေုာံ လညာတ်ပြဟ်ပြဟ်။ (ဥပမာ - အိက်သ် / X ဟွံသေင်မ္ဂး Twitter တြေံ)။
# '''ဂကောံပရေင်ကမၠောန် (Professional Networks):''' အဓိက သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် မၞိဟ်ပ္ဍဲကဏ္ဍကမၠောန် ကေုာံ ဂၠာဲကမၠောန်။ (ဥပမာ - လေန်အေန် / LinkedIn)။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ အန္တရာဲဂမၠိုင် (Pros and Cons) ==
မဳဒဳယာမှာဇန်ဝွံ ပြံင်လှာဲထောအ် အကေင်အလိုက် ဂၠးတိပိုဲ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်တုဲ နွံသီု ဖဵု ကေုာံ ဒုဟ်ရ။

'''ဖဵုဂုဏ် (Advantages):'''
* ပွမဆက်စၠောအ် လောဲသွာ ကေုာံ ဟွံမဲကဵု အပိုဒ်အပိုင် ဒေသတိဍာ်။
* သွက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ဍေံဒှ် ဒၞာဲသွံရာန် ကေုာံ ပွမဆဝ်မ္ၚုဟ် (Marketing) ဗွဲမခိုဟ်ပြဲရ။
* လိက်ပရိုင် ကေုာံ ပရေင်ကတဵုဒှ်တအ် ပြးဇးပြဟ်ပြေဟ် လောန်ရ။

'''အန္တရာဲ (Disadvantages):'''
* ပရေင်စွဲလာံ ဟွံသေင်မ္ဂး ၜူမာဲလတူအေန်တာနက် (Social Media Addiction) မပကဵုညံင် အခိင်ဂွံလေင် ကေုာံ စိုတ်ဂွံယှအ်ရ။
* ပွမပျဲပျာံ လတူအေန်တာနက် (Cyberbullying) ကေုာံ ပြသၞာ ပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် (Mental health issues) လပါ်သၟတ်တအ်ရ။
* ပရိုင်မှာ၊ တင်ဂၞင်မှာ (Misinformation/Fake News) ကေုာံ ပရေင်ပြသၞာ အခေါင်ပူဂိုလ် (Privacy loss) တအ် ကတဵုဒှ်လောဲသွာရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[အေန်တာနက်]] (Internet)
* [[ဖေတ်ဗောက်]] (Facebook)
* [[ယူကျု]] (YouTube)
* စမတ်ဖုန် (Smartphone)

== နိဿဲ ==
* Social media, [[Wikipedia]]။
* &quot;What is Social Media?&quot;. Merriam-Webster Dictionary.
* Kaplan Andreas M., Haenlein Michael (2010). &quot;Users of the world, unite! The challenges and opportunities of Social Media&quot;. ''Business Horizons''.

[[Category:မဳဒဳယာမှာဇန်]]
[[Category:အေန်တာနက်]]
[[Category:သပ်ဝဴ]]
[[Category:ကွတ်ဆက်စၠောအ်]]</text>
      <sha1>ohhchljvu17jdkhn1e520didmko14q3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မဳဒဳယာမှာဇန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9226</id>
    <revision>
      <id>51382</id>
      <timestamp>2026-04-14T15:47:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:အေန်တာနက်]] [[Category:ကွတ်ဆက်စၠောအ်]] [[Category:မဳဒဳယာ]]  {{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[မဳဒဳယာမှာဇန်]]''' (Social Media)၊ သၞောတ်ဆက်စၠော...&quot;</comment>
      <origin>51382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3073" sha1="au6kzy71bt8irjug30iuluspm642lut" xml:space="preserve">[[Category:အေန်တာနက်]]
[[Category:ကွတ်ဆက်စၠောအ်]]
[[Category:မဳဒဳယာ]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[မဳဒဳယာမှာဇန်]]''' (Social Media)၊ သၞောတ်ဆက်စၠောအ် အေန်တာနက်၊ အပ်ပလဳကေယှေန် ကေုာံ ဝပ်ဆိုက် မပါ်ပရအ် ပရိုင် ကေုာံ ဗီုရုပ်တအ်ရ။}}

'''မဳဒဳယာမှာဇန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Social media'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ်ပရေင်ဆက်စၠောအ် အေန်တာနက် ကေုာံ အပ်ပလဳကေယှေန် မကဵုအခေါင် ကုညးလွပ်တအ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ်၊ ပါ်ပရအ် ကေုာံ လှာဲဂတး လညာတ်၊ ပရိုင်၊ ဗဳဒဳယော ကေုာံ မဳဒဳယာ အကြာဂကောံမှာဇန် ဒဳဂျဳတယ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး မဳဒဳယာမှာဇန်ဝွံ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍအဓိက သွက်ပရေင်ဆက်စၠောအ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်လဟိင်စိုတ် အလုံဂၠးတိရ။

ဥပမာ သွက်မဳဒဳယာမှာဇန် မပြာကတ်အိုတ်တအ်ဂှ် [[ဖေတ်ဗောက်]] (Facebook)၊ [[ယူကျု]] (YouTube)၊ တိက်တော့ (TikTok)၊ အေန်သတာဂရာမ် (Instagram) ကေုာံ အိက်သ် (X) တအ် ပါလုပ်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု မဳဒဳယာမှာဇန် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:ဖေတ်ဗောက်]]''' (Facebook)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ယူကျု]]''' (YouTube)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဝပ်ဆိုက်ဂမၠိုင်]]''' (Websites)
* [[မဳဒဳယာမှာဇန်]] (Social Media)
* [[ဖေတ်ဗောက်]] (Facebook)
* [[ယူကျု]] (YouTube)
* တိက်တော့ (TikTok)
* အိက်သ် (X / Twitter)
* အေန်သတာဂရာမ် (Instagram)
* ဝှတ်အေပ် (WhatsApp)
* လေန်အေန် (LinkedIn)

== နိဿဲ ==
* Social media, [[Wikipedia]]။

[[Category:အေန်တာနက်]]
[[Category:ကွတ်ဆက်စၠောအ်]]
[[Category:မဳဒဳယာ]]
[[Category:သပ်ဝဴ]]</text>
      <sha1>au6kzy71bt8irjug30iuluspm642lut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကွတ်ဆက်စၠောအ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9227</id>
    <revision>
      <id>51383</id>
      <timestamp>2026-04-14T16:58:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ကွတ်ဆက်စၠောအ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု နဲကဲပညာ၊ '''ကိရိယာစက်''' ကေုာံ သၞောတ်ဝိဝိင်ဂမၠိုင် မသုင်စောဲ သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ်၊ ဒုင်တဲ ကေုာံ...&quot;</comment>
      <origin>51383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5617" sha1="j61p96v1qyxpafqnce4r2gmi5236b1c" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ကွတ်ဆက်စၠောအ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု နဲကဲပညာ၊ '''ကိရိယာစက်''' ကေုာံ သၞောတ်ဝိဝိင်ဂမၠိုင် မသုင်စောဲ သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ်၊ ဒုင်တဲ ကေုာံ '''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' အကြာပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး အကြာစက်မွဲကဵုမွဲ ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင် ==
'''ကွတ်ဆက်စၠောအ်''' (Communication Technology) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပွမသုင်စောဲကိရိယာ နဲကဲပညာသၠုင်သၠုင် သွက်ဂွံဆက်စၠောအ်ရေင်သကအ် ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် လောကမၞိဟ်တအ် ညံင်ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပွမတီညာတ်တင်နင်ပြဟ်ဟ် ရ။ ကွတ်ဏအ် ဗဒှ်ကဵုနဲကဲပွမ'''သောင်ကလး''' တင်ခက်ခုဲဇမ္ၚောဲ ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမကၠောန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ရ။

== သဏ္ဌာန်ကွတ်ဆက်စၠောအ်ဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ကွတ်ဆက်စၠောအ်ခေတ်တၟိဏအ် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -


### ၁။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် နကဵုစက်ဂြိုဟ် (Satellite Communication)
* သုင်စောဲစက်ဂြိုဟ် '''မနွံပ္ဍဲအာကာသ''' သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ်'''ရမျှာင်''' ကေုာံ ရုပ် နူဌာန်မွဲကဵုမွဲ အလုံဂၠးတိ။

### ၂။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် အေန်တာနက် (Internet Technology)
* ဒှ်'''တမ်'''ရိုဟ်ဇၞော် သွက်ဂွံဆက်စၠောအ် အလုံဂၠးတိ နကဵုနဲကဲ World Wide Web၊ Email ကေုာံ Social Media ဂမၠိုင်။

### ၃။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် နကဵုဖုင် (Mobile Communication)
* ပွမသုင်စောဲ '''ဖုင်'''ကုမ္ပဏဳ (Smartphone) ကေုာံ သၞောတ် 5G သွက်ဂွံဟီုဂလာန် ကေုာံ ပလံင်တင်နင် ဗွဲမပြဟ်။

### ၄။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် နကဵုရမျှာင် ကေုာံ ရုပ် (Broadcasting)
* ညံင်ရဴ ရေဒဳယော ကေုာံ တဳဗဳ မဒှ်နဲကဲဆက်စၠောအ် ကုမၞိဟ်ဂမၠိုင် (Mass Communication)။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်နဲကဲ ကွတ်ဆက်စၠောအ်ဏအ်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် သဘဴဒြဟတ် '''ဓာတ်''' (Electronics) ကေုာံ ဒေတာ (Data)။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲခေတ်တင်နင် (Information Age) ဏအ် မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် ပရိုင်နာနာ ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပ္ဍဲဒေသဇကုမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုပွမဆက်စၠောအ် မဟၟဲကဵုပယျဵု ဇမ္ၚောဲဟွံဒှ်အန္တရာဲ။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမသုင်စောဲကွတ်ဏအ်မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံဂၠာဲပညာ ကေုာံ သုင်စောဲ ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ် ကွာန်၊ ဍုင် ရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:နဲကဲပညာ]]
* [[Category:စက်ပညာ]]
* [[Category:အေန်တာနက်]]

----
[[Category:နဲကဲပညာ]]
[[Category:ဆက်စၠောအ်]]</text>
      <sha1>j61p96v1qyxpafqnce4r2gmi5236b1c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51384</id>
      <parentid>51383</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T16:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5601" sha1="0tg633nthlp2l7qt2b1inelcn6vg4s9" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ကွတ်ဆက်စၠောအ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု နဲကဲပညာ၊ '''ကိရိယာစက်''' ကေုာံ သၞောတ်ဝိဝိင်ဂမၠိုင် မသုင်စောဲ သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ်၊ ဒုင်တဲ ကေုာံ '''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' အကြာပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး အကြာစက်မွဲကဵုမွဲ ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင် ==
'''ကွတ်ဆက်စၠောအ်''' (Communication Technology) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပွမသုင်စောဲကိရိယာ နဲကဲပညာသၠုင်သၠုင် သွက်ဂွံဆက်စၠောအ်ရေင်သကအ် ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် လောကမၞိဟ်တအ် ညံင်ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပွမတီညာတ်တင်နင်ပြဟ်ဟ် ရ။ ကွတ်ဏအ် ဗဒှ်ကဵုနဲကဲပွမ'''သောင်ကလး''' တင်ခက်ခုဲဇမ္ၚောဲ ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမကၠောန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ရ။

== သဏ္ဌာန်ကွတ်ဆက်စၠောအ်ဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ကွတ်ဆက်စၠောအ်ခေတ်တၟိဏအ် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -


၁။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် နကဵုစက်ဂြိုဟ် (Satellite Communication)
* သုင်စောဲစက်ဂြိုဟ် '''မနွံပ္ဍဲအာကာသ''' သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ်'''ရမျှာင်''' ကေုာံ ရုပ် နူဌာန်မွဲကဵုမွဲ အလုံဂၠးတိ။

၂။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် အေန်တာနက် (Internet Technology)
* ဒှ်'''တမ်'''ရိုဟ်ဇၞော် သွက်ဂွံဆက်စၠောအ် အလုံဂၠးတိ နကဵုနဲကဲ World Wide Web၊ Email ကေုာံ Social Media ဂမၠိုင်။

၃။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် နကဵုဖုင် (Mobile Communication)
* ပွမသုင်စောဲ '''ဖုင်'''ကုမ္ပဏဳ (Smartphone) ကေုာံ သၞောတ် 5G သွက်ဂွံဟီုဂလာန် ကေုာံ ပလံင်တင်နင် ဗွဲမပြဟ်။

၄။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် နကဵုရမျှာင် ကေုာံ ရုပ် (Broadcasting)
* ညံင်ရဴ ရေဒဳယော ကေုာံ တဳဗဳ မဒှ်နဲကဲဆက်စၠောအ် ကုမၞိဟ်ဂမၠိုင် (Mass Communication)။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်နဲကဲ ကွတ်ဆက်စၠောအ်ဏအ်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် သဘဴဒြဟတ် '''ဓာတ်''' (Electronics) ကေုာံ ဒေတာ (Data)။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲခေတ်တင်နင် (Information Age) ဏအ် မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် ပရိုင်နာနာ ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပ္ဍဲဒေသဇကုမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုပွမဆက်စၠောအ် မဟၟဲကဵုပယျဵု ဇမ္ၚောဲဟွံဒှ်အန္တရာဲ။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမသုင်စောဲကွတ်ဏအ်မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံဂၠာဲပညာ ကေုာံ သုင်စောဲ ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ် ကွာန်၊ ဍုင် ရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:နဲကဲပညာ]]
* [[Category:စက်ပညာ]]
* [[Category:အေန်တာနက်]]

----
[[Category:နဲကဲပညာ]]
[[Category:ဆက်စၠောအ်]]</text>
      <sha1>0tg633nthlp2l7qt2b1inelcn6vg4s9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51385</id>
      <parentid>51384</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T16:58:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5599" sha1="tr32v93znecxklhe2wvj3m3sx4cjcg0" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ကွတ်ဆက်စၠောအ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု နဲကဲပညာ၊ '''ကိရိယာစက်''' ကေုာံ သၞောတ်ဝိဝိင်ဂမၠိုင် မသုင်စောဲ သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ်၊ ဒုင်တဲ ကေုာံ '''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' အကြာပူဂိုလ်မွဲကဵုမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး အကြာစက်မွဲကဵုမွဲ ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင် ==
'''ကွတ်ဆက်စၠောအ်''' (Communication Technology) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမဖန်ဗဒှ် ကေုာံ ပွမသုင်စောဲကိရိယာ နဲကဲပညာသၠုင်သၠုင် သွက်ဂွံဆက်စၠောအ်ရေင်သကအ် ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် လောကမၞိဟ်တအ် ညံင်ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပွမတီညာတ်တင်နင်ပြဟ်ဟ် ရ။ ကွတ်ဏအ် ဗဒှ်ကဵုနဲကဲပွမ'''သောင်ကလး''' တင်ခက်ခုဲဇမ္ၚောဲ ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမကၠောန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ရ။

== သဏ္ဌာန်ကွတ်ဆက်စၠောအ်ဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ကွတ်ဆက်စၠောအ်ခေတ်တၟိဏအ် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် နကဵုစက်ဂြိုဟ် (Satellite Communication)
* သုင်စောဲစက်ဂြိုဟ် '''မနွံပ္ဍဲအာကာသ''' သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ်'''ရမျှာင်''' ကေုာံ ရုပ် နူဌာန်မွဲကဵုမွဲ အလုံဂၠးတိ။

၂။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် အေန်တာနက် (Internet Technology)
* ဒှ်'''တမ်'''ရိုဟ်ဇၞော် သွက်ဂွံဆက်စၠောအ် အလုံဂၠးတိ နကဵုနဲကဲ World Wide Web၊ Email ကေုာံ Social Media ဂမၠိုင်။

၃။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် နကဵုဖုင် (Mobile Communication)
* ပွမသုင်စောဲ '''ဖုင်'''ကုမ္ပဏဳ (Smartphone) ကေုာံ သၞောတ် 5G သွက်ဂွံဟီုဂလာန် ကေုာံ ပလံင်တင်နင် ဗွဲမပြဟ်။

၄။ ကွတ်ဆက်စၠောအ် နကဵုရမျှာင် ကေုာံ ရုပ် (Broadcasting)
* ညံင်ရဴ ရေဒဳယော ကေုာံ တဳဗဳ မဒှ်နဲကဲဆက်စၠောအ် ကုမၞိဟ်ဂမၠိုင် (Mass Communication)။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်နဲကဲ ကွတ်ဆက်စၠောအ်ဏအ်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် သဘဴဒြဟတ် '''ဓာတ်''' (Electronics) ကေုာံ ဒေတာ (Data)။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲခေတ်တင်နင် (Information Age) ဏအ် မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် ပရိုင်နာနာ ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပ္ဍဲဒေသဇကုမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုပွမဆက်စၠောအ် မဟၟဲကဵုပယျဵု ဇမ္ၚောဲဟွံဒှ်အန္တရာဲ။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမသုင်စောဲကွတ်ဏအ်မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံဂၠာဲပညာ ကေုာံ သုင်စောဲ ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ် ကွာန်၊ ဍုင် ရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:နဲကဲပညာ]]
* [[Category:စက်ပညာ]]
* [[Category:အေန်တာနက်]]

----
[[Category:နဲကဲပညာ]]
[[Category:ဆက်စၠောအ်]]</text>
      <sha1>tr32v93znecxklhe2wvj3m3sx4cjcg0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မဳဒဳယာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9228</id>
    <revision>
      <id>51386</id>
      <timestamp>2026-04-14T17:05:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:မဳဒဳယာ''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု နဲကဲပလံင်ဗစိုပ်ပရိုင်၊ '''လိက်ပရေင်'''၊ တဳဗဳ၊ ရေဒဳယော ကေုာံ အေန်တာနက် မဒှ်အရာသွက်ဂွံ '''သၠာဲဂတးဂလာန်တင...&quot;</comment>
      <origin>51386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5220" sha1="thvrc4gqksw8j4w1jgawj70b8n2sbyn" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:မဳဒဳယာ''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု နဲကဲပလံင်ဗစိုပ်ပရိုင်၊ '''လိက်ပရေင်'''၊ တဳဗဳ၊ ရေဒဳယော ကေုာံ အေန်တာနက် မဒှ်အရာသွက်ဂွံ '''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' ကုမၞိဟ်ဂမၠိုင် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင် ==
'''မဳဒဳယာ''' (Media) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမပလံင်ဗစိုပ် ပရိုင်တင်နင်၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ အရာမကဵုစိုတ်မိပ်မြဟ် ကုမၞိဟ်ဂမၠိုင်ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' ပ္ဍဲအရာမကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' ပရူပရာအလုံဂၠးတိ ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ မဳဒဳယာဝွံ ဒှ်ဒြဟတ်အဓိက သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် လညာတ်မၞိဟ်တအ် ညံင်ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပရိုင်ခေတ်တၟိ တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမကဵုပညာ ကေုာံ ပရိုင်မဍာံဇေတ် ရ။

== သဏ္ဌာန်မဳဒဳယာဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' သဏ္ဌာန်မဳဒဳယာ ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

### ၁။ မဳဒဳယာလိက် (Print Media)
* ဒှ်'''တမ်'''ရိုဟ်မဳဒဳယာ မသုင်စောဲလိက် သွက်ဂွံပလံင်တင်နင် (ဥပမာ - '''လိက်ပရေင်'''၊ မဂ္ဂဇြေန်၊ လိက်ကၞပ် ကေုာံ ပြကိုဟ်နာနာ)။

### ၂။ မဳဒဳယာပလံင်ဗစိုပ် (Broadcast Media)
* သုင်စောဲ '''ကိရိယာစက်''' ကေုာံ စက်ဂြိုဟ် '''မနွံပ္ဍဲအာကာသ''' သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ် '''ရမျှာင်''' ကေုာံ ရုပ် နကဵုလပှ်'''ဓာတ်''' (ဥပမာ - ရေဒဳယော၊ တဳဗဳ)။

### ၃။ မဳဒဳယာခေတ်တၟိ (New Media / Digital Media)
* ပွမသုင်စောဲ အေန်တာနက် ကေုာံ '''ဖုင်''' သွက်ဂွံ '''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' (ဥပမာ - ဝက်ပ်ဆိုက်၊ မဳဒဳယာပရေင်မၞိဟ် Social Media, YouTube)။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်မဳဒဳယာမ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ဍာံ ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရီုင်မလီုလာ်'''။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် ပရိုင်အလုံဂၠးတိ ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပရိုင်မွဲဒိုဟ်ဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - မၞိဟ်တအ် ကလိဂွံပညာ ကေုာံ ညာတ်ကေတ်ပြသၞာမက္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂၠးတိ ဗွဲမပြဟ်။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမသုင်စောဲမဳဒဳယာမ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံဂၠာဲပညာ ကေုာံ သုင်စောဲ ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ် ကွာန်၊ ဍုင် ရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ကွတ်ဆက်စၠောအ်]]
* [[Category:ပရိုင်]]
* [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]

----
[[Category:ကွတ်ဆက်စၠောအ်]]
[[Category:ပရိုင်]]</text>
      <sha1>thvrc4gqksw8j4w1jgawj70b8n2sbyn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51387</id>
      <parentid>51386</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T17:06:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5208" sha1="ivi5slcfenr3rxwasg718ja2z0x8ogj" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:မဳဒဳယာ''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု နဲကဲပလံင်ဗစိုပ်ပရိုင်၊ '''လိက်ပရေင်'''၊ တဳဗဳ၊ ရေဒဳယော ကေုာံ အေန်တာနက် မဒှ်အရာသွက်ဂွံ '''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' ကုမၞိဟ်ဂမၠိုင် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင် ==
'''မဳဒဳယာ''' (Media) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမပလံင်ဗစိုပ် ပရိုင်တင်နင်၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ အရာမကဵုစိုတ်မိပ်မြဟ် ကုမၞိဟ်ဂမၠိုင်ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' ပ္ဍဲအရာမကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' ပရူပရာအလုံဂၠးတိ ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ မဳဒဳယာဝွံ ဒှ်ဒြဟတ်အဓိက သွက်ဂွံဖန်ဗဒှ် လညာတ်မၞိဟ်တအ် ညံင်ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပရိုင်ခေတ်တၟိ တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမကဵုပညာ ကေုာံ ပရိုင်မဍာံဇေတ် ရ။

== သဏ္ဌာန်မဳဒဳယာဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' သဏ္ဌာန်မဳဒဳယာ ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ မဳဒဳယာလိက် (Print Media)
* ဒှ်'''တမ်'''ရိုဟ်မဳဒဳယာ မသုင်စောဲလိက် သွက်ဂွံပလံင်တင်နင် (ဥပမာ - '''လိက်ပရေင်'''၊ မဂ္ဂဇြေန်၊ လိက်ကၞပ် ကေုာံ ပြကိုဟ်နာနာ)။

၂။ မဳဒဳယာပလံင်ဗစိုပ် (Broadcast Media)
* သုင်စောဲ '''ကိရိယာစက်''' ကေုာံ စက်ဂြိုဟ် '''မနွံပ္ဍဲအာကာသ''' သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ် '''ရမျှာင်''' ကေုာံ ရုပ် နကဵုလပှ်'''ဓာတ်''' (ဥပမာ - ရေဒဳယော၊ တဳဗဳ)။

၃။ မဳဒဳယာခေတ်တၟိ (New Media / Digital Media)
* ပွမသုင်စောဲ အေန်တာနက် ကေုာံ '''ဖုင်''' သွက်ဂွံ '''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' (ဥပမာ - ဝက်ပ်ဆိုက်၊ မဳဒဳယာပရေင်မၞိဟ် Social Media, YouTube)။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်မဳဒဳယာမ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ဍာံ ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရီုင်မလီုလာ်'''။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် ပရိုင်အလုံဂၠးတိ ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပရိုင်မွဲဒိုဟ်ဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - မၞိဟ်တအ် ကလိဂွံပညာ ကေုာံ ညာတ်ကေတ်ပြသၞာမက္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂၠးတိ ဗွဲမပြဟ်။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမသုင်စောဲမဳဒဳယာမ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံဂၠာဲပညာ ကေုာံ သုင်စောဲ ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ် ကွာန်၊ ဍုင် ရ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ကွတ်ဆက်စၠောအ်]]
* [[Category:ပရိုင်]]
* [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]

----
[[Category:ကွတ်ဆက်စၠောအ်]]
[[Category:ပရိုင်]]</text>
      <sha1>ivi5slcfenr3rxwasg718ja2z0x8ogj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပရိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9229</id>
    <revision>
      <id>51388</id>
      <timestamp>2026-04-14T17:15:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ပရိုင်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု တင်နင်ပရိုင်နာနာ၊ ပွမပလံင်ဗစိုပ်ပရိုင် ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စမက္တဵုဒှ်ဒၟံင် အလုံဂၠးတိ လၟုဟ်လၟုဟ် ရ။}}  ==...&quot;</comment>
      <origin>51388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4989" sha1="4p8yomxdit0f9ax10a5r5ym1cc9b17v" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ပရိုင်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု တင်နင်ပရိုင်နာနာ၊ ပွမပလံင်ဗစိုပ်ပရိုင် ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စမက္တဵုဒှ်ဒၟံင် အလုံဂၠးတိ လၟုဟ်လၟုဟ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ==
'''ပရိုင်''' (News) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမဗၟံက်ထ္ၜးတင်နင် ကေုာံ ပရူပရာမဆေင်ကဵု ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ သဘာဝဂမၠိုင် ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' တင်ဒဒှ်ဍာံ ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ ပရိုင်ဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' ညံင်သတ္တအ်ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပရိုင်ခေတ်တၟိ တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမကဵုပညာ '''ကေုံ ပရိုင်မဍာံစၟတ်''' ကုညးဂမၠိုင် ရ။

== သဏ္ဌာန်ပရိုင်ဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' သဏ္ဌာန်ပရိုင် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

### ၁။ ပရိုင်လိက် (Journalism)
* ပကောံလဝ် '''လိက်ပရေင်''' ပရိုင်ဂမၠိုင် မပ္တိတ်နူ '''လိက်ပရေင်'''၊ မဂ္ဂဇြေန် ကေုာံ ဝက်ပ်ဆိုက်ပရိုင်ဂမၠိုင်။

### ၂။ ပရိုင်ရုပ်-ရမျှာင် (Broadcast News)
* သုင်စောဲ '''ကိရိယာစက်''' သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ် '''ရမျှာင်''' ကေုာံ ရုပ် နူဌာနတဳဗဳ ကေုာံ ရေဒဳယော နကဵုလပှ်'''ဓာတ်'''။

### ၃။ ပရိုင်အေန်တာနက် (Online News)
* ပွမသုင်စောဲ '''ဖုင်''' ကေုာံ ကွတ်ဆက်စၠောအ် သွက်ဂွံ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' ပရိုင်ဗွဲမပြဟ် လတူမဳဒဳယာပရေင်မၞိဟ်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်ပရိုင်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ဍာံ ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရိုင်ပတောံ''' (Fake News)။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် ပရိုင်အလုံဂၠးတိ ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပရိုင်မွဲဒိုဟ်ဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုသတိ ကေုာံ လညာတ်ဗၠးၜး သွက်ဂွံဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲဘဝ။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမပလံင်ဗစိုပ်ပရိုင်မဍာံမ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ပရေင်မၞိဟ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံတီညာတ် ကမၠောန်အလဵုအသဳ ကေုာံ ပရေင်က္တဵုဒှ်နာနာ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:မဳဒဳယာ]]
* [[Category:ကွတ်ဆက်စၠောအ်]]
* [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]

----
[[Category:မဳဒဳယာ]]
[[Category:ပရိုင်]]</text>
      <sha1>4p8yomxdit0f9ax10a5r5ym1cc9b17v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51389</id>
      <parentid>51388</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T17:15:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4977" sha1="47xm2cfcq626ky32a6d7658idxfr7ys" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ပရိုင်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု တင်နင်ပရိုင်နာနာ၊ ပွမပလံင်ဗစိုပ်ပရိုင် ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စမက္တဵုဒှ်ဒၟံင် အလုံဂၠးတိ လၟုဟ်လၟုဟ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ==
'''ပရိုင်''' (News) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမဗၟံက်ထ္ၜးတင်နင် ကေုာံ ပရူပရာမဆေင်ကဵု ပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ သဘာဝဂမၠိုင် ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' တင်ဒဒှ်ဍာံ ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ ပရိုင်ဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' ညံင်သတ္တအ်ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပရိုင်ခေတ်တၟိ တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမကဵုပညာ '''ကေုံ ပရိုင်မဍာံစၟတ်''' ကုညးဂမၠိုင် ရ။

== သဏ္ဌာန်ပရိုင်ဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' သဏ္ဌာန်ပရိုင် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ ပရိုင်လိက် (Journalism)
* ပကောံလဝ် '''လိက်ပရေင်''' ပရိုင်ဂမၠိုင် မပ္တိတ်နူ '''လိက်ပရေင်'''၊ မဂ္ဂဇြေန် ကေုာံ ဝက်ပ်ဆိုက်ပရိုင်ဂမၠိုင်။

၂။ ပရိုင်ရုပ်-ရမျှာင် (Broadcast News)
* သုင်စောဲ '''ကိရိယာစက်''' သွက်ဂွံပလံင်ဗစိုပ် '''ရမျှာင်''' ကေုာံ ရုပ် နူဌာနတဳဗဳ ကေုာံ ရေဒဳယော နကဵုလပှ်'''ဓာတ်'''။

၃။ ပရိုင်အေန်တာနက် (Online News)
* ပွမသုင်စောဲ '''ဖုင်''' ကေုာံ ကွတ်ဆက်စၠောအ် သွက်ဂွံ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' ပရိုင်ဗွဲမပြဟ် လတူမဳဒဳယာပရေင်မၞိဟ်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်ပရိုင်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ဍာံ ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရိုင်ပတောံ''' (Fake News)။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် ပရိုင်အလုံဂၠးတိ ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပရိုင်မွဲဒိုဟ်ဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုသတိ ကေုာံ လညာတ်ဗၠးၜး သွက်ဂွံဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ် ပ္ဍဲဘဝ။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမပလံင်ဗစိုပ်ပရိုင်မဍာံမ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ပရေင်မၞိဟ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံတီညာတ် ကမၠောန်အလဵုအသဳ ကေုာံ ပရေင်က္တဵုဒှ်နာနာ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:မဳဒဳယာ]]
* [[Category:ကွတ်ဆက်စၠောအ်]]
* [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]

----
[[Category:မဳဒဳယာ]]
[[Category:ပရိုင်]]</text>
      <sha1>47xm2cfcq626ky32a6d7658idxfr7ys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပရေင်ပိုန်ဒြပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9230</id>
    <revision>
      <id>51390</id>
      <timestamp>2026-04-14T17:25:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမဗဒှ်ပတိတ်၊ ပွမပရးဝေင် ကေုာံ ပွမသုင်စောဲဒြပ်ရတ်၊ ကပေါတ်အရပ်အရာ ကေုာံ '''ကေင်ကာနာနာ''' ပ္ဍဲ...&quot;</comment>
      <origin>51390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5637" sha1="a80tvjwaha7o8pluods38gkxfnky8i9" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမဗဒှ်ပတိတ်၊ ပွမပရးဝေင် ကေုာံ ပွမသုင်စောဲဒြပ်ရတ်၊ ကပေါတ်အရပ်အရာ ကေုာံ '''ကေင်ကာနာနာ''' ပ္ဍဲလောကမၞိဟ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ==
'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' (Economy/Economics) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမခန်လ္ၚတ် ကေုာံ ပွမဖန်ဇန်ဒြပ်ရတ် '''မနွံကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ်''' ညံင်ဂွံကိတ်ညဳကဵု ပၟိက်ဆန္ဒမၞိဟ်တအ် ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' '''နဲကဲပွမဗဒှ်ကဵု''' ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' မဆေင်ကဵုဖျာ၊ င္ၚုဟ်မး ကေုာံ လၟေင်လှုဲ ညံင်သတ္တအ်ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပရေင်ဗၞိက် တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဘဝမံင်စံင် ကုညးဂမၠိုင် ရ။

== ကဏ္ဍအဓိက ပ္ဍဲပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

### ၁။ ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ပွမဗဒှ်ပတိတ် (Trade and Production)
* ပကောံလဝ် '''လိက်ပရေင်''' မဆေင်ကဵု ပွမသွံရာန်၊ ပွမကၠောန်ပတိတ်ကပေါတ် '''နူရုင်စက်''' ကေုာံ ပွမသုင်စောဲ '''ကိရိယာစက်''' နာနာ။

### ၂။ ပရေင်လှုဲလှာ် ကေုာံ ဘဏ္ဍာ (Finance and Banking)
* ပွမသုင်စောဲလှုဲ၊ ပွမဂိုင်စွံလှုဲ '''ပ္ဍဲတိုက်ဗာဏ်''' ကေုာံ ပွမသုင်စောဲနဲကဲ '''ဓာတ်''' သွက်ဂွံသၠာဲဂတးလှုဲ (Digital Payment) နကဵု '''ဖုင်'''။

### ၃။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ (Global Economy)
* ပွမဆက်စၠောအ် သၠာဲဂတးပ္ဍဲဖျာဂၠးတိ နကဵုကွတ်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပရိုင်မဆေင်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်မက္တဵုဒှ်ဒၟံင် လၟုဟ်လၟုဟ်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် ဟိုတ်ဖဵုင္ၚုဟ်မးတိုန်စှ်ေ ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရိုင်ပတောံ''' မဆေင်ကဵုပရေင်ပိုန်ဒြပ်။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် တင်နင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆနဲကဲတြေံမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုလညာတ် သွက်ဂွံထိင်ဒက်ဒြပ်ရတ် ကေုာံ ပွမဖန်ဗဒှ်ကမၠောန်တၟိတၟိ။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမဖန်ဇန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဗွဲမ'''မ္ဒးရး''' မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ဘဝမၞိဟ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်မံင်စံင်မၞိဟ်တအ်။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[Category:ဗၞိက်]]
* [[Category:နဲကဲပညာ]]

----
[[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]</text>
      <sha1>a80tvjwaha7o8pluods38gkxfnky8i9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51391</id>
      <parentid>51390</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T17:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5625" sha1="fhx1r6ki9fiti8t6ht3hklzj0y9vxb4" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမဗဒှ်ပတိတ်၊ ပွမပရးဝေင် ကေုာံ ပွမသုင်စောဲဒြပ်ရတ်၊ ကပေါတ်အရပ်အရာ ကေုာံ '''ကေင်ကာနာနာ''' ပ္ဍဲလောကမၞိဟ် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ==
'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' (Economy/Economics) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမခန်လ္ၚတ် ကေုာံ ပွမဖန်ဇန်ဒြပ်ရတ် '''မနွံကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ်''' ညံင်ဂွံကိတ်ညဳကဵု ပၟိက်ဆန္ဒမၞိဟ်တအ် ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' '''နဲကဲပွမဗဒှ်ကဵု''' ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' မဆေင်ကဵုဖျာ၊ င္ၚုဟ်မး ကေုာံ လၟေင်လှုဲ ညံင်သတ္တအ်ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပရေင်ဗၞိက် တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဘဝမံင်စံင် ကုညးဂမၠိုင် ရ။

== ကဏ္ဍအဓိက ပ္ဍဲပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ပွမဗဒှ်ပတိတ် (Trade and Production)
* ပကောံလဝ် '''လိက်ပရေင်''' မဆေင်ကဵု ပွမသွံရာန်၊ ပွမကၠောန်ပတိတ်ကပေါတ် '''နူရုင်စက်''' ကေုာံ ပွမသုင်စောဲ '''ကိရိယာစက်''' နာနာ။

၂။ ပရေင်လှုဲလှာ် ကေုာံ ဘဏ္ဍာ (Finance and Banking)
* ပွမသုင်စောဲလှုဲ၊ ပွမဂိုင်စွံလှုဲ '''ပ္ဍဲတိုက်ဗာဏ်''' ကေုာံ ပွမသုင်စောဲနဲကဲ '''ဓာတ်''' သွက်ဂွံသၠာဲဂတးလှုဲ (Digital Payment) နကဵု '''ဖုင်'''။

၃။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ (Global Economy)
* ပွမဆက်စၠောအ် သၠာဲဂတးပ္ဍဲဖျာဂၠးတိ နကဵုကွတ်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပရိုင်မဆေင်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်မက္တဵုဒှ်ဒၟံင် လၟုဟ်လၟုဟ်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် ဟိုတ်ဖဵုင္ၚုဟ်မးတိုန်စှ်ေ ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရိုင်ပတောံ''' မဆေင်ကဵုပရေင်ပိုန်ဒြပ်။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် တင်နင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆနဲကဲတြေံမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုလညာတ် သွက်ဂွံထိင်ဒက်ဒြပ်ရတ် ကေုာံ ပွမဖန်ဗဒှ်ကမၠောန်တၟိတၟိ။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမဖန်ဇန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဗွဲမ'''မ္ဒးရး''' မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ဘဝမၞိဟ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်မံင်စံင်မၞိဟ်တအ်။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[Category:ဗၞိက်]]
* [[Category:နဲကဲပညာ]]

----
[[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]</text>
      <sha1>fhx1r6ki9fiti8t6ht3hklzj0y9vxb4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဗၞိက်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9231</id>
    <revision>
      <id>51392</id>
      <timestamp>2026-04-14T17:29:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဗၞိက်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမသွံရာန်၊ ပွမသၠာဲဂတးကပေါတ်အရပ်အရာ ကေုာံ '''ကေင်ကာနာနာ''' မဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အကြာညးမသွံ ကေုာ...&quot;</comment>
      <origin>51392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5100" sha1="jxp3yzqqo080vzmc4grz1n2cs077nra" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဗၞိက်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမသွံရာန်၊ ပွမသၠာဲဂတးကပေါတ်အရပ်အရာ ကေုာံ '''ကေင်ကာနာနာ''' မဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အကြာညးမသွံ ကေုာံ ညးမရာန် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ==
'''ဗၞိက်''' (Commerce/Trade) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမသၠာဲဂတးကပေါတ် ကေုာံ ကေင်ကာနာနာ နကဵုင္ၚုဟ်မး '''မနွံကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ်''' ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' လၟေင်ကပေါတ်အရပ်အစပ် နူတမ်ကဵုကၞောတ် ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ ဗၞိက်ဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' မဆေင်ကဵုဖျာ၊ င္ၚုဟ်မး ကေုာံ အပေါတ်ဗၞိက် ညံင်မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်ပတုဲဖဵု ကုညးဂမၠိုင် ရ။

== သဏ္ဌာန်ဗၞိက်ဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ဗၞိက် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ ဗၞိက်ပ္ဍဲဍုင် (Domestic Trade)
* ပွမသွံရာန်သၠာဲဂတးကပေါတ် အကြာဒေသမွဲကဵုမွဲ ပ္ဍဲပယျဵုဍုင်မွဲကဵုမွဲ။

၂။ ဗၞိက်ဍုင်သအာင် (International Trade)
* ပွမပလံင်ဗစိုပ်ကပေါတ် (Export) ကေုာံ ပွမရာန်နင်ကပေါတ် (Import) အကြာဍုင်မွဲကဵုမွဲ နကဵုနဲကဲ'''သောင်ကလး'''ဗဗွဲဓဝ်။

၃။ ဗၞိက်အေန်တာနက် (E-commerce)
* ပွမသုင်စောဲ '''ဖုင်''' ကေုာံ ကွတ်ဆက်စၠောအ် သွက်ဂွံသွံရာန်ကပေါတ် နကဵုသၞောတ် '''ဓာတ်''' (Digital) လတူအေန်တာနက်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်ဗၞိက်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် သဘဴဖျာ ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရိုင်ပတောံ''' မဆေင်ကဵုင္ၚုဟ်မးကပေါတ်။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ညးဗၞိက်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် တင်နင်ဖျာ ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆနဲကဲသွံရာန်တြေံမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုအခေါင်ကမၠောန် ကေုာံ ပွမလှာဲဂတးယေန်သၞာင် အကြာမၞိဟ်တအ်။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမဖန်ဇန်ဗၞိက် ဗွဲမ'''မ္ဒးရး''' မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံပကောံဒြပ်ရတ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ရုင်စက်၊ ဂြိုပ်၊ တိနာနာ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[Category:ဗာဏ်]]

----
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ဗၞိက်]]</text>
      <sha1>jxp3yzqqo080vzmc4grz1n2cs077nra</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51393</id>
      <parentid>51392</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T17:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5099" sha1="mculijd8rrg41ogdm8lumuk6pvv3jrb" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဗၞိက်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပွမသွံရာန်၊ ပွမသၠာဲဂတးကပေါတ်အရပ်အရာ ကေုာံ '''ကေင်ကာနာနာ''' မဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အကြာညးမသွံ ကေုာံ ညးမရာန် ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ==
'''ဗၞိက်''' (Commerce/Trade) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမသၠာဲဂတးကပေါတ် ကေုာံ ကေင်ကာနာနာ နကဵုင္ၚုဟ်မး '''မနွံကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ်''' ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' လၟေင်ကပေါတ်အရပ်အစပ် နူတမ်ကဵုကၞောတ် ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ ဗၞိက်ဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' မဆေင်ကဵုဖျာ၊ င္ၚုဟ်မး ကေုာံ အပေါတ်ဗၞိက် ညံင်မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်ပတုဲဖဵု ကုညးဂမၠိုင်ရ။

== သဏ္ဌာန်ဗၞိက်ဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ဗၞိက် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ ဗၞိက်ပ္ဍဲဍုင် (Domestic Trade)
* ပွမသွံရာန်သၠာဲဂတးကပေါတ် အကြာဒေသမွဲကဵုမွဲ ပ္ဍဲပယျဵုဍုင်မွဲကဵုမွဲ။

၂။ ဗၞိက်ဍုင်သအာင် (International Trade)
* ပွမပလံင်ဗစိုပ်ကပေါတ် (Export) ကေုာံ ပွမရာန်နင်ကပေါတ် (Import) အကြာဍုင်မွဲကဵုမွဲ နကဵုနဲကဲ'''သောင်ကလး'''ဗဗွဲဓဝ်။

၃။ ဗၞိက်အေန်တာနက် (E-commerce)
* ပွမသုင်စောဲ '''ဖုင်''' ကေုာံ ကွတ်ဆက်စၠောအ် သွက်ဂွံသွံရာန်ကပေါတ် နကဵုသၞောတ် '''ဓာတ်''' (Digital) လတူအေန်တာနက်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်ဗၞိက်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် သဘဴဖျာ ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရိုင်ပတောံ''' မဆေင်ကဵုင္ၚုဟ်မးကပေါတ်။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ညးဗၞိက်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် တင်နင်ဖျာ ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆနဲကဲသွံရာန်တြေံ မွဲဓဝ်ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုအခေါင်ကမၠောန် ကေုာံ ပွမလှာဲဂတးယေန်သၞာင် အကြာမၞိဟ်တအ်။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမဖန်ဇန်ဗၞိက် ဗွဲမ'''မ္ဒးရး''' မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံပကောံဒြပ်ရတ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ရုင်စက်၊ ဂြိုပ်၊ တိနာနာ။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[Category:ဗာဏ်]]

----
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ဗၞိက်]]</text>
      <sha1>mculijd8rrg41ogdm8lumuk6pvv3jrb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဗာဏ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9232</id>
    <revision>
      <id>51394</id>
      <timestamp>2026-04-14T17:35:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဗာဏ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု တိုက်ဗာဏ်ဂမၠိုင်၊ သၞောတ်ပရေင်လှုဲလှာ်၊ ပွမဂိုင်စွံလှုဲ ကေုာံ '''ကေင်ကာနာနာ''' မဆေင်စပ်ကဵု ဘဏ္ဍာ ရ။}}  == သ...&quot;</comment>
      <origin>51394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5469" sha1="hqdde3rgv27bfazok604ywdo36751w0" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဗာဏ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု တိုက်ဗာဏ်ဂမၠိုင်၊ သၞောတ်ပရေင်လှုဲလှာ်၊ ပွမဂိုင်စွံလှုဲ ကေုာံ '''ကေင်ကာနာနာ''' မဆေင်စပ်ကဵု ဘဏ္ဍာ ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ==
'''ဗာဏ်''' (Banking) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမဖန်ဇန်၊ ပွမထိင်ဒက် ကေုာံ ပွမလှာဲဂတးလှုဲလှာ် နကဵုသၞောတ် '''မနွံကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ်''' ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' လၟေင်ဇၟောဝ်ဍာ်လှုဲ ပ္ဍဲပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ ဗာဏ်ဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' မဆေင်ကဵုသြန်ဂတှ်၊ လၟေင်လှုဲ ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပရေင်ဘဏ္ဍာ တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမမင်မွဲဒြပ်ရတ် ကုညးဂမၠိုင် ရ။

== ကေင်ကာဗာဏ်အဓိကဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ကမၠောန်ဗာဏ် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ ပွမဂိုင်စွံလှုဲ ကေုာံ ပွမဖျေံလှုဲ (Deposits and Loans)
* ပကောံလဝ် '''လိက်ပရေင်''' မဆေင်ကဵု ပွမဂိုင်စွံလှုဲပ္ဍဲ '''တိုက်ဗာဏ်''' ကေုာံ ပွမဖျေံကဵုလှုဲ သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဗၞိက်။

၂။ ဗာဏ်နကဵုသၞောတ်ဓာတ် (Digital Banking)
* ပွမသုင်စောဲ '''ဖုင်''' ကေုာံ ကွတ်ဆက်စၠောအ် သွက်ဂွံသၠာဲဂတးလှုဲ နကဵုသၞောတ် '''ဓာတ်''' (Internet Banking) ဗွဲမပြဟ်။

၃။ ဗဟဵုဗာဏ် ကေုာံ သၞောတ်ဘဏ္ဍာ (Central Banking and Finance)
* ပွမထိင်ဒက် င္ၚုဟ်မးလှုဲ ကေုာံ ပွမပ္တိတ်သၞောတ် '''ဘဏ္ဍာ''' ဍုင် ညံင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်ပရူဗာဏ်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် သဘဴအဓိကလှုဲလှာ် ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရိုင်ပတောံ''' မဆေင်ကဵုပရေင်လှုဲလှာ်။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ညးမသုင်စောဲဗာဏ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် တင်နင်ဘဏ္ဍာဇကု ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပွမဂိုင်စွံလှုဲ ပ္ဍဲသ္ၚိမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုဒြဟတ် သွက်ဂွံပတုဲကမၠောန်ဗၞိက် ကေုာံ ပွမထိင်ဒက်ဒြပ်ရတ် ညံင်ဂွံဂီုကၠီု။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမဖန်ဇန်သၞောတ်ဗာဏ် ဗွဲမ'''မ္ဒးရး''' မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံထိင်ဒက်ဘဝမံင်စံင် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဍုင်။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[Category:ဘဏ္ဍာ]]
* [[Category:ဗၞိက်]]

----
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ဗာဏ်]]</text>
      <sha1>hqdde3rgv27bfazok604ywdo36751w0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51395</id>
      <parentid>51394</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T17:35:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>51395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5468" sha1="1lfawpxupfu9e2cjudqg9yjy7cpfypm" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:ဗာဏ်''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု တိုက်ဗာဏ်ဂမၠိုင်၊ သၞောတ်ပရေင်လှုဲလှာ်၊ ပွမဂိုင်စွံလှုဲ ကေုာံ '''ကေင်ကာနာနာ''' မဆေင်စပ်ကဵု ဘဏ္ဍာ ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ==
'''ဗာဏ်''' (Banking) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' ပွမဖန်ဇန်၊ ပွမထိင်ဒက် ကေုာံ ပွမလှာဲဂတးလှုဲလှာ် နကဵုသၞောတ် '''မနွံကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ်''' ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' လၟေင်ဇၟောဝ်ဍာ်လှုဲ ပ္ဍဲပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ ဗာဏ်ဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' မဆေင်ကဵုသြန်ဂတှ်၊ လၟေင်လှုဲ ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်မၞိဟ်တအ် ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ပရေင်ဘဏ္ဍာ တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမမင်မွဲဒြပ်ရတ် ကုညးဂမၠိုင် ရ။

== ကေင်ကာဗာဏ်အဓိကဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ကမၠောန်ဗာဏ် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ ပွမဂိုင်စွံလှုဲ ကေုာံ ပွမဖျေံလှုဲ (Deposits and Loans)
* ပကောံလဝ် '''လိက်ပရေင်''' မဆေင်ကဵု ပွမဂိုင်စွံလှုဲပ္ဍဲ '''တိုက်ဗာဏ်''' ကေုာံ ပွမဖျေံကဵုလှုဲ သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဗၞိက်။

၂။ ဗာဏ်နကဵုသၞောတ်ဓာတ် (Digital Banking)
* ပွမသုင်စောဲ '''ဖုင်''' ကေုာံ ကွတ်ဆက်စၠောအ် သွက်ဂွံသၠာဲဂတးလှုဲ နကဵုသၞောတ် '''ဓာတ်''' (Internet Banking) ဗွဲမပြဟ်။

၃။ ဗဟဵုဗာဏ် ကေုာံ သၞောတ်ဘဏ္ဍာ (Central Banking and Finance)
* ပွမထိင်ဒက် င္ၚုဟ်မးလှုဲ ကေုာံ ပွမပ္တိတ်သၞောတ် '''ဘဏ္ဍာ''' ဍုင် ညံင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်ပရူဗာဏ်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် သဘဴအဓိကလှုဲလှာ် ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ပရိုင်ပတောံ''' မဆေင်ကဵုပရေင်လှုဲလှာ်။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ညးမသုင်စောဲဗာဏ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် တင်နင်ဘဏ္ဍာဇကု ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆပွမဂိုင်စွံလှုဲ ပ္ဍဲသ္ၚိမွဲဓဝ် ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုဒြဟတ် သွက်ဂွံပတုဲကမၠောန်ဗၞိက် ကေုာံ ပွမထိင်ဒက်ဒြပ်ရတ် ညံင်ဂွံဂီုကၠီု။
* '''အာယုက်''' ကမၠောန် - ပွမဖန်ဇန်သၞောတ်ဗာဏ် ဗွဲမ'''မ္ဒးရး'''မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံထိင်ဒက်ဘဝမံင်စံင် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဍုင်။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[Category:ဘဏ္ဍာ]]
* [[Category:ဗၞိက်]]

----
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ဗာဏ်]]</text>
      <sha1>1lfawpxupfu9e2cjudqg9yjy7cpfypm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာပါဠိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9233</id>
    <revision>
      <id>51396</id>
      <timestamp>2026-04-14T17:46:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ven Moneyyadhika</username>
        <id>2658</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာပါဠိ''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဝေါဟာရ၊ သဒ္ဒါ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ရမျှာင် ဘာသာပါဠိ မဒှ်ဘာသာတမ်မူလ သွက်ဂွံထိင်ဒက်လဝ် ပိဋကတ်ပိ ရ။}...&quot;</comment>
      <origin>51396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5164" sha1="9grr3xpmzyh778xxfa7cv187nur56fa" xml:space="preserve">{{Category explanation|'''ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာပါဠိ''' ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ဝေါဟာရ၊ သဒ္ဒါ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ရမျှာင် ဘာသာပါဠိ မဒှ်ဘာသာတမ်မူလ သွက်ဂွံထိင်ဒက်လဝ် ပိဋကတ်ပိ ရ။}}

== သရုပ်အဓိပ္ပါယ် ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ==
'''အရေဝ်ဘာသာပါဠိ''' (Pali Language) ဟီုမ္ဂးဂှ် '''ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု''' အရေဝ်ဘာသာမဂ္ဂဓ မဒှ်အရေဝ်ကျာ်တြဲဗုဒ္ဓ မတွဟ်လဝ်ဓရ် ရ။ ဍေဟ်'''လုပ်လၟိဟ်''' '''ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော်''' သွက်ဂွံ'''သောင်ကလး''' အဓိပ္ပါယ်ဒေသနာဓရ် ညံင်ဂွံ'''မ္ဒးရး''' ရ။ ဘာသာပါဠိဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲ'''သၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင်''' မဆေင်ကဵုပရူပရာသဘာဝ၊ စိုတ် ကေုာံ ရုပ် ညံင်သတ္တအ်ဂွံ'''ဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု''' ဓဝ်ပရိယတ်တုဲ သွက်ဂွံ'''ပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး''' ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ်သဒ္ဒါ ကေုာံ အက္ခရ်ဗျည်ဂမၠိုင် ရ။

== သဏ္ဌာန်ဘာသာပါဠိဂမၠိုင် ==
နကဵုနဲကဲပညာ'''သ္ၚေဝ်မၠာ်''' ဘာသာပါဠိ ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံ'''ဟၟဲ''' အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ သဒ္ဒါပါဠိ (Pali Grammar)
* ပကောံလဝ် '''လိက်ပရေင်''' မဆေင်ကဵု နဲကဲခၞံဗဒှ်ဝေါဟာရ၊ ကမ္မဌာန်၊ ဝိဘတ် ကေုာံ ပွမဗပေင်စုတ် **Prefix** (ဥပသဝ်) ပ္ဍဲ'''တမ်'''ဝေါဟာရ။

၂။ ပိဋကတ်ပိ (Tipitaka)
* ဒှ်'''တမ်'''ရိုဟ်ဇၞော် မစွံပ္တန်လဝ် ဓရ်ဝိနယ်၊ သုတ်၊ အဘိဓမ္မ နကဵုဘာသာပါဠိ '''မနွံကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ်''' ရ။

၃။ ပါဠိ ကေုာံ ဘာသာမန် (Pali and Mon Language)
* ပွမဆက်စၠောအ် သၠာဲဂတးဝေါဟာရ အကြာပါဠိ ကေုာံ မန် ညံင်ဂွံ'''သောင်ကလး''' တီကေတ်အဓိပ္ပါယ် ဓရ်ဗွဲမဍာံစၟတ်။

== တင်သ္ၚေဝ်မၠာ် ဗွဲနဲကဲပညာ ==
* '''နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်:''' ပွမလ္ၚတ်အရေဝ်ဘာသာပါဠိမ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် သဘဴဓရ် ကေုာံ ပါ်ခြာဒး '''ဍာံ/ပတောံ''' မဆေင်ကဵုအဓိပ္ပါယ်လိက်ပတ်။
* '''ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်:''' ညးမလ္ၚတ်တအ် ဂွံ'''ဇွောတ်သ္ပေါတ်'''ကေတ် ရှ်သာရမျှာင်အက္ခရ်ပါဠိ ညံင်ဟွံဂွံ'''စောဲစပ်''' ဒၟံင်ဆဘာသာမိဇကုမွဲဓဝ်တုဲ တီညာတ်အာ ဘာသာပါဠိဓမ္မဒေသနာတၠဳပိုန်ကျာ်တြဲမာန်ရ။

== တင်ဖဵုဂမၠိုင် ==
* '''ဖဵု''' ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုလညာတ် သွက်ဂွံထိင်ဒက် သာသနာ ကေုာံ ပွမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဉာဏ်ပညာ။
* '''အာယုက်''' သာသနာ - ပွမထိင်ဒက်အရေဝ်ဘာသာပါဠိ ဗွဲမ'''မ္ဒးရး''' မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု '''အာယုက်'''သာသနာ ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
* ဌာန်'''နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်''' - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ် ပညာပရမတ် ကေုာံ ပရေင်စိုတ်မၞိဟ်တအ်။

== ကဏ္ဍမဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[Category:အရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင်]]
* [[Category:လိက်ပတ်]]

----
[[Category:အရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>9grr3xpmzyh778xxfa7cv187nur56fa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ်ထောအ် ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ အလုံအိုတ်သီု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9234</id>
    <revision>
      <id>51397</id>
      <timestamp>2026-04-14T22:55:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox treaty | name                = ပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ်ထောအ် ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ အလုံအိုတ်သီု | long_name           = International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination | image               =  | image_width         =  | caption             =  | type...&quot;</comment>
      <origin>51397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10051" sha1="fwbydssdh86duqei1pmdq71tgnexazd" xml:space="preserve">{{Infobox treaty
| name                = ပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ်ထောအ် ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ အလုံအိုတ်သီု
| long_name           = International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination
| image               = 
| image_width         = 
| caption             = 
| type                = ပဋိညာဏ် အခေါင်အရာမၞိဟ် ဂၠးကဝ် (International Human Rights Treaty)
| drafted             = ၂၁ ဒဳဇြေန်ဗါ ၁၉၆၅
| signed              = ၇ မာတ် ၁၉၆၆
| location            = နျူယံက်၊ [[ကုလသမဂ္ဂ]]
| effective           = ၄ ဇာန္နဝါရဳ ၁၉၆၉
| condition           = ဍုင်ထ္ပက်စၟတ်တဲ ၂၇ ဍုင် ဒုင်တဲပဒတန်
| signatories         = ၈၈ ဍုင်
| parties             = ၁၈၂ ဍုင်
| depositary          = ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ
| languages           = အင်္ဂလိက်၊ ပြင်သေတ်၊ ရုရှာ၊ သပိန်၊ ကြုက်
}}

'''ပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ်ထောအ် ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ အလုံအိုတ်သီု''' (အင်္ဂလိက်: ''International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination'', ဗွဲခမၞောန် '''ICERD''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်ကသုက် ပဋိညာဏ် အခေါင်အရာမၞိဟ် ဂၠးကဝ် မတန်တဴသၟဝ် ကုလသမဂ္ဂ (UN) မွဲရ။ ပဋိညာဏ်ဏအ်ဝွံ ကဵုလဝ် ကတိကဝတ် ကုဍုင်ကောန်ဂကောံတအ် ညံင်ဂွံ ပလီုပလာ်ထောအ် ပရေင်ပါ်ခြာ လတူဂကူ၊ သာ်စၞာံ၊ တမ်မူလဇာတိ ဗွဲမဍိုက်ပေင်တုဲ ညံင်ဂွံ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် အကြာဂကူသီုဖအိုတ်ရ။

လိက်ပဋိညာဏ်ဝွံ ခမၞံဒုင်တဲလဝ် ပ္ဍဲကဵု သဘင်သဳကၠဳဇၞော် ကုလသမဂ္ဂ (UN General Assembly) ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၂၁ ဒဳဇြေန်ဗါ ၁၉၆၅ တုဲ၊ စလုပ်သုင်စောဲ ဒှ်ဒတန်ဥပဒေ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ ၄ ဇာန္နဝါရဳ ၁၉၆၉ ရ။ ICERD ဝွံ ဍေံပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံပဋိညာဏ် အခေါင်အရာမၞိဟ် အဓိက (Core Human Rights Treaties) မဒှ်ရိုဟ်ကၞက် ဥပဒေဂၠးကဝ်ရ။

== အဓိပ္ပါယ် &quot;ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ&quot; (Definition of Racial Discrimination) ==
အတိုင် ပိုဒ်ဇၞော် ၁ (Article 1) ပ္ဍဲပဋိညာဏ်ဏအ်မ္ဂး၊ &quot;ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ&quot; (Racial Discrimination) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဍေံပံက်လဝ် အဓိပ္ပါယ် - 
&gt; ''&quot;ပွမပါ်ခြာ၊ ပွမတးပါဲ၊ ပွမကၟာတ်လဒဵု၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမကဵုအခေါင်တၟေင် မဒုင်သ္ဇိုင် လတူ ဂကူ (race)၊ သာ်စၞာံ (colour)၊ တမ်ဆီဗဳဇ (descent)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တမ်မူလ ကောန်ဂကူ/ဍုင် (national or ethnic origin) မပကဵုညံင် အခေါင်အရာမၞိဟ် ကေုာံ သၠးပွးအဓိကတအ် ဂွံလီုလာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံကလိဂွံ ပရေင်တုပ်သၟဟ် ပ္ဍဲကဏ္ဍ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်တအ်ရ။&quot;''

== တာလျိုင် ဍုင်ကောန်ဂကောံဂမၠိုင် (State Obligations) ==
ဍုင်မထ္ပက်လဝ် စၟတ်တဲ ကေုာံ မဒုင်တဲလဝ် ပဋိညာဏ်ဏအ်တအ်ဝွံ ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် တာလျိုင် အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# '''ပလီုပလာ် သၞောဝ်မပါ်ခြာဂကူ:''' ဒးကလေင် သ္ၚဳဂၠေပ် ကေုာံ ပလီုထောအ် သၞောဝ်ဥပဒေ အလဵုအသဳ မကဵုဒြဟတ် ကုပရေင်ပါ်ခြာဂကူ။
# '''စဵုဒၞာ ဒုဟ်ရာဇဝတ် မသကဵုမၞိဟ်စိုတ်:''' ဒးပစၟတ်သမ္တီ ဒုဟ်ရာဇဝတ် လတူပွမဟီုတွံ ပရးဝါဒ မသကဵုဂကူ (Hate speech) ကေုာံ ပွမကဵုဒြဟတ် ညံင်ဂွံပကတဵု ပရေင်ပကီုပရာပ် လတူဂကူမွဲမွဲ။
# '''ဖန်ဇန် အခေါင်တုပ်သၟဟ်:''' ဒးဖန်ဇန်ကဵု ညံင်ကောန်ဍုင်ကွာန် သီုဖအိုတ် (ဟွံရုဲဂကူ) ဂွံကလိဂွံ အခေါင်တုပ်သၟဟ် ပ္ဍဲသၞောဝ်ဥပဒေ၊ အခေါင်အရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် (ဥပမာ - အခေါင်မာဲ)၊ ကေုာံ အခေါင်အရာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်-မှာဇန် (ဥပမာ - အခေါင်ပညာ၊ အခေါင်လွဳယဲ)။
# '''ဖန်ဇန် ပရေင်ရီုဗင် သွက်ဂကူကောန်ဍောတ်:''' ဒးဖန်ဇန်ကဵု သၞောတ်ဝ်တၟေင် (Special measures / Affirmative action) သွက်ဂွံ ထံက်ပင် ကောန်ဂကူလ္ၚဵု မဒးဒုင်ဍဵုဍိုက်လဝ် ပ္ဍဲအတိက် ညံင်ဂွံ ကလေင်တုပ်သၟဟ် ကုမှာဇန်ဓမ္မတာ။

== ကမ္မတဳ စၟဳစၟတ် ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ (CERD) ==
သွက်ဂွံ စၟဳစၟတ် ကေုာံ ကဵုကသပ် ဒဒှ်ရ ဍုင်ကောန်ဂကောံတအ် ဒ္ဂေတ်ဗက်လဝ် အတိုင်ပဋိညာဏ်ဏအ် ဍာံ/ဟွံဍာံဂှ် ကုလသမဂ္ဂ ဒက်ပ္တန်လဝ် '''ကမ္မတဳ သွက်ဂွံ ပလီုပလာ်ထောအ် ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ''' (Committee on the Elimination of Racial Discrimination - CERD) ရ။ 
* ကမ္မတဳဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တၠပညာ ဂၠးကဝ် (၁၈) တၠ မဟွံမဲကဵု ပရေင်ဗက်စလပါ်။
* ဍုင်ကောန်ဂကောံတအ် ဒးပတိုန် ထ္ၜးစရင် (Report) ဇၟာပ်ဇၟာပ် ၜါသၞာံ မွဲဝါ ပရူပရေင်ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ အခက်အခုဲ ပ္ဍဲဍုင်ဇကု ဇရေင်ကမ္မတဳဏအ်ရ။
* ညးဍုင်ကွာန် ပူဂိုလ်လ္ၚဵုတအ်လေဝ် ယဝ်ရ ဒးဒုင်ပါ်ခြာဂကူမ္ဂး နွံအခေါင် တိုင်တောဲ ပတိုန်ဂဗုတ် ဇရေင် CERD ဏအ် တိုက်ရိုက်မာန်ရ (ယဝ်ရ ဍုင်ဂှ် ဒုင်တဲလဝ် ပိုဒ်ဇၞော် ၁၄ မ္ဂး)။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ==
ICERD ဝွံ ဒှ်ကိရိယာ ဥပဒေ ဂၠးကဝ် မဇၞော်ကဵုဒြဟတ်အိုတ် သွက်ဂွံ တဝ်စၞေဟ် ကုဝါဒ အပါတ်သိုက် (Apartheid) ပ္ဍဲဍုင်အာဖရိကသၠုင်ကျာ ကေုာံ ဝါဒရုဲစှ်ဂကူ ပ္ဍဲဒေသနာနာတအ်ရ။ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် သွက်ဂွံ မင်မွဲ အခေါင်အရာ ကောန်ဂကူရမ်မသ္ဂုတ် ကေုာံ ကောန်ဂကူတမ်မူလ (Indigenous peoples) တအ် ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကုလသမဂ္ဂ]]
* အခေါင်အရာမၞိဟ် (Human Rights)
* ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ (Racism)
* လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် ဂၠးကဝ် (UDHR)

== နိဿဲ ==
* &quot;International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination&quot;. Office of the High Commissioner for Human Rights (OHCHR).
* United Nations Treaty Collection. &quot;Status of Treaties: ICERD&quot;.
* Banton, Michael (1996). ''International Action against Racial Discrimination''. Oxford University Press.

[[Category:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[Category:အခေါင်အရာမၞိဟ်]]
[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]
[[Category:ပဋိညာဏ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>fwbydssdh86duqei1pmdq71tgnexazd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပဋိညာဏ်ဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9235</id>
    <revision>
      <id>51398</id>
      <timestamp>2026-04-14T22:56:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] [[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးကဝ်]] [[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]]  {{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ပဋိညာဏ်''' (Treaties) ကေု...&quot;</comment>
      <origin>51398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3407" sha1="0sm2aulnot7u38gen4tcy6xmgmepz7r" xml:space="preserve">[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးကဝ်]]
[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ပဋိညာဏ်''' (Treaties) ကေုာံ လိက်ကသုက်ဂၠးကဝ် မထ္ပက်လဝ် အကြာဍုင် ကေုာံ ဂကောံဂၠးကဝ်တအ်ရ။}}

'''ပဋိညာဏ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''လိက်ကသုက်ဂၠးကဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Treaty'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်ကသုက် မဒုင်လဝ်ကတိကဝတ် ကေုာံ မၞုံကဵု ဒြဟတ်သၞောဝ်ဥပဒေ မထ္ပက်လဝ် အကြာ ဍုင်မွဲကဵုမွဲ (Bilateral) ဟွံသေင်မ္ဂး အကြာဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် (Multilateral) ကေုာံ ဂကောံဂၠးကဝ်တအ်ရ။ 

ပဋိညာဏ်တအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက် [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law) တုဲ၊ သွက်ဂွံ ထိင်သိမ်း ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်စဵုဒၞာ သဘာဝဝန်းကျင်၊ ကေုာံ အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံဂၠးတိတအ်ဂှ် စကာဒၟံင် လိက်ပဋိညာဏ်တအ်ဏအ်ရ။ ဥပမာ ပဋိညာဏ် မပြာကတ်တအ်ဂှ် ပဋိညာဏ် ဂျနဳဗာ (Geneva Conventions) ကေုာံ ပဋိညာဏ် ကုလသမဂ္ဂတအ် ပါလုပ်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု ပဋိညာဏ် ကေုာံ လိက်ကသုက်ဂၠးကဝ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]''' (International Law)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]''' (United Nations)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အခေါင်အရာမၞိဟ်]]''' (Human Rights)
* [[ပဋိညာဏ်]] (Treaty)
* လိက်ကသုက် (Agreement / Pact)
* လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် ဂၠးကဝ် (UDHR)
* ပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ်ထောအ် ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ အလုံအိုတ်သီု (ICERD)
* ပဋိညာဏ် ဂျနဳဗာ (Geneva Conventions)

== နိဿဲ ==
* Treaty, [[Wikipedia]]။
* United Nations Treaty Collection.

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးကဝ်]]
[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]]</text>
      <sha1>0sm2aulnot7u38gen4tcy6xmgmepz7r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51399</id>
      <parentid>51398</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T22:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3449" sha1="9fzzhjngkf0rj1n1l7kn0sv6xch044r" xml:space="preserve">[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးကဝ်]]
[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ပဋိညာဏ်''' (Treaties) ကေုာံ လိက်ကသုက်ဂၠးကဝ် မထ္ပက်လဝ် အကြာဍုင် ကေုာံ ဂကောံဂၠးကဝ်တအ်ရ။}}

'''ပဋိညာဏ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''လိက်ကသုက်ဂၠးကဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Treaty'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်ကသုက် မဒုင်လဝ်ကတိကဝတ် ကေုာံ မၞုံကဵု ဒြဟတ်သၞောဝ်ဥပဒေ မထ္ပက်လဝ် အကြာ ဍုင်မွဲကဵုမွဲ (Bilateral) ဟွံသေင်မ္ဂး အကြာဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် (Multilateral) ကေုာံ ဂကောံဂၠးကဝ်တအ်ရ။ 

ပဋိညာဏ်တအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက် [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law) တုဲ၊ သွက်ဂွံ ထိင်သိမ်း ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်စဵုဒၞာ သဘာဝဝန်းကျင်၊ ကေုာံ အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံဂၠးတိတအ်ဂှ် စကာဒၟံင် လိက်ပဋိညာဏ်တအ်ဏအ်ရ။ ဥပမာ ပဋိညာဏ် မပြာကတ်တအ်ဂှ် ပဋိညာဏ် ဂျနဳဗာ (Geneva Conventions) ကေုာံ ပဋိညာဏ် ကုလသမဂ္ဂတအ် ပါလုပ်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု ပဋိညာဏ် ကေုာံ လိက်ကသုက်ဂၠးကဝ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]''' (International Law)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]''' (United Nations)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အခေါင်အရာမၞိဟ်]]''' (Human Rights)
* [[ပဋိညာဏ်]] (Treaty)
* လိက်ကသုက် (Agreement / Pact)
* လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် ဂၠးကဝ် (UDHR)
* ပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ်ထောအ် ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ အလုံအိုတ်သီု (ICERD)
* ပဋိညာဏ် ဂျနဳဗာ (Geneva Conventions)

== နိဿဲ ==
* Treaty, [[Wikipedia]]။
* United Nations Treaty Collection.

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးကဝ်]]
[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]]
[[ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]</text>
      <sha1>9fzzhjngkf0rj1n1l7kn0sv6xch044r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အခေါင်အရာမၞိဟ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9236</id>
    <revision>
      <id>51400</id>
      <timestamp>2026-04-14T22:58:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[အခေါင်အရာမၞိဟ်]]''' (Human Rights)၊ သၞောဝ်ဥပဒေ အခေါင်အရာမၞိဟ်၊ ကေုာံ ပဋိညာဏ်ဂၠးကဝ်တအ်ရ။}}'''အခေ...&quot;</comment>
      <origin>51400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3456" sha1="i5naujkfgmtshpig7f8fen0cprzvyrw" xml:space="preserve">{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[အခေါင်အရာမၞိဟ်]]''' (Human Rights)၊ သၞောဝ်ဥပဒေ အခေါင်အရာမၞိဟ်၊ ကေုာံ ပဋိညာဏ်ဂၠးကဝ်တအ်ရ။}}'''အခေါင်အရာမၞိဟ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Human Rights'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အခေါင်အရာ သ္ဇိုင်တမ်မူလ ကေုာံ သၠးပွး မဆေင်စပ်ကဵု ကောန်မၞိဟ်တအ် သီုဖအိုတ်ရ။ အခေါင်အရာတအ်ဏအ်ဝွံ ဍေံဟွံရုဲစှ် သာ်စၞာံ၊ ဂကူ၊ ဘာသာ၊ လိင်၊ အရေဝ်ဘာသာ ဟွံသေင်မ္ဂး ကဆံင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်တုဲ ကောန်မၞိဟ်ဇၟာပ်ဇၟာပ်တၠ နွံကဵု အခေါင်မဒးကလိဂွံ ဗွဲမတုပ်သၟဟ်ရ။

အခေါင်အရာမၞိဟ်ဝွံ ပါလုပ်သီုကဵု အခေါင်မဂျိုင်တန်တဴ၊ အခေါင်သၠးပွး နူကဵု ပရေင်ဍဵုဍိုက်ပျဲပျာံ၊ အခေါင်သၠးပွး ပ္ဍဲပရေင်ဟီုတွံ၊ အခေါင်ပညာ၊ ကေုာံ အခေါင်မလုပ်ကၠောန် ကမၠောန်တအ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဂၠးကဝ်မ္ဂး လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် ဂၠးကဝ် (Universal Declaration of Human Rights - UDHR) မချူခၞံလဝ် နကဵု [[ကုလသမဂ္ဂ]] ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၈ ဂှ် ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံမင်မွဲ အခေါင်အရာမၞိဟ် အလုံဂၠးတိရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု အခေါင်အရာမၞိဟ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]''' (International Law)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပဋိညာဏ်ဂမၠိုင်]]''' (Treaties)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]''' (United Nations)
* [[အခေါင်အရာမၞိဟ်]] (Human Rights)
* လိက်လလောင်တြး အခေါင်အရာမၞိဟ် ဂၠးကဝ် (UDHR)
* [[ပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ်ထောအ် ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ အလုံအိုတ်သီု]] (ICERD)
* ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ (Racial discrimination)
* ပရေင်အခေါင်အရာမၞိဟ် ပ္ဍဲဍုင်နာနာ

== နိဿဲ ==

* Human rights, [[Wikipedia]]။
* Office of the High Commissioner for Human Rights (OHCHR).</text>
      <sha1>i5naujkfgmtshpig7f8fen0cprzvyrw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9237</id>
    <revision>
      <id>51401</id>
      <timestamp>2026-04-14T23:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]''' (International Law)၊ ပဋိညာဏ်၊ တင်တုပ်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆံ အကြာဍုင်နာနာ က...&quot;</comment>
      <origin>51401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3170" sha1="koguya5sdgil7lpd12lucref08xwqh8" xml:space="preserve">{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]''' (International Law)၊ ပဋိညာဏ်၊ တင်တုပ်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆံ အကြာဍုင်နာနာ ကေုာံ ဂကောံဂၠးကဝ်တအ်ရ။}}'''သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''International Law'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ်ဝ် သၞောဝ်ဥပဒေ၊ တင်စၟတ်သမ္တီ၊ ကေုာံ တင်တုပ်စိုတ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ မၞုံကဵု ဒြဟတ်တန်တဴ အကြာ ဍုင်မွဲကဵုမွဲ (States) ကေုာံ အကြာ ဂကောံဂၠးကဝ် (International Organizations) တအ်ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံဖန်ဇန် ကဵုလဝ် သ္ဇိုင်တမ် သွက်ပရေင်ဆက်ဆံ အကြာဍုင်နာနာတုဲ၊ ဍေံပါလုပ်ကဵု ကဏ္ဍအဓိက ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု အခေါင်အရာမၞိဟ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၞိက်ဂၠးကဝ်၊ ပရေင်စဵုဒၞာ သဘာဝဝန်းကျင်၊ ဥပဒေမှာသၟိတ် (Law of the Sea)၊ ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေပၞာန် (Laws of War) တအ်ရ။ အရာမဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်ဂှ် ဒှ် လိက်ကသုက် [[ပဋိညာဏ်]] (Treaties) တအ် မဒှ်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]''' (United Nations)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပဋိညာဏ်ဂမၠိုင်]]''' (Treaties)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အခေါင်အရာမၞိဟ်]]''' (Human Rights)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law)
* ရုင်ဗစာ ရာဇဝတ် ဂၠးကဝ် (International Criminal Court - ICC)
* ရုင်ဗစာ သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ် (International Court of Justice - ICJ)
* ဥပဒေ မှာသၟိတ် (Law of the Sea)
* သၞောဝ်ဥပဒေ အခေါင်အရာမၞိဟ် ဂၠးကဝ် (International Human Rights Law)

== နိဿဲ ==

* International law, [[Wikipedia]]။
* &quot;International Law and Justice&quot;. United Nations.</text>
      <sha1>koguya5sdgil7lpd12lucref08xwqh8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51402</id>
      <parentid>51401</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T23:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3290" sha1="p8pkk5sfll7as40jp2njzs8nqqf14td" xml:space="preserve">{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]''' (International Law)၊ ပဋိညာဏ်၊ တင်တုပ်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆံ အကြာဍုင်နာနာ ကေုာံ ဂကောံဂၠးကဝ်တအ်ရ။}}'''သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''International Law'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ်ဝ် သၞောဝ်ဥပဒေ၊ တင်စၟတ်သမ္တီ၊ ကေုာံ တင်တုပ်စိုတ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ မၞုံကဵု ဒြဟတ်တန်တဴ အကြာ ဍုင်မွဲကဵုမွဲ (States) ကေုာံ အကြာ ဂကောံဂၠးကဝ် (International Organizations) တအ်ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံဖန်ဇန် ကဵုလဝ် သ္ဇိုင်တမ် သွက်ပရေင်ဆက်ဆံ အကြာဍုင်နာနာတုဲ၊ ဍေံပါလုပ်ကဵု ကဏ္ဍအဓိက ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု အခေါင်အရာမၞိဟ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၞိက်ဂၠးကဝ်၊ ပရေင်စဵုဒၞာ သဘာဝဝန်းကျင်၊ ဥပဒေမှာသၟိတ် (Law of the Sea)၊ ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေပၞာန် (Laws of War) တအ်ရ။ အရာမဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်ဂှ် ဒှ် လိက်ကသုက် [[ပဋိညာဏ်]] (Treaties) တအ် မဒှ်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]''' (United Nations)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပဋိညာဏ်ဂမၠိုင်]]''' (Treaties)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အခေါင်အရာမၞိဟ်]]''' (Human Rights)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law)
* ရုင်ဗစာ ရာဇဝတ် ဂၠးကဝ် (International Criminal Court - ICC)
* ရုင်ဗစာ သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ် (International Court of Justice - ICJ)
* ဥပဒေ မှာသၟိတ် (Law of the Sea)
* သၞောဝ်ဥပဒေ အခေါင်အရာမၞိဟ် ဂၠးကဝ် (International Human Rights Law)

== နိဿဲ ==

* International law, [[Wikipedia]]။
* &quot;International Law and Justice&quot;. United Nations.

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]] [[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးကဝ်]]</text>
      <sha1>p8pkk5sfll7as40jp2njzs8nqqf14td</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51403</id>
      <parentid>51402</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T23:01:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3359" sha1="tnqcwcrg1hd0siy3hpgyge9kqvhp23s" xml:space="preserve">{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]''' (International Law)၊ ပဋိညာဏ်၊ တင်တုပ်စိုတ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆံ အကြာဍုင်နာနာ ကေုာံ ဂကောံဂၠးကဝ်တအ်ရ။}}'''သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''International Law'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ်ဝ် သၞောဝ်ဥပဒေ၊ တင်စၟတ်သမ္တီ၊ ကေုာံ တင်တုပ်စိုတ် မစၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ မၞုံကဵု ဒြဟတ်တန်တဴ အကြာ ဍုင်မွဲကဵုမွဲ (States) ကေုာံ အကြာ ဂကောံဂၠးကဝ် (International Organizations) တအ်ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံဖန်ဇန် ကဵုလဝ် သ္ဇိုင်တမ် သွက်ပရေင်ဆက်ဆံ အကြာဍုင်နာနာတုဲ၊ ဍေံပါလုပ်ကဵု ကဏ္ဍအဓိက ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု အခေါင်အရာမၞိဟ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၞိက်ဂၠးကဝ်၊ ပရေင်စဵုဒၞာ သဘာဝဝန်းကျင်၊ ဥပဒေမှာသၟိတ် (Law of the Sea)၊ ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေပၞာန် (Laws of War) တအ်ရ။ အရာမဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်ဂှ် ဒှ် လိက်ကသုက် [[ပဋိညာဏ်]] (Treaties) တအ် မဒှ်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]''' (United Nations)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပဋိညာဏ်ဂမၠိုင်]]''' (Treaties)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အခေါင်အရာမၞိဟ်]]''' (Human Rights)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law)
* ရုင်ဗစာ ရာဇဝတ် ဂၠးကဝ် (International Criminal Court - ICC)
* ရုင်ဗစာ သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ် (International Court of Justice - ICJ)
* ဥပဒေ မှာသၟိတ် (Law of the Sea)
* သၞောဝ်ဥပဒေ အခေါင်အရာမၞိဟ် ဂၠးကဝ် (International Human Rights Law)

== နိဿဲ ==

* International law, [[Wikipedia]]။
* &quot;International Law and Justice&quot;. United Nations.

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]] [[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးကဝ်]]
[[ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[ကဏ္ဍ:ကုလ]]</text>
      <sha1>tnqcwcrg1hd0siy3hpgyge9kqvhp23s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ကုလ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9238</id>
    <revision>
      <id>51404</id>
      <timestamp>2026-04-14T23:07:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[ကုလသမဂ္ဂ]]''' (United Nations)၊ ဂကောံလပါ်သၟဝ် ကုလသမဂ္ဂ၊ လိက်ပဋိညာဏ်၊ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန်ဂၠးကဝ်တ...&quot;</comment>
      <origin>51404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3377" sha1="p1msclwr6rzd8d2tbx3saigod0yg6aw" xml:space="preserve">{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''[[ကုလသမဂ္ဂ]]''' (United Nations)၊ ဂကောံလပါ်သၟဝ် ကုလသမဂ္ဂ၊ လိက်ပဋိညာဏ်၊ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန်ဂၠးကဝ်တအ်ရ။}}'''ကုလသမဂ္ဂ''' (အင်္ဂလိက်: ''United Nations'', ဗွဲခမၞောန် '''UN''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ကုလ''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံအလုံဂၠးတိ မဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်ဂွံ မင်မွဲ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠံ ဂၠးကဝ်၊ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ပရေင်ဆက်ဆံခိုဟ် အကြာဍုင်နာနာ၊ ကေုာံ ဖန်ဇန် ပရေင်ပံင်ကောံ ရီုဗင် ရေင်သ္ကအ် ပ္ဍဲအရာမဖန်ဇန် ပြသၞာဂၠးကဝ်တအ်ရ။

ဂကောံဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၅ ကြဴနူ ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယ အာစိုပ်ဒတုဲတုဲ၊ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ဍုင်အလုံဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင် ပါလုပ်ဒၟံင် နဒဒှ် ဍုင်ကောန်ဂကောံရ။ ရုင်ဗဟဵု ကုလသမဂ္ဂဂှ် နွံပ္ဍဲ ဍုင်နျူယံက်၊ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်တုဲ၊ ဂကောံဏအ်ဝွံ ဍေံဖန်ဇန် ကမၠောန်အဓိက မပ္တံကဵု ပရေင်စဵုဒၞာ အခေါင်အရာမၞိဟ်၊ ပရေင်ရီုဗင် ကပ်ဘဲသဘာဝ၊ ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴလအ်လ (Sustainable Development) တအ်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု ကုလသမဂ္ဂ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]''' (International Law)
* '''[[:ကဏ္ဍ:အခေါင်အရာမၞိဟ်]]''' (Human Rights)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပဋိညာဏ်ဂမၠိုင်]]''' (Treaties)
* [[ကုလသမဂ္ဂ]] (United Nations)
* ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက် ဂၠးကဝ် (WHO)
* ဂကောံကောန်ၚာ် ကုလသမဂ္ဂ (UNICEF)
* ခရေတ် ကုလသမဂ္ဂ (UN Charter)
* ကံင်သဳ ဂီုကၠံ ကုလသမဂ္ဂ (UN Security Council)
* သဘင်သဳကၠဳဇၞော် ကုလသမဂ္ဂ (UN General Assembly)

== နိဿဲ ==

* United Nations, [[Wikipedia]]။
* &quot;About the UN&quot;. United Nations.</text>
      <sha1>p1msclwr6rzd8d2tbx3saigod0yg6aw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘဏ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9239</id>
    <revision>
      <id>51405</id>
      <timestamp>2026-04-14T23:09:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox financial institution|name=ဘဏ်|english=Bank|synonyms=တိုက်သြန်|purpose=ထိင်သိမ်း ကေုာံ ဖန်ဇန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်|services=ဒုင်တဲသြန်ဗတိုက်၊ ကဵုသြန်လွဳ၊ ပလံင်သြန် ကေုာံ သြန်စၠောအ်|related=[[သြန်]]၊ ပရေ...&quot;</comment>
      <origin>51405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6180" sha1="nwhp3yworseef98bgzgqwnhv8kd7e7w" xml:space="preserve">{{Infobox financial institution|name=ဘဏ်|english=Bank|synonyms=တိုက်သြန်|purpose=ထိင်သိမ်း ကေုာံ ဖန်ဇန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်|services=ဒုင်တဲသြန်ဗတိုက်၊ ကဵုသြန်လွဳ၊ ပလံင်သြန် ကေုာံ သြန်စၠောအ်|related=[[သြန်]]၊ [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]}}

'''ဘဏ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Bank'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဌာန ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံအလဵုအသဳ/ပုဂ္ဂလိက မဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ သြန် (Financial institution) မွဲတုဲ၊ ဍေံဒုင်တဲ သြန်ဗတိုက် နူကဵု ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကမ္ပဏဳတအ်တုဲ ကလေင်ဖန်ဇန် ကဵုသြန်လွဳ သွက်ပရေင်ကမၠောန်နာနာရ။ ဘဏ်ဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိက ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်မွဲမွဲတုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်ကဵု ညံင်သြန် ဂွံဂေတ်လန် ချဳဒရိုင်မာန် အလုံမွဲဍုင် ကေုာံ အလုံဂၠးတိရ။

== လၟေင်ကမၠောန် အဓိကဂမၠိုင် (Main Functions) ==
ဘဏ်တအ်ဝွံ ကၠောန်ဗစိုပ်ကဵု ကမၠောန်အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမဒုင်တဲ သြန်ဗတိုက် (Accepting Deposits):''' ညးဍုင်ကွာန်တအ် စွံသြန် ပ္ဍဲဘဏ် သွက်ဂွံဂီုကၠံ ကေုာံ သွက်ဂွံကလိဂွံ သြန်ပရဲ (Interest) ရ။ လိက်ကသုက် စွံသြန်ဝွံ နွံနာနာသာ် ဥပမာ - စွံလၟိုန် (Fixed deposit) ကေုာံ စွံလွပ် (Current/Saving account) တအ်ရ။
# '''ပွမကဵု သြန်လွဳ (Lending Money):''' ဘဏ်တအ် လွဳကဵုသြန် သွက်ညးမနွံပၟိက် သြန်တမ် (ဥပမာ - သွက်ဂွံရာန်သ္ၚိ၊ သွက်ဂွံရာန်ကွဳစက်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံပံက် ကမၠောန်ပိုန်ဒြပ်) တုဲ ကလေင်ကေတ် သြန်ပရဲ နူညးမလွဳတအ်ရ။ တင်အကျဲအကြာ သြန်ပရဲ မကဵုညးစွံ ကဵု သြန်ပရဲ မကေတ်နူညးလွဳဂှ် ဒှ်ပရဲပိုန်ဒြပ် သွက်ဘဏ်ရ။
# '''ပွမပလံင်သြန် ကေုာံ ထိင်သိမ်း (Money Transfer &amp; Safekeeping):''' ဖန်ဇန်ကဵု သွက်ဂွံ ပလံင်သြန် နူမွဲဒၞာဲ က္ညအာ မွဲဒၞာဲ (Wire transfer/Remittance) ကေုာံ မင်မွဲကဵု ကပေါတ်မၞုံကဵု ၚုဟ်မးတအ် ပ္ဍဲတိုက်ဂီုကၠံရ။

== ဂကူ ဘဏ်နာနာ (Types of Banks) ==
လပါ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ဘဏ်တအ် ပါ်ခြာလဝ် ဂကူနာနာသာ်ရ -

* '''ဘဏ်ဗဟဵု (Central Bank):''' ဒှ်ဘဏ် မအုပ်ဓုပ်လဝ် နကဵု အလဵုအသဳတုဲ ဍေံဖန်ဇန် ပတိတ်သြန်စက္ခော (Currency)၊ ထိင်သိမ်း ၚုဟ်မးသြန်၊ ကေုာံ ထိင်သိမ်းလဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အလုံမွဲဍုင် ညံင်ဟွံဂွံလီုလာ်ရ။ (ဥပမာ - ဘဏ်ဗဟဵု ဍုင်ဗၟာ၊ Federal Reserve ပ္ဍဲအမေရိကာန်)။
* '''ဘဏ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Commercial Bank):''' ဒှ်ဘဏ် သွက်ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကမ္ပဏဳတအ် သွက်ဂွံ စွံသြန် ကေုာံ လွဳသြန် ဓမ္မတာရ။
* '''ဘဏ် ပရေင်မိင် (Investment Bank):''' ဒှ်ဘဏ် မကဵုကသပ် ကေုာံ ဖန်ဇန်ကဵု သြန်တမ်ဇၞော်ဇၞော် သွက်ကမ္ပဏဳဇၞော်ဇၞော်တအ် ဂွံပံက်ပရေင်ကမၠောန်ရ။

== ပရေင်ဘဏ် ခေတ်လၟုဟ် ==
ပ္ဍဲခေတ် အေန်တာနက်ဏအ်မ္ဂး ပရေင်ဘဏ်ဝွံ ဇၞော်မောဝ်ပြံင်လှာဲအာ နကဵုဗီုပြင် '''ဘဏ်ဒဳဂျဳတယ်''' (Digital/Online Banking) ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ညးလွပ်တအ် ဟွံဒးအာ ရုင်ဘဏ်တိုက်ရိုက်တုဲ နကဵု အစဳအဇန် မဝ်ဗာင်ဖုန် (Mobile Banking Apps) မပ္တံကဵု KBZPay, KPay ဟွံသေင်မ္ဂး ကာဒ်စက် ATM တအ်ဂှ် ပလံင်သြန်၊ ထုတ်သြန်၊ ကေုာံ ရာန်ကပေါတ် လောဲလောဲသွာသွာ မာန်ကၠုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[သြန်]]
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* ဘဏ်ဗဟဵု

== နိဿဲ ==

* Bank, [[Wikipedia]]။
* &quot;How Banks Work&quot;. Economics Help.
* Gup, Benton E. (2011). ''Banking and Financial Institutions''. John Wiley &amp; Sons.</text>
      <sha1>nwhp3yworseef98bgzgqwnhv8kd7e7w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51406</id>
      <parentid>51405</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T23:09:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6326" sha1="an9jkyh223ed43nxj14pl5ldez39owt" xml:space="preserve">{{Infobox financial institution|name=ဘဏ်|english=Bank|synonyms=တိုက်သြန်|purpose=ထိင်သိမ်း ကေုာံ ဖန်ဇန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်|services=ဒုင်တဲသြန်ဗတိုက်၊ ကဵုသြန်လွဳ၊ ပလံင်သြန် ကေုာံ သြန်စၠောအ်|related=[[သြန်]]၊ [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]}}

'''ဘဏ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Bank'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဌာန ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံအလဵုအသဳ/ပုဂ္ဂလိက မဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ သြန် (Financial institution) မွဲတုဲ၊ ဍေံဒုင်တဲ သြန်ဗတိုက် နူကဵု ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကမ္ပဏဳတအ်တုဲ ကလေင်ဖန်ဇန် ကဵုသြန်လွဳ သွက်ပရေင်ကမၠောန်နာနာရ။ ဘဏ်ဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိက ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်မွဲမွဲတုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်ကဵု ညံင်သြန် ဂွံဂေတ်လန် ချဳဒရိုင်မာန် အလုံမွဲဍုင် ကေုာံ အလုံဂၠးတိရ။

== လၟေင်ကမၠောန် အဓိကဂမၠိုင် (Main Functions) ==
ဘဏ်တအ်ဝွံ ကၠောန်ဗစိုပ်ကဵု ကမၠောန်အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမဒုင်တဲ သြန်ဗတိုက် (Accepting Deposits):''' ညးဍုင်ကွာန်တအ် စွံသြန် ပ္ဍဲဘဏ် သွက်ဂွံဂီုကၠံ ကေုာံ သွက်ဂွံကလိဂွံ သြန်ပရဲ (Interest) ရ။ လိက်ကသုက် စွံသြန်ဝွံ နွံနာနာသာ် ဥပမာ - စွံလၟိုန် (Fixed deposit) ကေုာံ စွံလွပ် (Current/Saving account) တအ်ရ။
# '''ပွမကဵု သြန်လွဳ (Lending Money):''' ဘဏ်တအ် လွဳကဵုသြန် သွက်ညးမနွံပၟိက် သြန်တမ် (ဥပမာ - သွက်ဂွံရာန်သ္ၚိ၊ သွက်ဂွံရာန်ကွဳစက်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံပံက် ကမၠောန်ပိုန်ဒြပ်) တုဲ ကလေင်ကေတ် သြန်ပရဲ နူညးမလွဳတအ်ရ။ တင်အကျဲအကြာ သြန်ပရဲ မကဵုညးစွံ ကဵု သြန်ပရဲ မကေတ်နူညးလွဳဂှ် ဒှ်ပရဲပိုန်ဒြပ် သွက်ဘဏ်ရ။
# '''ပွမပလံင်သြန် ကေုာံ ထိင်သိမ်း (Money Transfer &amp; Safekeeping):''' ဖန်ဇန်ကဵု သွက်ဂွံ ပလံင်သြန် နူမွဲဒၞာဲ က္ညအာ မွဲဒၞာဲ (Wire transfer/Remittance) ကေုာံ မင်မွဲကဵု ကပေါတ်မၞုံကဵု ၚုဟ်မးတအ် ပ္ဍဲတိုက်ဂီုကၠံရ။

== ဂကူ ဘဏ်နာနာ (Types of Banks) ==
လပါ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး ဘဏ်တအ် ပါ်ခြာလဝ် ဂကူနာနာသာ်ရ -

* '''ဘဏ်ဗဟဵု (Central Bank):''' ဒှ်ဘဏ် မအုပ်ဓုပ်လဝ် နကဵု အလဵုအသဳတုဲ ဍေံဖန်ဇန် ပတိတ်သြန်စက္ခော (Currency)၊ ထိင်သိမ်း ၚုဟ်မးသြန်၊ ကေုာံ ထိင်သိမ်းလဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အလုံမွဲဍုင် ညံင်ဟွံဂွံလီုလာ်ရ။ (ဥပမာ - ဘဏ်ဗဟဵု ဍုင်ဗၟာ၊ Federal Reserve ပ္ဍဲအမေရိကာန်)။
* '''ဘဏ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Commercial Bank):''' ဒှ်ဘဏ် သွက်ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကမ္ပဏဳတအ် သွက်ဂွံ စွံသြန် ကေုာံ လွဳသြန် ဓမ္မတာရ။
* '''ဘဏ် ပရေင်မိင် (Investment Bank):''' ဒှ်ဘဏ် မကဵုကသပ် ကေုာံ ဖန်ဇန်ကဵု သြန်တမ်ဇၞော်ဇၞော် သွက်ကမ္ပဏဳဇၞော်ဇၞော်တအ် ဂွံပံက်ပရေင်ကမၠောန်ရ။

== ပရေင်ဘဏ် ခေတ်လၟုဟ် ==
ပ္ဍဲခေတ် အေန်တာနက်ဏအ်မ္ဂး ပရေင်ဘဏ်ဝွံ ဇၞော်မောဝ်ပြံင်လှာဲအာ နကဵုဗီုပြင် '''ဘဏ်ဒဳဂျဳတယ်''' (Digital/Online Banking) ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ညးလွပ်တအ် ဟွံဒးအာ ရုင်ဘဏ်တိုက်ရိုက်တုဲ နကဵု အစဳအဇန် မဝ်ဗာင်ဖုန် (Mobile Banking Apps) မပ္တံကဵု KBZPay, KPay ဟွံသေင်မ္ဂး ကာဒ်စက် ATM တအ်ဂှ် ပလံင်သြန်၊ ထုတ်သြန်၊ ကေုာံ ရာန်ကပေါတ် လောဲလောဲသွာသွာ မာန်ကၠုင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[သြန်]]
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* ဘဏ်ဗဟဵု

== နိဿဲ ==

* Bank, [[Wikipedia]]။
* &quot;How Banks Work&quot;. Economics Help.
* Gup, Benton E. (2011). ''Banking and Financial Institutions''. John Wiley &amp; Sons.

[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] [[Category:ဘဏ်]] [[Category:ဌာန ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]</text>
      <sha1>an9jkyh223ed43nxj14pl5ldez39owt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဌာန ပရေင်ပိုန်ဒြပ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9240</id>
    <revision>
      <id>51407</id>
      <timestamp>2026-04-14T23:10:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] [[Category:ဂကောံဂမၠိုင်]]  {{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ဌာန ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' (Financial institutions) မပ္တံကဵု ဘဏ်၊ က...&quot;</comment>
      <origin>51407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3332" sha1="kodxhduv75vyo32a2zkpcsph7je8onj" xml:space="preserve">[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ဂကောံဂမၠိုင်]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ဌာန ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' (Financial institutions) မပ္တံကဵု ဘဏ်၊ ကမ္ပဏဳအာမခံ၊ ကေုာံ ဂကောံမထိင်သိမ်း ပရေင်သြန်နာနာတအ်ရ။}}

'''ဌာန ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Financial institution'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံ ဟွံသေင်မ္ဂး ကမ္ပဏဳ မကၠောန်ဗစိုပ်ကဵု လၟေင်ကမၠောန် မဆေင်စပ်ကဵု သြန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်နာနာရ။ လၟေင်ကမၠောန်တအ်ဏအ်ဝွံ ဍေံပါလုပ်သီုကဵု ပွမဒုင်တဲ သြန်ဗတိုက်၊ ပွမကဵု သြန်လွဳ၊ ပွမဖန်ဇန် ပရေင်မိင် (Investments) ကေုာံ ပွမလှာဲပြာ် သြန်စက္ခောတအ်ရ။

ဌာန ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မပြာကတ်အိုတ်တအ်ဂှ် ဒှ် [[ဘဏ်]] (Banks) တုဲ၊ ဌာနတၞဟ်တအ်မ္ဂး ဂကောံအာမခံ (Insurance companies)၊ ဌာနပရေင်မိင် (Investment firms)၊ ကေုာံ ဂကောံသြန်လွဳ (Credit unions) တအ်လေဝ် ပါလုပ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ကီုရ။ ဍေံတအ်ဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ထိင်သိမ်း၊ ဖန်ဇန် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် သၞောတ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်မွဲမွဲ ကေုာံ အလုံဂၠးတိရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု ဌာန ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:ဘဏ်]]''' (Banks)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]''' (Economics / Finance)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဂကောံဂမၠိုင်]]''' (Organizations)
* [[ဘဏ်]] (Bank)
* ဘဏ်ဗဟဵု (Central Bank)
* ဂကောံ အာမခံ (Insurance Company)
* ဌာန ပရေင်မိင် (Investment Firm)
* သၞောတ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Financial System)

== နိဿဲ ==
* Financial institution, [[Wikipedia]]။
* &quot;What is a Financial Institution?&quot;. Investopedia.

[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ဂကောံဂမၠိုင်]]
[[Category:ဌာန ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]</text>
      <sha1>kodxhduv75vyo32a2zkpcsph7je8onj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဂကူပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ်ဂမၠိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9241</id>
    <revision>
      <id>51408</id>
      <timestamp>2026-04-14T23:13:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ဂကူပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ်ဂမၠိုင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Types of International Treaties'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပါ်ခြာ ဂကူလိက်ကသုက်ဂၠးကဝ်တအ် မဒုင်သ္ဇိုင် လတူ လၟိဟ်ဍုင်မပါလုပ်၊ တင်ရန်တၟအ်၊ ကေုာ...&quot;</comment>
      <origin>51408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7502" sha1="bdz1u9nd7ngvrf93x50v9zntr9l0n07" xml:space="preserve">'''ဂကူပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ်ဂမၠိုင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Types of International Treaties'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပါ်ခြာ ဂကူလိက်ကသုက်ဂၠးကဝ်တအ် မဒုင်သ္ဇိုင် လတူ လၟိဟ်ဍုင်မပါလုပ်၊ တင်ရန်တၟအ်၊ ကေုာံ သဘဴဓရ် သၞောဝ်ဥပဒေတအ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law) မ္ဂး၊ ပဋိညာဏ်ဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိကအိုတ်တုဲ ဍေံတအ်ဂှ် လေပ်ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== ပါ်ခြာ အတိုင်လၟိဟ် ဍုင်မပါလုပ် (By Number of Parties) ==
ပွမပါ်ခြာ ဗီုဏအ်ဝွံ ဒှ်နဲကဲ မပြာကတ်အိုတ် ကေုာံ မသ္ဇိုင်တမ်အိုတ်ရ။

=== ၁။ ပဋိညာဏ် ၜါလပါ် (Bilateral Treaties) ===
ဒှ်လိက်ကသုက် မထ္ပက်လဝ် အကြာ ဍုင်ၜါဍုင် သက်သက်ရ။ ဍေံတုပ်သၟဟ်ကဵု လိက်ကသုက် အကြာပူဂိုလ် ၜါတၠ ပ္ဍဲကဵု သၞောဝ်ဓမ္မတာကီုရ။ 
* '''ဥပမာ:''' ပဋိညာဏ် ပရေင်ဗၞိက် အကြာ ဍုင်မွဲ ကဵု မွဲ၊ လိက်ကသုက် သွက်ဂွံ ပလံင်ကလေင် ညးမကလိလောန်ဒုဟ် (Extradition treaties)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ကသုက် သွက်ဂွံ ပိုင်ခြာ ပယျဵုတိဍာ် အကြာ ဍုင်ၜါတအ် ပါလုပ်ရ။

=== ၂။ ပဋိညာဏ် ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် (Multilateral Treaties) ===
ဒှ်လိက်ကသုက် မထ္ပက်လဝ် ကေုာံ မဒုင်လဝ်တဲ အကြာ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် (ပိဍုင် ကေုာံ လတူဂှ်) ရ။ ပဋိညာဏ် ဗီုဏအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ်ဖန်ဇန်လဝ် သွက်ဂွံ ဖြေဟ်ပြသၞာ အလုံဂၠးတိ ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံ ချူခၞံ သၞောဝ်ဥပဒေ အလုံဂၠးကဝ်ရ။
* '''ဥပမာ:''' ခရေတ် [[ကုလသမဂ္ဂ]] (UN Charter)၊ ပဋိညာဏ် ဂျနဳဗာ (Geneva Conventions)၊ တင်တုပ်စိုတ် ပရေင်ရာသဳဥတု ပါရဳ (Paris Agreement) တအ်ရ။

== ပါ်ခြာ အတိုင်သဘဴဓရ် ဥပဒေ (By Nature of the Treaty) ==
အစာသၞောဝ်ဥပဒေဂၠးကဝ်တအ် လေပ်ပါ်ခြာ ပဋိညာဏ်တအ် အတိုင် သဘဴဓရ် လၟေင်ကမၠောန်ဍေံတအ်ရ -

=== ၁။ ပဋိညာဏ် မချူခၞံ သၞောဝ် (Law-making Treaties / Traités-lois) ===
ဒှ်ပဋိညာဏ် မဖန်ဗဒှ်ကဵု သၞောတ်ဝ်၊ ဒ္ဂေတ်ဝတ် ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေတၟိ မဒးဒ္ဂေတ်ဗက် အလုံဂၠးတိ ဟွံသေင်မ္ဂး အလုံဒေသမွဲရ။ ဍေံတအ်ဝွံ ကၠောန်ဗစိုပ်ကဵု ကမၠောန် ညံင်ရဴ စၠတ်ထဝ် (Legislature) ပ္ဍဲဍုင်မွဲကီုရ။
* '''ဥပမာ:''' ပဋိညာဏ် ဥပဒေမှာသၟိတ် ကုလသမဂ္ဂ (UNCLOS)၊ လိက်လလောင်တြး [[အခေါင်အရာမၞိဟ်]] ဂၠးကဝ်။

=== ၂။ ပဋိညာဏ် မတုပ်သၟဟ်ကဵု လိက်ကသုက် (Treaty Contracts / Traités-contrats) ===
ဒှ်ပဋိညာဏ် မဖန်ဇန်လဝ် သွက်ပရေင်ကမၠောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ဆက်ဆံ မချိုတ်ပၠိုတ်မွဲ အကြာ ဍုင်လ္ၚဵုတအ်သက်သက်ရ။ ဍေံဟွံချူခၞံ သၞောဝ်အလုံဂၠးတိတုဲ၊ ကာလကမၠောန်ဂှ် အာစိုပ်ဒတုဲမ္ဂး တာလျိုင်ပဋိညာဏ်ဂှ်လေဝ် အိုတ်အာကီုရ။
* '''ဥပမာ:''' ပရေင်သွံရာန် တိဍာ် အကြာဍုင် (ဥပမာ - အမေရိကာန် ရာန်ကေတ် တိအလာသကာ နူရုရှာ)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ကသုက် လွဳသြန် အကြာဍုင်တအ်ရ။

== ပါ်ခြာ အတိုင်ကဏ္ဍ (By Subject Matter) ==
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပဋိညာဏ်တအ်ဝွံ လေပ်ပါ်ခြာ အတိုင် ကဏ္ဍပရူပရာ မဆေင်စပ်တအ်ရ -
* '''ပဋိညာဏ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Political Treaties):''' လိက်ကသုက် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် (Peace treaties)၊ လိက်ကသုက် မဟာမိတ် (Alliance treaties) ကေုာံ လိက်ကသုက် ကၟာတ်လဒဵု လွဟ်နျူကလဳယျာ (Non-proliferation treaties)။
* '''ပဋိညာဏ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economic Treaties):''' လိက်ကသုက် ပရေင်ဗၞိက် သၠးပွး (FTA)၊ ကေုာံ တင်တုပ်စိုတ် ဂကောံဗၞိက်ဂၠးကဝ် (WTO)။
* '''ပဋိညာဏ် အခေါင်အရာမၞိဟ် (Human Rights Treaties):''' ဥပမာ - [[ပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ်ထောအ် ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ အလုံအိုတ်သီု]] (ICERD)၊ ပဋိညာဏ် အခေါင်အရာ ကောန်ၚာ် (CRC)။
* '''ပဋိညာဏ် သဘာဝဝန်းကျင် (Environmental Treaties):''' ဥပမာ - ပဋိညာဏ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ တိရစ္ဆာန် မအောန်အာဒၟံင်တအ် (CITES)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပဋိညာဏ်]] (Treaty)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law)
* [[ကုလသမဂ္ဂ]]

== နိဿဲ ==
* Shaw, Malcolm N. (2017). ''International Law''. Cambridge University Press.
* Brownlie, Ian (2008). ''Principles of Public International Law''. Oxford University Press.
* United Nations Treaty Collection.

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]
[[Category:ပဋိညာဏ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးကဝ်]]</text>
      <sha1>bdz1u9nd7ngvrf93x50v9zntr9l0n07</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51409</id>
      <parentid>51408</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T23:13:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7571" sha1="er976klq5b7qyfqki3ehpb349vim66u" xml:space="preserve">'''ဂကူပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ်ဂမၠိုင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Types of International Treaties'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပါ်ခြာ ဂကူလိက်ကသုက်ဂၠးကဝ်တအ် မဒုင်သ္ဇိုင် လတူ လၟိဟ်ဍုင်မပါလုပ်၊ တင်ရန်တၟအ်၊ ကေုာံ သဘဴဓရ် သၞောဝ်ဥပဒေတအ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law) မ္ဂး၊ ပဋိညာဏ်ဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိကအိုတ်တုဲ ဍေံတအ်ဂှ် လေပ်ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ။

== ပါ်ခြာ အတိုင်လၟိဟ် ဍုင်မပါလုပ် (By Number of Parties) ==
ပွမပါ်ခြာ ဗီုဏအ်ဝွံ ဒှ်နဲကဲ မပြာကတ်အိုတ် ကေုာံ မသ္ဇိုင်တမ်အိုတ်ရ။

=== ၁။ ပဋိညာဏ် ၜါလပါ် (Bilateral Treaties) ===
ဒှ်လိက်ကသုက် မထ္ပက်လဝ် အကြာ ဍုင်ၜါဍုင် သက်သက်ရ။ ဍေံတုပ်သၟဟ်ကဵု လိက်ကသုက် အကြာပူဂိုလ် ၜါတၠ ပ္ဍဲကဵု သၞောဝ်ဓမ္မတာကီုရ။ 
* '''ဥပမာ:''' ပဋိညာဏ် ပရေင်ဗၞိက် အကြာ ဍုင်မွဲ ကဵု မွဲ၊ လိက်ကသုက် သွက်ဂွံ ပလံင်ကလေင် ညးမကလိလောန်ဒုဟ် (Extradition treaties)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ကသုက် သွက်ဂွံ ပိုင်ခြာ ပယျဵုတိဍာ် အကြာ ဍုင်ၜါတအ် ပါလုပ်ရ။

=== ၂။ ပဋိညာဏ် ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် (Multilateral Treaties) ===
ဒှ်လိက်ကသုက် မထ္ပက်လဝ် ကေုာံ မဒုင်လဝ်တဲ အကြာ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် (ပိဍုင် ကေုာံ လတူဂှ်) ရ။ ပဋိညာဏ် ဗီုဏအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ်ဖန်ဇန်လဝ် သွက်ဂွံ ဖြေဟ်ပြသၞာ အလုံဂၠးတိ ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံ ချူခၞံ သၞောဝ်ဥပဒေ အလုံဂၠးကဝ်ရ။
* '''ဥပမာ:''' ခရေတ် [[ကုလသမဂ္ဂ]] (UN Charter)၊ ပဋိညာဏ် ဂျနဳဗာ (Geneva Conventions)၊ တင်တုပ်စိုတ် ပရေင်ရာသဳဥတု ပါရဳ (Paris Agreement) တအ်ရ။

== ပါ်ခြာ အတိုင်သဘဴဓရ် ဥပဒေ (By Nature of the Treaty) ==
အစာသၞောဝ်ဥပဒေဂၠးကဝ်တအ် လေပ်ပါ်ခြာ ပဋိညာဏ်တအ် အတိုင် သဘဴဓရ် လၟေင်ကမၠောန်ဍေံတအ်ရ -

=== ၁။ ပဋိညာဏ် မချူခၞံ သၞောဝ် (Law-making Treaties / Traités-lois) ===
ဒှ်ပဋိညာဏ် မဖန်ဗဒှ်ကဵု သၞောတ်ဝ်၊ ဒ္ဂေတ်ဝတ် ကေုာံ သၞောဝ်ဥပဒေတၟိ မဒးဒ္ဂေတ်ဗက် အလုံဂၠးတိ ဟွံသေင်မ္ဂး အလုံဒေသမွဲရ။ ဍေံတအ်ဝွံ ကၠောန်ဗစိုပ်ကဵု ကမၠောန် ညံင်ရဴ စၠတ်ထဝ် (Legislature) ပ္ဍဲဍုင်မွဲကီုရ။
* '''ဥပမာ:''' ပဋိညာဏ် ဥပဒေမှာသၟိတ် ကုလသမဂ္ဂ (UNCLOS)၊ လိက်လလောင်တြး [[အခေါင်အရာမၞိဟ်]] ဂၠးကဝ်။

=== ၂။ ပဋိညာဏ် မတုပ်သၟဟ်ကဵု လိက်ကသုက် (Treaty Contracts / Traités-contrats) ===
ဒှ်ပဋိညာဏ် မဖန်ဇန်လဝ် သွက်ပရေင်ကမၠောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ဆက်ဆံ မချိုတ်ပၠိုတ်မွဲ အကြာ ဍုင်လ္ၚဵုတအ်သက်သက်ရ။ ဍေံဟွံချူခၞံ သၞောဝ်အလုံဂၠးတိတုဲ၊ ကာလကမၠောန်ဂှ် အာစိုပ်ဒတုဲမ္ဂး တာလျိုင်ပဋိညာဏ်ဂှ်လေဝ် အိုတ်အာကီုရ။
* '''ဥပမာ:''' ပရေင်သွံရာန် တိဍာ် အကြာဍုင် (ဥပမာ - အမေရိကာန် ရာန်ကေတ် တိအလာသကာ နူရုရှာ)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ကသုက် လွဳသြန် အကြာဍုင်တအ်ရ။

== ပါ်ခြာ အတိုင်ကဏ္ဍ (By Subject Matter) ==
ပါဲနူဂှ်တုဲ ပဋိညာဏ်တအ်ဝွံ လေပ်ပါ်ခြာ အတိုင် ကဏ္ဍပရူပရာ မဆေင်စပ်တအ်ရ -
* '''ပဋိညာဏ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Political Treaties):''' လိက်ကသုက် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် (Peace treaties)၊ လိက်ကသုက် မဟာမိတ် (Alliance treaties) ကေုာံ လိက်ကသုက် ကၟာတ်လဒဵု လွဟ်နျူကလဳယျာ (Non-proliferation treaties)။
* '''ပဋိညာဏ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economic Treaties):''' လိက်ကသုက် ပရေင်ဗၞိက် သၠးပွး (FTA)၊ ကေုာံ တင်တုပ်စိုတ် ဂကောံဗၞိက်ဂၠးကဝ် (WTO)။
* '''ပဋိညာဏ် အခေါင်အရာမၞိဟ် (Human Rights Treaties):''' ဥပမာ - [[ပဋိညာဏ် ဂၠးကဝ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ်ထောအ် ပရေင်ပါ်ခြာဂကူ အလုံအိုတ်သီု]] (ICERD)၊ ပဋိညာဏ် အခေါင်အရာ ကောန်ၚာ် (CRC)။
* '''ပဋိညာဏ် သဘာဝဝန်းကျင် (Environmental Treaties):''' ဥပမာ - ပဋိညာဏ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ တိရစ္ဆာန် မအောန်အာဒၟံင်တအ် (CITES)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပဋိညာဏ်]] (Treaty)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law)
* [[ကုလသမဂ္ဂ]]

== နိဿဲ ==
* Shaw, Malcolm N. (2017). ''International Law''. Cambridge University Press.
* Brownlie, Ian (2008). ''Principles of Public International Law''. Oxford University Press.
* United Nations Treaty Collection.

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]
[[Category:ပဋိညာဏ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးကဝ်]]
[[ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[ကဏ္ဍ:ကုလ]]</text>
      <sha1>er976klq5b7qyfqki3ehpb349vim66u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပဋိညာဏ် ဥပဒေမှာသၟိတ် ကုလသမဂ္ဂ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9242</id>
    <revision>
      <id>51410</id>
      <timestamp>2026-04-14T23:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox treaty|name=ပဋိညာဏ် ဥပဒေမှာသၟိတ် ကုလသမဂ္ဂ|long_name=United Nations Convention on the Law of the Sea|image=|image_width=|caption=|type=[[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]၊ ဥပဒေမှာသၟိတ်|drafted=၁၉၇၃ - ၁၉၈၂|signed=၁၀ ဒဳဇြေန်ဗါ ၁၉၈၂|location=မောန်တဳဂဝ...&quot;</comment>
      <origin>51410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9728" sha1="jl79ssxp7yjczvt0mzuo54cs6565rs8" xml:space="preserve">{{Infobox treaty|name=ပဋိညာဏ် ဥပဒေမှာသၟိတ် ကုလသမဂ္ဂ|long_name=United Nations Convention on the Law of the Sea|image=|image_width=|caption=|type=[[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]၊ ဥပဒေမှာသၟိတ်|drafted=၁၉၇၃ - ၁၉၈၂|signed=၁၀ ဒဳဇြေန်ဗါ ၁၉၈၂|location=မောန်တဳဂဝ် ဗေ၊ ဍုင်ဂျမေကာ (Montego Bay, Jamaica)|effective=၁၆ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁၉၉၄|condition=ဍုင်ထ္ပက်စၟတ်တဲ ၆၀ ဍုင် ဒုင်တဲပဒတန်|signatories=၁၅၇ ဍုင်|parties=၁၆၈ ဍုင် (သီုကဵု ကၟိန်ပံင်ကောံ ဥရောပ)|depositary=ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ|languages=အင်္ဂလိက်၊ ပြင်သေတ်၊ ရုရှာ၊ သပိန်၊ ကြုက်၊ အာရာပ်}}'''ပဋိညာဏ် ဥပဒေမှာသၟိတ် ကုလသမဂ္ဂ''' (အင်္ဂလိက်: ''United Nations Convention on the Law of the Sea'', ဗွဲခမၞောန် '''UNCLOS''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်ကသုက် [[ပဋိညာဏ်]] ဂၠးကဝ် အဓိကမွဲ မဖန်ဇန် သၞောဝ်ဥပဒေ၊ တင်စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ အခေါင်အရာ သွက်ပွမသုင်စောဲ မှာသၟိတ်၊ ၜဳ သမုဒ္ဒရာ၊ ကေုာံ ပရေင်ထိင်သိမ်း နိဓိသဘာဝ မၞုံပ္ဍဲမှာသၟိတ်တအ် အလုံဂၠးတိရ။

ပဋိညာဏ်ဏအ်ဝွံ အစာသၞောဝ်ဥပဒေတအ် ကော်စလဝ် '''&quot;သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် သွက်မှာသၟိတ်&quot;''' (Constitution for the Oceans) တုဲ၊ ဍေံပိုင်ခြာကဵု လွဳဗလး တိဍာ်ပိုင်ပြဳ ဍုင်မၞုံကဵု ဇိုင်ၜဳတအ် ကေုာံ ဖန်ဇန်ကဵု သၞောတ်ဝ် သွက်ပရေင်ဗၞိက်ဂၠးကဝ်၊ ပရေင်စဵုဒၞာ သဘာဝဝန်းကျင် မှာသၟိတ် ကေုာံ ပရေင်ၜံက်ခါဲ သယံဇာတ ပ္ဍဲဂတာၜဳတအ်ရ။ UNCLOS ဝွံ ခၞံထ္ပက်လဝ် စၟတ်တဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၂ တုဲ၊ စလုပ်သုင်စောဲ ဒှ်ဒတန်ဥပဒေ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၄ ရ။

== ပွမပါ်ခြာ ဇုန်မှာသၟိတ် (Maritime Zones) ==
အတိုင် ပဋိညာဏ် UNCLOS မ္ဂး မှာသၟိတ်တအ်ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ဇုန်နာနာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ဍာ်အပ္ဍဲ (Internal Waters):''' ဍာ်မၞုံပ္ဍဲကဵု ပယျဵုသြင်ၜဳ (Baseline) မပ္တံကဵု ၜဳ၊ ကၟာ၊ ကြုင်တအ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင်အုပ်ဓုပ် ပိုင်ပြဳပေင်ပေင် (Sovereignty) ရ။
# '''ပယျဵုဍာ် / ဍာ်ပိုင်ပြဳ (Territorial Sea):''' တိုန်အာ နူကဵု ပယျဵုသြင်ၜဳ စဵုကဵု '''၁၂ တိုင်မှာသၟိတ်''' (12 nautical miles) ရ။ ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင်ပိုင်ပြဳ လတူကျာ၊ ဂတာၜဳ ကေုာံ သယံဇာတ သီုဖအိုတ်ရ။ ဆဂး က္ၜင်ဍုင်တၞဟ်တအ် နွံအခေါင် ဖြတ်ကၠောအ်အာကၠုင် နကဵုသဘဴမၜိုဟ်သြိုဟ် (Innocent passage) မာန်ရ။
# '''ဇုန်ဆက်စပ် (Contiguous Zone):''' ဆက်တိတ်အာ နူကဵု ပယျဵုဍာ် စဵုကဵု '''၂၄ တိုင်မှာသၟိတ်''' (24 nautical miles) ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင် စၟဳစၟတ် ကေုာံ ရပ်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ မဆေင်ကဵု အကံက်အခေါန်၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက်တအ်ရ။
# '''ဇုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၟေင် (Exclusive Economic Zone - EEZ):''' တိတ်အာ နူပယျဵုသြင်ၜဳ စဵုကဵု '''၂၀၀ တိုင်မှာသၟိတ်''' (200 nautical miles) ရ။ ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင် တၟေင် သွက်ဂွံ ဂၠာဲ၊ ၜံက်ခါဲ၊ ကေုာံ စကာ သယံဇာတ (ဥပမာ - ရပ်က၊ ၜံက်ခါဲကၠေင်ယေန်) ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သက်သက်ရ။ ဆဂး က္ၜင်ဍုင်တၞဟ်တအ် နွံအခေါင် အာကၠုင် သၠးသၠးပွးရ။
# '''က္ဍိုင်တၟံဆက် (Continental Shelf):''' တိဂတာၜဳ မဆက်တိတ်အာ နူသြင် စဵုကဵု အပိုင်အခြာ သဘာဝဍေံရ (လေပ်စိုပ် စဵုကဵု ၃၅၀ တိုင်မှာသၟိတ်)။ ဍုင်တၠတိ နွံအခေါင် ၜံက်ခါဲ သယံဇာတ ပ္ဍဲဂတာၜဳဏအ်ရ။
# '''မှာသၟိတ် ဂၠးကဝ် (High Seas):''' ဒၞာဲမှာသၟိတ် မ္ၚးနူကဵု EEZ (၂၀၀ တိုင်) တအ်ဂှ် ဒှ်မှာသၟိတ် ဂၠးကဝ်တုဲ၊ ဍုင်လဵုမွဲလေဝ် ပိုင်ပြဳ ဟွံဂွံရ။ ကောန်မၞိဟ် အလုံဂၠးတိ နွံအခေါင် အာကၠုင်၊ တက်က္ၜင်ကျာ ကေုာံ သုင်စောဲ ဗွဲမသၠးပွးရ။

== ဂကောံ မဒက်ပ္တန်လဝ် သၟဝ် UNCLOS ==
သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ စၟဳစၟတ် ပဋိညာဏ်ဏအ်တုဲ၊ UNCLOS ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံအဓိက (၃) သာ်ရ -

* '''ရုင်ဗစာ အလုံမှာသၟိတ် ဂၠးကဝ် (ITLOS):''' နွံပ္ဍဲဍုင် ဟမ်းဘတ် (Hamburg)၊ ဍုင်ဂျာမနဳ။ တာလျိုင်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ သ္ဂုတ်ဆာတ် ဖြေဟ်ကဵု ပြသၞာ ကေုာံ ဂဗုတ် မဆေင်စပ်ကဵု ဥပဒေမှာသၟိတ် အကြာဍုင်နာနာရ။
* '''အေဂျေန်သဳ ဂတာၜဳ ဂၠးကဝ် (International Seabed Authority - ISA):''' နွံပ္ဍဲဍုင် ကင်သတန် (Kingston)၊ ဂျမေကာ။ တာလျိုင်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ပရေင်ၜံက်ခါဲ သယံဇာတ ပ္ဍဲဂတာၜဳ မ္ၚးပယျဵုဍုင်နာနာတအ်ရ။
* '''ကမ္မရှေန် ပယျဵုက္ဍိုင်တၟံဆက် (CLCS):''' တာလျိုင်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ စၟဳစၟတ် ကေုာံ ကဵုကသပ် လတူ တင်အာတ်မိက် ဍုင်နာနာ မမိက်ဂွံ ဇၞော်ပတိတ် ပယျဵု က္ဍိုင်တၟံဆက် (Continental shelf) ဇကုရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ==
UNCLOS ဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် မဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ပရေင်ပဋိပက္ခ အကြာဍုင် (ဥပမာ - ပြသၞာပယျဵု ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ - South China Sea) ဂွံအောန်စှ်ေ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ဖြေဟ်ပြသၞာ နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေမာန်ရ။ ဍေံသီုကဵု ဂီုကၠံကဵု အခေါင်အရာ သွက်ဍုင် မဟၟဲကဵု ဇိုင်ၜဳ (Landlocked countries) တအ် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ အခေါင်သုင်စောဲ မှာသၟိတ်ကီုရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law)
* [[ကုလသမဂ္ဂ]]
* ဥပဒေ မှာသၟိတ်
* ဇုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၟေင် (EEZ)

== နိဿဲ ==

* &quot;United Nations Convention on the Law of the Sea&quot;. United Nations Treaty Collection.
* Churchill, R. R., and Lowe, A. V. (1999). ''The Law of the Sea''. Manchester University Press.
* Rothwell, Donald R., and Stephens, Tim (2016). ''The International Law of the Sea''. Hart Publishing.</text>
      <sha1>jl79ssxp7yjczvt0mzuo54cs6565rs8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51411</id>
      <parentid>51410</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T23:16:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9924" sha1="12170fxh8cz9t5mgz9uv9t076xm6j3e" xml:space="preserve">{{Infobox treaty|name=ပဋိညာဏ် ဥပဒေမှာသၟိတ် ကုလသမဂ္ဂ|long_name=United Nations Convention on the Law of the Sea|image=|image_width=|caption=|type=[[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]၊ ဥပဒေမှာသၟိတ်|drafted=၁၉၇၃ - ၁၉၈၂|signed=၁၀ ဒဳဇြေန်ဗါ ၁၉၈၂|location=မောန်တဳဂဝ် ဗေ၊ ဍုင်ဂျမေကာ (Montego Bay, Jamaica)|effective=၁၆ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁၉၉၄|condition=ဍုင်ထ္ပက်စၟတ်တဲ ၆၀ ဍုင် ဒုင်တဲပဒတန်|signatories=၁၅၇ ဍုင်|parties=၁၆၈ ဍုင် (သီုကဵု ကၟိန်ပံင်ကောံ ဥရောပ)|depositary=ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ|languages=အင်္ဂလိက်၊ ပြင်သေတ်၊ ရုရှာ၊ သပိန်၊ ကြုက်၊ အာရာပ်}}'''ပဋိညာဏ် ဥပဒေမှာသၟိတ် ကုလသမဂ္ဂ''' (အင်္ဂလိက်: ''United Nations Convention on the Law of the Sea'', ဗွဲခမၞောန် '''UNCLOS''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်ကသုက် [[ပဋိညာဏ်]] ဂၠးကဝ် အဓိကမွဲ မဖန်ဇန် သၞောဝ်ဥပဒေ၊ တင်စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ အခေါင်အရာ သွက်ပွမသုင်စောဲ မှာသၟိတ်၊ ၜဳ သမုဒ္ဒရာ၊ ကေုာံ ပရေင်ထိင်သိမ်း နိဓိသဘာဝ မၞုံပ္ဍဲမှာသၟိတ်တအ် အလုံဂၠးတိရ။

ပဋိညာဏ်ဏအ်ဝွံ အစာသၞောဝ်ဥပဒေတအ် ကော်စလဝ် '''&quot;သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် သွက်မှာသၟိတ်&quot;''' (Constitution for the Oceans) တုဲ၊ ဍေံပိုင်ခြာကဵု လွဳဗလး တိဍာ်ပိုင်ပြဳ ဍုင်မၞုံကဵု ဇိုင်ၜဳတအ် ကေုာံ ဖန်ဇန်ကဵု သၞောတ်ဝ် သွက်ပရေင်ဗၞိက်ဂၠးကဝ်၊ ပရေင်စဵုဒၞာ သဘာဝဝန်းကျင် မှာသၟိတ် ကေုာံ ပရေင်ၜံက်ခါဲ သယံဇာတ ပ္ဍဲဂတာၜဳတအ်ရ။ UNCLOS ဝွံ ခၞံထ္ပက်လဝ် စၟတ်တဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၂ တုဲ၊ စလုပ်သုင်စောဲ ဒှ်ဒတန်ဥပဒေ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၄ ရ။

== ပွမပါ်ခြာ ဇုန်မှာသၟိတ် (Maritime Zones) ==
အတိုင် ပဋိညာဏ် UNCLOS မ္ဂး မှာသၟိတ်တအ်ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ဇုန်နာနာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ဍာ်အပ္ဍဲ (Internal Waters):''' ဍာ်မၞုံပ္ဍဲကဵု ပယျဵုသြင်ၜဳ (Baseline) မပ္တံကဵု ၜဳ၊ ကၟာ၊ ကြုင်တအ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင်အုပ်ဓုပ် ပိုင်ပြဳပေင်ပေင် (Sovereignty) ရ။
# '''ပယျဵုဍာ် / ဍာ်ပိုင်ပြဳ (Territorial Sea):''' တိုန်အာ နူကဵု ပယျဵုသြင်ၜဳ စဵုကဵု '''၁၂ တိုင်မှာသၟိတ်''' (12 nautical miles) ရ။ ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင်ပိုင်ပြဳ လတူကျာ၊ ဂတာၜဳ ကေုာံ သယံဇာတ သီုဖအိုတ်ရ။ ဆဂး က္ၜင်ဍုင်တၞဟ်တအ် နွံအခေါင် ဖြတ်ကၠောအ်အာကၠုင် နကဵုသဘဴမၜိုဟ်သြိုဟ် (Innocent passage) မာန်ရ။
# '''ဇုန်ဆက်စပ် (Contiguous Zone):''' ဆက်တိတ်အာ နူကဵု ပယျဵုဍာ် စဵုကဵု '''၂၄ တိုင်မှာသၟိတ်''' (24 nautical miles) ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင် စၟဳစၟတ် ကေုာံ ရပ်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ မဆေင်ကဵု အကံက်အခေါန်၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက်တအ်ရ။
# '''ဇုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၟေင် (Exclusive Economic Zone - EEZ):''' တိတ်အာ နူပယျဵုသြင်ၜဳ စဵုကဵု '''၂၀၀ တိုင်မှာသၟိတ်''' (200 nautical miles) ရ။ ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင် တၟေင် သွက်ဂွံ ဂၠာဲ၊ ၜံက်ခါဲ၊ ကေုာံ စကာ သယံဇာတ (ဥပမာ - ရပ်က၊ ၜံက်ခါဲကၠေင်ယေန်) ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သက်သက်ရ။ ဆဂး က္ၜင်ဍုင်တၞဟ်တအ် နွံအခေါင် အာကၠုင် သၠးသၠးပွးရ။
# '''က္ဍိုင်တၟံဆက် (Continental Shelf):''' တိဂတာၜဳ မဆက်တိတ်အာ နူသြင် စဵုကဵု အပိုင်အခြာ သဘာဝဍေံရ (လေပ်စိုပ် စဵုကဵု ၃၅၀ တိုင်မှာသၟိတ်)။ ဍုင်တၠတိ နွံအခေါင် ၜံက်ခါဲ သယံဇာတ ပ္ဍဲဂတာၜဳဏအ်ရ။
# '''မှာသၟိတ် ဂၠးကဝ် (High Seas):''' ဒၞာဲမှာသၟိတ် မ္ၚးနူကဵု EEZ (၂၀၀ တိုင်) တအ်ဂှ် ဒှ်မှာသၟိတ် ဂၠးကဝ်တုဲ၊ ဍုင်လဵုမွဲလေဝ် ပိုင်ပြဳ ဟွံဂွံရ။ ကောန်မၞိဟ် အလုံဂၠးတိ နွံအခေါင် အာကၠုင်၊ တက်က္ၜင်ကျာ ကေုာံ သုင်စောဲ ဗွဲမသၠးပွးရ။

== ဂကောံ မဒက်ပ္တန်လဝ် သၟဝ် UNCLOS ==
သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ စၟဳစၟတ် ပဋိညာဏ်ဏအ်တုဲ၊ UNCLOS ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံအဓိက (၃) သာ်ရ -

* '''ရုင်ဗစာ အလုံမှာသၟိတ် ဂၠးကဝ် (ITLOS):''' နွံပ္ဍဲဍုင် ဟမ်းဘတ် (Hamburg)၊ ဍုင်ဂျာမနဳ။ တာလျိုင်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ သ္ဂုတ်ဆာတ် ဖြေဟ်ကဵု ပြသၞာ ကေုာံ ဂဗုတ် မဆေင်စပ်ကဵု ဥပဒေမှာသၟိတ် အကြာဍုင်နာနာရ။
* '''အေဂျေန်သဳ ဂတာၜဳ ဂၠးကဝ် (International Seabed Authority - ISA):''' နွံပ္ဍဲဍုင် ကင်သတန် (Kingston)၊ ဂျမေကာ။ တာလျိုင်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ပရေင်ၜံက်ခါဲ သယံဇာတ ပ္ဍဲဂတာၜဳ မ္ၚးပယျဵုဍုင်နာနာတအ်ရ။
* '''ကမ္မရှေန် ပယျဵုက္ဍိုင်တၟံဆက် (CLCS):''' တာလျိုင်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ စၟဳစၟတ် ကေုာံ ကဵုကသပ် လတူ တင်အာတ်မိက် ဍုင်နာနာ မမိက်ဂွံ ဇၞော်ပတိတ် ပယျဵု က္ဍိုင်တၟံဆက် (Continental shelf) ဇကုရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ==
UNCLOS ဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် မဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ပရေင်ပဋိပက္ခ အကြာဍုင် (ဥပမာ - ပြသၞာပယျဵု ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ - South China Sea) ဂွံအောန်စှ်ေ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ဖြေဟ်ပြသၞာ နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေမာန်ရ။ ဍေံသီုကဵု ဂီုကၠံကဵု အခေါင်အရာ သွက်ဍုင် မဟၟဲကဵု ဇိုင်ၜဳ (Landlocked countries) တအ် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ အခေါင်သုင်စောဲ မှာသၟိတ်ကီုရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law)
* [[ကုလသမဂ္ဂ]]
* ဥပဒေ မှာသၟိတ်
* ဇုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၟေင် (EEZ)

== နိဿဲ ==

* &quot;United Nations Convention on the Law of the Sea&quot;. United Nations Treaty Collection.
* Churchill, R. R., and Lowe, A. V. (1999). ''The Law of the Sea''. Manchester University Press.
* Rothwell, Donald R., and Stephens, Tim (2016). ''The International Law of the Sea''. Hart Publishing.

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] [[Category:ကုလသမဂ္ဂ]] [[Category:ပဋိညာဏ်ဂမၠိုင်]] [[Category:မှာသၟိတ်]]</text>
      <sha1>12170fxh8cz9t5mgz9uv9t076xm6j3e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51412</id>
      <parentid>51411</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T23:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9956" sha1="6b5bjvp35vuh0cnkm7d31xnc76fzxiz" xml:space="preserve">{{Infobox treaty|name=ပဋိညာဏ် ဥပဒေမှာသၟိတ် ကုလသမဂ္ဂ|long_name=United Nations Convention on the Law of the Sea|image=|image_width=|caption=|type=[[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]]၊ ဥပဒေမှာသၟိတ်|drafted=၁၉၇၃ - ၁၉၈၂|signed=၁၀ ဒဳဇြေန်ဗါ ၁၉၈၂|location=မောန်တဳဂဝ် ဗေ၊ ဍုင်ဂျမေကာ (Montego Bay, Jamaica)|effective=၁၆ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၁၉၉၄|condition=ဍုင်ထ္ပက်စၟတ်တဲ ၆၀ ဍုင် ဒုင်တဲပဒတန်|signatories=၁၅၇ ဍုင်|parties=၁၆၈ ဍုင် (သီုကဵု ကၟိန်ပံင်ကောံ ဥရောပ)|depositary=ညးအုပ်ကာနာနာ ကုလသမဂ္ဂ|languages=အင်္ဂလိက်၊ ပြင်သေတ်၊ ရုရှာ၊ သပိန်၊ ကြုက်၊ အာရာပ်}}'''ပဋိညာဏ် ဥပဒေမှာသၟိတ် ကုလသမဂ္ဂ''' (အင်္ဂလိက်: ''United Nations Convention on the Law of the Sea'', ဗွဲခမၞောန် '''UNCLOS''') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လိက်ကသုက် [[ပဋိညာဏ်]] ဂၠးကဝ် အဓိကမွဲ မဖန်ဇန် သၞောဝ်ဥပဒေ၊ တင်စၟတ်သမ္တီ ကေုာံ အခေါင်အရာ သွက်ပွမသုင်စောဲ မှာသၟိတ်၊ ၜဳ သမုဒ္ဒရာ၊ ကေုာံ ပရေင်ထိင်သိမ်း နိဓိသဘာဝ မၞုံပ္ဍဲမှာသၟိတ်တအ် အလုံဂၠးတိရ။

ပဋိညာဏ်ဏအ်ဝွံ အစာသၞောဝ်ဥပဒေတအ် ကော်စလဝ် '''&quot;သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် သွက်မှာသၟိတ်&quot;''' (Constitution for the Oceans) တုဲ၊ ဍေံပိုင်ခြာကဵု လွဳဗလး တိဍာ်ပိုင်ပြဳ ဍုင်မၞုံကဵု ဇိုင်ၜဳတအ် ကေုာံ ဖန်ဇန်ကဵု သၞောတ်ဝ် သွက်ပရေင်ဗၞိက်ဂၠးကဝ်၊ ပရေင်စဵုဒၞာ သဘာဝဝန်းကျင် မှာသၟိတ် ကေုာံ ပရေင်ၜံက်ခါဲ သယံဇာတ ပ္ဍဲဂတာၜဳတအ်ရ။ UNCLOS ဝွံ ခၞံထ္ပက်လဝ် စၟတ်တဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၈၂ တုဲ၊ စလုပ်သုင်စောဲ ဒှ်ဒတန်ဥပဒေ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၄ ရ။

== ပွမပါ်ခြာ ဇုန်မှာသၟိတ် (Maritime Zones) ==
အတိုင် ပဋိညာဏ် UNCLOS မ္ဂး မှာသၟိတ်တအ်ဝွံ ပါ်ခြာလဝ် နကဵု ဇုန်နာနာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ဍာ်အပ္ဍဲ (Internal Waters):''' ဍာ်မၞုံပ္ဍဲကဵု ပယျဵုသြင်ၜဳ (Baseline) မပ္တံကဵု ၜဳ၊ ကၟာ၊ ကြုင်တအ်ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင်အုပ်ဓုပ် ပိုင်ပြဳပေင်ပေင် (Sovereignty) ရ။
# '''ပယျဵုဍာ် / ဍာ်ပိုင်ပြဳ (Territorial Sea):''' တိုန်အာ နူကဵု ပယျဵုသြင်ၜဳ စဵုကဵု '''၁၂ တိုင်မှာသၟိတ်''' (12 nautical miles) ရ။ ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင်ပိုင်ပြဳ လတူကျာ၊ ဂတာၜဳ ကေုာံ သယံဇာတ သီုဖအိုတ်ရ။ ဆဂး က္ၜင်ဍုင်တၞဟ်တအ် နွံအခေါင် ဖြတ်ကၠောအ်အာကၠုင် နကဵုသဘဴမၜိုဟ်သြိုဟ် (Innocent passage) မာန်ရ။
# '''ဇုန်ဆက်စပ် (Contiguous Zone):''' ဆက်တိတ်အာ နူကဵု ပယျဵုဍာ် စဵုကဵု '''၂၄ တိုင်မှာသၟိတ်''' (24 nautical miles) ရ။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင် စၟဳစၟတ် ကေုာံ ရပ်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ မဆေင်ကဵု အကံက်အခေါန်၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက်တအ်ရ။
# '''ဇုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၟေင် (Exclusive Economic Zone - EEZ):''' တိတ်အာ နူပယျဵုသြင်ၜဳ စဵုကဵု '''၂၀၀ တိုင်မှာသၟိတ်''' (200 nautical miles) ရ။ ဍုင်တၠတိဂှ် နွံအခေါင် တၟေင် သွက်ဂွံ ဂၠာဲ၊ ၜံက်ခါဲ၊ ကေုာံ စကာ သယံဇာတ (ဥပမာ - ရပ်က၊ ၜံက်ခါဲကၠေင်ယေန်) ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် သက်သက်ရ။ ဆဂး က္ၜင်ဍုင်တၞဟ်တအ် နွံအခေါင် အာကၠုင် သၠးသၠးပွးရ။
# '''က္ဍိုင်တၟံဆက် (Continental Shelf):''' တိဂတာၜဳ မဆက်တိတ်အာ နူသြင် စဵုကဵု အပိုင်အခြာ သဘာဝဍေံရ (လေပ်စိုပ် စဵုကဵု ၃၅၀ တိုင်မှာသၟိတ်)။ ဍုင်တၠတိ နွံအခေါင် ၜံက်ခါဲ သယံဇာတ ပ္ဍဲဂတာၜဳဏအ်ရ။
# '''မှာသၟိတ် ဂၠးကဝ် (High Seas):''' ဒၞာဲမှာသၟိတ် မ္ၚးနူကဵု EEZ (၂၀၀ တိုင်) တအ်ဂှ် ဒှ်မှာသၟိတ် ဂၠးကဝ်တုဲ၊ ဍုင်လဵုမွဲလေဝ် ပိုင်ပြဳ ဟွံဂွံရ။ ကောန်မၞိဟ် အလုံဂၠးတိ နွံအခေါင် အာကၠုင်၊ တက်က္ၜင်ကျာ ကေုာံ သုင်စောဲ ဗွဲမသၠးပွးရ။

== ဂကောံ မဒက်ပ္တန်လဝ် သၟဝ် UNCLOS ==
သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ စၟဳစၟတ် ပဋိညာဏ်ဏအ်တုဲ၊ UNCLOS ဒက်ပ္တန်လဝ် ဂကောံအဓိက (၃) သာ်ရ -

* '''ရုင်ဗစာ အလုံမှာသၟိတ် ဂၠးကဝ် (ITLOS):''' နွံပ္ဍဲဍုင် ဟမ်းဘတ် (Hamburg)၊ ဍုင်ဂျာမနဳ။ တာလျိုင်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ သ္ဂုတ်ဆာတ် ဖြေဟ်ကဵု ပြသၞာ ကေုာံ ဂဗုတ် မဆေင်စပ်ကဵု ဥပဒေမှာသၟိတ် အကြာဍုင်နာနာရ။
* '''အေဂျေန်သဳ ဂတာၜဳ ဂၠးကဝ် (International Seabed Authority - ISA):''' နွံပ္ဍဲဍုင် ကင်သတန် (Kingston)၊ ဂျမေကာ။ တာလျိုင်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ပရေင်ၜံက်ခါဲ သယံဇာတ ပ္ဍဲဂတာၜဳ မ္ၚးပယျဵုဍုင်နာနာတအ်ရ။
* '''ကမ္မရှေန် ပယျဵုက္ဍိုင်တၟံဆက် (CLCS):''' တာလျိုင်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ စၟဳစၟတ် ကေုာံ ကဵုကသပ် လတူ တင်အာတ်မိက် ဍုင်နာနာ မမိက်ဂွံ ဇၞော်ပတိတ် ပယျဵု က္ဍိုင်တၟံဆက် (Continental shelf) ဇကုရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ==
UNCLOS ဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် မဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ပရေင်ပဋိပက္ခ အကြာဍုင် (ဥပမာ - ပြသၞာပယျဵု ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ - South China Sea) ဂွံအောန်စှ်ေ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ဖြေဟ်ပြသၞာ နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေမာန်ရ။ ဍေံသီုကဵု ဂီုကၠံကဵု အခေါင်အရာ သွက်ဍုင် မဟၟဲကဵု ဇိုင်ၜဳ (Landlocked countries) တအ် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ အခေါင်သုင်စောဲ မှာသၟိတ်ကီုရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] (International Law)
* [[ကုလသမဂ္ဂ]]
* ဥပဒေ မှာသၟိတ်
* ဇုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၟေင် (EEZ)

== နိဿဲ ==

* &quot;United Nations Convention on the Law of the Sea&quot;. United Nations Treaty Collection.
* Churchill, R. R., and Lowe, A. V. (1999). ''The Law of the Sea''. Manchester University Press.
* Rothwell, Donald R., and Stephens, Tim (2016). ''The International Law of the Sea''. Hart Publishing.

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဂၠးကဝ်]] 
[[Category:ပဋိညာဏ်ဂမၠိုင်]] [[Category:မှာသၟိတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ကုလ]]
[[ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]</text>
      <sha1>6b5bjvp35vuh0cnkm7d31xnc76fzxiz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ ၁၉၀၂</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9244</id>
    <revision>
      <id>51413</id>
      <timestamp>2026-04-14T23:20:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox law|name=သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)|native_name=พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121|english=Sangha Act of 1902|country=[[ဍုင်သေံ]] (ခေတ် သယာမ်)|enacted=၁၉၀၂ (ရ.သ ၁၂၁)|signed_by=သၟိင်စူလာလံင်ကောန်...&quot;</comment>
      <origin>51413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7413" sha1="rvuvidaobdsxp04037uhamugiv5zqjz" xml:space="preserve">{{Infobox law|name=သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)|native_name=พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121|english=Sangha Act of 1902|country=[[ဍုင်သေံ]] (ခေတ် သယာမ်)|enacted=၁၉၀၂ (ရ.သ ၁၂၁)|signed_by=သၟိင်စူလာလံင်ကောန် (ရာမ ၅)|purpose=ပွမပကောံအဝဵုသံဃာ ဇရေင်ဗဟဵု ကေုာံ ဖန်ဇန်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်|status=ပြံင်လှာဲလဝ်ယၟု ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန်လဝ် (၁၉၄၁, ၁၉၆၂)}}

'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act of 1902'', သေံ: พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ အဓိကမွဲ မချူခၞံပြဒါန်လဝ် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်စူလာလံင်ကောန် (King Chulalongkorn - ရာမ ၅) သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ (သယာမ်) ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ပကောံအဝဵု ပရေင်သာသနာ ဇရေင်ဗဟဵု (Centralization of the Sangha) တုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂကောံသံဃာ အလုံမွဲဍုင် ဂွံတန်တဴသၟဝ် စၞောန်ပၠတရဴ သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch) ကေုာံ ဂကောံအလဵုအသဳ ဍုင်သေံရ။

== ဝင်ဟိုတ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပ္ဍဲကဵု လက္ကရဴ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် သၟိင်ရာမ (၅) ဍုင်သေံဝွံ ညးမိက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင် (Modernization) ညံင်ဂွံ တုပ်ကဵု ဍုင်ရးပလိုတ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲရးဇၞော်တၞဟ်ဟ် (ဥပမာ - ဇရေင်ဒေသ လာန်နာ ကေုာံ အဳသာန်) တအ်ဝွံ နွံကဵု အဝဵုအုပ်ဓုပ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာပူဂိုလ်ဇကု သီးသီးသန့်သန့် (Autonomy) ရ။

ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ပံင်ကောံ ကေုာံ ပရေင်ညဳသၟဟ် အလုံမွဲဍုင်တုဲ၊ သၟိင်စူလာလံင်ကောန် ပြဒါန်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ် သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ညံင်သံဃာ သီုဖအိုတ် ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်ဗဟဵု (ၜင်ကံက်) မွဲဓဝ်ရ။

== တင်အဓိကဂမၠိုင် ==
အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်မ္ဂး လဒက်ပ္တန် ကေုာံ တင်ဖန်ဇန် အဓိကတအ်ဂှ် ပါလုပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''သံဃရာဇာ (Sangharaja):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကဆံင် &quot;သံဃရာဇာ&quot; (သကိုပ်သံဃာ) မဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်ရ။ သံဃရာဇာဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ခါန်ကၞက် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်ဟေင်ရ။
# '''မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကံင်သဳ မဟာထေရ် (Sangha Supreme Council) သွက်ဂွံ ကဵုကသပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ပရေင်သာသနာ သၟဝ်သံဃရာဇာရ။
# '''သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ကဆံင်ဆံင်:''' သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာဂှ် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်ကီုရ။ ဍေံပါ်လဝ် နူကဆံင် ရး (Monthon)၊ ခရိုင် (Changwat)၊ ပွိုင်ဍုင် (Amphoe) စဵုကဵုစိုပ် ကဆံင်ကွာန် (Tambon) ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ဘာတအ်ရ။
# '''ပရေင်ပညာ သံဃာ:''' ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂွံ ဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ မွဲဗီုဓဝ် အလုံဍုင် သၟဝ်စၞောန်ပၠတရဴ ဗဟဵု။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ==
သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ်ဝွံ ဍေံပကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာ ဍုင်သေံ ဂွံဒှ်အာ ဂကောံ မတန်တဴသၟဝ် အဝဵုအလဵုအသဳဍုင် (State-controlled religion) ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။

* ဂကောံဂိုဏ် မဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ် (ဥပမာ - ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ ကေုာံ မဟာနိကာယ) တအ်လေဝ် ဒးလုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မွဲဓဝ်ရ။
* အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် သံဃာဒေသလ္ၚဵုတအ် ဒးဒုင်ပလီုထောအ်တုဲ လေပ်ကတဵုဒှ်လဝ် ပရေင်ဟွံပေင်စိုတ်လ္ၚဵုတအ်ကီုရ (ဥပမာ - ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ဇရေင် လာန်နာ နကဵု ကျာ်ဇၞော် ခရူဗာ သဳဝိဇယ - Kruba Srivichai)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* သၟိင်စူလာလံင်ကောန်
* မဟာထေရသမာဂမ

== နိဿဲ ==

* Tambiah, Stanley J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand against a Historical Background''. Cambridge University Press.
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.
* Sangha Act, [[Wikipedia]]။</text>
      <sha1>rvuvidaobdsxp04037uhamugiv5zqjz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51414</id>
      <parentid>51413</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T23:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7600" sha1="huizfnt0cjoi29m5112blhoq7rgt354" xml:space="preserve">{{Infobox law|name=သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)|native_name=พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121|english=Sangha Act of 1902|country=[[ဍုင်သေံ]] (ခေတ် သယာမ်)|enacted=၁၉၀၂ (ရ.သ ၁၂၁)|signed_by=သၟိင်စူလာလံင်ကောန် (ရာမ ၅)|purpose=ပွမပကောံအဝဵုသံဃာ ဇရေင်ဗဟဵု ကေုာံ ဖန်ဇန်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်|status=ပြံင်လှာဲလဝ်ယၟု ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန်လဝ် (၁၉၄၁, ၁၉၆၂)}}

'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act of 1902'', သေံ: พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ အဓိကမွဲ မချူခၞံပြဒါန်လဝ် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်စူလာလံင်ကောန် (King Chulalongkorn - ရာမ ၅) သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ (သယာမ်) ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ပကောံအဝဵု ပရေင်သာသနာ ဇရေင်ဗဟဵု (Centralization of the Sangha) တုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂကောံသံဃာ အလုံမွဲဍုင် ဂွံတန်တဴသၟဝ် စၞောန်ပၠတရဴ သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch) ကေုာံ ဂကောံအလဵုအသဳ ဍုင်သေံရ။

== ဝင်ဟိုတ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပ္ဍဲကဵု လက္ကရဴ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် သၟိင်ရာမ (၅) ဍုင်သေံဝွံ ညးမိက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင် (Modernization) ညံင်ဂွံ တုပ်ကဵု ဍုင်ရးပလိုတ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲရးဇၞော်တၞဟ်ဟ် (ဥပမာ - ဇရေင်ဒေသ လာန်နာ ကေုာံ အဳသာန်) တအ်ဝွံ နွံကဵု အဝဵုအုပ်ဓုပ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာပူဂိုလ်ဇကု သီးသီးသန့်သန့် (Autonomy) ရ။

ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ပံင်ကောံ ကေုာံ ပရေင်ညဳသၟဟ် အလုံမွဲဍုင်တုဲ၊ သၟိင်စူလာလံင်ကောန် ပြဒါန်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ် သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ညံင်သံဃာ သီုဖအိုတ် ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်ဗဟဵု (ၜင်ကံက်) မွဲဓဝ်ရ။

== တင်အဓိကဂမၠိုင် ==
အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်မ္ဂး လဒက်ပ္တန် ကေုာံ တင်ဖန်ဇန် အဓိကတအ်ဂှ် ပါလုပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''သံဃရာဇာ (Sangharaja):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကဆံင် &quot;သံဃရာဇာ&quot; (သကိုပ်သံဃာ) မဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်ရ။ သံဃရာဇာဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ခါန်ကၞက် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်ဟေင်ရ။
# '''မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကံင်သဳ မဟာထေရ် (Sangha Supreme Council) သွက်ဂွံ ကဵုကသပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ပရေင်သာသနာ သၟဝ်သံဃရာဇာရ။
# '''သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ကဆံင်ဆံင်:''' သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာဂှ် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်ကီုရ။ ဍေံပါ်လဝ် နူကဆံင် ရး (Monthon)၊ ခရိုင် (Changwat)၊ ပွိုင်ဍုင် (Amphoe) စဵုကဵုစိုပ် ကဆံင်ကွာန် (Tambon) ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ဘာတအ်ရ။
# '''ပရေင်ပညာ သံဃာ:''' ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂွံ ဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ မွဲဗီုဓဝ် အလုံဍုင် သၟဝ်စၞောန်ပၠတရဴ ဗဟဵု။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ==
သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ်ဝွံ ဍေံပကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာ ဍုင်သေံ ဂွံဒှ်အာ ဂကောံ မတန်တဴသၟဝ် အဝဵုအလဵုအသဳဍုင် (State-controlled religion) ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။

* ဂကောံဂိုဏ် မဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ် (ဥပမာ - ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ ကေုာံ မဟာနိကာယ) တအ်လေဝ် ဒးလုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မွဲဓဝ်ရ။
* အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် သံဃာဒေသလ္ၚဵုတအ် ဒးဒုင်ပလီုထောအ်တုဲ လေပ်ကတဵုဒှ်လဝ် ပရေင်ဟွံပေင်စိုတ်လ္ၚဵုတအ်ကီုရ (ဥပမာ - ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ဇရေင် လာန်နာ နကဵု ကျာ်ဇၞော် ခရူဗာ သဳဝိဇယ - Kruba Srivichai)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* သၟိင်စူလာလံင်ကောန်
* မဟာထေရသမာဂမ

== နိဿဲ ==

* Tambiah, Stanley J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand against a Historical Background''. Cambridge University Press.
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.
* Sangha Act, [[Wikipedia]]။

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]] [[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]]</text>
      <sha1>huizfnt0cjoi29m5112blhoq7rgt354</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51416</id>
      <parentid>51414</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T00:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7684" sha1="575ihdjrmvz2oe5ypbn0n8g40j2q8c1" xml:space="preserve">{{Infobox law|name=သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)|native_name=พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121|english=Sangha Act of 1902|country=[[ဍုင်သေံ]] (ခေတ် သယာမ်)|enacted=၁၉၀၂ (ရ.သ ၁၂၁)|signed_by=သၟိင်စူလာလံင်ကောန် (ရာမ ၅)|purpose=ပွမပကောံအဝဵုသံဃာ ဇရေင်ဗဟဵု ကေုာံ ဖန်ဇန်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်|status=ပြံင်လှာဲလဝ်ယၟု ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန်လဝ် (၁၉၄၁, ၁၉၆၂)}}

'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act of 1902'', သေံ: พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ အဓိကမွဲ မချူခၞံပြဒါန်လဝ် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်စူလာလံင်ကောန် (King Chulalongkorn - ရာမ ၅) သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ (သယာမ်) ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ပကောံအဝဵု ပရေင်သာသနာ ဇရေင်ဗဟဵု (Centralization of the Sangha) တုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂကောံသံဃာ အလုံမွဲဍုင် ဂွံတန်တဴသၟဝ် စၞောန်ပၠတရဴ သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch) ကေုာံ ဂကောံအလဵုအသဳ ဍုင်သေံရ။

== ဝင်ဟိုတ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပ္ဍဲကဵု လက္ကရဴ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် သၟိင်ရာမ (၅) ဍုင်သေံဝွံ ညးမိက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင် (Modernization) ညံင်ဂွံ တုပ်ကဵု ဍုင်ရးပလိုတ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲရးဇၞော်တၞဟ်ဟ် (ဥပမာ - ဇရေင်ဒေသ လာန်နာ ကေုာံ အဳသာန်) တအ်ဝွံ နွံကဵု အဝဵုအုပ်ဓုပ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာပူဂိုလ်ဇကု သီးသီးသန့်သန့် (Autonomy) ရ။

ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ပံင်ကောံ ကေုာံ ပရေင်ညဳသၟဟ် အလုံမွဲဍုင်တုဲ၊ သၟိင်စူလာလံင်ကောန် ပြဒါန်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ် သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ညံင်သံဃာ သီုဖအိုတ် ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်ဗဟဵု (ၜင်ကံက်) မွဲဓဝ်ရ။

== တင်အဓိကဂမၠိုင် ==
အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်မ္ဂး လဒက်ပ္တန် ကေုာံ တင်ဖန်ဇန် အဓိကတအ်ဂှ် ပါလုပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''သံဃရာဇာ (Sangharaja):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကဆံင် &quot;သံဃရာဇာ&quot; (သကိုပ်သံဃာ) မဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်ရ။ သံဃရာဇာဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ခါန်ကၞက် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်ဟေင်ရ။
# '''မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကံင်သဳ မဟာထေရ် (Sangha Supreme Council) သွက်ဂွံ ကဵုကသပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ပရေင်သာသနာ သၟဝ်သံဃရာဇာရ။
# '''သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ကဆံင်ဆံင်:''' သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာဂှ် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်ကီုရ။ ဍေံပါ်လဝ် နူကဆံင် ရး (Monthon)၊ ခရိုင် (Changwat)၊ ပွိုင်ဍုင် (Amphoe) စဵုကဵုစိုပ် ကဆံင်ကွာန် (Tambon) ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ဘာတအ်ရ။
# '''ပရေင်ပညာ သံဃာ:''' ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂွံ ဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ မွဲဗီုဓဝ် အလုံဍုင် သၟဝ်စၞောန်ပၠတရဴ ဗဟဵု။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ==
သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ်ဝွံ ဍေံပကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာ ဍုင်သေံ ဂွံဒှ်အာ ဂကောံ မတန်တဴသၟဝ် အဝဵုအလဵုအသဳဍုင် (State-controlled religion) ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။

* ဂကောံဂိုဏ် မဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ် (ဥပမာ - ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ ကေုာံ မဟာနိကာယ) တအ်လေဝ် ဒးလုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မွဲဓဝ်ရ။
* အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် သံဃာဒေသလ္ၚဵုတအ် ဒးဒုင်ပလီုထောအ်တုဲ လေပ်ကတဵုဒှ်လဝ် ပရေင်ဟွံပေင်စိုတ်လ္ၚဵုတအ်ကီုရ (ဥပမာ - ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ဇရေင် လာန်နာ နကဵု ကျာ်ဇၞော် ခရူဗာ သဳဝိဇယ - Kruba Srivichai)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* သၟိင်စူလာလံင်ကောန်
* မဟာထေရသမာဂမ

== နိဿဲ ==

* Tambiah, Stanley J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand against a Historical Background''. Cambridge University Press.
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.
* Sangha Act, [[Wikipedia]]။

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]] [[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]]
[[ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေအုပ်ဓုပ်သံဃာ]]</text>
      <sha1>575ihdjrmvz2oe5ypbn0n8g40j2q8c1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51421</id>
      <parentid>51416</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Aue Nai ပြံင်ပဆုဲလဝ် မုက်လိက် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂]] ဇရေင် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ ၁၉၀၂]]</comment>
      <origin>51416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7684" sha1="575ihdjrmvz2oe5ypbn0n8g40j2q8c1" xml:space="preserve">{{Infobox law|name=သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)|native_name=พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121|english=Sangha Act of 1902|country=[[ဍုင်သေံ]] (ခေတ် သယာမ်)|enacted=၁၉၀၂ (ရ.သ ၁၂၁)|signed_by=သၟိင်စူလာလံင်ကောန် (ရာမ ၅)|purpose=ပွမပကောံအဝဵုသံဃာ ဇရေင်ဗဟဵု ကေုာံ ဖန်ဇန်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်|status=ပြံင်လှာဲလဝ်ယၟု ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန်လဝ် (၁၉၄၁, ၁၉၆၂)}}

'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act of 1902'', သေံ: พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ အဓိကမွဲ မချူခၞံပြဒါန်လဝ် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်စူလာလံင်ကောန် (King Chulalongkorn - ရာမ ၅) သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ (သယာမ်) ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ပကောံအဝဵု ပရေင်သာသနာ ဇရေင်ဗဟဵု (Centralization of the Sangha) တုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂကောံသံဃာ အလုံမွဲဍုင် ဂွံတန်တဴသၟဝ် စၞောန်ပၠတရဴ သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch) ကေုာံ ဂကောံအလဵုအသဳ ဍုင်သေံရ။

== ဝင်ဟိုတ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပ္ဍဲကဵု လက္ကရဴ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် သၟိင်ရာမ (၅) ဍုင်သေံဝွံ ညးမိက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင် (Modernization) ညံင်ဂွံ တုပ်ကဵု ဍုင်ရးပလိုတ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲရးဇၞော်တၞဟ်ဟ် (ဥပမာ - ဇရေင်ဒေသ လာန်နာ ကေုာံ အဳသာန်) တအ်ဝွံ နွံကဵု အဝဵုအုပ်ဓုပ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာပူဂိုလ်ဇကု သီးသီးသန့်သန့် (Autonomy) ရ။

ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ပံင်ကောံ ကေုာံ ပရေင်ညဳသၟဟ် အလုံမွဲဍုင်တုဲ၊ သၟိင်စူလာလံင်ကောန် ပြဒါန်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ် သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ညံင်သံဃာ သီုဖအိုတ် ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်ဗဟဵု (ၜင်ကံက်) မွဲဓဝ်ရ။

== တင်အဓိကဂမၠိုင် ==
အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်မ္ဂး လဒက်ပ္တန် ကေုာံ တင်ဖန်ဇန် အဓိကတအ်ဂှ် ပါလုပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''သံဃရာဇာ (Sangharaja):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကဆံင် &quot;သံဃရာဇာ&quot; (သကိုပ်သံဃာ) မဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်ရ။ သံဃရာဇာဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ခါန်ကၞက် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်ဟေင်ရ။
# '''မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကံင်သဳ မဟာထေရ် (Sangha Supreme Council) သွက်ဂွံ ကဵုကသပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ပရေင်သာသနာ သၟဝ်သံဃရာဇာရ။
# '''သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ကဆံင်ဆံင်:''' သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာဂှ် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်ကီုရ။ ဍေံပါ်လဝ် နူကဆံင် ရး (Monthon)၊ ခရိုင် (Changwat)၊ ပွိုင်ဍုင် (Amphoe) စဵုကဵုစိုပ် ကဆံင်ကွာန် (Tambon) ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ဘာတအ်ရ။
# '''ပရေင်ပညာ သံဃာ:''' ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂွံ ဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ မွဲဗီုဓဝ် အလုံဍုင် သၟဝ်စၞောန်ပၠတရဴ ဗဟဵု။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ==
သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ်ဝွံ ဍေံပကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာ ဍုင်သေံ ဂွံဒှ်အာ ဂကောံ မတန်တဴသၟဝ် အဝဵုအလဵုအသဳဍုင် (State-controlled religion) ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။

* ဂကောံဂိုဏ် မဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ် (ဥပမာ - ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ ကေုာံ မဟာနိကာယ) တအ်လေဝ် ဒးလုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မွဲဓဝ်ရ။
* အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် သံဃာဒေသလ္ၚဵုတအ် ဒးဒုင်ပလီုထောအ်တုဲ လေပ်ကတဵုဒှ်လဝ် ပရေင်ဟွံပေင်စိုတ်လ္ၚဵုတအ်ကီုရ (ဥပမာ - ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ဇရေင် လာန်နာ နကဵု ကျာ်ဇၞော် ခရူဗာ သဳဝိဇယ - Kruba Srivichai)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* သၟိင်စူလာလံင်ကောန်
* မဟာထေရသမာဂမ

== နိဿဲ ==

* Tambiah, Stanley J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand against a Historical Background''. Cambridge University Press.
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.
* Sangha Act, [[Wikipedia]]။

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]] [[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]]
[[ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေအုပ်ဓုပ်သံဃာ]]</text>
      <sha1>575ihdjrmvz2oe5ypbn0n8g40j2q8c1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox law</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9245</id>
    <revision>
      <id>51415</id>
      <timestamp>2026-04-14T23:21:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; {{Infobox | bodyclass =  | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%; | datastyle =   | label1 = ယ...&quot;</comment>
      <origin>51415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2250" sha1="8k27i9f8t85o5eg69ewb91fmvzf74ts" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = သၞောဝ် (Law)
| data2 = {{{law|}}}

| label3 = ပရူ (Subject)
| data3 = {{{subject|}}}

| label4 = ဂကူ (Type)
| data4 = {{{type|}}}

| label5 = ဒတန် (Location)
| data5 = {{{location|}}}

| label6 = သၞာံမစကၠောန် (Enacted)
| data6 = {{{enacted|}}}

| label7 = သၞာံမပလေဝ် (Amended)
| data7 = {{{amended|}}}

| label8 = သၞာံမစဖျပ် (Effective)
| data8 = {{{effective|}}}

| label9 = ဂကောံ (Authority)
| data9 = {{{authority|}}}

| label10 = လိက်ဆက်စပ် (Related legislation)
| data10 = {{{related|}}}

| label11 = ဝဲက်ဆိုက် (Website)
| data11 = {{{website|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox law''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **သၞောဝ်** (law) မွဲမွဲ။

ဥပမာ သၞောဝ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[သၞောဝ်တိ]] (Land Law)
* [[သၞောဝ်ရာဇဝတ်]] (Criminal Law)
* [[သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်]] (Civil Law)
* [[သၞောဝ်ပိုန်ဒြပ်]] (Economic Law)
* [[သၞောဝ်အုပ်ဓုပ်]] (Administrative Law)

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox law
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| law = 
| subject = 
| type = 
| location = 
| enacted = 
| amended = 
| effective = 
| authority = 
| related = 
| website = 
}}</text>
      <sha1>8k27i9f8t85o5eg69ewb91fmvzf74ts</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေအုပ်ဓုပ်သံဃာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9246</id>
    <revision>
      <id>51417</id>
      <timestamp>2026-04-15T00:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (Sangha Acts) မဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေဂမၠိုင် မချူခၞံလဝ် နကဵု အလဵုအသဳဍုင်...&quot;</comment>
      <origin>51417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3790" sha1="97vtsiyl5rk6aayaqj0sczf68kng29e" xml:space="preserve">{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (Sangha Acts) မဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေဂမၠိုင် မချူခၞံလဝ် နကဵု အလဵုအသဳဍုင် ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင်ဨကရာဇ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာတအ်ရ။}}'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Sangha Administration Law'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဟွံသေင်မ္ဂး အမိင်အသံ မပြဒါန် ပတိတ်လဝ် နကဵု ညးမအုပ်ဓုပ်ဍုင် (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ မပ္တံကဵု ဍုင်သေံ၊ ဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဍုင်သဳရိလင်္ကာတအ်) သွက်ဂွံ ထိင်သိမ်း၊ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ကေုာံ ပရေင်သာသနာရ။

သၞောဝ်ဥပဒေတအ်ဝွံ ဍေံဖန်ဇန်ကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာတအ် ဂွံနွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မခိုင်ကၠိုက်၊ ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်မွဲဗီုဓဝ်၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုပရေင်ပြံင်လှာဲ ခေတ်ကာလ ကေုာံ သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင်ကွာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞောဝ်တအ်ဏအ်မ္ဂး ပွမဒက်ပ္တန် ကံင်သဳသံဃာ (ဥပမာ - မဟာထေရသမာဂမ)၊ ပွမခါန်ကၞက် သံဃရာဇာ ကေုာံ ပရေင်စၟဳစၟတ် ဂိုဏ်ဂမၠိုင်တအ် ပါလုပ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ]]''' (Law)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]''' (Buddhism)
* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]]''' (Law of Thailand)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] (Sangha Act of 1902)
* သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁) (Sangha Act of 1941)
* သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂) (Sangha Act of 1962)
* မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom)
* သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch)
* သၞောဝ်ဥပဒေ ဂိုဏ်သံဃာ ဍုင်ဗၟာ

== နိဿဲ ==

* Sangha Act, [[Wikipedia]]။
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.</text>
      <sha1>97vtsiyl5rk6aayaqj0sczf68kng29e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51418</id>
      <parentid>51417</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T00:58:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3921" sha1="3fjg1yrsa3c6npk3vazpgoa61666kjc" xml:space="preserve">{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (Sangha Acts) မဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေဂမၠိုင် မချူခၞံလဝ် နကဵု အလဵုအသဳဍုင် ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင်ဨကရာဇ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာတအ်ရ။}}'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Sangha Administration Law'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဟွံသေင်မ္ဂး အမိင်အသံ မပြဒါန် ပတိတ်လဝ် နကဵု ညးမအုပ်ဓုပ်ဍုင် (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ မပ္တံကဵု ဍုင်သေံ၊ ဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဍုင်သဳရိလင်္ကာတအ်) သွက်ဂွံ ထိင်သိမ်း၊ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ကေုာံ ပရေင်သာသနာရ။

သၞောဝ်ဥပဒေတအ်ဝွံ ဍေံဖန်ဇန်ကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာတအ် ဂွံနွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မခိုင်ကၠိုက်၊ ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်မွဲဗီုဓဝ်၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုပရေင်ပြံင်လှာဲ ခေတ်ကာလ ကေုာံ သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင်ကွာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞောဝ်တအ်ဏအ်မ္ဂး ပွမဒက်ပ္တန် ကံင်သဳသံဃာ (ဥပမာ - မဟာထေရသမာဂမ)၊ ပွမခါန်ကၞက် သံဃရာဇာ ကေုာံ ပရေင်စၟဳစၟတ် ဂိုဏ်ဂမၠိုင်တအ် ပါလုပ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ]]''' (Law)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]''' (Buddhism)
* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]]''' (Law of Thailand)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] (Sangha Act of 1902)
* သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁) (Sangha Act of 1941)
* သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂) (Sangha Act of 1962)
* မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom)
* သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch)
* သၞောဝ်ဥပဒေ ဂိုဏ်သံဃာ ဍုင်ဗၟာ

== နိဿဲ ==

* Sangha Act, [[Wikipedia]]။
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.


[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] [[Category:ပရေင်သာသနာ]]</text>
      <sha1>3fjg1yrsa3c6npk3vazpgoa61666kjc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51419</id>
      <parentid>51418</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:07:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4015" sha1="f03au5vmp75dnu83hll3q07s3adxulr" xml:space="preserve">{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (Sangha Acts) မဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေဂမၠိုင် မချူခၞံလဝ် နကဵု အလဵုအသဳဍုင် ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင်ဨကရာဇ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာတအ်ရ။}}'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Sangha Administration Law'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဟွံသေင်မ္ဂး အမိင်အသံ မပြဒါန် ပတိတ်လဝ် နကဵု ညးမအုပ်ဓုပ်ဍုင် (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ မပ္တံကဵု ဍုင်သေံ၊ ဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဍုင်သဳရိလင်္ကာတအ်) သွက်ဂွံ ထိင်သိမ်း၊ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ကေုာံ ပရေင်သာသနာရ။

သၞောဝ်ဥပဒေတအ်ဝွံ ဍေံဖန်ဇန်ကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာတအ် ဂွံနွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မခိုင်ကၠိုက်၊ ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်မွဲဗီုဓဝ်၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုပရေင်ပြံင်လှာဲ ခေတ်ကာလ ကေုာံ သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင်ကွာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞောဝ်တအ်ဏအ်မ္ဂး ပွမဒက်ပ္တန် ကံင်သဳသံဃာ (ဥပမာ - မဟာထေရသမာဂမ)၊ ပွမခါန်ကၞက် သံဃရာဇာ ကေုာံ ပရေင်စၟဳစၟတ် ဂိုဏ်ဂမၠိုင်တအ် ပါလုပ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ]]''' (Law)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]''' (Buddhism)
* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]]''' (Law of Thailand)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂|သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] (Sangha Act of 1902)
* သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁) (Sangha Act of 1941)
* သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂) (Sangha Act of 1962)
* မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom)
* သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch)
* သၞောဝ်ဥပဒေ ဂိုဏ်သံဃာ ဍုင်ဗၟာ

== နိဿဲ ==

* Sangha Act, [[Wikipedia]]။
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.


[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] [[Category:ပရေင်သာသနာ]]</text>
      <sha1>f03au5vmp75dnu83hll3q07s3adxulr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51425</id>
      <parentid>51419</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:36:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4019" sha1="r2uqj4x8jcmrgxw2ft2wx9vj0x0jqud" xml:space="preserve">{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (Sangha Acts) မဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေဂမၠိုင် မချူခၞံလဝ် နကဵု အလဵုအသဳဍုင် ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင်ဨကရာဇ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာတအ်ရ။}}'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Sangha Administration Law'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဟွံသေင်မ္ဂး အမိင်အသံ မပြဒါန် ပတိတ်လဝ် နကဵု ညးမအုပ်ဓုပ်ဍုင် (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ မပ္တံကဵု ဍုင်သေံ၊ ဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဍုင်သဳရိလင်္ကာတအ်) သွက်ဂွံ ထိင်သိမ်း၊ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ကေုာံ ပရေင်သာသနာရ။

သၞောဝ်ဥပဒေတအ်ဝွံ ဍေံဖန်ဇန်ကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာတအ် ဂွံနွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မခိုင်ကၠိုက်၊ ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်မွဲဗီုဓဝ်၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုပရေင်ပြံင်လှာဲ ခေတ်ကာလ ကေုာံ သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင်ကွာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞောဝ်တအ်ဏအ်မ္ဂး ပွမဒက်ပ္တန် ကံင်သဳသံဃာ (ဥပမာ - မဟာထေရသမာဂမ)၊ ပွမခါန်ကၞက် သံဃရာဇာ ကေုာံ ပရေင်စၟဳစၟတ် ဂိုဏ်ဂမၠိုင်တအ် ပါလုပ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ]]''' (Law)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]''' (Buddhism)
* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]]''' (Law of Thailand)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂|သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] (Sangha Act of 1902)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁)]] (Sangha Act of 1941)
* သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂) (Sangha Act of 1962)
* မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom)
* သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch)
* သၞောဝ်ဥပဒေ ဂိုဏ်သံဃာ ဍုင်ဗၟာ

== နိဿဲ ==

* Sangha Act, [[Wikipedia]]။
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.


[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] [[Category:ပရေင်သာသနာ]]</text>
      <sha1>r2uqj4x8jcmrgxw2ft2wx9vj0x0jqud</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51426</id>
      <parentid>51425</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:37:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4023" sha1="dflevbh20tu35qut3i71l53y14ho5g9" xml:space="preserve">{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (Sangha Acts) မဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေဂမၠိုင် မချူခၞံလဝ် နကဵု အလဵုအသဳဍုင် ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင်ဨကရာဇ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာတအ်ရ။}}'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Sangha Administration Law'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဟွံသေင်မ္ဂး အမိင်အသံ မပြဒါန် ပတိတ်လဝ် နကဵု ညးမအုပ်ဓုပ်ဍုင် (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ မပ္တံကဵု ဍုင်သေံ၊ ဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဍုင်သဳရိလင်္ကာတအ်) သွက်ဂွံ ထိင်သိမ်း၊ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ကေုာံ ပရေင်သာသနာရ။

သၞောဝ်ဥပဒေတအ်ဝွံ ဍေံဖန်ဇန်ကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာတအ် ဂွံနွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မခိုင်ကၠိုက်၊ ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်မွဲဗီုဓဝ်၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုပရေင်ပြံင်လှာဲ ခေတ်ကာလ ကေုာံ သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင်ကွာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞောဝ်တအ်ဏအ်မ္ဂး ပွမဒက်ပ္တန် ကံင်သဳသံဃာ (ဥပမာ - မဟာထေရသမာဂမ)၊ ပွမခါန်ကၞက် သံဃရာဇာ ကေုာံ ပရေင်စၟဳစၟတ် ဂိုဏ်ဂမၠိုင်တအ် ပါလုပ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ]]''' (Law)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]''' (Buddhism)
* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]]''' (Law of Thailand)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂|သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] (Sangha Act of 1902)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁)]] (Sangha Act of 1941)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)]] (Sangha Act of 1962)
* မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom)
* သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch)
* သၞောဝ်ဥပဒေ ဂိုဏ်သံဃာ ဍုင်ဗၟာ

== နိဿဲ ==

* Sangha Act, [[Wikipedia]]။
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.


[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] [[Category:ပရေင်သာသနာ]]</text>
      <sha1>dflevbh20tu35qut3i71l53y14ho5g9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51430</id>
      <parentid>51426</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4019" sha1="r2uqj4x8jcmrgxw2ft2wx9vj0x0jqud" xml:space="preserve">{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (Sangha Acts) မဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေဂမၠိုင် မချူခၞံလဝ် နကဵု အလဵုအသဳဍုင် ဟွံသေင်မ္ဂး သၟိင်ဨကရာဇ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာတအ်ရ။}}'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Sangha Administration Law'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ ဟွံသေင်မ္ဂး အမိင်အသံ မပြဒါန် ပတိတ်လဝ် နကဵု ညးမအုပ်ဓုပ်ဍုင် (ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒ မပ္တံကဵု ဍုင်သေံ၊ ဍုင်ဗၟာ ကေုာံ ဍုင်သဳရိလင်္ကာတအ်) သွက်ဂွံ ထိင်သိမ်း၊ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ကေုာံ ပရေင်သာသနာရ။

သၞောဝ်ဥပဒေတအ်ဝွံ ဍေံဖန်ဇန်ကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာတအ် ဂွံနွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မခိုင်ကၠိုက်၊ ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်မွဲဗီုဓဝ်၊ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုပရေင်ပြံင်လှာဲ ခေတ်ကာလ ကေုာံ သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင်ကွာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု သၞောဝ်တအ်ဏအ်မ္ဂး ပွမဒက်ပ္တန် ကံင်သဳသံဃာ (ဥပမာ - မဟာထေရသမာဂမ)၊ ပွမခါန်ကၞက် သံဃရာဇာ ကေုာံ ပရေင်စၟဳစၟတ် ဂိုဏ်ဂမၠိုင်တအ် ပါလုပ်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ]]''' (Law)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]''' (Buddhism)
* '''[[:ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]]''' (Law of Thailand)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂|သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] (Sangha Act of 1902)
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁)]] (Sangha Act of 1941)
* သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂) (Sangha Act of 1962)
* မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom)
* သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch)
* သၞောဝ်ဥပဒေ ဂိုဏ်သံဃာ ဍုင်ဗၟာ

== နိဿဲ ==

* Sangha Act, [[Wikipedia]]။
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.


[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] [[Category:ပရေင်သာသနာ]]</text>
      <sha1>r2uqj4x8jcmrgxw2ft2wx9vj0x0jqud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9247</id>
    <revision>
      <id>51420</id>
      <timestamp>2026-04-15T01:32:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox law | name                = သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁) | native_name         = พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2484 | english             = Sangha Act of 1941 | country             = [[ဍုင်သေံ]] | enacted             = ၁၉၄၁ (ဗ.သ ၂၄၈၄) | signed_by           =...&quot;</comment>
      <origin>51420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8375" sha1="61jjfraxr0oe5pluj9dw3r83208fdlu" xml:space="preserve">{{Infobox law
| name                = သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁)
| native_name         = พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2484
| english             = Sangha Act of 1941
| country             = [[ဍုင်သေံ]]
| enacted             = ၁၉၄၁ (ဗ.သ ၂၄၈၄)
| signed_by           = အလဵုအသဳ ဇမၞော်ပၞာန် ပလိုက် ပိဗူန်သောန်ခရာမ် (Plaek Phibunsongkhram)
| purpose             = ပွမပြံင်လှာဲ သၞောတ်အုပ်ဓုပ်သံဃာ သွက်ဂွံကိတ်ညဳ ကုသၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ နကဵု ပွမပါ်ခြာ အဝဵုပိသာ်
| status              = ဒးဒုင်ပလီုထောအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၂
}}

'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၄၁''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act of 1941'', သေံ: พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2484) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ အဓိကမွဲ မချူခၞံပြဒါန်လဝ် နကဵု အလဵုအသဳဍုင်သေံ သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲထောအ် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုသၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ ဍုင်သေံ မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၃၂ တေအ်ရ။

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံပလီုထောအ် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] မဒှ်သၞောတ် ပကောံအဝဵုဗဟဵုဂှ်တုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂကောံသံဃာ ဂွံနွံကဵု သၞောတ်ပါ်ခြာအဝဵု (Separation of powers) တုပ်တုပ် ကုသၞောတ်အုပ်ဓုပ် အလဵုအသဳဍုင်ကီုရ။

== ဝင်ဟိုတ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ကြဴနူ ပရေင်ပၠန်ဂတး ၁၉၃၂ မပြံင်လှာဲထောအ် ဍုင်သေံ နူကဵု သၞောတ်ဨကရာဇ် အုပ်ဓုပ်လၟောဝ်အဝဵု (Absolute Monarchy) စိုပ်အာ သၞောတ်ဨကရာဇ် သၟဝ်သၞောဝ်ဥပဒေသဇိုင် (Constitutional Monarchy) တုဲ၊ သံဃာတအ်လေဝ် မိက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ပရေင်သာသနာ ညံင်ဂွံ ဍိုက်ပေင်ကဵု သၠးပွး ကေုာံ အခေါင်အရာ တုပ်သၟဟ်ကီုရ။ 

ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲလက်ထက် အလဵုအသဳ ဇမၞော်ပၞာန် ပလိုက် ပိဗူန်သောန်ခရာမ် (Plaek Phibunsongkhram) ဂှ် ပြဒါန်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေဏအ် သွက်ဂွံ ပါ်ခြာအဝဵု အုပ်ဓုပ်သံဃာ ကေုာံ သွက်ဂွံ ဖန်ဇန်ကဵု ညံင်သံဃာတအ် ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲပရေင်အုပ်ဓုပ် သာသနာ ဗွဲမလှဲလးရ။

== တင်အဓိကဂမၠိုင် (ပွမပါ်ခြာ အဝဵုပိသာ်) ==
အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်မ္ဂး ဂကောံသံဃာ ဍုင်သေံဝွံ ပါ်ခြာလဝ် အဝဵုအုပ်ဓုပ် အဓိက (၃) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''အဝဵုပတန်သၞောဝ် (Legislative Power):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် '''သံဃသဘာ''' (Sangha Sabha) မဒှ် စၠတ်ထဝ်သံဃာရ။ ကောန်ဂကောံ သံဃသဘာဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော်မဟာထေရ်ဂမၠိုင်တုဲ တာလျိုင်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ ချူခၞံ သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ စၞောန်ပၠတရဴ မဆေင်ကဵု သံဃာတအ်ရ။
# '''အဝဵုအုပ်ဓုပ် (Executive Power):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် '''သံဃမန္တရဳ''' (Sangha Montri) မဒှ် ဂကောံအလဵုအသဳ/ဝန်ဇၞော် သံဃာရ။ သံဃနယက (Sangha Nayaka) ဂှ် ဒှ်သကိုပ်ဝန်ဇၞော်တုဲ ဖန်ဇန် လၟေင်ကမၠောန် ပရေင်သာသနာလၟေင်တ္ၚဲ မပ္တံကဵု ပရေင်ပညာ၊ ပရေင်စန်ဒက်၊ ကေုာံ ပရေင်ထိင်သိမ်း ဘာလကျာ်တအ်ရ။
# '''အဝဵုတတ်သ္ဂုတ် (Judicial Power):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် '''ဝိနယဓရ''' (Vinayadhara) မဒှ် ရုင်ဗစာသံဃာရ။ တာလျိုင်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ စၟဳစၟတ် ကေုာံ သ္ဂုတ်ဆာတ် ပြသၞာ အကြာသံဃာ ကေုာံ ဂဗုတ်မဆေင်ကဵု ဝိနယ်တအ် နကဵု သၞောတ်ရုင်ဗစာ မချိုတ်ပၠိုတ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ==
သၞောဝ်ဥပဒေ ၁၉၄၁ ဏအ်ဝွံ ဍေံပကဵု ညံင်သံဃာတအ် ဂွံကလိဂွံ အခေါင်ပါလုပ် ပ္ဍဲပရေင်အုပ်ဓုပ် ဂၠိုင်တိုန်တုဲ၊ ပရေင်ပံင်ကောံ အကြာ ဂိုဏ်မဟာနိကာယ ကေုာံ ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ လေဝ် ခိုဟ်တိုန် ညိညကီုရ။ 

ဆဂး ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် ကေုာံ ပြသၞာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် အကြာဂိုဏ်သံဃာတအ်ဂှ် ဆက်ကတဵုဒှ်ဒၟံင်တုဲ၊ ကာလစိုပ် သၞာံ ၁၉၆၂ လက်ထက် အလဵုအသဳပၞာန် သရာဇ် ထနရတ် (Sarit Thanarat) ဂှ်၊ ညးတအ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ပ္ဍဲသံဃာဝွံ ပကဵုညံင် သံဃာဂွံပြးဇးရောင်တုဲ၊ ပလီုထောအ် သၞောဝ်ဥပဒေ ၁၉၄၁ ဏအ်တုဲ ပြဒါန်ပတိတ်လဝ် သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂) မကလေင် ပကောံအဝဵု ဗဟဵု (မဟာထေရသမာဂမ) ပၠန်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]]
* သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)

== နိဿဲ ==
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.
* Somboon Suksamran (1982). ''Buddhism and Politics in Thailand''. Institute of Southeast Asian Studies.
* Sangha Act, [[Wikipedia]]။

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
[[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]]
[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေအုပ်ဓုပ်သံဃာ]]</text>
      <sha1>61jjfraxr0oe5pluj9dw3r83208fdlu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9249</id>
    <revision>
      <id>51423</id>
      <timestamp>2026-04-15T01:35:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox law | name                = သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂) | native_name         = พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121 | english             = Sangha Act of 1902 | country             = [[ဍုင်သေံ]] (ခေတ် သယာမ်) | enacted             = ၁၉၀၂ (ရ....&quot;</comment>
      <origin>51423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7726" sha1="4oa8j1k4jsjp6248rxi94dm3oa04x39" xml:space="preserve">{{Infobox law
| name                = သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)
| native_name         = พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121
| english             = Sangha Act of 1902
| country             = [[ဍုင်သေံ]] (ခေတ် သယာမ်)
| enacted             = ၁၉၀၂ (ရ.သ ၁၂၁)
| signed_by           = သၟိင်စူလာလံင်ကောန် (ရာမ ၅)
| purpose             = ပွမပကောံအဝဵုသံဃာ ဇရေင်ဗဟဵု ကေုာံ ဖန်ဇန်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်
| status              = ပြံင်လှာဲလဝ်ယၟု ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန်လဝ် (၁၉၄၁, ၁၉၆၂)
}}

'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act of 1902'', သေံ: พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ အဓိကမွဲ မချူခၞံပြဒါန်လဝ် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်စူလာလံင်ကောန် (King Chulalongkorn - ရာမ ၅) သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ (သယာမ်) ရ။ 

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ပကောံအဝဵု ပရေင်သာသနာ ဇရေင်ဗဟဵု (Centralization of the Sangha) တုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂကောံသံဃာ အလုံမွဲဍုင် ဂွံတန်တဴသၟဝ် စၞောန်ပၠတရဴ သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch) ကေုာံ ဂကောံအလဵုအသဳ ဍုင်သေံရ။

== ဝင်ဟိုတ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပ္ဍဲကဵု လက္ကရဴ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် သၟိင်ရာမ (၅) ဍုင်သေံဝွံ ညးမိက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင် (Modernization) ညံင်ဂွံ တုပ်ကဵု ဍုင်ရးပလိုတ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲရးဇၞော်တၞဟ်ဟ် (ဥပမာ - ဇရေင်ဒေသ လာန်နာ ကေုာံ အဳသာန်) တအ်ဝွံ နွံကဵု အဝဵုအုပ်ဓုပ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာပူဂိုလ်ဇကု သီးသီးသန့်သန့် (Autonomy) ရ။ 

ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ပံင်ကောံ ကေုာံ ပရေင်ညဳသၟဟ် အလုံမွဲဍုင်တုဲ၊ သၟိင်စူလာလံင်ကောန် ပြဒါန်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ် သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ညံင်သံဃာ သီုဖအိုတ် ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်ဗဟဵု (ၜင်ကံက်) မွဲဓဝ်ရ။

== တင်အဓိကဂမၠိုင် ==
အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်မ္ဂး လဒက်ပ္တန် ကေုာံ တင်ဖန်ဇန် အဓိကတအ်ဂှ် ပါလုပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# '''သံဃရာဇာ (Sangharaja):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကဆံင် &quot;သံဃရာဇာ&quot; (သကိုပ်သံဃာ) မဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်ရ။ သံဃရာဇာဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ခါန်ကၞက် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်ဟေင်ရ။
# '''မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကံင်သဳ မဟာထေရ် (Sangha Supreme Council) သွက်ဂွံ ကဵုကသပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ပရေင်သာသနာ သၟဝ်သံဃရာဇာရ။
# '''သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ကဆံင်ဆံင်:''' သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာဂှ် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်ကီုရ။ ဍေံပါ်လဝ် နူကဆံင် ရး (Monthon)၊ ခရိုင် (Changwat)၊ ပွိုင်ဍုင် (Amphoe) စဵုကဵုစိုပ် ကဆံင်ကွာန် (Tambon) ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ဘာတအ်ရ။
# '''ပရေင်ပညာ သံဃာ:''' ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂွံ ဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ မွဲဗီုဓဝ် အလုံဍုင် သၟဝ်စၞောန်ပၠတရဴ ဗဟဵု။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ==
သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ်ဝွံ ဍေံပကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာ ဍုင်သေံ ဂွံဒှ်အာ ဂကောံ မတန်တဴသၟဝ် အဝဵုအလဵုအသဳဍုင် (State-controlled religion) ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ 
* ဂကောံဂိုဏ် မဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ် (ဥပမာ - ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ ကေုာံ မဟာနိကာယ) တအ်လေဝ် ဒးလုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မွဲဓဝ်ရ။
* အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် သံဃာဒေသလ္ၚဵုတအ် ဒးဒုင်ပလီုထောအ်တုဲ လေပ်ကတဵုဒှ်လဝ် ပရေင်ဟွံပေင်စိုတ်လ္ၚဵုတအ်ကီုရ (ဥပမာ - ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ဇရေင် လာန်နာ နကဵု ကျာ်ဇၞော် ခရူဗာ သဳဝိဇယ - Kruba Srivichai)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* သၟိင်စူလာလံင်ကောန်
* မဟာထေရသမာဂမ

== နိဿဲ ==
* Tambiah, Stanley J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand against a Historical Background''. Cambridge University Press.
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.
* Sangha Act, [[Wikipedia]]။

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
[[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]]</text>
      <sha1>4oa8j1k4jsjp6248rxi94dm3oa04x39</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51424</id>
      <parentid>51423</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7810" sha1="97glny75x2bwk9k854obozaraesinni" xml:space="preserve">{{Infobox law
| name                = သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)
| native_name         = พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121
| english             = Sangha Act of 1902
| country             = [[ဍုင်သေံ]] (ခေတ် သယာမ်)
| enacted             = ၁၉၀၂ (ရ.သ ၁၂၁)
| signed_by           = သၟိင်စူလာလံင်ကောန် (ရာမ ၅)
| purpose             = ပွမပကောံအဝဵုသံဃာ ဇရေင်ဗဟဵု ကေုာံ ဖန်ဇန်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်
| status              = ပြံင်လှာဲလဝ်ယၟု ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန်လဝ် (၁၉၄၁, ၁၉၆၂)
}}

'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၀၂''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act of 1902'', သေံ: พระราชบัญญัติลักษณะปกครองคณะสงฆ์ ร.ศ. 121) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ အဓိကမွဲ မချူခၞံပြဒါန်လဝ် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်စူလာလံင်ကောန် (King Chulalongkorn - ရာမ ၅) သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ (သယာမ်) ရ။ 

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ပကောံအဝဵု ပရေင်သာသနာ ဇရေင်ဗဟဵု (Centralization of the Sangha) တုဲ၊ ဍေံဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂကောံသံဃာ အလုံမွဲဍုင် ဂွံတန်တဴသၟဝ် စၞောန်ပၠတရဴ သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch) ကေုာံ ဂကောံအလဵုအသဳ ဍုင်သေံရ။

== ဝင်ဟိုတ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပ္ဍဲကဵု လက္ကရဴ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် သၟိင်ရာမ (၅) ဍုင်သေံဝွံ ညးမိက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ပလေဝ်ပလေတ် သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဍုင် (Modernization) ညံင်ဂွံ တုပ်ကဵု ဍုင်ရးပလိုတ်တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲရးဇၞော်တၞဟ်ဟ် (ဥပမာ - ဇရေင်ဒေသ လာန်နာ ကေုာံ အဳသာန်) တအ်ဝွံ နွံကဵု အဝဵုအုပ်ဓုပ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာပူဂိုလ်ဇကု သီးသီးသန့်သန့် (Autonomy) ရ။ 

ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ပံင်ကောံ ကေုာံ ပရေင်ညဳသၟဟ် အလုံမွဲဍုင်တုဲ၊ သၟိင်စူလာလံင်ကောန် ပြဒါန်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ် သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ညံင်သံဃာ သီုဖအိုတ် ဂွံဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ်ဗဟဵု (ၜင်ကံက်) မွဲဓဝ်ရ။

== တင်အဓိကဂမၠိုင် ==
အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်မ္ဂး လဒက်ပ္တန် ကေုာံ တင်ဖန်ဇန် အဓိကတအ်ဂှ် ပါလုပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
# '''သံဃရာဇာ (Sangharaja):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကဆံင် &quot;သံဃရာဇာ&quot; (သကိုပ်သံဃာ) မဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မသၠုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်ရ။ သံဃရာဇာဏအ်ဝွံ ဒးဒုင်ခါန်ကၞက် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ်ဟေင်ရ။
# '''မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom):''' ဒက်ပ္တန်လဝ် ကံင်သဳ မဟာထေရ် (Sangha Supreme Council) သွက်ဂွံ ကဵုကသပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ပရေင်သာသနာ သၟဝ်သံဃရာဇာရ။
# '''သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ကဆံင်ဆံင်:''' သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာဂှ် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်ကီုရ။ ဍေံပါ်လဝ် နူကဆံင် ရး (Monthon)၊ ခရိုင် (Changwat)၊ ပွိုင်ဍုင် (Amphoe) စဵုကဵုစိုပ် ကဆံင်ကွာန် (Tambon) ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ဘာတအ်ရ။
# '''ပရေင်ပညာ သံဃာ:''' ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂွံ ဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ မွဲဗီုဓဝ် အလုံဍုင် သၟဝ်စၞောန်ပၠတရဴ ဗဟဵု။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ==
သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ၁၉၀၂ ဏအ်ဝွံ ဍေံပကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာ ဍုင်သေံ ဂွံဒှ်အာ ဂကောံ မတန်တဴသၟဝ် အဝဵုအလဵုအသဳဍုင် (State-controlled religion) ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။ 
* ဂကောံဂိုဏ် မဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ် (ဥပမာ - ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ ကေုာံ မဟာနိကာယ) တအ်လေဝ် ဒးလုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် မွဲဓဝ်ရ။
* အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် သံဃာဒေသလ္ၚဵုတအ် ဒးဒုင်ပလီုထောအ်တုဲ လေပ်ကတဵုဒှ်လဝ် ပရေင်ဟွံပေင်စိုတ်လ္ၚဵုတအ်ကီုရ (ဥပမာ - ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ဇရေင် လာန်နာ နကဵု ကျာ်ဇၞော် ခရူဗာ သဳဝိဇယ - Kruba Srivichai)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* သၟိင်စူလာလံင်ကောန်
* မဟာထေရသမာဂမ

== နိဿဲ ==
* Tambiah, Stanley J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand against a Historical Background''. Cambridge University Press.
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.
* Sangha Act, [[Wikipedia]]။

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
[[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]]
[[ကဏ္ဍ:သၞောဝ်ဥပဒေအုပ်ဓုပ်သံဃာ]]</text>
      <sha1>97glny75x2bwk9k854obozaraesinni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9250</id>
    <revision>
      <id>51427</id>
      <timestamp>2026-04-15T01:38:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox law|name=သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)|native_name=พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2505|english=Sangha Act of 1962|country=[[ဍုင်သေံ]]|enacted=၁၉၆၂ (ဗ.သ ၂၅၀၅)|signed_by=အလဵုအသဳ ဇမၞော်ပၞာန် သရာဇ် ထနရတ် (Sarit...&quot;</comment>
      <origin>51427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8643" sha1="bviwow3w695rlw1t08hamw624qwu3p7" xml:space="preserve">{{Infobox law|name=သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)|native_name=พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2505|english=Sangha Act of 1962|country=[[ဍုင်သေံ]]|enacted=၁၉၆၂ (ဗ.သ ၂၅၀၅)|signed_by=အလဵုအသဳ ဇမၞော်ပၞာန် သရာဇ် ထနရတ် (Sarit Thanarat)|purpose=ပွမပလီုထောအ် သၞောတ်ပါ်ခြာအဝဵု (ဒဳမဝ်ကရေသဳ) တုဲ ကလေင်ပကောံအဝဵု သံဃာ ဇရေင်ဗဟဵု ကေုာံ သံဃရာဇာ|status=ဆက်သုင်စောဲဒၟံင် (ကလေင်ပလေဝ်ဒါန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၂ ကေုာံ ၂၀၁၈)}}

'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၆၂''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act of 1962'', သေံ: พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2505) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ အဓိကမွဲ မချူခၞံပြဒါန်လဝ် နကဵု အလဵုအသဳပၞာန် သရာဇ် ထနရတ် (Sarit Thanarat) သွက်ဂွံ ကလေင်ပြံင်လှာဲ လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံရ။

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံပလီုထောအ် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁)]] မဒှ်သၞောတ်ပါ်ခြာအဝဵုဂှ်တုဲ၊ ဍေံကလေင်ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂကောံသံဃာ ဂွံနွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ပကောံအဝဵုဗဟဵု (Centralization) မတုပ်ကဵု ခေတ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၁၉၀၂ ပၠန်ရ။ ပ္ဍဲသၞောဝ်ဏအ်မ္ဂး အဝဵုအုပ်ဓုပ် သံဃာ သီုဖအိုတ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ဇရေင် သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch) ကေုာံ ကံင်သဳ မဟာထေရသမာဂမ မွဲဓဝ်ရ။

== ဝင်ဟိုတ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပ္ဍဲအခိင်ကာလ သရာဇ် ထနရတ် သီကေတ် အဝဵုဍုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၈ ဂှ်၊ ဍုင်သေံဝွံ ဍေံဒးဒုင်ဘပဠဒၟံင် နကဵု ဘဲဝါဒကောန်မျူနေတ် (Communism) ရ။ သရာဇ် ထနရတ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာ ၁၉၄၁ မပါ်ခြာလဝ် အဝဵုပိသာ်ဂှ် ပကဵုညံင် သံဃာတအ် ဂွံပြးဇး၊ ဂွံကတဵုဒှ် ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် အကြာဂိုဏ် (ဗွဲတၟေင် အကြာ မဟာနိကာယ ကေုာံ ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ) တုဲ ဍေံဟွံခိုင်ကၠိုက် သွက်ပရေင်ဂီုကၠံ ဍုင်ရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ညဳသၟဟ် ကေုာံ ညံင်ဂွံ စကာ ဂကောံသံဃာ နဒဒှ် ဒြဟတ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ဝါဒကောန်မျူနေတ်တုဲ၊ အလဵုအသဳ ပြဒါန်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ ၁၉၆၂ ဏအ် သွက်ဂွံ ကလေင်ပကောံအဝဵု ကေုာံ ထိင်သိမ်း သံဃာတအ် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ရ။

== တင်အဓိကဂမၠိုင် ==
အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေ ၁၉၆၂ မ္ဂး လဒက်ပ္တန် ကေုာံ တင်ဖန်ဇန် အဓိကတအ်ဂှ် ပါလုပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမပလီု သၞောတ်ပါ်ခြာအဝဵု:''' သံဃသဘာ (စၠတ်ထဝ်သံဃာ)၊ သံဃမန္တရဳ (အလဵုအသဳသံဃာ) ကေုာံ ဝိနယဓရ (ရုင်ဗစာသံဃာ) မခၞံလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၁ တအ်ဂှ် ဒးဒုင်ပလီုထောအ် သီုဖအိုတ်ရ။
# '''အဝဵု သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch):''' သံဃရာဇာဝွံ ဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မသၠုင်အိုတ်တုဲ၊ ကလိဂွံ အဝဵု အုပ်ဓုပ်၊ အဝဵု ဖျေံသၞောဝ်၊ ကေုာံ အဝဵု တတ်သ္ဂုတ် သီုဖအိုတ် မွဲတၠဓဝ်ရ။
# '''ကလေင်ဒက်ပ္တန် မဟာထေရသမာဂမ:''' ဒက်ပ္တန် ကံင်သဳ မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom) နဒဒှ် ဂကောံမကဵုကသပ် ကေုာံ မရီုဗင် ကမၠောန် သံဃရာဇာရ။ ကောန်ဂကောံတအ်ဂှ် ဒှ်ကျာ်ဇၞော်မဟာထေရ် နူကဵု ဂိုဏ်ၜါလပါ် မဒုင်ခါန်ကၞက် နကဵု သံဃရာဇာရ။
# '''ပရေင်ဆက်ဆံ ကဵု အလဵုအသဳ:''' ဌာနကေင်ကာ သာသနာ (Department of Religious Affairs) မဒှ် ဌာနအလဵုအသဳဂှ် ဒှ်ညးမဆက်စပ် ကေုာံ မကၠောန်ဗစိုပ်ကဵု လၟေင်ကမၠောန် အုပ်ဓုပ်သံဃာ နကဵုသၞောဝ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ==
သၞောဝ်ဥပဒေ ၁၉၆၂ ဏအ်ဝွံ ဍေံပကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာ ဍုင်သေံ ဂွံဒှ်အာ လွပ် ကိရိယာ အလဵုအသဳဍုင် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။

* သံဃာတအ် ဒးဒုင်စကာ ပ္ဍဲကဵု လၟေင်ကမၠောန် ဇၞော်မောဝ်ဍုင် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် ဓမ္မဒူတ (Thammathut) သွက်ဂွံ ဟီုတွံ ပရးသာသနာ ပ္ဍဲဒေသရး ကေုာံ ဒေသဒဵု ညံင်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဟွံဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲပၠန်ဂတး ကောန်မျူနေတ်ရ။
* သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဏအ်ဝွံ ဍေံဆက်တန်တဴကၠုင် စဵုကဵု ခေတ်လၟုဟ်တုဲ၊ ၜိုန်ရ နွံကဵု ပရေင်အာတ်မိက် မိက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ပလေဝ်ဒါန် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုခေတ်ကာလကီုလေဝ်၊ အလဵုအသဳတအ် ဆက်ထိင်သိမ်းလဝ် သၞောတ်ဏအ် ဖိုဟ်ရ။ (ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် ကလေင်ပလေဝ်လဝ် ညိည သွက်ဂွံ ကဵုအဝဵု ကုသၟိင်ဨကရာဇ် ရာမ (၁၀) ဂၠိုင်တိုန် ပ္ဍဲအရာ မခါန်ကၞက် သံဃရာဇာ)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁)]]
* မဟာထေရသမာဂမ

== နိဿဲ ==

* Tambiah, Stanley J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand''. Cambridge University Press.
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.
* Sangha Act, [[Wikipedia]]။</text>
      <sha1>bviwow3w695rlw1t08hamw624qwu3p7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51428</id>
      <parentid>51427</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:38:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8910" sha1="24mydqy8jmodlkmhiela60tnk4yw4c5" xml:space="preserve">{{Infobox law|name=သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)|native_name=พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2505|english=Sangha Act of 1962|country=[[ဍုင်သေံ]]|enacted=၁၉၆၂ (ဗ.သ ၂၅၀၅)|signed_by=အလဵုအသဳ ဇမၞော်ပၞာန် သရာဇ် ထနရတ် (Sarit Thanarat)|purpose=ပွမပလီုထောအ် သၞောတ်ပါ်ခြာအဝဵု (ဒဳမဝ်ကရေသဳ) တုဲ ကလေင်ပကောံအဝဵု သံဃာ ဇရေင်ဗဟဵု ကေုာံ သံဃရာဇာ|status=ဆက်သုင်စောဲဒၟံင် (ကလေင်ပလေဝ်ဒါန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၂ ကေုာံ ၂၀၁၈)}}

'''သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ သၞာံ ၁၉၆၂''' (အင်္ဂလိက်: ''Sangha Act of 1962'', သေံ: พระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พุทธศักราช 2505) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောဝ်ဥပဒေ အဓိကမွဲ မချူခၞံပြဒါန်လဝ် နကဵု အလဵုအသဳပၞာန် သရာဇ် ထနရတ် (Sarit Thanarat) သွက်ဂွံ ကလေင်ပြံင်လှာဲ လဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံရ။

သၞောဝ်ဥပဒေဏအ်ဝွံ ဍေံပလီုထောအ် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁)]] မဒှ်သၞောတ်ပါ်ခြာအဝဵုဂှ်တုဲ၊ ဍေံကလေင်ဖန်ဇန်လဝ် ညံင်ဂကောံသံဃာ ဂွံနွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ပကောံအဝဵုဗဟဵု (Centralization) မတုပ်ကဵု ခေတ်သၞောဝ်ဥပဒေ ၁၉၀၂ ပၠန်ရ။ ပ္ဍဲသၞောဝ်ဏအ်မ္ဂး အဝဵုအုပ်ဓုပ် သံဃာ သီုဖအိုတ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ဇရေင် သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch) ကေုာံ ကံင်သဳ မဟာထေရသမာဂမ မွဲဓဝ်ရ။

== ဝင်ဟိုတ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် ==
ပ္ဍဲအခိင်ကာလ သရာဇ် ထနရတ် သီကေတ် အဝဵုဍုင် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၅၈ ဂှ်၊ ဍုင်သေံဝွံ ဍေံဒးဒုင်ဘပဠဒၟံင် နကဵု ဘဲဝါဒကောန်မျူနေတ် (Communism) ရ။ သရာဇ် ထနရတ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာ ၁၉၄၁ မပါ်ခြာလဝ် အဝဵုပိသာ်ဂှ် ပကဵုညံင် သံဃာတအ် ဂွံပြးဇး၊ ဂွံကတဵုဒှ် ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် ပရေင်ဍုင်ကွာန် အကြာဂိုဏ် (ဗွဲတၟေင် အကြာ မဟာနိကာယ ကေုာံ ဓမ္မယုတ္တိနိကာယ) တုဲ ဍေံဟွံခိုင်ကၠိုက် သွက်ပရေင်ဂီုကၠံ ဍုင်ရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ညဳသၟဟ် ကေုာံ ညံင်ဂွံ စကာ ဂကောံသံဃာ နဒဒှ် ဒြဟတ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ဝါဒကောန်မျူနေတ်တုဲ၊ အလဵုအသဳ ပြဒါန်ပတိတ် သၞောဝ်ဥပဒေ ၁၉၆၂ ဏအ် သွက်ဂွံ ကလေင်ပကောံအဝဵု ကေုာံ ထိင်သိမ်း သံဃာတအ် ဗွဲမတေင်ဂြတ်ရ။

== တင်အဓိကဂမၠိုင် ==
အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေ ၁၉၆၂ မ္ဂး လဒက်ပ္တန် ကေုာံ တင်ဖန်ဇန် အဓိကတအ်ဂှ် ပါလုပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမပလီု သၞောတ်ပါ်ခြာအဝဵု:''' သံဃသဘာ (စၠတ်ထဝ်သံဃာ)၊ သံဃမန္တရဳ (အလဵုအသဳသံဃာ) ကေုာံ ဝိနယဓရ (ရုင်ဗစာသံဃာ) မခၞံလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၁ တအ်ဂှ် ဒးဒုင်ပလီုထောအ် သီုဖအိုတ်ရ။
# '''အဝဵု သံဃရာဇာ (Supreme Patriarch):''' သံဃရာဇာဝွံ ဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မသၠုင်အိုတ်တုဲ၊ ကလိဂွံ အဝဵု အုပ်ဓုပ်၊ အဝဵု ဖျေံသၞောဝ်၊ ကေုာံ အဝဵု တတ်သ္ဂုတ် သီုဖအိုတ် မွဲတၠဓဝ်ရ။
# '''ကလေင်ဒက်ပ္တန် မဟာထေရသမာဂမ:''' ဒက်ပ္တန် ကံင်သဳ မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom) နဒဒှ် ဂကောံမကဵုကသပ် ကေုာံ မရီုဗင် ကမၠောန် သံဃရာဇာရ။ ကောန်ဂကောံတအ်ဂှ် ဒှ်ကျာ်ဇၞော်မဟာထေရ် နူကဵု ဂိုဏ်ၜါလပါ် မဒုင်ခါန်ကၞက် နကဵု သံဃရာဇာရ။
# '''ပရေင်ဆက်ဆံ ကဵု အလဵုအသဳ:''' ဌာနကေင်ကာ သာသနာ (Department of Religious Affairs) မဒှ် ဌာနအလဵုအသဳဂှ် ဒှ်ညးမဆက်စပ် ကေုာံ မကၠောန်ဗစိုပ်ကဵု လၟေင်ကမၠောန် အုပ်ဓုပ်သံဃာ နကဵုသၞောဝ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ==
သၞောဝ်ဥပဒေ ၁၉၆၂ ဏအ်ဝွံ ဍေံပကဵု ညံင်ဂကောံသံဃာ ဍုင်သေံ ဂွံဒှ်အာ လွပ် ကိရိယာ အလဵုအသဳဍုင် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။

* သံဃာတအ် ဒးဒုင်စကာ ပ္ဍဲကဵု လၟေင်ကမၠောန် ဇၞော်မောဝ်ဍုင် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် ဓမ္မဒူတ (Thammathut) သွက်ဂွံ ဟီုတွံ ပရးသာသနာ ပ္ဍဲဒေသရး ကေုာံ ဒေသဒဵု ညံင်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဟွံဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲပၠန်ဂတး ကောန်မျူနေတ်ရ။
* သၞောတ်အုပ်ဓုပ်ဏအ်ဝွံ ဍေံဆက်တန်တဴကၠုင် စဵုကဵု ခေတ်လၟုဟ်တုဲ၊ ၜိုန်ရ နွံကဵု ပရေင်အာတ်မိက် မိက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ပလေဝ်ဒါန် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုခေတ်ကာလကီုလေဝ်၊ အလဵုအသဳတအ် ဆက်ထိင်သိမ်းလဝ် သၞောတ်ဏအ် ဖိုဟ်ရ။ (ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် ကလေင်ပလေဝ်လဝ် ညိည သွက်ဂွံ ကဵုအဝဵု ကုသၟိင်ဨကရာဇ် ရာမ (၁၀) ဂၠိုင်တိုန် ပ္ဍဲအရာ မခါန်ကၞက် သံဃရာဇာ)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၄၁)]]
* မဟာထေရသမာဂမ

[[Category:သၞောဝ်ဥပဒေ ဍုင်သေံ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]] [[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]] [[Category:သၞောဝ်ဥပဒေအုပ်ဓုပ်သံဃာ]]

== နိဿဲ ==

* Tambiah, Stanley J. (1976). ''World Conqueror and World Renouncer: A Study of Buddhism and Polity in Thailand''. Cambridge University Press.
* Ishii, Yoneo (1986). ''Sangha, State, and Society: Thai Buddhism in History''. University of Hawaii Press.
* Sangha Act, [[Wikipedia]]။</text>
      <sha1>24mydqy8jmodlkmhiela60tnk4yw4c5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘာမုဲတဝ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9251</id>
    <revision>
      <id>51429</id>
      <timestamp>2026-04-15T01:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox religious building | name = ဘာမုဲတဝ် | native_name = วัดม่วยต่อ (Wat Muai To) | location = ပွိုင်ဍုင်ခုန်ယောမ်၊ ရးမဟံင်သိုန်၊ [[ဍုင်သေံ]] | religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ (ထေရဝါဒ) | architectural_style = အခိုက်သေံဇၞော် (Tai Yai) ကေုာံ...&quot;</comment>
      <origin>51429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5521" sha1="rl1ucm990ef33gyzdfmvnhyxcxv9ba4" xml:space="preserve">{{Infobox religious building
| name = ဘာမုဲတဝ်
| native_name = วัดม่วยต่อ (Wat Muai To)
| location = ပွိုင်ဍုင်ခုန်ယောမ်၊ ရးမဟံင်သိုန်၊ [[ဍုင်သေံ]]
| religion = ဗုဒ္ဓဘာသာ (ထေရဝါဒ)
| architectural_style = အခိုက်သေံဇၞော် (Tai Yai) ကေုာံ အခိုက်မန်-ဗၟာ
| historic_event = ပၞာန်ဂၠးတိ ဒုတိယ
}}

'''ဘာမုဲတဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Wat Muai To'', သေံ: วัดม่วยต่อ) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဘာလကျာ် ဗုဒ္ဓဘာသာ မၞုံကဵု ဝင်တြေံတြဟ်မွဲ မနွံပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်ခုန်ယောမ် (Khun Yuam)၊ ရးမဟံင်သိုန် (Mae Hong Son)၊ ဍုင်သေံ ကရေက်သၟဝ်ကျာရ။ ဘာဏအ်ဝွံ ပြာကတ်လဝ် နကဵု လဒက်ပ္တန် အခိုက်ကၞာ သေံဇၞော် (Tai Yai) ကေုာံ အခိုက်မန်၊ သီုကဵု မၞုံကဵု ပရေင်ဆက်စပ် ဝင် အခိင်ကာလ ပၞာန်ဂၠးတိ ဒုတိယ ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယ ==
ဘာမုဲတဝ်ဝွံ ဒှ်ဗဟဵု လပါ်သာသနာ ကေုာံ ယေန်သၞာင် သွက်ဂကူသေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသခုန်ယောမ်ရ။ တင်မပြာကတ်အိုတ် ပ္ဍဲဝင်ဘာဏအ်ဂှ် အခိင် ပၞာန်ဂၠးတိဒုတိယ တေအ်ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဒပ်ပၞာန်ဂျပေန်တအ် ကၠုင်စိုပ် ဒေသရးမဟံင်သိုန်တုဲ စကာလဝ် ဇရေင်ဘာမုဲတဝ်ဏအ် နဒဒှ် ရုင်ဂဥုဲပၞာန် (Infirmary) သွက်ဂွံ လွဳလွတ် ကောန်ပၞာန် မဒးလဝ်ဝပ်တအ်ရ။ ကောန်ပၞာန်ဂျပေန် မစုတိအာ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်တအ်ဂှ် စံင်ဇွတုဲ ဇုတ်တအ်ဂှ် စွံပတန်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ဗိုင်ဇိုင်ဘာဏအ်ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ပ္ဍဲကဵု ဘာဏအ်ဂှ် နွံကဵု တိုက်ထ္ၜးပျး ဝင်ပၞာန် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ မိတ်သဟာဲ သေံ-ဂျပေန် (Thai-Japanese Friendship Memorial) သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ဝင်ပၞာန်ဂၠးတိ ဒုတိယကီုရ။

== လဒက်ပ္တန် ကေုာံ အနုသုခုမ ==
ဘာမုဲတဝ်ဝွံ လဒက်ပ္တန် ဍေံတအ်ဂှ် နွံကဵု အခိုက်အလိုက် အနုသုခုမ မပံင်နှဴလဝ် အကြာ သေံဇၞော် ကေုာံ မန်-ဗၟာ ရ။
* '''ကျာ်စေတဳ:''' ပ္ဍဲဘာဏအ်ဂှ် နွံကဵု ကျာ်စေတဳထဝ် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အခိုက်ကျာ်မန် (Mon-style pagoda) မပြာကတ် ကျေဝ်ဂေါဝ်မွဲဇကုရ။
* '''ဘာဗိဟာန် (Viharn):''' ဘာဗိဟာန် မဒှ်ဒၞာဲ မပတန်လဝ် ကျာ်ပဋိမာရုပ်ဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုဆု နကဵုအခိုက်သေံဇၞော် (Tai Yai/Burmese style) မၞုံကဵု က္ဍိုင်အမၠံက် မဇိင်လဝ် ဗွဲမခိုဟ်ဆာဲရ။

== ဖဵုဂုဏ် ပရေင်ယေန်သၞာင် ==
ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ဘာမုဲတဝ်ဝွံ ဍေံဒှ် ဒၞာဲအဓိက သွက်ဂွံ မင်မွဲ အခိုက်ကၞာ ယေန်သၞာင် သေံဇၞော်တုဲ၊ ညးဒေသတအ် ကၠောန်ဗစိုပ် သဘင်နာနာ မပ္တံကဵု သဘင်ပွမသၠးပွး၊ သဘင်ဒုင်တၠုင်သၞာံတၟိတအ် လၟိုန်ရ။ ဍေံသီုဒှ် ဒၞာဲဒတန် ကမ္မဌာန် ကေုာံ ဒၞာဲဇူဒီု သွက်ညးမကၠုင်လ္ၚောဝ်ကျာ် လ္ၚတ်ဝင်တအ်ကီုရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဍုင်သေံ]]
* ပၞာန်ဂၠးတိ ဒုတိယ
* ရးမဟံင်သိုန်

== နိဿဲ ==
* &quot;Wat Muai To, Khun Yuam&quot;. Tourism Authority of Thailand (TAT).
* Historical records of World War II in Mae Hong Son Province.

[[Category:ဘာလကျာ် ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
[[Category:ရးမဟံင်သိုန်]]
[[Category:ဒတန်ဝင်]]</text>
      <sha1>rl1ucm990ef33gyzdfmvnhyxcxv9ba4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9252</id>
    <revision>
      <id>51431</id>
      <timestamp>2026-04-15T01:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox religious biography | name             = ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ | native_name      = พระครูวิริยมงคลสังฆวาหะ | native_name_lang = th | religion         = ဗုဒ္ဓဘာသာ (ထေရဝါဒ) | nationality      = ဍုင်သေံ (ဂကူ သေံဇၞော်) | title            = ကျာ်...&quot;</comment>
      <origin>51431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5678" sha1="mib8pyae3q2bladprk7h8ehpb1bzynw" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
| name             = ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ
| native_name      = พระครูวิริยมงคลสังฆวาหะ
| native_name_lang = th
| religion         = ဗုဒ္ဓဘာသာ (ထေရဝါဒ)
| nationality      = ဍုင်သေံ (ဂကူ သေံဇၞော်)
| title            = ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန် (ကိုပ်ကၠာအိုတ်)
| office           = ၁၉၂၅ – ၁၉၂၉
| base             = [[ဘာမုဲတဝ်]] (Wat Muai To)
}}

'''ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ''' (အင်္ဂလိက်: ''Phra Khru Wiriyamongkhon Sangkhawaha'', သေံ: พระครูวิริยมงคลสังฆวาหะ) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကျာ်ဇၞော် ဂကူသေံဇၞော် (Tai Yai) မွဲဇကုတုဲ၊ ညးဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒုင်ခါန်ကၞက် နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် မအုပ်ဓုပ် ဂကောံသံဃာ ရးမဟံင်သိုန် (เจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน) ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၅ (ဟွံသေင်မ္ဂး လက္ကရဴသၞာံ ၁၉၂၄) ရ။ ညးဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော်ဘာ မတန်တဴလဝ် ပ္ဍဲ [[ဘာမုဲတဝ်]]၊ ပွိုင်ဍုင်ခုန်ယောမ်၊ ရးမဟံင်သိုန်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ခါန်ကၞက် ==
ကိုပ်ကၠာ နူဟွံဂွံ ပြဒါန် သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂) တေအ်ဂှ်၊ ပ္ဍဲကဵု ရးမဟံင်သိုန်ဝွံ ဂကောံသံဃာတအ် ပါ်ခြာဒၟံင် နကဵု ဂိုဏ်သေံဇၞော် (မစကာ လိက်ဗၟာ/သေံဇၞော်) ကေုာံ ဂိုဏ်လာန်နာ (မစကာ လိက်ဓမ္မ/ယောန်) တအ်ရ။ 

ကြဴနူ အလဵုအသဳ ဍုင်သေံ (ၜင်ကံက်) မိက်ဂွံ ပကောံအဝဵု ပရေင်သာသနာ ဇရေင်ဗဟဵုတုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၄-၁၉၂၅ ဂှ် အလဵုအသဳ ဍုင်သေံ ဖန်ဇန် ဒက်ပ္တန် ဂကောံသံဃာ ကဆံင်ရး ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုအခိုက်ကၞာ ဒေသ ကေုာံ ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ညဳသၟဟ် အလုံဒေသပယျဵုတုဲ၊ အလဵုအသဳသေံ ခါန်ကၞက် &quot;ဖရာခရူ ဝိရိယ&quot; (Phra Khru Wiriya) ကျာ်ဇၞော် ဘာမုဲတဝ် မဒှ်ဂကူသေံဇၞော် ဇာတိမဟံင်သိုန်ဂှ် နကဵု ကဆံင်တဆိပ်ကြာ '''ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ''' တုဲ ဇိုင်ကဵု တာလျိုင် နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ရး (Chief Monk of the Province) ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။

== တာလျိုင် ကေုာံ ဖဵုဂုဏ် ==
ကျာ်ဇၞော် ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ ဝွံ ညးယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် နူသၞာံ ၁၉၂၅ စဵုကဵုစိုပ် သၞာံ ၁၉၂၉ ရ။ ပရေင်ခါန်ကၞက် ညးဝွံ ဍေံဒှ် သင်္ကေတ အဓိက မထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ဂကောံသံဃာ ပ္ဍဲဒေသပယျဵု သေံ-ဗၟာ မပ္တံကဵု ဂကောံသံဃာ သေံဇၞော် ကေုာံ လာန်နာတအ် လုပ်စိုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာ ဍုင်သေံ (State Sangha) အတိုင် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] ဗွဲမအံင်ဇၞးရ။ 

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဘာမုဲတဝ်]]
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]]
* ရးမဟံင်သိုန်
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]

== နိဿဲ ==
* Murakami, Tadayoshi (2012). &quot;Buddhism on the Border: Shan Buddhism and Transborder Migration in Northern Thailand&quot;. ''Southeast Asian Studies'', Vol. 1, No. 3. Center for Southeast Asian Studies, Kyoto University.
* ราชกิจจานุเบกษา (Royal Thai Gazette), เล่ม ๔๑ ตอน ๐ ง, ๒๓ พฤศจิกายน ๒๔๖๗ (November 23, 1924), หน้า ๒๖๖๑.

[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
[[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]]
[[Category:ရးမဟံင်သိုန်]]
[[Category:ကျာ်ဇၞော်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>mib8pyae3q2bladprk7h8ehpb1bzynw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9253</id>
    <revision>
      <id>51432</id>
      <timestamp>2026-04-15T01:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox official post | name            = ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန် | native_name     = เจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน | jurisdiction    = ရးမဟံင်သိုန် (Mae Hong Son Province) | country         = [[ဍုင်သေံ]] | religion        = ဗုဒ္ဓဘာသာ (ထေ...&quot;</comment>
      <origin>51432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8221" sha1="125jm5q8530f4hwief1cz9dloe3kh55" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| name            = ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန်
| native_name     = เจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน
| jurisdiction    = ရးမဟံင်သိုန် (Mae Hong Son Province)
| country         = [[ဍုင်သေံ]]
| religion        = ဗုဒ္ဓဘာသာ (ထေရဝါဒ)
| appointed_by    = မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom)
| formation       = ၁၉၂၄-၁၉၂၅
| first_holder    = [[ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ]] (ဘာမုဲတဝ်)
| current_holder  = ဖရာသုမောန်သာသနကိတ် (ဘာကျာ်ဒြာဲကံင်မု)
}}

'''ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Chief Monk of the Provincial Sangha of Mae Hong Son'', သေံ: เจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဆံင်တာလျိုင် အုပ်ဓုပ်သာသနာ (พระสังฆาธิการ) မသၠုင်အိုတ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ်၊ စၟဳစၟတ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လၟေင်ကမၠောန် သံဃာ အလုံမွဲ ရးမဟံင်သိုန် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်သေံရ။ ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒုင်ခါန်ကၞက် နကဵု တာလျိုင်ဏအ်ဝွံ ဒးတန်တဴ သၟဝ်စၞောန်ပၠတရဴ ကံင်သဳ မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom) ကေုာံ [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)]] ရ။

== ဝင်ဟိုတ် ==
ပ္ဍဲအခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ်ဝွံ ပ္ဍဲဒေသရးမဟံင်သိုန်ဂှ် သံဃာတအ် နွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ပူဂိုလ်ဇကု ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဒေသတုဲ ပါ်ခြာဒၟံင် နကဵု ဂိုဏ်သေံဇၞော် (Tai Yai) ကေုာံ ဂိုဏ်လာန်နာ (Lanna) ရ။ 

ကြဴနူ အလဵုအသဳ ဍုင်သေံ (ၜင်ကံက်) ပြဒါန်ပတိတ် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] သွက်ဂွံ ပကောံအဝဵု သာသနာ ဇရေင်ဗဟဵုတုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၄ စဵုကဵု ၁၉၂၅ ဂှ် အလဵုအသဳ စဒက်ပ္တန် သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ကဆံင်ရး ပ္ဍဲဒေသမဟံင်သိုန်ရ။ ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ညဳသၟဟ် အကြာဂိုဏ်သံဃာ ဒေသတအ်တုဲ၊ အလဵုအသဳသေံ ခါန်ကၞက်ကဵု ကျာ်ဇၞော် [[ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ]] နူကဵု ဘာမုဲတဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ရး ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ နူကဵု အခိင်ဂှ်တုဲ ဂကောံသံဃာ မဟံင်သိုန်ဝွံ လုပ်စိုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာ အလဵုအသဳ ဍုင်သေံ ဗွဲမဍိုက်ပေင်ရ။

== စရင် ကျာ်ဇၞော်အုပ်ဓုပ်ရး မပြာကတ်လ္ၚဵု ==
နူစ ခၞံဒက်ပ္တန် ကဆံင်တာလျိုင်ဏအ်တုဲ၊ ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒုင်ခါန်ကၞက် နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ရး မဟံင်သိုန် မပြာကတ်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် -

# '''ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ (Phra Khru Wiriyamongkhon Sangkhawaha):''' နူ [[ဘာမုဲတဝ်]]၊ ပွိုင်ဍုင်ခုန်ယောမ်။ ညးဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ရး ကိုပ်ကၠာအိုတ်တုဲ ယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၁၉၂၅ - ၁၉၂၉။
# '''ဖရာရာတ်ချ်ဝိရာကန် (Phra Ratchawirakon):''' နူ ဘာမုဲတဝ်။ ညးဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော် မနွံတာလျိုင် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ သၞာံ ၁၉၆၀ တအ် (ၜိုတ် သၞာံ ၁၉၆๒ ဂှ် ညးကလိဂွံ တာလျိုင်ဏအ်ရ)။
# '''ဖရာရာတ်ချ်ဝိရာခမ် / ကျာ်ဇၞော် ဗုญရက် (Phra Ratchawirakhom - Boonrak Supanyo):''' နူ ဘာကမ်ကဝ် (Wat Kam Ko)။ ညးဝွံ ကလိဂွံ တာလျိုင် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ရး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၀ (ဗ.သ ၂၅๓๓) တုဲ နွံတာလျိုင် စဵုကဵုစိုပ် အခိင်မစုတိအာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉။ ညးဝွံ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ပရေင်ပညာ ကေုာံ ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲရးမဟံင်သိုန် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
# '''ဖရာသုမောန်သာသနကိတ် / ကျာ်ဇၞော် အနန် (Phra Sumonsasanakit - Anan Janthapho):''' နူ ဘာကျာ်ဒြာဲကံင်မု (Wat Phra That Doi Kong Mu)။ ညးဝွံ ဒှ်ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ရး မဟံင်သိုန် လၟုဟ်ရ။

== တာလျိုင် အဓိက ==
* အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ကျာ်ဇၞော် ကေုာံ သံဃာတအ် အလုံမွဲရး ညံင်ဂွံ ဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ကေုာံ ဝိနယ်။
* ခါန်ကၞက် ဟွံသေင်မ္ဂး ပတိုန်စရင် သွက်ဂွံ ခါန်ကၞက် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ပွိုင်ဍုင် (เจ้าคณะอำเภอ) ကေုာံ ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ကွာန်။
* ဖန်ဇန် လၟေင်ကမၠောန် ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ ကေုာံ ပရေင်ဓမ္မဒူတ အလုံမွဲရး။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)]]
* မဟာထေရသမာဂမ
* ရးမဟံင်သိုန်

== နိဿဲ ==
* ราชกิจจานุเบกษา (Royal Thai Gazette), เล่ม ๔๑ ตอน ๐ ง, ๒๓ พฤศจิกายน ๒๔๖๗ (November 23, 1924), หน้า ๒๖๖๑.
* &quot;เจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน นำคณะสงฆ์ ทำบุญให้อดีตเจ้าคณะจังหวัดครบรอบ 15 ปี&quot;. Chiang Mai News (2024).
* Thai Sangha Administration Structure, [[Wikipedia]]။

[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
[[Category:ကျာ်ဇၞော်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ရးမဟံင်သိုန်]]
[[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]]</text>
      <sha1>125jm5q8530f4hwief1cz9dloe3kh55</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51433</id>
      <parentid>51432</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:49:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8635" sha1="8im1vblmjrf6gqwgg52js4rdxv0zo0a" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| name            = ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန်
| native_name     = เจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน
| jurisdiction    = ရးမဟံင်သိုန် (Mae Hong Son Province)
| country         = [[ဍုင်သေံ]]
| religion        = ဗုဒ္ဓဘာသာ (ထေရဝါဒ)
| appointed_by    = မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom)
| formation       = ၁၉၂၄-၁၉၂၅
| first_holder    = [[ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ]] (ဘာမုဲတဝ်)
| current_holder  = ဖရာသုမောန်သာသနကိတ် (ဘာကျာ်ဒြာဲကံင်မု)
}}

'''ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Chief Monk of the Provincial Sangha of Mae Hong Son'', သေံ: เจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဆံင်တာလျိုင် အုပ်ဓုပ်သာသနာ (พระสังฆาธิการ) မသၠုင်အိုတ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ်၊ စၟဳစၟတ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လၟေင်ကမၠောန် သံဃာ အလုံမွဲ ရးမဟံင်သိုန် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်သေံရ။ ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒုင်ခါန်ကၞက် နကဵု တာလျိုင်ဏအ်ဝွံ ဒးတန်တဴ သၟဝ်စၞောန်ပၠတရဴ ကံင်သဳ မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom) ကေုာံ [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)]] ရ။

== ဝင်ဟိုတ် ==
ပ္ဍဲအခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ်ဝွံ ပ္ဍဲဒေသရးမဟံင်သိုန်ဂှ် သံဃာတအ် နွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ပူဂိုလ်ဇကု ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဒေသတုဲ ပါ်ခြာဒၟံင် နကဵု ဂိုဏ်သေံဇၞော် (Tai Yai) ကေုာံ ဂိုဏ်လာန်နာ (Lanna) ရ။ 

ကြဴနူ အလဵုအသဳ ဍုင်သေံ (ၜင်ကံက်) ပြဒါန်ပတိတ် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] သွက်ဂွံ ပကောံအဝဵု သာသနာ ဇရေင်ဗဟဵုတုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၄ စဵုကဵု ၁၉၂၅ ဂှ် အလဵုအသဳ စဒက်ပ္တန် သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ကဆံင်ရး ပ္ဍဲဒေသမဟံင်သိုန်ရ။ ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ညဳသၟဟ် အကြာဂိုဏ်သံဃာ ဒေသတအ်တုဲ၊ အလဵုအသဳသေံ ခါန်ကၞက်ကဵု ကျာ်ဇၞော် [[ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ]] နူကဵု ဘာမုဲတဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ရး ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ နူကဵု အခိင်ဂှ်တုဲ ဂကောံသံဃာ မဟံင်သိုန်ဝွံ လုပ်စိုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာ အလဵုအသဳ ဍုင်သေံ ဗွဲမဍိုက်ပေင်ရ။

== စရင် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန် ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ စရင် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန် (Chief Monks of the Provincial Sangha of Maehongson)
! လၟေင် !! ယၟု !! အခိင်တာလျိုင် !! ဘာ !! ဇာတိ ကေုာံ ဂကူ
|-
| ၁
| '''ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ'''&lt;br&gt;(ခရူဗာ ခမ် ဝိရိယော)&lt;br&gt;Phra Khru Wiriyamongkhon Sangkhawaha (Khruba Kham Wiriyo)
| ၁၉၂၅–၁၉၂၉
| [[ဘာမုဲတဝ်]] (လာန်နာ)&lt;br&gt;Wat Muoi To (Lanna)
| မဟံင်သိုန် (သေံဇၞော်)&lt;br&gt;Maehongson (Shan)
|-
| ၂
| '''ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သာသနထာဒါ'''&lt;br&gt;(ခရူဗာ ဣန်တာ)&lt;br&gt;Phra Khru Wiriyamongkhon Satsanathada (Khruba Inta)
| ၁၉၃၀–၁၉၃၃
| [[ဘာမုဲတဝ်]] (လာန်နာ)&lt;br&gt;Wat Muoi To (Lanna)
| မဟံင်သိုန် (သေံဇၞော်)&lt;br&gt;Maehongson (Shan)
|-
| ၃
| '''ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ'''&lt;br&gt;(ဗုဉ်ရိုအာ တိလကုဉ်)&lt;br&gt;Phra Khru Wiriyamongkon (Bunruea Tilakun)
| ၁၉၃၃–၁၉၄၀
| ဘာကလာင်ထုင် (လာန်နာ)&lt;br&gt;Wat Klang Thung (Lanna)
| မဟံင်သိုန် (သေံဇၞော်)&lt;br&gt;Maehongson (Shan)
|-
| ၄
| '''ဖရာရာတ်ချ်ဝိရာကန်'''&lt;br&gt;(ဗုဉ်မာ ညာဏ်ခုတ္တော)&lt;br&gt;Phra Ratchawirakon (Bunma Nyankhutto)
| ၁၉၄၁–၁၉၆၇
| [[ဘာမုဲတဝ်]]&lt;br&gt;Wat Muoi To
| ယသောထန် (သေံအဳသာန်)&lt;br&gt;Yasothon (Thai Isan)
|-
| ၅
| '''ဖရာညာဏ်ဝိရာခမ်'''&lt;br&gt;(ခမ်အာဲ ဝဏ္ဏော)&lt;br&gt;Phra Yanwirakhom (Kham-ai Wanno)
| ၁၉၆၇–၁၉၈၉
| ဘာဒေါန်စေဒဳ&lt;br&gt;Wat Don Cedi
| မဟံင်သိုန် (သေံဇၞော်)&lt;br&gt;Maehongson (Shan)
|-
| ၆
| '''ဖရာရာတ်ချ်ဝိရာခမ်'''&lt;br&gt;(ဗုဉ်ရက် သုပညော)&lt;br&gt;Phra Ratchawirakhom (Bunrak Supanyo)
| ၁၉၈၉–၂၀၁၀
| ဘာကမ်ကဝ်&lt;br&gt;Wat Kamko
| မဟံင်သိုန် (သေံဇၞော်/ယောန်)&lt;br&gt;Maehongson (Shan/Yuan)
|}

'''တင်စၟတ်:''' တင်ဂၞင်တအ်ဝွံ နိဿဲကေတ်လဝ် နူကဵု ရုင်ယေန်သၞာင် ရးမဟံင်သိုန် (Samnak-ngan Watthanatham Cangwat Maehongson) သၞာံ ၂၀၀၆ တုဲ ညးချူလိက် ထပ်ဗပေင်လဝ်ရ။

== တာလျိုင် အဓိက ==
* အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ကျာ်ဇၞော် ကေုာံ သံဃာတအ် အလုံမွဲရး ညံင်ဂွံ ဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ကေုာံ ဝိနယ်။
* ခါန်ကၞက် ဟွံသေင်မ္ဂး ပတိုန်စရင် သွက်ဂွံ ခါန်ကၞက် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ပွိုင်ဍုင် (เจ้าคณะอำเภอ) ကေုာံ ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ကွာန်။
* ဖန်ဇန် လၟေင်ကမၠောန် ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ ကေုာံ ပရေင်ဓမ္မဒူတ အလုံမွဲရး။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)]]
* မဟာထေရသမာဂမ
* ရးမဟံင်သိုန်

== နိဿဲ ==
* ราชกิจจานุเบกษา (Royal Thai Gazette), เล่ม ๔๑ ตอน ๐ ง, ๒๓ พฤศจิกายน ๒๔๖๗ (November 23, 1924), หน้า ๒๖๖๑.
* &quot;เจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน นำคณะสงฆ์ ทำบุญให้อดีตเจ้าคณะจังหวัดครบรอบ 15 ปี&quot;. Chiang Mai News (2024).
* Thai Sangha Administration Structure, [[Wikipedia]]။

[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
[[Category:ကျာ်ဇၞော်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ရးမဟံင်သိုန်]]
[[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]]</text>
      <sha1>8im1vblmjrf6gqwgg52js4rdxv0zo0a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51434</id>
      <parentid>51433</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8750" sha1="ryidxmddo9orxrhp358eb4by1ceylhe" xml:space="preserve">{{Infobox official post
| name            = ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန်
| native_name     = เจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน
| jurisdiction    = ရးမဟံင်သိုန် (Mae Hong Son Province)
| country         = [[ဍုင်သေံ]]
| religion        = ဗုဒ္ဓဘာသာ (ထေရဝါဒ)
| appointed_by    = မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom)
| formation       = ၁၉၂၄-၁၉၂၅
| first_holder    = [[ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ]] (ဘာမုဲတဝ်)
| current_holder  = ဖရာသုမောန်သာသနကိတ် (ဘာကျာ်ဒြာဲကံင်မု)
}}

'''ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Chief Monk of the Provincial Sangha of Mae Hong Son'', သေံ: เจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဆံင်တာလျိုင် အုပ်ဓုပ်သာသနာ (พระสังฆาธิการ) မသၠုင်အိုတ် သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ်၊ စၟဳစၟတ် ကေုာံ ဖန်ဇန် လၟေင်ကမၠောန် သံဃာ အလုံမွဲ ရးမဟံင်သိုန် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်သေံရ။ ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒုင်ခါန်ကၞက် နကဵု တာလျိုင်ဏအ်ဝွံ ဒးတန်တဴ သၟဝ်စၞောန်ပၠတရဴ ကံင်သဳ မဟာထေရသမာဂမ (Mahathera Samakhom) ကေုာံ [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)]] ရ။

== ဝင်ဟိုတ် ==
ပ္ဍဲအခိင်ကိုပ်ကၠာတေအ်ဝွံ ပ္ဍဲဒေသရးမဟံင်သိုန်ဂှ် သံဃာတအ် နွံကဵု သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ပူဂိုလ်ဇကု ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဒေသတုဲ ပါ်ခြာဒၟံင် နကဵု ဂိုဏ်သေံဇၞော် (Tai Yai) ကေုာံ ဂိုဏ်လာန်နာ (Lanna) ရ။ 

ကြဴနူ အလဵုအသဳ ဍုင်သေံ (ၜင်ကံက်) ပြဒါန်ပတိတ် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] သွက်ဂွံ ပကောံအဝဵု သာသနာ ဇရေင်ဗဟဵုတုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၄ စဵုကဵု ၁၉၂၅ ဂှ် အလဵုအသဳ စဒက်ပ္တန် သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ကဆံင်ရး ပ္ဍဲဒေသမဟံင်သိုန်ရ။ ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ညဳသၟဟ် အကြာဂိုဏ်သံဃာ ဒေသတအ်တုဲ၊ အလဵုအသဳသေံ ခါန်ကၞက်ကဵု ကျာ်ဇၞော် [[ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ]] နူကဵု ဘာမုဲတဝ် နဒဒှ် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ရး ကိုပ်ကၠာအိုတ်ရ။ နူကဵု အခိင်ဂှ်တုဲ ဂကောံသံဃာ မဟံင်သိုန်ဝွံ လုပ်စိုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် သံဃာ အလဵုအသဳ ဍုင်သေံ ဗွဲမဍိုက်ပေင်ရ။

== စရင် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန် ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ စရင် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်သံဃာ ရးမဟံင်သိုန် (Chief Monks of the Provincial Sangha of Maehongson)
! လၟေင် !! ယၟု !! အခိင်တာလျိုင် !! ဘာ !! ဇာတိ ကေုာံ ဂကူ
|-
| ၁
| '''ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သံဃဝါဟ'''&lt;br&gt;(ခရူဗာ ခမ် ဝိရိယော)&lt;br&gt;Phra Khru Wiriyamongkhon Sangkhawaha (Khruba Kham Wiriyo)
| ၁၉၂၅–၁၉၂၉
| [[ဘာမုဲတဝ်]] (လာန်နာ)&lt;br&gt;Wat Muoi To (Lanna)
| မဟံင်သိုန် (သေံဇၞော်)&lt;br&gt;Maehongson (Shan)
|-
| ၂
| '''ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ သာသနထာဒါ'''&lt;br&gt;(ခရူဗာ ဣန်တာ)&lt;br&gt;Phra Khru Wiriyamongkhon Satsanathada (Khruba Inta)
| ၁၉၃၀–၁၉၃၃
| [[ဘာမုဲတဝ်]] (လာန်နာ)&lt;br&gt;Wat Muoi To (Lanna)
| မဟံင်သိုန် (သေံဇၞော်)&lt;br&gt;Maehongson (Shan)
|-
| ၃
| '''ဖရာခရူ ဝိရိယမင်္ဂလ'''&lt;br&gt;(ဗုဉ်ရိုအာ တိလကုဉ်)&lt;br&gt;Phra Khru Wiriyamongkon (Bunruea Tilakun)
| ၁၉၃၃–၁၉၄၀
| ဘာကလာင်ထုင် (လာန်နာ)&lt;br&gt;Wat Klang Thung (Lanna)
| မဟံင်သိုန် (သေံဇၞော်)&lt;br&gt;Maehongson (Shan)
|-
| ၄
| '''ဖရာရာတ်ချ်ဝိရာကန်'''&lt;br&gt;(ဗုဉ်မာ ညာဏ်ခုတ္တော)&lt;br&gt;Phra Ratchawirakon (Bunma Nyankhutto)
| ၁၉၄၁–၁၉၆၇
| [[ဘာမုဲတဝ်]]&lt;br&gt;Wat Muoi To
| ယသောထန် (သေံအဳသာန်)&lt;br&gt;Yasothon (Thai Isan)
|-
| ၅
| '''ဖရာညာဏ်ဝိရာခမ်'''&lt;br&gt;(ခမ်အာဲ ဝဏ္ဏော)&lt;br&gt;Phra Yanwirakhom (Kham-ai Wanno)
| ၁၉၆၇–၁၉၈၉
| ဘာဒေါန်စေဒဳ&lt;br&gt;Wat Don Cedi
| မဟံင်သိုန် (သေံဇၞော်)&lt;br&gt;Maehongson (Shan)
|-
| ၆
| '''ဖရာရာတ်ချ်ဝိရာခမ်'''&lt;br&gt;(ဗုဉ်ရက် သုပညော)&lt;br&gt;Phra Ratchawirakhom (Bunrak Supanyo)
| ၁၉၈၉–၂၀၁၀
| ဘာကမ်ကဝ်&lt;br&gt;Wat Kamko
| မဟံင်သိုန် (သေံဇၞော်/ယောန်)&lt;br&gt;Maehongson (Shan/Yuan)
|}

'''တင်စၟတ်:''' တင်ဂၞင်တအ်ဝွံ နိဿဲကေတ်လဝ် နူကဵု ရုင်ယေန်သၞာင် ရးမဟံင်သိုန် (Samnak-ngan Watthanatham Cangwat Maehongson) သၞာံ ၂၀၀၆ တုဲ ညးချူလိက် ထပ်ဗပေင်လဝ်ရ။&lt;ref&gt;Tadayoshi Murakami, Buddhism on the Border: Shan Buddhism and Transborder Migration in Northern Thailand&lt;/ref&gt;

== တာလျိုင် အဓိက ==
* အုပ်ဓုပ် ကေုာံ ထိင်သိမ်း ကျာ်ဇၞော် ကေုာံ သံဃာတအ် အလုံမွဲရး ညံင်ဂွံ ဒ္ဂေတ်ဗက် အတိုင် သၞောဝ်ဥပဒေ သံဃာ ကေုာံ ဝိနယ်။
* ခါန်ကၞက် ဟွံသေင်မ္ဂး ပတိုန်စရင် သွက်ဂွံ ခါန်ကၞက် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ပွိုင်ဍုင် (เจ้าคณะอำเภอ) ကေုာံ ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ကွာန်။
* ဖန်ဇန် လၟေင်ကမၠောန် ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ ကေုာံ ပရေင်ဓမ္မဒူတ အလုံမွဲရး။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၆၂)]]
* မဟာထေရသမာဂမ
* ရးမဟံင်သိုန်

== နိဿဲ ==
* ราชกิจจานุเบกษา (Royal Thai Gazette), เล่ม ๔๑ ตอน ๐ ง, ๒๓ พฤศจิกายน ๒๔๖๗ (November 23, 1924), หน้า ๒๖๖๑.
* &quot;เจ้าคณะจังหวัดแม่ฮ่องสอน นำคณะสงฆ์ ทำบุญให้อดีตเจ้าคณะจังหวัดครบรอบ 15 ปี&quot;. Chiang Mai News (2024).
* Thai Sangha Administration Structure, [[Wikipedia]]။

[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
[[Category:ကျာ်ဇၞော်ဂမၠိုင်]]
[[Category:ရးမဟံင်သိုန်]]
[[Category:ဝင် ဍုင်သေံ]]</text>
      <sha1>ryidxmddo9orxrhp358eb4by1ceylhe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox official post</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9254</id>
    <revision>
      <id>51435</id>
      <timestamp>2026-04-15T01:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; {{Infobox | bodyclass =  | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%; | datastyle =   | label1 = ယ...&quot;</comment>
      <origin>51435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2605" sha1="5xs43f9qeig5rst36ym3qhvwsevjl25" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = ဌာန (Department)
| data2 = {{{department|}}}

| label3 = ညးမရုဲစှ် (Appointer)
| data3 = {{{appointer|}}}

| label4 = တာလျိုင် (Term length)
| data4 = {{{term_length|}}}

| label5 = ညးကိုပ်ကၠာအိုတ် (First holder)
| data5 = {{{first|}}}

| label6 = ညးမနွံလၟုဟ် (Incumbent)
| data6 = {{{incumbent|}}}

| label7 = စမြိုင် (since)
| data7 = {{{incumbentsince|}}}

| label8 = ညးမတန်တဴဒၟံင် (Acting)
| data8 = {{{acting|}}}

| label9 = ဌာနဒတန် (Seat)
| data9 = {{{seat|}}}

| label10 = လိက်စၟတ်သမ္တီ (Formation)
| data10 = {{{formation|}}}

| label11 = သၞောဝ် (Constitution)
| data11 = {{{constitution|}}}

| label12 = လျိုင်လာပ် (Salary)
| data12 = {{{salary|}}}

| label13 = ဝဲက်ဆိုက် (Website)
| data13 = {{{website|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox official post''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **လျိုင်ညးအုပ်ဓုပ်** (official post) မွဲမွဲ (ဥပမာ- သကိုပ်ဍုင်၊ ဝန်ဇၞော်၊ သကိုပ်ပၞာန်)။

ဥပမာ လျိုင်ညးအုပ်ဓုပ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[သကိုပ်ဍုင်မန်]]
* [[ဝန်ဇၞော်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[သကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်]]

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox official post
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| department = 
| appointer = 
| term_length = 
| first = 
| incumbent = 
| incumbentsince = 
| acting = 
| seat = 
| formation = 
| constitution = 
| salary = 
| website = 
}}</text>
      <sha1>5xs43f9qeig5rst36ym3qhvwsevjl25</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51436</id>
      <parentid>51435</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:54:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2694" sha1="mmwg18j76p3aupq6cisvgysf1pm8a0d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = ဌာန (Department)
| data2 = {{{department|}}}

| label3 = ညးမရုဲစှ် (Appointer)
| data3 = {{{appointer|}}}

| label4 = တာလျိုင် (Term length)
| data4 = {{{term_length|}}}

| label5 = ညးကိုပ်ကၠာအိုတ် (First holder)
| data5 = {{{first|}}}

| label6 = ညးမနွံလၟုဟ် (Incumbent)
| data6 = {{{incumbent|}}}

| label7 = စမြိုင် (since)
| data7 = {{{incumbentsince|}}}

| label8 = ညးမတန်တဴဒၟံင် (Acting)
| data8 = {{{acting|}}}

| label9 = ဌာနဒတန် (Seat)
| data9 = {{{seat|}}}

| label10 = လိက်စၟတ်သမ္တီ (Formation)
| data10 = {{{formation|}}}

| label11 = သၞောဝ် (Constitution)
| data11 = {{{constitution|}}}

| label12 = လျိုင်လာပ် (Salary)
| data12 = {{{salary|}}}

| label13 = ဝဲက်ဆိုက် (Website)
| data13 = {{{website|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox official post''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **လျိုင်ညးအုပ်ဓုပ်** (official post) မွဲမွဲ (ဥပမာ- သကိုပ်ဍုင်၊ ဝန်ဇၞော်၊ သကိုပ်ပၞာန်)။

ဥပမာ လျိုင်ညးအုပ်ဓုပ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[သကိုပ်ဍုင်မန်]]
* [[ဝန်ဇၞော်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[သကိုပ်ပၞာန်ဇၞော်]]

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox official post
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| department = 
| appointer = 
| term_length = 
| first = 
| incumbent = 
| incumbentsince = 
| acting = 
| seat = 
| formation = 
| constitution = 
| salary = 
| website = 
}}
[[Category:ထာမ်ပလိက်ဗၞတ်ဗ္တဳ (အလဵုအသဳ)]]</text>
      <sha1>mmwg18j76p3aupq6cisvgysf1pm8a0d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9255</id>
    <revision>
      <id>51437</id>
      <timestamp>2026-04-15T01:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox religious group|name=ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ|native_name=Shan Buddhism in Northern Thailand|religion=[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (ထေရဝါဒ)|region=ရးမဟံင်သိုန်၊ ဍုင်သေံသၟဝ်ကျာ|ethnicity=ဂကူသေံဇၞော် (Shan / Tai)|key_practices=ပွမကဵ...&quot;</comment>
      <origin>51437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10082" sha1="o95yajoi0gvf3la4kuzlur5bu78sjdl" xml:space="preserve">{{Infobox religious group|name=ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ|native_name=Shan Buddhism in Northern Thailand|religion=[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (ထေရဝါဒ)|region=ရးမဟံင်သိုန်၊ ဍုင်သေံသၟဝ်ကျာ|ethnicity=ဂကူသေံဇၞော် (Shan / Tai)|key_practices=ပွမကဵုဒါန် လိက်လုံ (Lik long)၊ ပွမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ|key_figures=စာရေ (Care) - တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန်}}'''ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ''' (အင်္ဂလိက်: ''Shan Buddhism on the Border of Thailand'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်ပြံင်လှာဲ ကေုာံ ပရေင်ဆက်တန်တဴ အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂကူသေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသပယျဵု ဍုင်သေံသၟဝ်ကျာ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲရးမဟံင်သိုန် (Maehongson) ရ [cite: 3, 99]။

ၜိုန်ရ အလဵုအသဳ ဍုင်သေံ ပကောံပကေဝ်လဝ် သၞောတ်သံဃာ နဒဒှ် &quot;ဗုဒ္ဓဘာသာ ဍုင်သေံ&quot; နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ သၞောတ်ပရေင်ပညာ မွဲဗီုဓဝ် အလုံဍုင်ကီုလေဝ်၊ အခိုက်ကၞာ သေံဇၞော်တအ်ဝွံ ဆက်တန်တဴဒၟံင် နကဵု ပရေင်ယိုက်ဂၠေင် ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်မံင် ကၠောအ်ပယျဵု နူကဵု တွဵုရးသေံဇၞော်၊ ဍုင်ဗၟာရ [cite: 8, 11]။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်မံင် ==
ရးမဟံင်သိုန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဒေသဒဵု ဇိုင်ၜဳသံလွင်တုဲ၊ ဍေံဒှ်ဒၞာဲ ပယျဵု အကြာ ဍုင်သေံ ကေုာံ ဍုင်ဗၟာရ [cite: 99]။ နူကဵု လဒေါဝ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံတေအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပရေင်ပဋိပက္ခ ပ္ဍဲတွဵုရးသေံဇၞော် သၠုင်ကျာတုဲ ဂကူသေံဇၞော်တအ် ပြံင်လုပ်မံင်လဝ် ပ္ဍဲဒေသဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ [cite: 115, 180]။

ၜိုန်ရ စၟတ်သမ္တီလဝ် ပယျဵုဍုင် အကြာ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သေံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၄ ကီုလေဝ်၊ ပရေင်အာကၠုင် ကၠောအ်ပယျဵုဂှ် ဟွံပိုတ်သကုတ်အာရ [cite: 118, 119]။ ဗွဲတၟေင် နူကဵု သၞာံ ၁၉၉၀ တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၞဟ်ခြာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ ဟွံညိင်ဝတ်တုဲ လၟိဟ်ညးမပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်ဂှ် ဂၠိုင်တိုန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ [cite: 141, 142]။

== ပရေင်အုပ်ဓုပ် သံဃာ ကေုာံ အလဵုအသဳဍုင်သေံ ==
ပ္ဍဲလက္ကရဴ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဍုင်သေံ မိက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဍုင်မၞုံကဵု အဝဵုအုပ်ဓုပ် မွဲဗီုဓဝ်တုဲ၊ ပ္ဍဲပရေင်သာသနာလေဝ် အလဵုအသဳတအ် ပြဒါန်ပတိတ် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] သွက်ဂွံ ပကောံ ဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်ရ [cite: 32, 33]။

နကဵု သၞောတ်ဏအ်မ္ဂး၊ ဂကောံသံဃာ ဒေသ မပ္တံကဵု သံဃာသေံဇၞော် ကေုာံ သံဃာလာန်နာ ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်တအ်ဂှ် ဒးလုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် &quot;သံဃာအလဵုအသဳ&quot; (State Sangha) ရ [cite: 210, 224]။ ပ္ဍဲအခိင် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ရး မရနုက်ကဵု ပန် (၄) ဇကု (Phra Ratchawirakon) မဂွံဒုင်ခါန်ကၞက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၁ ဂှ်၊ ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ ပ္ဍဲဘာလကျာ်တအ်ဂှ် ဒးစကာ အရေဝ်သေံ (Thai language) တုဲ ပွမဖ္ဍောတ်ဗှ် ပါဠိ နကဵု ရမ္သာင်သေံဇၞော် ဟွံသေင်မ္ဂး လာန်နာတအ်ဂှ် ဒးဒုင်ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ရ [cite: 254, 263, 264]။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဘာလကျာ် ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်တအ်ဝွံ ဟွံဒှ် ဒၞာဲသွက်ဂွံ ဗ္တောန် လိက်ပတ် သေံဇၞော် ရ [cite: 270]။

== အခိုက်ကၞာ လိက်လုံ ကေုာံ စာရေ ==
ၜိုန်ရ အလဵုအသဳသေံ ထိင်သိမ်းလဝ် ဂကောံသံဃာ ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ်၊ အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ညးဍုင်ကွာန် (Lay Buddhist practices) တအ်ဂှ် ဟွံဒးဒုင် အုပ်ဓုပ်လဝ်ရ [cite: 83, 84, 584]။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူသေံဇၞော်တအ် ဆက်မင်မွဲလဝ် အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဇကု အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်မာန်ရ -

* '''လိက်လုံ (Lik Long):''' ဒှ်ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ပတ် မချူလဝ် နကဵု အရေဝ်သေံဇၞော် (ဗီုပြင် လင်္ကာ) မဆေင်စပ်ကဵု ဇာတ်နိပါတ် ကေုာံ ပရူဗုဒ္ဓဘာသာရ [cite: 329, 330, 331]။ ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကုသဵုနာနာ မပ္တံကဵု သဘင်စံင်ဇွ၊ သဘင်ပယျင်၊ သဘင်သၠာ်ဇွောအ်မ တအ်မ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်တအ် ကဵုဒါန် လိက်လုံ ကုဘာလကျာ်တုဲ ကဵုဖ္ဍောတ်ဗှ်လၟိုန်ရ [cite: 359, 361]။
* '''စာရေ (Care):''' ဒှ်တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် (Lay intellectuals) မလေပ် ကွတ်ပညာ မချူ ကေုာံ မဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ ရ [cite: 352, 356]။ စာရေတအ်ဝွံ ဒှ်ညးမဆက်မင်မွဲလဝ် လိက်ပတ် ကေုာံ ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲအခိင် ဘာလကျာ်တအ် ဟွံဗ္တောန် လိက်သေံဇၞော်ရ [cite: 405, 406]။
* ဗွဲမဂၠိုင် စာရေ မဍိုက်ပေင်ကဵု ကွတ်ပညာ ပ္ဍဲမဟံင်သိုန် လၟုဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးမပြံင်လုပ်ကၠုင် နူကဵု တွဵုရးသေံဇၞော် အိုတ်ရ [cite: 530, 533]။ ဟိုတ်နူ ပရေင်ပြံင်မံင်ဏအ်တုဲ အခိုက်ကၞာ စာရေ ကေုာံ လိက်လုံ ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်ဂှ် ဆက်တန်တဴ လမျီုဂျိုင်ဒၟံင် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ [cite: 572]။

== သရုပ် ==
ပ္ဍဲကဵု ရးမဟံင်သိုန်ဝွံ ပိုယ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗီုပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ၜါသာ် မံင်ပံင်နှဴဒၟံင် ရေင်သ္ကအ်ရ [cite: 594]။ မွဲလပါ်ဂှ် ဒှ် &quot;ဗုဒ္ဓဘာသာ ဍုင်သေံ&quot; မအုပ်ဓုပ်လဝ် သံဃာ နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေတုဲ၊ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ဒှ် &quot;အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော်&quot; မဆက်တန်တဴဒၟံင် နကဵု ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်မံင် ကၠောအ်ပယျဵုဂှ်ရ [cite: 594, 595]။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]]
* ရးမဟံင်သိုန်

== နိဿဲ ==

* Murakami, Tadayoshi (2012). &quot;Buddhism on the Border: Shan Buddhism and Transborder Migration in Northern Thailand&quot;. ''Southeast Asian Studies'', Vol. 1, No. 3. Center for Southeast Asian Studies, Kyoto University. [cite: 1, 2, 19]</text>
      <sha1>o95yajoi0gvf3la4kuzlur5bu78sjdl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51438</id>
      <parentid>51437</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10277" sha1="qf0vnqtvygocnt4w133bp17vrz5qo97" xml:space="preserve">{{Infobox religious group|name=ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ|native_name=Shan Buddhism in Northern Thailand|religion=[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (ထေရဝါဒ)|region=ရးမဟံင်သိုန်၊ ဍုင်သေံသၟဝ်ကျာ|ethnicity=ဂကူသေံဇၞော် (Shan / Tai)|key_practices=ပွမကဵုဒါန် လိက်လုံ (Lik long)၊ ပွမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ|key_figures=စာရေ (Care) - တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန်}}'''ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ''' (အင်္ဂလိက်: ''Shan Buddhism on the Border of Thailand'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်ပြံင်လှာဲ ကေုာံ ပရေင်ဆက်တန်တဴ အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂကူသေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသပယျဵု ဍုင်သေံသၟဝ်ကျာ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲရးမဟံင်သိုန် (Maehongson) ရ [cite: 3, 99]။

ၜိုန်ရ အလဵုအသဳ ဍုင်သေံ ပကောံပကေဝ်လဝ် သၞောတ်သံဃာ နဒဒှ် &quot;ဗုဒ္ဓဘာသာ ဍုင်သေံ&quot; နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ သၞောတ်ပရေင်ပညာ မွဲဗီုဓဝ် အလုံဍုင်ကီုလေဝ်၊ အခိုက်ကၞာ သေံဇၞော်တအ်ဝွံ ဆက်တန်တဴဒၟံင် နကဵု ပရေင်ယိုက်ဂၠေင် ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်မံင် ကၠောအ်ပယျဵု နူကဵု တွဵုရးသေံဇၞော်၊ ဍုင်ဗၟာရ [cite: 8, 11]။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်မံင် ==
ရးမဟံင်သိုန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဒေသဒဵု ဇိုင်ၜဳသံလွင်တုဲ၊ ဍေံဒှ်ဒၞာဲ ပယျဵု အကြာ ဍုင်သေံ ကေုာံ ဍုင်ဗၟာရ [cite: 99]။ နူကဵု လဒေါဝ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံတေအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပရေင်ပဋိပက္ခ ပ္ဍဲတွဵုရးသေံဇၞော် သၠုင်ကျာတုဲ ဂကူသေံဇၞော်တအ် ပြံင်လုပ်မံင်လဝ် ပ္ဍဲဒေသဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ [cite: 115, 180]။

ၜိုန်ရ စၟတ်သမ္တီလဝ် ပယျဵုဍုင် အကြာ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သေံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၄ ကီုလေဝ်၊ ပရေင်အာကၠုင် ကၠောအ်ပယျဵုဂှ် ဟွံပိုတ်သကုတ်အာရ [cite: 118, 119]။ ဗွဲတၟေင် နူကဵု သၞာံ ၁၉၉၀ တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၞဟ်ခြာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ ဟွံညိင်ဝတ်တုဲ လၟိဟ်ညးမပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်ဂှ် ဂၠိုင်တိုန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ [cite: 141, 142]။

== ပရေင်အုပ်ဓုပ် သံဃာ ကေုာံ အလဵုအသဳဍုင်သေံ ==
ပ္ဍဲလက္ကရဴ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဍုင်သေံ မိက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဍုင်မၞုံကဵု အဝဵုအုပ်ဓုပ် မွဲဗီုဓဝ်တုဲ၊ ပ္ဍဲပရေင်သာသနာလေဝ် အလဵုအသဳတအ် ပြဒါန်ပတိတ် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] သွက်ဂွံ ပကောံ ဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်ရ [cite: 32, 33]။

နကဵု သၞောတ်ဏအ်မ္ဂး၊ ဂကောံသံဃာ ဒေသ မပ္တံကဵု သံဃာသေံဇၞော် ကေုာံ သံဃာလာန်နာ ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်တအ်ဂှ် ဒးလုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် &quot;သံဃာအလဵုအသဳ&quot; (State Sangha) ရ [cite: 210, 224]။ ပ္ဍဲအခိင် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ရး မရနုက်ကဵု ပန် (၄) ဇကု (Phra Ratchawirakon) မဂွံဒုင်ခါန်ကၞက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၁ ဂှ်၊ ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ ပ္ဍဲဘာလကျာ်တအ်ဂှ် ဒးစကာ အရေဝ်သေံ (Thai language) တုဲ ပွမဖ္ဍောတ်ဗှ် ပါဠိ နကဵု ရမ္သာင်သေံဇၞော် ဟွံသေင်မ္ဂး လာန်နာတအ်ဂှ် ဒးဒုင်ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ရ [cite: 254, 263, 264]။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဘာလကျာ် ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်တအ်ဝွံ ဟွံဒှ် ဒၞာဲသွက်ဂွံ ဗ္တောန် လိက်ပတ် သေံဇၞော် ရ [cite: 270]။

== အခိုက်ကၞာ လိက်လုံ ကေုာံ စာရေ ==
ၜိုန်ရ အလဵုအသဳသေံ ထိင်သိမ်းလဝ် ဂကောံသံဃာ ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ်၊ အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ညးဍုင်ကွာန် (Lay Buddhist practices) တအ်ဂှ် ဟွံဒးဒုင် အုပ်ဓုပ်လဝ်ရ [cite: 83, 84, 584]။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူသေံဇၞော်တအ် ဆက်မင်မွဲလဝ် အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဇကု အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်မာန်ရ -

* '''လိက်လုံ (Lik Long):''' ဒှ်ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ပတ် မချူလဝ် နကဵု အရေဝ်သေံဇၞော် (ဗီုပြင် လင်္ကာ) မဆေင်စပ်ကဵု ဇာတ်နိပါတ် ကေုာံ ပရူဗုဒ္ဓဘာသာရ [cite: 329, 330, 331]။ ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကုသဵုနာနာ မပ္တံကဵု သဘင်စံင်ဇွ၊ သဘင်ပယျင်၊ သဘင်သၠာ်ဇွောအ်မ တအ်မ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်တအ် ကဵုဒါန် လိက်လုံ ကုဘာလကျာ်တုဲ ကဵုဖ္ဍောတ်ဗှ်လၟိုန်ရ [cite: 359, 361]။
* '''စာရေ (Care):''' ဒှ်တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် (Lay intellectuals) မလေပ် ကွတ်ပညာ မချူ ကေုာံ မဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ ရ [cite: 352, 356]။ စာရေတအ်ဝွံ ဒှ်ညးမဆက်မင်မွဲလဝ် လိက်ပတ် ကေုာံ ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲအခိင် ဘာလကျာ်တအ် ဟွံဗ္တောန် လိက်သေံဇၞော်ရ [cite: 405, 406]။
* ဗွဲမဂၠိုင် စာရေ မဍိုက်ပေင်ကဵု ကွတ်ပညာ ပ္ဍဲမဟံင်သိုန် လၟုဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးမပြံင်လုပ်ကၠုင် နူကဵု တွဵုရးသေံဇၞော် အိုတ်ရ [cite: 530, 533]။ ဟိုတ်နူ ပရေင်ပြံင်မံင်ဏအ်တုဲ အခိုက်ကၞာ စာရေ ကေုာံ လိက်လုံ ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်ဂှ် ဆက်တန်တဴ လမျီုဂျိုင်ဒၟံင် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ [cite: 572]။

== သရုပ် ==
ပ္ဍဲကဵု ရးမဟံင်သိုန်ဝွံ ပိုယ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗီုပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ၜါသာ် မံင်ပံင်နှဴဒၟံင် ရေင်သ္ကအ်ရ [cite: 594]။ မွဲလပါ်ဂှ် ဒှ် &quot;ဗုဒ္ဓဘာသာ ဍုင်သေံ&quot; မအုပ်ဓုပ်လဝ် သံဃာ နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေတုဲ၊ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ဒှ် &quot;အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော်&quot; မဆက်တန်တဴဒၟံင် နကဵု ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်မံင် ကၠောအ်ပယျဵုဂှ်ရ [cite: 594, 595]။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]]
* ရးမဟံင်သိုန်

== နိဿဲ ==

* Murakami, Tadayoshi (2012). &quot;Buddhism on the Border: Shan Buddhism and Transborder Migration in Northern Thailand&quot;. ''Southeast Asian Studies'', Vol. 1, No. 3. Center for Southeast Asian Studies, Kyoto University. [cite: 1, 2, 19]

[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]] [[Category:ရးမဟံင်သိုန်]] [[Category:အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>qf0vnqtvygocnt4w133bp17vrz5qo97</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51439</id>
      <parentid>51438</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T01:59:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10358" sha1="ivn7unmce0jscgj05eolhray4pjhahf" xml:space="preserve">{{Infobox religious group|name=ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ|native_name=Shan Buddhism in Northern Thailand|religion=[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (ထေရဝါဒ)|region=ရးမဟံင်သိုန်၊ ဍုင်သေံသၟဝ်ကျာ|ethnicity=ဂကူသေံဇၞော် (Shan / Tai)|key_practices=ပွမကဵုဒါန် လိက်လုံ (Lik long)၊ ပွမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ|key_figures=စာရေ (Care) - တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန်}}'''ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ''' (အင်္ဂလိက်: ''Shan Buddhism on the Border of Thailand'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရူပရာ မဆေင်စပ်ကဵု ပရေင်ပြံင်လှာဲ ကေုာံ ပရေင်ဆက်တန်တဴ အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဂကူသေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသပယျဵု ဍုင်သေံသၟဝ်ကျာ၊ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲရးမဟံင်သိုန် (Maehongson) ရ [cite: 3, 99]။

ၜိုန်ရ အလဵုအသဳ ဍုင်သေံ ပကောံပကေဝ်လဝ် သၞောတ်သံဃာ နဒဒှ် &quot;ဗုဒ္ဓဘာသာ ဍုင်သေံ&quot; နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ သၞောတ်ပရေင်ပညာ မွဲဗီုဓဝ် အလုံဍုင်ကီုလေဝ်၊ အခိုက်ကၞာ သေံဇၞော်တအ်ဝွံ ဆက်တန်တဴဒၟံင် နကဵု ပရေင်ယိုက်ဂၠေင် ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်မံင် ကၠောအ်ပယျဵု နူကဵု တွဵုရးသေံဇၞော်၊ ဍုင်ဗၟာရ [cite: 8, 11]။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်မံင် ==
ရးမဟံင်သိုန်ဝွံ နွံပ္ဍဲ ဒေသဒဵု ဇိုင်ၜဳသံလွင်တုဲ၊ ဍေံဒှ်ဒၞာဲ ပယျဵု အကြာ ဍုင်သေံ ကေုာံ ဍုင်ဗၟာရ [cite: 99]။ နူကဵု လဒေါဝ် ၁၉ ဗွဝ်ကၠံတေအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပရေင်ပဋိပက္ခ ပ္ဍဲတွဵုရးသေံဇၞော် သၠုင်ကျာတုဲ ဂကူသေံဇၞော်တအ် ပြံင်လုပ်မံင်လဝ် ပ္ဍဲဒေသဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ [cite: 115, 180]။

ၜိုန်ရ စၟတ်သမ္တီလဝ် ပယျဵုဍုင် အကြာ အင်္ဂလိက် ကေုာံ သေံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၈၉၄ ကီုလေဝ်၊ ပရေင်အာကၠုင် ကၠောအ်ပယျဵုဂှ် ဟွံပိုတ်သကုတ်အာရ [cite: 118, 119]။ ဗွဲတၟေင် နူကဵု သၞာံ ၁၉၉၀ တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၞဟ်ခြာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ ဟွံညိင်ဝတ်တုဲ လၟိဟ်ညးမပြံင်လုပ်မံင် ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်ဂှ် ဂၠိုင်တိုန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ [cite: 141, 142]။

== ပရေင်အုပ်ဓုပ် သံဃာ ကေုာံ အလဵုအသဳဍုင်သေံ ==
ပ္ဍဲလက္ကရဴ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံဂှ် ဍုင်သေံ မိက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဍုင်မၞုံကဵု အဝဵုအုပ်ဓုပ် မွဲဗီုဓဝ်တုဲ၊ ပ္ဍဲပရေင်သာသနာလေဝ် အလဵုအသဳတအ် ပြဒါန်ပတိတ် [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ ၁၉၀၂|သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]] သွက်ဂွံ ပကောံ ဂကောံသံဃာ အလုံဍုင်ရ [cite: 32, 33]။

နကဵု သၞောတ်ဏအ်မ္ဂး၊ ဂကောံသံဃာ ဒေသ မပ္တံကဵု သံဃာသေံဇၞော် ကေုာံ သံဃာလာန်နာ ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်တအ်ဂှ် ဒးလုပ်အာ သၟဝ်သၞောတ်အုပ်ဓုပ် &quot;သံဃာအလဵုအသဳ&quot; (State Sangha) ရ [cite: 210, 224]။ ပ္ဍဲအခိင် ကျာ်ဇၞော် အုပ်ဓုပ်ရး မရနုက်ကဵု ပန် (၄) ဇကု (Phra Ratchawirakon) မဂွံဒုင်ခါန်ကၞက် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၁ ဂှ်၊ ပရေင်ပညာ ပရိယတ္တိ ပ္ဍဲဘာလကျာ်တအ်ဂှ် ဒးစကာ အရေဝ်သေံ (Thai language) တုဲ ပွမဖ္ဍောတ်ဗှ် ပါဠိ နကဵု ရမ္သာင်သေံဇၞော် ဟွံသေင်မ္ဂး လာန်နာတအ်ဂှ် ဒးဒုင်ကၟာတ်လဒဵုလဝ်ရ [cite: 254, 263, 264]။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဘာလကျာ် ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်တအ်ဝွံ ဟွံဒှ် ဒၞာဲသွက်ဂွံ ဗ္တောန် လိက်ပတ် သေံဇၞော် ရ [cite: 270]။

== အခိုက်ကၞာ လိက်လုံ ကေုာံ စာရေ ==
ၜိုန်ရ အလဵုအသဳသေံ ထိင်သိမ်းလဝ် ဂကောံသံဃာ ဗွဲမတေင်ဂြတ်ကီုလေဝ်၊ အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ညးဍုင်ကွာန် (Lay Buddhist practices) တအ်ဂှ် ဟွံဒးဒုင် အုပ်ဓုပ်လဝ်ရ [cite: 83, 84, 584]။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူသေံဇၞော်တအ် ဆက်မင်မွဲလဝ် အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဇကု အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်မာန်ရ -

* '''လိက်လုံ (Lik Long):''' ဒှ်ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ပတ် မချူလဝ် နကဵု အရေဝ်သေံဇၞော် (ဗီုပြင် လင်္ကာ) မဆေင်စပ်ကဵု ဇာတ်နိပါတ် ကေုာံ ပရူဗုဒ္ဓဘာသာရ [cite: 329, 330, 331]။ ပ္ဍဲကဵု သဘင်ကုသဵုနာနာ မပ္တံကဵု သဘင်စံင်ဇွ၊ သဘင်ပယျင်၊ သဘင်သၠာ်ဇွောအ်မ တအ်မ္ဂး ညးဍုင်ကွာန်တအ် ကဵုဒါန် လိက်လုံ ကုဘာလကျာ်တုဲ ကဵုဖ္ဍောတ်ဗှ်လၟိုန်ရ [cite: 359, 361]။
* '''စာရေ (Care):''' ဒှ်တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် (Lay intellectuals) မလေပ် ကွတ်ပညာ မချူ ကေုာံ မဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ ရ [cite: 352, 356]။ စာရေတအ်ဝွံ ဒှ်ညးမဆက်မင်မွဲလဝ် လိက်ပတ် ကေုာံ ဝင်ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲအခိင် ဘာလကျာ်တအ် ဟွံဗ္တောန် လိက်သေံဇၞော်ရ [cite: 405, 406]။
* ဗွဲမဂၠိုင် စာရေ မဍိုက်ပေင်ကဵု ကွတ်ပညာ ပ္ဍဲမဟံင်သိုန် လၟုဟ်တအ်ဂှ် ဒှ်ညးမပြံင်လုပ်ကၠုင် နူကဵု တွဵုရးသေံဇၞော် အိုတ်ရ [cite: 530, 533]။ ဟိုတ်နူ ပရေင်ပြံင်မံင်ဏအ်တုဲ အခိုက်ကၞာ စာရေ ကေုာံ လိက်လုံ ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်ဂှ် ဆက်တန်တဴ လမျီုဂျိုင်ဒၟံင် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ [cite: 572]။

== သရုပ် ==
ပ္ဍဲကဵု ရးမဟံင်သိုန်ဝွံ ပိုယ်တအ် ဂွံဆဵုကေတ် ဗီုပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာ ၜါသာ် မံင်ပံင်နှဴဒၟံင် ရေင်သ္ကအ်ရ [cite: 594]။ မွဲလပါ်ဂှ် ဒှ် &quot;ဗုဒ္ဓဘာသာ ဍုင်သေံ&quot; မအုပ်ဓုပ်လဝ် သံဃာ နကဵုသၞောဝ်ဥပဒေတုဲ၊ မွဲလပါ်ပၠန်ဂှ် ဒှ် &quot;အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော်&quot; မဆက်တန်တဴဒၟံင် နကဵု ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်မံင် ကၠောအ်ပယျဵုဂှ်ရ [cite: 594, 595]။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
* [[သၞောဝ်ဥပဒေ အုပ်ဓုပ်သံဃာ (၁၉၀၂)]]
* ရးမဟံင်သိုန်

== နိဿဲ ==

* Murakami, Tadayoshi (2012). &quot;Buddhism on the Border: Shan Buddhism and Transborder Migration in Northern Thailand&quot;. ''Southeast Asian Studies'', Vol. 1, No. 3. Center for Southeast Asian Studies, Kyoto University. [cite: 1, 2, 19]

[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]] [[Category:ရးမဟံင်သိုန်]] [[Category:အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>ivn7unmce0jscgj05eolhray4pjhahf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စာရေသဝ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9256</id>
    <revision>
      <id>51440</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:02:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox person|name=စာရေသဝ် (မဟံင်သိုန်)|native_name=Care Saw|nationality=[[ဍုင်သေံ]] (ဂကူ သေံဇၞော်)|occupation=တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် (Care / Zare), ညးမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ|known_for=ပွမမင်မွဲ အခိုက်ကၞာ လိက်ပတ် ကေု...&quot;</comment>
      <origin>51440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6379" sha1="a8i0j02vi8w0yu7s6w9ly3xacjoljd1" xml:space="preserve">{{Infobox person|name=စာရေသဝ် (မဟံင်သိုန်)|native_name=Care Saw|nationality=[[ဍုင်သေံ]] (ဂကူ သေံဇၞော်)|occupation=တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် (Care / Zare), ညးမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ|known_for=ပွမမင်မွဲ အခိုက်ကၞာ လိက်ပတ် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ရးမဟံင်သိုန်}}

'''စာရေသဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Care Saw'') ဝွံ ဒှ်တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် ဂကူသေံဇၞော် (Tai Yai) ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမကလိဂွံလဝ် ကဆံင် &quot;စာရေ&quot; (Care / Zare) မပြာကတ် ယၟုတမ္ညဝ်မွဲဇကု ပ္ဍဲကဵု ရးမဟံင်သိုန်၊ ဍုင်သေံ ရ။ ညးဝွံ ပြာကတ်လဝ် နကဵု အစောံစရာဲ ပ္ဍဲအရာမဖ္ဍောတ်ဗှ် ကေုာံ မချူကှ်ေ ပြကိုဟ် &quot;လိက်လုံ&quot; (Lik Long) မဒှ် လိက်ပတ် အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ကေုာံ ပွမဗိုင်ရီုဗင် ထံက်ပင် ပ္ဍဲပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် သုတေသန မဆေင်ကဵု ယေန်သၞာင် သေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသပယျဵုရ။

== ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ယိုက်ဂၠေင် ==
ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော်မ္ဂး &quot;စာရေ&quot; (မကၠုင်နူ အရေဝ်ဗၟာ စာရေး) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ညးမလေပ် လိက်ပတ် ကေုာံ ဝင်သာသနာတုဲ၊ ဒှ်မၞိဟ် မနွံတာလျိုင် သွက်ဂွံ ဖ္ဍောတ်ဗှ် ပြကိုဟ် &quot;လိက်လုံ&quot; ပ္ဍဲအခိင် သဘင်ကုသဵုနာနာ မပ္တံကဵု သဘင်စံင်ဇွ၊ သဘင်ပယျင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သဘင်ကလအ်ကျာ်တအ်ရ။

စာရေသဝ် ဝွံ ဒှ်စာရေ မနွံကဵု ပရေင်ဆိုက်ဗဒက် ကေုာံ အစောံစရာဲ ပ္ဍဲအရာမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ အတိုင် တင်စၟတ်သမ္တီ သုတေသနမ္ဂး ပ္ဍဲပွိုင် မွဲသၞာံဓဝ်ဂှ် ညးဖ္ဍောတ်ဗှ်လဝ် လိက်လုံ ပ္ဍဲသဘင်နာနာ လတူနူ (၆၀) ဝါ မာန်ရ။ ပရေင်ကမၠောန်ညးဝွံ ဍေံဒှ် ဒြဟတ်အဓိက သွက်ဂွံ မင်မွဲလဝ် လိက်ပတ် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသ မဟံင်သိုန် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာ လပါ်သၟဝ် သၞောတ်ပရေင်ပညာ သေံ ရ။

== ပရေင်ပါလုပ် ပ္ဍဲ သုတေသန ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ ဂှ် စာရေသဝ် ဝွံ ပါလုပ် ရီုဗင်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သ္ၚဳဂၠေပ် သုတေသန မဆေင်ကဵု &quot;အခိုက်ကၞာ လိက်ပတ် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲပယျဵုဍုင်သေံ&quot; မကၠောန်ဗစိုပ်လဝ် နကဵု အစာသုတေသန ဂျပေန် တာဒါယဝ်ယှဳ မူရာကာမိ (Tadayoshi Murakami) ရ။

နကဵု ပရေင်ရီုဗင် စာရေသဝ် ဂှ် အစာသုတေသနတအ် ဂွံဆဵုညာတ် ကေုာံ သၟာန်စၟတ် (Interview) စာရေ မၞုံပ္ဍဲ ရးမဟံင်သိုန် လၟိဟ်စဵုကဵု (၆၀) တၠ မာန်လဝ်တုဲ၊ ဂွံပကောံပကေဝ်ကေတ် တင်ဂၞင် အဓိက မဆေင်ကဵု ပရေင်ပြံင်မံင် ကၠောအ်ပယျဵု စာရေတအ် ကေုာံ အကာဲအရာ လိက်လုံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဗွဲမလှဲလး မာန်လဝ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ==
ပရေင်ယိုက်ဂၠေင် စာရေသဝ် ကေုာံ စာရေတၞဟ်ဟ် ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်တအ်ဝွံ ဍေံထ္ၜးကဵု သက်သဳ ဒဒှ်ရ ၜိုန်ရ အလဵုအသဳဍုင်သေံ ပကောံပကေဝ်လဝ် ဂကောံသံဃာ နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေကီုလေဝ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော်ဝွံ ဆက်တန်တဴ လမျီုဂျိုင်ဒၟံင် နကဵု ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကမၠောန် တၠပညာ မပ္တံကဵု စာရေသဝ် တအ်ဏအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ]]
* ဂကူသေံဇၞော်
* ရးမဟံင်သိုန်
* ပြကိုဟ် လိက်လုံ (Lik Long)

== နိဿဲ ==

* Murakami, Tadayoshi (2012). &quot;Buddhism on the Border: Shan Buddhism and Transborder Migration in Northern Thailand&quot;. ''Southeast Asian Studies'', Vol. 1, No. 3. Center for Southeast Asian Studies, Kyoto University.</text>
      <sha1>a8i0j02vi8w0yu7s6w9ly3xacjoljd1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51441</id>
      <parentid>51440</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T02:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6676" sha1="596rabddzbpieo4kmkntp2f3mtub9si" xml:space="preserve">{{Infobox person|name=စာရေသဝ် (မဟံင်သိုန်)|native_name=Care Saw|nationality=[[ဍုင်သေံ]] (ဂကူ သေံဇၞော်)|occupation=တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် (Care / Zare), ညးမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ|known_for=ပွမမင်မွဲ အခိုက်ကၞာ လိက်ပတ် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ရးမဟံင်သိုန်}}

'''စာရေသဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Care Saw'') ဝွံ ဒှ်တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် ဂကူသေံဇၞော် (Tai Yai) ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမကလိဂွံလဝ် ကဆံင် &quot;စာရေ&quot; (Care / Zare) မပြာကတ် ယၟုတမ္ညဝ်မွဲဇကု ပ္ဍဲကဵု ရးမဟံင်သိုန်၊ ဍုင်သေံ ရ။ ညးဝွံ ပြာကတ်လဝ် နကဵု အစောံစရာဲ ပ္ဍဲအရာမဖ္ဍောတ်ဗှ် ကေုာံ မချူကှ်ေ ပြကိုဟ် &quot;လိက်လုံ&quot; (Lik Long) မဒှ် လိက်ပတ် အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ကေုာံ ပွမဗိုင်ရီုဗင် ထံက်ပင် ပ္ဍဲပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် သုတေသန မဆေင်ကဵု ယေန်သၞာင် သေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသပယျဵုရ။

== ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ယိုက်ဂၠေင် ==
ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော်မ္ဂး &quot;စာရေ&quot; (မကၠုင်နူ အရေဝ်ဗၟာ စာရေး) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ညးမလေပ် လိက်ပတ် ကေုာံ ဝင်သာသနာတုဲ၊ ဒှ်မၞိဟ် မနွံတာလျိုင် သွက်ဂွံ ဖ္ဍောတ်ဗှ် ပြကိုဟ် &quot;လိက်လုံ&quot; ပ္ဍဲအခိင် သဘင်ကုသဵုနာနာ မပ္တံကဵု သဘင်စံင်ဇွ၊ သဘင်ပယျင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သဘင်ကလအ်ကျာ်တအ်ရ။

စာရေသဝ် ဝွံ ဒှ်စာရေ မနွံကဵု ပရေင်ဆိုက်ဗဒက် ကေုာံ အစောံစရာဲ ပ္ဍဲအရာမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ အတိုင် တင်စၟတ်သမ္တီ သုတေသနမ္ဂး ပ္ဍဲပွိုင် မွဲသၞာံဓဝ်ဂှ် ညးဖ္ဍောတ်ဗှ်လဝ် လိက်လုံ ပ္ဍဲသဘင်နာနာ လတူနူ (၆၀) ဝါ မာန်ရ။ ပရေင်ကမၠောန်ညးဝွံ ဍေံဒှ် ဒြဟတ်အဓိက သွက်ဂွံ မင်မွဲလဝ် လိက်ပတ် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသ မဟံင်သိုန် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာ လပါ်သၟဝ် သၞောတ်ပရေင်ပညာ သေံ ရ။

== ပရေင်ပါလုပ် ပ္ဍဲ သုတေသန ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ ဂှ် စာရေသဝ် ဝွံ ပါလုပ် ရီုဗင်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သ္ၚဳဂၠေပ် သုတေသန မဆေင်ကဵု &quot;အခိုက်ကၞာ လိက်ပတ် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲပယျဵုဍုင်သေံ&quot; မကၠောန်ဗစိုပ်လဝ် နကဵု အစာသုတေသန ဂျပေန် တာဒါယဝ်ယှဳ မူရာကာမိ (Tadayoshi Murakami) ရ။

နကဵု ပရေင်ရီုဗင် စာရေသဝ် ဂှ် အစာသုတေသနတအ် ဂွံဆဵုညာတ် ကေုာံ သၟာန်စၟတ် (Interview) စာရေ မၞုံပ္ဍဲ ရးမဟံင်သိုန် လၟိဟ်စဵုကဵု (၆၀) တၠ မာန်လဝ်တုဲ၊ ဂွံပကောံပကေဝ်ကေတ် တင်ဂၞင် အဓိက မဆေင်ကဵု ပရေင်ပြံင်မံင် ကၠောအ်ပယျဵု စာရေတအ် ကေုာံ အကာဲအရာ လိက်လုံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဗွဲမလှဲလး မာန်လဝ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ==
ပရေင်ယိုက်ဂၠေင် စာရေသဝ် ကေုာံ စာရေတၞဟ်ဟ် ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်တအ်ဝွံ ဍေံထ္ၜးကဵု သက်သဳ ဒဒှ်ရ ၜိုန်ရ အလဵုအသဳဍုင်သေံ ပကောံပကေဝ်လဝ် ဂကောံသံဃာ နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေကီုလေဝ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော်ဝွံ ဆက်တန်တဴ လမျီုဂျိုင်ဒၟံင် နကဵု ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကမၠောန် တၠပညာ မပ္တံကဵု စာရေသဝ် တအ်ဏအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ]]
* ဂကူသေံဇၞော်
* ရးမဟံင်သိုန်
* ပြကိုဟ် လိက်လုံ (Lik Long)

== နိဿဲ ==

* Murakami, Tadayoshi (2012). &quot;Buddhism on the Border: Shan Buddhism and Transborder Migration in Northern Thailand&quot;. ''Southeast Asian Studies'', Vol. 1, No. 3. Center for Southeast Asian Studies, Kyoto University.
&lt;nowiki&gt;[[Category:ဂကူသေံဇၞော်]]&lt;/nowiki&gt; &lt;nowiki&gt;[[Category:ရးမဟံင်သိုန်]]&lt;/nowiki&gt; &lt;nowiki&gt;[[Category:ပူဂိုလ် ဍုင်သေံ]]&lt;/nowiki&gt; &lt;nowiki&gt;[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>596rabddzbpieo4kmkntp2f3mtub9si</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51442</id>
      <parentid>51441</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T02:03:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6610" sha1="kroat0tpn9nnlsqv9uvbj8eosgltayu" xml:space="preserve">{{Infobox person|name=စာရေသဝ် (မဟံင်သိုန်)|native_name=Care Saw|nationality=[[ဍုင်သေံ]] (ဂကူ သေံဇၞော်)|occupation=တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် (Care / Zare), ညးမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ|known_for=ပွမမင်မွဲ အခိုက်ကၞာ လိက်ပတ် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ရးမဟံင်သိုန်}}

'''စာရေသဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Care Saw'') ဝွံ ဒှ်တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် ဂကူသေံဇၞော် (Tai Yai) ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမကလိဂွံလဝ် ကဆံင် &quot;စာရေ&quot; (Care / Zare) မပြာကတ် ယၟုတမ္ညဝ်မွဲဇကု ပ္ဍဲကဵု ရးမဟံင်သိုန်၊ ဍုင်သေံ ရ။ ညးဝွံ ပြာကတ်လဝ် နကဵု အစောံစရာဲ ပ္ဍဲအရာမဖ္ဍောတ်ဗှ် ကေုာံ မချူကှ်ေ ပြကိုဟ် &quot;လိက်လုံ&quot; (Lik Long) မဒှ် လိက်ပတ် အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ကေုာံ ပွမဗိုင်ရီုဗင် ထံက်ပင် ပ္ဍဲပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် သုတေသန မဆေင်ကဵု ယေန်သၞာင် သေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသပယျဵုရ။

== ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ယိုက်ဂၠေင် ==
ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော်မ္ဂး &quot;စာရေ&quot; (မကၠုင်နူ အရေဝ်ဗၟာ စာရေး) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ညးမလေပ် လိက်ပတ် ကေုာံ ဝင်သာသနာတုဲ၊ ဒှ်မၞိဟ် မနွံတာလျိုင် သွက်ဂွံ ဖ္ဍောတ်ဗှ် ပြကိုဟ် &quot;လိက်လုံ&quot; ပ္ဍဲအခိင် သဘင်ကုသဵုနာနာ မပ္တံကဵု သဘင်စံင်ဇွ၊ သဘင်ပယျင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သဘင်ကလအ်ကျာ်တအ်ရ။

စာရေသဝ် ဝွံ ဒှ်စာရေ မနွံကဵု ပရေင်ဆိုက်ဗဒက် ကေုာံ အစောံစရာဲ ပ္ဍဲအရာမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ အတိုင် တင်စၟတ်သမ္တီ သုတေသနမ္ဂး ပ္ဍဲပွိုင် မွဲသၞာံဓဝ်ဂှ် ညးဖ္ဍောတ်ဗှ်လဝ် လိက်လုံ ပ္ဍဲသဘင်နာနာ လတူနူ (၆၀) ဝါ မာန်ရ။ ပရေင်ကမၠောန်ညးဝွံ ဍေံဒှ် ဒြဟတ်အဓိက သွက်ဂွံ မင်မွဲလဝ် လိက်ပတ် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသ မဟံင်သိုန် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာ လပါ်သၟဝ် သၞောတ်ပရေင်ပညာ သေံ ရ။

== ပရေင်ပါလုပ် ပ္ဍဲ သုတေသန ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ ဂှ် စာရေသဝ် ဝွံ ပါလုပ် ရီုဗင်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သ္ၚဳဂၠေပ် သုတေသန မဆေင်ကဵု &quot;အခိုက်ကၞာ လိက်ပတ် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲပယျဵုဍုင်သေံ&quot; မကၠောန်ဗစိုပ်လဝ် နကဵု အစာသုတေသန ဂျပေန် တာဒါယဝ်ယှဳ မူရာကာမိ (Tadayoshi Murakami) ရ။

နကဵု ပရေင်ရီုဗင် စာရေသဝ် ဂှ် အစာသုတေသနတအ် ဂွံဆဵုညာတ် ကေုာံ သၟာန်စၟတ် (Interview) စာရေ မၞုံပ္ဍဲ ရးမဟံင်သိုန် လၟိဟ်စဵုကဵု (၆၀) တၠ မာန်လဝ်တုဲ၊ ဂွံပကောံပကေဝ်ကေတ် တင်ဂၞင် အဓိက မဆေင်ကဵု ပရေင်ပြံင်မံင် ကၠောအ်ပယျဵု စာရေတအ် ကေုာံ အကာဲအရာ လိက်လုံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဗွဲမလှဲလး မာန်လဝ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ==
ပရေင်ယိုက်ဂၠေင် စာရေသဝ် ကေုာံ စာရေတၞဟ်ဟ် ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်တအ်ဝွံ ဍေံထ္ၜးကဵု သက်သဳ ဒဒှ်ရ ၜိုန်ရ အလဵုအသဳဍုင်သေံ ပကောံပကေဝ်လဝ် ဂကောံသံဃာ နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေကီုလေဝ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော်ဝွံ ဆက်တန်တဴ လမျီုဂျိုင်ဒၟံင် နကဵု ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကမၠောန် တၠပညာ မပ္တံကဵု စာရေသဝ် တအ်ဏအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ]]
* ဂကူသေံဇၞော်
* ရးမဟံင်သိုန်
* ပြကိုဟ် လိက်လုံ (Lik Long)

== နိဿဲ ==

* Murakami, Tadayoshi (2012). &quot;Buddhism on the Border: Shan Buddhism and Transborder Migration in Northern Thailand&quot;. ''Southeast Asian Studies'', Vol. 1, No. 3. Center for Southeast Asian Studies, Kyoto University.


[[Category:ဂကူသေံဇၞော်]] [[Category:ရးမဟံင်သိုန်]] [[Category:ပူဂိုလ် ဍုင်သေံ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]</text>
      <sha1>kroat0tpn9nnlsqv9uvbj8eosgltayu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51443</id>
      <parentid>51442</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T02:04:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6652" sha1="tpm4yy1uj7msb8zkn0ulmzf4990ydyh" xml:space="preserve">{{Infobox person|name=စာရေသဝ် (မဟံင်သိုန်)|native_name=Care Saw|nationality=[[ဍုင်သေံ]] (ဂကူ သေံဇၞော်)|occupation=တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် (Care / Zare), ညးမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ|known_for=ပွမမင်မွဲ အခိုက်ကၞာ လိက်ပတ် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ရးမဟံင်သိုန်}}

'''စာရေသဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Care Saw'') ဝွံ ဒှ်တၠပညာ လပါ်ညးဍုင်ကွာန် ဂကူသေံဇၞော် (Tai Yai) ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမကလိဂွံလဝ် ကဆံင် &quot;စာရေ&quot; (Care / Zare) မပြာကတ် ယၟုတမ္ညဝ်မွဲဇကု ပ္ဍဲကဵု ရးမဟံင်သိုန်၊ ဍုင်သေံ ရ။ ညးဝွံ ပြာကတ်လဝ် နကဵု အစောံစရာဲ ပ္ဍဲအရာမဖ္ဍောတ်ဗှ် ကေုာံ မချူကှ်ေ ပြကိုဟ် &quot;လိက်လုံ&quot; (Lik Long) မဒှ် လိက်ပတ် အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ကေုာံ ပွမဗိုင်ရီုဗင် ထံက်ပင် ပ္ဍဲပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် သုတေသန မဆေင်ကဵု ယေန်သၞာင် သေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသပယျဵုရ။

== ကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ယိုက်ဂၠေင် ==
ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော်မ္ဂး &quot;စာရေ&quot; (မကၠုင်နူ အရေဝ်ဗၟာ စာရေး) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ညးမလေပ် လိက်ပတ် ကေုာံ ဝင်သာသနာတုဲ၊ ဒှ်မၞိဟ် မနွံတာလျိုင် သွက်ဂွံ ဖ္ဍောတ်ဗှ် ပြကိုဟ် &quot;လိက်လုံ&quot; ပ္ဍဲအခိင် သဘင်ကုသဵုနာနာ မပ္တံကဵု သဘင်စံင်ဇွ၊ သဘင်ပယျင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သဘင်ကလအ်ကျာ်တအ်ရ။

စာရေသဝ် ဝွံ ဒှ်စာရေ မနွံကဵု ပရေင်ဆိုက်ဗဒက် ကေုာံ အစောံစရာဲ ပ္ဍဲအရာမဖ္ဍောတ်ဗှ် လိက်လုံ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ အတိုင် တင်စၟတ်သမ္တီ သုတေသနမ္ဂး ပ္ဍဲပွိုင် မွဲသၞာံဓဝ်ဂှ် ညးဖ္ဍောတ်ဗှ်လဝ် လိက်လုံ ပ္ဍဲသဘင်နာနာ လတူနူ (၆၀) ဝါ မာန်ရ။ ပရေင်ကမၠောန်ညးဝွံ ဍေံဒှ် ဒြဟတ်အဓိက သွက်ဂွံ မင်မွဲလဝ် လိက်ပတ် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲဒေသ မဟံင်သိုန် ညံင်ဟွံဂွံ ကၠေအ်ကၠက်အာ လပါ်သၟဝ် သၞောတ်ပရေင်ပညာ သေံ ရ။

== ပရေင်ပါလုပ် ပ္ဍဲ သုတေသန ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၉ ဂှ် စာရေသဝ် ဝွံ ပါလုပ် ရီုဗင်လဝ် ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သ္ၚဳဂၠေပ် သုတေသန မဆေင်ကဵု &quot;အခိုက်ကၞာ လိက်ပတ် ကေုာံ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲပယျဵုဍုင်သေံ&quot; မကၠောန်ဗစိုပ်လဝ် နကဵု အစာသုတေသန ဂျပေန် တာဒါယဝ်ယှဳ မူရာကာမိ (Tadayoshi Murakami) ရ။

နကဵု ပရေင်ရီုဗင် စာရေသဝ် ဂှ် အစာသုတေသနတအ် ဂွံဆဵုညာတ် ကေုာံ သၟာန်စၟတ် (Interview) စာရေ မၞုံပ္ဍဲ ရးမဟံင်သိုန် လၟိဟ်စဵုကဵု (၆၀) တၠ မာန်လဝ်တုဲ၊ ဂွံပကောံပကေဝ်ကေတ် တင်ဂၞင် အဓိက မဆေင်ကဵု ပရေင်ပြံင်မံင် ကၠောအ်ပယျဵု စာရေတအ် ကေုာံ အကာဲအရာ လိက်လုံ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဗွဲမလှဲလး မာန်လဝ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ==
ပရေင်ယိုက်ဂၠေင် စာရေသဝ် ကေုာံ စာရေတၞဟ်ဟ် ပ္ဍဲမဟံင်သိုန်တအ်ဝွံ ဍေံထ္ၜးကဵု သက်သဳ ဒဒှ်ရ ၜိုန်ရ အလဵုအသဳဍုင်သေံ ပကောံပကေဝ်လဝ် ဂကောံသံဃာ နကဵု သၞောဝ်ဥပဒေကီုလေဝ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော်ဝွံ ဆက်တန်တဴ လမျီုဂျိုင်ဒၟံင် နကဵု ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကမၠောန် တၠပညာ မပ္တံကဵု စာရေသဝ် တအ်ဏအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ သေံဇၞော် ပ္ဍဲ ပယျဵုဍုင်သေံ]]
* ဂကူသေံဇၞော်
* ရးမဟံင်သိုန်
* ပြကိုဟ် လိက်လုံ (Lik Long)

== နိဿဲ ==

* Murakami, Tadayoshi (2012). &quot;Buddhism on the Border: Shan Buddhism and Transborder Migration in Northern Thailand&quot;. ''Southeast Asian Studies'', Vol. 1, No. 3. Center for Southeast Asian Studies, Kyoto University.


[[Category:ဂကူသေံဇၞော်]] [[Category:ရးမဟံင်သိုန်]] [[Category:ပူဂိုလ် ဍုင်သေံ]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်သေံ]]
[[ကဏ္ဍ:သေံဇၞော်]]</text>
      <sha1>tpm4yy1uj7msb8zkn0ulmzf4990ydyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လ္ၚတ်ဘာသာရေင် လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9257</id>
    <revision>
      <id>51444</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:07:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox field of study|name=လ္ၚတ်ဘာသာရေင် လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု|native_name=Material Religion|synonyms=ပရေင်လ္ၚတ် ယေန်သၞာင်ရုပ်ဝတ္ထု ဘာသာ|field=ပညာလ္ၚတ်ဘာသာရေင် (Religious Studies)၊ မနုဿဗေဒ (Anthropology)|focus=ဝတ္ထု၊ ဒၞာဲဒတန်၊ ခ...&quot;</comment>
      <origin>51444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7816" sha1="631r67c093zazsgippp6u390sfe47bz" xml:space="preserve">{{Infobox field of study|name=လ္ၚတ်ဘာသာရေင် လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု|native_name=Material Religion|synonyms=ပရေင်လ္ၚတ် ယေန်သၞာင်ရုပ်ဝတ္ထု ဘာသာ|field=ပညာလ္ၚတ်ဘာသာရေင် (Religious Studies)၊ မနုဿဗေဒ (Anthropology)|focus=ဝတ္ထု၊ ဒၞာဲဒတန်၊ ခန္ဓကာယ၊ ကေုာံ အာရီု ပ္ဍဲပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ}}

'''လ္ၚတ်ဘာသာရေင် လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု''' (အင်္ဂလိက်: ''Material Religion'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍပညာ သ္ၚဳဂၠေပ် လ္ၚတ်ဘာသာရေင် (Religious Studies) မွဲတုဲ၊ ဍေံစွံအာရီု လတူ ပွမစကာ ရုပ်ဝတ္ထု၊ ဒၞာဲဒတန်၊ ခန္ဓကာယ ကေုာံ အာရီု ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ကၞာ ဘာသာရေင်တအ်ရ။

ကိုပ်ကၠာတေအ်မ္ဂး ညးတၠပညာတအ် လ္ၚတ်ဘာသာရေင်ဝွံ ဒုင်သ္ဇိုင် လတူ လိက်ပြကိုဟ် (Texts) ကေုာံ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ (Beliefs) သက်သက်ရ။ ဆဂး လ္ၚတ်ဘာသာရေင် လပါ်ရုပ်ဝတ္ထုဏအ်ဝွံ ဍေံဟီုထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ဘာသာရေင်ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာမဆက်စပ်ဒၟံင် ကုကပေါတ်ဝတ္ထုနာနာ၊ ဗီုမၞိဟ်တအ် ရပ်စပ် သုင်စောဲ ကပေါတ်တအ်ဂှ် ကေုာံ ဗီုဝတ္ထုတအ်ဂှ် ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် လတူပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ မၞိဟ်တအ်ရ။

== တင်အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လ္ၚတ်ဏအ်မ္ဂး ညးတအ် သ္ၚဳဂၠေပ် အရာအဓိက (၃) သာ်ရ -

# '''ဝတ္ထု ကပေါတ်ဂမၠိုင် (Objects &amp; Things):''' မပ္တံကဵု ကျာ်ပဋိမာရုပ်၊ ဓါတ်ကျာ်၊ ကပေါတ်အဆောင်၊ ခ္ဍံက်ကျာ်၊ စၠန်၊ ပၞာင်တိုင် ကေုာံ ဗွိုက်လတက် မဆေင်ကဵု ဘာသာရေင်တအ်ရ။ ဝတ္ထုတအ်ဏအ်ဝွံ ဍေံဟွံသေင်ဆ သင်္ကေတ (Symbol) ဓမ္မတာရ၊ ဍေံတအ် နွံကဵု ဒြဟတ် (Agency) မမာန်ကဵု ဖဵုကုသဵု ဟွံသေင်မ္ဂး မမာန်မင်မွဲ မၞိဟ်တအ် အတိုင်ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေရ။
# '''ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ သဘာဝ (Spaces &amp; Landscapes):''' မပ္တံကဵု ဘာလကျာ်၊ ကျာ်စေတဳ၊ ဒတန်ကမ္မဌာန်၊ ကေုာံ ဒဵုကျာ်တအ်ရ။ ဒၞာဲဒတန်တအ်ဏအ်ဝွံ ဖန်ဇန်လဝ် သွက်ဂွံ ပကဵု ညံင်စိုတ်မၞိဟ်တအ် ဂွံလျိုင်ပတှ်ေ ကေုာံ ဂွံဒှ် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်ရ။
# '''ခန္ဓကာယ ကေုာံ အာရီု (Bodies &amp; Senses):''' ဘာသာရေင်ဝွံ ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအာရီု မပ္တံကဵု မညာတ် (ဗဵုကျာ်)၊ မိင် (မိင်ဓရ်/မိင်ဖ္ဍောတ်)၊ မမောဝ် (မောဝ်စၠန်) ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ကလအ်လ္ၚောဝ် နကဵု ခန္ဓကာယ တအ်ရ။ ဘာသာရေင်ဂှ် ဒှ်အရာ မဒးကၠောန် (Practice) ဟွံသေင်ဆ အရာမဒးချပ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်သက်သက်ရ။

== အခိုက်ကၞာ မဆေင်ကဵု ရုပ်ဝတ္ထု ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာ ==
ပ္ဍဲကဵု [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲ မပ္တံကဵု ဍုင်ဗၟာ၊ ဍုင်သေံ ကေုာံ မန်ပိုယ်မ္ဂး ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထုဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန်ရ။

* '''ခ္ဍံက်ကျာ် ကေုာံ လိက်အဆောင် (Amulets &amp; Talismans):''' မၞိဟ်တအ် ကွက်လဝ် ခ္ဍံက်ကျာ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ဘဲအန္တရာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံ ကလိဂွံ လာပ်ဗဇ။ ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်ပွမယိုက်ဂၠေင် ဘာသာရေင် နကဵု ရုပ်ဝတ္ထုရ။
* '''ပွမကဵုဒါန် (Offerings):''' ပွမကဵုဒါန် ပုင်၊ သၞောဝ်၊ ပ္ကဴ ကေုာံ ပၞာင် ကုကျာ် ဟွံသေင်မ္ဂး သံဃာတအ်ဂှ် ဒှ်ပရေင်ကမၠောန် မစကာ ရုပ်ဝတ္ထု သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ဖဵုကုသဵု လပါ်စိုတ်ဓါတ်ရ။
* '''ဓါတ်ကျာ် (Relics):''' ဇုတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကေသာ ကျာ် ကေုာံ ခမဳအရိယျာတအ်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ မၞုံကဵု ဣဒ္ဓိအနုဘဴ မဂျိုင်တန်တဴဒၟံင်တုဲ ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴဒၟံင် နကဵု ရုပ်ဝတ္ထု ကဆံင်သၠုင်အိုတ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် လ္ၚတ် ==
ကဏ္ဍပညာဏအ်ဝွံ ဍေံကဵု သတိ ကုညးတၠပညာတအ် ဒဒှ်ရ လ္ၚတ်ဘာသာရေင်မ္ဂး ဟွံထေက်ကဵု ဗှ်ဆ လိက်ပြကိုဟ် သက်သက်ရ။ ညးဍုင်ကွာန် ဓမ္မတာ ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဝွံ ညးတအ် ဟွံဗှ် လိက်ပိဋကတ် ဇၟာပ်တ္ၚဲကီုလေဝ်၊ ညးတအ် ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် ဘာသာရေင် နကဵု ပွမစကာ ဝတ္ထုကပေါတ်၊ ပွမစုတ် ခ္ဍံက်ကျာ် ကေုာံ ပွမကလအ်ကျာ် ပ္ဍဲလၟေင်ဘဝ ဇၟာပ်ဇၟာပ်တ္ၚဲရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* ပညာလ္ၚတ်ဘာသာရေင် (Religious Studies)
* ယေန်သၞာင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ
* မနုဿဗေဒ (Anthropology)

== နိဿဲ ==

* Morgan, David (2010). ''Religion and Material Culture: The Matter of Belief''. Routledge.
* Meyer, Birgit (2012). ''Mediation and the Genesis of Presence''. Utrecht University.
* McDaniel, Justin (2011). ''The Lovelorn Ghost and the Magical Monk''. Columbia University Press.</text>
      <sha1>631r67c093zazsgippp6u390sfe47bz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51445</id>
      <parentid>51444</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T02:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8005" sha1="3bwizm9qf7byt76cjrl5mukesf23rdl" xml:space="preserve">{{Infobox field of study|name=လ္ၚတ်ဘာသာရေင် လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု|native_name=Material Religion|synonyms=ပရေင်လ္ၚတ် ယေန်သၞာင်ရုပ်ဝတ္ထု ဘာသာ|field=ပညာလ္ၚတ်ဘာသာရေင် (Religious Studies)၊ မနုဿဗေဒ (Anthropology)|focus=ဝတ္ထု၊ ဒၞာဲဒတန်၊ ခန္ဓကာယ၊ ကေုာံ အာရီု ပ္ဍဲပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ}}

'''လ္ၚတ်ဘာသာရေင် လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု''' (အင်္ဂလိက်: ''Material Religion'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍပညာ သ္ၚဳဂၠေပ် လ္ၚတ်ဘာသာရေင် (Religious Studies) မွဲတုဲ၊ ဍေံစွံအာရီု လတူ ပွမစကာ ရုပ်ဝတ္ထု၊ ဒၞာဲဒတန်၊ ခန္ဓကာယ ကေုာံ အာရီု ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ကၞာ ဘာသာရေင်တအ်ရ။

ကိုပ်ကၠာတေအ်မ္ဂး ညးတၠပညာတအ် လ္ၚတ်ဘာသာရေင်ဝွံ ဒုင်သ္ဇိုင် လတူ လိက်ပြကိုဟ် (Texts) ကေုာံ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ (Beliefs) သက်သက်ရ။ ဆဂး လ္ၚတ်ဘာသာရေင် လပါ်ရုပ်ဝတ္ထုဏအ်ဝွံ ဍေံဟီုထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ဘာသာရေင်ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာမဆက်စပ်ဒၟံင် ကုကပေါတ်ဝတ္ထုနာနာ၊ ဗီုမၞိဟ်တအ် ရပ်စပ် သုင်စောဲ ကပေါတ်တအ်ဂှ် ကေုာံ ဗီုဝတ္ထုတအ်ဂှ် ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် လတူပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ မၞိဟ်တအ်ရ။

== တင်အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လ္ၚတ်ဏအ်မ္ဂး ညးတအ် သ္ၚဳဂၠေပ် အရာအဓိက (၃) သာ်ရ -

# '''ဝတ္ထု ကပေါတ်ဂမၠိုင် (Objects &amp; Things):''' မပ္တံကဵု ကျာ်ပဋိမာရုပ်၊ ဓါတ်ကျာ်၊ ကပေါတ်အဆောင်၊ ခ္ဍံက်ကျာ်၊ စၠန်၊ ပၞာင်တိုင် ကေုာံ ဗွိုက်လတက် မဆေင်ကဵု ဘာသာရေင်တအ်ရ။ ဝတ္ထုတအ်ဏအ်ဝွံ ဍေံဟွံသေင်ဆ သင်္ကေတ (Symbol) ဓမ္မတာရ၊ ဍေံတအ် နွံကဵု ဒြဟတ် (Agency) မမာန်ကဵု ဖဵုကုသဵု ဟွံသေင်မ္ဂး မမာန်မင်မွဲ မၞိဟ်တအ် အတိုင်ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေရ။
# '''ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ သဘာဝ (Spaces &amp; Landscapes):''' မပ္တံကဵု ဘာလကျာ်၊ ကျာ်စေတဳ၊ ဒတန်ကမ္မဌာန်၊ ကေုာံ ဒဵုကျာ်တအ်ရ။ ဒၞာဲဒတန်တအ်ဏအ်ဝွံ ဖန်ဇန်လဝ် သွက်ဂွံ ပကဵု ညံင်စိုတ်မၞိဟ်တအ် ဂွံလျိုင်ပတှ်ေ ကေုာံ ဂွံဒှ် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ်ရ။
# '''ခန္ဓကာယ ကေုာံ အာရီု (Bodies &amp; Senses):''' ဘာသာရေင်ဝွံ ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအာရီု မပ္တံကဵု မညာတ် (ဗဵုကျာ်)၊ မိင် (မိင်ဓရ်/မိင်ဖ္ဍောတ်)၊ မမောဝ် (မောဝ်စၠန်) ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ကလအ်လ္ၚောဝ် နကဵု ခန္ဓကာယ တအ်ရ။ ဘာသာရေင်ဂှ် ဒှ်အရာ မဒးကၠောန် (Practice) ဟွံသေင်ဆ အရာမဒးချပ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်သက်သက်ရ။

== အခိုက်ကၞာ မဆေင်ကဵု ရုပ်ဝတ္ထု ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာ ==
ပ္ဍဲကဵု [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲ မပ္တံကဵု ဍုင်ဗၟာ၊ ဍုင်သေံ ကေုာံ မန်ပိုယ်မ္ဂး ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထုဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန်ရ။

* '''ခ္ဍံက်ကျာ် ကေုာံ လိက်အဆောင် (Amulets &amp; Talismans):''' မၞိဟ်တအ် ကွက်လဝ် ခ္ဍံက်ကျာ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ဘဲအန္တရာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံ ကလိဂွံ လာပ်ဗဇ။ ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်ပွမယိုက်ဂၠေင် ဘာသာရေင် နကဵု ရုပ်ဝတ္ထုရ။
* '''ပွမကဵုဒါန် (Offerings):''' ပွမကဵုဒါန် ပုင်၊ သၞောဝ်၊ ပ္ကဴ ကေုာံ ပၞာင် ကုကျာ် ဟွံသေင်မ္ဂး သံဃာတအ်ဂှ် ဒှ်ပရေင်ကမၠောန် မစကာ ရုပ်ဝတ္ထု သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ဖဵုကုသဵု လပါ်စိုတ်ဓါတ်ရ။
* '''ဓါတ်ကျာ် (Relics):''' ဇုတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကေသာ ကျာ် ကေုာံ ခမဳအရိယျာတအ်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ မၞုံကဵု ဣဒ္ဓိအနုဘဴ မဂျိုင်တန်တဴဒၟံင်တုဲ ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴဒၟံင် နကဵု ရုပ်ဝတ္ထု ကဆံင်သၠုင်အိုတ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် လ္ၚတ် ==
ကဏ္ဍပညာဏအ်ဝွံ ဍေံကဵု သတိ ကုညးတၠပညာတအ် ဒဒှ်ရ လ္ၚတ်ဘာသာရေင်မ္ဂး ဟွံထေက်ကဵု ဗှ်ဆ လိက်ပြကိုဟ် သက်သက်ရ။ ညးဍုင်ကွာန် ဓမ္မတာ ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ဝွံ ညးတအ် ဟွံဗှ် လိက်ပိဋကတ် ဇၟာပ်တ္ၚဲကီုလေဝ်၊ ညးတအ် ယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် ဘာသာရေင် နကဵု ပွမစကာ ဝတ္ထုကပေါတ်၊ ပွမစုတ် ခ္ဍံက်ကျာ် ကေုာံ ပွမကလအ်ကျာ် ပ္ဍဲလၟေင်ဘဝ ဇၟာပ်ဇၟာပ်တ္ၚဲရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* ပညာလ္ၚတ်ဘာသာရေင် (Religious Studies)
* ယေန်သၞာင် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ
* မနုဿဗေဒ (Anthropology)

== နိဿဲ ==

* Morgan, David (2010). ''Religion and Material Culture: The Matter of Belief''. Routledge.
* Meyer, Birgit (2012). ''Mediation and the Genesis of Presence''. Utrecht University.
* McDaniel, Justin (2011). ''The Lovelorn Ghost and the Magical Monk''. Columbia University Press.

[[Category:ဘာသာရေင်]] [[Category:မနုဿဗေဒ]] [[Category:လ္ၚတ်ဘာသာရေင်]] [[Category:ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ]]</text>
      <sha1>3bwizm9qf7byt76cjrl5mukesf23rdl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9258</id>
    <revision>
      <id>51446</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox field of study | name = ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ | native_name = Religious Studies | synonyms = လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ ပတုပ်ရံင် (Comparative Religion) | field = ပညာ မနုဿဗေဒ ကေုာံ ပရေင်မှာဇန် (Humanities and Social Sciences) | subfields = ဝင်ပရေင်ဘာသာ၊ မနုဿဗ...&quot;</comment>
      <origin>51446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8743" sha1="c9xpjd94obm9mjaof4s2ndakok2m76k" xml:space="preserve">{{Infobox field of study
| name = ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ
| native_name = Religious Studies
| synonyms = လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ ပတုပ်ရံင် (Comparative Religion)
| field = ပညာ မနုဿဗေဒ ကေုာံ ပရေင်မှာဇန် (Humanities and Social Sciences)
| subfields = ဝင်ပရေင်ဘာသာ၊ မနုဿဗေဒ ပရေင်ဘာသာ၊ ဒဿနဗေဒ ပရေင်ဘာသာ၊ လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု
| key_figures = မက် မူလာ (Max Müller)၊ အဳမဳလ် ဒူခေမ် (Émile Durkheim)၊ မာသဳယာ အဳလဳယေတ် (Mircea Eliade)
}}

'''ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Religious studies'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍပညာတက္ကသိုလ် (Academic discipline) မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် ပရူပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ၊ ဒ္ဂေတ်ဝတ်၊ အခိုက်ကၞာ၊ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ဂကောံဘာသာနာနာတအ် အလုံဂၠးတိ နကဵု သၞောတ်ပညာ လ္ၚတ်မ္ၚး (Objective approach) ရ။ 

ကဏ္ဍပညာဏအ်ဝွံ ဍေံဟွံဒုင်သ္ဇိုင် လတူ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာလဵုမွဲမွဲတုဲ၊ ဍေံလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် ပရေင်ဘာသာ နဒဒှ် ပရေင်ကတဵုဒှ် ကောန်မၞိဟ် (Human phenomenon) ကေုာံ ပရေင်ကတဵုဒှ် လပါ်မှာဇန်-ယေန်သၞာင် (Socio-cultural phenomenon) မွဲရ။ ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာဝွံ ပံင်နှဴလဝ် ကွတ်ပညာ နူကဵု ဝင်၊ မနုဿဗေဒ၊ ဒဿနဗေဒ၊ ကေုာံ စိတ္တဗေဒ တအ်တုဲ ပံက်ကဵု အဓိပ္ပါယ် ဗီုလဵု ပရေင်ဘာသာ ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် လတူ လၟေင်ဘဝ ကောန်မၞိဟ်တအ်ရ။

== တၞဟ်ခြာ ကု ပညာလ္ၚတ်ဓမ္မ (Theology) ==
အရာအဓိက မဒးတီလဝ်ဂှ် ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ (Religious Studies) ကေုာံ ပညာလ္ၚတ်ဓမ္မ (Theology) ၜါဏအ်ဝွံ တၞဟ်ခြာဒၟံင် ရေင်သ္ကအ်ရ။
* '''ပညာလ္ၚတ်ဓမ္မ (Theology):''' ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် မကၠုင်နူ လပါ်အပ္ဍဲ (Insider's perspective) ရ။ ညးလ္ၚတ်ဂှ် လျိုင်ပတှ်ေလဝ် ပ္ဍဲဘာသာဂှ်တုဲ လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် ညံင်ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ဓရ်ဘာသာဇကု ခိုဟ်တိုန် ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ဘာသာဇကုရ။
* '''ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ (Religious Studies):''' ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် မကၠုင်နူ လပါ်မ္ၚး (Outsider's perspective) ရ။ ညးလ္ၚတ်ဂှ် လျိုင်ပတှ်ေ ဟွံလျိုင်ပတှ်ေ ဟွံဆေင်တုဲ၊ လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ နကဵု မတ်သုတေသန (Academic and secular lens) ညံင်ရဴ မလ္ၚတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ကီုရ။

== ကဏ္ဍပညာလ္ၚတ် ကေုာံ နဲကဲဂမၠိုင် ==
ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာဝွံ ဍေံဇၞော်လှဲလးတုဲ ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍလ္ၚတ် နာနာသာ်ရ -
# '''ဝင်ပရေင်ဘာသာ (History of Religion):''' လ္ၚတ် ဗီုပြင် လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပရေင်ဘာသာနာနာ အတိုင် အခိင်ကာလဝင်။
# '''မနုဿဗေဒ ပရေင်ဘာသာ (Anthropology of Religion):''' စွံအာရီု လတူ အခိုက်ကၞာ ကလအ်လ္ၚောဝ်၊ ပြကိုဟ်၊ ကေုာံ ဗီုပြင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ယိုက်ဂၠေင် ပရေင်ဘာသာ ပ္ဍဲဘဝလၟေင်တ္ၚဲ။
# '''ပညာမှာဇန် ပရေင်ဘာသာ (Sociology of Religion):''' လ္ၚတ် ဗီုလဵု ပရေင်ဘာသာ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုလဒက်ပ္တန် မှာဇန်၊ ကဆံင်ကောန်မၞိဟ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်။
# '''စိတ္တဗေဒ ပရေင်ဘာသာ (Psychology of Religion):''' သ္ၚဳဂၠေပ် အကာဲအရာ စိုတ်ဓါတ် ကေုာံ ပရေင်ဒုင်စသိုင် မၞိဟ်တအ် ကာလလျိုင်ပတှ်ေ လတူ ပရေင်ဘာသာ။
# '''[[လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု]] (Material Religion):''' ကဏ္ဍသုတေသနတၟိ မလ္ၚတ် ပွမစကာ ရုပ်ဝတ္ထု (ဥပမာ - ခ္ဍံက်ကျာ်၊ ကျာ်ပဋိမာရုပ်၊ ဒတန်ကမ္မဌာန်) ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ဘာသာ။

== ဝင် ကေုာံ တၠပညာ မပြာကတ်လ္ၚဵုတအ် ==
ကဏ္ဍပညာဏအ်ဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲကဵု ဥရောပ ပ္ဍဲ ၁၉ ဗွဝ်ကၠံရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် တၠပညာတအ် စကၠာဲဘာသာ ပြကိုဟ်ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရးဗမံက် (မပ္တံကဵု ပြကိုဟ်ဝေဒ၊ ပြကိုဟ်ပိဋကတ်တအ်) တုဲ စလ္ၚတ်ပတုပ်ရံင် (Comparative religion) ကု ဘာသာခရေတ်ယာန် ရ။

တၠပညာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲလဒက်ပ္တန် ကဏ္ဍပညာဏအ်ဂှ် -
* '''မက် မူလာ (Max Müller):''' ဒှ်အစာ မစကၠောန်ဗစိုပ် ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ ပတုပ်ရံင်။ ညးဟီုလဝ် ဂလာန်ပြာကတ်မွဲဂှ် &quot;ညးမတီ ဆမွဲဘာသာဓဝ်ဂှ်၊ ဘာသာလဵုမွဲလေဝ် ညးဟွံတီရ&quot; (He who knows one, knows none)။
* '''အဳမဳလ် ဒူခေမ် (Émile Durkheim):''' အစာပညာမှာဇန် မဟီုထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်ဘာသာဂှ် ဒှ်အရာမဖန်ဇန်ကဵု ညံင်မှာဇန် ဂွံညဳသၟဟ် ပံင်ကောံရေင်သ္ကအ်ရ။
* '''မာသဳယာ အဳလဳယေတ် (Mircea Eliade):''' ညးမလ္ၚတ် ပရူသင်္ကေတ (Symbols) ကေုာံ တင်ရိုဟ်ကၞက် ပရေင်ဘာသာ မဟီုထ္ၜး ပရူ &quot;အရာမပြဲဇြိုဟ်နက်&quot; (The Sacred) ကေုာံ &quot;အရာလၟေင်တ္ၚဲ&quot; (The Profane)။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* ပရေင်ဘာသာ (Religion)
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (Buddhism)
* [[လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု]]
* မနုဿဗေဒ (Anthropology)

== နိဿဲ ==
* Sharpe, Eric J. (1986). ''Comparative Religion: A History''. Open Court.
* Pals, Daniel L. (2006). ''Eight Theories of Religion''. Oxford University Press.
* McCutcheon, Russell T. (1999). ''The Insider/Outsider Problem in the Study of Religion''. Cassell.

[[Category:ပရေင်ဘာသာ]]
[[Category:လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ]]
[[Category:မနုဿဗေဒ]]
[[Category:ဒဿနဗေဒ]]</text>
      <sha1>c9xpjd94obm9mjaof4s2ndakok2m76k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9259</id>
    <revision>
      <id>51447</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:13:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:ပရေင်ဘာသာ]] [[Category:မနုဿဗေဒ]] [[Category:ဒဿနဗေဒ]]  {{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ''' (Religious Studies) ကေုာံ ကဏ္ဍပညာသုတ...&quot;</comment>
      <origin>51447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3166" sha1="km988bldqyocjkp0sb1dydhpmst5xqa" xml:space="preserve">[[Category:ပရေင်ဘာသာ]]
[[Category:မနုဿဗေဒ]]
[[Category:ဒဿနဗေဒ]]

{{Category explanation|ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု '''ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ''' (Religious Studies) ကေုာံ ကဏ္ဍပညာသုတေသန မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် ပရူပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ၊ ဒ္ဂေတ်ဝတ်၊ ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဘာသာနာနာတအ် အလုံဂၠးတိရ။}}

'''ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Religious studies'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍပညာတက္ကသိုလ် မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် ပရူပရေင်ဘာသာ နကဵု သၞောတ်ပညာ လ္ၚတ်မ္ၚး (Objective approach) မွဲရ။ 

ကဏ္ဍပညာဏအ်ဝွံ ဍေံဟွံဒုင်သ္ဇိုင် လတူ ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာလဵုမွဲမွဲတုဲ၊ ဍေံလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် ပရေင်ဘာသာ နဒဒှ် ပရေင်ကတဵုဒှ် ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ကတဵုဒှ် လပါ်မှာဇန်-ယေန်သၞာင် (Socio-cultural phenomenon) မွဲရ။ ဍေံပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံကဵု ဝင်ပရေင်ဘာသာ၊ မနုဿဗေဒ ပရေင်ဘာသာ၊ ဒဿနဗေဒ ပရေင်ဘာသာ၊ ကေုာံ လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု တအ်ရ။

== ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင် ==
အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

* '''[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ဘာသာ]]''' (Religion)
* '''[[:ကဏ္ဍ:မနုဿဗေဒ]]''' (Anthropology)
* '''[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနဗေဒ]]''' (Philosophy)
* [[ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ]] (Religious Studies)
* [[လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု]] (Material Religion)
* ဝင်ပရေင်ဘာသာ (History of Religion)
* မနုဿဗေဒ ပရေင်ဘာသာ (Anthropology of Religion)
* ပညာမှာဇန် ပရေင်ဘာသာ (Sociology of Religion)

== နိဿဲ ==
* Religious studies, [[Wikipedia]]။
* Sharpe, Eric J. (1986). ''Comparative Religion: A History''. Open Court.

[[Category:ပရေင်ဘာသာ]]
[[Category:မနုဿဗေဒ]]
[[Category:ဒဿနဗေဒ]]</text>
      <sha1>km988bldqyocjkp0sb1dydhpmst5xqa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9260</id>
    <revision>
      <id>51448</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:15:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox cultural phenomenon | name = ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ ป္ဍဲ တွဵုရးသေံဇၞော် | english_name = Material Religion and Ethnic Identity in Eastern Shan State | region = ဍုင်ကျိုင်တုံ (Chiang Tung/Kengtung)၊ တွဵုရးသေံဇၞော် ဗမ...&quot;</comment>
      <origin>51448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9307" sha1="0ckkv4lc683i44e88bd1vdqd9tbrqan" xml:space="preserve">{{Infobox cultural phenomenon
| name = ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ ป္ဍဲ တွဵုရးသေံဇၞော်
| english_name = Material Religion and Ethnic Identity in Eastern Shan State
| region = ဍုင်ကျိုင်တုံ (Chiang Tung/Kengtung)၊ တွဵုရးသေံဇၞော် ဗမံက်၊ [[ဍုင်ဗၟာ]]
| ethnic_groups = ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun)၊ ဂကူဗၟာ
| key_objects = ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ (Mahamuni Buddha)၊ ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ (Khemarattha Standing Buddha)
| concept = ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵုဗၟာ (Burmanization) ကေုာံ ယေန်သၞာင်ရုပ်ဝတ္ထု ဘာသာရေင် (Buddhist Visual Culture)
}}

'''ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ''' (အင်္ဂလိက်: ''Material Religion and Ethnic Identity'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန မဆေင်စပ်ကဵု ဗီုပြင် ရုပ်ပဋိမာရုပ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဗိသုကာ ဘာသာရေင်တအ် မဒှ်သင်္ကေတ သွက်ဂွံ ထ္ၜးပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူ (Ethnic identity) ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်ရ [cite: 520, 521, 523]။ 

ပ္ဍဲကဵု တွဵုရးသေံဇၞော် လပါ်ဗမံက် (Eastern Shan State) ပ္ဍဲဍုင်ကျိုင်တုံ (Chiang Tung) ဂှ် ရုပ်ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကေုာံ ဘာလကျာ်တအ်ဝွံ ဒှ်အရာမထ္ၜးကဵု ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် အကြာ အခိုက်ကၞာ ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun) ကေုာံ ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵု ဂကူဗၟာ (Burmanization) ဗွဲမကၠးညာတ်ရ [cite: 538, 539]။ 

== ဝင် ကေုာံ ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun) ==
* ဍုင်ကျိုင်တုံဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၟိင်မာင်ရာဲ (King Mangrai) နူဍုင်ဇင်းမာဲ (Chiang Mai) ပ္ဍဲ ၁၃ ဗွဝ်ကၠံတုဲ၊ ဂကူသေံခိုန်တအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဇကု ဒဒှ်ရ ကောန်စဴ သၟိင်တအ်ရ [cite: 558, 559]။
* ဂကူသေံခိုန်တအ်ဝွံ နွံကဵု အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ဘာလကျာ် မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ဂကူသေံဇၞော် ကေုာံ ဂကူဗၟာတအ်ရ [cite: 576, 577, 578]။
* ဟိုတ်နူ အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ မိက်ဂွံ ဓလီုဖ္ဍိုက် ကေုာံ ပလီုထောအ် အခေါင်အရာ ဂကူကောန်ဍောတ်တအ်တုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၀ တအ်ဂှ် ညးတအ် ပလီုထောအ် နန်ကျိုင်တုံ မဒှ်သင်္ကေတ သၠးပွး ဂကူသေံခိုန်တအ်ရ [cite: 619, 620]။

== ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ဍုင်ကျိုင်တုံ ==
ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ပ္ဍဲဍုင်ကျိုင်တုံဝွံ ၜိုန်ရ ဒှ်အခိုက်ကၞာဗၟာကီုလေဝ် ညးဒေသတအ် ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။
* ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ရုပ်မပတုပ်လဝ် နူကဵု ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ဍုင်မာန္တလေ (Mandalay Mahamuni) မဒှ်ရုပ်ကျာ် အဓိက ပ္ဍဲဝင်ဗၟာတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၀ တအ်ရ [cite: 622, 623, 636]။
* ပွမခၞံဗဒှ် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ပရေင်ဖန်ဇန် နူကဵု စဝ်ဖှာ (သၟိင်စောဝ်) ကျိုင်တုံ စဝ်ကောန်ကျောဝ် ဣန္ဒလိုင် (Sao Kawn Kiao Intaleng) မဒှ် ညးအုပ်ဓုပ်ဒေသ ဂကူသေံခိုန် အလဵုဇကုရ [cite: 647, 648]။
* ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စွံလဝ် ယၟုဇကု ပ္ဍဲယာတ်က္ဍိုင် လတူက္ဍိုပ်ကျာ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင်ထိင်သိမ်း အဝဵု သၟဝ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ [cite: 661, 663]။
* ၜိုန်ရ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် နကဵု သင်္ကေတကီုလေဝ်၊ ညးဒေသ သေံခိုန်တအ် ဆက်ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ကျာ်တြဲ အလဵုဇကု သၠးကဵုလဝ် လမျီု ကုရုပ်ကျာ်ဏအ်ရ [cite: 668, 669, 670]။

== ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ (Khemarattha Standing Buddha) ==
တၞဟ်ခြာ နူကဵု ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိဂှ်တုဲ၊ ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ ဂှ် ညးဒေသတအ် ဟွံဒုင်တဲအိုတ်ရ။
* ကျာ်ဒတဴ မၞုံကဵု ဇမၞော် လတူ ညိ(၂၀) မဳတာဏအ်ဝွံ၊ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၀ လတူဒဵု Swamhsat သွက်ဂွံ ထ္ၜးအဝဵုဗၟာ ပ္ဍဲဒေသသေံရ [cite: 676, 677, 684, 685]။
* ဗီုပြင် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ တုပ်ဒၟံင် ကုကျာ်ဒတဴ လတူဒဵုမာန္တလေ (Pointing Buddha at Mandalay) မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုသၟိင်မင်းတုန်း (King Mindon) ကေုာံ ဝါဒဂကူဗၟာ (Burmese nationalism) ရ [cite: 694, 695]။
* ညးဒေသ သေံခိုန်တအ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ဒှ်သင်္ကေတ အဝဵုဗၟာ မကၠုင်ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် ညးတအ်တုဲ၊ ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ဟွံမဲကဵု မင်္ဂလတုဲ ညးတအ် ဝေင်ပါဲ ဟွံလုပ်အာ ဇရေင်ကျာ်ဂှ်အိုတ်ရ [cite: 712, 713, 714, 806]။

== သရုပ် ==
ရုပ်ကျာ် ကေုာံ ဗိသုကာ ဘာသာရေင်တအ်ဝွံ ဒှ်ကိရိယာ သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူ ကေုာံ အဝဵုဍုင်ကွာန်မာန်ရ [cite: 793, 794]။ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ကျိုင်တုံမ္ဂး ရုပ်ကျာ် သီုၜါဇကု (မဟာမုနိ ကေုာံ ကျာ်ဒတဴ) ဝွံ ဒှ်သင်္ကေတ ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵုဗၟာ (Burmanization) သီုၜါကီုလေဝ်၊ ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိဂှ် ညးဒေသတအ် ဒုင်တဲမာန်ဂၠိုင် နူကဵု ကျာ်ဒတဴ မခၞံလဝ်တၟိဂှ်ရ [cite: 798, 799]။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု (Material Religion) ဝွံ ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရေင်ဆက်ဆံ အကြာ ဂကူ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲရ။

== နိဿဲ ==
* Karlsson, K. (2012). Material religion and ethnic identity, Buddhist visual culture and the Burmanization of the Eastern Shan State.

[[Category:ယေန်သၞာင် ရုပ်ဝတ္ထု]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ]]
[[Category:တွဵုရးသေံဇၞော်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ဘာသာရေင်]]</text>
      <sha1>0ckkv4lc683i44e88bd1vdqd9tbrqan</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51449</id>
      <parentid>51448</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T02:17:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7944" sha1="mywte9h73cvjru976ntd9za05fqfa15" xml:space="preserve">{{Infobox cultural phenomenon
| name = ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ ပ္ဍဲ တွဵုရးသေံဇၞော်
| english_name = Material Religion and Ethnic Identity in Eastern Shan State
| region = ဍုင်ကျိုင်တုံ (Chiang Tung/Kengtung)၊ တွဵုရးသေံဇၞော် ဗမံက်၊ [[ဍုင်ဗၟာ]]
| ethnic_groups = ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun)၊ ဂကူဗၟာ
| key_objects = ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ (Mahamuni Buddha)၊ ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ (Khemarattha Standing Buddha)
| concept = ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵုဗၟာ (Burmanization) ကေုာံ ယေန်သၞာင်ရုပ်ဝတ္ထု ပရေင်ဘာသာ (Buddhist Visual Culture)
}}

'''ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ''' (အင်္ဂလိက်: ''Material Religion and Ethnic Identity'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန မဆေင်စပ်ကဵု ဗီုပြင် ရုပ်ပဋိမာရုပ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဗိသုကာ ပရေင်ဘာသာတအ် မဒှ်သင်္ကေတ သွက်ဂွံ ထ္ၜးပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူ (Ethnic identity) ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု တွဵုရးသေံဇၞော် လပါ်ဗမံက် (Eastern Shan State) ပ္ဍဲဍုင်ကျိုင်တုံ (Chiang Tung) ဂှ် ရုပ်ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကေုာံ ဘာလကျာ်တအ်ဝွံ ဒှ်အရာမထ္ၜးကဵု ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် အကြာ အခိုက်ကၞာ ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun) ကေုာံ ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵု ဂကူဗၟာ (Burmanization) ဗွဲမကၠးညာတ်ရ။ 

== ဝင် ကေုာံ ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun) ==
* ဍုင်ကျိုင်တုံဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၟိင်မာင်ရာဲ (King Mangrai) နူဍုင်ဇင်းမာဲ (Chiang Mai) ပ္ဍဲ ၁၃ ဗွဝ်ကၠံတုဲ၊ ဂကူသေံခိုန်တအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဇကု ဒဒှ်ရ ကောန်စဴ သၟိင်တအ်ရ။
* ဂကူသေံခိုန်တအ်ဝွံ နွံကဵု အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ဘာလကျာ် မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ဂကူသေံဇၞော် ကေုာံ ဂကူဗၟာတအ်ရ။
* ဟိုတ်နူ အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ မိက်ဂွံ ဓလီုဖ္ဍိုက် ကေုာံ ပလီုထောအ် အခေါင်အရာ ဂကူကောန်ဍောတ်တအ်တုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၀ တအ်ဂှ် ညးတအ် ပလီုထောအ် နန်ကျိုင်တုံ မဒှ်သင်္ကေတ သၠးပွး ဂကူသေံခိုန်တအ်ရ။

== ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ဍုင်ကျိုင်တုံ ==
ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ပ္ဍဲဍုင်ကျိုင်တုံဝွံ ၜိုန်ရ ဒှ်အခိုက်ကၞာဗၟာကီုလေဝ် ညးဒေသတအ် ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။
* ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ရုပ်မပတုပ်လဝ် နူကဵု ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ဍုင်မာန္တလေ (Mandalay Mahamuni) မဒှ်ရုပ်ကျာ် အဓိက ပ္ဍဲဝင်ဗၟာတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၀ တအ်ရ။
* ပွမခၞံဗဒှ် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ပရေင်ဖန်ဇန် နူကဵု စဝ်ဖှာ (သၟိင်စောဝ်) ကျိုင်တုံ စဝ်ကောန်ကျောဝ် ဣန္ဒလိုင် (Sao Kawn Kiao Intaleng) မဒှ် ညးအုပ်ဓုပ်ဒေသ ဂကူသေံခိုန် အလဵုဇကုရ။
* ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စွံလဝ် ယၟုဇကု ပ္ဍဲယာတ်က္ဍိုင် လတူက္ဍိုပ်ကျာ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင်ထိင်သိမ်း အဝဵု သၟဝ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။
* ၜိုန်ရ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် နကဵု သင်္ကေတကီုလေဝ်၊ ညးဒေသ သေံခိုန်တအ် ဆက်ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ကျာ်တြဲ အလဵုဇကု သၠးကဵုလဝ် လမျီု ကုရုပ်ကျာ်ဏအ်ရ။

== ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ (Khemarattha Standing Buddha) ==
တၞဟ်ခြာ နူကဵု ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိဂှ်တုဲ၊ ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ ဂှ် ညးဒေသတအ် ဟွံဒုင်တဲအိုတ်ရ။
* ကျာ်ဒတဴ မၞုံကဵု ဇမၞော် လတူ ညိ(၂၀) မဳတာဏအ်ဝွံ၊ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၀ လတူဒဵု Swamhsat သွက်ဂွံ ထ္ၜးအဝဵုဗၟာ ပ္ဍဲဒေသသေံရ။
* ဗီုပြင် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ တုပ်ဒၟံင် ကုကျာ်ဒတဴ လတူဒဵုမာန္တလေ (Pointing Buddha at Mandalay) မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုသၟိင်မင်းတုန်း (King Mindon) ကေုာံ ဝါဒဂကူဗၟာ (Burmese nationalism) ရ။
* ညးဒေသ သေံခိုန်တအ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ဒှ်သင်္ကေတ အဝဵုဗၟာ မကၠုင်ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် ညးတအ်တုဲ၊ ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ဟွံမဲကဵု မင်္ဂလတုဲ ညးတအ် ဝေင်ပါဲ ဟွံလုပ်အာ ဇရေင်ကျာ်ဂှ်အိုတ်ရ။

== သရုပ် ==
ရုပ်ကျာ် ကေုာံ ဗိသုကာ ပရေင်ဘာသာတအ်ဝွံ ဒှ်ကိရိယာ သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူ ကေုာံ အဝဵုဍုင်ကွာန်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ကျိုင်တုံမ္ဂး ရုပ်ကျာ် သီုၜါဇကု (မဟာမုနိ ကေုာံ ကျာ်ဒတဴ) ဝွံ ဒှ်သင်္ကေတ ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵုဗၟာ (Burman</text>
      <sha1>mywte9h73cvjru976ntd9za05fqfa15</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51450</id>
      <parentid>51449</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T02:17:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* သရုပ် */</comment>
      <origin>51450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8245" sha1="35g698u66tnv5v66h49d2x13mnyfjjn" xml:space="preserve">{{Infobox cultural phenomenon
| name = ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ ပ္ဍဲ တွဵုရးသေံဇၞော်
| english_name = Material Religion and Ethnic Identity in Eastern Shan State
| region = ဍုင်ကျိုင်တုံ (Chiang Tung/Kengtung)၊ တွဵုရးသေံဇၞော် ဗမံက်၊ [[ဍုင်ဗၟာ]]
| ethnic_groups = ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun)၊ ဂကူဗၟာ
| key_objects = ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ (Mahamuni Buddha)၊ ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ (Khemarattha Standing Buddha)
| concept = ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵုဗၟာ (Burmanization) ကေုာံ ယေန်သၞာင်ရုပ်ဝတ္ထု ပရေင်ဘာသာ (Buddhist Visual Culture)
}}

'''ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ''' (အင်္ဂလိက်: ''Material Religion and Ethnic Identity'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန မဆေင်စပ်ကဵု ဗီုပြင် ရုပ်ပဋိမာရုပ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဗိသုကာ ပရေင်ဘာသာတအ် မဒှ်သင်္ကေတ သွက်ဂွံ ထ္ၜးပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူ (Ethnic identity) ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု တွဵုရးသေံဇၞော် လပါ်ဗမံက် (Eastern Shan State) ပ္ဍဲဍုင်ကျိုင်တုံ (Chiang Tung) ဂှ် ရုပ်ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကေုာံ ဘာလကျာ်တအ်ဝွံ ဒှ်အရာမထ္ၜးကဵု ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် အကြာ အခိုက်ကၞာ ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun) ကေုာံ ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵု ဂကူဗၟာ (Burmanization) ဗွဲမကၠးညာတ်ရ။ 

== ဝင် ကေုာံ ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun) ==
* ဍုင်ကျိုင်တုံဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၟိင်မာင်ရာဲ (King Mangrai) နူဍုင်ဇင်းမာဲ (Chiang Mai) ပ္ဍဲ ၁၃ ဗွဝ်ကၠံတုဲ၊ ဂကူသေံခိုန်တအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဇကု ဒဒှ်ရ ကောန်စဴ သၟိင်တအ်ရ။
* ဂကူသေံခိုန်တအ်ဝွံ နွံကဵု အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ဘာလကျာ် မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ဂကူသေံဇၞော် ကေုာံ ဂကူဗၟာတအ်ရ။
* ဟိုတ်နူ အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ မိက်ဂွံ ဓလီုဖ္ဍိုက် ကေုာံ ပလီုထောအ် အခေါင်အရာ ဂကူကောန်ဍောတ်တအ်တုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၀ တအ်ဂှ် ညးတအ် ပလီုထောအ် နန်ကျိုင်တုံ မဒှ်သင်္ကေတ သၠးပွး ဂကူသေံခိုန်တအ်ရ။

== ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ဍုင်ကျိုင်တုံ ==
ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ပ္ဍဲဍုင်ကျိုင်တုံဝွံ ၜိုန်ရ ဒှ်အခိုက်ကၞာဗၟာကီုလေဝ် ညးဒေသတအ် ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။
* ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ရုပ်မပတုပ်လဝ် နူကဵု ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ဍုင်မာန္တလေ (Mandalay Mahamuni) မဒှ်ရုပ်ကျာ် အဓိက ပ္ဍဲဝင်ဗၟာတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၀ တအ်ရ။
* ပွမခၞံဗဒှ် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ပရေင်ဖန်ဇန် နူကဵု စဝ်ဖှာ (သၟိင်စောဝ်) ကျိုင်တုံ စဝ်ကောန်ကျောဝ် ဣန္ဒလိုင် (Sao Kawn Kiao Intaleng) မဒှ် ညးအုပ်ဓုပ်ဒေသ ဂကူသေံခိုန် အလဵုဇကုရ။
* ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စွံလဝ် ယၟုဇကု ပ္ဍဲယာတ်က္ဍိုင် လတူက္ဍိုပ်ကျာ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင်ထိင်သိမ်း အဝဵု သၟဝ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။
* ၜိုန်ရ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် နကဵု သင်္ကေတကီုလေဝ်၊ ညးဒေသ သေံခိုန်တအ် ဆက်ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ကျာ်တြဲ အလဵုဇကု သၠးကဵုလဝ် လမျီု ကုရုပ်ကျာ်ဏအ်ရ။

== ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ (Khemarattha Standing Buddha) ==
တၞဟ်ခြာ နူကဵု ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိဂှ်တုဲ၊ ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ ဂှ် ညးဒေသတအ် ဟွံဒုင်တဲအိုတ်ရ။
* ကျာ်ဒတဴ မၞုံကဵု ဇမၞော် လတူ ညိ(၂၀) မဳတာဏအ်ဝွံ၊ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၀ လတူဒဵု Swamhsat သွက်ဂွံ ထ္ၜးအဝဵုဗၟာ ပ္ဍဲဒေသသေံရ။
* ဗီုပြင် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ တုပ်ဒၟံင် ကုကျာ်ဒတဴ လတူဒဵုမာန္တလေ (Pointing Buddha at Mandalay) မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုသၟိင်မင်းတုန်း (King Mindon) ကေုာံ ဝါဒဂကူဗၟာ (Burmese nationalism) ရ။
* ညးဒေသ သေံခိုန်တအ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ဒှ်သင်္ကေတ အဝဵုဗၟာ မကၠုင်ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် ညးတအ်တုဲ၊ ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ဟွံမဲကဵု မင်္ဂလတုဲ ညးတအ် ဝေင်ပါဲ ဟွံလုပ်အာ ဇရေင်ကျာ်ဂှ်အိုတ်ရ။

== သရုပ် ==
ရုပ်ကျာ် ကေုာံ ဗိသုကာ ပရေင်ဘာသာတအ်ဝွံ ဒှ်ကိရိယာ သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူ ကေုာံ အဝဵုဍုင်ကွာန်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ကျိုင်တုံမ္ဂး ရုပ်ကျာ် သီုၜါဇကု (မဟာမုနိ ကေုာံ ကျာ်ဒတဴ) ဝွံ ဒှ်သင်္ကေတ ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵုဗၟာ (Burman

[[Category:ယေန်သၞာင် ရုပ်ဝတ္ထု]] [[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ]] [[Category:တွဵုရးသေံဇၞော်]] [[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဘာသာ]]</text>
      <sha1>35g698u66tnv5v66h49d2x13mnyfjjn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51451</id>
      <parentid>51450</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T02:17:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9041" sha1="nan4kgv2ioy8fiudr7gbewbzakbee00" xml:space="preserve">{{Infobox cultural phenomenon
| name = ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ ပ္ဍဲ တွဵုရးသေံဇၞော်
| english_name = Material Religion and Ethnic Identity in Eastern Shan State
| region = ဍုင်ကျိုင်တုံ (Chiang Tung/Kengtung)၊ တွဵုရးသေံဇၞော် ဗမံက်၊ [[ဍုင်ဗၟာ]]
| ethnic_groups = ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun)၊ ဂကူဗၟာ
| key_objects = ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ (Mahamuni Buddha)၊ ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ (Khemarattha Standing Buddha)
| concept = ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵုဗၟာ (Burmanization) ကေုာံ ယေန်သၞာင်ရုပ်ဝတ္ထု ပရေင်ဘာသာ (Buddhist Visual Culture)
}}

'''ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ''' (အင်္ဂလိက်: ''Material Religion and Ethnic Identity'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန မဆေင်စပ်ကဵု ဗီုပြင် ရုပ်ပဋိမာရုပ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဗိသုကာ ပရေင်ဘာသာတအ် မဒှ်သင်္ကေတ သွက်ဂွံ ထ္ၜးပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူ (Ethnic identity) ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု တွဵုရးသေံဇၞော် လပါ်ဗမံက် (Eastern Shan State) ပ္ဍဲဍုင်ကျိုင်တုံ (Chiang Tung) ဂှ် ရုပ်ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကေုာံ ဘာလကျာ်တအ်ဝွံ ဒှ်အရာမထ္ၜးကဵု ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် အကြာ အခိုက်ကၞာ ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun) ကေုာံ ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵု ဂကူဗၟာ (Burmanization) ဗွဲမကၠးညာတ်ရ။ 

== ဝင် ကေုာံ ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun) ==
* ဍုင်ကျိုင်တုံဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၟိင်မာင်ရာဲ (King Mangrai) နူဍုင်ဇင်းမာဲ (Chiang Mai) ပ္ဍဲ ၁၃ ဗွဝ်ကၠံတုဲ၊ ဂကူသေံခိုန်တအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဇကု ဒဒှ်ရ ကောန်စဴ သၟိင်တအ်ရ။
* ဂကူသေံခိုန်တအ်ဝွံ နွံကဵု အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ဘာလကျာ် မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ဂကူသေံဇၞော် ကေုာံ ဂကူဗၟာတအ်ရ။
* ဟိုတ်နူ အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ မိက်ဂွံ ဓလီုဖ္ဍိုက် ကေုာံ ပလီုထောအ် အခေါင်အရာ ဂကူကောန်ဍောတ်တအ်တုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၀ တအ်ဂှ် ညးတအ် ပလီုထောအ် နန်ကျိုင်တုံ မဒှ်သင်္ကေတ သၠးပွး ဂကူသေံခိုန်တအ်ရ။

== ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ဍုင်ကျိုင်တုံ ==
ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ပ္ဍဲဍုင်ကျိုင်တုံဝွံ ၜိုန်ရ ဒှ်အခိုက်ကၞာဗၟာကီုလေဝ် ညးဒေသတအ် ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။
* ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ရုပ်မပတုပ်လဝ် နူကဵု ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ဍုင်မာန္တလေ (Mandalay Mahamuni) မဒှ်ရုပ်ကျာ် အဓိက ပ္ဍဲဝင်ဗၟာတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၀ တအ်ရ။
* ပွမခၞံဗဒှ် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ပရေင်ဖန်ဇန် နူကဵု စဝ်ဖှာ (သၟိင်စောဝ်) ကျိုင်တုံ စဝ်ကောန်ကျောဝ် ဣန္ဒလိုင် (Sao Kawn Kiao Intaleng) မဒှ် ညးအုပ်ဓုပ်ဒေသ ဂကူသေံခိုန် အလဵုဇကုရ။
* ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စွံလဝ် ယၟုဇကု ပ္ဍဲယာတ်က္ဍိုင် လတူက္ဍိုပ်ကျာ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင်ထိင်သိမ်း အဝဵု သၟဝ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။
* ၜိုန်ရ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် နကဵု သင်္ကေတကီုလေဝ်၊ ညးဒေသ သေံခိုန်တအ် ဆက်ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ကျာ်တြဲ အလဵုဇကု သၠးကဵုလဝ် လမျီု ကုရုပ်ကျာ်ဏအ်ရ။

== ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ (Khemarattha Standing Buddha) ==
တၞဟ်ခြာ နူကဵု ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိဂှ်တုဲ၊ ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ ဂှ် ညးဒေသတအ် ဟွံဒုင်တဲအိုတ်ရ။
* ကျာ်ဒတဴ မၞုံကဵု ဇမၞော် လတူ ညိ(၂၀) မဳတာဏအ်ဝွံ၊ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၀ လတူဒဵု Swamhsat သွက်ဂွံ ထ္ၜးအဝဵုဗၟာ ပ္ဍဲဒေသသေံရ။
* ဗီုပြင် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ တုပ်ဒၟံင် ကုကျာ်ဒတဴ လတူဒဵုမာန္တလေ (Pointing Buddha at Mandalay) မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုသၟိင်မင်းတုန်း (King Mindon) ကေုာံ ဝါဒဂကူဗၟာ (Burmese nationalism) ရ။
* ညးဒေသ သေံခိုန်တအ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ဒှ်သင်္ကေတ အဝဵုဗၟာ မကၠုင်ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် ညးတအ်တုဲ၊ ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ဟွံမဲကဵု မင်္ဂလတုဲ ညးတအ် ဝေင်ပါဲ ဟွံလုပ်အာ ဇရေင်ကျာ်ဂှ်အိုတ်ရ။

== သရုပ် ==
ရုပ်ကျာ် ကေုာံ ဗိသုကာ ပရေင်ဘာသာတအ်ဝွံ ဒှ်ကိရိယာ သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူ ကေုာံ အဝဵုဍုင်ကွာန်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ကျိုင်တုံမ္ဂး ရုပ်ကျာ် သီုၜါဇကု (မဟာမုနိ ကေုာံ ကျာ်ဒတဴ) ဝွံ ဒှ်သင်္ကေတ ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵုဗၟာ (Burmanization) သီုၜါကီုလေဝ်၊ ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိဂှ် ညးဒေသတအ် ဒုင်တဲမာန်ဂၠိုင် နူကဵု ကျာ်ဒတဴ မခၞံလဝ်တၟိဂှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု (Material Religion) ဝွံ ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရေင်ဆက်ဆံ အကြာ ဂကူ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲရ။

== နိဿဲ ==
* Karlsson, K. (2012). Material religion and ethnic identity, Buddhist visual culture and the Burmanization of the Eastern Shan State.

[[Category:ယေန်သၞာင် ရုပ်ဝတ္ထု]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ]]
[[Category:တွဵုရးသေံဇၞော်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဘာသာ]]</text>
      <sha1>nan4kgv2ioy8fiudr7gbewbzakbee00</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51452</id>
      <parentid>51451</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T02:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9038" sha1="1j7ewvy3fs97of3crx746lj6c8sc6as" xml:space="preserve">{{Infobox cultural phenomenon
| name = ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ ပ္ဍဲ တွဵုရးသေံဇၞော်
| english_name = Material Religion and Ethnic Identity in Eastern Shan State
| region = ဍုင်ကျိုင်တုံ (Chiang Tung/Kengtung)၊ တွဵုရးသေံဇၞော် ဗမံက်၊ [[ဍုင်ဗၟာ]]
| ethnic_groups = ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun)၊ ဂကူဗၟာ
| key_objects = ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ (Mahamuni Buddha)၊ ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ (Khemarattha Standing Buddha)
| concept = ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵုဗၟာ (Burmanization) ကေုာံ ယေန်သၞာင်ရုပ်ဝတ္ထု ပရေင်ဘာသာ (Buddhist Visual Culture)
}}

'''ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ''' (အင်္ဂလိက်: ''Material Religion and Ethnic Identity'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန မဆေင်စပ်ကဵု ဗီုပြင် ရုပ်ပဋိမာရုပ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာ ဗိသုကာ ပရေင်ဘာသာတအ် မဒှ်သင်္ကေတ သွက်ဂွံ ထ္ၜးပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူ (Ethnic identity) ကေုာံ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဍုင်ကွာန်ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု တွဵုရးသေံဇၞော် လပါ်ဗမံက် (Eastern Shan State) ပ္ဍဲဍုင်ကျိုင်တုံ (Chiang Tung) ဂှ် ရုပ်ကျာ်ပဋိမာရုပ် ကေုာံ ဘာလကျာ်တအ်ဝွံ ဒှ်အရာမထ္ၜးကဵု ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် အကြာ အခိုက်ကၞာ ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun) ကေုာံ ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵု ဂကူဗၟာ (Burmanization) ဗွဲမကၠးညာတ်ရ။ 

== ဝင် ကေုာံ ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun) ==
* ဍုင်ကျိုင်တုံဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု သၟိင်မာင်ရာဲ (King Mangrai) နူဍုင်ဇင်မာဲ (Chiang Mai) ပ္ဍဲ ၁၃ ဗွဝ်ကၠံတုဲ၊ ဂကူသေံခိုန်တအ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဇကု ဒဒှ်ရ ကောန်စဴ သၟိင်တအ်ရ။
* ဂကူသေံခိုန်တအ်ဝွံ နွံကဵု အခိုက်ကၞာ ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ဘာလကျာ် မတၞဟ်ခြာ နူကဵု ဂကူသေံဇၞော် ကေုာံ ဂကူဗၟာတအ်ရ။
* ဟိုတ်နူ အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ မိက်ဂွံ ဓလီုဖ္ဍိုက် ကေုာံ ပလီုထောအ် အခေါင်အရာ ဂကူကောန်ဍောတ်တအ်တုဲ၊ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၀ တအ်ဂှ် ညးတအ် ပလီုထောအ် နန်ကျိုင်တုံ မဒှ်သင်္ကေတ သၠးပွး ဂကူသေံခိုန်တအ်ရ။

== ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ဍုင်ကျိုင်တုံ ==
ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ပ္ဍဲဍုင်ကျိုင်တုံဝွံ ၜိုန်ရ ဒှ်အခိုက်ကၞာဗၟာကီုလေဝ် ညးဒေသတအ် ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။
* ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ရုပ်မပတုပ်လဝ် နူကဵု ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ဍုင်မာန္တလေ (Mandalay Mahamuni) မဒှ်ရုပ်ကျာ် အဓိက ပ္ဍဲဝင်ဗၟာတုဲ ခၞံဗဒှ်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၀ တအ်ရ။
* ပွမခၞံဗဒှ် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ပရေင်ဖန်ဇန် နူကဵု စဝ်ဖှာ (သၟိင်စောဝ်) ကျိုင်တုံ စဝ်ကောန်ကျောဝ် ဣန္ဒလိုင် (Sao Kawn Kiao Intaleng) မဒှ် ညးအုပ်ဓုပ်ဒေသ ဂကူသေံခိုန် အလဵုဇကုရ။
* ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် စွံလဝ် ယၟုဇကု ပ္ဍဲယာတ်က္ဍိုင် လတူက္ဍိုပ်ကျာ် သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင်ထိင်သိမ်း အဝဵု သၟဝ်ဒပ်ပၞာန်ဗၟာရ။
* ၜိုန်ရ သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် နကဵု သင်္ကေတကီုလေဝ်၊ ညးဒေသ သေံခိုန်တအ် ဆက်ရှ်ေသှ်ေဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဖိုဟ်ရ၊ ဟိုတ်နူ ညးတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ကျာ်တြဲ အလဵုဇကု သၠးကဵုလဝ် လမျီု ကုရုပ်ကျာ်ဏအ်ရ။

== ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ (Khemarattha Standing Buddha) ==
တၞဟ်ခြာ နူကဵု ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိဂှ်တုဲ၊ ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ ဂှ် ညးဒေသတအ် ဟွံဒုင်တဲအိုတ်ရ။
* ကျာ်ဒတဴ မၞုံကဵု ဇမၞော် လတူ ညိ(၂၀) မဳတာဏအ်ဝွံ၊ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၀ လတူဒဵု Swamhsat သွက်ဂွံ ထ္ၜးအဝဵုဗၟာ ပ္ဍဲဒေသသေံရ။
* ဗီုပြင် ရုပ်ကျာ်ဏအ်ဝွံ တုပ်ဒၟံင် ကုကျာ်ဒတဴ လတူဒဵုမာန္တလေ (Pointing Buddha at Mandalay) မဆက်စပ်ဒၟံင် ကုသၟိင်မင်းတုန်း (King Mindon) ကေုာံ ဝါဒဂကူဗၟာ (Burmese nationalism) ရ။
* ညးဒေသ သေံခိုန်တအ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ဒှ်သင်္ကေတ အဝဵုဗၟာ မကၠုင်ဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် ညးတအ်တုဲ၊ ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ်ဏအ် ဟွံမဲကဵု မင်္ဂလတုဲ ညးတအ် ဝေင်ပါဲ ဟွံလုပ်အာ ဇရေင်ကျာ်ဂှ်အိုတ်ရ။

== သရုပ် ==
ရုပ်ကျာ် ကေုာံ ဗိသုကာ ပရေင်ဘာသာတအ်ဝွံ ဒှ်ကိရိယာ သွက်ဂွံ ထ္ၜး ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူ ကေုာံ အဝဵုဍုင်ကွာန်မာန်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ကျိုင်တုံမ္ဂး ရုပ်ကျာ် သီုၜါဇကု (မဟာမုနိ ကေုာံ ကျာ်ဒတဴ) ဝွံ ဒှ်သင်္ကေတ ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵုဗၟာ (Burmanization) သီုၜါကီုလေဝ်၊ ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိဂှ် ညးဒေသတအ် ဒုင်တဲမာန်ဂၠိုင် နူကဵု ကျာ်ဒတဴ မခၞံလဝ်တၟိဂှ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု (Material Religion) ဝွံ ဒှ်အရာကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရေင်ဆက်ဆံ အကြာ ဂကူ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲရ။

== နိဿဲ ==
* Karlsson, K. (2012). Material religion and ethnic identity, Buddhist visual culture and the Burmanization of the Eastern Shan State.

[[Category:ယေန်သၞာင် ရုပ်ဝတ္ထု]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ပ္ဍဲဍုင်ဗၟာ]]
[[Category:တွဵုရးသေံဇၞော်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဘာသာ]]</text>
      <sha1>1j7ewvy3fs97of3crx746lj6c8sc6as</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဘာသာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9261</id>
    <revision>
      <id>51453</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[ဝှာင်:Society.svg|link=|80x80px]] [[ဝှာင်:Dharma_Wheel.svg|link=|80x80px]]  = ကဏ္ဍ: ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဘာသာ = &lt;/div&gt;'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပရေင်ဍုင်ကွာန်...&quot;</comment>
      <origin>51453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2406" sha1="rbyymu0pr2sasyaubeh6rfg1ydcpzc2" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[ဝှာင်:Society.svg|link=|80x80px]] [[ဝှာင်:Dharma_Wheel.svg|link=|80x80px]]

= ကဏ္ဍ: ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဘာသာ =
&lt;/div&gt;'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပရေင်ဍုင်ကွာန် (politics) ကေုာံ ပရေင်ဘာသာ (religion)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;
=== ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Politics) ===

* [[:Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[:Category:သၞောဝ်]]
* [[:Category:အလဵုအသဳ]]
* [[:Category:ပၞာန်]]
* [[:Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[:Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[:Category:ဝင်]]
* [[:Category:သ္ၚိကၟိန်]]

=== ပရေင်ဘာသာ (Religion) ===

* [[:Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[:Category:ခရေတ်ယာန်]]
* [[:Category:အေဿလာမ်]]
* [[:Category:ဟိန္ဒူ]]
* [[:Category:အဘိဓရ်]]
* [[:Category:ပဋ္ဌာန်း]]
* [[:Category:ပစ္စယော]]
* [[:Category:ဘာသာဂမၠိုင်]]

=== ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဓဝ်ပတှ်ေ (Culture &amp; Beliefs) ===

* [[:Category:ယေန်သၞာင်]]
* [[:Category:ဓဝ်ပတှ်ေ]]
* [[:Category:ပွဳပွူသာသနာ]]
* [[:Category:ဘာသာဂကူ]]
* [[:Category:အာဂီု]]
&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==
&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;
* [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[ပရေင်ဘာသာ]]
* [[သၞောဝ်]]
* [[အလဵုအသဳ]]
* [[ပၞာန်]]
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ခရေတ်ယာန်]]
* [[အေဿလာမ်]]
* [[ဟိန္ဒူ]]
* [[အဘိဓရ်]]
* [[ပဋ္ဌာန်း]]
* [[ပစ္စယော]]
* [[ယေန်သၞာင်]]
* [[ဓဝ်ပတှ်ေ]]
&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[:Category:ဝင်]]</text>
      <sha1>rbyymu0pr2sasyaubeh6rfg1ydcpzc2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သၞောဝ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9262</id>
    <revision>
      <id>51455</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:23:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Law_book.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သၞောဝ်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသၞောဝ် (law)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''သၞောဝ်''' ဝွံ ဒှ်ဂကောံသၞောတ်...&quot;</comment>
      <origin>51455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2186" sha1="bhlvawqeanvcyz79as7uggm9f8r9xby" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Law_book.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သၞောဝ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသၞောဝ် (law)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''သၞောဝ်''' ဝွံ ဒှ်ဂကောံသၞောတ် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုအလဵုအသဳ သွက်သ္ဂောံထိင်ဒဝ် ပရေင်မံင်စံင် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆံင် ပ္ဍဲဂကောံမၞိဟ်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သၞောဝ်ရာဇဝတ်]] (Criminal Law)
* [[:Category:သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်]] (Civil Law)
* [[:Category:သၞောဝ်ပိုန်ဒြပ်]] (Economic Law)
* [[:Category:သၞောဝ်တိ]] (Land Law)
* [[:Category:သၞောဝ်အုပ်ဓုပ်]] (Administrative Law)
* [[:Category:သၞောဝ်ဍုင်အလုံ]] (International Law)
* [[:Category:သၞောဝ်သၟိင်ဍုင်]] (Constitutional Law)
* [[:Category:ရုင်သၞောဝ်]]
* [[:Category:အမာတ်သၞောဝ်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သၞောဝ်]]
* [[သၞောဝ်ရာဇဝတ်]]
* [[သၞောဝ်ဗဗွဲဓဝ်]]
* [[သၞောဝ်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[သၞောဝ်တိ]]
* [[သၞောဝ်အုပ်ဓုပ်]]
* [[သၞောဝ်ဍုင်အလုံ]]
* [[သၞောဝ်သၟိင်ဍုင်]]
* [[ရုင်သၞောဝ်]]
* [[အမာတ်သၞောဝ်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[:Category:အလဵုအသဳ]]

[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:သၞောဝ်]]</text>
      <sha1>bhlvawqeanvcyz79as7uggm9f8r9xby</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပၞာန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9263</id>
    <revision>
      <id>51456</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Military_symbol.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပၞာန်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပၞာန် (military)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ပၞာန်''' ဝွံ ဒှ်ဂကောံဒပ်ပၞ...&quot;</comment>
      <origin>51456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1818" sha1="13aqy0zbdau12x99fkh0iuu6lsowvlo" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Military_symbol.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပၞာန်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပၞာန် (military)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ပၞာန်''' ဝွံ ဒှ်ဂကောံဒပ်ပၞာန် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုအလဵုအသဳ သွက်သ္ဂောံစဵုဒၞာ ဍုင် ကေုာံ ပရေင်ဂိုၚ်ခြာ ဍုင်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဒပ်ပၞာန်ကံ]] (Army)
* [[:Category:ဒပ်ပၞာန်ၜဳ]] (Navy)
* [[:Category:ဒပ်ပၞာန်ကျာ]] (Air Force)
* [[:Category:သကိုပ်ပၞာန်]] (Military Officers)
* [[:Category:သေနာတ်]] (Weapons)
* [[:Category:ပေါဲဗတိုက်]] (Battles)
* [[:Category:ဒပ်ပၞာန်မန်]] (Mon Military)

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပၞာန်]]
* [[ဒပ်ပၞာန်ကံ]]
* [[ဒပ်ပၞာန်ၜဳ]]
* [[ဒပ်ပၞာန်ကျာ]]
* [[သကိုပ်ပၞာန်]]
* [[သေနာတ်]]
* [[ပေါဲဗတိုက်]]
* [[ဒပ်ပၞာန်မန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[:Category:အလဵုအသဳ]]
* [[:Category:ဝင်]]

[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:ပၞာန်]]</text>
      <sha1>13aqy0zbdau12x99fkh0iuu6lsowvlo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဒပ်ပၞာန်မန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9264</id>
    <revision>
      <id>51457</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:26:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Mon_army_flag.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဒပ်ပၞာန်မန်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဒပ်ပၞာန်မန် (Mon Military)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ဒပ်ပၞာန်မန...&quot;</comment>
      <origin>51457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1933" sha1="9zhpu1iid8njczl957pyx0yycb1pyml" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Mon_army_flag.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဒပ်ပၞာန်မန်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဒပ်ပၞာန်မန် (Mon Military)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဒပ်ပၞာန်မန်''' ဝွံ ဒှ်ဂကောံဒပ်ပၞာန် မဆေင်စပ် ကုဂကူမန် ပ္ဍဲကဵုအခိင်ကာလနာနာ။ လိက်ပရေင် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ပရအ်လဝ် ပရူဝင်ဒပ်ပၞာန်မန်၊ သကိုပ်ပၞာန်မန်၊ ကေုာံ ပေါဲဗတိုက် မဆေင်စပ် ကုဂကူမန်တအ်ရ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သကိုပ်ပၞာန်မန်]]
* [[:Category:ပေါဲဗတိုက်မန်]]
* [[:Category:လွဟ်ပၞာန်မန်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဒပ်ပၞာန်မန်]]
* [[သကိုပ်ပၞာန်မန်]]
* [[ပေါဲဗတိုက်မန်]]
* [[လွဟ်ပၞာန်မန်]]
* [[အခိင်လၟုဟ် ဒပ်ပၞာန်မန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပၞာန်]]
* [[:Category:ဝင်ဍုင်မန်]]
* [[:Category:သကိုပ်ဍုင်မန်]]
* [[:Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]

[[Category:ပၞာန်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:ဝင်ဍုင်မန်]]</text>
      <sha1>9zhpu1iid8njczl957pyx0yycb1pyml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပေါဲဗတိုက်မန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9265</id>
    <revision>
      <id>51458</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:27:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Battle_symbol.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပေါဲဗတိုက်မန်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပေါဲဗတိုက် မဆေင်စပ် ကုဂကူမန် (Mon battles)။  == ပရ...&quot;</comment>
      <origin>51458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1959" sha1="nlr2cf6eu6ucaz8d37yr44i8935eim4" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Battle_symbol.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပေါဲဗတိုက်မန်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပေါဲဗတိုက် မဆေင်စပ် ကုဂကူမန် (Mon battles)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ပေါဲဗတိုက်မန်''' ဝွံ ဒှ်ပေါဲဗတိုက် မပါလုပ် ကုဂကူမန် ပ္ဍဲကဵုအခိင်ကာလနာနာ (ဥပမာ- ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ၊ ပေါဲဗတိုက် ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ပေါဲဗတိုက်ခေတ်ဟံသာဝတဳ]]
* [[:Category:ပေါဲဗတိုက်ခေတ်လၟုဟ်]]
* [[:Category:ပေါဲဗတိုက်ဍုင်မန်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပေါဲဗတိုက်မန်-ဗၟာ (၁၇၅၀)]]
* [[ပေါဲဗတိုက်ဍုင်ဟံသာဝတဳ]]
* [[ပေါဲဗတိုက်ဍုင်မတ်မလီု]]
* [[ပေါဲဗတိုက်ကြုက်-မန်]]
* [[ပေါဲဗတိုက်သေံ-မန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ဒပ်ပၞာန်မန်]]
* [[:Category:သကိုပ်ပၞာန်မန်]]
* [[:Category:ပၞာန်]]
* [[:Category:ဝင်ဍုင်မန်]]

[[Category:ဒပ်ပၞာန်မန်]]
[[Category:ပၞာန်]]
[[Category:ဝင်ဍုင်မန်]]</text>
      <sha1>nlr2cf6eu6ucaz8d37yr44i8935eim4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပရေင်ဆက်စပ် ရုပ်ကျာ် ကေုာံ လက်သဏ်ဂကူ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9266</id>
    <revision>
      <id>51459</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:33:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox sociological concept | name = ပရေင်ဆက်စပ် ရုပ်ကျာ် ကေုာံ လက်သဏ်ဂကူ | english = Buddha Images and Ethnic Identity | discipline = မနုဿဗေဒ၊ ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန် | key_concepts = စၟတ်သမ္တီဂကူ (Ethnic identity), ပရေင်ဓလ...&quot;</comment>
      <origin>51459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9981" sha1="19d0q4a6ulhblprdlfmjx887fnq69k1" xml:space="preserve">{{Infobox sociological concept
| name = ပရေင်ဆက်စပ် ရုပ်ကျာ် ကေုာံ လက်သဏ်ဂကူ
| english = Buddha Images and Ethnic Identity
| discipline = မနုဿဗေဒ၊ ပညာလ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
| key_concepts = စၟတ်သမ္တီဂကူ (Ethnic identity), ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် ယေန်သၞာင် (Cultural hegemony), ယေန်သၞာင်ရုပ်ဝတ္ထု (Visual culture)
| related = [[လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု]]
}}

'''ပရေင်ဆက်စပ် ရုပ်ကျာ် ကေုာံ လက်သဏ်ဂကူ''' (အင်္ဂလိက်: ''Buddha Images and Ethnic Identity'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသန မဆေင်စပ်ကဵု ဗီုလဵု ရုပ်ကျာ်ပဋိမာရုပ်၊ ကျာ်စေတဳ၊ ကေုာံ ဗိသုကာ ဘာသာတအ်ဝွံ ဟွံသေင်ဆ ဒှ်အရာသွက်ဂွံ ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ လပါ်သာသနာသက်သက်၊ ဍေံတအ်ဝွံ ဒှ်သင်္ကေတ ဟွံသေင်မ္ဂး ကိရိယာ မၞုံကဵုဒြဟတ် သွက်ဂကူနာနာတအ် ဂွံထ္ၜးကဵု ပရေင်စၟတ်သမ္တီဂကူ (Ethnic identity)၊ ပရေင်မင်မွဲ အခိုက်ကၞာ၊ ကေုာံ လဒက်ပ္တန် အဝဵုဍုင်ကွာန် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမှာဇန်တအ်ရ။

ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲမ္ဂး၊ ယေန်သၞာင် လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု (Visual culture) မပ္တံကဵု ဗီုပြင် လဒက်ပ္တန် ဘာလကျာ် ကေုာံ ကွတ်ပါန်ခဳ ရုပ်ကျာ်တအ်ဝွံ ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် အကြာ ဂကူမၞုံကဵု အဝဵုအလဵုအသဳ ကေုာံ ဂကူကောန်ဍောတ်တအ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။

== သင်္ကေတ ယေန်သၞာင် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ ==
ရုပ်ကျာ် ကေုာံ ဘာလကျာ်တအ်ဝွံ ဍေံထ္ၜးကဵု အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ဝင် ဂကူမွဲမွဲ ဗွဲမကၠးညာတ်ရ။ 
* '''ဗိသုကာ တၞဟ်ခြာ:''' ဗီုပြင် ဒက်ပ္တန် ကျာ်စေတဳ ကေုာံ ရုပ်ကျာ် အခိုက်မန်၊ အခိုက်ဗၟာ၊ အခိုက်သေံလာန်နာ (Lanna)၊ ကေုာံ အခိုက်သေံဇၞော် (Tai Yai) တအ်ဝွံ ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ်ရ။ ညးဒေသတအ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ရုပ်ကျာ် ကေုာံ ဘာလကျာ် နကဵု အခိုက်ကၞာ ဇကုဂှ် ဒှ်ပွမထ္ၜးကဵု ပရေင်စၟတ်သမ္တီဂကူ (Ethnic marker) ကေုာံ ဒဒှ်ရ ညးတအ် ပိုင်ပြဳလဝ် ဒေသဂှ်ရ။
* '''ပရေင်လျိုင်ပတှ်ေ:''' ညးဒေသတအ် ပတှ်ေကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ် မခၞံလဝ် နကဵု အခိုက်ကၞာဇကုတအ်ဟေင် မၞုံကဵု ဣဒ္ဓိအနုဘဴ ကေုာံ မင်္ဂလတုဲ၊ ဍေံပကဵု ညံင်ဂကူတအ် ဂွံနွံကဵု ပရေင်ညဳသၟဟ် ကေုာံ ပရေင်ဇြဟတ်စိုတ်ရ။

== ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် ကေုာံ ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ==
ပ္ဍဲကဵု ဒေသမၞုံကဵု ပဋိပက္ခ ဂကူတအ်မ္ဂး၊ ရုပ်ကျာ် ကေုာံ ဗိသုကာ ဘာသာတအ်ဝွံ ဒးဒုင်စကာ နဒဒှ် လက်ကြက် ပရေင်ဍုင်ကွာန်ရ။
* '''ပရေင်ဓလီုဖ္ဍိုက် အဝဵု (Cultural Hegemony):''' အလဵုအသဳ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကူမၞုံကဵု အဝဵုတအ်ဝွံ ညးတအ် လေပ်ဒက်ပ္တန် ကျာ်စေတဳ ဟွံသေင်မ္ဂး ရုပ်ကျာ် နကဵု အခိုက်ကၞာ ညးတအ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသ ဂကူကောန်ဍောတ်တအ်ရ။ ဥပမာ - သကိုပ်ပၞာန်ဗၟာတအ် ဒက်ပ္တန် ကျာ်ဒတဴ ကေုာံ ကျာ်စေတဳ အခိုက်ဗၟာ ပ္ဍဲဒေသ သေံ၊ ကချေင် ကေုာံ မန် တအ်ဂှ် ဒှ်ပွမထ္ၜး အဝဵုဍုင်ကွာန် (Burmanization) ကေုာံ ပွမဓလီုဖ္ဍိုက် ယေန်သၞာင် ဒေသရ။
* '''ပရေင်တဝ်စၞေဟ် (Resistance):''' ညးဒေသတအ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ရုပ်ကျာ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာလကျာ် မကၠုင်နူ မ္ၚး (အခိုက်ဂကူတၞဟ်) တအ်ဝွံ ဒှ်သင်္ကေတ ညးမကၠုင်သီကေတ် အဝဵုတအ်တုဲ၊ ညးတအ် လေပ်ဝေင်ပါဲ ဟွံရှ်ေသှ်ေ ဟွံသေင်မ္ဂး ဟွံလုပ်အာ ဇရေင်ကျာ်တအ်ဂှ်ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်ပရေင်တဝ်စၞေဟ် နကဵု ယေန်သၞာင် (Cultural resistance) မွဲဗီုကီုရ။

== ဥပမာ ပ္ဍဲဒေသ အာရှအဂၞဲ ==
* '''ဒေသ တွဵုရးသေံဇၞော် (Eastern Shan State):''' ပ္ဍဲဍုင်ကျိုင်တုံမ္ဂး အလဵုအသဳပၞာန်ဗၟာ ဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်ဒတဴ ခေမရဋ္ဌ လတူဒဵု သွက်ဂွံ ထ္ၜးအဝဵုဗၟာရ။ ညးဒေသ ဂကူသေံခိုန် (Tai Khun) တအ် ညာတ်ကေတ် ကျာ်ဏအ် ဒှ်သင်္ကေတ အဝဵုပၞာန်ဗၟာတုဲ ညးတအ် ဟွံရှ်ေသှ်ေအိုတ်ရ။ ဆဂး ရုပ်ကျာ် မဟာမုနိ ဍုင်ကျိုင်တုံ မခၞံလဝ် နကဵု စဝ်ဖှာ သေံခိုန်ဂှ် ၜိုန်ရ တုပ်ကဵု အခိုက်ဗၟာကီုလေဝ် ညးဒေသတအ် ဆက်ရှ်ေသှ်ေဒၟံင်ရ။
* '''ဒေသ ရးမဟံင်သိုန် (Mae Hong Son):''' ပ္ဍဲအခိင် ဍုင်သေံ ပကောံအဝဵု သံဃာ သၟဝ်သၞောတ်ဗဟဵုဂှ်၊ ညးဒေသ သေံဇၞော်တအ် ဆက်မင်မွဲလဝ် အခိုက်ကၞာ ဗိသုကာ ဘာလကျာ် သေံဇၞော် (ဥပမာ - [[ဘာမုဲတဝ်]]) ကေုာံ အခိုက်ဖ္ဍောတ်ဗှ် ပြကိုဟ် လိက်လုံ သွက်ဂွံ မင်မွဲ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ဂကူဇကုရ။

== သရုပ် ==
ရုပ်ကျာ် ကေုာံ ဗိသုကာ ပရေင်ဘာသာတအ်ဝွံ ဍေံဟွံသေင်ဆ ရုပ်ဝတ္ထု ဓမ္မတာသက်သက်ရ။ ဍေံတအ်ဝွံ ဒှ်ဒ္ၚောဝ် မထ္ၜးကဵု ပရေင်ဆက်ဆံ အကြာ ဂကူ၊ အဝဵုဍုင်ကွာန်၊ ကေုာံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီဂကူ ပ္ဍဲကဵု ဂကောံမှာဇန်တအ် ဗွဲမကၠးညာတ်ရ။ ပရေင်လ္ၚတ် လပါ်ဏအ်ဝွံ ဍေံပကဵု ညံင်ပိုယ်တအ် ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဗီုလဵု ဘာသာ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ပံင်နှဴဒၟံင် ရေင်သ္ကအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု]] (Material Religion)
* [[ပရေင်ဘာသာ လပါ်ရုပ်ဝတ္ထု ကေုာံ စၟတ်သမ္တီဂကူ ပ္ဍဲ တွဵုရးသေံဇၞော်]]
* မနုဿဗေဒ (Anthropology)
* ဝါဒဂကူ (Nationalism)

== နိဿဲ ==
* Karlsson, K. (2012). Material religion and ethnic identity, Buddhist visual culture and the Burmanization of the Eastern Shan State.
* Tambiah, Stanley J. (1984). ''The Buddhist Saints of the Forest and the Cult of Amulets''. Cambridge University Press.

[[Category:မနုဿဗေဒ]]
[[Category:ယေန်သၞာင် ရုပ်ဝတ္ထု]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ဘာသာ]]
[[Category:လ္ၚတ်ပရေင်ဘာသာ]]</text>
      <sha1>19d0q4a6ulhblprdlfmjx887fnq69k1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒဝ်နယ် ဂျောန် တရမ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9267</id>
    <revision>
      <id>51460</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:40:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox officeholder | name                = ဒဝ်နယ် တရမ် | native_name         = Donald Trump | image               =  | caption             =  | office              = သမ္မတ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် မရနုက်ကဵု ၄၅ | term_start          = ၂၀ ဇာန္နဝါရဳ ၂၀၁၇ | term_end            = ၂၀ ဇာန္နဝါ...&quot;</comment>
      <origin>51460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7141" sha1="nv9xz9iabpc0vwxeohr5yhyqr3ysg6v" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = ဒဝ်နယ် တရမ်
| native_name         = Donald Trump
| image               = 
| caption             = 
| office              = သမ္မတ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် မရနုက်ကဵု ၄၅
| term_start          = ၂၀ ဇာန္နဝါရဳ ၂၀၁၇
| term_end            = ၂၀ ဇာန္နဝါရဳ ၂၀၂၁
| vicepresident       = မာက် ပေန် (Mike Pence)
| birth_name          = ဒဝ်နယ် ဂျောန် တရမ် (Donald John Trump)
| birth_date          = ၁၄ ဂျောန် ၁၉၄၆
| birth_place         = ကွေန် (Queens)၊ ဍုင်နျူယံက်၊ [[ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]]
| party               = ဗော် ရဳပဗ္ဗလဳကာန် (Republican)
| spouse              = အဳဗာနာ တရမ် (Ivana Trump) &lt;br&gt; မာလာ မေပဲလ် (Marla Maples) &lt;br&gt; မဳလာနဳယာ တရမ် (Melania Trump)
| alma_mater          = တက္ကသိုလ် ပေန်သဳဗေနဳယျာ (University of Pennsylvania)
| profession          = သၟာပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်
}}

'''ဒဝ်နယ် ဂျောန် တရမ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Donald John Trump'', သၠးဂၠံဂဝ် ၁၄ ဂျောန် ၁၉၄၆) ဂှ် ဒှ်သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ သၟာပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ညးမကေင်ဒှ်လဝ် သမ္မတ မရနုက်ကဵု (၄၅) ပ္ဍဲကဵု [[ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]] နူသၞာံ ၂၀၁၇ စဵုကဵု ၂၀၂၁ ရ။ ညးဝွံ ဒှ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် အဓိကမွဲ ပ္ဍဲကဵု ဗော်ရဳပဗ္ဗလဳကာန် (Republican Party) တုဲ ပါလုပ်ချဳဒရိုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲပရေင်ဍုင်ကွာန် အမေရိကာန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ် လၟိုန်ရ။

== ပထမအဝဲ ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ==
ဒဝ်နယ် တရမ် ဝွံ သၠးဂၠံဂဝ် ပ္ဍဲဍုင်နျူယံက်တုဲ၊ ကလိဂွံ တဆိပ်ကြာ ဘာသာပရေင်ပိုန်ဒြပ် နူကဵု တက္ကသိုလ် ပေန်သဳဗေနဳယျာ (University of Pennsylvania) ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၆၈ ရ။ ညးဆက်မင်မွဲ ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ပရေင်ကမၠောန် သြိုင်ခၞံသ္ၚိဌာန် မိမညးတအ်တုဲ၊ ကလေင်ခုတ်လဝ်ယၟု ကမ္ပဏဳ &quot;The Trump Organization&quot; ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု လၟေင်ဘဝ သၟာပိုန်ဒြပ်ညးဂှ်၊ ညးသြိုင်ခၞံလဝ် ရုင်ဟဝ်တေဝ်၊ ကာသဳနဝ် (Casinos)၊ တိုက်သၠုင်တအ် (ဥပမာ - Trump Tower) ကေုာံ ကလာပ် ဝေင်ဂေါက် (Golf courses) နာနာ အလုံမွဲဂၠးတိရ။

== ပရေင်လပါ် မဳဒဳယာ ==
ပါဲနူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်တုဲ တရမ် ဝွံ ပြာကတ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု လပါ်ရုပ်ဒမျိုင် (TV) နဒဒှ် ညးမကၠောန်ဗစိုပ် အစဳအဇန် &quot;The Apprentice&quot; နူသၞာံ ၂၀၀၄ စဵုကဵု ၂၀၁၅ ရ။ ညးဝွံ ဒှ်မၞိဟ်မပြာကတ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်အနုသုခုမ ကေုာံ မဳဒဳယာ အမေရိကာန်မွဲဇကုကီုရ။

== ပရေင်ဍုင်ကွာန် ==
ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၆ ဂှ် တရမ် လုပ်ပြိုင်ပ္ကာန် သွက်ဒၞာဲ သမ္မတ နကဵု ဗော်ရဳပဗ္ဗလဳကာန် တုဲ၊ ဇၞးအာ အလံင်အမတ် ဟဳလာရဳ ကလိန်တန် (Hillary Clinton) နူကဵု ဗော်ဒဳမဝ်ကရေတ် ရ။ 

ပ္ဍဲအခိင်ညးအုပ်ဓုပ် နဒဒှ် သမ္မတ (၂၀၁၇ - ၂၀၂၁) ဂှ်၊ ညးစွံအာရီု လတူ ပေါ်လသဳ &quot;အမေရိကာန် ဒးဒှ် ပထမ&quot; (America First)၊ ဖျေံသၞောဝ် ပရေင်အကံက်အခေါန် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အမေရိကာန်၊ ကေုာံ ပရေင်စဵုဒၞာ ပယျဵုဍုင် (ဗွဲတၟေင် ပယျဵု မက်သဳကဝ်) တအ်ရ။ ပ္ဍဲလပါ် ပရေင်ဆက်ဆံ ဍုင်မ္ၚးဂှ် ညးဖန်ဇန်လဝ် ပရေင်ဆဵုဂဗ ကုက္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဍုင်ကဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ ကေုာံ ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် ဗၞိက် ကုဍုင်ကြုက်ရ။

ပ္ဍဲသဘင်မာဲ သၞာံ ၂၀၂၀ ဂှ် ညးဒးဒုင်ကျအာ ဂျဝ် ဗာင်ဒေန် (Joe Biden) ကီုလေဝ်၊ ညးဟွံဒုင်တဲ သွဟ်မာဲဂှ်တုဲ ဆက်တန်တဴ နဒဒှ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် မၞုံကဵု ဒြဟတ်အဓိက ပ္ဍဲဗော်ရဳပဗ္ဗလဳကာန် ရ။ စဵုကဵုစိုပ် ပရေင်ရုဲမာဲ အမေရိကာန် မဆက်ကတဵုဒှ် အခိင်လက္ကရဴဏအ်လေဝ် ညးဝွံ ဆက်ပါလုပ် လပါ်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဗွဲမတေင်ဂြတ် ကေုာံ ဇၞော်ကဵုဒြဟတ် တွဵုရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]]
* သမ္မတ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်
* ဗော် ရဳပဗ္ဗလဳကာန်

== နိဿဲ ==
* Donald Trump, [[Wikipedia]] (English).
* &quot;Donald Trump Biography&quot;. The White House Historical Association.

[[Category:သမ္မတ အမေရိကာန်]]
[[Category:သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် အမေရိကာန်]]
[[Category:ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]]
[[Category:ပူဂိုလ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>nv9xz9iabpc0vwxeohr5yhyqr3ysg6v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သမ္မတ အမေရိကာန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9268</id>
    <revision>
      <id>51461</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:44:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Seal_of_the_President_of_the_United_States.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတ အမေရိကာန်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတ အမေရိကာန် (President of the United States)...&quot;</comment>
      <origin>51461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6873" sha1="4ofsxhc911gzum370xtrsb1sq4fupb2" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Seal_of_the_President_of_the_United_States.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတ အမေရိကာန်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတ အမေရိကာန် (President of the United States)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''သမ္မတ အမေရိကာန်''' (President of the United States) ဝွံ ဒှ်သကိုပ်ဍုင် ကေုာံ သကိုပ်အလဵုအသဳ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်။ သမ္မတဂှ် ဒှ်သကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် (Commander-in-Chief) ကေုာံ နွံအဝဵု လတူသၞောဝ်ဍုင်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ်လာဘ်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မချိုတ် ပ္ဍဲကဵုတာလျိုင်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဟွံမွဲကဵုဗော်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မွဲသၞာံဓဝ်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သမ္မတ အမေရိကာန်]]
* [[ဒုသမ္မတ အမေရိကာန်]]
* [[စရင်သမ္မတ အမေရိကာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဇဝ်ရှ် ဝါရှေန်တန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် အာဒမ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲထမတ် ဇေဖာသာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် မာဒဳသာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် မိုန်ရိုး]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် ကွိန် အာဒမ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲအေန်ဒရူ ဇက်က်သာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲမာတေန် ဗေန်ဗုရေန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝဳလျံ ဟေန်ရဳ ဟာရ်ရေသာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် တေလာ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် နောက်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဖရာန်ကလေန် ပီးရာသ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် ဗူကာနန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲအေဗ်ရာဟမ် လေန်ကွန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲအေန်ဒရူ ဇေန်သာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲယူလေတ် သာဲမာတ် ဂရေန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲရူသာဗေတ် ဟေန်ရဳ ဟာရ်ရေသာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် သာဲမာတ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂရေဝ် ကာလ်ဗဳန် ကူလိဒ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဟာဗေတ် ဟူဗာ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဖရာန်ကလေန် ဒလာနဝ် ရူသာဗေတ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝဳလျံ ဟာဝ်ဒါတ် တာဖ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝုဒ်ရူဝ် ဝဳလျံ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝါရေန် ဂမါလျေအ် ဟာရ်ဒေန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲကလ်ဗဳန် ကူလိဒ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဟာဗေတ် ဟူဗာ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဖရာန်ကလေန် ဒလာနဝ် ရူသာဗေတ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝဳလျံ ဟာဝ်ဒါတ် တာဖ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝုဒ်ရူဝ် ဝဳလျံ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝါရေန် ဂမါလျေအ် ဟာရ်ဒေန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲကလ်ဗဳန် ကူလိဒ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဟာဗေတ် ဟူဗာ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဖရာန်ကလေန် ဒလာနဝ် ရူသာဗေတ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဒွိုက် အာဲသာန်ဟာဝါ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် အာဲသာန်ဟာဝါ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် ဖိတ်ဇ်ဂရာလ် ကေန်နေဒီ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲလျန်ဒေန် ဗေန် ဇေန်သာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲရိချာတ် နိတ်သန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျေရာတ် ဖိုတ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် အဲရာတ် ကာတာ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲရော်နာတ် ရေဂန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျော့ဂ် အိတ် ဗုရှ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဗေလ် ကလေန်တန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျော့ဂ် ဝေါကာ ဗုရှ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဗာရာက် အိုဗာမာ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဒေါ်နေဝ် ထရာမ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျူးယာ ဗိုင်ဒန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သမ္မတ]]
* [[:Category:သကိုပ်ဍုင်]]
* [[:Category:အလဵုအသဳ အမေရိကာန်]]
* [[:Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် အမေရိကာန်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]

[[Category:သကိုပ်ဍုင် နကဵုဍုင်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် အမေရိကာန်]]
[[Category:သကိုပ်အလဵုအသဳ]]</text>
      <sha1>4ofsxhc911gzum370xtrsb1sq4fupb2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9269</id>
    <revision>
      <id>51462</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:45:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် သမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States) နကဵုဂကောံဗော်...&quot;</comment>
      <origin>51462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2509" sha1="d6ptl4m36misps7wvj2f2bzp5rhmay8" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် သမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States) နကဵုဂကောံဗော် (political party) မဆေင်စပ်။

== ပရူကဏ္ဍ ==
သမ္မတအမေရိကာန်ဂမၠိုင် နွံကဵုဂကောံဗော်နာနာသာ် ဗီုကဵု:
* ဗော်ဒီမိုကရေတ် (Democratic Party)
* ဗော်ရိပါဗလေကန် (Republican Party)
* ဗော်ဖဲဒရာလေတ် (Federalist Party)
* ဗော်ဒီမိုကရေတ်-ရိပါဗလေကန် (Democratic-Republican Party)
* ကေုာံ ဗော်တၞဟ်တအ်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် ဗော်ဖဲဒရာလေတ်]] (Federalist Party)
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် ဗော်ဒီမိုကရေတ်-ရိပါဗလေကန်]] (Democratic-Republican)
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် ဗော်ဒီမိုကရေတ်]] (Democratic)
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် ဗော်ဝဳဂ်]] (Whig)
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် ဗော်ရိပါဗလေကန်]] (Republican)
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် ဗော်ဟွံမွဲ]] (Independent/Unaffiliated)

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

* (မုက်လိက် ဟွံမဲဒၟံင် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် – ဆကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် ပါ်ပရအ်လဝ်)

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ်လာဘ်]]

[[Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
[[Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်]]</text>
      <sha1>d6ptl4m36misps7wvj2f2bzp5rhmay8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9270</id>
    <revision>
      <id>51463</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် သမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States) နကဵုသၞာံ (year) မဆေင်စပ...&quot;</comment>
      <origin>51463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2644" sha1="8iuse3zxhxaon9f2fsccojheub0nz9o" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် သမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States) နကဵုသၞာံ (year) မဆေင်စပ်။

== ပရူကဏ္ဍ ==
သမ္မတအမေရိကာန်ဂမၠိုင် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵုသၞာံမစအုပ်ဓုပ် (term) ဗွဲသၞာံ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် သၞာံ ၁၇၈၉-၁၈၂၀]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် သၞာံ ၁၈၂၁-၁၈၄၀]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် သၞာံ ၁၈၄၁-၁၈၆၀]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် သၞာံ ၁၈၆၁-၁၈၈၀]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် သၞာံ ၁၈၈၁-၁၉၀၀]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် သၞာံ ၁၉၀၁-၁၉၂၀]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် သၞာံ ၁၉၂၁-၁၉၄၀]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် သၞာံ ၁၉၄၁-၁၉၆၀]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် သၞာံ ၁၉၆၁-၁၉၈၀]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် သၞာံ ၁၉၈၁-၂၀၀၀]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် သၞာံ ၂၀၀၁-လၟုဟ်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

* (မုက်လိက် ဟွံမဲဒၟံင် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် – ဆကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် ပါ်ပရအ်လဝ်)

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ်လာဘ်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မချိုတ် ပ္ဍဲကဵုတာလျိုင်]]

[[Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
[[Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]</text>
      <sha1>8iuse3zxhxaon9f2fsccojheub0nz9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သမ္မတအမေရိကာန် မဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9271</id>
    <revision>
      <id>51464</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:48:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (President...&quot;</comment>
      <origin>51464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2782" sha1="gsha1n22hwez1hoxxvf351vf1r0orq8" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States) မဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ (impeached)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ပွမဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ''' (Impeachment) ဝွံ ဒှ်ပရေင်စုတ်ဒုဟ် သမ္မတ (ဝါ) ညးအုပ်ဓုပ်ဍုင်တၞဟ် မဖန်ကဵုဒုဟ်။ ပ္ဍဲကဵုဝင်ဍုင်အမေရိကာန်၊ သမ္မတ ပိ တၠ ဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ-
* [[အေန်ဒရူ ဇေန်သာန်]] (Andrew Johnson) – သၞာံ ၁၈၆၈
* [[ဗေလ် ကလေန်တန်]] (Bill Clinton) – သၞာံ ၁၉၉၈
* [[ဒေါ်နေဝ် ထရာမ်]] (Donald Trump) – သၞာံ ၂၀၁၉ ကေုာံ ၂၀၂၁ (ၜါဝါ)

သမ္မတ [[ရိချာတ် နိတ်သန်]] (Richard Nixon) ဟွံဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာဏီ၊ ညးသလးထောံနန် ကိုပ်ကၠာနူဂွံစိုပ် ပွမဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ နကဵုသၞာံ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ နကဵုဂကောံဗော်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[အေန်ဒရူ ဇေန်သာန်]]
* [[ဗေလ် ကလေန်တန်]]
* [[ဒေါ်နေဝ် ထရာမ်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မချိုတ် ပ္ဍဲကဵုတာလျိုင်]]

[[Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
[[Category:ပွမဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ ပ္ဍဲအမေရိကာန်]]</text>
      <sha1>gsha1n22hwez1hoxxvf351vf1r0orq8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ်လာဘ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9272</id>
    <revision>
      <id>51465</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ်လာဘ်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (President of the Unite...&quot;</comment>
      <origin>51465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3561" sha1="tg11kadan6eb30i5z21tdu0k9muisr0" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ်လာဘ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States) မဂွံလဝ်လာဘ် (award) ဇၞော်ဇၞော်ဂမၠိုင်။

== ပရူကဏ္ဍ ==
သမ္မတအမေရိကာန်ဂမၠိုင် ကလိဂွံလဝ် လာဘ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[နဝ်ဗေလ် လာဘ်သၠေင်ဗ္တီ]] (Nobel Peace Prize)
* [[လာဘ်ဗၠးဗ္တီ သမ္မတ]] (Presidential Medal of Freedom)
* [[လာဘ်ကွာန်ဂရေတ်]] (Congressional Gold Medal)
* [[ကေုာံ လာဘ်တၞဟ်တအ်]]

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ် နဝ်ဗေလ် လာဘ်သၠေင်ဗ္တီ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ် လာဘ်ဗၠးဗ္တီ သမ္မတ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ် လာဘ်ကွာန်ဂရေတ်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သမ္မတဇနး နာဲသာယျာဒေါဝ် ရူသာဗေတ်]] (Theodore Roosevelt)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝုဒ်ရူဝ် ဝဳလျံ]] (Woodrow Wilson)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် အဲရာတ် ကာတာ]] (Jimmy Carter)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဗာရာက် အိုဗာမာ]] (Barack Obama)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် အာဲသာန်ဟာဝါ]] (John F. Kennedy)
* [[သမ္မတဇနး နာဲလျန်ဒေန် ဗေန် ဇေန်သာန်]] (Lyndon B. Johnson)
* [[သမ္မတဇနး နာဲရော်နာတ် ရေဂန်]] (Ronald Reagan)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျေရာတ် ဖိုတ်]] (Gerald Ford)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဗေလ် ကလေန်တန်]] (Bill Clinton)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျော့ဂ် အိတ် ဗုရှ်]] (George H. W. Bush)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဒွိုက် အာဲသာန်ဟာဝါ]] (Dwight D. Eisenhower)

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မချိုတ် ပ္ဍဲကဵုတာလျိုင်]]

[[Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
[[Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်]]
[[Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]</text>
      <sha1>tg11kadan6eb30i5z21tdu0k9muisr0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9273</id>
    <revision>
      <id>51466</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:51:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (P...&quot;</comment>
      <origin>51466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4231" sha1="gkg1823yl95f6y5690b7rh2k9n0elxu" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States) မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန် (re-elected) သွက်ဂွံအုပ်ဓုပ် တာလျိုင် ဒုတိယဝါ (ဝါ) ဂၠိုင်နူဂှ်။

== ပရူကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲကဵုဝင်ဍုင်အမေရိကာန်၊ သမ္မတ ဗွဲမဂၠိုင် ဂွံဒုင်ရုဲစှ် တာလျိုင် သွက်မွဲဝါဓဝ် (သီုဖအိုတ် ၄ သၞာံ)၊ ဆဂး သမ္မတလ္ၚဵုဂမၠိုင် ဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန် သွက်ဂွံကေတ်တာလျိုင် ဒုတိယဝါ (၄ သၞာံ ထပ်)။ သမ္မတ မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန် နွံဗွဲမဂၠိုင်။

သမ္မတ မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန်ဂမၠိုင် ပါ်ပရအ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ၜါဝါ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပိဝါ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သမ္မတဇနး နာဲဇဝ်ရှ် ဝါရှေန်တန်]] (George Washington)
* [[သမ္မတဇနး နာဲထမတ် ဇေဖာသာန်]] (Thomas Jefferson)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် မာဒဳသာန်]] (James Madison)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် မိုန်ရိုး]] (James Monroe)
* [[သမ္မတဇနး နာဲအေန်ဒရူ ဇေန်သာန်]] (Andrew Jackson)
* [[သမ္မတဇနး နာဲယူလေတ် သာဲမာတ် ဂရေန်]] (Ulysses S. Grant)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂရေဝ် ကာလ်ဗဳန် ကူလိဒ်]] (Calvin Coolidge)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဒွိုက် အာဲသာန်ဟာဝါ]] (Dwight D. Eisenhower)
* [[သမ္မတဇနး နာဲရိချာတ် နိတ်သန်]] (Richard Nixon)
* [[သမ္မတဇနး နာဲရော်နာတ် ရေဂန်]] (Ronald Reagan)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဗေလ် ကလေန်တန်]] (Bill Clinton)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျော့ဂ် ဝေါကာ ဗုရှ်]] (George W. Bush)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဗာရာက် အိုဗာမာ]] (Barack Obama)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဒေါ်နေဝ် ထရာမ်]] (Donald Trump) (ဂွံဒုင်ရုဲစှ် မွဲဝါဓဝ်၊ ဟွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန်)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျူးယာ ဗိုင်ဒန်]] (Joe Biden)

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ်လာဘ်]]

[[Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
[[Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]</text>
      <sha1>gkg1823yl95f6y5690b7rh2k9n0elxu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သမ္မတအမေရိကာန် မချိုတ် ပ္ဍဲကဵုတာလျိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9274</id>
    <revision>
      <id>51467</id>
      <timestamp>2026-04-15T02:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မချိုတ် ပ္ဍဲကဵုတာလျိုင်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိ...&quot;</comment>
      <origin>51467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2910" sha1="tkv5nxc1zrgrf7z9qapta9s2dyx2nmr" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မချိုတ် ပ္ဍဲကဵုတာလျိုင်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States) မချိုတ် (died) ပ္ဍဲကဵုအခိင်တာလျိုင် (in office)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲကဵုဝင်ဍုင်အမေရိကာန်၊ သမ္မတ ဒ္စါတၠ (၈) မချိုတ် ပ္ဍဲကဵုတာလျိုင်။ ညးတအ်ဂှ် ချိုတ် နကဵုဟိုတ်နာနာသာ် ဗီုကဵု ယဲ (disease)၊ ပွမဂစိုတ် (assassination)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မချိုတ် နကဵုယဲ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဒးဒုင်ဂစိုတ်]]

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သမ္မတဇနး နာဲဝဳလျံ ဟေန်ရဳ ဟာရ်ရေသာန်]] (William Henry Harrison, 1841)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဇာခရဳ တေလာ]] (Zachary Taylor, 1850)
* [[သမ္မတဇနး နာဲအေဗ်ရာဟမ် လေန်ကွန်]] (Abraham Lincoln, 1865)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် ဂါဖျေန်]] (James A. Garfield, 1881)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝဳလျံ မက်ကင်လေ]] (William McKinley, 1901)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝါရေန် ဂမါလျေအ် ဟာရ်ဒေန်]] (Warren G. Harding, 1923)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဖရာန်ကလေန် ဒလာနဝ် ရူသာဗေတ်]] (Franklin D. Roosevelt, 1945)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် အာဲသာန်ဟာဝါ]] (John F. Kennedy, 1963)

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ်လာဘ်]]

[[Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
[[Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]
[[Category:ပွမချိုတ် ပ္ဍဲကဵုတာလျိုင်]]</text>
      <sha1>tkv5nxc1zrgrf7z9qapta9s2dyx2nmr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>IOS 26</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9275</id>
    <revision>
      <id>51468</id>
      <timestamp>2026-04-15T03:16:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox software | name                   = iOS 26 | logo                   =  | screenshot             =  | caption                =  | developer              = [[Apple Inc.]] | os_family              = iOS | working_state          = အနာဂတ် (ဆိင်ဆလဝ်) | initial_release_date   = ~ [[၂၀၃၂]] (ဆိင်ဆ) | update_method          = Over-the-air (OTA) | platforms              = i...&quot;</comment>
      <origin>51468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5193" sha1="0bk0bzc0hr3chu2n20xr4rynpniet76" xml:space="preserve">{{Infobox software
| name                   = iOS 26
| logo                   = 
| screenshot             = 
| caption                = 
| developer              = [[Apple Inc.]]
| os_family              = iOS
| working_state          = အနာဂတ် (ဆိင်ဆလဝ်)
| initial_release_date   = ~ [[၂၀၃၂]] (ဆိင်ဆ)
| update_method          = Over-the-air (OTA)
| platforms              = iPhone
| language               = အရေဝ်ဘာသာနာနာ
| license                = Proprietary software
}}

'''iOS 26''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်သၞောတ်ပရေင်ကမၠောန် (Operating System) မဆိင်ဆလဝ် ပ္ဍဲအနာဂတ် သွက်စက်ဖုန် iPhone နူကဵု ကမ္ပဏဳ Apple Inc. ရ။ ဒုင်သဇိုင်ကဵု လၟေင်သၞာံမ္ဂး သၞောတ်ဏအ် ကြက်တိတ်ပြာကတ် ပ္ဍဲကဵု ၜိုတ် သၞာံ ၂၀၃၂ တေအ်ရောင် ပတှ်ေကေတ်လဝ်ရ။ ဍေံဝွံ ကြက်ဒှ် လဟီုပြံင်လှာဲဇၞော်မွဲ နကဵု ကွတ်ပညာ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (AI) ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် 3D ရ။

== အရာမမာန်တအ် ကေုာံ အစောံစရာဲ (Predicted Features) ==
ယဝ်ရ ဆိင်ဆရံင် အနာဂတ် သွက် iOS 26 ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၂ တေအ်မ္ဂး၊ နဲကဲပညာတအ်ဝွံ ဍေံကြက်ဇၞော်မောဝ်အာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် မာန်ရ -

* '''ကွတ်ပညာ AI ကဆံင်သၠုင် (Advanced AI Integration):''' ပ္ဍဲအခိင်ဂှ်မ္ဂး Apple Intelligence ကြက်ဒှ်အာ ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက် iOS ရ။ AI ကြက်ပါလုပ် ပ္ဍဲဇၟာပ်လၟေင်ကမၠောန် iPhone တုဲ၊ သၞောတ်ဝွံ ဍေံကြက်တီကၠိုဟ် ပၟိက်ဆန္ဒ ညးလွပ်တအ် ကိုပ်ကၠာ နူဟွံဂွံ ထိင်စကာဏီရ (Predictive UI)။ ညးအရီုအဗင် Siri လေဝ် ကြက်ဒှ်အာ အရီုအဗင် မဟီုအရေဝ် တုပ်ကဵု ကောန်မၞိဟ် ကဆံင်သၠုင်အိုတ်ရ။

* '''ပရေင်ဆက်စပ် AR ကေုာံ 3D (Spatial Computing Mastery):''' သၞောတ် iOS 26 ကြက်ဆက်စပ် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် ကုကပေါတ် AR ဗီုကဵု Apple Vision ကေုာံ Smart Glasses တအ်ရ။ မုက်ပြင် (Interface) တအ်ဂှ် ဟွံတန်တဴ ပ္ဍဲဆ ပရေင် 2D သက်သက်တုဲ၊ ကြက်ပြံင်လှာဲအာ လပါ် 3D ဟွံသေင်မ္ဂး မုက်ပြင် Holographic interactions မာန်ရ။

* '''ပရေင်ဂီုကၠံ ကေုာံ အခေါင်ပူဂိုလ် အလုံအိုတ်သီု (Ultimate Privacy &amp; Security):''' နကဵု လၟေင်ကမၠောန် On-device processing ကဆံင်သၠုင်၊ တင်ဂၞင် ညးလွပ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကြက်ထိင်သိမ်းလဝ် ပ္ဍဲဖုန် သက်သက်တုဲ၊ ဟွံဒးပလံင်ဏာ ဇရေင် မုက်လာင် (Cloud) မာန်ရ။ ပရေင်ဂီုကၠံ ဇဳဝဗေဒ (Biometric security) လေဝ် ကြက်ခိုင်ကၠိုက် နူကဵု Face ID လၟုဟ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

* '''ပရေင်ထတ်ယုက် မဍိုက်ပေင် (Holistic Health Ecosystem):''' iPhone ကေုာံ Apple Watch မစကာ iOS 26 တအ်ဝွံ ကြက်ဒှ်အာ သဝ်ဝန် ပူဂိုလ်မွဲရ။ ဍေံတအ် ကြက်စၟဳစၟတ် ဆီ၊ ဓါတ်၊ ကေုာံ အကာဲအရာ စိုတ်ဓါတ် ညးလွပ် နကဵု Sensor တၟိတအ် ဗွဲမတပ်တးရ။

== တင်စၟတ် ==
တင်ဂၞင်တအ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ဆ ပရေင်ဆိင်ဆ လပါ်နဲကဲပညာ (Future prediction) မွဲသာ်တုဲ ဟွံသေင်ကဵု တင်လလောင်တြး အလဵုအသဳ နူကမ္ပဏဳ Apple ဏီရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[iOS]]
* Apple Inc.
* သၞောတ်ပရေင်ကမၠောန် (Operating System)

== နိဿဲ ==
* Future Predictions of Mobile OS, [[Wikipedia]].

[[Category:iOS]]
[[Category:သၞောတ်ပရေင်ကမၠောန်]]
[[Category:Apple Inc.]]</text>
      <sha1>0bk0bzc0hr3chu2n20xr4rynpniet76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သမ္မတအမေရိကာန် မဟွံမွဲကဵုဗော်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9276</id>
    <revision>
      <id>51469</id>
      <timestamp>2026-04-15T03:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မဟွံမွဲကဵုဗော်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (President of...&quot;</comment>
      <origin>51469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2139" sha1="e23874nbtlaxkliocrqbq00a2fmillq" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:US Presidential seal.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မဟွံမွဲကဵုဗော်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States) မဟွံမွဲကဵုဂကောံဗော် (political party) – ဗော်ဟွံမဲ (unaffiliated / independent)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲကဵုဝင်ဍုင်အမေရိကာန်၊ သမ္မတ ဗွဲမဂၠိုင် နွံကဵုဂကောံဗော် (ဗီုကဵု ဗော်ဒီမိုကရေတ်၊ ဗော်ရိပါဗလေကန်)။ ဆဂး သမ္မတမွဲဓဝ် (ဝါ) အောန်အိုတ် မဟွံမွဲကဵုဂကောံဗော် (သီုကဵုဟွံစှ်ေကဵုဗော်မွဲမွဲ)။

ညးတအ်ဂှ် ဒှ်-
* [[သမ္မတဇနး နာဲဇဝ်ရှ် ဝါရှေန်တန်]] (George Washington) – ဟွံမဲကဵုဗော်၊ ဆဂး ဗွဲမဂၠိုင် စၟတ်သမ္တီလဝ် ညံင်ရဴအတိုင်ဗော်ဖဲဒရာလေတ် (Federalist-leaning independent)

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သမ္မတဇနး နာဲဇဝ်ရှ် ဝါရှေန်တန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]

[[Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
[[Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်]]</text>
      <sha1>e23874nbtlaxkliocrqbq00a2fmillq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သမ္မတအမေရိကာန်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9277</id>
    <revision>
      <id>51470</id>
      <timestamp>2026-04-15T03:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Seal_of_the_President_of_the_United_States.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States)။...&quot;</comment>
      <origin>51470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6103" sha1="is123h4xof1xgua4bs2cjem5l1jr8vp" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Seal_of_the_President_of_the_United_States.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''သမ္မတ အမေရိကာန်''' (President of the United States) ဝွံ ဒှ်သကိုပ်ဍုင် ကေုာံ သကိုပ်အလဵုအသဳ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်။ သမ္မတဂှ် ဒှ်သကိုပ်ပၞာန်ဇၞော် (Commander-in-Chief) ကေုာံ နွံအဝဵု လတူသၞောဝ်ဍုင်။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုဂကောံဗော်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဒးဒုင်ပိုၚ်ခြာ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံလဝ်လာဘ်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မချိုတ် ပ္ဍဲကဵုတာလျိုင်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဟွံမွဲကဵုဗော်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မွဲသၞာံဓဝ်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သမ္မတ အမေရိကာန်]]
* [[ဒုသမ္မတ အမေရိကာန်]]
* [[စရင်သမ္မတ အမေရိကာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဇဝ်ရှ် ဝါရှေန်တန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် အာဒမ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲထမတ် ဇေဖာသာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် မာဒဳသာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် မိုန်ရိုး]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် ကွိန် အာဒမ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲအေန်ဒရူ ဇက်က်သာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲမာတေန် ဗေန်ဗုရေန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝဳလျံ ဟေန်ရဳ ဟာရ်ရေသာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် တေလာ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် နောက်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဖရာန်ကလေန် ပီးရာသ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် ဗူကာနန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲအေဗ်ရာဟမ် လေန်ကွန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲအေန်ဒရူ ဇေန်သာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲယူလေတ် သာဲမာတ် ဂရေန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲရူသာဗေတ် ဟေန်ရဳ ဟာရ်ရေသာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် သာဲမာတ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂရေဝ် ကာလ်ဗဳန် ကူလိဒ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဟာဗေတ် ဟူဗာ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဖရာန်ကလေန် ဒလာနဝ် ရူသာဗေတ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝဳလျံ ဟာဝ်ဒါတ် တာဖ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝုဒ်ရူဝ် ဝဳလျံ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝါရေန် ဂမါလျေအ် ဟာရ်ဒေန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲကလ်ဗဳန် ကူလိဒ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဟာဗေတ် ဟူဗာ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဖရာန်ကလေန် ဒလာနဝ် ရူသာဗေတ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဒွိုက် အာဲသာန်ဟာဝါ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် အာဲသာန်ဟာဝါ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲလျန်ဒေန် ဗေန် ဇေန်သာန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲရိချာတ် နိတ်သန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျေရာတ် ဖိုတ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် အဲရာတ် ကာတာ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲရော်နာတ် ရေဂန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျော့ဂ် အိတ် ဗုရှ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဗေလ် ကလေန်တန်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျော့ဂ် ဝေါကာ ဗုရှ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဗာရာက် အိုဗာမာ]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဒေါ်နေဝ် ထရာမ်]]
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျူးယာ ဗိုင်ဒန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် အမေရိကာန်]]
* [[:Category:သကိုပ်အလဵုအသဳ]]
* [[:Category:သကိုပ်ဍုင် နကဵုဍုင်]]

[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် အမေရိကာန်]]
[[Category:သကိုပ်အလဵုအသဳ]]
[[Category:သကိုပ်ဍုင် နကဵုဍုင်]]</text>
      <sha1>is123h4xof1xgua4bs2cjem5l1jr8vp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သမ္မတအမေရိကာန် မွဲသၞာံဓဝ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9278</id>
    <revision>
      <id>51471</id>
      <timestamp>2026-04-15T03:26:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Seal_of_the_President_of_the_United_States.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မွဲသၞာံဓဝ်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (Pre...&quot;</comment>
      <origin>51471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4005" sha1="5mcv3441f49z9tnqehu444ikepf51hx" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Seal_of_the_President_of_the_United_States.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သမ္မတအမေရိကာန် မွဲသၞာံဓဝ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသမ္မတအမေရိကာန် (President of the United States) မကေတ်တာလျိုင် မွဲသၞာံဓဝ် (served only one term)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
ပ္ဍဲကဵုဝင်ဍုင်အမေရိကာန်၊ သမ္မတ ဗွဲမဂၠိုင် ကေတ်တာလျိုင် မွဲဝါ (၄ သၞာံ) ဟွံသေင်မ္ဂး ၜါဝါ (၈ သၞာံ)။ သမ္မတလ္ၚဵုဂမၠိုင် ကေတ်တာလျိုင် မွဲသၞာံဓဝ် (ဟွံဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန်)။ သမ္မတဏအ်ဂှ် နွံဗွဲမဂၠိုင်။

သမ္မတ မကေတ်တာလျိုင် မွဲသၞာံဓဝ်ဂမၠိုင် ပါ်ပရအ်လဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်။

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် အာဒမ်]] (John Adams)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် ကွိန် အာဒမ်]] (John Quincy Adams)
* [[သမ္မတဇနး နာဲမာတေန် ဗေန်ဗုရေန်]] (Martin Van Buren)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဝဳလျံ ဟေန်ရဳ ဟာရ်ရေသာန်]] (William Henry Harrison)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျွန် တေလာ]] (John Tyler)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် နောက်]] (James K. Polk)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဇာခရဳ တေလာ]] (Zachary Taylor)
* [[သမ္မတဇနး နာဲမီလာတ် ဖျေလ်မိုဝ်]] (Millard Fillmore)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဖရာန်ကလေန် ပီးရာသ်]] (Franklin Pierce)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် ဗူကာနန်]] (James Buchanan)
* [[သမ္မတဇနး နာဲအေန်ဒရူ ဇေန်သာန်]] (Andrew Johnson)
* [[သမ္မတဇနး နာဲရူသာဗေတ် ဟေန်ရဳ ဟာရ်ရေသာန်]] (Rutherford B. Hayes)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် ဂါဖျေန်]] (James A. Garfield)
* [[သမ္မတဇနး နာဲချေတ်သတာ အလာန် အသာတ်]] (Chester A. Arthur)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂရေဝ် ကာလ်ဗဳန် ကူလိဒ်]] (Calvin Coolidge)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဟာဗေတ် ဟူဗာ]] (Herbert Hoover)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျေရာတ် ဖိုတ်]] (Gerald Ford)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျိမ် အဲရာတ် ကာတာ]] (Jimmy Carter)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျော့ဂ် အိတ် ဗုရှ်]] (George H. W. Bush)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဒေါ်နေဝ် ထရာမ်]] (Donald Trump)
* [[သမ္မတဇနး နာဲဂျူးယာ ဗိုင်ဒန်]] (Joe Biden)

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]
* [[:Category:သမ္မတအမေရိကာန် မဂွံဒုင်ရုဲစှ်ပၠန်]]

[[Category:သမ္မတအမေရိကာန်]]
[[Category:သမ္မတအမေရိကာန် နကဵုသၞာံ]]</text>
      <sha1>5mcv3441f49z9tnqehu444ikepf51hx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နိကာဲ ၅ ပြကာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9279</id>
    <revision>
      <id>51472</id>
      <timestamp>2026-04-15T03:32:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox religious text | name = နိကာဲ ၅ ပြကာ | native_name = ပဉ္စ နိကာယ (Panca Nikaya) | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (ထေရဝါဒ) | language = ပါဠိ (Pali) | part_of = [[သုတ္တန္တပိဋကတ်]] (Sutta Pitaka) | contents = ဒဳဃနိကာဲ, မဇ္ဇျိမနိကာဲ, သံယုတ္တနိကာဲ, အင...&quot;</comment>
      <origin>51472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6612" sha1="nalqkfy2qvkaj59mih2elzhli32r5qt" xml:space="preserve">{{Infobox religious text
| name = နိကာဲ ၅ ပြကာ
| native_name = ပဉ္စ နိကာယ (Panca Nikaya)
| religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] (ထေရဝါဒ)
| language = ပါဠိ (Pali)
| part_of = [[သုတ္တန္တပိဋကတ်]] (Sutta Pitaka)
| contents = ဒဳဃနိကာဲ, မဇ္ဇျိမနိကာဲ, သံယုတ္တနိကာဲ, အင်္ဂုတ္တရနိကာဲ, ခုဒ္ဒကနိကာဲ
}}

'''နိကာဲ ၅ ပြကာ''' (အင်္ဂလိက်: ''The Five Nikayas'', ပါဠိ: ပဉ္စ နိကာယ) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍ ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ် မၞုံပ္ဍဲ [[သုတ္တန္တပိဋကတ်]] ပ္ဍဲကဵု သၞောတ် ပိဋကတ်ပိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒရ။ &quot;နိကာဲ&quot; ဝွံ မၞုံအဓိပ္ပါယ် &quot;ပွမပကောံပကေဝ်&quot; (Collection) ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ကဏ္ဍ&quot; တုဲ၊ ဓမ္မဒေသနာ ကျာ်တြဲ ကေုာံ သာဝကတအ်ဂှ် ညံင်ဂွံလ္ၚတ် လောဲသွာတုဲ မဟာထေရ်တအ် ပကောံပကေဝ် ပါ်ခြာလဝ် (၅) ကဏ္ဍရ။

== နိကာဲ ၅ ပြကာ ဂမၠိုင် ==
သုတ္တန္တပိဋကတ် မဒှ် ဒေသနာကျာ်တြဲဂှ် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင် နိကာဲ ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ဒဳဃနိကာဲ (Digha Nikaya):''' ဒှ်ပြကိုဟ် မပကောံလဝ် သုတ်လ္ၚေင်ဇမၠိင်ဂမၠိုင် (Collection of Long Discourses) ရ။ ပ္ဍဲကဵု နိကာဲဏအ်မ္ဂး သုတ်မၞုံကဵု လ္ၚေင်ဇမၠိင် သီုဖအိုတ် (၃၄) သုတ် ပါလုပ်တုဲ ပါ်လဝ် (၃) ဝဂ်ရ။ (ဥပမာ သုတ်မပြာကတ် - မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ်၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်)။
# '''မဇ္ဇျိမနိကာဲ (Majjhima Nikaya):''' ဒှ်ပြကိုဟ် မပကောံလဝ် သုတ်လ္ၚေင်လဒေါဝ်ဂမၠိုင် (Collection of Middle-length Discourses) မဟွံဂၠိင်လောန် ဟွံဂၠေအ်လောန်တအ်ရ။ သီုဖအိုတ် နွံ (၁၅၂) သုတ်တုဲ ပါ်လဝ် (၃) ပဏ္ဏာသ ရ။
# '''သံယုတ္တနိကာဲ (Samyutta Nikaya):''' ဒှ်ပြကိုဟ် မပကောံလဝ် သုတ်မဆက်စပ် ဟွံသေင်မ္ဂး သုတ်မတုပ်ရေင်သ္ကအ်တအ် နကဵု ကဏ္ဍ (သံယုတ်) နာနာရ (Collection of Connected Discourses)။ ပ္ဍဲဏအ် သုတ်ခမၞောန် ဗွဲမဂၠိုင် ပါလုပ်တုဲ သီုဖအိုတ် နွံ (၇,၇၆၂) သုတ်ရ။ (ဥပမာ သုတ်မပြာကတ် - ဓမ္မစက္ကပ္ပဝတ္တနသုတ်၊ အနတ္တလက္ခဏသုတ်)။
# '''အင်္ဂုတ္တရနိကာဲ (Anguttara Nikaya):''' ဒှ်ပြကိုဟ် မပကောံလဝ် သုတ်ဂမၠိုင် အတိုင်လၟေင် လၟိဟ်ဂၞန် နူ (၁) စဵုကဵု (၁၁) ရ (Collection of Numerical Discourses)။ ဥပမာ - ဓရ်မဆေင်ကဵု မွဲသာ်၊ ဓရ်မဆေင်ကဵု ၜါသာ် မပ္တံသာ်ဏအ် ပကောံလဝ်တုဲ သီုဖအိုတ် နွံ (၉,၅၅၇) သုတ်ရ။
# '''ခုဒ္ဒကနိကာဲ (Khuddaka Nikaya):''' ဒှ်ပြကိုဟ် မပကောံလဝ် သုတ်ခမၞောန် ကေုာံ ဓမ္မဒေသနာ မဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲနိကာဲ (၄) လတူတေအ်ရ (Minor Collection)။ ပ္ဍဲဏအ် ပြကိုဟ်အဓိက (၁၅) ပြကိုဟ် (ဟွံသေင်မ္ဂး ၁၈ ပြကိုဟ် အတိုင်မူသေံ/ဗၟာ) ပါလုပ်တုဲ၊ ပြကိုဟ်မပြာကတ်တအ်ဂှ် ပြကိုဟ် ဓမ္မပဒ၊ ဇာတ် (၅၅၀)၊ ဥဒါန်း၊ သုတ္တနိပါတ် ကေုာံ ထေရဂါထာ တအ် ပါလုပ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်စၟတ်သမ္တီ ==
နိကာဲ (၅) ပြကာဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ပရိယတ္တိသာသနာ ကေုာံ သွက်ဂွံ ဒ္ဂေတ်ဗက် လၟေင်ကမ္မဌာန် ပ္ဍဲဗုဒ္ဓဘာသာ ထေရဝါဒရ။ လိက်ပိဋကတ်တအ်ဏအ်ဝွံ အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲ ပထမသင်္ဂါယန (First Buddhist Council) ကြဴနူ ကျာ်တြဲ ပရိနိဗ္ဗာန်တုဲတုဲ၊ မဟာကဿပထေရ် ကေုာံ အာနန္ဒာထေရ် တအ် က္ဍိုက်က္ဍိုပ်တုဲ ဖ္ဍောတ်ပတိုန် မင်မွဲကၠုင်လဝ် နကဵု နှုတ် (Oral tradition) ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ချူစုတ် ပ္ဍဲသၠရိုတ်တေအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သုတ္တန္တပိဋကတ်]]
* [[ပိဋကတ်ပိ]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* ပါဠိ

== နိဿဲ ==
* Bodhi, Bhikkhu (2005). ''In the Buddha's Words: An Anthology of Discourses from the Pali Canon''. Wisdom Publications.
* &quot;Sutta Pitaka: The Basket of Discourses&quot;. Access to Insight.
* သုတ္တန္တပိဋကတ် နိဒါန်း၊ မဟာစည်ဆရာတော်။

[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ပိဋကတ်ပိ]]
[[Category:ပြကိုဟ်ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>nalqkfy2qvkaj59mih2elzhli32r5qt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox religious text</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9280</id>
    <revision>
      <id>51473</id>
      <timestamp>2026-04-15T03:33:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; {{Infobox | bodyclass =  | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #8B0000; color: #FFD700; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #FFEC8B; width: 35%; | datastyle =   | label1 =...&quot;</comment>
      <origin>51473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2404" sha1="rvby4k95811ichfboayiycenl82jc38" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #8B0000; color: #FFD700; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #FFEC8B; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = ဘာသာ (Religion)
| data2 = {{{religion|}}}

| label3 = အစာ (Author)
| data3 = {{{author|}}}

| label4 = ဘာသာ (Language)
| data4 = {{{language|}}}

| label5 = အက္ခရ် (Script)
| data5 = {{{script|}}}

| label6 = ခေတ်/အခိင် (Period)
| data6 = {{{period|}}}

| label7 = လိက်ဒကုတ် (Chapters)
| data7 = {{{chapters|}}}

| label8 = လိက်ပိုဒ် (Verses)
| data8 = {{{verses|}}}

| label9 = လိက်ကၞပ် (Books)
| data9 = {{{books|}}}

| label10 = ပရူပါင်မုက် (Subject)
| data10 = {{{subject|}}}

| label11 = အဋ္ဌကထာ (Commentary)
| data11 = {{{commentary|}}}

| label12 = ပရူဆက်စပ် (Related)
| data12 = {{{related|}}}

| label13 = ဝဲက်ဆိုက် (Website)
| data13 = {{{website|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox religious text''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **လိက်သာသနာ** (religious text) မွဲမွဲ။

ဥပမာ လိက်သာသနာဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[ပိဋကတ်]] (Tipiṭaka)
* [[ပဋ္ဌာန်]] (Paṭṭhāna)
* [[ဗေဒင်]] (Veda)
* [[သမ္မာကျမ်း]] (Bible)
* [[ကိုရ်အာန်]] (Quran)
* [[ဂါထာ]] (Gāthā)

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox religious text
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| religion = 
| author = 
| language = 
| script = 
| period = 
| chapters = 
| verses = 
| books = 
| subject = 
| commentary = 
| related = 
| website = 
}}</text>
      <sha1>rvby4k95811ichfboayiycenl82jc38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သုတ္တန္တပိဋကတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9281</id>
    <revision>
      <id>51474</id>
      <timestamp>2026-04-15T03:37:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]] [[Category:ပိဋကတ်]] [[Category:သုတ္တန်ပိဋကတ်]] [[Category:သုတ္တန်]]  = သုတ္တန်ပိဋကတ် =  [[File:Dharma Wheel.svg|thumb|right|150px|တဆိပ်ဓရ်]]  '''သုတ္တန်ပိဋကတ်''' (Sutta Piṭaka) ဝွံ ဒှ်ဒုတိယပိဋကတ် ပ္ဍဲကဵု ပ...&quot;</comment>
      <origin>51474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7229" sha1="rk3938erxs5i5u5l7vt1mn9lcrdxwfp" xml:space="preserve">[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[Category:ပိဋကတ်]]
[[Category:သုတ္တန်ပိဋကတ်]]
[[Category:သုတ္တန်]]

= သုတ္တန်ပိဋကတ် =

[[File:Dharma Wheel.svg|thumb|right|150px|တဆိပ်ဓရ်]]

'''သုတ္တန်ပိဋကတ်''' (Sutta Piṭaka) ဝွံ ဒှ်ဒုတိယပိဋကတ် ပ္ဍဲကဵု [[ပိဋကတ်]] ပိထပ် (တိပိဋက) မဒှ်လိက်သာသနာ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] ထေရဝါဒ။ သုတ္တန်ပိဋကတ်ဂှ် ဒှ်လိက် မကၠောန်လဝ် နူကဵု ဂလာန်ဒေသနာတော် (သုတ္တန်) ဂမၠိုင် မဟီုတွဟ်လဝ် နကဵု [[ကျာ်တြဲ]] ဂေါတမ ကေုာံ ကွးတော်ဇၞော်တအ်ရ။

== အဓိပ္ပါယ် ==
'''သုတ္တန်ပိဋကတ်''' (Sutta Piṭaka) ဂှ် ဒှ်လိက် မကၠောန်လဝ် နူကဵု သုတ္တန်ဂမၠိုင် (ဂလာန်ဒေသနာတော်)။ သုတ္တန်ပိဋကတ်ဂှ် ဒှ်ပိဋကတ် မစွံလဝ် ဂလာန်ဒေသနာတော်တအ် နကဵုနဲကဲ ညံင်ဂွံဒှ် အာရီု ကဵု ဂတိ သွက်ဂွံဗက်စရ။

== ဝေါဟာရမူလ ==
ဝေါဟာရ &quot;သုတ္တန်ပိဋကတ်&quot; ဂှ် ကၠုင်နူ ပါဠိ ''Sutta Piṭaka''။ ''Sutta'' (သုတ္တ) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဂလာန်ဒေသနာ၊ ''Piṭaka'' (ပိဋက) မဂွံအဓိပ္ပါယ် ခြောင်တောင်း။

== နိကာယ်ငါးထပ် ==
သုတ္တန်ပိဋကတ်ဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု '''နိကာယ် (Nikāya)''' မရနုက်ကဵု မသုန် သွက်ဂွံသီုဖအိုတ် လိက်သုတ္တန်တအ်။ နိကာယ်ဂမၠိုင်ဂှ် နွံဗီုဏအ်-

=== ၁. ဒီဃနိကာယ် (Dīgha Nikāya) ===
'''ဒီဃနိကာယ်''' ဂှ် ဒှ်နိကာယ် မကောံလဝ် သုတ္တန် မဇမၠိင်ဂၠိုင် (သုတ္တန်ဇမၠိင်)။ ဒီဃနိကာယ်ဂှ် နွံကဵု သုတ္တန် ၃၄ သုတ္တန်။

=== ၂. မဇ္ဈိမနိကာယ် (Majjhima Nikāya) ===
'''မဇ္ဈိမနိကာယ်''' ဂှ် ဒှ်နိကာယ် မကောံလဝ် သုတ္တန် မဇမၠိင် ဒေါဝ် (သုတ္တန်လဒေါဝ်)။ မဇ္ဈိမနိကာယ်ဂှ် နွံကဵု သုတ္တန် ၁၅၂ သုတ္တန်။

=== ၃. သံယုတ္တနိကာယ် (Saṃyutta Nikāya) ===
'''သံယုတ္တနိကာယ်''' ဂှ် ဒှ်နိကာယ် မကောံလဝ် သုတ္တန် မဆက်စပ် ကေုာံ မသကာတ်မြဟ် လတူ ပရူမွဲမွဲ။ သံယုတ္တနိကာယ်ဂှ် နွံကဵု သုတ္တန် ၂,၈၈၉ သုတ္တန်။

=== ၄. အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် (Aṅguttara Nikāya) ===
'''အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်''' ဂှ် ဒှ်နိကာယ် မကောံလဝ် သုတ္တန် မပါ်ပရအ်လဝ် အတိုင်လၟိဟ် (၁၊ ၂၊ ၃၊ ... ၁၁)။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်ဂှ် နွံကဵု သုတ္တန် ၉,၅၅၇ သုတ္တန်။

=== ၅. ခုဒ္ဒကနိကာယ် (Khuddaka Nikāya) ===
'''ခုဒ္ဒကနိကာယ်''' ဂှ် ဒှ်နိကာယ် မကောံလဝ် သုတ္တန်ဍောတ် ကေုာံ လိက်ပါ်ပရအ်နာနာ မဟွံပါလုပ် ပ္ဍဲနိကာယ်ပန်တၞဟ်ဂှ်။ ခုဒ္ဒကနိကာယ်ဂှ် နွံကဵု သုတ္တန် ကေုာံ လိက် ၁၅ စောဝ် (ဗီုကဵု ဓမ္မပဒ၊ သုတ္တနိပါတ်၊ ဇာတက ကေုာံ တၞဟ်တအ်)။

== သုတ္တန် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲသုတ္တန်ပိဋကတ်ဂှ် နွံကဵု သုတ္တန် မပြာကတ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု-
* [[မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ္တန်]] – ဂလာန်ဒေသနာ မဆေင်စပ် ကုဒဒှ်ပရိနိဗ္ဗာန် ကျာ်တြဲ။
* [[ဓမ္မစက်ကပ္ပဝတ္တနသုတ္တန်]] – ဂလာန်ဒေသနာကိုပ်ကၠာအိုတ် ကျာ်တြဲ မဟီုတွဟ်။
* [[အနတ္တလက္ခဏသုတ္တန်]] – ဂလာန်ဒေသနာ မဆေင်စပ် ကုလက္ခဏာ အနတ္တ။
* [[သီဟနာဒသုတ္တန်]] – ဂလာန်ဒေသနာ မဆေင်စပ် ကုဗြဟ္မဇာလ ကေုာံ ဒ္ဂေတ်လွဳ။

== အရေးပါပုံ ==
သုတ္တန်ပိဋကတ်ဂှ် ဒှ်လိက် ဗဟ်သၞောတ် သွက်ဂွံကတ်လ္ၚတ် ဓရ်ကျာ်တြဲ။ သုတ္တန်ပိဋကတ်ဂှ် စွံလဝ် ဂလာန်ဒေသနာ ကျာ်တြဲ မဆေင်စပ် ကု သစ္စာပန်၊ မဂ္ဂင် ရနုက်ကဵုဒ္စါံပြကာ၊ ကံ ကေုာံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်။

သုတ္တန်ပိဋကတ်ဂှ် ဒှ်လိက် မရပ်စပ်ဂၠိုင် သွက်ဂွံ ကျင့်ကြံ ပ္ဍဲဘဝတ္ၚဲဏအ် ကေုာံ သွက်ဂွံဗ္တောန် ပ္ဍဲဘာတိုက်။

== ဆက်ဗှ် ==
* [[ဝိနည်းပိဋကတ်]]
* [[အဘိဓမ္မာပိဋကတ်]]
* [[ပိဋကတ်]]
* [[နိကာယ်]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]

== နိဿဲ ==
* Wikipedia. (n.d.). ''Sutta Piṭaka''. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Sutta_Piṭaka
* Britannica. (n.d.). ''Sutta Pitaka''. Retrieved from https://www.britannica.com/topic/Sutta-Pitaka
* သုတ္တန်ပိဋကတ် - ဝီကီပီးဒီးယား. (n.d.). Retrieved from https://my.wikipedia.org/wiki/သုတ္တန်ပိဋကတ်

== လေန်မ္ၚး ==
* [သုတ္တန်ပိဋကတ် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာ အင်္ဂလိက်]
* [သုတ္တန်ပိဋကတ် ပ္ဍဲ Britannica]

{{Buddhism topics}}</text>
      <sha1>rk3938erxs5i5u5l7vt1mn9lcrdxwfp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဇြာယာန</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9282</id>
    <revision>
      <id>51475</id>
      <timestamp>2026-04-15T03:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot; = ဝဇြာယာန = [[ဝှာင်:Vajrayana_symbol.jpg|right|thumb|150x150px|ဝဇြာယာန တဆိပ်]] '''ဝဇြာယာန''' (Vajrayāna) ဝွံ ဒှ်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာ မရနုက်ကဵု ပိ ပ္ဍဲကဵု ဗုဒ္ဓဘာသာ ပိဂကူ (ထေရဝါဒ၊ မဟာယာန၊ ဝဇြာယာန)။ ဝဇြာယာနဂ...&quot;</comment>
      <origin>51475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7832" sha1="dgc0ema2oz898b8arkydcklve9mhzvv" xml:space="preserve">
= ဝဇြာယာန =
[[ဝှာင်:Vajrayana_symbol.jpg|right|thumb|150x150px|ဝဇြာယာန တဆိပ်]]
'''ဝဇြာယာန''' (Vajrayāna) ဝွံ ဒှ်ဂကူဗုဒ္ဓဘာသာ မရနုက်ကဵု ပိ ပ္ဍဲကဵု ဗုဒ္ဓဘာသာ ပိဂကူ (ထေရဝါဒ၊ မဟာယာန၊ ဝဇြာယာန)။ ဝဇြာယာနဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵုယၟု '''မဟာယာန''' လေဝ်ကီု၊ ဆဂး ဝဇြာယာနဂှ် နွံကဵု နဲကဲသၟာန်လွဳ (practice) မတၞဟ်ခြာ နူကဵု မဟာယာန ဗွဲမဂၠိုင်။ ဝဇြာယာနဂှ် ကော်ခဴစ &quot;ယာနစိန်&quot; (Diamond Vehicle) ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;ယာနတ္ၚ&quot; (Thunderbolt Vehicle)။

== ပရူဂလာန် ==
ဝဇြာယာန (Vajrayana) ဝွံ ဒှ်ဗုဒ္ဓဘာသာ မစွံအာရီု လတူပွမစကာ မန္တရား (mantra)၊ ရုပ်ကျာ (mandala)၊ ကွတ်တဲ (mudra)၊ ကေုာံ ပွမဗှ်ဗ္စဗ္ဒေဝတဴ (deity yoga)။ ဝဇြာယာနဂှ် ဒှ်ဗုဒ္ဓဘာသာ မပ္တိုန်ဖ္အး (esoteric) မစကာ နဲကဲနာနာသာ် သွက်ဂွံကလိဂွံ ပွမတီကေတ် ဍာံပြ (ဗောဓိ) ဗွဲမပြဟ်။

== ဝင် ==
ဝဇြာယာန စပ္တံမတဵုဒှ် ပ္ဍဲကဵု ဍုင်အိန္ဒိယ အကြာသၞာံ ၅ ဗွဝ်ကၠံ စဵုစိုပ် ၇ ဗွဝ်ကၠံ အေဒဳ။ ဝဇြာယာနဂှ် ဒှ်မဟာယာန မကြံင်တိုန် ပ္ဍဲကဵု အိန္ဒိယ၊ ကေုာံ ပြံင်အာ ဍုင်နာနာ ဗီုကဵု တိဗက်၊ နဳပဝ်၊ ဘူတာန်၊ မောန်ဂိုလဳယျာ၊ ကေုာံ ဒေသဟိမဝန္တာ။

ဝဇြာယာန ဇၞော်မောဝ်ကၠုင် ပ္ဍဲအိန္ဒိယ နူသၞာံ ၆ ဗွဝ်ကၠံ စဵုစိုပ် ၁၁ ဗွဝ်ကၠံ အေဒဳ။ လိက်ဗေဒင်ဝဇြာယာန (tantra) ဂမၠိုင် စပ္တံချူလဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၃ ဗွဝ်ကၠံ အေဒဳ။ ဝဇြာယာနဂှ် ပြံင်အာ တိဗက် ပ္ဍဲသၞာံ ၈ ဗွဝ်ကၠံ အေဒဳ၊ ကေုာံ ဒှ်ဗုဒ္ဓဘာသာ အဓိက ပ္ဍဲတိဗက်။

== ယၟုဂမၠိုင် ==
ဝဇြာယာနဂှ် နွံကဵုယၟု နာနာသာ် ဗီုကဵု-

* '''မန္တရာယာန''' (Mantrayana) – ယာန မစကာမန္တရား
* '''တန္တရယာန''' (Tantrayana) – ယာန မစကာလိက်ဗေဒင် (တန္တရ)
* '''ဂုဟျမန္တရာယာန''' (Guhyamantrayana) – ယာန မန္တရားအောပ်
* '''ဣန္ဒဝ်တိဗက်ဗုဒ္ဓဘာသာ''' (Indo-Tibetan Buddhism) – ဗုဒ္ဓဘာသာ အိန္ဒိယ-တိဗက်
* '''ဗုဒ္ဓဘာသာအကာသ''' (Esoteric Buddhism) – ဗုဒ္ဓဘာသာ မပ္တိုန်ဖ္အး

== နဲကဲသၟာန်လွဳဂမၠိုင် ==
ဝဇြာယာန နွံကဵုနဲကဲသၟာန်လွဳ ဗွဲမဂၠိုင် ဗီုကဵု-

* '''မန္တရား''' (Mantra) – ပွမဗှ်ရမ္သာင်သာဓု
* '''ရုပ်ကျာ''' (Mandala) – ရုပ်ကျာ မနွံဗီုပြင် စက္ကဝါ
* '''ကွတ်တဲ''' (Mudra) – ပွမခၞံကွတ်တဲ သင်္ကေတ
* '''ဗ္ဒေဝတဴ''' (Deity Yoga) – ပွမဗှ်ဗ္စ နဒဒှ်ဗ္ဒေဝတဴ
* '''ဓါရဏဳ''' (Dharani) – ဂါထာသရက် သွက်ဂွံဒ္ဂေတ်
* '''ကရုဏာ ကေုာံ ဥပါယ်''' (Karuna and Upaya) – ပွမဆာန် ကေုာံ နဲကဲမသ္ပကြက်

== ဂကောံဂိုဏ်းဂဏ ပ္ဍဲတိဗက် ==
ဝဇြာယာန ပ္ဍဲတိဗက်ဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵုဂိုဏ်းဂဏ ပန်ဂကောံ-

* '''ညိၚ်မ''' (Nyingma) – ဂိုဏ်းတြေံအိုတ်
* '''ကဂျူ''' (Kagyu) – ဂိုဏ်း မစွံအာရီု လတူပွမဒ္ဂေတ်
* '''သကျ''' (Sakya) – ဂိုဏ်း မစွံအာရီု လတူပညာ
* '''ဂေလုက''' (Geluk) – ဂိုဏ်း မစွံအာရီု လတူသိက္ခာ

== တၠပညာဂမၠိုင် ==
တၠပညာဝဇြာယာန နွံဗွဲမဂၠိုင် ဗီုကဵု-

* '''ပတ်မသမ္ဘဝ''' (Padmasambhava) – ညးမပ္တန် ဗုဒ္ဓဘာသာတိဗက်
* '''အတိသအ်ဒဳပၚ်ကာရ''' (Atisha Dipamkara) – ညးမဖန်ဇန် ဗုဒ္ဓဘာသာတိဗက်
* '''တိလောပ''' (Tilopa) – တၠပညာ ဂကူအိန္ဒိယ
* '''နာရောပ''' (Naropa) – တၠပညာ ဂကူအိန္ဒိယ
* '''မရပ''' (Marpa) – တၠပညာ ဂကူတိဗက်
* '''မိလရသပ''' (Milarepa) – တၠပညာ ဂကူတိဗက်
* '''ဂမ္ပပ''' (Gampopa) – တၠပညာ ဂကူတိဗက်
* '''တဇြာန်ခပါ''' (Tsongkhapa) – တၠပညာ ဂကူတိဗက် မဒက်ပ္တန် ဂိုဏ်းဂေလုက

== ဝဇြာယာန ပ္ဍဲဍုင်ဂမၠိုင် ==
ဝဇြာယာန ပြံင်နှဴ ကုယေန်သၞာင် ဍုင်နာနာ ဗီုကဵု-

* '''တိဗက်''' – ဒှ်ဒၞာဲ ဝဇြာယာန ဇၞော်မောဝ်အိုတ်
* '''မောန်ဂိုလဳယျာ''' – ဝဇြာယာန ပြံင်အာ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃ ဗွဝ်ကၠံ
* '''ဘူတာန်''' – ဝဇြာယာန ဒှ်ဗုဒ္ဓဘာသာ အဓိက
* '''နဳပဝ်''' – ဝဇြာယာန နွံပ္ဍဲဒေသ ဟိမဝန္တာ
* '''ဂျပန်''' – ဝဇြာယာန နွံပ္ဍဲဂိုဏ်း '''ရိန်ဂျော''' (Shingon) ကေုာံ '''တန်ဒါရ''' (Tendai)
* '''ကြုက်''' – ဝဇြာယာန နွံပ္ဍဲဒေသ ဂိုဏ်း '''ဇန်ကျန်''' (Zhenyan)

== ဆက်ဗှ် ==

* [[ထေရဝါဒ]]
* [[မဟာယာန]]
* [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[ပိဋကတ်]]
* [[ပဋ္ဌာန်]]

== နိဿဲ ==

* Vajrayana. (n.d.). In *Wikipedia*. Retrieved from https://en.wikipedia.org/wiki/Vajrayana
* Vajrayana. (n.d.). In *Britannica*. Retrieved from https://www.britannica.com/topic/Vajrayana
* ဝဇြာယာန ဗုဒ္ဓဘာသာ. (n.d.). In *Facebook*. Retrieved from https://www.facebook.com

== လေန်မ္ၚး ==

* [Vajrayana - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Vajrayana)
* [Vajrayana - Britannica](https://www.britannica.com/topic/Vajrayana)
* [Tibetan Buddhism - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Tibetan_Buddhism)
{{Buddhism topics}}</text>
      <sha1>dgc0ema2oz898b8arkydcklve9mhzvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပရူပရာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9283</id>
    <revision>
      <id>51476</id>
      <timestamp>2026-04-15T05:59:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ပရူပရာ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''က္ဍိုပ်လိက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Topic'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာအဓိက၊ ပရူပရာသ္ဇိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ဟီုဂလာန်၊ ချူလိက်၊ ဟွံသေင်...&quot;</comment>
      <origin>51476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4604" sha1="hfllh012usnhn9cb21ya40dq2ax65v0" xml:space="preserve">'''ပရူပရာ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''က္ဍိုပ်လိက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Topic'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာအဓိက၊ ပရူပရာသ္ဇိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ဟီုဂလာန်၊ ချူလိက်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ကၠောန်သုတေသနမွဲမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ ပရေင်ဟီုတွံတအ်မ္ဂး၊ ပရူပရာဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ပကောံပကေဝ် တင်ဂၞင် ကေုာံ ကသပ်လညာတ်တအ် ညံင်ဟွံဂွံ ယောင်ယာအာ နူကဵု တင်သ္ဇိုင်ဍေံရ။

== ပ္ဍဲ ပရေင်ချူလိက် ကေုာံ လိက်ပတ် ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ချူလိက်၊ လိက်ပရေင် (Essay) ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ကၞပ်မွဲမ္ဂး၊ ပရူပရာဂှ် ဒှ်အရာ မစၞောန်ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ လိက်ဂှ် ချူလဝ် ပရူမုရော ဍာံဍာံရ။

* '''ဝါကျ ပရူပရာ (Topic Sentence):''' ပ္ဍဲကဵု ပိုဒ်လိက် (Paragraph) မွဲပိုဒ်မ္ဂး၊ ဝါကျပရူပရာဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် နွံပ္ဍဲ လတူအိုတ်တုဲ ဍေံဟီုသရုပ်ကဵု တင်အဓိက သွက်ပိုဒ်လိက်ဂှ်ရ။ ဍေံရီုဗင်ကဵု ညးမဗှ်လိက်တအ် ညံင်ဂွံ ကၠိုဟ်လောဲသွာရ။
* '''က္ဍိုပ်လိက် အဓိက (Main Topic):''' လိက်ပရေင်မွဲမ္ဂး ဒးနွံကဵု ပရူပရာ အဓိက မွဲဟေင်တုဲ၊ တင်ဂၞင်တၞဟ်ဟ်တအ်ဂှ် ဒးထံက်ပင်ကဵု ပရူပရာ အဓိကဂှ်ရ။

== ပ္ဍဲ ပညာဗေဒ အရေဝ်ဘာသာ ==
ပ္ဍဲကဵု ပညာဗေဒအရေဝ်ဘာသာ (Linguistics) မ္ဂး၊ &quot;ပရူပရာ&quot; (Topic) ကဵု &quot;လဟီု&quot; (Comment) ဝွံ ဒှ်သၞောတ် လဒက်ပ္တန် ဝါကျ အဓိကမွဲရ။

* '''Topic (ပရူပရာ):''' ဒှ်အရာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပူဂိုလ် ပိုယ်မဟီုစိုပ်ဒၟံင် (What is being talked about)။
* '''Comment (လဟီု / တင်ပသောင်):''' ဒှ်အရာ ပိုယ်မပံက်အဓိပ္ပါယ် ဟွံသေင်မ္ဂး မဟီုပသောင် ပရူအရာ (ပရူပရာ) ဂှ် (What is being said about the topic) ရ။

ဥပမာ - ဝါကျ &quot;ကၠဵုဂှ်၊ ဍေံစဒၟံင် ဖျုန်&quot; မ္ဂး &quot;ကၠဵုဂှ်&quot; ဝွံ ဒှ်ပရူပရာတုဲ၊ &quot;ဍေံစဒၟံင် ဖျုန်&quot; ဝွံ ဒှ်လဟီု မဆက်စပ် ကုပရူပရာဂှ်ရ။

== ပ္ဍဲ ကမၠောန်သုတေသန ==
ပရူပရာ သုတေသန (Research topic) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရူပရာ မချိုတ်ပၠိုတ်မွဲ သွက်ညးမလ္ၚတ်သုတေသန (Researcher) တအ် ဂွံစွံအာရီုတုဲ ဂၠာဲသွဟ် နကဵု နဲကဲသိပ္ပံ ဟွံသေင်မ္ဂး နဲကဲပညာရ။ ပရူပရာ သုတေသန မခိုဟ်မွဲဝွံ ဍေံဒးဒှ် ပရူပရာ မဟွံလှဲလောန်၊ ဟွံက္ဍန်လောန် ကေုာံ မၞုံကဵု တင်သၟာန် သုတေသန (Research question) မကၠးညာတ်မွဲရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* ပရေင်ချူလိက်
* သုတေသန
* ပညာဗေဒအရေဝ်ဘာသာ

== နိဿဲ ==

* Topic (linguistics), [[Wikipedia]].
* &quot;How to Choose a Research Topic&quot;. University of Michigan Library.</text>
      <sha1>hfllh012usnhn9cb21ya40dq2ax65v0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51477</id>
      <parentid>51476</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T06:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4728" sha1="6bptz2ungg5f8ja90w3pdiozjclvw5n" xml:space="preserve">'''ပရူပရာ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''က္ဍိုပ်လိက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Topic'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာအဓိက၊ ပရူပရာသ္ဇိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ရန်တၟအ် အဓိက သွက်ဂွံ ဟီုဂလာန်၊ ချူလိက်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ကၠောန်သုတေသနမွဲမွဲရ။ ပ္ဍဲကဵု လိက်ပတ် ကေုာံ ပရေင်ဟီုတွံတအ်မ္ဂး၊ ပရူပရာဝွံ ဒှ်ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ပကောံပကေဝ် တင်ဂၞင် ကေုာံ ကသပ်လညာတ်တအ် ညံင်ဟွံဂွံ ယောင်ယာအာ နူကဵု တင်သ္ဇိုင်ဍေံရ။

== ပ္ဍဲ ပရေင်ချူလိက် ကေုာံ လိက်ပတ် ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ချူလိက်၊ လိက်ပရေင် (Essay) ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ကၞပ်မွဲမ္ဂး၊ ပရူပရာဂှ် ဒှ်အရာ မစၞောန်ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ လိက်ဂှ် ချူလဝ် ပရူမုရော ဍာံဍာံရ။

* '''ဝါကျ ပရူပရာ (Topic Sentence):''' ပ္ဍဲကဵု ပိုဒ်လိက် (Paragraph) မွဲပိုဒ်မ္ဂး၊ ဝါကျပရူပရာဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် နွံပ္ဍဲ လတူအိုတ်တုဲ ဍေံဟီုသရုပ်ကဵု တင်အဓိက သွက်ပိုဒ်လိက်ဂှ်ရ။ ဍေံရီုဗင်ကဵု ညးမဗှ်လိက်တအ် ညံင်ဂွံ ကၠိုဟ်လောဲသွာရ။
* '''က္ဍိုပ်လိက် အဓိက (Main Topic):''' လိက်ပရေင်မွဲမ္ဂး ဒးနွံကဵု ပရူပရာ အဓိက မွဲဟေင်တုဲ၊ တင်ဂၞင်တၞဟ်ဟ်တအ်ဂှ် ဒးထံက်ပင်ကဵု ပရူပရာ အဓိကဂှ်ရ။

== ပ္ဍဲ ပညာဗေဒ အရေဝ်ဘာသာ ==
ပ္ဍဲကဵု ပညာဗေဒအရေဝ်ဘာသာ (Linguistics) မ္ဂး၊ &quot;ပရူပရာ&quot; (Topic) ကဵု &quot;လဟီု&quot; (Comment) ဝွံ ဒှ်သၞောတ် လဒက်ပ္တန် ဝါကျ အဓိကမွဲရ။

* '''Topic (ပရူပရာ):''' ဒှ်အရာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပူဂိုလ် ပိုယ်မဟီုစိုပ်ဒၟံင် (What is being talked about)။
* '''Comment (လဟီု / တင်ပသောင်):''' ဒှ်အရာ ပိုယ်မပံက်အဓိပ္ပါယ် ဟွံသေင်မ္ဂး မဟီုပသောင် ပရူအရာ (ပရူပရာ) ဂှ် (What is being said about the topic) ရ။

ဥပမာ - ဝါကျ &quot;ကၠဵုဂှ်၊ ဍေံစဒၟံင် ဖျုန်&quot; မ္ဂး &quot;ကၠဵုဂှ်&quot; ဝွံ ဒှ်ပရူပရာတုဲ၊ &quot;ဍေံစဒၟံင် ဖျုန်&quot; ဝွံ ဒှ်လဟီု မဆက်စပ် ကုပရူပရာဂှ်ရ။

== ပ္ဍဲ ကမၠောန်သုတေသန ==
ပရူပရာ သုတေသန (Research topic) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရူပရာ မချိုတ်ပၠိုတ်မွဲ သွက်ညးမလ္ၚတ်သုတေသန (Researcher) တအ် ဂွံစွံအာရီုတုဲ ဂၠာဲသွဟ် နကဵု နဲကဲသိပ္ပံ ဟွံသေင်မ္ဂး နဲကဲပညာရ။ ပရူပရာ သုတေသန မခိုဟ်မွဲဝွံ ဍေံဒးဒှ် ပရူပရာ မဟွံလှဲလောန်၊ ဟွံက္ဍန်လောန် ကေုာံ မၞုံကဵု တင်သၟာန် သုတေသန (Research question) မကၠးညာတ်မွဲရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* ပရေင်ချူလိက်
* သုတေသန
* ပညာဗေဒအရေဝ်ဘာသာ

[[Category:ပရေင်ချူလိက်]] [[Category:အရေဝ်ဘာသာ]] [[Category:သုတေသန]]

== နိဿဲ ==

* Topic (linguistics), [[Wikipedia]].
* &quot;How to Choose a Research Topic&quot;. University of Michigan Library.</text>
      <sha1>6bptz2ungg5f8ja90w3pdiozjclvw5n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပရေင်ချူလိက်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9284</id>
    <revision>
      <id>51478</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Writing_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပရေင်ချူလိက်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပရေင်ချူလိက် (writing)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ပရေင်ချူလိ...&quot;</comment>
      <origin>51478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2169" sha1="g6fv7jo30pataogw85l57gs8ixheydu" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Writing_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပရေင်ချူလိက်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပရေင်ချူလိက် (writing)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ပရေင်ချူလိက်''' ဝွံ ဒှ်ပွမချူစုတ် သင်္ကေတ လတူကပေါတ်မွဲမွဲ (ဥပမာ- စက္ခူ၊ တၟအ်၊ ဆု) သွက်သ္ဂောံပါ်ပရအ် ပရူဒဒှ်။ ပရေင်ချူလိက်ဂှ် ဒှ်ပရေင်ဆက်စပ် ကုလိက်ပတ်၊ ဘာသာ၊ ကေုာံ ပရေင်ပညာ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:အက္ခရ်]]
* [[:Category:လိက်ပတ်]]
* [[:Category:ဘာသာမန်]]
* [[:Category:ပရေင်ချူလိက် နကဵုဘာသာ]]
* [[:Category:လိက်ကၞပ်]]
* [[:Category:လိက်အုပ်]]
* [[:Category:စက္ခူ]]
* [[:Category:ကရိယာချူလိက်]]
* [[:Category:အစာလိက်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပရေင်ချူလိက်]]
* [[အက္ခရ်]]
* [[လိက်ပတ်]]
* [[ဘာသာမန်]]
* [[လိက်ကၞပ်]]
* [[လိက်အုပ်]]
* [[စက္ခူ]]
* [[ကရိယာချူလိက်]] (ဥပမာ- တောင်၊ ဒကိုင်)
* [[အစာလိက်]]
* [[လိက်တဲ]]
* [[လိက်ပရိုင်]]
* [[လိက်သၞောဝ်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ဘာသာမန်]]
* [[:Category:လိက်ပတ်]]
* [[:Category:ပရေင်ပညာ]]

[[Category:ပရေင်ပညာ]]
[[Category:လိက်ပတ်]]</text>
      <sha1>g6fv7jo30pataogw85l57gs8ixheydu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သရုပ်ခမၞောန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9285</id>
    <revision>
      <id>51479</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:01:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''သရုပ်ခမၞောန်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အဗသတြေတ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Abstract'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု လပါ်ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်မ္ဂး ဍေံဒှ် &quot;တင်သရုပ်&quot; မကံက်နုက် ကေုာံ ခမၞောန်...&quot;</comment>
      <origin>51479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5593" sha1="l7yuthopz0041hvcmpv5mlhlxbzj5br" xml:space="preserve">'''သရုပ်ခမၞောန်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''အဗသတြေတ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Abstract'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု လပါ်ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်မ္ဂး ဍေံဒှ် &quot;တင်သရုပ်&quot; မကံက်နုက် ကေုာံ ခမၞောန်လဝ် နူကဵု လိက်စံင် (Paper)၊ လိက်ပရေင် (Article)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ်သုတေသန (Thesis) မွဲမွဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ တင်အဓိကဍေံ ဗွဲမဂၠေအ်ကၠးရ။

သရုပ်ခမၞောန်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် မလေပ်စွံလဝ် ပ္ဍဲမုက်လိက် ကိုပ်ကၠာအိုတ် (ကိုပ်ကၠာ နူဟွံဂွံ စဗှ် လိက်ပရေင် အဓိက) တုဲ၊ ဍေံရီုဗင်ကဵု ညးမဗှ်လိက်တအ် ညံင်ဂွံ တီကေတ် ပြဟ်ဟ် ဒဒှ်ရ လိက်ဂှ် ချူလဝ် ပရူမုရော၊ ကေုာံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုပၟိက်ဆန္ဒ ညးတအ် ဟွံသေင်ဟာ ဂှ်ရ။

== အဓိပ္ပါယ် နာနာသာ် ပ္ဍဲကဏ္ဍတၞဟ်ဟ် ==
ဝေါဟာရ &quot;Abstract&quot; အင်္ဂလိက်ဏအ်ဝွံ ဍေံနွံကဵု အဓိပ္ပါယ် တၞဟ်ခြာ အတိုင်ကဏ္ဍ မဆက်စပ်တအ်ရ -

# '''ပ္ဍဲ သုတေသန ကေုာံ လိက်ပတ် (Academic Abstract):''' ဒှ်တင်သရုပ်ခမၞောန် သွက်လိက်စံင် ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ပရေင်မွဲရ။ (ပရူအဓိက ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်)
# '''ပ္ဍဲ ကွတ်ပါန်ခဳ (Abstract Art):''' ပါန်ခဳ အဗသတြေတ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကွတ်ပါန်ခဳ မဟွံမဲကဵု ရုပ်သာ် ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမညာတ်ကေတ် ချိုတ်ပၠိုတ် (Non-representational) တုဲ၊ စကာလဝ် ဆ အရံင် (Colors)၊ လိဉာဏ် (Lines)၊ ကေုာံ ဗီုပြင် (Shapes) သက်သက် သွက်ဂွံ ပတိတ် ဒုင်စသိုင်ရ။
# '''ပ္ဍဲ ဒဿနဗေဒ (Abstract Concept):''' ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် &quot;နာမ်ဓရ်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမရပ်စပ် ထဍိဇီုကေတ် ဟွံမာန် နကဵု ခန္ဓကာယ (Intangible) ဥပမာ - မေတ္တာ၊ သၠးပွး၊ တင်ဍာံစၟတ် တအ်ရ။

== လဒက်ပ္တန် သရုပ်ခမၞောန် သုတေသန ==
ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင် သုတေသနမွဲမ္ဂး၊ သရုပ်ခမၞောန် (Abstract) မခိုဟ်မွဲဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဒးပါလုပ်ကဵု အရာအဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ဟိုတ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် (Background &amp; Objective):''' မုဟိုတ် ဂွံကၠောန် သုတေသနဏအ်ရော? မုပြသၞာ မမိက်ဂွံ ဖြေဟ်ရော? (ပရူပရာ အဓိက)
* '''နဲကဲ (Methodology):''' ဗီုလဵု ကၠောန်လဝ် သုတေသနဏအ်ရော? (ဥပမာ - စၟဳစၟတ် သၟာန်သွဟ်၊ လ္ၚတ်ပြကိုဟ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး စမ်ၜတ် ပ္ဍဲရုင်စမ်ၜတ်)
* '''သွဟ် ကေုာံ တင်မဂွံဆဵုညာတ် (Results &amp; Findings):''' မုအရာအဓိက ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ် နူကဵု သုတေသနဏအ်ရော?
* '''တင်သရုပ် (Conclusion):''' သွဟ်တအ်ဏအ်ဝွံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် ဗီုလဵုရော?

== လၟိဟ်မလိက် ==
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး သရုပ်ခမၞောန် (Abstract) ဝွံ ဍေံဟွံဂၠိင်လောန်တုဲ၊ လၟိဟ်မလိက် နွံအကြာ ၁၅၀ မလိက် စဵုကဵု ၃၀၀ မလိက် (အတိုင် သၞောတ်ဝ် ဂျာနယ် ဟွံသေင်မ္ဂး တက္ကသိုလ် မသ္ဂုတ်ဆာတ်လဝ်) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပရူပရာ]] (Topic)
* သုတေသန (Research)
* လိက်စံင် (Academic paper)
* ပါန်ခဳ အဗသတြေတ် (Abstract Art)

== နိဿဲ ==
* Abstract (summary), [[Wikipedia]].
* &quot;How to Write an Abstract&quot;. University of North Carolina at Chapel Hill Writing Center.

[[Category:ပရေင်ချူလိက်]]
[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]</text>
      <sha1>l7yuthopz0041hvcmpv5mlhlxbzj5br</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နိဒါန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9286</id>
    <revision>
      <id>51480</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:03:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''နိဒါန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Introduction'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍ ဟွံသေင်မ္ဂး ပိုဒ်လိက် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင် (Essay)၊ လိက်စံင် သုတေသန (Research paper)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ကၞပ် (Book)...&quot;</comment>
      <origin>51480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5775" sha1="625cteuitvts4abgt34hrzrvdl0xp7s" xml:space="preserve">'''နိဒါန်''' (အင်္ဂလိက်: ''Introduction'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍ ဟွံသေင်မ္ဂး ပိုဒ်လိက် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု လိက်ပရေင် (Essay)၊ လိက်စံင် သုတေသန (Research paper)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ကၞပ် (Book) မွဲရ။ နိဒါန်ဝွံ ဍေံဒှ် မုက်တြင် အဓိက သွက်ဂွံ ပသောင်ထ္ၜးကဵု ညးမဗှ်လိက်တအ် ဒဒှ်ရ လိက်ဂှ် ချူလဝ် ပရူမုရော၊ မုဟိုတ် ဂွံချူရော၊ ကေုာံ မုတင်ရန်တၟအ် နွံရော ဂှ်ရ။

နိဒါန် မခိုဟ်မွဲဝွံ ဍေံပကဵု ညံင်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံလုပ်စိုတ်၊ ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဝင်ဟိုတ် ပရူပရာဂှ်တုဲ၊ စၞောန်ထ္ၜးကဵု လၟေင်လဒက်ပ္တန် လိက် အလုံမွဲပိုဒ်ရ။

== လဒက်ပ္တန် နိဒါန် အဓိက (၃) သာ် ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ချူလိက် ကဆံင်သၠုင် (Academic writing) မ္ဂး၊ နိဒါန်မွဲ ဒးပါလုပ်ကဵု လဒက်ပ္တန် အဓိက ၃ သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမတံင်ဂြဲစိုတ် (The Hook):''' ဒှ်ဝါကျ ကိုပ်ကၠာအိုတ် မချူလဝ် သွက်ဂွံ တံင်ဂြဲကေတ် အာရီု ညးမဗှ်လိက်တအ်ရ။ ဍေံလေပ်ဒှ် တင်သၟာန်မွဲမွဲ၊ ပရူပရာ အမ်သဝ်မွဲ၊ တင်ဂၞင် သုတေသန မပြာကတ်မွဲ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လဟီုတၠပညာမွဲမွဲ မာန်ရ။
# '''ဝင်ဟိုတ် ကေုာံ တင်သ္ဇိုင် (Background Information):''' ကြဴနူ တံင်ဂြဲစိုတ်တုဲမ္ဂး၊ ဒးဆက်ပသောင်ကဵု ဝင်ဟိုတ် (Context) မဆေင်ကဵု ပရူပရာဂှ်ရ။ ဥပမာ - ပြသၞာဏအ် မုဟိုတ် ဂွံကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရော၊ ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ်တအ် မုဟီုဂးဒၟံင် ပရူဏအ်ရော ဂှ် ဒးချူပသောင်ကဵု ဗွဲမခမၞောန်ရ။
# '''ဝါကျ တင်ရန်တၟအ် အဓိက (Thesis Statement):''' ဒှ်ဝါကျ မကိစ္စဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲကဵု နိဒါန်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ဍေံနွံ ပ္ဍဲကၞောတ် ပိုဒ်လိက်နိဒါန်တုဲ၊ ဍေံဟီုသရုပ်ကဵု တင်အဓိက (Main argument) ဟွံသေင်မ္ဂး တင်ရန်တၟအ် အလုံမွဲ လိက်ပရေင်/လိက်စံင် ဂှ်ရ။ 

== တၞဟ်ခြာ အကြာ နိဒါန် ကဵု သရုပ်ခမၞောန် ==
ဗွဲမဂၠိုင် မၞိဟ်တအ် လေပ်ထုဲအကြာ &quot;နိဒါန်&quot; (Introduction) ကေုာံ &quot;သရုပ်ခမၞောန်&quot; ([[Abstract]]) ရ။ 
* '''သရုပ်ခမၞောန် (Abstract):''' ဒှ်တင်သရုပ် အလုံမွဲ လိက်စံင် သီုကဵု သွဟ် ကေုာံ နဲကဲ (Methodology) ရ။
* '''နိဒါန် (Introduction):''' ဒှ်ဆ ပွမပံက်ကဵု မုက်တြင်၊ ပသောင်ကဵု ဟိုတ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ် သက်သက်ရ (သွဟ် အလုံအိုတ်သီု ဟွံပါလုပ်ဏီရ)။

== ဂကူ နိဒါန် နာနာ ==
* '''နိဒါန် လိက်ပရေင် (Essay Introduction):''' ဗွဲဓမ္မတာ နွံဆ မွဲပိုဒ်လိက်ဓဝ်တုဲ စွံအာရီု လတူ Thesis Statement ဗွဲမကၠးညာတ်ရ။
* '''နိဒါန် သုတေသန (Research Paper Introduction):''' ဍေံလှဲလးတုဲ လေပ်ပါလုပ်ကဵု ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ (Literature review) ကေုာံ တင်သၟာန် သုတေသန (Research questions) တအ်ရ။
* '''နိဒါန် လိက်ကၞပ် (Book Introduction):''' ဒှ်ပိုဒ် မချူပသောင်လဝ် မုဟိုတ် ညးချူလိက် ဂွံချူ လိက်ကၞပ်ဏအ် ကေုာံ ဗီုလဵု ဖန်ဇန်လဝ် ကဏ္ဍ အပ္ဍဲလိက်ကၞပ်ဂှ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပရူပရာ]] (Topic)
* [[သရုပ်ခမၞောန်]] (Abstract)
* ပရေင်ချူလိက်

== နိဿဲ ==
* Introduction (writing), [[Wikipedia]].
* &quot;Introductions&quot;. University of North Carolina at Chapel Hill Writing Center.

[[Category:ပရေင်ချူလိက်]]
[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]</text>
      <sha1>625cteuitvts4abgt34hrzrvdl0xp7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9287</id>
    <revision>
      <id>51481</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:05:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox research methodology | name = ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ | native_name = Literature Review | synonyms = လ္ၚတ်ကလေင်သ္ၚဳဂၠေပ် လိက်ပတ်သုတေသန | field = ပညာသုတေသန (Research) | purpose = ပွမသ္ၚဳဂၠေပ်၊ သရုပ် ကေုာံ စၟဳစၟတ် တင်ဂၞ...&quot;</comment>
      <origin>51481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7336" sha1="1h5tnbsld6mie1ik0lqbhuhv1admyb6" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology
| name = ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ
| native_name = Literature Review
| synonyms = လ္ၚတ်ကလေင်သ္ၚဳဂၠေပ် လိက်ပတ်သုတေသန
| field = ပညာသုတေသန (Research)
| purpose = ပွမသ္ၚဳဂၠေပ်၊ သရုပ် ကေုာံ စၟဳစၟတ် တင်ဂၞင်သုတေသနတြေံ
| components = နိဒါန်၊ ကဏ္ဍအဓိက၊ တင်သရုပ်
}}

'''ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ကလေင်သ္ၚဳဂၠေပ် လိက်ပတ်သုတေသန''' (အင်္ဂလိက်: ''Literature Review'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပကောံပကေဝ်၊ သရုပ် ကေုာံ သ္ၚဳဂၠေပ် (Analyze) လိက်စံင်သုတေသန၊ လိက်ကၞပ်၊ ကေုာံ ပြကိုဟ်တြေံတအ် မဆက်စပ် ကုပရူပရာ သုတေသန ဇကုမမိက်ဂွံ ကၠောန်မွဲမွဲရ။ 

ပ္ဍဲကဵု လပါ်ပညာသုတေသနမ္ဂး၊ ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက်သဇိုင် အဓိက သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ညးမကၠောန်သုတေသန (Researcher) ဂှ် နွံကဵု ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် ဗွဲမလှဲလး လတူပရူပရာဂှ်တုဲ၊ ညးတၞဟ်တအ် ကၠောန်လဝ် မုနွံရော၊ မုဟွံဂွံ ကၠောန်လဝ်ဏီရော ဂှ် ဍေံပသောင်ကဵု ဗွဲမကၠးညာတ်ရ။

== တင်ရန်တၟအ် အဓိက ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ချူလိက် ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်စံင်မွဲမ္ဂး၊ Literature Review ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ဂၠာဲ ဒၞာဲကွက်လဟာ် (Identifying Gaps):''' သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲကဵု သုတေသန မကၠောန်လဝ်တုဲတအ်ဂှ် ဒၞာဲလဵု ဟွံဍိုက်ပေင်ဏီ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တင်သၟာန်လဵု ဟွံဂွံ ဖြေဟ်လဝ်ဏီရောဂှ်ရ (Research gap)။ သုတေသနတၟိဂှ် ကြက်ဗပေင်ကဵု ဒၞာဲကွက်လဟာ်ဏအ်ရ။
* '''ဝေင်ပါဲ ပွမထပ်ဒၟံင် (Preventing Duplication):''' ညံင်ဟွံဂွံ ကလေင်ကၠောန်ဒး ကမၠောန်သုတေသန ညးတၞဟ် မကၠောန်လဝ်တုဲတအ်ဂှ်ရ။
* '''ပွမကဵု တင်သ္ဇိုင် (Providing Context):''' ရီုဗင်ကဵု ညးမဗှ်လိက်တအ် ညံင်ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ဝင်ဟိုတ် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သုတေသန လတူပရူပရာဂှ် နူအခိင်တြေံ စဵုကဵုလၟုဟ်။
* '''ပွမထံက်ပင် နဲကဲ (Supporting Methodology):''' သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ကေတ် နဲကဲသုတေသန ညးတၞဟ် မစကာလဝ်တအ်တုဲ၊ ရုဲစှ် သုင်စောဲ နဲကဲမခိုဟ်အိုတ် သွက်သုတေသနဇကုရ။

== လဒက်ပ္တန် Literature Review ==
ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ မခိုဟ်မွဲဝွံ ဍေံဟွံသေင်ဆ ပွမချူစရင် လိက်ကၞပ် (Annotated bibliography) ဓမ္မတာသက်သက်ရ၊ ဍေံဒးဒှ် ပရေင်ပံင်နှဴ ကေုာံ သ္ၚဳဂၠေပ် (Synthesis and Analysis) မွဲရ။ ဗွဲမဂၠိုင် လဒက်ပ္တန်ဍေံ နွံ (၃) ကဏ္ဍရ -

# '''နိဒါန် (Introduction):''' ပံက်ပသောင်ကဵု တင်ရန်တၟအ် ပရေင်လ္ၚတ်ဏအ် ကေုာံ ဗီုလဵု ဖန်ဇန် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍတအ်ရ။
# '''ကိုယ်ထည် (Body):''' ဒှ်ကဏ္ဍ အဓိက မသ္ၚဳဂၠေပ် ပြကိုဟ်တြေံတအ်ရ။ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ဗွဲမဂၠိုင် ပါ်ခြာလဝ် အတိုင် -
## '''ပရူပရာ (Thematic):''' ပါ်ခြာ နကဵု က္ဍိုပ်လိက် ဟွံသေင်မ္ဂး ကသပ်လညာတ် အဓိက။
## '''အခိင်ကာလ (Chronological):''' ပါ်ခြာ အတိုင် လၟေင်သၞာံ သုတေသန မတိတ်လဝ်။
## '''နဲကဲ (Methodological):''' ပါ်ခြာ နကဵု နဲကဲသုတေသန ညးတအ် မစကာလဝ်။
# '''တင်သရုပ် (Conclusion):''' ဟီုသရုပ်ကဵု တင်မဂွံဆဵုညာတ် အဓိက နူကဵု ပြကိုဟ်တြေံတအ်တုဲ၊ ဗီုလဵု ဍေံဆက်စပ် အာကဵု သုတေသနတၟိ ဇကုမကြက်ကၠောန်ဂှ်ရ။

== ဗီုပြင် ဂကူနာနာ ==
* '''နဒဒှ် ကဏ္ဍမွဲ (As a Section/Chapter):''' ဗွဲမဂၠိုင် ဍေံပါလုပ် နဒဒှ် ကဏ္ဍဒုတိယ ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင် သုတေသန ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ် မဟာဝိဇ္ဇာ (Master Thesis) ကေုာံ ပါရဂူ (PhD Dissertation) တအ်ရ။
* '''နဒဒှ် လိက်ပရေင် သီးသန့် (As a Standalone Article):''' လိက်ပရေင် လ္ၚဵုတအ် (Review articles) ဂှ် ဒှ်ပရေင်လ္ၚတ် သရုပ်လဝ် ပြကိုဟ်တြေံ သီုဖအိုတ် မဆေင်ကဵု ပရူပရာမွဲမွဲ နကဵုမုက်လိက်သီးသန့် သက်သက်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* သုတေသန (Research)
* [[သရုပ်ခမၞောန်]] (Abstract)
* [[နိဒါန်]] (Introduction)
* ပရေင်ချူလိက် ကဆံင်သၠုင် (Academic writing)

== နိဿဲ ==
* Literature review, [[Wikipedia]].
* &quot;Write a Literature Review&quot;. University of California, Santa Cruz.

[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပရေင်ချူလိက်]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]</text>
      <sha1>1h5tnbsld6mie1ik0lqbhuhv1admyb6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox research methodology</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9288</id>
    <revision>
      <id>51482</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; {{Infobox | bodyclass =  | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%; | datastyle =   | label1 = ယ...&quot;</comment>
      <origin>51482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2681" sha1="b10re9b9grg3f8r63qwoyze0s96kdw9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = လၟေင်ပညာ (Field)
| data2 = {{{field|}}}

| label3 = ကဏ္ဍပညာ သၟဝ် (Subfield)
| data3 = {{{subfield|}}}

| label4 = ကဏ္ဍဗဟ်သၞောတ် (Key concepts)
| data4 = {{{key_concepts|}}}

| label5 = နဲကဲကောံဒေတာ (Data collection)
| data5 = {{{data_collection|}}}

| label6 = နဲကဲစၞတ်သမ္တီ (Analysis)
| data6 = {{{analysis|}}}

| label7 = နဲကဲသုင်စောဲ (Applications)
| data7 = {{{applications|}}}

| label8 = ညးအဓိက (Key contributors)
| data8 = {{{contributors|}}}

| label9 = နဲကဲ မဆေင်စပ် (Related methodologies)
| data9 = {{{related|}}}

| label10 = လိက်ပတ် (Journals)
| data10 = {{{journals|}}}

| label11 = ဝဲက်ဆိုက် (Website)
| data11 = {{{website|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox research methodology''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **နဲကဲသုတေသန** (research methodology) မွဲမွဲ။

ဥပမာ နဲကဲသုတေသနဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[ကွိတ်ကွိုက်သုတေသန]] (Quantitative research)
* [[ဗီုပြင်သုတေသန]] (Qualitative research)
* [[သုတေသနစပ်စပ်]] (Mixed methods research)
* [[နဲကဲဒေတာ]] (Case study)
* [[သုတေသနစမ်ၜတ်]] (Experimental research)
* [[သုတေသနမရံင်သ္ၚဲ]] (Observational research)
* [[သုတေသနပရူဝင်]] (Historical research)

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox research methodology
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| field = 
| subfield = 
| key_concepts = 
| data_collection = 
| analysis = 
| applications = 
| contributors = 
| related = 
| journals = 
| website = 
}}</text>
      <sha1>b10re9b9grg3f8r63qwoyze0s96kdw9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နဲကဲဗေဒ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9289</id>
    <revision>
      <id>51483</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:07:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox field of study | name = နဲကဲသုတေသန | native_name = Methodology | synonyms = နဲကဲဗေဒ | field = ပညာသုတေသန ကေုာံ ပညာဗေဒ | key_types = နဲကဲလၟိဟ်ဂၞန် (Quantitative), နဲကဲအကာဲအရာ (Qualitative), နဲကဲပံင်နှဴ (Mixed Methods) | purpose = ပွမရုဲစှ်၊ ဖန...&quot;</comment>
      <origin>51483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7267" sha1="a8fev1dq5pd54kwy7dyp6c97d0d6vy8" xml:space="preserve">{{Infobox field of study
| name = နဲကဲသုတေသန
| native_name = Methodology
| synonyms = နဲကဲဗေဒ
| field = ပညာသုတေသန ကေုာံ ပညာဗေဒ
| key_types = နဲကဲလၟိဟ်ဂၞန် (Quantitative), နဲကဲအကာဲအရာ (Qualitative), နဲကဲပံင်နှဴ (Mixed Methods)
| purpose = ပွမရုဲစှ်၊ ဖန်ဇန် ကေုာံ ပသောင်ထ္ၜး ဗီုလဵု သ္ၚဳဂၠေပ်လဝ် ပရူပရာသုတေသနမွဲမွဲ
}}

'''နဲကဲသုတေသန''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''နဲကဲဗေဒ''' (အင်္ဂလိက်: ''Methodology'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု ပညာသုတေသန ကေုာံ ပညာဗေဒမ္ဂး ဍေံဒှ် သၞောတ်သ္ဇိုင်လညာတ်၊ ဟိုတ်ဖဵု၊ ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် သွက်ဂွံ လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် ပရူပရာမွဲမွဲရ။ 

ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper) ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ်ပါရဂူ (Thesis/Dissertation) မွဲမ္ဂး၊ ကဏ္ဍနဲကဲ (Methodology Section) ဝွံ ဍေံဒှ် ဒၞာဲမပသောင်ထ္ၜးကဵု ညးမဗှ်လိက်တအ် **ဗီုလဵု (How)** ညးမကၠောန်သုတေသနဂှ် ကၠောန်လဝ် သုတေသနဏအ်ရော၊ မုဟိုတ် ဂွံရုဲစှ် နဲကဲဏအ်ရော ကေုာံ ဗီုလဵု ပကောံလဝ် တင်ဂၞင်တအ်ရော ဂှ်ရ။

== တၞဟ်ခြာ အကြာ Method ကဵု Methodology ==
ဗွဲမဂၠိုင် မၞိဟ်တအ် လေပ်ထုဲအကြာ ဝေါဟာရ &quot;နဲကဲ&quot; (Method) ကေုာံ &quot;နဲကဲဗေဒ&quot; (Methodology) ရ။
* '''Methods (နဲကဲ / ကိရိယာ):''' ဒှ် ကိရိယာ ဟွံသေင်မ္ဂး လၟေင်ကမၠောန် ချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ် မစကာ သွက်ဂွံ ပကောံ တင်ဂၞင် ကေုာံ သ္ၚဳဂၠေပ် တင်ဂၞင်ရ။ ဥပမာ - ပွမသၟာန်သွဟ် (Interview)၊ ပွမကဵုစရင်သၟာန် (Survey/Questionnaire)၊ ပွမစမ်ၜတ် ပ္ဍဲရုင်စမ်ၜတ် (Experiment)။
* '''Methodology (နဲကဲဗေဒ):''' ဒှ် လညာတ်သ္ဇိုင် (Philosophy) ကေုာံ ဗျူဟာ (Strategy) မဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် Methods တအ်ဂှ်ရ။ ဍေံပသောင်ထ္ၜးကဵု **မုဟိုတ် (Why)** ဂွံရုဲစှ် စကာ ကိရိယာ (Methods) တအ်ဂှ် သွက်ဂွံ ဖြေဟ် တင်သၟာန်သုတေသနရ။

== ဂကူ နဲကဲသုတေသန အဓိကဂမၠိုင် ==
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး နဲကဲသုတေသနဂှ် ပါ်ခြာလဝ် အဓိက (၃) သာ်ရ -

# '''နဲကဲ လၟိဟ်ဂၞန် (Quantitative Methodology):''' ဍေံစွံအာရီု လတူ လၟိဟ်၊ ဂၞန်သင်္ချာ ကေုာံ တင်ဂၞင်စရင်အင် (Statistics) ရ။ ဍေံစကာ သွက်ဂွံ စမ်ၜတ် တင်ဆိင်ဆ (Hypothesis) ကေုာံ ဂၠာဲဟိုတ်ကဵုဖဵုရ။ (ဥပမာ - သုင်စောဲ စရင်သၟာန် မၞုံကဵု ညးမသွဟ် မၞိဟ် ၁၀၀၀ ပြင်)။
# '''နဲကဲ အကာဲအရာ (Qualitative Methodology):''' ဍေံစွံအာရီု လတူ မလိက်၊ အဓိပ္ပါယ်၊ ဒုင်စသိုင် ကေုာံ ပရေင်ဆဵုဂဗ မၞိဟ်တအ်ရ။ ဍေံစကာ သွက်ဂွံ ကၠိုဟ်ခၠင် ပြသၞာမွဲမွဲ ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။ (ဥပမာ - ပွမသၟာန်သွဟ် ညးမွဲကဵုမွဲ၊ ပွမလ္ၚတ် အခိုက်ကၞာ ပ္ဍဲဒေသ)။
# '''နဲကဲ ပံင်နှဴ (Mixed Methods):''' ဒှ်ပွမပံင်နှဴ စကာ သီုနဲကဲ လၟိဟ်ဂၞန် (Quantitative) ကေုာံ နဲကဲ အကာဲအရာ (Qualitative) ၜါသာ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ သွဟ်မဍိုက်ပေင်အိုတ်ရ။

== လဒက်ပ္တန် ကဏ္ဍ Methodology ==
ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်သုတေသနမွဲမ္ဂး၊ ကဏ္ဍ Methodology ဝွံ ဒးပါလုပ်ကဵု တင်အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''သၞောတ်ဗီုပြင် သုတေသန (Research Design):''' ပသောင်ထ္ၜး ဒဒှ်ရ သုတေသနဏအ် ဒှ်ဂကူ Quantitative ဟာ၊ Qualitative ဟာ ဟွံသေင်မ္ဂး Mixed Methods ဟာ။
* '''ပွမပကောံ တင်ဂၞင် (Data Collection):''' ဗီုလဵု ဂၠာဲလဝ် တင်ဂၞင်ရော? ညးလဵု ပါလုပ် ပ္ဍဲသုတေသနဏအ်ရော? (ဥပမာ - ရုဲစှ်လဝ် ကွးဘာ ၅၀ တၠ သွက်ဂွံ သၟာန်သွဟ်)။
* '''ပွမသ္ၚဳဂၠေပ် တင်ဂၞင် (Data Analysis):''' ကြဴနူ ကလိဂွံ တင်ဂၞင်တုဲ၊ ဗီုလဵု စၟဳစၟတ် ပါ်ခြာလဝ်ရော? (ဥပမာ - စကာလဝ် ကောန်ပျူတာ သၞောတ် SPPS သွက်ဂွံ သ္ၚဳဂၠေပ် ဂၞန်)။
* '''ဟိုတ်ဖဵု ကေုာံ တင်ကၟာတ်လဒဵု (Justification and Limitations):''' ပသောင်ထ္ၜးကဵု ဟိုတ်ဖဵု မုဟိုတ် နဲကဲဏအ် ခိုဟ်အိုတ် သွက်ပရူပရာဏအ်ရော ကေုာံ မုတင်ဍိုန်လျ ပ္ဍဲနဲကဲဏအ် နွံရော။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* သုတေသန (Research)
* [[ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ]] (Literature Review)
* နဲကဲလ္ၚတ် သိပ္ပံ (Scientific method)
* ပရေင်ချူလိက် ကဆံင်သၠုင် (Academic writing)

== နိဿဲ ==
* Methodology, [[Wikipedia]].
* &quot;How to Write a Research Methodology&quot;. Scribbr.

[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]
[[Category:ပရေင်ချူလိက်]]</text>
      <sha1>a8fev1dq5pd54kwy7dyp6c97d0d6vy8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox field of study</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9290</id>
    <revision>
      <id>51484</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:08:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; {{Infobox | bodyclass =  | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%; | datastyle =   | label1 = ယ...&quot;</comment>
      <origin>51484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2623" sha1="tqwfzgvmu8xjrkz6gxdktgqfoiife2v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = ဂကူကဏ္ဍပညာ
| data2 = {{{field_type|}}}

| label3 = ကဏ္ဍသၟဝ်
| data3 = {{{subfields|}}}

| label4 = ကဏ္ဍဗဟ်သၞောတ်
| data4 = {{{key_concepts|}}}

| label5 = ပရူပညာ မဆေင်စပ်
| data5 = {{{related_fields|}}}

| label6 = နဲကဲသုင်စောဲ
| data6 = {{{applications|}}}

| label7 = သၞာံမဒက်ပ္တန်
| data7 = {{{established|}}}

| label8 = ညးမဒက်ပ္တန်
| data8 = {{{founder|}}}

| label9 = ညးအဓိက
| data9 = {{{key_people|}}}

| label10 = ပရူဝင်
| data10 = {{{history|}}}

| label11 = ဌာနသုတေသန
| data11 = {{{institutions|}}}

| label12 = ဂကောံပညာ
| data12 = {{{societies|}}}

| label13 = လိက်ပတ်
| data13 = {{{journals|}}}

| label14 = ဝဲက်ဆိုက်
| data14 = {{{website|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox field of study''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **ကဏ္ဍပညာ** (field of study) မွဲမွဲ။

ဥပမာ ကဏ္ဍပညာဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[ဇဳဝဗေဒ]] (Biology)
* [[ဓာတုဗေဒ]] (Chemistry)
* [[ရူပဗေဒ]] (Physics)
* [[သၚ်္ချာဗေဒ]] (Mathematics)
* [[ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]] (Computer Science)
* [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology)
* [[ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]] (Economics)

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox field of study
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| field_type = 
| subfields = 
| key_concepts = 
| related_fields = 
| applications = 
| established = 
| founder = 
| key_people = 
| history = 
| institutions = 
| societies = 
| journals = 
| website = 
}}</text>
      <sha1>tqwfzgvmu8xjrkz6gxdktgqfoiife2v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9291</id>
    <revision>
      <id>51485</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:09:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox research methodology | name = တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာ | native_name = Preliminary Data | synonyms = သွဟ်ကိုပ်ကၠာ (Initial findings) | field = ပညာသုတေသန၊ သိပ္ပံ | purpose = ပွမစမ်ၜတ် နဲကဲသုတေသန ကေုာံ အာတ်မိက် သြန်ထံက်ပင် (Grants) | related = သု...&quot;</comment>
      <origin>51485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6203" sha1="8kyjqsoel7ue98m6k9ulkkbt93e8eku" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology
| name = တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာ
| native_name = Preliminary Data
| synonyms = သွဟ်ကိုပ်ကၠာ (Initial findings)
| field = ပညာသုတေသန၊ သိပ္ပံ
| purpose = ပွမစမ်ၜတ် နဲကဲသုတေသန ကေုာံ အာတ်မိက် သြန်ထံက်ပင် (Grants)
| related = သုတေသနစမ်ၜတ် (Pilot Study)
}}

'''တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Preliminary data'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သုတေသန ကေုာံ ပညာသိပ္ပံမ္ဂး ဍေံဒှ် တင်ဂၞင် ဟွံသေင်မ္ဂး သွဟ်မကလိဂွံလဝ် ပ္ဍဲအခိင်စကၠောန် သုတေသန (Initial stage) ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ စကၠောန် ကမၠောန်သုတေသန အလုံမွဲ ဗွဲမလှဲလးရ။ 

တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာဝွံ ၜိုန်ရ ဍေံဟွံဒှ် သွဟ်မချိုတ်ပၠိုတ် (Definitive conclusion) ဟွံမာန် ပဒတန်ဏီကီုလေဝ်၊ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု သက်သဳ ဒဒှ်ရ ကသပ်လညာတ် သုတေသနဂှ် ဍာံစၟတ်မာန် ကေုာံ နဲကဲမစကာလဝ်ဂှ် ကိတ်ညဳဒၟံင်ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်လ္ၚတ် သုတေသနမွဲမ္ဂး ညးတၠပညာတအ် ပကောံပကေဝ် တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာ နကဵု ဟိုတ်ဖဵု အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''သွက်ဂွံ အာတ်မိက် သြန်ထံက်ပင် (To support grant applications):''' ဗွဲမဂၠိုင် ဂကောံမကဵု သြန်ထံက်ပင် သုတေသနတအ်ဝွံ ကိုပ်ကၠာ ညးတအ် ဟွံဂွံ ဖျေံသြန်ဘဏ္ဍာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ညးတအ် မိက်ဂွံညာတ် သက်သဳ ကိုပ်ကၠာရ။ တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာဝွံ ဍေံထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ သုတေသနဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဂွံမာန် (Feasible) တုဲ မၞုံကဵု ဖဵုဂုဏ်ရ။
* '''သွက်ဂွံ စမ်ၜတ် နဲကဲ (To test and refine methodology):''' ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ စကာ သြန် ကေုာံ အခိင် ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ကၠောန်သုတေသနဇၞော်ဂှ်၊ တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာဝွံ ဍေံရီုဗင်ကဵု သွက်ဂွံ စၟဳစၟတ် ဒဒှ်ရ [[နဲကဲသုတေသန]] (Methodology) ဟွံသေင်မ္ဂး ကိရိယာ စရင်သၟာန်တအ်ဂှ် စကာဂွံခိုဟ် ဟွံခိုဟ်ရ။ ယဝ်ရ နွံကဵု တင်ဍိုန်လျမ္ဂး ပလေဝ်ဒါန် ပြဟ်ဟ်မာန်ရ။
* '''သွက်ဂွံ ထံက်ပင် တင်ဆိင်ဆ (To support the hypothesis):''' ဍေံကဵု သွဟ်အပြောမ် သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ တင်ဆိင်ဆ (Hypothesis) ပိုယ်မချပ်လဝ်ဂှ် လပါ်ဍာံ နွံဒၟံင်ရ။

== လက်သဏ် အဓိကဂမၠိုင် ==
* '''လၟိဟ်အောန် (Small Sample Size):''' ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာဝွံ ပကောံလဝ် နူကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး အရာမစမ်ၜတ် ညိညသက်သက်ရ (ဥပမာ - စၞးမကၠောန် သုတေသန ကုမၞိဟ် ၁၀၀၀၊ ကၠောန်စမ်ရံင် ကုမၞိဟ် ၅၀ ကိုပ်ကၠာ)။
* '''ဟွံသ္ဂုတ်ဆာတ်ဏီ (Inconclusive):''' သွဟ်မကလိဂွံ နူကဵု တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာဝွံ ဍေံဟွံဒှ် သွဟ်လက္ကရဴအိုတ် သွက်ဂွံ ပတိတ် လိက်စံင် (Final publication) ဏီရ။ ဍေံဒှ်ဆ တင်စၞောန်ပၠတရဴ သက်သက်ရ။

== ဆက်စပ် ကု သုတေသနစမ်ၜတ် (Pilot Study) ==
တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ကလိဂွံ နူကဵု '''သုတေသနစမ်ၜတ်''' (Pilot Study) ရ။ သုတေသနစမ်ၜတ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမကၠောန် သုတေသန ဗီုပြင်ဍောတ်တ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ စကၠောန် ကမၠောန်ဇၞော်ရ။ တင်ဂၞင် မတိတ်ကၠုင် နူစမ်ၜတ်ဏအ်ဂှ် ညးကော်စ တင်ဂၞင်ကိုပ်ကၠာ ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* သုတေသန (Research)
* [[နဲကဲသုတေသန]] (Methodology)
* [[ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ]] (Literature Review)

== နိဿဲ ==
* &quot;The Importance of Preliminary Data&quot;. National Institutes of Health (NIH) Grants Guidelines.
* Pilot experiment, [[Wikipedia]].

[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]
[[Category:တင်ဂၞင်]]</text>
      <sha1>8kyjqsoel7ue98m6k9ulkkbt93e8eku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တင်ဂၞင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9292</id>
    <revision>
      <id>51486</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:11:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Contents_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တင်ဂၞင်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတင်ဂၞင် (contents) ကေုာံ စရင်မုက်လိက် (lists of articles)။  == ပရူကဏ...&quot;</comment>
      <origin>51486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2072" sha1="1t8wt0l99725o846evo7f4ibzu4jx7c" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Contents_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တင်ဂၞင်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတင်ဂၞင် (contents) ကေုာံ စရင်မုက်လိက် (lists of articles)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''တင်ဂၞင်''' ဝွံ ဒှ်စရင်မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် နကဵုလၟေင်တၞး (ဥပမာ- နကဵုအက္ခရ်၊ နကဵုပရူပညာ)။ ကဏ္ဍဏအ် ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မပ္တံကဵု:
* [[တင်ဂၞင် နကဵုအက္ခရ်]]
* [[တင်ဂၞင် နကဵုပရူပညာ]]
* [[စရင်မုက်လိက် သီုဖအိုတ်]]

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:တင်ဂၞင် နကဵုအက္ခရ်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် နကဵုပရူပညာ]]
* [[:Category:စရင်မုက်လိက်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် သွက်လိက်ကၞပ်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် သွက်ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[တင်ဂၞင်]]
* [[တင်ဂၞင် နကဵုအက္ခရ်]]
* [[တင်ဂၞင် နကဵုပရူပညာ]]
* [[စရင်မုက်လိက် သီုဖအိုတ်]]
* [[ပါင်မုက်ဖအိုတ်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပါင်မုက်]]
* [[:Category:လိက်ပတ်]]
* [[:Category:ပရေင်ချူလိက်]]

[[Category:ပါင်မုက်]]
[[Category:လိက်ပတ်]]</text>
      <sha1>1t8wt0l99725o846evo7f4ibzu4jx7c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပရေင်သဳကၠဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9293</id>
    <revision>
      <id>51487</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox research methodology | name = ကဏ္ဍ သဳကၠဳ | native_name = Discussion | synonyms = ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် သွဟ် | field = ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက် | purpose = ပွမပသောင်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ်၊ ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် သွဟ...&quot;</comment>
      <origin>51487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7328" sha1="c75qfp8av468mdg530ix3l26b6juy1d" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology
| name = ကဏ္ဍ သဳကၠဳ
| native_name = Discussion
| synonyms = ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် သွဟ်
| field = ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်
| purpose = ပွမပသောင်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ်၊ ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် သွဟ်သုတေသန
| related = ကဏ္ဍ သွဟ် (Results)၊ တင်သရုပ် (Conclusion)
}}

'''ကဏ္ဍ သဳကၠဳ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်သဳကၠဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Discussion'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper) ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ်ပါရဂူ (Thesis) မွဲမ္ဂး၊ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံ ပသောင်ထ္ၜး၊ သ္ၚဳဂၠေပ် ကေုာံ ပံက်အဓိပ္ပါယ် လတူ သွဟ်သုတေသန (Results) မကလိဂွံလဝ်တအ်ရ။ 

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ညးမကၠောန်သုတေသနတအ် ဍေံဟွံချူထောအ် သွဟ်ဂၞန်သက်သက်ရ၊ သွဟ်တအ်ဏအ်ဝွံ ဍေံမုအဓိပ္ပါယ် နွံရော၊ ဍေံဖြေဟ်ကဵု တင်သၟာန်သုတေသန (Research questions) မာန် ဟွံမာန်၊ ကေုာံ ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုကမၠောန်သုတေသန ညးတၞဟ်တအ် ဗီုလဵုရော ဂှ် ဒးချူပသောင်ထ္ၜးကဵု ဗွဲမလှဲလးရ။

== တၞဟ်ခြာ အကြာ သွဟ် (Results) ကဵု သဳကၠဳ (Discussion) ==
ဗွဲမဂၠိုင် မၞိဟ်တအ် လေပ်ထုဲအကြာ ကဏ္ဍ သွဟ် (Results) ကဵု ကဏ္ဍ သဳကၠဳ (Discussion) ရ။
* '''သွဟ် (Results):''' ဒှ်ဆ ပွမထ္ၜးကဵု တင်ဂၞင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၞန်သင်္ချာ အတိုင်မကလိဂွံလဝ် သက်သက်ရ။ (ဥပမာ - &quot;မၞိဟ် ၇၀ တၟဴကၠံ သွဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ ညးတအ် ဒးစိုတ် အရာဏအ်ရ။&quot;) ဍေံဟွံပါလုပ်ကဵု လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမပသောင်အဓိပ္ပါယ်ရ။
* '''သဳကၠဳ (Discussion):''' ဒှ်ပွမပသောင်အဓိပ္ပါယ် သွဟ်တအ်ဂှ်ရ။ (ဥပမာ - &quot;ဟိုတ်နူ မၞိဟ် ၇၀ တၟဴကၠံ ဒးစိုတ် အရာဏအ်တုဲ၊ ဍေံထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ အခိုက်အလိုက်မၞိဟ်တအ် ပြံင်လှာဲအာ လပါ်တၟိဏအ်ရ... ဟိုတ်ဍေံဂှ်...&quot;)

== လဒက်ပ္တန် ကဏ္ဍ သဳကၠဳ ==
ကဏ္ဍသဳကၠဳ မခိုဟ်မွဲဝွံ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ဒးပါလုပ်ကဵု တင်အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမပသောင်ထ္ၜး သွဟ် (Interpreting the Findings):''' ကလေင်ဟီုသရုပ် သွဟ်အဓိကတအ် ဗွဲမခမၞောန်တုဲ၊ ပသောင်ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ သွဟ်တအ်ဏအ် ဍေံထံက်ပင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒစဵုဒစး ကုတင်ဆိင်ဆ (Hypothesis) မချပ်လဝ် ကိုပ်ကၠာတေအ်ရော။
# '''ပရေင်ဆက်စပ် ကုပြကိုဟ်တြေံ (Comparing with Literature):''' ပတုပ်ရံင် သွဟ်ဇကု ကုသုတေသန ညးတၞဟ်တအ် မကၠောန်လဝ် ကိုပ်ကၠာတေအ်ရ။ သွဟ်ဇကုဏအ် ဍေံတုပ် ကဵု ညးတၞဟ်ဟာ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တၞဟ်ခြာဒၟံင်ဟာ။ ယဝ်ရ တၞဟ်ခြာဒၟံင်မ္ဂး မုဟိုတ် ဂွံတၞဟ်ခြာရော ဂှ် ဒးသ္ၚဳဂၠေပ်ကဵုရ။
# '''တင်ကၟာတ်လဒဵု ကေုာံ တင်ဍိုန်လျ (Limitations):''' သုတေသန ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒၞာဲဝွံ နွံကဵု တင်ဍိုန်လျဖအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ဒးဟီုထ္ၜးကဵု ဗွဲမတပ်တး ဒဒှ်ရ သုတေသနဏအ် မုတင်ဍိုန်လျ နွံရော (ဥပမာ - လၟိဟ်မၞိဟ် အောန်လောန်အာ၊ အခိင်ဟွံလအ်၊ နဲကဲနွံကဵု တင်ကွက်လဟာ်)။ ဣဏအ်ဂှ် ဍေံထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ညးမကၠောန်သုတေသနဂှ် နွံကဵု စိုတ်ဓါတ် သိပ္ပံ မဍာံစၟတ်ရ။
# '''ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ကမၠောန်အနာဂတ် (Implications and Future Research):''' ပသောင်ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ သွဟ်ဏအ်ဝွံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် မုရော လတူ ပညာဗေဒ ဟွံသေင်မ္ဂး လတူမှာဇန်။ တုဲမ္ဂး၊ ကဵုကသပ် သွက်ညးမကၠောန် သုတေသန ကြဴကြဴတအ် ဒဒှ်ရ မုပရူပရာ ဒးဆက်ကၠောန် သုတေသန နွံဏီရော ဂှ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ==
ကဏ္ဍ သဳကၠဳ ဝွံ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍမသၠုင်ပတိုန် ၚုဟ်မး သုတေသနမွဲရ။ ၜိုန်ရ တင်ဂၞင် (Data) ခိုဟ် မံင်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ ဟွံလေပ် သဳကၠဳ ပသောင်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ်ဍေံမ္ဂး၊ သုတေသနဂှ် ဍေံဟွံဒှ် ဖဵုဂုဏ် လပါ်ပညာ မဍိုက်ပေင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* သုတေသန (Research)
* [[နဲကဲသုတေသန]] (Methodology)
* [[ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ]] (Literature Review)
* ပရေင်ချူလိက် ကဆံင်သၠုင် (Academic writing)

== နိဿဲ ==
* &quot;Writing a Discussion Section&quot;. University of Southern California (USC) Libraries.
* Discussion (academia), [[Wikipedia]].

[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]
[[Category:ပရေင်ချူလိက်]]</text>
      <sha1>c75qfp8av468mdg530ix3l26b6juy1d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တင်ဂၞင် နကဵုပရူပညာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9294</id>
    <revision>
      <id>51488</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:17:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Contents_by_subject_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တင်ဂၞင် နကဵုပရူပညာ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတင်ဂၞင် (contents) မပါ်ပရအ်လဝ် နကဵုပရ...&quot;</comment>
      <origin>51488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2625" sha1="hmsnzuu2pgc6utxqapbpvqnqadjs93j" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Contents_by_subject_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တင်ဂၞင် နကဵုပရူပညာ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတင်ဂၞင် (contents) မပါ်ပရအ်လဝ် နကဵုပရူပညာ (by subject)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''တင်ဂၞင် နကဵုပရူပညာ''' ဝွံ ဒှ်စရင်မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် အတိုင်ပရူပညာ နာနာသာ် ဗီုကဵု သိပ္ပံ၊ သဘာဝ၊ ဝင်၊ ပရေင်မၞိဟ်၊ ကွတ်ကွေန်ပျူတာ၊ ကေုာံ အနုသုခုမ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:တင်ဂၞင် သိပ္ပံ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် သဘာဝ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ဝင်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် အနုသုခုမ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ဘာသာ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ဂဥုဲပညာ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[တင်ဂၞင် နကဵုပရူပညာ]]
* [[တင်ဂၞင် သိပ္ပံ]]
* [[တင်ဂၞင် သဘာဝ]]
* [[တင်ဂၞင် ဝင်]]
* [[တင်ဂၞင် ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[တင်ဂၞင် ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[တင်ဂၞင် အနုသုခုမ]]
* [[တင်ဂၞင် ဘာသာ]]
* [[တင်ဂၞင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[တင်ဂၞင် ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:တင်ဂၞင်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် နကဵုအက္ခရ်]]
* [[:Category:စရင်မုက်လိက်]]

[[Category:တင်ဂၞင်]]
[[Category:တင်ဂၞင် နကဵုပရူပညာ]]</text>
      <sha1>hmsnzuu2pgc6utxqapbpvqnqadjs93j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တင်ဂၞင် သိပ္ပံ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9295</id>
    <revision>
      <id>51489</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Science_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တင်ဂၞင် သိပ္ပံ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတင်ဂၞင် (contents) ပရူသိပ္ပံ (science)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''တ...&quot;</comment>
      <origin>51489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2235" sha1="g9gz051djut9avp6i4snpqkwj90zld7" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Science_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တင်ဂၞင် သိပ္ပံ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတင်ဂၞင် (contents) ပရူသိပ္ပံ (science)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''တင်ဂၞင် သိပ္ပံ''' ဝွံ ဒှ်စရင်မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် အတိုင်ပရူသိပ္ပံ နာနာသာ် ဗီုကဵု ရူပဗေဒ၊ ဓာတုဗေဒ၊ ဇဳဝဗေဒ၊ ကွတ်ကွေန်ပျူတာ၊ ကေုာံ သၚ်္ချာဗေဒ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:တင်ဂၞင် ရူပဗေဒ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ဇဳဝဗေဒ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် သၚ်္ချာဗေဒ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် နက္ခတ္တဗေဒ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ပထဝဳဗေဒ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[တင်ဂၞင် သိပ္ပံ]]
* [[တင်ဂၞင် ရူပဗေဒ]]
* [[တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒ]]
* [[တင်ဂၞင် ဇဳဝဗေဒ]]
* [[တင်ဂၞင် ကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[တင်ဂၞင် သၚ်္ချာဗေဒ]]
* [[တင်ဂၞင် နက္ခတ္တဗေဒ]]
* [[တင်ဂၞင် ပထဝဳဗေဒ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:တင်ဂၞင် နကဵုပရူပညာ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင်]]
* [[:Category:သိပ္ပံပညာ]]

[[Category:တင်ဂၞင် နကဵုပရူပညာ]]
[[Category:သိပ္ပံပညာ]]</text>
      <sha1>g9gz051djut9avp6i4snpqkwj90zld7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တင်ဂၞင် ရူပဗေဒ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9296</id>
    <revision>
      <id>51490</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Physics_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တင်ဂၞင် ရူပဗေဒ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတင်ဂၞင် (contents) ပရူရူပဗေဒ (physics)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''တ...&quot;</comment>
      <origin>51490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1947" sha1="iamblzbtafyk8wyxa3w0q4d2n34txc8" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Physics_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တင်ဂၞင် ရူပဗေဒ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတင်ဂၞင် (contents) ပရူရူပဗေဒ (physics)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''တင်ဂၞင် ရူပဗေဒ''' ဝွံ ဒှ်စရင်မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် အတိုင်ပရူရူပဗေဒ နာနာသာ် ဗီုကဵု စက်ပၞာန် (mechanics)၊ ဓာတ်လလဳ (electricity)၊ လျး (optics)၊ အကာသ (astrophysics)၊ ကေုာံ သၚ်္ချာရူပဗေဒ (mathematical physics)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:တင်ဂၞင် စက်ပၞာန်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ဓာတ်လလဳ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် လျး]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် အကာသ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် သၚ်္ချာရူပဗေဒ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[တင်ဂၞင် ရူပဗေဒ]]
* [[ရူပဗေဒ]]
* [[သၚ်္ချာရူပဗေဒ]]
* [[ရူပဗေဒ စက်ပၞာန်]]
* [[ရူပဗေဒ ဓာတ်လလဳ]]
* [[ရူပဗေဒ လျး]]
* [[ရူပဗေဒ အကာသ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:တင်ဂၞင် သိပ္ပံ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင်]]
* [[:Category:ရူပဗေဒ]]

[[Category:တင်ဂၞင် သိပ္ပံ]]
[[Category:ရူပဗေဒ]]</text>
      <sha1>iamblzbtafyk8wyxa3w0q4d2n34txc8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရူပဗေဒ လျး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9297</id>
    <revision>
      <id>51491</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:21:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox field of study | name = ရူပဗေဒ လျး | native_name = Optics | synonyms = ပညာလ္ၚတ်လျး | field = [[ရူပဗေဒ]] (Physics) | key_concepts = ပွမလျးကလေင် (Reflection), ပွမလျးကဝိုင် (Refraction), လပှ်လျး (Light waves), ဖဝ်တွန် (Photon) | major_figures = အာဲဇက် နျူတန် (Isaa...&quot;</comment>
      <origin>51491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8630" sha1="4l48a60b2htz4rpawlp3m33tiaujal1" xml:space="preserve">{{Infobox field of study
| name = ရူပဗေဒ လျး
| native_name = Optics
| synonyms = ပညာလ္ၚတ်လျး
| field = [[ရူပဗေဒ]] (Physics)
| key_concepts = ပွမလျးကလေင် (Reflection), ပွမလျးကဝိုင် (Refraction), လပှ်လျး (Light waves), ဖဝ်တွန် (Photon)
| major_figures = အာဲဇက် နျူတန် (Isaac Newton), ခရိရှန် ဟိုင်ဂျေန် (Christiaan Huygens), အာလ်ဗတ် အာင်သတာင် (Albert Einstein)
}}

'''ရူပဗေဒ လျး''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပညာလ္ၚတ်လျး''' (အင်္ဂလိက်: ''Optics'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ကဏ္ဍပညာ အဓိကမွဲ ပ္ဍဲကဵု [[ရူပဗေဒ]] (Physics) တုဲ၊ ဍေံလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် ပရူအကာဲအရာ၊ သဘာဝ၊ ကေုာံ အစောံစရာဲ [[လျး]] (Light) ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ ဗီုလဵု လျး ဆက်စပ် ချဳဒရိုင် ကုဒြပ်ဝတ္ထုတၞဟ်ဟ် (Interaction with matter) ကေုာံ ကိရိယာ မဖန်ဇန်လဝ် သွက်ဂွံ စကာ ဟွံသေင်မ္ဂး စၟဳစၟတ် လျးတအ်ဂှ်လေဝ် လ္ၚတ်လဝ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ကီုရ။

ရူပဗေဒ လျး ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် လ္ၚတ်ပရူ လျးမညာတ်ကေတ်မာန် (Visible light)၊ လျးခဍံင် (Ultraviolet)၊ ကေုာံ လျးဓါတ်ဂမ္တဴ (Infrared) တအ်ရ။ ဟိုတ်နူ လျးဝွံ ဍေံဒှ် ဒြဟတ်ဓါတ်လလဳသံလိုက် (Electromagnetic wave) မွဲသာ်တုဲ၊ ပညာလ္ၚတ်လျးဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုကဏ္ဍ လပှ်ရေဒဳယော (Radio waves) ကေုာံ လျးဓါတ်-အေက် (X-rays) တအ်ကီုရ။

== ကဏ္ဍအဓိက ပ္ဍဲ ရူပဗေဒ လျး ==
ရူပဗေဒ လျး ဝွံ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအဓိက (၃) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

=== ၁။ ရူပဗေဒ လျး ဂြီု (Geometrical Optics) ===
ဍေံလ္ၚတ် လျး နဒဒှ် &quot;လစှ်ေလျး&quot; (Rays) မအာဒၟံင် လတူ လိဉာဏ်တပ်ပ်ရ။ ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ သ္ၚဳဂၠေပ် သဘဴဓရ် အဓိက ၜါသာ်ဂှ် -
* '''ပွမလျးကလေင် (Reflection):''' ကာလ လျး ဇီုကဵု ဌာန်မွဲမွဲတုဲ ကလေင်ဆုတ်တိတ်အာ (ဥပမာ - ဗီုရုပ် မညာတ် ပ္ဍဲ ဒ္ၚောဝ်)။
* '''ပွမလျးကဝိုင် (Refraction):''' ကာလ လျး ကၠောအ်အာ အကြာ ဒြပ်ဝတ္ထု ၜါသာ် မၞုံကဵု ဒတန်ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ် (ဥပမာ - နူ ကျာ စိုပ် ဍာ်) မ္ဂး၊ လစှ်ေလျးဂှ် ကဝိုင်အာ ဟွံသေင်မ္ဂး ကလာ်အာ (ဥပမာ - ဗီုရုပ်ဒုန် မကဝိုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ခေါက်ဍာ်)။

=== ၂။ ရူပဗေဒ လပှ်လျး (Physical Optics / Wave Optics) ===
ဍေံလ္ၚတ် လျး နဒဒှ် &quot;လပှ်&quot; (Waves) တုဲ၊ ပသောင်ထ္ၜးကဵု အကာဲအရာ မလ္ၚတ် နကဵု Geometrical Optics ဟွံမာန်တအ်ရ။ 
* '''ပွမလျးကလာဲ (Diffraction):''' လျး ကာလဍေံတတ်အာ ဇိုင်ကၠင် ဟွံသေင်မ္ဂး ထောင်ဍောတ်တ်မ္ဂး ဍေံကလာဲပြးအာ။
* '''ပွမပံင်နှဴ လပှ် (Interference):''' လပှ်လျး ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူဂှ် ပံင်ကောံရေင်သ္ကအ်တုဲ၊ ကတဵုဒှ်အာ လျးမတၟးလောန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲမဂၠုအာ။
* '''ပွမပလေဝ် ဒိုဟ်လျး (Polarization):''' ပွမဖန်ဇန် ညံင်လပှ်လျး ဂွံချဳဒရိုင် ပ္ဍဲကဵု မွဲဒိုဟ်ဓဝ် (ဥပမာ - ဒ္ၚောဝ်မတ် စဵုတ္ၚဲ မစကာ သၞောတ် Polarized)။

=== ၃။ ရူပဗေဒ လျး ကွမ်တမ် (Quantum Optics) ===
ဍေံလ္ၚတ် လျး နဒဒှ် &quot;မ&quot; (Particles) မကော်စ &quot;ဖဝ်တွန်&quot; (Photons) ရ။ ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုကွတ်ပညာ ခေတ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ ဥပမာ - ကွတ်ပညာ လေဇာ (Laser) ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ် မဆေင်ကဵု ဒြဟတ်လျး မဇီုကဵု အဲတမ် (Atoms) တအ်ရ။

== ကိရိယာ မစကာ ပညာလ္ၚတ်လျး ==
ပညာလ္ၚတ်လျးဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ဖန်ဇန်ပတိတ် ကိရိယာ သိပ္ပံ ကေုာံ လၟေင်ဘဝ ဇၟာပ်တ္ၚဲ ဗွဲမဂၠိုင်ရ -
* '''မတ်ဒ္ၚောဝ် ကေုာံ မှောဝ် (Lenses and Mirrors):''' မစကာ ပ္ဍဲကဵု မတ်ဒ္ၚောဝ် မၞိဟ်တအ်မစကာလၟိုန်။
* '''မှောဝ်ဇိုင် (Microscopes):''' သွက်ဂွံ ဗဵု အရာမဍောတ်သွတ် မညာတ်ကေတ် နကဵုမတ် ဓမ္မတာ ဟွံမာန် (ဥပမာ - စၟဗက်တဳရဳယျာ)။
* '''မှောဝ်နက္ခတ် (Telescopes):''' သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ဗဵု သၞံင် ကေုာံ ဂၠးတိတၞဟ် မနွံ ဇမ္ၚောဲတေအ်။
* '''ဇုက်လျး (Fiber Optics):''' သွက်ဂွံ ပလံင်ဗစိုပ် တင်ဂၞင် အေန်တာနက် နကဵု လျး အလုံမွဲဂၠးတိ နကဵု အသိင်ပြဟ်အိုတ်။

== ဝင် ကေုာံ တၠပညာ မပြာကတ်လ္ၚဵု ==
ပရေင်လ္ၚတ် လျးဝွံ စကတဵုဒှ်ကၠုင် နူကဵု ခေတ်အဳဂျေပ် ကေုာံ ဂရိတ် တြေံတေအ်ရ။ တၠပညာ အဓိက မပါလုပ် ပ္ဍဲ ပညာလ္ၚတ်လျးဂှ် -
* '''အာဲဇက် နျူတန် (Isaac Newton):''' ညးမဟီုထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရ လျးဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု &quot;မ&quot; (Particles) ကေုာံ သ္ၚဳဂၠေပ်လဝ် လျးအရံင်နာနာ။
* '''ခရိရှန် ဟိုင်ဂျေန် (Christiaan Huygens):''' ညးမဟီုထ္ၜးလဝ် လညာတ် &quot;သဘဴဓရ် လပှ်&quot; (Wave theory) သွက်လျး။
* '''အာလ်ဗတ် အာင်သတာင် (Albert Einstein):''' ညးမပသောင်ထ္ၜး သဘဴဓရ် လျး ကွမ်တမ် (Photoelectric effect) မထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ လျးဝွံ ဍေံနွံ သီုသဘာဝ လပှ် ကေုာံ သဘာဝ မ (Wave-particle duality) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ရူပဗေဒ]] (Physics)
* [[လျး]] (Light)
* ဒြဟတ် လလဳသံလိုက် (Electromagnetism)
* ကွမ်တမ် မက်ကဲနစ် (Quantum Mechanics)

== နိဿဲ ==
* Hecht, Eugene (2001). ''Optics'' (4th ed.). Pearson Education.
* Optics, [[Wikipedia]].

[[Category:ရူပဗေဒ]]
[[Category:လျး]]
[[Category:သိပ္ပံ]]</text>
      <sha1>4l48a60b2htz4rpawlp3m33tiaujal1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပရေင်ဟီုထ္ၜး တင်ဍိုန်လျ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9298</id>
    <revision>
      <id>51492</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:03:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox research methodology | name = တင်ကၟာတ်လဒဵု | native_name = Statement of Limitations | synonyms = တင်ဍိုန်လျ သုတေသန (Research Limitations) | field = ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက် | purpose = ပွမဟီုထ္ၜး ပရေင်ကွက်လဟာ်၊ တင်ဍိုန်လျ ကေု...&quot;</comment>
      <origin>51492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7589" sha1="n5tcjbp5t3po4hb9o52j6qsqeumov3q" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology
| name = တင်ကၟာတ်လဒဵု
| native_name = Statement of Limitations
| synonyms = တင်ဍိုန်လျ သုတေသန (Research Limitations)
| field = ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်
| purpose = ပွမဟီုထ္ၜး ပရေင်ကွက်လဟာ်၊ တင်ဍိုန်လျ ကေုာံ ပယျဵု သုတေသနမွဲမွဲ
| related = [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)၊ တင်သရုပ် (Conclusion)
}}

'''တင်ကၟာတ်လဒဵု''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်ဟီုထ္ၜး တင်ဍိုန်လျ''' (အင်္ဂလိက်: ''Statement of Limitations'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper) ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ်ပါရဂူ (Thesis) မွဲမ္ဂး၊ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍ ဟွံသေင်မ္ဂး ပိုဒ်လိက်မွဲ မဟီုပသောင်ထ္ၜးကဵု ပရူ တင်ဍိုန်လျ၊ တင်ကွက်လဟာ် ကေုာံ ပယျဵု အပိုင်အခြာ သုတေသနဂှ် ဗွဲမတပ်တးရ။

တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ဍေံဟွံသေင်ကဵု ပရေင်ဖျေံစရာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမဖျေံၚုဟ်မး ကမၠောန်ဇကုရ၊ ဍေံဒှ် ပရေင်ထ္ၜးကဵု သက်သဳ ဒဒှ်ရ ညးမကၠောန်သုတေသန (Researcher) ဂှ် နွံကဵု စိုတ်ဓါတ် သုစရိုတ် လပါ်ပညာ (Academic integrity) ကေုာံ တီကၠိုဟ်လဝ် ဗီုပြင် သွဟ်သုတေသန ဇကု မစကာဂွံ အလုံအိုတ်သီု ဟွံမာန်ဂှ်ရ။

== မုဟိုတ် ဒးချူ တင်ကၟာတ်လဒဵုရော? ==
ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သုတေသနမ္ဂး၊ သုတေသန မဍိုက်ပေင် အလုံအိုတ်သီု (Perfect study) ဟီုဂှ် ဟွံမဲရ။ ဇၟာပ်သုတေသန နွံကဵု တင်ကွက်လဟာ် ဖအိုတ်ရ။ ပွမချူ တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍာံစၟတ်:''' ဍေံပကဵု ညံင်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံပတှ်ေစ လတူ လိက်စံင်ဂှ် ဂၠိုင်တိုန်ရ၊ ဟိုတ်နူ ညးမချူဂှ် ဟီုထ္ၜးလဝ် တင်ဍိုန်လျ ဗွဲမတပ်တးရ။
* '''ပိုင်ခြာကဵု သွဟ်:''' ဍေံရီုဗင်ကဵု သွက်ဟွံဂွံ ညာတ်ကေတ် သွဟ်သုတေသနဂှ် လောန်ၜက်အာ နူကဵု အကာဲအရာ မဍာံစၟတ် (Overgeneralization) ရ။ (ဥပမာ - သုတေသနဏအ် ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲကွးဘာတက္ကသိုလ် ဟေင်ရ၊ သွက်မၞိဟ်အဝဲဇၞော်တအ်မ္ဂး သွဟ်ဏအ် ဒှ်ဟွံမာန်)။
* '''ကဵုကသပ် သွက်အနာဂတ်:''' ဍေံဒှ် ဂၠံင်တရဴ သွက်ညးမကၠောန် သုတေသန ကြဴကြဴတအ် ညံင်ဂွံ ဝေင်ပါဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပလေဝ်ဒါန် တင်ကွက်လဟာ် တအ်ဏအ်ရ။

== ဂကူ တင်ကၟာတ်လဒဵု မလေပ်ဆဵုစဂၠိုင် ==
တင်ကၟာတ်လဒဵု ပ္ဍဲသုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ပါ်လဝ် (၂) သာ် အဓိကရ -

=== ၁။ တင်ကၟာတ်လဒဵု လပါ်နဲကဲ (Methodological Limitations) ===
ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဗီုပြင် မဖန်ဇန်လဝ် သုတေသန ကေုာံ ဗီုလဵု ပကောံလဝ် တင်ဂၞင်တအ်ရ။
* '''လၟိဟ် နမူနာ အောန်လောန်အာ (Small sample size):''' ဟိုတ်နူ လၟိဟ်မၞိဟ် မပါလုပ် ပ္ဍဲသုတေသန အောန်လောန်တုဲ၊ သွဟ်ဂှ် စၞးစ ကဵု အလုံမွဲမှာဇန် ဟွံမာန်ရ။
* '''နဲကဲ ပကောံတင်ဂၞင် (Data collection methods):''' ဥပမာ - စကာလဝ် စရင်သၟာန် (Survey) မကဵုသွဟ် အလဵုဇကုတုဲ၊ ညးမသွဟ်တအ် လေပ်သွဟ် လပါ်ဟွံဍာံစၟတ် ညံင်ဂွံ ညာတ်ခိုဟ်မာန်ရ (Self-reported data bias)။
* '''တင်ဂၞင် ဟွံဍိုက်ပေင် (Lack of available data):''' ဟိုတ်နူ ပရူပရာဂှ် ဒှ်ပရူတၟိ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရူမလ္ၚတ်ဝါတ်တုဲ၊ တင်ဂၞင် သုတေသနတြေံ ဟွံမဲ ရုံရုံဂပ်ပ်ရ။

=== ၂။ တင်ကၟာတ်လဒဵု လပါ်ညးမကၠောန် (Researcher Limitations) ===
ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအကာဲအရာ ကေုာံ သြဇာ ညးမကၠောန် သုတေသန အလဵုဇကုရ။
* '''အခိင် ကေုာံ သြန်ဘဏ္ဍာ အောန် (Time and financial constraints):''' ဟိုတ်နူ အခိင် ကေုာံ သြန် ဟွံရုံဂပ်တုဲ ကၠောန်သုတေသန လှဲလှဲလးလး ဟွံမာန်။
* '''လညာတ် ဓလီုဖ္ဍိုက် (Researcher Bias):''' ဟိုတ်နူ လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး အခိုက်အလိုက် ညးမကၠောန်သုတေသနတုဲ ဍေံလေပ် ပလီုပလာ်အာ သွဟ် သုတေသနမာန်ရ။

== ဒၞာဲမလေပ်စွံ ==
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး၊ ပရေင်ဟီုထ္ၜး တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ညးတအ် လေပ်ချူစွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကၞောတ် [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion Section) ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံစိုပ် တင်သရုပ် (Conclusion) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)
* [[နဲကဲသုတေသန]] (Methodology)
* သုတေသန (Research)

== နိဿဲ ==
* &quot;How to Present Study Limitations and Alternatives&quot;. Enago Academy.
* Limitations of a study, [[Wikipedia]].

[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]
[[Category:ပရေင်ချူလိက်]]</text>
      <sha1>n5tcjbp5t3po4hb9o52j6qsqeumov3q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51497</id>
      <parentid>51492</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T07:08:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7591" sha1="pbcxlqkgjnl8gnp33kq2a7qwkvu1p06" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology
| name = တင်ကၟာတ်လဒဵု
| native_name = Statement of Limitations
| synonyms = တင်ဍိုန်လျ သုတေသန (Research Limitations)
| field = ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်
| purpose = ပွမဟီုထ္ၜး ပရေင်ကွက်လဟာ်၊ တင်ဍိုန်လျ ကေုာံ ပယျဵု သုတေသနမွဲမွဲ
| related = [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)၊ တင်သရုပ် (Conclusion)
}}

'''တင်ကၟာတ်လဒဵု''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်ဟီုထ္ၜး တင်ဍိုန်လျ''' (အင်္ဂလိက်: ''Statement of Limitations'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper) ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ်ပါရဂူ (Thesis) မွဲမ္ဂး၊ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍ ဟွံသေင်မ္ဂး ပိုဒ်လိက်မွဲ မဟီုပသောင်ထ္ၜးကဵု ပရူ တင်ဍိုန်လျ၊ တင်ကွက်လဟာ် ကေုာံ ပယျဵု အပိုင်အခြာ သုတေသနဂှ် ဗွဲမတပ်တးရ။

တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ဍေံဟွံသေင်ကဵု ပရေင်ဖျေံစရာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမဖျေံၚုဟ်မး ကမၠောန်ဇကုရ၊ ဍေံဒှ် ပရေင်ထ္ၜးကဵု သက်သဳ ဒဒှ်ရ ညးမကၠောန်သုတေသန (Researcher) ဂှ် နွံကဵု စိုတ်ဓါတ် သုစရိုတ် လပါ်ပညာ (Academic integrity) ကေုာံ တီကၠိုဟ်လဝ် ဗီုပြင် သွဟ်သုတေသန ဇကု မစကာဂွံ အလုံအိုတ်သီု ဟွံမာန်ဂှ်ရ။

== မုဟိုတ် ဒးချူ တင်ကၟာတ်လဒဵုရော? ==
ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သုတေသနမ္ဂး၊ သုတေသန မဍိုက်ပေင် အလုံအိုတ်သီု (Perfect study) ဟီုဂှ် ဟွံမဲရ။ ဇၟာပ်သုတေသန နွံကဵု တင်ကွက်လဟာ် ဖအိုတ်ရ။ ပွမချူ တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍာံစၟတ်:''' ဍေံပကဵု ညံင်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံပတှ်ေစ လတူ လိက်စံင်ဂှ် ဂၠိုင်တိုန်ရ၊ ဟိုတ်နူ ညးမချူဂှ် ဟီုထ္ၜးလဝ် တင်ဍိုန်လျ ဗွဲမတပ်တးရ။
* '''ပိုင်ခြာကဵု သွဟ်:''' ဍေံရီုဗင်ကဵု သွက်ဟွံဂွံ ညာတ်ကေတ် သွဟ်သုတေသနဂှ် လောန်ၜက်အာ နူကဵု အကာဲအရာ မဍာံစၟတ် (Overgeneralization) ရ။ (ဥပမာ - သုတေသနဏအ် ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲကွးဘာတက္ကသိုလ် ဟေင်ရ၊ သွက်မၞိဟ်အဝဲဇၞော်တအ်မ္ဂး သွဟ်ဏအ် ဒှ်ဟွံမာန်)။
* '''ကဵုကသပ် သွက်အနာဂတ်:''' ဍေံဒှ် ဂၠံင်တရဴ သွက်ညးမကၠောန် သုတေသန ကြဴကြဴတအ် ညံင်ဂွံ ဝေင်ပါဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပလေဝ်ဒါန် တင်ကွက်လဟာ် တအ်ဏအ်ရ။

== ဂကူ တင်ကၟာတ်လဒဵု မလေပ်ဆဵုစဂၠိုင် ==
တင်ကၟာတ်လဒဵု ပ္ဍဲသုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ပါ်လဝ် (၂) သာ် အဓိကရ -

=== ၁။ တင်ကၟာတ်လဒဵု လပါ်နဲကဲ (Methodological Limitations) ===
ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဗီုပြင် မဖန်ဇန်လဝ် သုတေသန ကေုာံ ဗီုလဵု ပကောံလဝ် တင်ဂၞင်တအ်ရ။
* '''လၟိဟ် နမူနာ အောန်လောန်အာ (Small sample size):''' ဟိုတ်နူ လၟိဟ်မၞိဟ် မပါလုပ် ပ္ဍဲသုတေသန အောန်လောန်တုဲ၊ သွဟ်ဂှ် စၞးစ ကဵု အလုံမွဲမှာဇန် ဟွံမာန်ရ။
* '''နဲကဲ ပကောံတင်ဂၞင် (Data collection methods):''' ဥပမာ - စကာလဝ် စရင်သၟာန် (Survey) မကဵုသွဟ် အလဵုဇကုတုဲ၊ ညးမသွဟ်တအ် လေပ်သွဟ် လပါ်ဟွံဍာံစၟတ် ညံင်ဂွံ ညာတ်ခိုဟ်မာန်ရ (Self-reported data bias)။
* '''တင်ဂၞင် ဟွံဍိုက်ပေင် (Lack of available data):''' ဟိုတ်နူ ပရူပရာဂှ် ဒှ်ပရူတၟိ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရူမလ္ၚတ်ဝါတ်တုဲ၊ တင်ဂၞင် သုတေသနတြေံ ဟွံမဲ ရုံရုံဂပ်ပ်ရ။

=== ၂။ တင်ကၟာတ်လဒဵု လပါ်ညးမကၠောန် (Researcher Limitations) ===
ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအကာဲအရာ ကေုာံ သြဇာ ညးမကၠောန် သုတေသန အလဵုဇကုရ။
* '''အခိင် ကေုာံ သြန်ဘဏ္ဍာ အောန် (Time and financial constraints):''' ဟိုတ်နူ အခိင် ကေုာံ သြန် ဟွံရုံဂပ်တုဲ ကၠောန်သုတေသန လှဲလှဲလးလး ဟွံမာန်။
* '''လညာတ် ဓလီုဖ္ဍိုက် (Researcher Bias):''' ဟိုတ်နူ လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး အခိုက်အလိုက် ညးမကၠောန်သုတေသနတုဲ ဍေံလေပ် ပလီုပလာ်အာ သွဟ် သုတေသနမာန်ရ။

== ဒၞာဲမလေပ်စွံ ==
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး၊ ပရေင်ဟီုထ္ၜး တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ညးတအ် လေပ်ချူစွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကၞောတ် [[ပရေင်သဳကၠဳ]] (Discussion Section) ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံစိုပ် တင်သရုပ် (Conclusion) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)
* [[နဲကဲသုတေသန]] (Methodology)
* သုတေသန (Research)

== နိဿဲ ==
* &quot;How to Present Study Limitations and Alternatives&quot;. Enago Academy.
* Limitations of a study, [[Wikipedia]].

[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]
[[Category:ပရေင်ချူလိက်]]</text>
      <sha1>pbcxlqkgjnl8gnp33kq2a7qwkvu1p06</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51498</id>
      <parentid>51497</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T07:09:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7593" sha1="5k18wa6deuoc05oz77h1ljtcthl87cp" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology
| name = တင်ကၟာတ်လဒဵု
| native_name = Statement of Limitations
| synonyms = တင်ဍိုန်လျ သုတေသန (Research Limitations)
| field = ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်
| purpose = ပွမဟီုထ္ၜး ပရေင်ကွက်လဟာ်၊ တင်ဍိုန်လျ ကေုာံ ပယျဵု သုတေသနမွဲမွဲ
| related = [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)၊ တင်သရုပ် (Conclusion)
}}

'''တင်ကၟာတ်လဒဵု''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်ဟီုထ္ၜး တင်ဍိုန်လျ''' (အင်္ဂလိက်: ''Statement of Limitations'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper) ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ်ပါရဂူ (Thesis) မွဲမ္ဂး၊ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍ ဟွံသေင်မ္ဂး ပိုဒ်လိက်မွဲ မဟီုပသောင်ထ္ၜးကဵု ပရူ တင်ဍိုန်လျ၊ တင်ကွက်လဟာ် ကေုာံ ပယျဵု အပိုင်အခြာ သုတေသနဂှ် ဗွဲမတပ်တးရ။

တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ဍေံဟွံသေင်ကဵု ပရေင်ဖျေံစရာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမဖျေံၚုဟ်မး ကမၠောန်ဇကုရ၊ ဍေံဒှ် ပရေင်ထ္ၜးကဵု သက်သဳ ဒဒှ်ရ ညးမကၠောန်သုတေသန (Researcher) ဂှ် နွံကဵု စိုတ်ဓါတ် သုစရိုတ် လပါ်ပညာ (Academic integrity) ကေုာံ တီကၠိုဟ်လဝ် ဗီုပြင် သွဟ်သုတေသန ဇကု မစကာဂွံ အလုံအိုတ်သီု ဟွံမာန်ဂှ်ရ။

== မုဟိုတ် ဒးချူ တင်ကၟာတ်လဒဵုရော? ==
ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သုတေသနမ္ဂး၊ သုတေသန မဍိုက်ပေင် အလုံအိုတ်သီု (Perfect study) ဟီုဂှ် ဟွံမဲရ။ ဇၟာပ်သုတေသန နွံကဵု တင်ကွက်လဟာ် ဖအိုတ်ရ။ ပွမချူ တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍာံစၟတ်:''' ဍေံပကဵု ညံင်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံပတှ်ေစ လတူ လိက်စံင်ဂှ် ဂၠိုင်တိုန်ရ၊ ဟိုတ်နူ ညးမချူဂှ် ဟီုထ္ၜးလဝ် တင်ဍိုန်လျ ဗွဲမတပ်တးရ။
* '''ပိုင်ခြာကဵု သွဟ်:''' ဍေံရီုဗင်ကဵု သွက်ဟွံဂွံ ညာတ်ကေတ် သွဟ်သုတေသနဂှ် လောန်ၜက်အာ နူကဵု အကာဲအရာ မဍာံစၟတ် (Overgeneralization) ရ။ (ဥပမာ - သုတေသနဏအ် ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲကွးဘာတက္ကသိုလ် ဟေင်ရ၊ သွက်မၞိဟ်အဝဲဇၞော်တအ်မ္ဂး သွဟ်ဏအ် ဒှ်ဟွံမာန်)။
* '''ကဵုကသပ် သွက်အနာဂတ်:''' ဍေံဒှ် ဂၠံင်တရဴ သွက်ညးမကၠောန် သုတေသန ကြဴကြဴတအ် ညံင်ဂွံ ဝေင်ပါဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပလေဝ်ဒါန် တင်ကွက်လဟာ် တအ်ဏအ်ရ။

== ဂကူ တင်ကၟာတ်လဒဵု မလေပ်ဆဵုစဂၠိုင် ==
တင်ကၟာတ်လဒဵု ပ္ဍဲသုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ပါ်လဝ် (၂) သာ် အဓိကရ -

=== ၁။ တင်ကၟာတ်လဒဵု လပါ်နဲကဲ (Methodological Limitations) ===
ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဗီုပြင် မဖန်ဇန်လဝ် သုတေသန ကေုာံ ဗီုလဵု ပကောံလဝ် တင်ဂၞင်တအ်ရ။
* '''လၟိဟ် နမူနာ အောန်လောန်အာ (Small sample size):''' ဟိုတ်နူ လၟိဟ်မၞိဟ် မပါလုပ် ပ္ဍဲသုတေသန အောန်လောန်တုဲ၊ သွဟ်ဂှ် စၞးစ ကဵု အလုံမွဲမှာဇန် ဟွံမာန်ရ။
* '''နဲကဲ ပကောံတင်ဂၞင် (Data collection methods):''' ဥပမာ - စကာလဝ် စရင်သၟာန် (Survey) မကဵုသွဟ် အလဵုဇကုတုဲ၊ ညးမသွဟ်တအ် လေပ်သွဟ် လပါ်ဟွံဍာံစၟတ် ညံင်ဂွံ ညာတ်ခိုဟ်မာန်ရ (Self-reported data bias)။
* '''တင်ဂၞင် ဟွံဍိုက်ပေင် (Lack of available data):''' ဟိုတ်နူ ပရူပရာဂှ် ဒှ်ပရူတၟိ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရူမလ္ၚတ်ဝါတ်တုဲ၊ တင်ဂၞင် သုတေသနတြေံ ဟွံမဲ ရုံရုံဂပ်ပ်ရ။

=== ၂။ တင်ကၟာတ်လဒဵု လပါ်ညးမကၠောန် (Researcher Limitations) ===
ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအကာဲအရာ ကေုာံ သြဇာ ညးမကၠောန် သုတေသန အလဵုဇကုရ။
* '''အခိင် ကေုာံ သြန်ဘဏ္ဍာ အောန် (Time and financial constraints):''' ဟိုတ်နူ အခိင် ကေုာံ သြန် ဟွံရုံဂပ်တုဲ ကၠောန်သုတေသန လှဲလှဲလးလး ဟွံမာန်။
* '''လညာတ် ဓလီုဖ္ဍိုက် (Researcher Bias):''' ဟိုတ်နူ လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး အခိုက်အလိုက် ညးမကၠောန်သုတေသနတုဲ ဍေံလေပ် ပလီုပလာ်အာ သွဟ် သုတေသနမာန်ရ။

== ဒၞာဲမလေပ်စွံ ==
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး၊ ပရေင်ဟီုထ္ၜး တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ညးတအ် လေပ်ချူစွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကၞောတ် [[ပရေင်သဳကၠဳ]] (Discussion Section) ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံစိုပ် တင်သရုပ် (Conclusion) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ပရေင်သဳကၠဳ]] (Discussion)
* [[နဲကဲသုတေသန]] (Methodology)
* သုတေသန (Research)

== နိဿဲ ==
* &quot;How to Present Study Limitations and Alternatives&quot;. Enago Academy.
* Limitations of a study, [[Wikipedia]].

[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]
[[Category:ပရေင်ချူလိက်]]</text>
      <sha1>5k18wa6deuoc05oz77h1ljtcthl87cp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9300</id>
    <revision>
      <id>51496</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:07:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Chemistry_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒ&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတင်ဂၞင် (contents) ပရူဓာတုဗေဒ (chemistry)။  == ပရူကဏ္ဍ...&quot;</comment>
      <origin>51496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2305" sha1="46uow95df7211u0r36brr25rozq3mo4" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Chemistry_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒ&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုတင်ဂၞင် (contents) ပရူဓာတုဗေဒ (chemistry)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒ''' ဝွံ ဒှ်စရင်မုက်လိက် မပါ်ပရအ်လဝ် အတိုင်ပရူဓာတုဗေဒ နာနာသာ် ဗီုကဵု ဓာတုဗေဒအဝ်ဂေန်နိစ် (organic chemistry)၊ ဓာတုဗေဒအိန်ဝ်ဂေန်နိစ် (inorganic chemistry)၊ ဓာတုဗေဒရူပ (physical chemistry)၊ ဓာတုဗေဒကွိတ်ကွိုက် (analytical chemistry)၊ ကေုာံ ဓာတုဗေဒဇဳဝ (biochemistry)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒအဝ်ဂေန်နိစ်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒအိန်ဝ်ဂေန်နိစ်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒရူပ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒကွိတ်ကွိုက်]]
* [[:Category:တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒဇဳဝ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[တင်ဂၞင် ဓာတုဗေဒ]]
* [[ဓာတုဗေဒ]]
* [[ဓာတုဗေဒအဝ်ဂေန်နိစ်]]
* [[ဓာတုဗေဒအိန်ဝ်ဂေန်နိစ်]]
* [[ဓာတုဗေဒရူပ]]
* [[ဓာတုဗေဒကွိတ်ကွိုက်]]
* [[ဓာတုဗေဒဇဳဝ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:တင်ဂၞင် သိပ္ပံ]]
* [[:Category:တင်ဂၞင်]]
* [[:Category:ဓာတုဗေဒ]]

[[Category:တင်ဂၞင် သိပ္ပံ]]
[[Category:ဓာတုဗေဒ]]</text>
      <sha1>46uow95df7211u0r36brr25rozq3mo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ သဳကၠဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9301</id>
    <revision>
      <id>51499</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox research methodology|name=ကဏ္ဍ သဳကၠဳ|native_name=Discussion|synonyms=ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် သွဟ်|field=ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်|purpose=ပွမပသောင်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ်၊ ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် သွဟ်သုတေသန...&quot;</comment>
      <origin>51499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7435" sha1="pc9epw4ebuk5ob35ut873az4c109imk" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology|name=ကဏ္ဍ သဳကၠဳ|native_name=Discussion|synonyms=ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် သွဟ်|field=ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်|purpose=ပွမပသောင်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ်၊ ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် သွဟ်သုတေသန|related=ကဏ္ဍ သွဟ် (Results)၊ တင်သရုပ် (Conclusion)၊ [[တင်ကၟာတ်လဒဵု]] (Limitations)}}

'''ကဏ္ဍ သဳကၠဳ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်သဳကၠဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Discussion'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper) ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ်ပါရဂူ (Thesis/Dissertation) မွဲမ္ဂး၊ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံ ပသောင်ထ္ၜး၊ သ္ၚဳဂၠေပ် ကေုာံ ပံက်အဓိပ္ပါယ် လတူ သွဟ်သုတေသန (Results) မကလိဂွံလဝ်တအ်ရ။

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ညးမကၠောန်သုတေသနတအ် ဍေံဟွံချူထောအ် သွဟ်ဂၞန်သက်သက်ရ၊ သွဟ်တအ်ဏအ်ဝွံ ဍေံမုအဓိပ္ပါယ် နွံရော၊ ဍေံဖြေဟ်ကဵု တင်သၟာန်သုတေသန (Research questions) မာန် ဟွံမာန်၊ ကေုာံ ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုကမၠောန်သုတေသန ညးတၞဟ်တအ် ဗီုလဵုရော ဂှ် ဒးချူပသောင်ထ္ၜးကဵု ဗွဲမလှဲလး ကေုာံ နကဵုဟိုတ်ဖဵုရ။

== တၞဟ်ခြာ အကြာ သွဟ် (Results) ကဵု သဳကၠဳ (Discussion) ==
ဗွဲမဂၠိုင် ညးမစကၠောန်သုတေသနတအ် လေပ်ထုဲအကြာ ကဏ္ဍ သွဟ် (Results) ကဵု ကဏ္ဍ သဳကၠဳ (Discussion) ရ။

* '''သွဟ် (Results):''' ဒှ်ဆ ပွမထ္ၜးကဵု တင်ဂၞင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၞန်သင်္ချာ အတိုင်မကလိဂွံလဝ် သက်သက်ရ (What you found)။ ဍေံဟွံပါလုပ်ကဵု လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမပသောင်အဓိပ္ပါယ်ရ။ ဥပမာ - ''&quot;မၞိဟ် ၇၀ တၟဴကၠံ သွဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ ညးတအ် ဒးစိုတ် အရာဏအ်ရ။&quot;''
* '''သဳကၠဳ (Discussion):''' ဒှ်ပွမပသောင်အဓိပ္ပါယ် သွဟ်တအ်ဂှ်ရ (What it means)။ ဥပမာ - ''&quot;ဟိုတ်နူ မၞိဟ် ၇၀ တၟဴကၠံ ဒးစိုတ် အရာဏအ်တုဲ၊ ဍေံထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ အခိုက်အလိုက်မၞိဟ်တအ် ပြံင်လှာဲအာ လပါ်တၟိဏအ်ရ... ဟိုတ်ဍေံဂှ်...&quot;''

== လဒက်ပ္တန် ကဏ္ဍ သဳကၠဳ ==
ကဏ္ဍသဳကၠဳ မခိုဟ်မွဲဝွံ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ဒးပါလုပ်ကဵု တင်အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမပသောင်ထ္ၜး သွဟ် (Interpreting the Findings):''' ကလေင်ဟီုသရုပ် သွဟ်အဓိကတအ် ဗွဲမခမၞောန်တုဲ၊ ပသောင်ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ သွဟ်တအ်ဏအ် ဍေံထံက်ပင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒစဵုဒစး ကုတင်ဆိင်ဆ (Hypothesis) မချပ်လဝ် ကိုပ်ကၠာတေအ်ရော။
# '''ပရေင်ဆက်စပ် ကုပြကိုဟ်တြေံ (Comparing with Literature):''' ပတုပ်ရံင် သွဟ်ဇကု ကုသုတေသန ညးတၞဟ်တအ် မကၠောန်လဝ် ကိုပ်ကၠာတေအ် (မချူလဝ် ပ္ဍဲ [[ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ]]) ရ။ သွဟ်ဇကုဏအ် ဍေံတုပ် ကဵု ညးတၞဟ်ဟာ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တၞဟ်ခြာဒၟံင်ဟာ။ ယဝ်ရ တၞဟ်ခြာဒၟံင်မ္ဂး မုဟိုတ် ဂွံတၞဟ်ခြာရော ဂှ် ဒးသ္ၚဳဂၠေပ်ကဵုရ။
# '''တင်ကၟာတ်လဒဵု ကေုာံ တင်ဍိုန်လျ (Limitations):''' သုတေသန ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒၞာဲဝွံ နွံကဵု တင်ဍိုန်လျဖအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ဒးဟီုထ္ၜးကဵု ဗွဲမတပ်တး ဒဒှ်ရ သုတေသနဏအ် မုတင်ဍိုန်လျ နွံရော (ဥပမာ - လၟိဟ်မၞိဟ် အောန်လောန်အာ၊ အခိင်ဟွံလအ်)။ ဣဏအ်ဂှ် ဍေံထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ညးမကၠောန်သုတေသနဂှ် နွံကဵု စိုတ်ဓါတ် သိပ္ပံ မဍာံစၟတ်ရ။
# '''ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ကမၠောန်အနာဂတ် (Implications and Future Research):''' ပသောင်ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ သွဟ်ဏအ်ဝွံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် မုရော လတူ ပညာဗေဒ ဟွံသေင်မ္ဂး လတူမှာဇန်။ တုဲမ္ဂး၊ ကဵုကသပ် သွက်ညးမကၠောန် သုတေသန ကြဴကြဴတအ် ဒဒှ်ရ မုပရူပရာ ဒးဆက်ကၠောန် သုတေသန နွံဏီရော ဂှ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ==
ကဏ္ဍ သဳကၠဳ ဝွံ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍမသၠုင်ပတိုန် ၚုဟ်မး သုတေသနမွဲရ။ ၜိုန်ရ တင်ဂၞင် (Data) ခိုဟ် ကေုာံ တပ်တးမံင်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ ဟွံလေပ် သဳကၠဳ ပသောင်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ်ဍေံမ္ဂး၊ သုတေသနဂှ် ဍေံဟွံဒှ် ဖဵုဂုဏ် လပါ်ပညာ မဍိုက်ပေင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* သုတေသန (Research)
* [[နဲကဲသုတေသန]] (Methodology)
* [[ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ]] (Literature Review)
* [[တင်ကၟာတ်လဒဵု]] (Statement of Limitations)

== နိဿဲ ==

* &quot;Writing a Discussion Section&quot;. University of Southern California (USC) Libraries.
* Discussion (academia), [[Wikipedia]].</text>
      <sha1>pc9epw4ebuk5ob35ut873az4c109imk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51502</id>
      <parentid>51499</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T07:11:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7550" sha1="972d1ckeqr3mcqin0enxdzfg9igsa0g" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology|name=ကဏ္ဍ သဳကၠဳ|native_name=Discussion|synonyms=ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် သွဟ်|field=ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်|purpose=ပွမပသောင်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ်၊ ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် သွဟ်သုတေသန|related=ကဏ္ဍ သွဟ် (Results)၊ တင်သရုပ် (Conclusion)၊ [[တင်ကၟာတ်လဒဵု]] (Limitations)}}

'''ကဏ္ဍ သဳကၠဳ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်သဳကၠဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Discussion'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper) ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ်ပါရဂူ (Thesis/Dissertation) မွဲမ္ဂး၊ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံ ပသောင်ထ္ၜး၊ သ္ၚဳဂၠေပ် ကေုာံ ပံက်အဓိပ္ပါယ် လတူ သွဟ်သုတေသန (Results) မကလိဂွံလဝ်တအ်ရ။

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ညးမကၠောန်သုတေသနတအ် ဍေံဟွံချူထောအ် သွဟ်ဂၞန်သက်သက်ရ၊ သွဟ်တအ်ဏအ်ဝွံ ဍေံမုအဓိပ္ပါယ် နွံရော၊ ဍေံဖြေဟ်ကဵု တင်သၟာန်သုတေသန (Research questions) မာန် ဟွံမာန်၊ ကေုာံ ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုကမၠောန်သုတေသန ညးတၞဟ်တအ် ဗီုလဵုရော ဂှ် ဒးချူပသောင်ထ္ၜးကဵု ဗွဲမလှဲလး ကေုာံ နကဵုဟိုတ်ဖဵုရ။

== တၞဟ်ခြာ အကြာ သွဟ် (Results) ကဵု သဳကၠဳ (Discussion) ==
ဗွဲမဂၠိုင် ညးမစကၠောန်သုတေသနတအ် လေပ်ထုဲအကြာ ကဏ္ဍ သွဟ် (Results) ကဵု ကဏ္ဍ သဳကၠဳ (Discussion) ရ။

* '''သွဟ် (Results):''' ဒှ်ဆ ပွမထ္ၜးကဵု တင်ဂၞင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၞန်သင်္ချာ အတိုင်မကလိဂွံလဝ် သက်သက်ရ (What you found)။ ဍေံဟွံပါလုပ်ကဵု လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမပသောင်အဓိပ္ပါယ်ရ။ ဥပမာ - ''&quot;မၞိဟ် ၇၀ တၟဴကၠံ သွဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ ညးတအ် ဒးစိုတ် အရာဏအ်ရ။&quot;''
* '''သဳကၠဳ (Discussion):''' ဒှ်ပွမပသောင်အဓိပ္ပါယ် သွဟ်တအ်ဂှ်ရ (What it means)။ ဥပမာ - ''&quot;ဟိုတ်နူ မၞိဟ် ၇၀ တၟဴကၠံ ဒးစိုတ် အရာဏအ်တုဲ၊ ဍေံထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ အခိုက်အလိုက်မၞိဟ်တအ် ပြံင်လှာဲအာ လပါ်တၟိဏအ်ရ... ဟိုတ်ဍေံဂှ်...&quot;''

== လဒက်ပ္တန် ကဏ္ဍ သဳကၠဳ ==
ကဏ္ဍသဳကၠဳ မခိုဟ်မွဲဝွံ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ဒးပါလုပ်ကဵု တင်အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမပသောင်ထ္ၜး သွဟ် (Interpreting the Findings):''' ကလေင်ဟီုသရုပ် သွဟ်အဓိကတအ် ဗွဲမခမၞောန်တုဲ၊ ပသောင်ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ သွဟ်တအ်ဏအ် ဍေံထံက်ပင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒစဵုဒစး ကုတင်ဆိင်ဆ (Hypothesis) မချပ်လဝ် ကိုပ်ကၠာတေအ်ရော။
# '''ပရေင်ဆက်စပ် ကုပြကိုဟ်တြေံ (Comparing with Literature):''' ပတုပ်ရံင် သွဟ်ဇကု ကုသုတေသန ညးတၞဟ်တအ် မကၠောန်လဝ် ကိုပ်ကၠာတေအ် (မချူလဝ် ပ္ဍဲ [[ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ]]) ရ။ သွဟ်ဇကုဏအ် ဍေံတုပ် ကဵု ညးတၞဟ်ဟာ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တၞဟ်ခြာဒၟံင်ဟာ။ ယဝ်ရ တၞဟ်ခြာဒၟံင်မ္ဂး မုဟိုတ် ဂွံတၞဟ်ခြာရော ဂှ် ဒးသ္ၚဳဂၠေပ်ကဵုရ။
# '''တင်ကၟာတ်လဒဵု ကေုာံ တင်ဍိုန်လျ (Limitations):''' သုတေသန ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒၞာဲဝွံ နွံကဵု တင်ဍိုန်လျဖအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ဒးဟီုထ္ၜးကဵု ဗွဲမတပ်တး ဒဒှ်ရ သုတေသနဏအ် မုတင်ဍိုန်လျ နွံရော (ဥပမာ - လၟိဟ်မၞိဟ် အောန်လောန်အာ၊ အခိင်ဟွံလအ်)။ ဣဏအ်ဂှ် ဍေံထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ညးမကၠောန်သုတေသနဂှ် နွံကဵု စိုတ်ဓါတ် သိပ္ပံ မဍာံစၟတ်ရ။
# '''ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ကမၠောန်အနာဂတ် (Implications and Future Research):''' ပသောင်ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ သွဟ်ဏအ်ဝွံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် မုရော လတူ ပညာဗေဒ ဟွံသေင်မ္ဂး လတူမှာဇန်။ တုဲမ္ဂး၊ ကဵုကသပ် သွက်ညးမကၠောန် သုတေသန ကြဴကြဴတအ် ဒဒှ်ရ မုပရူပရာ ဒးဆက်ကၠောန် သုတေသန နွံဏီရော ဂှ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ==
ကဏ္ဍ သဳကၠဳ ဝွံ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍမသၠုင်ပတိုန် ၚုဟ်မး သုတေသနမွဲရ။ ၜိုန်ရ တင်ဂၞင် (Data) ခိုဟ် ကေုာံ တပ်တးမံင်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ ဟွံလေပ် သဳကၠဳ ပသောင်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ်ဍေံမ္ဂး၊ သုတေသနဂှ် ဍေံဟွံဒှ် ဖဵုဂုဏ် လပါ်ပညာ မဍိုက်ပေင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* သုတေသန (Research)
* [[နဲကဲသုတေသန]] (Methodology)
* [[ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ]] (Literature Review)
* [[တင်ကၟာတ်လဒဵု]] (Statement of Limitations)

== နိဿဲ ==

* &quot;Writing a Discussion Section&quot;. University of Southern California (USC) Libraries.
* Discussion (academia), [[Wikipedia]].

[[Category:သုတေသန]] [[Category:ပညာဗေဒ]] [[Category:ပရေင်ချူလိက်]]</text>
      <sha1>972d1ckeqr3mcqin0enxdzfg9igsa0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51503</id>
      <parentid>51502</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T07:12:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7579" sha1="75sfemvv5756sha2i64gd166i9wrzzw" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology|name=ကဏ္ဍ သဳကၠဳ|native_name=Discussion
ကဏ္ဍ သဳကၠဳ|synonyms=ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် သွဟ်|field=ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်|purpose=ပွမပသောင်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ်၊ ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် သွဟ်သုတေသန|related=ကဏ္ဍ သွဟ် (Results)၊ တင်သရုပ် (Conclusion)၊ [[တင်ကၟာတ်လဒဵု]] (Limitations)}}

'''ကဏ္ဍ သဳကၠဳ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်သဳကၠဳ''' (အင်္ဂလိက်: ''Discussion'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper) ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ်ပါရဂူ (Thesis/Dissertation) မွဲမ္ဂး၊ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍအဓိက သွက်ဂွံ ပသောင်ထ္ၜး၊ သ္ၚဳဂၠေပ် ကေုာံ ပံက်အဓိပ္ပါယ် လတူ သွဟ်သုတေသန (Results) မကလိဂွံလဝ်တအ်ရ။

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ညးမကၠောန်သုတေသနတအ် ဍေံဟွံချူထောအ် သွဟ်ဂၞန်သက်သက်ရ၊ သွဟ်တအ်ဏအ်ဝွံ ဍေံမုအဓိပ္ပါယ် နွံရော၊ ဍေံဖြေဟ်ကဵု တင်သၟာန်သုတေသန (Research questions) မာန် ဟွံမာန်၊ ကေုာံ ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုကမၠောန်သုတေသန ညးတၞဟ်တအ် ဗီုလဵုရော ဂှ် ဒးချူပသောင်ထ္ၜးကဵု ဗွဲမလှဲလး ကေုာံ နကဵုဟိုတ်ဖဵုရ။

== တၞဟ်ခြာ အကြာ သွဟ် (Results) ကဵု သဳကၠဳ (Discussion) ==
ဗွဲမဂၠိုင် ညးမစကၠောန်သုတေသနတအ် လေပ်ထုဲအကြာ ကဏ္ဍ သွဟ် (Results) ကဵု ကဏ္ဍ သဳကၠဳ (Discussion) ရ။

* '''သွဟ် (Results):''' ဒှ်ဆ ပွမထ္ၜးကဵု တင်ဂၞင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၞန်သင်္ချာ အတိုင်မကလိဂွံလဝ် သက်သက်ရ (What you found)။ ဍေံဟွံပါလုပ်ကဵု လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမပသောင်အဓိပ္ပါယ်ရ။ ဥပမာ - ''&quot;မၞိဟ် ၇၀ တၟဴကၠံ သွဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ ညးတအ် ဒးစိုတ် အရာဏအ်ရ။&quot;''
* '''သဳကၠဳ (Discussion):''' ဒှ်ပွမပသောင်အဓိပ္ပါယ် သွဟ်တအ်ဂှ်ရ (What it means)။ ဥပမာ - ''&quot;ဟိုတ်နူ မၞိဟ် ၇၀ တၟဴကၠံ ဒးစိုတ် အရာဏအ်တုဲ၊ ဍေံထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ အခိုက်အလိုက်မၞိဟ်တအ် ပြံင်လှာဲအာ လပါ်တၟိဏအ်ရ... ဟိုတ်ဍေံဂှ်...&quot;''

== လဒက်ပ္တန် ကဏ္ဍ သဳကၠဳ ==
ကဏ္ဍသဳကၠဳ မခိုဟ်မွဲဝွံ ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး ဒးပါလုပ်ကဵု တင်အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမပသောင်ထ္ၜး သွဟ် (Interpreting the Findings):''' ကလေင်ဟီုသရုပ် သွဟ်အဓိကတအ် ဗွဲမခမၞောန်တုဲ၊ ပသောင်ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ သွဟ်တအ်ဏအ် ဍေံထံက်ပင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒစဵုဒစး ကုတင်ဆိင်ဆ (Hypothesis) မချပ်လဝ် ကိုပ်ကၠာတေအ်ရော။
# '''ပရေင်ဆက်စပ် ကုပြကိုဟ်တြေံ (Comparing with Literature):''' ပတုပ်ရံင် သွဟ်ဇကု ကုသုတေသန ညးတၞဟ်တအ် မကၠောန်လဝ် ကိုပ်ကၠာတေအ် (မချူလဝ် ပ္ဍဲ [[ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ]]) ရ။ သွဟ်ဇကုဏအ် ဍေံတုပ် ကဵု ညးတၞဟ်ဟာ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး တၞဟ်ခြာဒၟံင်ဟာ။ ယဝ်ရ တၞဟ်ခြာဒၟံင်မ္ဂး မုဟိုတ် ဂွံတၞဟ်ခြာရော ဂှ် ဒးသ္ၚဳဂၠေပ်ကဵုရ။
# '''တင်ကၟာတ်လဒဵု ကေုာံ တင်ဍိုန်လျ (Limitations):''' သုတေသန ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒၞာဲဝွံ နွံကဵု တင်ဍိုန်လျဖအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ဒးဟီုထ္ၜးကဵု ဗွဲမတပ်တး ဒဒှ်ရ သုတေသနဏအ် မုတင်ဍိုန်လျ နွံရော (ဥပမာ - လၟိဟ်မၞိဟ် အောန်လောန်အာ၊ အခိင်ဟွံလအ်)။ ဣဏအ်ဂှ် ဍေံထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ညးမကၠောန်သုတေသနဂှ် နွံကဵု စိုတ်ဓါတ် သိပ္ပံ မဍာံစၟတ်ရ။
# '''ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ကမၠောန်အနာဂတ် (Implications and Future Research):''' ပသောင်ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ သွဟ်ဏအ်ဝွံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် မုရော လတူ ပညာဗေဒ ဟွံသေင်မ္ဂး လတူမှာဇန်။ တုဲမ္ဂး၊ ကဵုကသပ် သွက်ညးမကၠောန် သုတေသန ကြဴကြဴတအ် ဒဒှ်ရ မုပရူပရာ ဒးဆက်ကၠောန် သုတေသန နွံဏီရော ဂှ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ==
ကဏ္ဍ သဳကၠဳ ဝွံ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍမသၠုင်ပတိုန် ၚုဟ်မး သုတေသနမွဲရ။ ၜိုန်ရ တင်ဂၞင် (Data) ခိုဟ် ကေုာံ တပ်တးမံင်ကီုလေဝ် ယဝ်ရ ဟွံလေပ် သဳကၠဳ ပသောင်ထ္ၜး အဓိပ္ပါယ်ဍေံမ္ဂး၊ သုတေသနဂှ် ဍေံဟွံဒှ် ဖဵုဂုဏ် လပါ်ပညာ မဍိုက်ပေင်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* သုတေသန (Research)
* [[နဲကဲသုတေသန]] (Methodology)
* [[ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ]] (Literature Review)
* [[တင်ကၟာတ်လဒဵု]] (Statement of Limitations)

== နိဿဲ ==

* &quot;Writing a Discussion Section&quot;. University of Southern California (USC) Libraries.
* Discussion (academia), [[Wikipedia]].

[[Category:သုတေသန]] [[Category:ပညာဗေဒ]] [[Category:ပရေင်ချူလိက်]]</text>
      <sha1>75sfemvv5756sha2i64gd166i9wrzzw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တင်ကၟာတ်လဒဵု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9302</id>
    <revision>
      <id>51500</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:11:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox research methodology|name=တင်ကၟာတ်လဒဵု|native_name=Statement of Limitations|synonyms=တင်ဍိုန်လျ သုတေသန (Research Limitations)|field=ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်|purpose=ပွမဟီုထ္ၜး ပရေင်ကွက်လဟာ်၊ တင်ဍိုန်လျ ကေုာံ ပယျဵ...&quot;</comment>
      <origin>51500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7454" sha1="lttr6fbselphvanqr69xovjut6fwuha" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology|name=တင်ကၟာတ်လဒဵု|native_name=Statement of Limitations|synonyms=တင်ဍိုန်လျ သုတေသန (Research Limitations)|field=ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်|purpose=ပွမဟီုထ္ၜး ပရေင်ကွက်လဟာ်၊ တင်ဍိုန်လျ ကေုာံ ပယျဵု သုတေသနမွဲမွဲ|related=[[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)၊ တင်သရုပ် (Conclusion)}}

'''တင်ကၟာတ်လဒဵု''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်ဟီုထ္ၜး တင်ဍိုန်လျ''' (အင်္ဂလိက်: ''Statement of Limitations'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper) ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ်ပါရဂူ (Thesis) မွဲမ္ဂး၊ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍ ဟွံသေင်မ္ဂး ပိုဒ်လိက်မွဲ မဟီုပသောင်ထ္ၜးကဵု ပရူ တင်ဍိုန်လျ၊ တင်ကွက်လဟာ် ကေုာံ ပယျဵု အပိုင်အခြာ သုတေသနဂှ် ဗွဲမတပ်တးရ။

တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ဍေံဟွံသေင်ကဵု ပရေင်ဖျေံစရာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမဖျေံၚုဟ်မး ကမၠောန်ဇကုရ၊ ဍေံဒှ် ပရေင်ထ္ၜးကဵု သက်သဳ ဒဒှ်ရ ညးမကၠောန်သုတေသန (Researcher) ဂှ် နွံကဵု စိုတ်ဓါတ် သုစရိုတ် လပါ်ပညာ (Academic integrity) ကေုာံ တီကၠိုဟ်လဝ် ဗီုပြင် သွဟ်သုတေသန ဇကု မစကာဂွံ အလုံအိုတ်သီု ဟွံမာန်ဂှ်ရ။

== မုဟိုတ် ဒးချူ တင်ကၟာတ်လဒဵုရော? ==
ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သုတေသနမ္ဂး၊ သုတေသန မဍိုက်ပေင် အလုံအိုတ်သီု (Perfect study) ဟီုဂှ် ဟွံမဲရ။ ဇၟာပ်သုတေသန နွံကဵု တင်ကွက်လဟာ် ဖအိုတ်ရ။ ပွမချူ တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍာံစၟတ်:''' ဍေံပကဵု ညံင်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံပတှ်ေစ လတူ လိက်စံင်ဂှ် ဂၠိုင်တိုန်ရ၊ ဟိုတ်နူ ညးမချူဂှ် ဟီုထ္ၜးလဝ် တင်ဍိုန်လျ ဗွဲမတပ်တးရ။
* '''ပိုင်ခြာကဵု သွဟ်:''' ဍေံရီုဗင်ကဵု သွက်ဟွံဂွံ ညာတ်ကေတ် သွဟ်သုတေသနဂှ် လောန်ၜက်အာ နူကဵု အကာဲအရာ မဍာံစၟတ် (Overgeneralization) ရ။ (ဥပမာ - သုတေသနဏအ် ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲကွးဘာတက္ကသိုလ် ဟေင်ရ၊ သွက်မၞိဟ်အဝဲဇၞော်တအ်မ္ဂး သွဟ်ဏအ် ဒှ်ဟွံမာန်)။
* '''ကဵုကသပ် သွက်အနာဂတ်:''' ဍေံဒှ် ဂၠံင်တရဴ သွက်ညးမကၠောန် သုတေသန ကြဴကြဴတအ် ညံင်ဂွံ ဝေင်ပါဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပလေဝ်ဒါန် တင်ကွက်လဟာ် တအ်ဏအ်ရ။

== ဂကူ တင်ကၟာတ်လဒဵု မလေပ်ဆဵုစဂၠိုင် ==
တင်ကၟာတ်လဒဵု ပ္ဍဲသုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ပါ်လဝ် (၂) သာ် အဓိကရ -

=== ၁။ တင်ကၟာတ်လဒဵု လပါ်နဲကဲ (Methodological Limitations) ===
ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဗီုပြင် မဖန်ဇန်လဝ် သုတေသန ကေုာံ ဗီုလဵု ပကောံလဝ် တင်ဂၞင်တအ်ရ။

* '''လၟိဟ် နမူနာ အောန်လောန်အာ (Small sample size):''' ဟိုတ်နူ လၟိဟ်မၞိဟ် မပါလုပ် ပ္ဍဲသုတေသန အောန်လောန်တုဲ၊ သွဟ်ဂှ် စၞးစ ကဵု အလုံမွဲမှာဇန် ဟွံမာန်ရ။
* '''နဲကဲ ပကောံတင်ဂၞင် (Data collection methods):''' ဥပမာ - စကာလဝ် စရင်သၟာန် (Survey) မကဵုသွဟ် အလဵုဇကုတုဲ၊ ညးမသွဟ်တအ် လေပ်သွဟ် လပါ်ဟွံဍာံစၟတ် ညံင်ဂွံ ညာတ်ခိုဟ်မာန်ရ (Self-reported data bias)။
* '''တင်ဂၞင် ဟွံဍိုက်ပေင် (Lack of available data):''' ဟိုတ်နူ ပရူပရာဂှ် ဒှ်ပရူတၟိ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရူမလ္ၚတ်ဝါတ်တုဲ၊ တင်ဂၞင် သုတေသနတြေံ ဟွံမဲ ရုံရုံဂပ်ပ်ရ။

=== ၂။ တင်ကၟာတ်လဒဵု လပါ်ညးမကၠောန် (Researcher Limitations) ===
ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအကာဲအရာ ကေုာံ သြဇာ ညးမကၠောန် သုတေသန အလဵုဇကုရ။

* '''အခိင် ကေုာံ သြန်ဘဏ္ဍာ အောန် (Time and financial constraints):''' ဟိုတ်နူ အခိင် ကေုာံ သြန် ဟွံရုံဂပ်တုဲ ကၠောန်သုတေသန လှဲလှဲလးလး ဟွံမာန်။
* '''လညာတ် ဓလီုဖ္ဍိုက် (Researcher Bias):''' ဟိုတ်နူ လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး အခိုက်အလိုက် ညးမကၠောန်သုတေသနတုဲ ဍေံလေပ် ပလီုပလာ်အာ သွဟ် သုတေသနမာန်ရ။

== ဒၞာဲမလေပ်စွံ ==
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး၊ ပရေင်ဟီုထ္ၜး တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ညးတအ် လေပ်ချူစွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကၞောတ် [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion Section) ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံစိုပ် တင်သရုပ် (Conclusion) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)
* [[နဲကဲသုတေသန]] (Methodology)
* သုတေသန (Research)

== နိဿဲ ==

* &quot;How to Present Study Limitations and Alternatives&quot;. Enago Academy.
* Limitations of a study, [[Wikipedia]].</text>
      <sha1>lttr6fbselphvanqr69xovjut6fwuha</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51501</id>
      <parentid>51500</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T07:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7569" sha1="tpiphd9ry0o8lap1hlnzaa3his3j6tn" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology|name=တင်ကၟာတ်လဒဵု|native_name=Statement of Limitations|synonyms=တင်ဍိုန်လျ သုတေသန (Research Limitations)|field=ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်|purpose=ပွမဟီုထ္ၜး ပရေင်ကွက်လဟာ်၊ တင်ဍိုန်လျ ကေုာံ ပယျဵု သုတေသနမွဲမွဲ|related=[[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)၊ တင်သရုပ် (Conclusion)}}

'''တင်ကၟာတ်လဒဵု''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်ဟီုထ္ၜး တင်ဍိုန်လျ''' (အင်္ဂလိက်: ''Statement of Limitations'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper) ဟွံသေင်မ္ဂး ပြကိုဟ်ပါရဂူ (Thesis) မွဲမ္ဂး၊ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍ ဟွံသေင်မ္ဂး ပိုဒ်လိက်မွဲ မဟီုပသောင်ထ္ၜးကဵု ပရူ တင်ဍိုန်လျ၊ တင်ကွက်လဟာ် ကေုာံ ပယျဵု အပိုင်အခြာ သုတေသနဂှ် ဗွဲမတပ်တးရ။

တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ဍေံဟွံသေင်ကဵု ပရေင်ဖျေံစရာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမဖျေံၚုဟ်မး ကမၠောန်ဇကုရ၊ ဍေံဒှ် ပရေင်ထ္ၜးကဵု သက်သဳ ဒဒှ်ရ ညးမကၠောန်သုတေသန (Researcher) ဂှ် နွံကဵု စိုတ်ဓါတ် သုစရိုတ် လပါ်ပညာ (Academic integrity) ကေုာံ တီကၠိုဟ်လဝ် ဗီုပြင် သွဟ်သုတေသန ဇကု မစကာဂွံ အလုံအိုတ်သီု ဟွံမာန်ဂှ်ရ။

== မုဟိုတ် ဒးချူ တင်ကၟာတ်လဒဵုရော? ==
ပ္ဍဲကဵု ကမၠောန်သုတေသနမ္ဂး၊ သုတေသန မဍိုက်ပေင် အလုံအိုတ်သီု (Perfect study) ဟီုဂှ် ဟွံမဲရ။ ဇၟာပ်သုတေသန နွံကဵု တင်ကွက်လဟာ် ဖအိုတ်ရ။ ပွမချူ တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ထ္ၜးကဵု ပရေင်ဍာံစၟတ်:''' ဍေံပကဵု ညံင်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံပတှ်ေစ လတူ လိက်စံင်ဂှ် ဂၠိုင်တိုန်ရ၊ ဟိုတ်နူ ညးမချူဂှ် ဟီုထ္ၜးလဝ် တင်ဍိုန်လျ ဗွဲမတပ်တးရ။
* '''ပိုင်ခြာကဵု သွဟ်:''' ဍေံရီုဗင်ကဵု သွက်ဟွံဂွံ ညာတ်ကေတ် သွဟ်သုတေသနဂှ် လောန်ၜက်အာ နူကဵု အကာဲအရာ မဍာံစၟတ် (Overgeneralization) ရ။ (ဥပမာ - သုတေသနဏအ် ကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲကွးဘာတက္ကသိုလ် ဟေင်ရ၊ သွက်မၞိဟ်အဝဲဇၞော်တအ်မ္ဂး သွဟ်ဏအ် ဒှ်ဟွံမာန်)။
* '''ကဵုကသပ် သွက်အနာဂတ်:''' ဍေံဒှ် ဂၠံင်တရဴ သွက်ညးမကၠောန် သုတေသန ကြဴကြဴတအ် ညံင်ဂွံ ဝေင်ပါဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ပလေဝ်ဒါန် တင်ကွက်လဟာ် တအ်ဏအ်ရ။

== ဂကူ တင်ကၟာတ်လဒဵု မလေပ်ဆဵုစဂၠိုင် ==
တင်ကၟာတ်လဒဵု ပ္ဍဲသုတေသန ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ပါ်လဝ် (၂) သာ် အဓိကရ -

=== ၁။ တင်ကၟာတ်လဒဵု လပါ်နဲကဲ (Methodological Limitations) ===
ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဗီုပြင် မဖန်ဇန်လဝ် သုတေသန ကေုာံ ဗီုလဵု ပကောံလဝ် တင်ဂၞင်တအ်ရ။

* '''လၟိဟ် နမူနာ အောန်လောန်အာ (Small sample size):''' ဟိုတ်နူ လၟိဟ်မၞိဟ် မပါလုပ် ပ္ဍဲသုတေသန အောန်လောန်တုဲ၊ သွဟ်ဂှ် စၞးစ ကဵု အလုံမွဲမှာဇန် ဟွံမာန်ရ။
* '''နဲကဲ ပကောံတင်ဂၞင် (Data collection methods):''' ဥပမာ - စကာလဝ် စရင်သၟာန် (Survey) မကဵုသွဟ် အလဵုဇကုတုဲ၊ ညးမသွဟ်တအ် လေပ်သွဟ် လပါ်ဟွံဍာံစၟတ် ညံင်ဂွံ ညာတ်ခိုဟ်မာန်ရ (Self-reported data bias)။
* '''တင်ဂၞင် ဟွံဍိုက်ပေင် (Lack of available data):''' ဟိုတ်နူ ပရူပရာဂှ် ဒှ်ပရူတၟိ ဟွံသေင်မ္ဂး ပရူမလ္ၚတ်ဝါတ်တုဲ၊ တင်ဂၞင် သုတေသနတြေံ ဟွံမဲ ရုံရုံဂပ်ပ်ရ။

=== ၂။ တင်ကၟာတ်လဒဵု လပါ်ညးမကၠောန် (Researcher Limitations) ===
ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုအကာဲအရာ ကေုာံ သြဇာ ညးမကၠောန် သုတေသန အလဵုဇကုရ။

* '''အခိင် ကေုာံ သြန်ဘဏ္ဍာ အောန် (Time and financial constraints):''' ဟိုတ်နူ အခိင် ကေုာံ သြန် ဟွံရုံဂပ်တုဲ ကၠောန်သုတေသန လှဲလှဲလးလး ဟွံမာန်။
* '''လညာတ် ဓလီုဖ္ဍိုက် (Researcher Bias):''' ဟိုတ်နူ လညာတ်ပူဂိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး အခိုက်အလိုက် ညးမကၠောန်သုတေသနတုဲ ဍေံလေပ် ပလီုပလာ်အာ သွဟ် သုတေသနမာန်ရ။

== ဒၞာဲမလေပ်စွံ ==
ဗွဲဓမ္မတာမ္ဂး၊ ပရေင်ဟီုထ္ၜး တင်ကၟာတ်လဒဵုဝွံ ညးတအ် လေပ်ချူစွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကၞောတ် [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion Section) ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံစိုပ် တင်သရုပ် (Conclusion) ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)
* [[နဲကဲသုတေသန]] (Methodology)
* သုတေသန (Research)

== နိဿဲ ==

* &quot;How to Present Study Limitations and Alternatives&quot;. Enago Academy.
* Limitations of a study, [[Wikipedia]].

[[Category:သုတေသန]] [[Category:ပညာဗေဒ]] [[Category:ပရေင်ချူလိက်]]</text>
      <sha1>tpiphd9ry0o8lap1hlnzaa3his3j6tn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တင်သရုပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9303</id>
    <revision>
      <id>51504</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:14:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox research methodology|name=တင်သရုပ်|native_name=Conclusion|synonyms=နိဂီု|field=ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်|purpose=ပွမဟီုသရုပ်၊ ကလေင်ပတိုန်ထ္ၜး တင်အဓိက ကေုာံ ဖျေံနိဂီု သွက်လိက်မွဲပိုဒ်|related=နိဒ...&quot;</comment>
      <origin>51504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6891" sha1="860snfc3rtez187nzwqt7u2nziaxypc" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology|name=တင်သရုပ်|native_name=Conclusion|synonyms=နိဂီု|field=ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်|purpose=ပွမဟီုသရုပ်၊ ကလေင်ပတိုန်ထ္ၜး တင်အဓိက ကေုာံ ဖျေံနိဂီု သွက်လိက်မွဲပိုဒ်|related=[[နိဒါန်]] (Introduction)၊ [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)}}

'''တင်သရုပ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''နိဂီု''' (အင်္ဂလိက်: ''Conclusion'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ချူလိက် (Essay)၊ လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ကၞပ်မွဲမ္ဂး၊ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍ ဟွံသေင်မ္ဂး ပိုဒ်လိက် လက္ကရဴအိုတ် သွက်ဂွံ ဖျေံနိဂီု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်ဆာတ် လတူပရူပရာဂှ်ရ။

တင်သရုပ် မခိုဟ်မွဲဝွံ ဍေံဟွံသေင်ဆ ပွမကလေင်ချူ တင်ဂၞင်တြေံတအ် သက်သက်ရ၊ ဍေံဒးဒှ် ပရေင်ကလေင်ပံင်ကောံ (Synthesis) တင်အဓိက သီုဖအိုတ်တုဲ၊ ပကဵု ညံင်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ လညာတ်အဓိက အလုံမွဲလိက်စံင်ဂှ်ရ။

== လဒက်ပ္တန် တင်သရုပ် အဓိက ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ချူလိက် ကဆံင်သၠုင် (Academic writing) မ္ဂး၊ ကဏ္ဍ တင်သရုပ် မွဲ ဒးပါလုပ်ကဵု လဒက်ပ္တန် အဓိက (၃) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ကလေင်ပတိုန်ထ္ၜး တင်ရန်တၟအ် (Restating the Thesis/Research Problem):''' ပ္ဍဲစချူ တင်သရုပ်ဂှ်၊ ဒးကလေင်စၞောန်ထ္ၜးကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဟွံသေင်မ္ဂး တင်သၟာန် သုတေသနဂှ်ရ။ ဆဂး ဟွံထေက်ကဵု ကလေင်ကပ်ပဳ (Copy-paste) မလိက် နူကဵု နိဒါန် အတိုင်တအ်ရ၊ ဒးကလေင်ချူ နကဵု မအရေဝ်တၞဟ် (Paraphrase) ရ။
# '''ဟီုသရုပ် တင်အဓိက / သွဟ် (Summarizing Main Points/Findings):''' ကလေင်စၞောန်ထ္ၜးကဵု တင်ဂၞင် ကေုာံ သွဟ်အဓိက မသ္ၚဳဂၠေပ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်ဂှ် ဗွဲမခမၞောန်ရ။ ဍေံရီုဗင်ကဵု ညးမဗှ်လိက် ညံင်ဂွံ ကလေင်ဂွံသတိ ဗီုလဵု သွဟ်တအ်ဏအ် ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုတင်ရန်တၟအ်ဂှ်ရ။
# '''လညာတ် လက္ကရဴအိုတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဖဵုဂုဏ် (Final Thought / Implications):''' ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်ဝါကျ လက္ကရဴအိုတ် သွက်ဂွံ ဖျေံနိဂီုရ။ ဒးပသောင်ထ္ၜးကဵု &quot;မုဟိုတ် သုတေသန ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ဏအ် ဂွံကိစ္စဇၞော်ရော؟&quot; (So what?) ကေုာံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် လတူ အနာဂတ် ဗီုလဵုရော ဂှ်ရ။

== အရာ ဟွံထေက်ကဵု ချူ ပ္ဍဲတင်သရုပ် ==
ညံင်ဂွံ ဒှ် တင်သရုပ် မဍိုက်ပေင် ကေုာံ ခိုင်ကၠိုက်မွဲဂှ် ညးမချူလိက်တအ် ဒးဝေင်ပါဲ အရာဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ဟွံထေက်ကဵု ထပ်စုတ် တင်ဂၞင်တၟိ (No new information):''' တင်သရုပ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ကလေင်သရုပ် သွဟ်တြေံရ။ လညာတ်တၟိ၊ တင်ဂၞင်တၟိ ဟွံသေင်မ္ဂး သက်သဳတၟိတအ်ဂှ် လုံးဝ (လုံဝ) ဟွံထေက်ကဵု ထပ်စုတ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ရ။
* '''ဟွံထေက်ကဵု စကာ မအရေဝ် အီစောန် (Avoid cliches):''' မပ္တံကဵု မအရေဝ် &quot;ပ္ဍဲကၞောတ်အိုတ်ဏအ်...&quot; (In conclusion...), &quot;သရုပ်ဖအိုတ်မ္ဂး...&quot; (To sum up...) တအ်ဂှ် ပ္ဍဲပရေင်ချူလိက် ကဆံင်သၠုင်တအ် ညးတအ် ဟွံကဵုဇြဟတ် သွက်ဂွံ စကာရ။ ညးမဗှ်လိက် တီဒၟံင်တုဲတုဲရ ဒဒှ်ရ ကဏ္ဍဏအ် ဒှ် တင်သရုပ်။
* '''ဟွံထေက်ကဵု ပတိုန်ထ္ၜး လညာတ် ၜါလပါ် လက္ကရဴအိုတ် (Don't leave it hanging):''' တင်သရုပ်ဂှ် ဒးဒှ် တင်သ္ဂုတ်ဆာတ် မပြတ်သာ်မွဲရ။

== တၞဟ်ခြာ အကြာ သဳကၠဳ ကဵု တင်သရုပ် ==

* '''[[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion):''' ဍေံလှဲလးတုဲ သ္ၚဳဂၠေပ် ဟိုတ်ဖဵု၊ ပရေင်ဆက်စပ် သွဟ် ကုပြကိုဟ်တြေံ ကေုာံ တင်ဍိုန်လျ သုတေသနရ။
* '''တင်သရုပ် (Conclusion):''' ဍေံဂၠေအ်တုဲ ဒှ်ဆ ပွမကလေင်သရုပ် တင်အဓိက ကေုာံ ဖျေံနိဂီု အလုံမွဲ လိက်စံင် သက်သက်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[နိဒါန်]] (Introduction)
* [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)
* [[သရုပ်ခမၞောန်]] (Abstract)
* ပရေင်ချူလိက်

== နိဿဲ ==

* &quot;Ending the Essay: Conclusions&quot;. Harvard College Writing Center.
* Conclusion, [[Wikipedia]].</text>
      <sha1>860snfc3rtez187nzwqt7u2nziaxypc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51505</id>
      <parentid>51504</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T07:15:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7006" sha1="fzr2f7jfl2xozklmoorzbd13hryolyi" xml:space="preserve">{{Infobox research methodology|name=တင်သရုပ်|native_name=Conclusion|synonyms=နိဂီု|field=ပညာသုတေသန ကေုာံ ပရေင်ချူလိက်|purpose=ပွမဟီုသရုပ်၊ ကလေင်ပတိုန်ထ္ၜး တင်အဓိက ကေုာံ ဖျေံနိဂီု သွက်လိက်မွဲပိုဒ်|related=[[နိဒါန်]] (Introduction)၊ [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)}}

'''တင်သရုပ်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''နိဂီု''' (အင်္ဂလိက်: ''Conclusion'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ချူလိက် (Essay)၊ လိက်စံင်သုတေသန (Research Paper)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ကၞပ်မွဲမ္ဂး၊ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍ ဟွံသေင်မ္ဂး ပိုဒ်လိက် လက္ကရဴအိုတ် သွက်ဂွံ ဖျေံနိဂီု ကေုာံ တင်သ္ဂုတ်ဆာတ် လတူပရူပရာဂှ်ရ။

တင်သရုပ် မခိုဟ်မွဲဝွံ ဍေံဟွံသေင်ဆ ပွမကလေင်ချူ တင်ဂၞင်တြေံတအ် သက်သက်ရ၊ ဍေံဒးဒှ် ပရေင်ကလေင်ပံင်ကောံ (Synthesis) တင်အဓိက သီုဖအိုတ်တုဲ၊ ပကဵု ညံင်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ လညာတ်အဓိက အလုံမွဲလိက်စံင်ဂှ်ရ။

== လဒက်ပ္တန် တင်သရုပ် အဓိက ==
ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ချူလိက် ကဆံင်သၠုင် (Academic writing) မ္ဂး၊ ကဏ္ဍ တင်သရုပ် မွဲ ဒးပါလုပ်ကဵု လဒက်ပ္တန် အဓိက (၃) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ကလေင်ပတိုန်ထ္ၜး တင်ရန်တၟအ် (Restating the Thesis/Research Problem):''' ပ္ဍဲစချူ တင်သရုပ်ဂှ်၊ ဒးကလေင်စၞောန်ထ္ၜးကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဟွံသေင်မ္ဂး တင်သၟာန် သုတေသနဂှ်ရ။ ဆဂး ဟွံထေက်ကဵု ကလေင်ကပ်ပဳ (Copy-paste) မလိက် နူကဵု နိဒါန် အတိုင်တအ်ရ၊ ဒးကလေင်ချူ နကဵု မအရေဝ်တၞဟ် (Paraphrase) ရ။
# '''ဟီုသရုပ် တင်အဓိက / သွဟ် (Summarizing Main Points/Findings):''' ကလေင်စၞောန်ထ္ၜးကဵု တင်ဂၞင် ကေုာံ သွဟ်အဓိက မသ္ၚဳဂၠေပ်လဝ် ပ္ဍဲကဵု လိက်စံင်ဂှ် ဗွဲမခမၞောန်ရ။ ဍေံရီုဗင်ကဵု ညးမဗှ်လိက် ညံင်ဂွံ ကလေင်ဂွံသတိ ဗီုလဵု သွဟ်တအ်ဏအ် ဍေံဆက်စပ်ဒၟံင် ကုတင်ရန်တၟအ်ဂှ်ရ။
# '''လညာတ် လက္ကရဴအိုတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဖဵုဂုဏ် (Final Thought / Implications):''' ဣဏအ်ဂှ် ဒှ်ဝါကျ လက္ကရဴအိုတ် သွက်ဂွံ ဖျေံနိဂီုရ။ ဒးပသောင်ထ္ၜးကဵု &quot;မုဟိုတ် သုတေသန ဟွံသေင်မ္ဂး လိက်ဏအ် ဂွံကိစ္စဇၞော်ရော؟&quot; (So what?) ကေုာံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် လတူ အနာဂတ် ဗီုလဵုရော ဂှ်ရ။

== အရာ ဟွံထေက်ကဵု ချူ ပ္ဍဲတင်သရုပ် ==
ညံင်ဂွံ ဒှ် တင်သရုပ် မဍိုက်ပေင် ကေုာံ ခိုင်ကၠိုက်မွဲဂှ် ညးမချူလိက်တအ် ဒးဝေင်ပါဲ အရာဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ဟွံထေက်ကဵု ထပ်စုတ် တင်ဂၞင်တၟိ (No new information):''' တင်သရုပ်ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံ ကလေင်သရုပ် သွဟ်တြေံရ။ လညာတ်တၟိ၊ တင်ဂၞင်တၟိ ဟွံသေင်မ္ဂး သက်သဳတၟိတအ်ဂှ် လုံးဝ (လုံဝ) ဟွံထေက်ကဵု ထပ်စုတ် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ်ရ။
* '''ဟွံထေက်ကဵု စကာ မအရေဝ် အီစောန် (Avoid cliches):''' မပ္တံကဵု မအရေဝ် &quot;ပ္ဍဲကၞောတ်အိုတ်ဏအ်...&quot; (In conclusion...), &quot;သရုပ်ဖအိုတ်မ္ဂး...&quot; (To sum up...) တအ်ဂှ် ပ္ဍဲပရေင်ချူလိက် ကဆံင်သၠုင်တအ် ညးတအ် ဟွံကဵုဇြဟတ် သွက်ဂွံ စကာရ။ ညးမဗှ်လိက် တီဒၟံင်တုဲတုဲရ ဒဒှ်ရ ကဏ္ဍဏအ် ဒှ် တင်သရုပ်။
* '''ဟွံထေက်ကဵု ပတိုန်ထ္ၜး လညာတ် ၜါလပါ် လက္ကရဴအိုတ် (Don't leave it hanging):''' တင်သရုပ်ဂှ် ဒးဒှ် တင်သ္ဂုတ်ဆာတ် မပြတ်သာ်မွဲရ။

== တၞဟ်ခြာ အကြာ သဳကၠဳ ကဵု တင်သရုပ် ==

* '''[[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion):''' ဍေံလှဲလးတုဲ သ္ၚဳဂၠေပ် ဟိုတ်ဖဵု၊ ပရေင်ဆက်စပ် သွဟ် ကုပြကိုဟ်တြေံ ကေုာံ တင်ဍိုန်လျ သုတေသနရ။
* '''တင်သရုပ် (Conclusion):''' ဍေံဂၠေအ်တုဲ ဒှ်ဆ ပွမကလေင်သရုပ် တင်အဓိက ကေုာံ ဖျေံနိဂီု အလုံမွဲ လိက်စံင် သက်သက်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[နိဒါန်]] (Introduction)
* [[ကဏ္ဍ သဳကၠဳ]] (Discussion)
* [[သရုပ်ခမၞောန်]] (Abstract)
* ပရေင်ချူလိက်

== နိဿဲ ==

* &quot;Ending the Essay: Conclusions&quot;. Harvard College Writing Center.
* Conclusion, [[Wikipedia]].

[[Category:ပရေင်ချူလိက်]] [[Category:သုတေသန]] [[Category:ပညာဗေဒ]]</text>
      <sha1>fzr2f7jfl2xozklmoorzbd13hryolyi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပရေင်ချူလိက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9304</id>
    <revision>
      <id>51506</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:16:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox field of study | name = ပရေင်ချူလိက် | native_name = Writing / Composition | synonyms = ကွတ်ချူလိက် | field = လိက်ပတ် (Literature)၊ ပညာဗေဒအရေဝ်ဘာသာ (Linguistics)၊ ပရေင်ဆက်စၠောအ် (Communication) | key_elements = လဒက်ပ္တန် (Structure)၊ သဒ္ဒါ (Grammar)၊ ဝေ...&quot;</comment>
      <origin>51506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7472" sha1="f4ld6jn34vs3uaxgdvz5685jx7ooswl" xml:space="preserve">{{Infobox field of study
| name = ပရေင်ချူလိက်
| native_name = Writing / Composition
| synonyms = ကွတ်ချူလိက်
| field = လိက်ပတ် (Literature)၊ ပညာဗေဒအရေဝ်ဘာသာ (Linguistics)၊ ပရေင်ဆက်စၠောအ် (Communication)
| key_elements = လဒက်ပ္တန် (Structure)၊ သဒ္ဒါ (Grammar)၊ ဝေါဟာရ (Vocabulary)၊ ကသပ်လညာတ် (Ideas)
| types = ပရေင်ချူလိက် ကဆံင်သၠုင်၊ ပရေင်ချူလိက် ဖန်ဗဒှ်၊ ပရေင်ချူလိက် ပသောင်ထ္ၜး
}}

'''ပရေင်ချူလိက်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ကွတ်ချူလိက်''' (အင်္ဂလိက်: ''Writing'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်လၟေင်ကမၠောန် ပွမစကာ သင်္ကေတ ဟွံသေင်မ္ဂး မလိက်တအ် သွက်ဂွံ ပကောံပကေဝ်၊ ပသောင်ထ္ၜး ကေုာံ ဆက်စၠောအ် ကသပ်လညာတ်၊ တင်ဂၞင် ကေုာံ ဒုင်စသိုင် နူကဵု ပူဂိုလ်မွဲ ဇရေင် ပူဂိုလ်တၞဟ်တအ်ရ။ 

ပရေင်ချူလိက်ဝွံ ဍေံဟွံသေင်ဆ ပွမချူစုတ် မလိက် လတူစက္ခော သက်သက်ရ၊ ဍေံဒှ် ကွတ်ပညာ မဒးစကာ လညာတ်ဉာဏ် (Critical thinking)၊ ပွမဖန်ဇန် လဒက်ပ္တန် (Structuring) ကေုာံ ပွမရုဲစှ် ဝေါဟာရ ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကုတင်ရန်တၟအ် ညးမချူဂှ်ရ။

== ဂကူ ပရေင်ချူလိက် နာနာ ==
ပရေင်ချူလိက်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုတင်ရန်တၟအ်တုဲ ပါ်ခြာလဝ် ဂကူနာနာသာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပရေင်ချူလိက် ပသောင်ထ္ၜး (Expository / Informative Writing):''' တင်ရန်တၟအ်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ ပသောင်ထ္ၜး ကေုာံ ကဵုတင်ဂၞင် ကုညးမဗှ်လိက်ရ။ (ဥပမာ - လိက်ပရေင် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ၊ လိက်ပရိုင်၊ လိက်စၞောန်လမ်း)။ ဍေံဒုင်သဇိုင် လတူ တင်ဍာံစၟတ် (Facts) သက်သက်ရ။
# '''ပရေင်ချူလိက် ပတိုက်အာတ် (Persuasive / Argumentative Writing):''' တင်ရန်တၟအ်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ ပတိုက်အာတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဓလီုစိုတ် ညးမဗှ်လိက် ညံင်ဂွံ ဒုင်တဲ လညာတ်ဇကုရ။ (ဥပမာ - လိက်စံင်သုတေသန၊ လိက်ဟီုတွံ၊ လိက်မေတ္တာစာ)။
# '''ပရေင်ချူလိက် ဖန်ဗဒှ် (Creative / Narrative Writing):''' တင်ရန်တၟအ်ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ပရူပရာ ကေုာံ ကဵုဒုင်စသိုင် ရသ ကုညးမဗှ်လိက်ရ။ (ဥပမာ - ဝတ္ထု၊ ပေါမ်၊ လိက်ကဗျ၊ ဒွက်)။ ဍေံစကာ စိုတ်ကသပ် (Imagination) ကေုာံ အရေဝ်အလင်္ကာ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
# '''ပရေင်ချူလိက် ကဆံင်သၠုင် (Academic Writing):''' ဒှ်ပရေင်ချူလိက် မစကာ ပ္ဍဲကဵု တက္ကသိုလ် ကေုာံ ပညာသုတေသနရ။ ဍေံဒးဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်ဝ် လဒက်ပ္တန် ဗွဲမတေင်ဂြတ်တုဲ ဒးနွံကဵု [[ပရေင်လ္ၚတ် ပြကိုဟ်တြေံ]] ကေုာံ သက်သဳခိုင်ကၠိုက်ရ။

== လၟေင်ကမၠောန် ချူလိက် (The Writing Process) ==
ပရေင်ချူလိက် မခိုဟ်မွဲဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဒးတတ်ကၠောအ် လၟေင်ကမၠောန် (၅) ကဆံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
* '''ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံချူ (Pre-writing):''' ပွမချပ်ဂၠာဲ ကသပ်လညာတ်၊ ဂၠာဲတင်ဂၞင်၊ ကေုာံ ဖျေံလဒက်ပ္တန် အပြောမ် (Outline)။
* '''ချူ အပြောမ် (Drafting):''' ပွမစချူ လိက်အပြောမ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် သီုဟွံဒး စွံအာရီု လတူ အရာမဗၠေတ်ယောင်ယာ ဗွဲမလှဲလးဏီ။
* '''ကလေင်သ္ၚဳဂၠေပ် (Revising):''' ပွမကလေင်ဗှ် ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် လဒက်ပ္တန် အဓိက ညံင်ကသပ်လညာတ် ဂွံဆက်စပ် ညဳသၟဟ်ရေင်သ္ကအ်။
* '''စၟဳစၟတ် ကေုာံ ပလေဝ်ဒါန် (Editing &amp; Proofreading):''' ပွမစၟဳစၟတ် သဒ္ဒါ၊ မလိက်၊ ကေုာံ ဝေါဟာရ ညံင်ဟွံဂွံ ဗၠေတ်ယောင်ယာ။
* '''ပတိတ် လိက်စံင် (Publishing):''' ပွမပတိတ် တြး လိက်စံင်ဂှ် ဇရေင် ညးမဗှ်လိက်တအ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ ပရေင်ကိစ္စဇၞော် ==
ပရေင်ချူလိက်ဝွံ ဍေံဒှ် ဒြဟတ်အဓိက သွက်ဂွံ မင်မွဲလဝ် ဝင်၊ ယေန်သၞာင်၊ ကေုာံ ကွတ်ပညာ ကောန်မၞိဟ်တအ် နူမွဲခေတ် စိုပ်မွဲခေတ်ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ ဍေံရီုဗင်ကဵု သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်ကၠိုဟ်ခၠင် ဉာဏ်ပညာ (Cognitive skills) ကေုာံ ပရေင်ဟီုဂး ဆက်စၠောအ် ပ္ဍဲကဵု ဘဝလၟေင်တ္ၚဲ ကေုာံ ပရေင်ကမၠောန်နာနာရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* လိက်ပတ် (Literature)
* [[နိဒါန်]] (Introduction)
* [[တင်သရုပ်]] (Conclusion)
* သဒ္ဒါ (Grammar)

== နိဿဲ ==
* &quot;The Writing Process&quot;. Purdue Online Writing Lab (OWL).
* Writing, [[Wikipedia]].

[[Category:ပရေင်ချူလိက်]]
[[Category:လိက်ပတ်]]
[[Category:အရေဝ်ဘာသာ]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]</text>
      <sha1>f4ld6jn34vs3uaxgdvz5685jx7ooswl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:သုတ္တန်ပိဋကတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9305</id>
    <revision>
      <id>51507</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Dharma_Wheel.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သုတ္တန်ပိဋကတ်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသုတ္တန်ပိဋကတ် (Sutta Piṭaka) မဒှ်ဒုတိယပိဋကတ် ပ္...&quot;</comment>
      <origin>51507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2311" sha1="6r7k1d5531yfp7i4ca1xsqbbzl7s7v5" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Dharma_Wheel.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သုတ္တန်ပိဋကတ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသုတ္တန်ပိဋကတ် (Sutta Piṭaka) မဒှ်ဒုတိယပိဋကတ် ပ္ဍဲကဵု ပိဋကတ်ပိ။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''သုတ္တန်ပိဋကတ်''' (Sutta Piṭaka) ဝွံ ဒှ်ပိဋကတ် မကောံလဝ် ဂလာန်ဒေသနာတော် ကျာ်တြဲ ဂေါတမ ကေုာံ ကွးတော်ဇၞော်တအ်။ သုတ္တန်ပိဋကတ်ဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု '''နိကာယ်''' မရနုက်ကဵု မသုန် (ဒီဃနိကာယ်၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ သံယုတ္တနိကာယ်၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ခုဒ္ဒကနိကာယ်)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဒီဃနိကာယ်]]
* [[:Category:မဇ္ဈိမနိကာယ်]]
* [[:Category:သံယုတ္တနိကာယ်]]
* [[:Category:အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်]]
* [[:Category:ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သုတ္တန်ပိဋကတ်]]
* [[ဒီဃနိကာယ်]]
* [[မဇ္ဈိမနိကာယ်]]
* [[သံယုတ္တနိကာယ်]]
* [[အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်]]
* [[ခုဒ္ဒကနိကာယ်]]
* [[ဓမ္မပဒ]]
* [[သုတ္တနိပါတ်]]
* [[ဇာတက]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[:Category:ပိဋကတ်]]
* [[:Category:ဝိနည်းပိဋကတ်]]
* [[:Category:အဘိဓမ္မာပိဋကတ်]]

[[Category:ပိဋကတ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>6r7k1d5531yfp7i4ca1xsqbbzl7s7v5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51508</id>
      <parentid>51507</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T07:31:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2263" sha1="1inc70xx472h7lg5urol0rkg8srocnx" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Dharma_Wheel.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သုတ္တန်ပိဋကတ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသုတ္တန်ပိဋကတ် (Sutta Piṭaka) မဒှ်ဒုတိယပိဋကတ် ပ္ဍဲကဵု ပိဋကတ်ပိ။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''သုတ္တန်ပိဋကတ်''' (Sutta Piṭaka) ဝွံ ဒှ်ပိဋကတ် မကောံလဝ် ဂလာန်ဒေသနာတော် ကျာ်တြဲ ဂေါတမ ကေုာံ ကွးတော်ဇၞော်တအ်။ သုတ္တန်ပိဋကတ်ဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု '''နိကာဲ''' မရနုက်ကဵု မသုန် (ဒီဃနိကာဲ၊ မဇ္ဈိမနိကာဲ၊ သံယုတ္တနိကာဲ၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာဲ၊ ခုဒ္ဒကနိကာဲ)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဒီဃနိကာဲ]]
* [[:Category:မဇ္ဈိမနိကာဲ]]
* [[:Category:သံယုတ္တနိကာဲ]]
* [[:Category:အင်္ဂုတ္တရနိကာဲ]]
* [[:Category:ခုဒ္ဒကနိကာဲ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သုတ္တန်ပိဋကတ်]]
* [[ဒီဃနိကာဲ]]
* [[မဇ္ဈိမနိကာဲ]]
* [[သံယုတ္တနိကာဲ]]
* [[အင်္ဂုတ္တရနိကာဲ]]
* [[ခုဒ္ဒကနိကာဲ]]
* [[ဓမ္မပဒ]]
* [[သုတ္တနိပါတ်]]
* [[ဇာတက]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[:Category:ပိဋကတ်]]
* [[:Category:ဝိနည်းပိဋကတ်]]
* [[:Category:အဘိဓမ္မာပိဋကတ်]]

[[Category:ပိဋကတ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>1inc70xx472h7lg5urol0rkg8srocnx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51509</id>
      <parentid>51508</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T07:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဆက်ဗှ် (See also) */</comment>
      <origin>51509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2257" sha1="actet7a5otxmm00phurh0rp12sqzg37" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Dharma_Wheel.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: သုတ္တန်ပိဋကတ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုသုတ္တန်ပိဋကတ် (Sutta Piṭaka) မဒှ်ဒုတိယပိဋကတ် ပ္ဍဲကဵု ပိဋကတ်ပိ။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''သုတ္တန်ပိဋကတ်''' (Sutta Piṭaka) ဝွံ ဒှ်ပိဋကတ် မကောံလဝ် ဂလာန်ဒေသနာတော် ကျာ်တြဲ ဂေါတမ ကေုာံ ကွးတော်ဇၞော်တအ်။ သုတ္တန်ပိဋကတ်ဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု '''နိကာဲ''' မရနုက်ကဵု မသုန် (ဒီဃနိကာဲ၊ မဇ္ဈိမနိကာဲ၊ သံယုတ္တနိကာဲ၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာဲ၊ ခုဒ္ဒကနိကာဲ)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဒီဃနိကာဲ]]
* [[:Category:မဇ္ဈိမနိကာဲ]]
* [[:Category:သံယုတ္တနိကာဲ]]
* [[:Category:အင်္ဂုတ္တရနိကာဲ]]
* [[:Category:ခုဒ္ဒကနိကာဲ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[သုတ္တန်ပိဋကတ်]]
* [[ဒီဃနိကာဲ]]
* [[မဇ္ဈိမနိကာဲ]]
* [[သံယုတ္တနိကာဲ]]
* [[အင်္ဂုတ္တရနိကာဲ]]
* [[ခုဒ္ဒကနိကာဲ]]
* [[ဓမ္မပဒ]]
* [[သုတ္တနိပါတ်]]
* [[ဇာတက]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[:Category:ပိဋကတ်]]
* [[:Category:ဝိနဲပိဋကတ်]]
* [[:Category:အဘိဓမ္မာပိဋကတ်]]

[[Category:ပိဋကတ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>actet7a5otxmm00phurh0rp12sqzg37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဝိနဲပိဋကတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9306</id>
    <revision>
      <id>51510</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:33:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Dharma_Wheel.svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဝိနဲပိဋကတ်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဝိနဲပိဋကတ် (Vinaya Piṭaka) မဒှ်ပထမပိဋကတ် ပ္ဍဲကဵု ပိဋ...&quot;</comment>
      <origin>51510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1926" sha1="n2r7v48mik7k431pbu6r936ccuzfc69" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Dharma_Wheel.svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ဝိနဲပိဋကတ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုဝိနဲပိဋကတ် (Vinaya Piṭaka) မဒှ်ပထမပိဋကတ် ပ္ဍဲကဵု ပိဋကတ်ပိ။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ဝိနဲပိဋကတ်''' (Vinaya Piṭaka) ဝွံ ဒှ်ပိဋကတ် မကောံလဝ် သၞောဝ်ဗိသုကာ (သိက္ခာပိုဒ်) သွက်ဘိက္ခု ကေုာံ ဘိက္ခုနဳ။ ဝိနဲပိဋကတ်ဂှ် ပါ်ပရအ်လဝ် နကဵု ဒဒက်တအ် ဗီုကဵု ပါရာဇိကဏ်၊ ပါစိတ္တိယ၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝဂ်၊ ကေုာံ ပရိဝါ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ပါရာဇိကဏ်]]
* [[:Category:ပါစိတ္တိယ]]
* [[:Category:မဟာဝဂ်]]
* [[:Category:စူဠဝဂ်]]
* [[:Category:ပရိဝါ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဝိနဲပိဋကတ်]]
* [[ပါရာဇိကဏ်]]
* [[ပါစိတ္တိယ]]
* [[မဟာဝဂ်]]
* [[စူဠဝဂ်]]
* [[ပရိဝါ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
* [[:Category:ပိဋကတ်]]
* [[:Category:သုတ္တန်ပိဋကတ်]]
* [[:Category:အဘိဓမ္မာပိဋကတ်]]

[[Category:ပိဋကတ်]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>n2r7v48mik7k431pbu6r936ccuzfc69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9307</id>
    <revision>
      <id>51511</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:48:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox international organization | name = တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင် | native_name = Sustainable Development Goals (SDGs) | image =  | caption = သင်္ကေတ တင်ရန်တၟအ် ၁၇ သာ် | abbreviation = SDGs / Global Goals | formation = သၞာံ ၂၀၁၅ | type = အစဳအဇန် ဇၞ...&quot;</comment>
      <origin>51511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9155" sha1="mj2qkpzih156r1gb6yy3cvxqpnnlirm" xml:space="preserve">{{Infobox international organization
| name = တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်
| native_name = Sustainable Development Goals (SDGs)
| image = 
| caption = သင်္ကေတ တင်ရန်တၟအ် ၁၇ သာ်
| abbreviation = SDGs / Global Goals
| formation = သၞာံ ၂၀၁၅
| type = အစဳအဇန် ဇၞော်မောဝ် အလုံဂၠးတိ
| target_date = သၞာံ ၂၀၃၀
| parent_organization = [[ကုလသမဂ္ဂ]] (United Nations)
| website = [https://sdgs.un.org/goals sdgs.un.org]
}}

'''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Sustainable Development Goals'', ခမၞောန် - '''SDGs''') မကော်စ ဓမ္မတာ '''တင်ရန်တၟအ် ဂၠးတိ''' (Global Goals) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်တင်ရန်တၟအ် အလုံဂၠးတိ သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံ [[ကုလသမဂ္ဂ]] (UN) ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၂၀၁၅ သွက်ဂွံ ဒှ်ဗီုပြင် ဂၠံင်တရဴ (Blueprint) မကဵု ဖဵုဂုဏ် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပရေင်တန်တဴ ညိင်ဝတ် သွက်ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဂၠးတိပိုယ်ရ။ 

တင်ရန်တၟအ်တအ်ဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍအဓိက ပ္ဍဲကဵု &quot;အစဳအဇန် ၂၀၃၀&quot; (2030 Agenda for Sustainable Development) တုဲ၊ ဍုင်ကောန်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂ သီုဖအိုတ်တအ် ဒုင်လဝ်ကတိကဝတ် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗစိုပ် ညံင်ဂွံအာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀ တေအ်ရ။

== တင်ရန်တၟအ် (၁၇) သာ် ==
SDG ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက (၁၇) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ် (No Poverty):''' ညံင်ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ် ဇၟာပ်ဗီုပြင် အလုံမွဲဂၠးတိ ဂွံအိုတ်အာ။
# '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု (Zero Hunger):''' ညံင်ကသပ်ကၞောတ် ဂွံအိုတ်အာ၊ စၞစ ဂွံဖဲလှိုင် ကေုာံ ပရေင်တဵုလွဳ ဂွံတန်တဴဇမၠိင်။
# '''ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ (Good Health and Well-being):''' သွက်ဂွံ မင်မွဲ ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ သၠုင်ပတိုန် ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ သွက်ဇၟာပ်အဝဲ။
# '''ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ် (Quality Education):''' ညံင်ဇၟာပ်မၞိဟ် ဂွံကလိဂွံ ပရေင်ပညာ မတုပ်သၟဟ် ကေုာံ အခေါင်လ္ၚတ်ပညာ အလုံမွဲဘဝ။
# '''ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ် (Gender Equality):''' ညံင်အခေါင်အရာ မၞိဟ်တြုဟ် ကဵု မၞိဟ်ဗြဴ ဂွံတုပ်သၟဟ် ကေုာံ ကဵုအဝဵု ကုညးဗြဴ ကေုာံ သၟတ်ဗြဴတအ်။
# '''ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး (Clean Water and Sanitation):''' ညံင်ဇၟာပ်မၞိဟ် ဂွံကလိဂွံ ဍာ်သွုင် မသ္အးဇ္ၚး ကေုာံ သၞောတ်သ္အးဇ္ၚး။
# '''ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး (Affordable and Clean Energy):''' ညံင်ဂွံ လေပ်သုင်စောဲ ဒြဟတ်ဓါတ် မဟွံကဵုအန္တရာဲ ကုသဘာဝ ကေုာံ ၚုဟ်မး တန်တဴ။
# '''ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Decent Work and Economic Growth):''' ညံင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တုဲ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဂွံကလိဂွံ ကမၠောန် မၞုံကဵု ဂုဏ်သိက္ခာ။
# '''ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ် (Industry, Innovation and Infrastructure):''' သြိုင်ခၞံ အဆောက်အအုံ မခိုင်ကၠိုက် ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် နဲကဲတၟိတၟိ။
# '''ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ် (Reduced Inequalities):''' ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ် အကြာ ဍုင် ကေုာံ အပ္ဍဲဍုင်ဂမၠိုင်။
# '''ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင် (Sustainable Cities and Communities):''' ညံင်ဍုင်ဂမၠိုင် ဂွံဒှ် ဒၞာဲမဂီုကၠံ၊ ခိုင်ကၠိုက် ကေုာံ ဟွံလီုလာ်လောဲ။
# '''ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ် (Responsible Consumption and Production):''' ပွမဖန်ဇန် ညံင်ဟွံဂွံ သုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ် ကပေါတ် မပလီုကဵု သဘာဝ ဗွဲမလောန်ၜက်။
# '''ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု (Climate Action):''' ပွမချဳဒရိုင် ဗွဲမပြဟ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ကေုာံ သောင်ကလး ပြသၞာ ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ။
# '''ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ် (Life Below Water):''' ပွမမင်မွဲ ကေုာံ သုင်စောဲ ၜဳမှာသមុဒ္ဒရာ တအ် နကဵု နဲကဲ မတန်တဴဇမၠိင်။
# '''ဘဝသတ် လတူတိ (Life On Land):''' ပွမမင်မွဲ ဂြိုပ်ဆု၊ စဵုဒၞာ တိကန္တာရ ကေုာံ ပွမထိင်သိမ်း ဇဳဝဗေဒ နာနာသာ်။
# '''ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ် (Peace, Justice and Strong Institutions):''' ညံင်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဂကောံမှာဇန် မၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ယုတ္တိဓရ် မတုပ်သၟဟ် ကေုာံ ရုင်အလဵုအသဳ မခိုင်ကၠိုက်။
# '''ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ် (Partnerships for the Goals):''' ညံင်ဍုင် အလုံဂၠးတိ ဂွံပံင်ကောံ ကၠောန်ၜိုတ်ရေင်သ္ကအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ တင်ရန်တၟအ်တအ်ဏအ်။

== တင်ရန်တၟအ် အဓိက သဘဴဓရ် (Core Principles) ==
SDG ဝွံ ဍေံဒုင်သဇိုင် လတူ သဘဴဓရ် အဓိက &quot;ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံဂွံ သှ်ေၜက်ဒၟံင် လက္ကရဴ&quot; (Leave no one behind) ရ။ ဍေံပံင်နှဴလဝ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် အဓိက (၃) သာ် မတွဟ်ဂး -
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economic growth)'''
* '''ပရေင်မှာဇန် ကေုာံ မၞိဟ် (Social inclusion)'''
* '''ပရေင်မင်မွဲ သဘာဝ ပွဳပွူ (Environmental protection)'''

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကုလသမဂ္ဂ]]
* ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ (Climate Change)
* ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (Development)

== နိဿဲ ==
* &quot;The 17 Goals&quot;. United Nations Department of Economic and Social Affairs.
* Sustainable Development Goals, [[Wikipedia]].

[[Category:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[Category:ပရေင်ဇၞော်မောဝ်]]
[[Category:ဂၠးတိ]]
[[Category:သဘာဝ ပွဳပွူ]]</text>
      <sha1>mj2qkpzih156r1gb6yy3cvxqpnnlirm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51525</id>
      <parentid>51511</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T09:33:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9177" sha1="icyezch3fsktv069vi8s2nhhgih2kbd" xml:space="preserve">{{Infobox international organization
| name = တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်
| native_name = Sustainable Development Goals (SDGs)
| image = 
| caption = သင်္ကေတ တင်ရန်တၟအ် ၁၇ သာ်
| abbreviation = SDGs / Global Goals
| formation = သၞာံ ၂၀၁၅
| type = အစဳအဇန် ဇၞော်မောဝ် အလုံဂၠးတိ
| target_date = သၞာံ ၂၀၃၀
| parent_organization = [[ကုလသမဂ္ဂ]] (United Nations)
| website = [https://sdgs.un.org/goals sdgs.un.org]
}}

'''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Sustainable Development Goals'', ခမၞောန် - '''SDGs''') မကော်စ ဓမ္မတာ '''တင်ရန်တၟအ် ဂၠးတိ''' (Global Goals) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်တင်ရန်တၟအ် အလုံဂၠးတိ သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံ [[ကုလသမဂ္ဂ]] (UN) ပ္ဍဲကဵု သၞာံ ၂၀၁၅ သွက်ဂွံ ဒှ်ဗီုပြင် ဂၠံင်တရဴ (Blueprint) မကဵု ဖဵုဂုဏ် ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပရေင်တန်တဴ ညိင်ဝတ် သွက်ကောန်မၞိဟ် ကေုာံ ဂၠးတိပိုယ်ရ။ 

တင်ရန်တၟအ်တအ်ဏအ်ဝွံ ဍေံဒှ် ကဏ္ဍအဓိက ပ္ဍဲကဵု &quot;အစဳအဇန် ၂၀၃၀&quot; (2030 Agenda for Sustainable Development) တုဲ၊ ဍုင်ကောန်ဂကောံ ကုလသမဂ္ဂ သီုဖအိုတ်တအ် ဒုင်လဝ်ကတိကဝတ် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗစိုပ် ညံင်ဂွံအာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀ တေအ်ရ။

== တင်ရန်တၟအ် (၁၇) သာ် ==
SDG ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် အဓိက (၁၇) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

# '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ် (No Poverty):''' ညံင်ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ် ဇၟာပ်ဗီုပြင် အလုံမွဲဂၠးတိ ဂွံအိုတ်အာ။
# '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု (Zero Hunger):''' ညံင်ကသပ်ကၞောတ် ဂွံအိုတ်အာ၊ စၞစ ဂွံဖဲလှိုင် ကေုာံ ပရေင်တဵုလွဳ ဂွံတန်တဴဇမၠိင်။
# '''ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ (Good Health and Well-being):''' သွက်ဂွံ မင်မွဲ ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ သၠုင်ပတိုန် ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ သွက်ဇၟာပ်အဝဲ။
# '''ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ် (Quality Education):''' ညံင်ဇၟာပ်မၞိဟ် ဂွံကလိဂွံ ပရေင်ပညာ မတုပ်သၟဟ် ကေုာံ အခေါင်လ္ၚတ်ပညာ အလုံမွဲဘဝ။
# '''ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ် (Gender Equality):''' ညံင်အခေါင်အရာ မၞိဟ်တြုဟ် ကဵု မၞိဟ်ဗြဴ ဂွံတုပ်သၟဟ် ကေုာံ ကဵုအဝဵု ကုညးဗြဴ ကေုာံ သၟတ်ဗြဴတအ်။
# '''ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး (Clean Water and Sanitation):''' ညံင်ဇၟာပ်မၞိဟ် ဂွံကလိဂွံ ဍာ်သွုင် မသ္အးဇ္ၚး ကေုာံ သၞောတ်သ္အးဇ္ၚး။
# '''ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး (Affordable and Clean Energy):''' ညံင်ဂွံ လေပ်သုင်စောဲ ဒြဟတ်ဓါတ် မဟွံကဵုအန္တရာဲ ကုသဘာဝ ကေုာံ ၚုဟ်မး တန်တဴ။
# '''ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Decent Work and Economic Growth):''' ညံင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂွံဇၞော်မောဝ်တုဲ ဇၟာပ်မၞိဟ် ဂွံကလိဂွံ ကမၠောန် မၞုံကဵု ဂုဏ်သိက္ခာ။
# '''ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ် (Industry, Innovation and Infrastructure):''' သြိုင်ခၞံ အဆောက်အအုံ မခိုင်ကၠိုက် ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် နဲကဲတၟိတၟိ။
# '''ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ် (Reduced Inequalities):''' ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ် အကြာ ဍုင် ကေုာံ အပ္ဍဲဍုင်ဂမၠိုင်။
# '''ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင် (Sustainable Cities and Communities):''' ညံင်ဍုင်ဂမၠိုင် ဂွံဒှ် ဒၞာဲမဂီုကၠံ၊ ခိုင်ကၠိုက် ကေုာံ ဟွံလီုလာ်လောဲ။
# '''ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ် (Responsible Consumption and Production):''' ပွမဖန်ဇန် ညံင်ဟွံဂွံ သုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ် ကပေါတ် မပလီုကဵု သဘာဝ ဗွဲမလောန်ၜက်။
# '''ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု (Climate Action):''' ပွမချဳဒရိုင် ဗွဲမပြဟ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ကေုာံ သောင်ကလး ပြသၞာ ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ။
# '''ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ် (Life Below Water):''' ပွမမင်မွဲ ကေုာံ သုင်စောဲ ၜဳမှာသមុဒ္ဒရာ တအ် နကဵု နဲကဲ မတန်တဴဇမၠိင်။
# '''ဘဝသတ် လတူတိ (Life On Land):''' ပွမမင်မွဲ ဂြိုပ်ဆု၊ စဵုဒၞာ တိကန္တာရ ကေုာံ ပွမထိင်သိမ်း ဇဳဝဗေဒ နာနာသာ်။
# '''ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ် (Peace, Justice and Strong Institutions):''' ညံင်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ဂကောံမှာဇန် မၜိုဟ်သြိုဟ်၊ ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ ယုတ္တိဓရ် မတုပ်သၟဟ် ကေုာံ ရုင်အလဵုအသဳ မခိုင်ကၠိုက်။
# '''ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ် (Partnerships for the Goals):''' ညံင်ဍုင် အလုံဂၠးတိ ဂွံပံင်ကောံ ကၠောန်ၜိုတ်ရေင်သ္ကအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ တင်ရန်တၟအ်တအ်ဏအ်။

== တင်ရန်တၟအ် အဓိက သဘဴဓရ် (Core Principles) ==
SDG ဝွံ ဍေံဒုင်သဇိုင် လတူ သဘဴဓရ် အဓိက &quot;ညးလဵုမွဲလေဝ် ဟွံဂွံ သှ်ေၜက်ဒၟံင် လက္ကရဴ&quot; (Leave no one behind) ရ။ ဍေံပံင်နှဴလဝ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် အဓိက (၃) သာ် မတွဟ်ဂး -
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economic growth)'''
* '''ပရေင်မှာဇန် ကေုာံ မၞိဟ် (Social inclusion)'''
* '''ပရေင်မင်မွဲ သဘာဝ ပွဳပွူ (Environmental protection)'''

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကုလသမဂ္ဂ]]
* ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ (Climate Change)
* ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (Development)

== နိဿဲ ==
* &quot;The 17 Goals&quot;. United Nations Department of Economic and Social Affairs.
* Sustainable Development Goals, [[Wikipedia]].

[[Category:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[Category:ပရေင်ဇၞော်မောဝ်]]
[[Category:ဂၠးတိ]]
[[Category:သဘာဝ ပွဳပွူ]]
[[ကဏ္ဍ:SDGs]]</text>
      <sha1>icyezch3fsktv069vi8s2nhhgih2kbd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထာမ်ပလိက်:Infobox international organization</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9308</id>
    <revision>
      <id>51512</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Documentation subpage}} &lt;/noinclude&gt; {{Infobox | bodyclass =  | bodystyle = width:22em; | title = {{{name|{{PAGENAME}}}}} | titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}} | caption = {{{caption|}}} | labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%; | datastyle =   | label1 = ယ...&quot;</comment>
      <origin>51512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2525" sha1="irx3mjh639gz7qnx3yvl3j2badkgug5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Documentation subpage}}
&lt;/noinclude&gt;
{{Infobox
| bodyclass = 
| bodystyle = width:22em;
| title = {{{name|{{PAGENAME}}}}}
| titlestyle = background: #2c3e50; color: white; font-size: 120%;
| image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=220x200px}}
| caption = {{{caption|}}}
| labelstyle = background: #e6f0fa; width: 35%;
| datastyle = 

| label1 = ယၟုတၞဟ်
| data1 = {{{alt_name|}}}

| label2 = ဂကူ (Type)
| data2 = {{{type|}}}

| label3 = သၞာံမဒက်ပ္တန် (Formation)
| data3 = {{{formation|}}}

| label4 = ဌာနဒတန် (Headquarters)
| data4 = {{{headquarters|}}}

| label5 = ဒတန် (Location)
| data5 = {{{location|}}}

| label6 = ကောန်ဂကောံ (Membership)
| data6 = {{{membership|}}}

| label7 = ဘာသာဂမၠိုင် (Official languages)
| data7 = {{{languages|}}}

| label8 = ညးအုပ်ကာ (Leader)
| data8 = {{{leader_title|}}} {{{leader_name|}}}

| label9 = ဒု-ညးအုပ်ကာ (Deputy leader)
| data9 = {{{deputy_leader_title|}}} {{{deputy_leader_name|}}}

| label10 = ဂကောံသၟဝ် (Subsidiaries)
| data10 = {{{subsidiaries|}}}

| label11 = ဝဲက်ဆိုက် (Website)
| data11 = {{{website|}}}

}}&lt;noinclude&gt;

== ဂလာန်ဗွဲခမၞန် ==
ထာမ်ပလိက် '''Infobox international organization''' ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်သ္ဂောံထ္ၜး ဗၞတ်ဗ္တဳ (metadata) ပရူ **ဂကောံအလုံလိုက်** (international organization) မွဲမွဲ။

ဥပမာ ဂကောံအလုံလိုက်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု:
* [[ကုလသမဂ္ဂ]] (United Nations)
* [[အဖှာင်]] (ASEAN)
* [[ဂကောံထံက်ပင် ဂကူကမ္ဘာ]] (World Health Organization)
* [[ဂကောံကလုတ် ကမ္ဘာ]] (World Bank)

== စၟတ်တဲ ==
သွက်ဂွံစကာ ထာမ်ပလိက်ဝွံ ပ္ဍဲမုက်လိက်မွဲမွဲမ္ဂး ဗွဲသၟဝ်ဝွံ ချူညိ။

```wikitext
{{Infobox international organization
| name = 
| alt_name = 
| image = 
| caption = 
| type = 
| formation = 
| headquarters = 
| location = 
| membership = 
| languages = 
| leader_title = 
| leader_name = 
| deputy_leader_title = 
| deputy_leader_name = 
| subsidiaries = 
| website = 
}}</text>
      <sha1>irx3mjh639gz7qnx3yvl3j2badkgug5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပံင်တဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9309</id>
    <revision>
      <id>51513</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:53:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox concept | name = ပရေင်ပံင်တဲ | english_name = Partnership / Collaboration | synonyms = ပရေင်ပံင်ကောံ၊ ပရေင်မဟာမိတ် | field = ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်မှာဇန် | purpose = ပွမပံင်ကောံ လုပ်ကမၠောန် သွ...&quot;</comment>
      <origin>51513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8253" sha1="q0cnt4q8c0hq5hr3902pz1cwf5u198n" xml:space="preserve">{{Infobox concept
| name = ပရေင်ပံင်တဲ
| english_name = Partnership / Collaboration
| synonyms = ပရေင်ပံင်ကောံ၊ ပရေင်မဟာမိတ်
| field = ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်မှာဇန်
| purpose = ပွမပံင်ကောံ လုပ်ကမၠောန် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ တင်ရန်တၟအ် အတုပ်သၟဟ်
| key_factors = ပရေင်ပတှ်ေစ (Trust)၊ ပရေင်ပါ်ပရအ် (Sharing)၊ တင်ရန်တၟအ် (Goal)
}}

'''ပရေင်ပံင်တဲ''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်ပံင်ကောံ''' (အင်္ဂလိက်: ''Partnership'' ဟွံသေင်မ္ဂး ''Collaboration'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပွမပံင်ကောံ ရေင်တၠုင်ကမၠောန် အကြာ ပူဂိုလ်၊ ဂကောံ၊ ကမ္ပဏဳ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင် (ၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင်နူဂှ်) သွက်ဂွံ ကလိဂွံ တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ဖဵုဂုဏ် အတုပ်သၟဟ်မွဲရ။ 

ပရေင်ပံင်တဲဝွံ ဍေံဒုင်သဇိုင် လတူ ပွမပါ်ပရအ် တာလျိုင်၊ သြန်ဘဏ္ဍာ၊ ပညာ၊ ကေုာံ ဖဵုဂုဏ် ရေင်သ္ကအ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး ပရေင်ပံင်တဲဝွံ ဍေံဒှ် ရိုဟ်ကၞက် အဓိက သွက်ဂွံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ သွက်ဂွံ ဖြေဟ်သောင် ပြသၞာ အလုံဂၠးတိတအ်ရ။

== ဂကူ ပရေင်ပံင်တဲ နာနာ ==
ပရေင်ပံင်တဲဝွံ အတိုင်ကဏ္ဍ မဆက်စပ်တအ်ဂှ် ပါ်ခြာလဝ် ဗီုပြင် နာနာသာ်ရ -

# '''ပရေင်ပံင်တဲ လပါ်ပိုန်ဒြပ် (Business Partnership):''' ဒှ်ပွမပံင်ကောံ အကြာ သၟာပိုန်ဒြပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကမ္ပဏဳတအ် သွက်ဂွံ ဇၞော်လှဲလး ကမၠောန် ဗၞိက်ရ။ ဥပမာ - ကမ္ပဏဳၜါ ပံင်တဲတုဲ ပတိတ် ကပေါတ်တၟိမွဲ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ကမ္ပဏဳမွဲ ကၠောန်ပတိတ် (Produce) တုဲ ကမ္ပဏဳမွဲပၠန် တြးကဵု (Distribute) ရ။
# '''ပရေင်ပံင်တဲ လပါ်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ မဟာမိတ် (Political Alliance):''' ဒှ်ပွမပံင်ကောံ အကြာ ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂမၠိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဍုင်ကဵုဍုင်တအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ဒြဟတ်အဝဵု၊ ပရေင်ဂီုကၠံ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သွက်ဂွံ ဒစဵုဒစး ညးတၞဟ်ရ။
# '''ပရေင်ပံင်တဲ လပါ်သုတေသန ကေုာံ ပညာ (Academic Collaboration):''' ဒှ်ပွမပံင်တဲ အကြာ တက္ကသိုလ်၊ ရုင်စမ်ၜတ်၊ ကေုာံ တၠပညာတအ် သွက်ဂွံ ကၠောန်သုတေသန ဇၞော်ဇၞော် ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် နဲကဲပညာတၟိတၟိ (Innovation) ရ။
# '''ပရေင်ပံင်တဲ အလုံဂၠးတိ (Global Partnership):''' ဒှ်ပရေင်ပံင်တဲ ကဆံင်သၠုင်အိုတ် သွက်ဂွံ ဖြေဟ် ပြသၞာ အလုံမှာဇန်ဂၠးတိ ဥပမာ - ပြသၞာ ရာသဳဥတု ပြံင်လှာဲ၊ ယဲကပ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင် ([[တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်|SDG]]) ရ။ တင်ရန်တၟအ် မရနုက်ကဵု (၁၇) ပ္ဍဲကဵု SDG ဂှ် စွံလဝ် အာရီု လတူ ပရေင်ပံင်တဲ ဏအ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။

== ဖဵုဂုဏ် အဓိကဂမၠိုင် ==
ပွမကၠောန်ကမၠောန် နကဵု ပရေင်ပံင်တဲဝွံ ဍေံကဵု ဖဵုဂုဏ် ဂၠိုင်နူ ကၠောန်ကမၠောန် ညးမွဲဓဝ်ရ -
* '''ပွမပါ်ပရအ် ဒြဟတ် (Resource Sharing):''' ညးမွဲ ကဵု ညးမွဲ ပါ်ပရအ် သြန်ဘဏ္ဍာ၊ ကွတ်ပညာ၊ ကေုာံ ဒြဟတ်မၞိဟ်တုဲ ကမၠောန်မွဲ အာစိုပ်ဒတုဲမာန် ပြဟ်ဟ်ရ။
* '''ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်အန္တရာဲ (Risk Mitigation):''' ယဝ်ရ ထပိုတ်ကျ လေင်အာမ္ဂး၊ ဒးဒုင်ပါ်ပရအ် ယိုက်ဂၠေင် သီုညးဖအိုတ်တုဲ ဒးဒုင်ဆဵုဂဗ ပရေင်လေင် နကဵု လၟိဟ်အောန်စှ်ေရ။
* '''ပွမဖန်ဗဒှ် တၟိ (Fostering Innovation):''' ဟိုတ်နူ ကသပ်လညာတ် ကေုာံ ပရေင်ဆဵုဂဗ ဟွံတုပ်ရေင်သ္ကအ်တအ် ပံင်ကောံကၠုင်တုဲ၊ ဍေံလေပ် ပတိတ်ကဵု လညာတ်တၟိ၊ ကပေါတ်တၟိ မပြဲမြဟ်မာန်ရ။

== အရာမကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံ အံင်ဇၞး ==
ပရေင်ပံင်တဲ ဇၟာပ်ဇၟာပ်ဒၞာဲ ဍေံဟွံအံင်ဇၞးလောဲလောဲရ။ ညံင်ဂွံ အံင်ဇၞး ကေုာံ တန်တဴဇမၠိင်မာန်ဂှ် ဒးနွံကဵု ရိုဟ်ကၞက် (၃) သာ်ရ -
# '''ပရေင်ပတှ်ေစ (Trust):''' ဂကောံ မပါလုပ် ပ္ဍဲပရေင်ပံင်တဲတအ် သီုဖအိုတ် ဒးနွံကဵု စိုတ်ဓါတ် ပတှ်ေစ လတူရေင်သ္ကအ် ဗွဲမခိုင်ကၠိုက်ရ။
# '''တင်ရန်တၟအ် မကၠးညာတ် (Clear Goals):''' ဒးနွံကဵု တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ တင်လတုပ်စိုတ် မကၠးညာတ် သီုကဵု မဒးတုပ်လဝ် စိုတ် လတူ လၟေင်ကမၠောန်ရ။
# '''ပရေင်ဆက်စၠောအ် (Effective Communication):''' ဒးနွံကဵု သၞောတ်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပွမသဳကၠဳရေင်သ္ကအ် အခိင်ပြသၞာ ကတဵုဒှ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်]] (SDGs)
* ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
* ကမ္ပဏဳ

== နိဿဲ ==
* &quot;Partnership&quot;. Investopedia.
* Partnership, [[Wikipedia]].

[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:ပရေင်မှာဇန်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]</text>
      <sha1>q0cnt4q8c0hq5hr3902pz1cwf5u198n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သၞေဟ်သုတေသန</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9310</id>
    <revision>
      <id>51514</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:58:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox website | name = သၞေဟ်သုတေသန | native_name = ResearchGate | logo =  | screenshot =  | type = ဝေပ်သာ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် သုတေသန (Academic social network) | language = အင်္ဂလိက် | founders = အဳဂျာဒ် မာဒိချ် (Ijad Madisch), ဟဝ်သ် ဖိကေန်ချာ (Horst Fickenscher), သဝ...&quot;</comment>
      <origin>51514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7904" sha1="nddhgdpizdvythygw724etjw1rw7pc5" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name = သၞေဟ်သုတေသန
| native_name = ResearchGate
| logo = 
| screenshot = 
| type = ဝေပ်သာ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် သုတေသန (Academic social network)
| language = အင်္ဂလိက်
| founders = အဳဂျာဒ် မာဒိချ် (Ijad Madisch), ဟဝ်သ် ဖိကေန်ချာ (Horst Fickenscher), သဝ်ရေန် ဟပ်မာယာ (Sören Hofmayer)
| launched = မေ ၂၀၀၈
| headquarters = ဗါလိန်၊ ဍုင်ဂျာမနဳ (Berlin, Germany)
| url = [https://www.researchgate.net/ researchgate.net]
| registration = ဒးစၟတ်သမ္တီ (နွံပၟိက် ဣမေလ် တက္ကသိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ရုင်သုတေသန)
}}

'''သၞေဟ်သုတေသန''' (အင်္ဂလိက်: ''ResearchGate'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်ဝေပ်သာ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် မှာဇန် (Social networking site) ကဆံင်သၠုင်မွဲ မဖန်ဇန်လဝ် သွက် ညးမကၠောန်သုတေသန (Researchers) ကေုာံ တၠပညာ သိပ္ပံတအ်ရ။ ဍေံဒှ် ဒၞာဲသၞောတ် အဓိက သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် လိက်စံင်သုတေသန၊ သၟာန်သွဟ် ပြသၞာ၊ ဂၠာဲကမၠောန် ကေုာံ ပွမဂၠာဲ ညးမပံင်တဲ ကၠောန်သုတေသန မွဲစွံ အလုံမွဲဂၠးတိရ။

သၞေဟ်သုတေသန ဝွံ မၞိဟ်တအ် ကော်စလဝ် နဒဒှ် &quot;Facebook သွက် တၠပညာသုတေသနတအ်&quot; တုဲ၊ လၟုဟ်မ္ဂး နွံကဵု ညးလွပ် (Users) မဂၠိုင်ကဵု ပြကောဋိကိုဋ် မပါလုပ် သုင်စောဲဒၟံင် လၟိုန်ရ။

== ဝင် ==
သၞေဟ်သုတေသန ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၈ နကဵု တၠပညာ ဇဳဝဗေဒ အဳဂျာဒ် မာဒိချ် (Ijad Madisch)၊ တၠပညာ ယဲကပ်ဗေဒ ဟဝ်သ် ဖိကေန်ချာ (Horst Fickenscher) ကေုာံ တၠပညာ ကောန်ပျူတာ သဝ်ရေန် ဟပ်မာယာ (Sören Hofmayer) တအ်ရ။ ကိုပ်ကၠာအိုတ် ဍေံတအ် စကၠောန်လဝ် ပ္ဍဲဍုင်ဘဝ်သတန် (Boston)၊ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် တုဲ၊ ဗွဲကြဴ ပြံင်အာ ရုင်ဗဟဵု ပ္ဍဲဍုင်ဗါလိန် (Berlin)၊ ဍုင်ဂျာမနဳ ရ။

== လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ အစောံစရာဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု မုက်ဝေပ်သာ် ResearchGate မ္ဂး၊ ညးလွပ်တအ် ကလိဂွံ အစောံစရာဲ ကေုာံ ဖဵုဂုဏ် အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ပွမပါ်ပရအ် လိက်စံင် (Sharing Publications):''' ညးမကၠောန်သုတေသနတအ် ပတိုန်စုတ် လိက်စံင် (Papers)၊ လိက်ကၞပ် (Books) ကေုာံ တင်ဂၞင် (Data) ဇကု မပတိတ်လဝ်တအ်မာန်ရ။ ယဝ်ရ လိက်စံင်ဂှ် မၞုံကဵု သၞောတ်ကၟာတ်လဝ် (Paywall) မ္ဂး၊ ညးမဗှ်လိက်တအ် အာတ်မိက် မူလိက်အလုံ (Full-text request) နူကဵု ညးမချူလိက် နကဵု အပ္ဍဲဝေပ်သာ်ဏအ် မာန်ရ။
* '''ကဏ္ဍ သၟာန်သွဟ် (Q&amp;A):''' ဒှ်ဒၞာဲ သွက်ဂွံ သၟာန် တင်သၟာန် မဆေင်ကဵု နဲကဲသုတေသန (Methodology) ကေုာံ ပြသၞာနာနာတုဲ၊ တၠပညာ နူကဵု ဍုင်တၞဟ်ဟ်တအ် လုပ်ကလေင်သွဟ် ပသောင်ကဵုမာန်ရ။
* '''ပရေင်ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပံင်တဲ (Networking):''' ညးလွပ်တအ် ဗက်လ္ၚောဝ် (Follow) ရေင်သ္ကအ် မာန်တုဲ၊ လ္ၚတ်ကေတ် ကမၠောန်သုတေသန ညးတၞဟ်တအ် မကၠောန်ဒၟံင် လၟုဟ်မာန်ရ။
* '''စၟတ်သမ္တီ အစောံစရာဲ (Metrics and Stats):''' ဍေံစၟတ်သမ္တီကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် မဗှ်လိက်ဇကု (Reads)၊ လၟိဟ်မၞိဟ် မထံက်ယီု (Citations) ကေုာံ စရင်ဂၞန် စိုတ်မလုပ်စ (Research Interest Score) သွက်ဂွံ ထ္ၜးကဵု အစောံစရာဲ ညးမကၠောန်သုတေသနတအ်ရ။

== တင်ပါ်ပါဲ ကေုာံ ပရေင်ပြိုင်ပ္ကာန် ==
ၜိုန်ရ သၞေဟ်သုတေသန ဝွံ နွံကဵု ဖဵုဂုဏ် ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ်၊ ဍေံလေပ်ဒးဒုင် ပါ်ပါဲ ကေုာံ ညာတ်ပြသၞာ နာနာကီုရ -
* '''ပြသၞာ အခေါင်ပိုင်ပြဳ (Copyright Issues):''' ဟိုတ်နူ ညးလွပ်တအ် ပတိုန်စုတ် လိက်စံင် မၞုံကဵု အခေါင်ပိုင်ပြဳ (Copyrighted papers) ဗွဲမသၠးပွးတုဲ၊ ကမ္ပဏဳ မပတိတ်လိက်ဇၞော်ဇၞော် ဗီုကဵု Elsevier ကေုာံ ACS တအ် တေင်ဂြတ် ကေုာံ ပတိုန်အမှု လတူ ResearchGate ရ။
* '''သၞောတ် RG Score:''' ကိုပ်ကၠာတေအ် ဍေံတအ် စကာ သၞောတ်စၟတ်သမ္တီ RG Score သွက်ဂွံ ဖျေံကဆံင် တၠပညာတအ်ရ။ ဆဂး သၞောတ်ဏအ်ဝွံ ဟွံမဲကဵု ပရေင်ကၠးညာတ် (Lack of transparency) တုဲ တၠပညာတအ် ပါ်ပါဲ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဍေံတအ် ပြံင်လှာဲစကာ Research Interest Score တၟိရ။
* '''လလောင်တြး ကေုာံ ဣမေလ် (Spamming):''' ResearchGate ဝွံ ဒးဒုင်ပါ်ပါဲ ဟိုတ်နူ ဍေံပလံင် ဣမေလ် (Emails) အလဵုအလဵု ဗွဲမဂၠိုင် ဇရေင် ညးလွပ်တအ် သွက်ဂွံ ကော်ဘိက် မၞိဟ်တၟိတအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* သုတေသန (Research)
* ဂူဂယ် သကဝ်လာ (Google Scholar)
* အကာဒေမဳယာ ဒေါတ် အဳဒဳယူ (Academia.edu)
* လိက်စံင်သုတေသန (Academic paper)

== နိဿဲ ==
* &quot;About Us&quot;. ResearchGate.
* ResearchGate, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]</text>
      <sha1>nddhgdpizdvythygw724etjw1rw7pc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒဳအဝ်အေဂျေ (DOAJ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9311</id>
    <revision>
      <id>51515</id>
      <timestamp>2026-04-15T08:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox website | name = ဒဳအဝ်အေဂျေ (DOAJ) / ဒိုအဇ် | native_name = Directory of Open Access Journals | logo =  | screenshot =  | type = စရင်အညွှန်း လိက်ဂျာနယ် ပညာဗေဒ (Academic journal directory) | language = အရေဝ်ဘာသာနာနာ (အဓိက အင်္ဂလိက်) | founded = သၞာံ ၂၀၀၃ | f...&quot;</comment>
      <origin>51515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7440" sha1="9jlud2r1x1t7nxel6fya6j21ed3jm3y" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name = ဒဳအဝ်အေဂျေ (DOAJ) / ဒိုအဇ်
| native_name = Directory of Open Access Journals
| logo = 
| screenshot = 
| type = စရင်အညွှန်း လိက်ဂျာနယ် ပညာဗေဒ (Academic journal directory)
| language = အရေဝ်ဘာသာနာနာ (အဓိက အင်္ဂလိက်)
| founded = သၞာံ ၂၀၀၃
| founder =လာသ် ဗြောန်ဟံင် (Lars Bjørnshauge), တက္ကသိုလ် လာန် (Lund University)
| headquarters = [[ဍုင်အင်္ဂလာန်]] (United Kingdom) (လၟုဟ် သၟဝ် IS4OA)
| url = [https://doaj.org/ doaj.org]
| registration = ဟွံဒးစၟတ်သမ္တီ (သၠးပွး)
}}

'''ဒဳအဝ်အေဂျေ (DOAJ)''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ဒိုအဇ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Directory of Open Access Journals'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် မုက်ဝေပ်သာ် စရင်အညွှန်း (Directory) မပကောံပကေဝ်လဝ် လိက်ဂျာနယ် သုတေသန ကေုာံ လိက်စံင် သိပ္ပံ မသၠးပွး (Open Access) သီုဟွံဒးကဵု င္ၚုဟ်မးတအ်ရ။ ဍေံဝွံ ဒှ်သၞေဟ်ဒတန် အဓိက သွက်ညးမကၠောန်သုတေသန၊ ကွးဘာ ကေုာံ တၠပညာတအ် ဂွံဂၠာဲဗှ် လိက်စံင် မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ် ကေုာံ ပရေင်စၟဳစၟတ်ခိုင်ကၠိုက် (Peer-reviewed) တအ် ဗွဲမလောဲသွာရ။

တင်ရန်တၟအ် အဓိက DOAJ ဂှ် သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် ပရေင်ပြာကတ် ကေုာံ လၟေင်သုင်စောဲ ဂျာနယ် သုတေသန မသၠးပွးတအ် အလုံမွဲဂၠးတိ၊ ညံင်ဂွံ ဒှ်ဖဵုဂုဏ် လပါ်ပညာ မဟွံမဲကဵု ပယျဵု အပိုင်အခြာ လပါ်သြန်ဘဏ္ဍာရ။

== ဝင် ==
DOAJ ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၃ နကဵု လာသ် ဗြောန်ဟံင် (Lars Bjørnshauge) မဒှ် တၠပညာ နူကဵု တက္ကသိုလ် လာန် (Lund University) ပ္ဍဲ ဍုင်သွဳဒေန် (Sweden) ရ။ ပ္ဍဲအခိင် စဒက်ပ္တန်ဂှ် ဂျာနယ် ပါလုပ် ပ္ဍဲစရင် နွံဆ (၃၀၀) ဂျာနယ် ဓဝ်ရ။ ဆဂး လၟုဟ်မ္ဂး ဍေံဇၞော်မောဝ်တိုန် ဗွဲမလောန်တုဲ နွံကဵု ဂျာနယ် မသၠးပွး ဂၠိုင်ကဵု မိုန် (သောင်း) ကေုာံ လိက်စံင် (Articles) ဂၠိုင်ကဵု ပြကောဋိကိုဋ် ရ။

ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ်မ္ဂး DOAJ ဝွံ ဒးဒုင်အုပ်ဓုပ်လဝ် နကဵု ဂကောံ IS4OA (Infrastructure Services for Open Access) မဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် (Non-profit organization) မွဲရ။

== သၞောတ်ဝ် ကေုာံ အခေါင်ပါလုပ် (Inclusion Criteria) ==
ညံင်ဂျာနယ်မွဲ ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲစရင် DOAJ မာန်ဂှ် ဍေံဟွံလောဲသွာရ။ ဂျာနယ်တအ် ဒးဍိုက်ပေင် ကုသၞောတ်ဝ် တေင်တေင်ဂြတ်ဂြတ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''သၠးပွး အလုံအိုတ်သီု (Full Open Access):''' ဂျာနယ်ဂှ် ဒးကဵုအခေါင် ဗှ်၊ ကပ်ပဳ၊ စုတ်စရင်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ပတိုန်ထ္ၜး လိက်စံင် အလုံအိုတ်သီု နကဵု သၠးပွး (Free of charge) ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ပတိတ်တြးရ။
* '''ပရေင်စၟဳစၟတ် (Peer Review):''' လိက်စံင် သီုဖအိုတ် မပတိတ် ပ္ဍဲဂျာနယ်ဂှ် ဒးတတ်ကၠောအ်လဝ် လၟေင်ကမၠောန် စၟဳစၟတ် နကဵု ညးတၠပညာတအ် (Peer-review process) ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ်ရ။
* '''သုစရိုတ် ပရေင်ပတိတ်လိက် (Publishing Ethics):''' ဂျာနယ်ဂှ် ဒးနွံကဵု ဂကောံအယ်ဒဳတာ (Editorial Board) မကၠးညာတ်၊ ဒးစၞောန်ထ္ၜးလဝ် ၚုဟ်မး ပတိတ်လိက် (Article Processing Charges - APC) ယဝ်ရ နွံ၊ ကေုာံ ဒးဒ္ဂေတ်ဗက် သၞောတ်သုစရိုတ် ပရေင်ပတိတ်လိက် အလုံဂၠးတိရ။

== ဖဵုဂုဏ် DOAJ ==
* '''သွက် ညးမလ္ၚတ်သုတေသန:''' ကလိဂွံ တင်ဂၞင် သုတေသန မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ် ကေုာံ သၠးပွး ဗွဲမလောဲသွာ သီုဟွံဒး သုင်စောဲ သြန်။ ဍေံဒှ် ဒၞာဲမဂီုကၠံ သွက်ဂွံ ဝေင်ပါဲ &quot;ဂျာနယ် မလီလာန်&quot; (Predatory journals) တအ်ရ။
* '''သွက် ညးမပတိတ်လိက် (Publishers / Authors):''' ဂျာနယ် မပါလုပ် ပ္ဍဲ DOAJ တအ်ဂှ် ဂွံဒုင် စၟတ်သမ္တီ ဍာ်ဒကေဝ်တုဲ၊ လိက်စံင်တအ်ဂှ် လၟိဟ်မၞိဟ် ဗှ် ကေုာံ ထံက်ယီု (Citations) ဂၠိုင်တိုန်မာန်ရ။
* '''သွက် တက္ကသိုလ် ကေုာံ ဒေသ:''' ဍေံရီုဗင် သၠုင်ပတိုန် ပရေင်ပညာ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်မစိုပ်ဒဒိုက် ကေုာံ ဍုင်မဇၞော်မောဝ်ဒၟံင်တအ် ညံင်ဂွံ တုပ်သၟဟ် ကုဍုင်မဇၞော်မောဝ်တုဲတအ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* သုတေသန (Research)
* [[သၞေဟ်သုတေသန]] (ResearchGate)
* သၠးပွး လပါ်ပညာ (Open Access)
* လိက်စံင်သုတေသန (Academic journal)

== နိဿဲ ==
* &quot;About DOAJ&quot;. Directory of Open Access Journals.
* Directory of Open Access Journals, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]
[[Category:ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ]]</text>
      <sha1>9jlud2r1x1t7nxel6fya6j21ed3jm3y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၁၅. ဨပြဳ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9312</id>
    <revision>
      <id>51516</id>
      <timestamp>2026-04-15T08:05:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;[[Category:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ]]  / ၁၅ ဨပြဳ  '''၁၅ ဨပြဳ''' (April 15) ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲမရနုက်ကဵု ၁၀၅ ပ္ဍဲသၞာံ (၁၀၆ ပ္ဍဲသၞာံမထပ်ထောံ) ပ္ဍဲပြက္ကဒါန်ဂရဳဂေါရဳယာန်။ သှ်ေဒၟံင်ၚ ၂၆၀ တ္...&quot;</comment>
      <origin>51516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9202" sha1="6dcrzk4ipr0rwzm6wik7oaqac41u3bz" xml:space="preserve">[[Category:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ]]

/ ၁၅ ဨပြဳ

'''၁၅ ဨပြဳ''' (April 15) ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲမရနုက်ကဵု ၁၀၅ ပ္ဍဲသၞာံ (၁၀၆ ပ္ဍဲသၞာံမထပ်ထောံ) ပ္ဍဲပြက္ကဒါန်ဂရဳဂေါရဳယာန်။ သှ်ေဒၟံင်ၚ ၂၆၀ တ္ၚဲတုဲ သၞာံဂှ် အိုတ်အာ။

== သဘာဝရာသဳ ==
* သၞံင် သၟဝ်ကျာ: Aries (မၞိဟ်သၠပ်) – စိုပ်သၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုဨပြဳ ၁၅ ဂှ် မၞိဟ်သၠပ်ဂမၠိုင် (Aries) ကတဵုဒှ်မာန်။

== အရာမဒှ်လဝ် ==

=== ကၠာနူသၞာံ ၁၉၀၀ ===
* ၁၇၅၅ – လိက်အဘိဓာန် &quot;A Dictionary of the English Language&quot; မချူလဝ် နကဵု Samuel Johnson ဂှ် တိတ်ကၠုင် ပ္ဍဲဍုင်လန်ဒန်။
* ၁၈၆၁ – သမ္မတ Abraham Lincoln ကဵုအသံ ကောံဒပ်ပၞာန် ၇၅,၀၀၀ တၠ ပ္ဍဲအခိင် ပၞာန်ၜါဗွဲ (American Civil War) စပ္တံ။
* ၁၈၇၄ – ပေါဲထ္ၜးလဟီု (Impressionist) အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပံက်ပ္ဍဲပါရေတ် (Paris)၊ ပါလုပ် သၟာလဟီု Claude Monet, Edgar Degas, Pierre-Auguste Renoir, Camille Pissarro ကေုာံ Berthe Morisot။
* ၁၈၇၇ – တ္ၚဲဏအ် စက်တဝ်ဖုန်အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသ္ၚိသၟတ်မွဲ ပ္ဍဲဍုင် Somerville, Massachusetts (ညးမဒှ်တမ်ဂှ် Charles Williams Jr.)။

=== သၞာံ ၁၉၀၀ စဵုစိုပ် ၂၀၀၀ ===
* ၁၉၁၂ – က္ၜင်ဇၞော် RMS Titanic ဗၠိုက်စှ်ေ ပ္ဍဲအခိင်ဂယးစေင် ဒၞာဲသမၠုင်ၜဳ Newfoundland; မၞိဟ်ချိုတ် အကြာ ၁,၄၉၀ စဵုစိုပ် ၁,၆၃၅ တၠ။
* ၁၉၄၇ – Jackie Robinson ဒှ်မၞိဟ် အဖရိက-အမေရိကာန် အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် မဆောက်ဒဂိုန် ပ္ဍဲဂကောံဘေ့စ်ဘေ (Major League Baseball) သွက် ဒေါက်ဂျာဘရွတ်က်လိန်။
* ၁၉၈၉ – ဒဒိုက် Hillsborough: ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် ဘာလုံး ပ္ဍဲဍုင် Sheffield, England (FA Cup semi-final အကြာ Liverpool ကဵု Nottingham Forest) မၞိဟ် ၉၆ တၠ ဒးဒုင်ဂစိုတ်၊ ၇၆၆ တၠ ဒးဒုင်ဒဏ်။

=== သၞာံ ၂၀၀၀ နူဂှ် ===
* ၂၀၁၃ – ပေါဲဂြိပ်မာရာသုန်ဍုင် Boston (Boston Marathon) ပ္ဍဲအခိင်စိုပ်ကၞောတ် ဒးဒုင်ဗဂဵုပၟတ်ဗဒဲါ; မၞိဟ်ချိုတ် ၃ တၠ၊ ဒဏ် ၂၆၄ တၠ။
* ၂၀၁၉ – ဘာလ္ၚောဝ်ကျာ်ဇၞော် နဝ်တာဒမ် (Notre-Dame de Paris) ပ္ဍဲပါရေတ် ဒးဒုင်ပၟတ်စုတ် ပ္ဍဲက္ဍိုပ်သ္ၚိ၊ လီုအာဗွဲမဂၠိုင်။
* ၂၀၂၀ – ပၞာန် COVID-19 ဂှ် ဒှ်ကၠုင်တုဲ မၞိဟ်ချိုတ် ပ္ဍဲအလုံလိုက် စိုပ် ၁၀၀,၀၀၀။
* ၂၀၂၃ – ကလာပ်ရုပ် (spacecraft) JUICE မကၠောန်လဝ် နူဂကောံပရေင်အကာသ ဥရောပ (ESA) ဂှ် ဗလးဏာ သွက်ဂွံစံၜတ် သၞံင်ဂျူပဳတာ (Jupiter)။

== မၞိဟ်မကတဵုဒှ်မၞိဟ် ==

=== ကၠာနူသၞာံ ၁၈၀၀ ===
* ၁၄၅၂ – Leonardo da Vinci (သၟာလဟီု၊ ကလေဝ်၊ သၟာသိပ္ပံ အီတလဳ) (စုတိ ၁၅၁၉)
* ၁၇၀၇ – Leonhard Euler (သၟာသင်္ချာ၊ ရူပဗေဒ သွိတ်သာလာန်) (စုတိ ၁၇၈၃)

=== သၞာံ ၁၈၀၀ စဵုစိုပ် ၁၉၀၀ ===
* ၁၈၄၃ – Henry James (သၟာချူလိက် အမေရိကာန်-ဗြိတိန်) (စုတိ ၁၉၁၆)
* ၁၈၈၉ – Thomas Hart Benton (သၟာလဟီု အမေရိကာန်) (စုတိ ၁၉၇၅)
* ၁၈၉၄ – Nikita Khrushchev (ညးအုပ်ကာ သိုဗျေတ်) (စုတိ ၁၉၇၁)

=== သၞာံ ၁၉၀၀ စဵုစိုပ် ၂၀၀၀ ===
* ၁၉၀၇ – Þórbergur Þórðarson (သၟာချူလိက် အေစ်လာန်) (စုတိ ၁၉၇၄)
* ၁၉၁၂ – Kim Il-sung (ညးအုပ်ကာ ကိုဝ်ရျာ သၟဝ်ကျာ) (စုတိ ၁၉၉၄)
* ၁၉၃၁ – Tomas Tranströmer (သၟာချူကဗျ သွိတ်သာလာန်) (စုတိ ၂၀၁၅)
* ၁၉၃၉ – Claudia Cardinale (သၟာဇာတ် အီတလဳ)
* ၁၉၅၈ – Emma Thompson (သၟာဇာတ်၊ သၟာချူလိက် ဗြိတိန်)
* ၁၉၆၀ – Pedro Delgado (သၟာကွဳစက် သပိန်)
* ၁၉၇၀ – Marthinus van Schalkwyk (သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် သူတ်အဖရိက)
* ၁၉၉၀ – Emma Watson (သၟာဇာတ် ဗြိတိန်)
* ၁၉၉၇ – Maisie Williams (သၟာဇာတ် ဗြိတိန်)

== မၞိဟ်မစုတိအာ ==

=== ကၠာနူသၞာံ ၁၉၀၀ ===
* ၁၈၆၅ – Abraham Lincoln (သမ္မတ ဍုင်အမေရိကာန် အလန် ၁၆) (ကတဵုဒှ် ၁၈၀၉)
* ၁၈၈၈ – Matthew Arnold (သၟာချူလိက် ဗြိတိန်) (ကတဵုဒှ် ၁၈၂၂)
* ၁၈၉၈ – Te Keepa Te Rangihiwinui (သကိုပ်ပၞာန် မလိ) (ကတဵုဒှ် ၁၈၂၃)

=== သၞာံ ၁၉၀၀ စဵုစိုပ် ၂၀၀၀ ===
* ၁၉၁၂ – မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုင် မဒးစုတိအာ ပ္ဍဲက္ၜင် RMS Titanic (လၟိဟ် ချိုတ် အကြာ ၁,၄၉၀ စဵုစိုပ် ၁,၆၃၅ တၠ)
* ၁၉၄၂ – Robert Musil (သၟာချူလိက် ဩသတြဳယျာ) (ကတဵုဒှ် ၁၈၈၀)
* ၁၉၈၀ – Jean-Paul Sartre (သၟာပညာဒဿန၊ သၟာချူလိက် ပြင်သေတ်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၀၅)
* ၁၉၉၀ – Greta Garbo (သၟာဇာတ် သွိတ်သာလာန်-အမေရိကာန်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၀၅)

=== သၞာံ ၂၀၀၀ နူဂှ် ===
* ၂၀၁၃ – Richard LeParmentier (သၟာဇာတ် အမေရိကာန်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၄၆)
* ၂၀၂၀ – Lee Konitz (သၟာဇြ (jazz) အမေရိကာန်) (ကတဵုဒှ် ၁၉၂၇)
* ၂၀၂၁ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်စုတိ နွံတၟေၚ်)
* ၂၀၂၂ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်စုတိ နွံတၟေၚ်)
* ၂၀၂၃ – (ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ် မၞိဟ်စုတိ နွံတၟေၚ်)

== တ္ၚဲကၟာဲ (Holidays and Observances) ==
* Titanic Remembrance Day – သွက်ဂွံသမ္တီ က္ၜင်ဇၞော် RMS Titanic မဗၠိုက်စှ်ေ။
* သၞာံတၟိမန် – တ္ၚဲဏအ် ဒှ်တ္ၚဲကၟာဲ သွက်ဍုင်မန် (ဗွဲမဂၠိုင် ဒှ် ၁၃ ဨပြဳ စဵုစိုပ် ၁၆ ဨပြဳ)၊ ညးကော်စ Thingyan (Myanmar New Year)။
* သၞာံတၟိ ခမာ (Choul Chnam Thmey) – တ္ၚဲကၟာဲ သၞာံတၟိခမာ ဒှ်ဒၟံင် အကြာ ၁၃–၁၆ ဨပြဳ။
* သၞာံတၟိ သေံ (Songkran) – ဒှ်ဒၟံင် အကြာ ၁၃–၁၆ ဨပြဳ။
* သၞာံတၟိအိန္ဒိယ (Vishu) – ဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ၁၄ ဝါ ၁၅ ဨပြဳ။

== စၟတ်သမ္တီ နူကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ==
* [April 15 – Wikipedia (English)](https://en.wikipedia.org/wiki/April_15)
* [April 15 – Simple English Wikipedia](https://simple.wikipedia.org/wiki/April_15)
* [15 April – On This Day](https://www.onthisday.com/day/april/15)

{{Portal|ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ}}</text>
      <sha1>6dcrzk4ipr0rwzm6wik7oaqac41u3bz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အကာဒေမဳယာ ဒေါတ် အဳဒဳယူ&quot; (Academia.edu)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9313</id>
    <revision>
      <id>51517</id>
      <timestamp>2026-04-15T08:06:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox website | name = အကာဒေမဳယာ ဒေါတ် အဳဒဳယူ | native_name = Academia.edu | logo =  | screenshot =  | type = ဝေပ်သာ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် သုတေသန (Academic social network) | language = အင်္ဂလိက် (ကေုာံ ဘာသာတၞဟ်ဟ်) | founder = ရိချာတ် ပရိုက်သ် (Richard...&quot;</comment>
      <origin>51517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7238" sha1="24qyo8wrepiumbj7uogybvne20la7kn" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name = အကာဒေမဳယာ ဒေါတ် အဳဒဳယူ
| native_name = Academia.edu
| logo = 
| screenshot = 
| type = ဝေပ်သာ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် သုတေသန (Academic social network)
| language = အင်္ဂလိက် (ကေုာံ ဘာသာတၞဟ်ဟ်)
| founder = ရိချာတ် ပရိုက်သ် (Richard Price)
| launched = သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၀၈
| headquarters = သာန်ဖရန်သစ်သကဝ် (San Francisco)၊ [[ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]]
| url = [https://www.academia.edu/ academia.edu]
| registration = ဒးစၟတ်သမ္တီ
}}

'''အကာဒေမဳယာ ဒေါတ် အဳဒဳယူ''' (အင်္ဂလိက်: ''Academia.edu'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်ဝေပ်သာ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် မှာဇန် (Social networking website) သွက် ညးမကၠောန်သုတေသန၊ ကွးဘာတက္ကသိုလ် ကေုာံ တၠပညာတအ်ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် လိက်စံင်သုတေသန (Research papers)၊ သွက်ဂွံ လ္ၚတ်စၟဳစၟတ် လၟိဟ်မၞိဟ်မဗှ်လိက်ဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ပံင်တဲ ကုတၠပညာ နူကဵု နာနာဒေသ အလုံဂၠးတိရ။

ၜိုန်ရ မုက်ဝေပ်သာ်ဏအ်ဝွံ စကာလဝ် ဒဝ်မိန် (Domain name) `.edu` ကီုလေဝ်၊ ဍေံဝွံ ဟွံသေင်ကဵု တက္ကသိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံပညာ မဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ ဍေံဝွံ ဒှ်ကမ္ပဏဳ မျောတ်ပိုန်ဒြပ် (For-profit company) မွဲရ။ 

== ဝင် ကေုာံ ဒဝ်မိန် `.edu` ==
Academia.edu ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၈ နကဵု ရိချာတ် ပရိုက်သ် (Richard Price) ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု စၟတ်သမ္တီ အေန်တာနက်မ္ဂး၊ ဒဝ်မိန် `.edu` ဂှ် ဗွဲဓမ္မတာ ကဵုအခေါင် သွက် တက္ကသိုလ် ကေုာံ ဘာလကျာ် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီ (Accredited educational institutions) တအ်ဟေင်ရ။ ဆဂး Academia.edu ဝွံ ဍေံတအ် ရာန်ကလိဂွံလဝ် ဒဝ်မိန်ဏအ် ကိုပ်ကၠာ သၞာံ ၂၀၀၁ မဒှ်အခိင် သၞောဝ်ထိင်ဒဝ်မိန် `.edu` ဟွံဂွံ တေင်ဂြတ်ဏီတုဲ၊ ညးတအ် ဆက်စကာ ကလိဂွံ အခေါင် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။

== လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ အစောံစရာဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု မုက်ဝေပ်သာ်ဏအ်မ္ဂး ညးလွပ်တအ် စကာ အစောံစရာဲဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ပွမပတိုန် လိက်စံင် (Uploading Papers):''' ညးလွပ်တအ် ပတိုန်စုတ် လိက်စံင်သုတေသန၊ ပြကိုဟ် ကေုာံ လိက်ပရေင် ဇကု မချူလဝ်တအ် နကဵု PDF မာန်ရ။
* '''စရင်ဂၞန် စၟတ်သမ္တီ (Analytics):''' ညးမချူလိက်တအ် ရံင်ကေတ် လၟိဟ်မၞိဟ်မဗှ် (Views)၊ လၟိဟ်မၞိဟ်မဖျေံကေတ် (Downloads) ကေုာံ ဍုင်လဵု မဗှ်ဒၟံင် လိက်ဇကုဂၠိုင်အိုတ် ဂှ် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် မာန်ရ။
* '''ပရေင်ဆက်စၠောအ် (Networking):''' ဗက်လ္ၚောဝ် (Follow) တၠပညာ တၞဟ်ဟ်၊ ကေုာံ ကလိဂွံ တင်လလောင်ပရိုင် အခိင် ညးတအ် ပတိတ်လိက်တၟိ။
* '''အကာဒေမဳယာ ပရဳမဳယာမ် (Academia Premium):''' ဒှ်ကဏ္ဍ မဒးကဵု ၚုဟ်မး (Paid subscription) တုဲ ဍေံကဵု အစောံစရာဲ တၟေင် ဗီုကဵု ဂၠာဲတီကေတ် ညးလဵုမွဲ ထံက်ယီု (Cite) လဝ် လိက်ဇကု ကေုာံ စရင်ဂၞန် သ္ၚဳဂၠေပ် ကဆံင်သၠုင်တအ်ရ။

== တင်ပါ်ပါဲ ကေုာံ ပြသၞာ ==
Academia.edu ဝွံ ၜိုန်ရ မၞိဟ်စကာဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဍေံဒးဒုင်ပါ်ပါဲ နူကဵု တၠပညာတအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ -
* '''သၞောတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Commercialization):''' တၠပညာတအ် ပါ်ပါဲ ဒဒှ်ရ ကမ္ပဏဳဏအ် ဂၠာဲသြန် နူကဵု ကမၠောန်သုတေသန မသၠးပွး (Free academic labor) သီုဟွံကဵု ဖဵုဂုဏ် ကလေင် ကုညးမချူလိက်တအ်ရ။
* '''ပရေင်တေင်ဂြတ် ၚုဟ်မး (Paywalls):''' ကိုပ်ကၠာတေအ် အစောံစရာဲ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သၠးပွးကီုလေဝ်၊ လၟုဟ်မ္ဂး အစောံစရာဲ မကိစ္စဇၞော်တအ် (ဥပမာ - ရံင်ယၟု မၞိဟ်မဟီုစိုပ် လိက်ဇကု) ဂှ် ဒးရာန် နကဵု Premium ဟေင် ဂွံရံင်ဂွံရ။
* '''လလောင်တြး မဂၠိုင်လောန် (Spam):''' မုက်ဝေပ်သာ်ဏအ်ဝွံ ပလံင် ဣမေလ် (Emails) အလဵုအလဵု ဗွဲမဂၠိုင် ဇရေင် ညးလွပ်တအ် သွက်ဂွံ ဆဝ်မ္ၚုဟ် ညံင်ဂွံ ရာန် Premium ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* သုတေသန (Research)
* [[သၞေဟ်သုတေသန]] (ResearchGate)
* [[ဒဳအဝ်အေဂျေ (DOAJ)]]
* ဂူဂယ် သကဝ်လာ (Google Scholar)

== နိဿဲ ==
* &quot;About Academia.edu&quot;. Academia.edu.
* Academia.edu, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]</text>
      <sha1>24qyo8wrepiumbj7uogybvne20la7kn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51518</id>
      <parentid>51517</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T08:07:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7242" sha1="5pxip44ak39n1h9m14nw817wbd0grlw" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name = အကာဒေမဳယာ ဒေါတ် အဳဒဳယူ
| native_name = Academia.edu
| logo = 
| screenshot = 
| type = ဝေပ်သာ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် သုတေသန (Academic social network)
| language = အင်္ဂလိက် (ကေုာံ ဘာသာတၞဟ်ဟ်)
| founder = ရိချာတ် ပရိုက်သ် (Richard Price)
| launched = သေပ်တေမ်ဗါ ၂၀၀၈
| headquarters = သာန်ဖရန်သစ်သကဝ် (San Francisco)၊ [[ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]]
| url = [https://www.academia.edu/ academia.edu]
| registration = ဒးစၟတ်သမ္တီ
}}

'''အကာဒေမဳယာ ဒေါတ် အဳဒဳယူ''' (အင်္ဂလိက်: ''Academia.edu'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်မုက်ဝေပ်သာ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် မှာဇန် (Social networking website) သွက် ညးမကၠောန်သုတေသန၊ ကွးဘာတက္ကသိုလ် ကေုာံ တၠပညာတအ်ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိက ဍေံဂှ် သွက်ဂွံ ပါ်ပရအ် လိက်စံင်သုတေသန (Research papers)၊ သွက်ဂွံ လ္ၚတ်စၟဳစၟတ် လၟိဟ်မၞိဟ်မဗှ်လိက်ဇကု ကေုာံ သွက်ဂွံ ဆက်စၠောအ် ပံင်တဲ ကုတၠပညာ နူကဵု နာနာဒေသ အလုံဂၠးတိရ။

ၜိုန်ရ မုက်ဝေပ်သာ်ဏအ်ဝွံ စကာလဝ် ဒဝ်မိန် (Domain name) `.edu` ကီုလေဝ်၊ ဍေံဝွံ ဟွံသေင်ကဵု တက္ကသိုလ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံပညာ မဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ ဍေံဝွံ ဒှ်ကမ္ပဏဳ မျောတ်ပိုန်ဒြပ် (For-profit company) မွဲရ။ 

== ဝင် ကေုာံ ဒဝ်မိန် `.edu` ==
Academia.edu ဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၈ နကဵု ရိချာတ် ပရိုက်သ် (Richard Price) ရ။ 

ပ္ဍဲကဵု စၟတ်သမ္တီ အေန်တာနက်မ္ဂး၊ ဒဝ်မိန် `.edu` ဂှ် ဗွဲဓမ္မတာ ကဵုအခေါင် သွက် တက္ကသိုလ် ကေုာံ ဘာလကျာ် မဂွံဒုင်စၟတ်သမ္တီ (Accredited educational institutions) တအ်ဟေင်ရ။ ဆဂး Academia.edu ဝွံ ဍေံတအ် ရာန်ကလိဂွံလဝ် ဒဝ်မိန်ဏအ် ကိုပ်ကၠာ သၞာံ ၂၀၀၁ မဒှ်အခိင် သၞောဝ်ထိင်ဒဝ်မိန် `.edu` ဟွံဂွံ တေင်ဂြတ်ဏီတုဲ၊ ညးတအ် ဆက်စကာ ကလိဂွံ အခေါင် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။

== လၟေင်ကမၠောန် ကေုာံ အစောံစရာဲဂမၠိုင် ==
ပ္ဍဲကဵု မုက်ဝေပ်သာ်ဏအ်မ္ဂး ညးလွပ်တအ် စကာ အစောံစရာဲဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ပွမပတိုန် လိက်စံင် (Uploading Papers):''' ညးလွပ်တအ် ပတိုန်စုတ် လိက်စံင်သုတေသန၊ ပြကိုဟ် ကေုာံ လိက်ပရေင် ဇကု မချူလဝ်တအ် နကဵု PDF မာန်ရ။
* '''စရင်ဂၞန် စၟတ်သမ္တီ (Analytics):''' ညးမချူလိက်တအ် ရံင်ကေတ် လၟိဟ်မၞိဟ်မဗှ် (Views)၊ လၟိဟ်မၞိဟ်မဖျေံကေတ် (Downloads) ကေုာံ ဍုင်လဵု မဗှ်ဒၟံင် လိက်ဇကုဂၠိုင်အိုတ် ဂှ် ဗွဲမချိုတ်ပၠိုတ် မာန်ရ။
* '''ပရေင်ဆက်စၠောအ် (Networking):''' ဗက်လ္ၚောဝ် (Follow) တၠပညာ တၞဟ်ဟ်၊ ကေုာံ ကလိဂွံ တင်လလောင်ပရိုင် အခိင် ညးတအ် ပတိတ်လိက်တၟိ။
* '''အကာဒေမဳယာ ပရဳမဳယာမ် (Academia Premium):''' ဒှ်ကဏ္ဍ မဒးကဵု ၚုဟ်မး (Paid subscription) တုဲ ဍေံကဵု အစောံစရာဲ တၟေင် ဗီုကဵု ဂၠာဲတီကေတ် ညးလဵုမွဲ ထံက်ယီု (Cite) လဝ် လိက်ဇကု ကေုာံ စရင်ဂၞန် သ္ၚဳဂၠေပ် ကဆံင်သၠုင်တအ်ရ။

== တင်ပါ်ပါဲ ကေုာံ ပြသၞာ ==
Academia.edu ဝွံ ၜိုန်ရ မၞိဟ်စကာဂၠိုင်ကီုလေဝ် ဍေံဒးဒုင်ပါ်ပါဲ နူကဵု တၠပညာတအ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ -
* '''သၞောတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Commercialization):''' တၠပညာတအ် ပါ်ပါဲ ဒဒှ်ရ ကမ္ပဏဳဏအ် ဂၠာဲသြန် နူကဵု ကမၠောန်သုတေသန မသၠးပွး (Free academic labor) သီုဟွံကဵု ဖဵုဂုဏ် ကလေင် ကုညးမချူလိက်တအ်ရ။
* '''ပရေင်တေင်ဂြတ် ၚုဟ်မး (Paywalls):''' ကိုပ်ကၠာတေအ် အစောံစရာဲ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် သၠးပွးကီုလေဝ်၊ လၟုဟ်မ္ဂး အစောံစရာဲ မကိစ္စဇၞော်တအ် (ဥပမာ - ရံင်ယၟု မၞိဟ်မဟီုစိုပ် လိက်ဇကု) ဂှ် ဒးရာန် နကဵု Premium ဟေင် ဂွံရံင်ဂွံရ။
* '''လလောင်တြး မဂၠိုင်လောန် (Spam):''' မုက်ဝေပ်သာ်ဏအ်ဝွံ ပလံင် ဣမေလ် (Emails) အလဵုအလဵု ဗွဲမဂၠိုင် ဇရေင် ညးလွပ်တအ် သွက်ဂွံ ဆဝ်မ္ၚုဟ် ညံင်ဂွံ ရာန် Premium ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==
* [[သုတေသန]] (Research)
* [[သၞေဟ်သုတေသန]] (ResearchGate)
* [[ဒဳအဝ်အေဂျေ (DOAJ)]]
* ဂူဂယ် သကဝ်လာ (Google Scholar)

== နိဿဲ ==
* &quot;About Academia.edu&quot;. Academia.edu.
* Academia.edu, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]
[[Category:သုတေသန]]
[[Category:ပညာဗေဒ]]</text>
      <sha1>5pxip44ak39n1h9m14nw817wbd0grlw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သဳမာန်တေတ် သကဝ်လာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9314</id>
    <revision>
      <id>51519</id>
      <timestamp>2026-04-15T08:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;{{Infobox website|name=သဳမာန်တေတ် သကဝ်လာ|native_name=Semantic Scholar|logo=|screenshot=|type=သၞောတ်ဂၠာဲ လိက်စံင်သုတေသန (Academic search engine)|language=အင်္ဂလိက်|owner=အေန်သတဳကျုတ် အယ်လေန် သွက် ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Allen Institute for AI)|launched=၂...&quot;</comment>
      <origin>51519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7366" sha1="te4yk4vapxqr6d98wm1olaf8bu73p4e" xml:space="preserve">{{Infobox website|name=သဳမာန်တေတ် သကဝ်လာ|native_name=Semantic Scholar|logo=|screenshot=|type=သၞောတ်ဂၠာဲ လိက်စံင်သုတေသန (Academic search engine)|language=အင်္ဂလိက်|owner=အေန်သတဳကျုတ် အယ်လေန် သွက် ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Allen Institute for AI)|launched=၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၁၅|headquarters=သဳแအတ်တေလ် (Seattle)၊ [[ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]]|url=[https://www.semanticscholar.org/ semanticscholar.org]|registration=ဟွံဒးစၟတ်သမ္တီ (သၠးပွး)}}'''သဳမာန်တေတ် သကဝ်လာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Semantic Scholar'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် မုက်ဝေပ်သာ် သၞောတ်ဂၠာဲ (Search engine) လိက်စံင်သုတေသန ကေုာံ လိက်ပတ်သိပ္ပံ မစကာလဝ် ကွတ်ပညာ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် ([[AI]]) မွဲရ။ ဍေံဝွံ မၞုံကဵု အစောံစရာဲ သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ကၠိုဟ်ခၠင် အဓိပ္ပါယ် လိက်စံင်တအ်တုဲ၊ ပကောံပကေဝ် စၞောန်ထ္ၜးကဵု တင်ဂၞင် သုတေသန မဆက်စပ်တအ် ဗွဲမပြဟ် ကေုာံ တပ်တးရ။

မုက်ဝေပ်သာ်ဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အေန်သတဳကျုတ် အယ်လေန် သွက် ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Allen Institute for AI - AI2) မဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် (Non-profit) မွဲတုဲ၊ ညးလဵုမွဲဟွံဟီု လုပ်သုင်စောဲ ဗှ်လ္ၚတ် လိက်စံင်ဂမၠိုင် နကဵု သၠးပွး (Free) မာန်ရ။

== ဝင် ==
Semantic Scholar ဝွံ စပံက်လဝ် မုက်ဝေပ်သာ် ပ္ဍဲ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ သၞာံ ၂၀၁၅ ရ။ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဍေံစွံအာရီု ဆလတူ ကဏ္ဍပညာ ကောန်ပျူတာ (Computer Science) သက်သက်ကီုလေဝ်၊ ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် ဆက်လှဲလးပတိတ် လပါ် ဇဳဝဗေဒ (Biology) ကေုာံ ဂဥုဲ (Medicine) တုဲ၊ လၟုဟ်မ္ဂး ဍေံဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် ကဏ္ဍပညာ သိပ္ပံ ကေုာံ သုတေသန အလုံအိုတ်သီုရ။ ဍေံပကောံလဝ် စရင်လိက်စံင် (Papers) ဂၠိုင်ကဵု ကၠံပြကောဋိကိုဋ် အလုံမွဲဂၠးတိရ။

== အစောံစရာဲ အဓိက (Key Features) ==
နကဵု ပရေင်သုင်စောဲ ကွတ်ပညာ စက်လ္ၚတ် (Machine Learning) ကေုာံ ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် အရေဝ်ဘာသာ သဘာဝ (Natural Language Processing - NLP) တုဲ၊ Semantic Scholar ဝွံ နွံကဵု အစောံစရာဲ တၟေင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ပရေင်ထံက်ယီု မၞုံကဵု သြဇာ (Highly Influential Citations):''' စၞးမရိုဟ် လၟိဟ်မၞိဟ် မထံက်ယီု (Citations) သက်သက်ဂှ်၊ Semantic Scholar ဝွံ ဍေံသ္ၚဳဂၠေပ်ကဵု ဒဒှ်ရ ပရေင်ထံက်ယီုလဵုမွဲဂှ် ဒှ်အရာမကိစ္စဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု သြဇာ လတူ သုတေသနဂှ်ရော ဇေတ်ဇေတ်ရ။
* '''သရုပ်ခမၞောန် AI (TLDR):''' ဍေံဖန်ဗဒှ်ကဵု &quot;TLDR&quot; (Too Long; Didn't Read - လိက်ဂၠိင်လောန်တုဲ ဟွံဗှ်) မဒှ် ဝါကျသရုပ်ခမၞောန် မွဲဝါကျ ဍောတ်တ် သွက်လိက်စံင်မွဲမွဲရ။ ဣဏအ်ဂှ် ရီုဗင်ကဵု ညးမဗှ်လိက်တအ် ညံင်ဂွံ တီကေတ် ပရူအဓိက လိက်စံင်ဂှ် ဗွဲမပြဟ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ဗှ် [[သရုပ်ခမၞောန်]] (Abstract) အလုံမွဲရ။
* '''ဂၠာဲ တင်ဂၞင် ကေုာံ ဗီုရုပ် (Figure and Data Extraction):''' ဍေံကံက်နုက် ပတိတ်ကဵု ဗီုရုပ် (Figures) ကေုာံ စရင် (Tables) နူကဵု အပ္ဍဲလိက်စံင် PDF တအ် ဗွဲမတပ်တးတုဲ၊ ညးလွပ်တအ် ရံင်ကေတ် သွဟ်အဓိက လောဲသွာရ။
* '''ပရေင်လလောင်ပရိုင် သုတေသန (Research Alerts):''' ယဝ်ရ ညးလွပ်တအ် စွံအာရီု လတူ ပရူပရာမွဲမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမချူလိက်မွဲမွဲမ္ဂး၊ ဍေံပလံင်ကဵု ဣမေလ် လလောင်ပရိုင် အခိင် လိက်စံင်တၟိ တိတ်ကၠုင်ရ။

== တၞဟ်ခြာ ကုသၞောတ်တၞဟ်ဟ် ==

* '''Google Scholar:''' Google Scholar ဂှ် ဒှ်သၞောတ်ဂၠာဲ အလုံအိုတ်သီု ကေုာံ လှဲလးအိုတ်ကီုလေဝ်၊ Semantic Scholar ဝွံ ဍေံစွံအာရီု လတူ ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ပရေင်ထံက်ယီု မၞုံကဵု သြဇာ (AI-driven context) ဂၠိုင်နူရ။
* '''[[သၞေဟ်သုတေသန]] (ResearchGate) / [[Academia.edu]]:''' မုက်ဝေပ်သာ် တအ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်သၞောတ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် မှာဇန် (Social networks) တုဲ နွံကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ ဆဂး Semantic Scholar ဝွံ ဒှ်သၞောတ်ဂၠာဲ (Search engine) သက်သက်တုဲ ဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[AI]] (Artificial Intelligence)
* သုတေသန (Research)
* ဂူဂယ် သကဝ်လာ (Google Scholar)
* [[ဒဳအဝ်အေဂျေ (DOAJ)]]

== နိဿဲ ==

* &quot;About Semantic Scholar&quot;. Semantic Scholar.
* Semantic Scholar, [[Wikipedia]] (English).</text>
      <sha1>te4yk4vapxqr6d98wm1olaf8bu73p4e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51520</id>
      <parentid>51519</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T08:11:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် */</comment>
      <origin>51520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7397" sha1="6s4ozc0nbvk287w263l870nrixjh5na" xml:space="preserve">{{Infobox website|name=သဳမာန်တေတ် သကဝ်လာ|native_name=Semantic Scholar|logo=|screenshot=|type=သၞောတ်ဂၠာဲ လိက်စံင်သုတေသန (Academic search engine)|language=အင်္ဂလိက်|owner=အေန်သတဳကျုတ် အယ်လေန် သွက် ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Allen Institute for AI)|launched=၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၁၅|headquarters=သဳแအတ်တေလ် (Seattle)၊ [[ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]]|url=[https://www.semanticscholar.org/ semanticscholar.org]|registration=ဟွံဒးစၟတ်သမ္တီ (သၠးပွး)}}'''သဳမာန်တေတ် သကဝ်လာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Semantic Scholar'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် မုက်ဝေပ်သာ် သၞောတ်ဂၠာဲ (Search engine) လိက်စံင်သုတေသန ကေုာံ လိက်ပတ်သိပ္ပံ မစကာလဝ် ကွတ်ပညာ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် ([[AI]]) မွဲရ။ ဍေံဝွံ မၞုံကဵု အစောံစရာဲ သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ကၠိုဟ်ခၠင် အဓိပ္ပါယ် လိက်စံင်တအ်တုဲ၊ ပကောံပကေဝ် စၞောန်ထ္ၜးကဵု တင်ဂၞင် သုတေသန မဆက်စပ်တအ် ဗွဲမပြဟ် ကေုာံ တပ်တးရ။

မုက်ဝေပ်သာ်ဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အေန်သတဳကျုတ် အယ်လေန် သွက် ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Allen Institute for AI - AI2) မဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် (Non-profit) မွဲတုဲ၊ ညးလဵုမွဲဟွံဟီု လုပ်သုင်စောဲ ဗှ်လ္ၚတ် လိက်စံင်ဂမၠိုင် နကဵု သၠးပွး (Free) မာန်ရ။

== ဝင် ==
Semantic Scholar ဝွံ စပံက်လဝ် မုက်ဝေပ်သာ် ပ္ဍဲ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ သၞာံ ၂၀၁၅ ရ။ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဍေံစွံအာရီု ဆလတူ ကဏ္ဍပညာ ကောန်ပျူတာ (Computer Science) သက်သက်ကီုလေဝ်၊ ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် ဆက်လှဲလးပတိတ် လပါ် ဇဳဝဗေဒ (Biology) ကေုာံ ဂဥုဲ (Medicine) တုဲ၊ လၟုဟ်မ္ဂး ဍေံဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် ကဏ္ဍပညာ သိပ္ပံ ကေုာံ သုတေသန အလုံအိုတ်သီုရ။ ဍေံပကောံလဝ် စရင်လိက်စံင် (Papers) ဂၠိုင်ကဵု ကၠံပြကောဋိကိုဋ် အလုံမွဲဂၠးတိရ။

== အစောံစရာဲ အဓိက (Key Features) ==
နကဵု ပရေင်သုင်စောဲ ကွတ်ပညာ စက်လ္ၚတ် (Machine Learning) ကေုာံ ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် အရေဝ်ဘာသာ သဘာဝ (Natural Language Processing - NLP) တုဲ၊ Semantic Scholar ဝွံ နွံကဵု အစောံစရာဲ တၟေင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ပရေင်ထံက်ယီု မၞုံကဵု သြဇာ (Highly Influential Citations):''' စၞးမရိုဟ် လၟိဟ်မၞိဟ် မထံက်ယီု (Citations) သက်သက်ဂှ်၊ Semantic Scholar ဝွံ ဍေံသ္ၚဳဂၠေပ်ကဵု ဒဒှ်ရ ပရေင်ထံက်ယီုလဵုမွဲဂှ် ဒှ်အရာမကိစ္စဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု သြဇာ လတူ သုတေသနဂှ်ရော ဇေတ်ဇေတ်ရ။
* '''သရုပ်ခမၞောန် AI (TLDR):''' ဍေံဖန်ဗဒှ်ကဵု &quot;TLDR&quot; (Too Long; Didn't Read - လိက်ဂၠိင်လောန်တုဲ ဟွံဗှ်) မဒှ် ဝါကျသရုပ်ခမၞောန် မွဲဝါကျ ဍောတ်တ် သွက်လိက်စံင်မွဲမွဲရ။ ဣဏအ်ဂှ် ရီုဗင်ကဵု ညးမဗှ်လိက်တအ် ညံင်ဂွံ တီကေတ် ပရူအဓိက လိက်စံင်ဂှ် ဗွဲမပြဟ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ဗှ် [[သရုပ်ခမၞောန်]] (Abstract) အလုံမွဲရ။
* '''ဂၠာဲ တင်ဂၞင် ကေုာံ ဗီုရုပ် (Figure and Data Extraction):''' ဍေံကံက်နုက် ပတိတ်ကဵု ဗီုရုပ် (Figures) ကေုာံ စရင် (Tables) နူကဵု အပ္ဍဲလိက်စံင် PDF တအ် ဗွဲမတပ်တးတုဲ၊ ညးလွပ်တအ် ရံင်ကေတ် သွဟ်အဓိက လောဲသွာရ။
* '''ပရေင်လလောင်ပရိုင် သုတေသန (Research Alerts):''' ယဝ်ရ ညးလွပ်တအ် စွံအာရီု လတူ ပရူပရာမွဲမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမချူလိက်မွဲမွဲမ္ဂး၊ ဍေံပလံင်ကဵု ဣမေလ် လလောင်ပရိုင် အခိင် လိက်စံင်တၟိ တိတ်ကၠုင်ရ။

== တၞဟ်ခြာ ကုသၞောတ်တၞဟ်ဟ် ==

* '''Google Scholar:''' Google Scholar ဂှ် ဒှ်သၞောတ်ဂၠာဲ အလုံအိုတ်သီု ကေုာံ လှဲလးအိုတ်ကီုလေဝ်၊ Semantic Scholar ဝွံ ဍေံစွံအာရီု လတူ ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ပရေင်ထံက်ယီု မၞုံကဵု သြဇာ (AI-driven context) ဂၠိုင်နူရ။
* '''[[သၞေဟ်သုတေသန]] (ResearchGate) / [[Academia.edu]]:''' မုက်ဝေပ်သာ် တအ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်သၞောတ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် မှာဇန် (Social networks) တုဲ နွံကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ ဆဂး Semantic Scholar ဝွံ ဒှ်သၞောတ်ဂၠာဲ (Search engine) သက်သက်တုဲ ဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဉာဏ်ပ္တောအ်]] (Artificial Intelligence)
* သုတေသန (Research)
* ဂူဂယ် သကဝ်လာ (Google Scholar)
* [[ဒဳအဝ်အေဂျေ (DOAJ)]]

== နိဿဲ ==

* &quot;About Semantic Scholar&quot;. Semantic Scholar.
* Semantic Scholar, [[Wikipedia]] (English).</text>
      <sha1>6s4ozc0nbvk287w263l870nrixjh5na</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51521</id>
      <parentid>51520</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T09:24:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* နိဿဲ */</comment>
      <origin>51521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7546" sha1="gnw2bwa34r1x3rv8kyfcjqjqignza6g" xml:space="preserve">{{Infobox website|name=သဳမာန်တေတ် သကဝ်လာ|native_name=Semantic Scholar|logo=|screenshot=|type=သၞောတ်ဂၠာဲ လိက်စံင်သုတေသန (Academic search engine)|language=အင်္ဂလိက်|owner=အေန်သတဳကျုတ် အယ်လေန် သွက် ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Allen Institute for AI)|launched=၂ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၁၅|headquarters=သဳแအတ်တေလ် (Seattle)၊ [[ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်]]|url=[https://www.semanticscholar.org/ semanticscholar.org]|registration=ဟွံဒးစၟတ်သမ္တီ (သၠးပွး)}}'''သဳမာန်တေတ် သကဝ်လာ''' (အင်္ဂလိက်: ''Semantic Scholar'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် မုက်ဝေပ်သာ် သၞောတ်ဂၠာဲ (Search engine) လိက်စံင်သုတေသန ကေုာံ လိက်ပတ်သိပ္ပံ မစကာလဝ် ကွတ်ပညာ ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် ([[AI]]) မွဲရ။ ဍေံဝွံ မၞုံကဵု အစောံစရာဲ သွက်ဂွံ လ္ၚတ်ကၠိုဟ်ခၠင် အဓိပ္ပါယ် လိက်စံင်တအ်တုဲ၊ ပကောံပကေဝ် စၞောန်ထ္ၜးကဵု တင်ဂၞင် သုတေသန မဆက်စပ်တအ် ဗွဲမပြဟ် ကေုာံ တပ်တးရ။

မုက်ဝေပ်သာ်ဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အေန်သတဳကျုတ် အယ်လေန် သွက် ဉာဏ်လုပ်ကၠောန် (Allen Institute for AI - AI2) မဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ် (Non-profit) မွဲတုဲ၊ ညးလဵုမွဲဟွံဟီု လုပ်သုင်စောဲ ဗှ်လ္ၚတ် လိက်စံင်ဂမၠိုင် နကဵု သၠးပွး (Free) မာန်ရ။

== ဝင် ==
Semantic Scholar ဝွံ စပံက်လဝ် မုက်ဝေပ်သာ် ပ္ဍဲ ဂိတုနဝ်ဝေမ်ဗါ သၞာံ ၂၀၁၅ ရ။ ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် ဍေံစွံအာရီု ဆလတူ ကဏ္ဍပညာ ကောန်ပျူတာ (Computer Science) သက်သက်ကီုလေဝ်၊ ဗွဲကြဴ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် ဆက်လှဲလးပတိတ် လပါ် ဇဳဝဗေဒ (Biology) ကေုာံ ဂဥုဲ (Medicine) တုဲ၊ လၟုဟ်မ္ဂး ဍေံဓလီုဖ္ဍိုက်လဝ် ကဏ္ဍပညာ သိပ္ပံ ကေုာံ သုတေသန အလုံအိုတ်သီုရ။ ဍေံပကောံလဝ် စရင်လိက်စံင် (Papers) ဂၠိုင်ကဵု ကၠံပြကောဋိကိုဋ် အလုံမွဲဂၠးတိရ။

== အစောံစရာဲ အဓိက (Key Features) ==
နကဵု ပရေင်သုင်စောဲ ကွတ်ပညာ စက်လ္ၚတ် (Machine Learning) ကေုာံ ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် အရေဝ်ဘာသာ သဘာဝ (Natural Language Processing - NLP) တုဲ၊ Semantic Scholar ဝွံ နွံကဵု အစောံစရာဲ တၟေင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

* '''ပရေင်ထံက်ယီု မၞုံကဵု သြဇာ (Highly Influential Citations):''' စၞးမရိုဟ် လၟိဟ်မၞိဟ် မထံက်ယီု (Citations) သက်သက်ဂှ်၊ Semantic Scholar ဝွံ ဍေံသ္ၚဳဂၠေပ်ကဵု ဒဒှ်ရ ပရေင်ထံက်ယီုလဵုမွဲဂှ် ဒှ်အရာမကိစ္စဇၞော်အိုတ် ကေုာံ မၞုံကဵု သြဇာ လတူ သုတေသနဂှ်ရော ဇေတ်ဇေတ်ရ။
* '''သရုပ်ခမၞောန် AI (TLDR):''' ဍေံဖန်ဗဒှ်ကဵု &quot;TLDR&quot; (Too Long; Didn't Read - လိက်ဂၠိင်လောန်တုဲ ဟွံဗှ်) မဒှ် ဝါကျသရုပ်ခမၞောန် မွဲဝါကျ ဍောတ်တ် သွက်လိက်စံင်မွဲမွဲရ။ ဣဏအ်ဂှ် ရီုဗင်ကဵု ညးမဗှ်လိက်တအ် ညံင်ဂွံ တီကေတ် ပရူအဓိက လိက်စံင်ဂှ် ဗွဲမပြဟ် ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ ဗှ် [[သရုပ်ခမၞောန်]] (Abstract) အလုံမွဲရ။
* '''ဂၠာဲ တင်ဂၞင် ကေုာံ ဗီုရုပ် (Figure and Data Extraction):''' ဍေံကံက်နုက် ပတိတ်ကဵု ဗီုရုပ် (Figures) ကေုာံ စရင် (Tables) နူကဵု အပ္ဍဲလိက်စံင် PDF တအ် ဗွဲမတပ်တးတုဲ၊ ညးလွပ်တအ် ရံင်ကေတ် သွဟ်အဓိက လောဲသွာရ။
* '''ပရေင်လလောင်ပရိုင် သုတေသန (Research Alerts):''' ယဝ်ရ ညးလွပ်တအ် စွံအာရီု လတူ ပရူပရာမွဲမွဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမချူလိက်မွဲမွဲမ္ဂး၊ ဍေံပလံင်ကဵု ဣမေလ် လလောင်ပရိုင် အခိင် လိက်စံင်တၟိ တိတ်ကၠုင်ရ။

== တၞဟ်ခြာ ကုသၞောတ်တၞဟ်ဟ် ==

* '''Google Scholar:''' Google Scholar ဂှ် ဒှ်သၞောတ်ဂၠာဲ အလုံအိုတ်သီု ကေုာံ လှဲလးအိုတ်ကီုလေဝ်၊ Semantic Scholar ဝွံ ဍေံစွံအာရီု လတူ ပရေင်သ္ၚဳဂၠေပ် အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ ပရေင်ထံက်ယီု မၞုံကဵု သြဇာ (AI-driven context) ဂၠိုင်နူရ။
* '''[[သၞေဟ်သုတေသန]] (ResearchGate) / [[Academia.edu]]:''' မုက်ဝေပ်သာ် တအ်ဏအ်ဝွံ ဒှ်သၞောတ် ပရေင်ဆက်စၠောအ် မှာဇန် (Social networks) တုဲ နွံကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ်ရ။ ဆဂး Semantic Scholar ဝွံ ဒှ်သၞောတ်ဂၠာဲ (Search engine) သက်သက်တုဲ ဒှ် ဂကောံဟွံမဲကဵု ပရေင်အကျဝ်ပိုန်ဒြပ်ရ။

== မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင် ==

* [[ဉာဏ်ပ္တောအ်]] (Artificial Intelligence)
* သုတေသန (Research)
* ဂူဂယ် သကဝ်လာ (Google Scholar)
* [[ဒဳအဝ်အေဂျေ (DOAJ)]]

== နိဿဲ ==

* &quot;About Semantic Scholar&quot;. Semantic Scholar.
* Semantic Scholar, [[Wikipedia]] (English).

[[Category:မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]] [[Category:သုတေသန]] [[Category:ပညာဗေဒ]] [[Category:AI]]</text>
      <sha1>gnw2bwa34r1x3rv8kyfcjqjqignza6g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9315</id>
    <revision>
      <id>51522</id>
      <timestamp>2026-04-15T09:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Internet-web-browser (1).svg|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုမုက်ဝေပ်သာ် (websites)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''မ...&quot;</comment>
      <origin>51522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2130" sha1="qa8llkjafk88k4vxrcg91kvqq9ww3kh" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Internet-web-browser (1).svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုမုက်ဝေပ်သာ် (websites)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''မုက်ဝေပ်သာ်''' (Website) ဝွံ ဒှ်ဂကောံမုက်လိက် မဆက်စပ်ရေၚ်သ္ကံ မနွံပ္ဍဲအိန်တာနေတ်။ မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင် စွံလဝ် ပရူပရာ နာနာသာ် ဗီုကဵု ပရေင်ပညာ၊ ပရေင်သွံရာန်၊ ပရေင်မိပ်စိုတ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် ရေၚ်သ္ကံ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[:Category:အိန်တာနေတ်]]
* [[:Category:မုက်ဝေပ်သာ် သွံရာန်]]
* [[:Category:မုက်ဝေပ်သာ် ပရေင်ပညာ]]
* [[:Category:မုက်ဝေပ်သာ် ပရေင်မိပ်စိုတ်]]
* [[:Category:မုက်ဝေပ်သာ် မဒုင်ကမၠောန်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[ဂူဂဲ]]
* [[ယူကျူ]]
* [[ဖေစ်ဘုတ်]]
* [[အင်စတာဂရမ်]]
* [[ဝါသ်အာပ်]]
* [[တွစ်တာ]]
* [[လိၚ်ကဒိန်]]
* [[ရေဒစ်]]
* [[ဝိတ်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:အိန်တာနေတ်]]
* [[:Category:ပရေင်ဆက်စပ်]]

[[Category:အိန်တာနေတ်]]
[[Category:ပရေင်ဆက်စပ်]]</text>
      <sha1>qa8llkjafk88k4vxrcg91kvqq9ww3kh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51523</id>
      <parentid>51522</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T09:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် */</comment>
      <origin>51523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2133" sha1="jwiuuas2p0mmsyecuqabqkk0yxq0ah0" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Internet-web-browser (1).svg|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုမုက်ဝေပ်သာ် (websites)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''မုက်ဝေပ်သာ်''' (Website) ဝွံ ဒှ်ဂကောံမုက်လိက် မဆက်စပ်ရေၚ်သ္ကံ မနွံပ္ဍဲအိန်တာနေတ်။ မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင် စွံလဝ် ပရူပရာ နာနာသာ် ဗီုကဵု ပရေင်ပညာ၊ ပရေင်သွံရာန်၊ ပရေင်မိပ်စိုတ်၊ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် ရေၚ်သ္ကံ။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[:Category:အိန်တာနေတ်]]
* [[:Category:မုက်ဝေပ်သာ် သွံရာန်]]
* [[:Category:မုက်ဝေပ်သာ် ပရေင်ပညာ]]
* [[:Category:မုက်ဝေပ်သာ် ပရေင်မိပ်စိုတ်]]
* [[:Category:မုက်ဝေပ်သာ် မဒုင်ကမၠောန်]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ဝဳကဳပဳဒဳယာ]]
* [[ဂူဂဲ]]
* [[ယူကျူ]]
* [[ဖေစ်ဘုတ်]]
* [[အင်သတာဂရာမ်]]
* [[ဝါသ်အာပ်]]
* [[တွစ်တာ]]
* [[လိၚ်ကဒိန်]]
* [[ရေဒစ်]]
* [[ဝိတ်]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:အိန်တာနေတ်]]
* [[:Category:ပရေင်ဆက်စပ်]]

[[Category:အိန်တာနေတ်]]
[[Category:ပရေင်ဆက်စပ်]]</text>
      <sha1>jwiuuas2p0mmsyecuqabqkk0yxq0ah0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပရေင်ဆက်စပ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9316</id>
    <revision>
      <id>51524</id>
      <timestamp>2026-04-15T09:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Communication-icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပရေင်ဆက်စပ်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပရေင်ဆက်စပ် (communication)။  == ပရူကဏ္ဍ == '''ပရေင်ဆက်...&quot;</comment>
      <origin>51524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2251" sha1="mf1hux5mhjn7p49rikzr5r1pil4movw" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Communication-icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပရေင်ဆက်စပ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပရေင်ဆက်စပ် (communication)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ပရေင်ဆက်စပ်''' (Communication) ဝွံ ဒှ်ပွမပလံင်ဖျန် ပရူပရာ၊ စိုတ်ဓါတ်၊ ကေုာံ ဂလာန်ဗွဲအကြာမၞိဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမၞိဟ်။ ပရေင်ဆက်စပ်ဂှ် နွံကဵု နဲကဲနာနာသာ် ဗီုကဵု ပရေင်ဟီုဂး၊ ပရေင်ချူလိက်၊ ပရေင်ထ္ၜးဗီုပြင် (ဥပမာ- ရုပ်ကျာ၊ လဟီုဇကု)၊ ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ် နကဵုကွတ်ကွေန်ပျူတာ (ဥပမာ- အေန်တာနေတ်)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ပရေင်ဟီုဂး]]
* [[:Category:ပရေင်ချူလိက်]]
* [[:Category:ပရေင်ထ္ၜးဗီုပြင်]]
* [[:Category:ပရေင်ဆက်စပ် နကဵုကွတ်ကွေန်ပျူတာ]]
* [[:Category:မုက်ဝေပ်သာ်ဂမၠိုင်]]
* [[:Category:ပရေင်ဆက်စပ် နကဵုကရိယာ]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပရေင်ဆက်စပ်]]
* [[ပရေင်ဟီုဂး]]
* [[ပရေင်ချူလိက်]]
* [[​အေန်တာနေတ်]]
* [[ကရိယာဆက်စပ်]]
* [[ဘာသာ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပရေင်ပညာ]]
* [[:Category:ပရေင်မၞိဟ်]]

[[Category:ပရေင်ပညာ]]
[[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]</text>
      <sha1>mf1hux5mhjn7p49rikzr5r1pil4movw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:SDGs</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9317</id>
    <revision>
      <id>51526</id>
      <timestamp>2026-04-15T09:38:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Sustainable Development Goals'', ခမၞောန် - '''SDGs''') မဒက်ပ္တန်လဝ် န...&quot;</comment>
      <origin>51526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1355" sha1="io9ol4bxvxfji6d0kzckd83topk2eib" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Sustainable Development Goals'', ခမၞောန် - '''SDGs''') မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံ [[ကုလသမဂ္ဂ]] သွက်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀ တေအ်ရ။ 

တင်ရန်တၟအ် အဓိက သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ်၊ လၟေင်ကမၠောန်၊ ကေုာံ အစဳအဇန် မဆက်စပ် ကုပရေင်ဇၞော်မောဝ် အလုံဂၠးတိတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်]]

[[Category:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[Category:ပရေင်ဇၞော်မောဝ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးတိ]]
[[Category:သဘာဝ ပွဳပွူ]]</text>
      <sha1>io9ol4bxvxfji6d0kzckd83topk2eib</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51527</id>
      <parentid>51526</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T09:40:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် အဓိက */</comment>
      <origin>51527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3653" sha1="gv2aqwlv1uhhx8yh3o3s0rplhkei3s8" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Sustainable Development Goals'', ခမၞောန် - '''SDGs''') မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံ [[ကုလသမဂ္ဂ]] သွက်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀ တေအ်ရ။ 

တင်ရန်တၟအ် အဓိက သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ်၊ လၟေင်ကမၠောန်၊ ကေုာံ အစဳအဇန် မဆက်စပ် ကုပရေင်ဇၞော်မောဝ် အလုံဂၠးတိတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

စရင် '''&quot;တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်&quot;''' (SDGs) သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရအဴ -

* ၁။ '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်''' (No Poverty) 
* ၂။ '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု''' (Zero Hunger) 
* ၃။ '''ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ''' (Good Health and Well-being) 
* ၄။ '''ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်''' (Quality Education) 
* ၅။ '''ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ်''' (Gender Equality) 
* ၆။ '''ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး''' (Clean Water and Sanitation) 
* ၇။ '''ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး''' (Affordable and Clean Energy) 
* ၈။ '''ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' (Decent Work and Economic Growth) 
* ၉။ '''ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ်''' (Industry, Innovation and Infrastructure) 
* ၁၀။ '''ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်''' (Reduced Inequalities) 
* ၁၁။ '''ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင်''' (Sustainable Cities and Communities) 
* ၁၂။ '''ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ်''' (Responsible Consumption and Production) 
* ၁၃။ '''ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု''' (Climate Action) 
* ၁၄။ '''ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ်''' (Life Below Water) 
* ၁၅။ '''ဘဝသတ် လတူတိ''' (Life On Land) 
* ၁၆။ '''ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ်''' (Peace, Justice and Strong Institutions) 
* ၁၇။ '''ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ်''' (Partnerships for the Goals)

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်]]

[[Category:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[Category:ပရေင်ဇၞော်မောဝ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးတိ]]
[[Category:သဘာဝ ပွဳပွူ]]</text>
      <sha1>gv2aqwlv1uhhx8yh3o3s0rplhkei3s8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51528</id>
      <parentid>51527</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T09:42:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>/* မုက်လိက် အဓိက */</comment>
      <origin>51528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5244" sha1="4p4u31q2eg7v7nu8xxbg7vzchf0hg2q" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Sustainable Development Goals'', ခမၞောန် - '''SDGs''') မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံ [[ကုလသမဂ္ဂ]] သွက်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀ တေအ်ရ။ 

တင်ရန်တၟအ် အဓိက သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ်၊ လၟေင်ကမၠောန်၊ ကေုာံ အစဳအဇန် မဆက်စပ် ကုပရေင်ဇၞော်မောဝ် အလုံဂၠးတိတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။
[[ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး]]
[[ကဏ္ဍ:ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး]]
[[ကဏ္ဍ:ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[ကဏ္ဍ:ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု]]
[[ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် လတူတိ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ်]]

စရင် '''&quot;တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်&quot;''' (SDGs) သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရအဴ -

* ၁။ '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်''' (No Poverty) 
* ၂။ '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု''' (Zero Hunger) 
* ၃။ '''ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ''' (Good Health and Well-being) 
* ၄။ '''ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်''' (Quality Education) 
* ၅။ '''ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ်''' (Gender Equality) 
* ၆။ '''ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး''' (Clean Water and Sanitation) 
* ၇။ '''ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး''' (Affordable and Clean Energy) 
* ၈။ '''ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' (Decent Work and Economic Growth) 
* ၉။ '''ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ်''' (Industry, Innovation and Infrastructure) 
* ၁၀။ '''ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်''' (Reduced Inequalities) 
* ၁၁။ '''ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင်''' (Sustainable Cities and Communities) 
* ၁၂။ '''ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ်''' (Responsible Consumption and Production) 
* ၁၃။ '''ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု''' (Climate Action) 
* ၁၄။ '''ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ်''' (Life Below Water) 
* ၁၅။ '''ဘဝသတ် လတူတိ''' (Life On Land) 
* ၁၆။ '''ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ်''' (Peace, Justice and Strong Institutions) 
* ၁၇။ '''ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ်''' (Partnerships for the Goals)

== မုက်လိက် အဓိက ==

* [[တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်]]

[[Category:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[Category:ပရေင်ဇၞော်မောဝ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးတိ]]
[[Category:သဘာဝ ပွဳပွူ]]</text>
      <sha1>4p4u31q2eg7v7nu8xxbg7vzchf0hg2q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51529</id>
      <parentid>51528</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T09:44:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5261" sha1="f2pu4ws0g56k3hc7fu0cj63g30nua2b" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Sustainable Development Goals'', ခမၞောန် - '''SDGs''') မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံ [[ကုလသမဂ္ဂ]] သွက်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀ တေအ်ရ။ 

တင်ရန်တၟအ် အဓိက သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ်၊ လၟေင်ကမၠောန်၊ ကေုာံ အစဳအဇန် မဆက်စပ် ကုပရေင်ဇၞော်မောဝ် အလုံဂၠးတိတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။
[[:ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်]]
[[:ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု]]
[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ]]
[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်]]
[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ်]]
[[:ကဏ္ဍ:ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး]]
[[:ကဏ္ဍ:ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး]]
[[:ကဏ္ဍ:ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[:ကဏ္ဍ:ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ်]]
[[:ကဏ္ဍ:ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်]]
[[:ကဏ္ဍ:ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင်]]
[[:ကဏ္ဍ:ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ်]]
[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု]]
[[:ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ်]]
[[:ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် လတူတိ]]
[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ်]]
[[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ်]]

စရင် '''&quot;တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်&quot;''' (SDGs) သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရအဴ -

* ၁။ '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်''' (No Poverty) 
* ၂။ '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု''' (Zero Hunger) 
* ၃။ '''ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ''' (Good Health and Well-being) 
* ၄။ '''ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်''' (Quality Education) 
* ၅။ '''ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ်''' (Gender Equality) 
* ၆။ '''ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး''' (Clean Water and Sanitation) 
* ၇။ '''ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး''' (Affordable and Clean Energy) 
* ၈။ '''ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' (Decent Work and Economic Growth) 
* ၉။ '''ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ်''' (Industry, Innovation and Infrastructure) 
* ၁၀။ '''ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်''' (Reduced Inequalities) 
* ၁၁။ '''ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင်''' (Sustainable Cities and Communities) 
* ၁၂။ '''ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ်''' (Responsible Consumption and Production) 
* ၁၃။ '''ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု''' (Climate Action) 
* ၁၄။ '''ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ်''' (Life Below Water) 
* ၁၅။ '''ဘဝသတ် လတူတိ''' (Life On Land) 
* ၁၆။ '''ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ်''' (Peace, Justice and Strong Institutions) 
* ၁၇။ '''ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ်''' (Partnerships for the Goals)

== မုက်လိက် အဓိက ==

* [[တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်]]

[[Category:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[Category:ပရေင်ဇၞော်မောဝ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးတိ]]
[[Category:သဘာဝ ပွဳပွူ]]</text>
      <sha1>f2pu4ws0g56k3hc7fu0cj63g30nua2b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51530</id>
      <parentid>51529</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T09:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5303" sha1="7zn7gpxcodkgcbtt3n2eon87uvv9oey" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Sustainable Development Goals'', ခမၞောန် - '''SDGs''') မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံ [[ကုလသမဂ္ဂ]] သွက်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀ တေအ်ရ။ 

တင်ရန်တၟအ် အဓိက သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ်၊ လၟေင်ကမၠောန်၊ ကေုာံ အစဳအဇန် မဆက်စပ် ကုပရေင်ဇၞော်မောဝ် အလုံဂၠးတိတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

# [[:ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး]]
# [[:ကဏ္ဍ:ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး]]
# [[:ကဏ္ဍ:ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု]]
# [[:ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် လတူတိ]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ်]]

=== စရင် '''&quot;တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်&quot;''' (SDGs) သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရအဴ - ===
* ၁။ '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်''' (No Poverty) 
* ၂။ '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု''' (Zero Hunger) 
* ၃။ '''ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ''' (Good Health and Well-being) 
* ၄။ '''ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်''' (Quality Education) 
* ၅။ '''ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ်''' (Gender Equality) 
* ၆။ '''ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး''' (Clean Water and Sanitation) 
* ၇။ '''ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး''' (Affordable and Clean Energy) 
* ၈။ '''ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' (Decent Work and Economic Growth) 
* ၉။ '''ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ်''' (Industry, Innovation and Infrastructure) 
* ၁၀။ '''ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်''' (Reduced Inequalities) 
* ၁၁။ '''ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင်''' (Sustainable Cities and Communities) 
* ၁၂။ '''ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ်''' (Responsible Consumption and Production) 
* ၁၃။ '''ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု''' (Climate Action) 
* ၁၄။ '''ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ်''' (Life Below Water) 
* ၁၅။ '''ဘဝသတ် လတူတိ''' (Life On Land) 
* ၁၆။ '''ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ်''' (Peace, Justice and Strong Institutions) 
* ၁၇။ '''ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ်''' (Partnerships for the Goals)

== မုက်လိက် အဓိက ==

* [[တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်]]

[[Category:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[Category:ပရေင်ဇၞော်မောဝ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးတိ]]
[[Category:သဘာဝ ပွဳပွူ]]</text>
      <sha1>7zn7gpxcodkgcbtt3n2eon87uvv9oey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>51531</id>
      <parentid>51530</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T09:46:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <origin>51531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6893" sha1="6zmlkouj3vficxcrij03ydeydgykzhb" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Sustainable Development Goals'', ခမၞောန် - '''SDGs''') မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံ [[ကုလသမဂ္ဂ]] သွက်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀ တေအ်ရ။ 

တင်ရန်တၟအ် အဓိက သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ်၊ လၟေင်ကမၠောန်၊ ကေုာံ အစဳအဇန် မဆက်စပ် ကုပရေင်ဇၞော်မောဝ် အလုံဂၠးတိတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

# [[:ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး]]
# [[:ကဏ္ဍ:ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး]]
# [[:ကဏ္ဍ:ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု]]
# [[:ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် လတူတိ]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ်]]
# [[:ကဏ္ဍ:ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ်]]

=== စရင် '''&quot;တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်&quot;''' (SDGs) သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရအဴ - ===
* ၁။ '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်''' (No Poverty) 
* ၂။ '''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု''' (Zero Hunger) 
* ၃။ '''ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ''' (Good Health and Well-being) 
* ၄။ '''ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်''' (Quality Education) 
* ၅။ '''ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ်''' (Gender Equality) 
* ၆။ '''ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး''' (Clean Water and Sanitation) 
* ၇။ '''ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး''' (Affordable and Clean Energy) 
* ၈။ '''ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်''' (Decent Work and Economic Growth) 
* ၉။ '''ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ်''' (Industry, Innovation and Infrastructure) 
* ၁၀။ '''ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်''' (Reduced Inequalities) 
* ၁၁။ '''ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင်''' (Sustainable Cities and Communities) 
* ၁၂။ '''ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ်''' (Responsible Consumption and Production) 
* ၁၃။ '''ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု''' (Climate Action) 
* ၁၄။ '''ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ်''' (Life Below Water) 
* ၁၅။ '''ဘဝသတ် လတူတိ''' (Life On Land) 
* ၁၆။ '''ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ်''' (Peace, Justice and Strong Institutions) 
* ၁၇။ '''ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ်''' (Partnerships for the Goals)

== မုက်လိက် အဓိက ==

* [[တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်]]

[[Category:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[Category:ပရေင်ဇၞော်မောဝ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးတိ]]
[[Category:သဘာဝ ပွဳပွူ]]
[[ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး]]
[[ကဏ္ဍ:ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး]]
[[ကဏ္ဍ:ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[ကဏ္ဍ:ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင်]]
[[ကဏ္ဍ:ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု]]
[[ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ်]]
[[ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် လတူတိ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ်]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ်]]</text>
      <sha1>6zmlkouj3vficxcrij03ydeydgykzhb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပရေင်ဇၞော်မောဝ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9318</id>
    <revision>
      <id>51532</id>
      <timestamp>2026-04-15T09:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''ပရေင်ဇၞော်မောဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Development'') မတွဟ်ဂး ပရေင်ဇၞော်မောဝ် လပါ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်မှာဇန်...&quot;</comment>
      <origin>51532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1720" sha1="aul13eg78wilcfbudj5vphateqj9s4r" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''ပရေင်ဇၞော်မောဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''Development'') မတွဟ်ဂး ပရေင်ဇၞော်မောဝ် လပါ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေင်မှာဇန်၊ ပရေင်ဍုင်ကွာန်၊ ပရေင်ပညာ ကေုာံ အလုံဂၠးတိ တအ်ရ။ 

ပရူပရာ မပ္တံကဵု တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ်၊ ဂကောံ မကၠောန် ကမၠောန်ပရေင်ဇၞော်မောဝ်၊ ကေုာံ သဘဴဓရ် မဆက်စပ် ကုပရေင်ပြံင်လှာဲ ကဆံင်ဘဝ ကောန်မၞိဟ်တအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ် ==
* [[ကဏ္ဍ:တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်]] (SDGs)
* [[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[ကဏ္ဍ:ပရေင်မှာဇန်]]
* [[ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင် (Sustainable Development)

[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးတိ]]
[[Category:ပရေင်မှာဇန်]]
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]</text>
      <sha1>aul13eg78wilcfbudj5vphateqj9s4r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9319</id>
    <revision>
      <id>51533</id>
      <timestamp>2026-04-15T09:49:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Sustainable Development Goals'', ခမၞောန် - '''SDGs''') မဒက်...&quot;</comment>
      <origin>51533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3048" sha1="g6ypdtk7qzx8esx1crfalx0p4ea5i3c" xml:space="preserve">ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံပကေဝ်လဝ် မုက်လိက်၊ ကဏ္ဍလပါ် ကေုာံ ပရူပရာ မဆက်စပ် ကု '''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်''' (အင်္ဂလိက်: ''Sustainable Development Goals'', ခမၞောန် - '''SDGs''') မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂကောံ [[ကုလသမဂ္ဂ]] သွက်ဂွံ အာစိုပ်ဒတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀ တေအ်ရ။ 

တင်ရန်တၟအ် အဓိက သီုဖအိုတ် (၁၇) သာ် ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန် မဆက်စပ် ကုပရေင်ဇၞော်မောဝ် အလုံဂၠးတိတအ်ဂှ် လုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု စရင်ကဏ္ဍဏအ်မာန်ရ။

== ကဏ္ဍလပါ်ဂမၠိုင် ==
* [[ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်]]
* [[ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု]]
* [[ကဏ္ဍ:ပရေင်ထတ်ယုက် ကေုာံ ဍာ်ဒကေဝ်ဘဝ]]
* [[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပညာ မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်]]
* [[ကဏ္ဍ:ပရေင်တုပ်သၟဟ် ဇာတ်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဍာ်သွုင်သ္အးဇ္ၚး ကေုာံ ပရေင်သ္အးဇ္ၚး]]
* [[ကဏ္ဍ:ဒြဟတ်ဓါတ် သ္အးဇ္ၚး]]
* [[ကဏ္ဍ:ကမၠောန်ခိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[ကဏ္ဍ:ကမၠောန်စက် ကေုာံ ပရေင်ဖန်ဗဒှ်]]
* [[ကဏ္ဍ:ပွမဖအောန်ဖျေံ ပရေင်ဟွံတုပ်သၟဟ်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဍုင် ကေုာံ မှာဇန် မတန်တဴဇမၠိင်]]
* [[ကဏ္ဍ:ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ကၠောန်ပတိတ်]]
* [[ကဏ္ဍ:ပရေင်ချဳဒရိုင် သွက် ရာသဳဥတု]]
* [[ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် သၟဝ်ဍာ်]]
* [[ကဏ္ဍ:ဘဝသတ် လတူတိ]]
* [[ကဏ္ဍ:ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ယုတ္တိဓရ်]]
* [[ကဏ္ဍ:ပရေင်ပံင်တဲ သွက်တင်ရန်တၟအ်]]

== မုက်လိက် အဓိက ==
* [[တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်]]

[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဇၞော်မောဝ်]]
[[ကဏ္ဍ:ကုလသမဂ္ဂ]]
[[ကဏ္ဍ:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဂၠးတိ]]
[[ကဏ္ဍ:သဘာဝ ပွဳပွူ]]</text>
      <sha1>g6ypdtk7qzx8esx1crfalx0p4ea5i3c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9320</id>
    <revision>
      <id>51534</id>
      <timestamp>2026-04-15T10:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Poverty_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝ...&quot;</comment>
      <origin>51534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2249" sha1="lvs8q3wzi1fq8ab6iqpaligqzr2d0ia" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Poverty_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ် (poverty eradication)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်''' (Poverty eradication) ဝွံ ဒှ်ပွမဂစာန် သွက်သ္ဂောံဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ် (ဒိုက်ဂတ်) ပ္ဍဲဂၠးတိ။ ဏအ်ဂှ် ဒှ်တင်ရန်တၟအ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု '''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင် (SDG) အလန် ၁'''။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဒိုက်ဂတ်]]
* [[:Category:ပရေင်ရီုဗင် ညးဒိုက်]]
* [[:Category:သၞောတ်ထံက်ပင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[:Category:အလဵုအသဳ ကေုာံ ဒိုက်ဂတ်]]
* [[:Category:SDG 1]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ဝါတ်ဂါတ်]]
* [[ဒိုက်ဂတ်]]
* [[တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်]]
* [[အက်ိဳ ၁: ဒိုက်ဂတ် ဟွံမွဲ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[:Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[:Category:SDGs]]

[[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:SDGs]]</text>
      <sha1>lvs8q3wzi1fq8ab6iqpaligqzr2d0ia</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9321</id>
    <revision>
      <id>51535</id>
      <timestamp>2026-04-15T10:54:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;__NOTOC__ &lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt; [[File:Zero_Hunger_icon.png|80px|link=]] &lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု&lt;/h1&gt; &lt;/div&gt;  '''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒို...&quot;</comment>
      <origin>51535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2234" sha1="2mza2rsxikaxtsi76ujkky8ed68dlvj" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div style=&quot;text-align: center; margin-bottom: 20px;&quot;&gt;
[[File:Zero_Hunger_icon.png|80px|link=]]
&lt;h1 style=&quot;border: none;&quot;&gt;ကဏ္ဍ: ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု&lt;/h1&gt;
&lt;/div&gt;

'''ကဏ္ဍဏအ်''' ပါ်ပရအ်လဝ် မုက်လိက် မဆေင်စပ် ကုပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု (hunger eradication / zero hunger)။

== ပရူကဏ္ဍ ==
'''ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု''' (Hunger eradication) ဝွံ ဒှ်ပွမဂစာန် သွက်သ္ဂောံဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု (ဒြာဲ) ပ္ဍဲဂၠးတိ။ ဏအ်ဂှ် ဒှ်တင်ရန်တၟအ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲကဵု '''တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင် (SDG) အလန် ၂''' (ဒြာဲ ဟွံမွဲ)။

== ကဏ္ဍသၟဝ်ဂမၠိုင် (Subcategories) ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[:Category:ဒြာဲ]]
* [[:Category:ပရေင်တဵုလွဳ]]
* [[:Category:စၞအဟာရ]]
* [[:Category:ပရေင်ထံက်ပင် စၞစ]]
* [[:Category:SDG 2]]

&lt;/div&gt;

== မုက်လိက် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ==

&lt;div style=&quot;column-count: 2; column-gap: 20px;&quot;&gt;

* [[ပွမဖအိုတ်ကၠေအ် ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု]]
* [[ဒြာဲ]]
* [[ဒဒိုက်ကၠောဝ်ဗျဵု]]
* [[တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မတန်တဴဇမၠိင်]]
* [[အက်ိဳ ၂: ဒြာဲ ဟွံမွဲ]]

&lt;/div&gt;

== ဆက်ဗှ် (See also) ==

* [[:Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
* [[:Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
* [[:Category:SDGs]]

[[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ပရေင်ပိုန်ဒြပ်]]
[[Category:SDGs]]</text>
      <sha1>2mza2rsxikaxtsi76ujkky8ed68dlvj</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>